Тогтворгүй байдал (Pāli: anicca) нь бүх нийлмэл буюу нөхцөлт үзэгдэл (бүх зүйл, туршлага) нь тогтворгүй, тогтворгүй, мөнх бус байдаг гэсэн Буддын шашны ойлголтыг илэрхийлдэг. Бидний мэдрэхүйгээр мэдрэх бүх зүйл хэсгүүдээс бүрддэг бөгөөд түүний оршин тогтнох нь гадаад нөхцөл байдлаас хамаардаг. Бүх зүйл байнгын урсгалд байдаг тул нөхцөл байдал, зүйл өөрөө байнга өөрчлөгдөж байдаг. Юмс байнга бий болж, байхаа больдог. Юу ч удаан үргэлжлэхгүй тул аливаа объект, туршлагад төрөлхийн, тогтсон шинж чанар гэж байдаггүй. Мөнхийн бус байдлын сургаалын дагуу амьдрал хөгшрөлтийн үйл явц, дахин төрөлт (saṃsāra) мөчлөг болон алдагдлын аливаа туршлагад энэхүү урсгалыг шингээдэг. Сургаал нь аливаа юмс мөнх бус байдаг тул тэдгээрт зууралдах нь дэмий хоосон бөгөөд зовлон зүдгүүрт хүргэдэг (дуккха) гэж үздэг.
Мөнхийн бус байдлын тухай Буддын шашны сургаалын дагуу амьдрал мөнх бус байдлыг хэрхэн илэрхийлдэг вэ?
хөгшрөлтийн үйл явц, дахин төрөлтийн мөчлөг (saṃsāra) болон алдагдах аливаа туршлагад