فرهنگ و تمدن اسلامی در ماوراء النهر از سقوط سامانیان تا برآمدن مغولان پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی این کتاب تلاش دارد تصویر نسبتاً روشنی از ماوراءالنهر و فرهنگ و تمدن اسلامی آن در این دوره ارائه کند اثر حاضر در هشت فصل بر اساس ماخذ و منابع موجود سرزمین ماوراءالنهر را که در ادواری طولانی از تاریخ جزء کشور ایران بوده و هم اکنون به عنوان بخشی از دیار اسلامی است به تصویر کشیده است مولف در این مجموعه بر آن شده تا فراز و فرود این سرزمین را از سقوط سامانیان تا دوران سیطره مغولان که عصر رکود تمدن اسلامی است نشان دهد از این رو مباحث کتاب را به دوره های حکومتی و تاریخی قراخانیان سلجوقیان قراختاییان و خوارزمشاهیان اختصاص داده است در بخشی از مقدمه این کتاب می خوانیم تاریخ فرهنگ و تمدن این دیار بعد از سقوط سامانیان به علت بی توجهی مورخان و محققان در هاله ای از ابهام مانده و کسی در این باره تحقیق یا تالیفی مستقل انجام نداده است کلیاتی در جغرافیای تاریخی تحولات سیاسی آموزش و نهادهای آموزشی علوم رایج ادیان و فرق و معماری و هنر برخی از فصل هایی است که اطلاعات ارزش مندی را از سرزمین ماوراءالنهر به خوانندگان ارائه می دهد بخش های اصلی این کتاب عبارتند از فصل اول معرفی و بررسی منابع مهم و برخی پژوهش ها فصل دوم کلیاتی در جغرافیای تاریخی فصل سوم تحولات سیاسی فصل چهارم آموزش و نهادهای آموزشی فصل پنجم علوم رایج فصل ششم ادیان و فرق فصل هفتم معماری و هنر فصل هشتم مسائل اداری اجتماعی و اقتصادی