کتاب تاریخ مردم ایران دوره  2 جلدی نویسنده عبدالحسین زرین کوب ناشر امیرکبیر   جلد اول کتاب به تاریخ قبل از اسلام ایران مربوط می شود از آن جا که طبق شاهنامه تاریخ قبل از اسلام ایران از دو قسمت تاریخ پهلوانی و تاریخ واقعی تشکیل شده لذا نویسنده تمام سعی و کوشش خود را به کار برده تا تاریخ اساطیری ایران را به تاریخ واقعی آن پیوند دهد و در این زمینه موفق هم شده است نویسنده به صورت تحلیلی با مسایل برخورد کرده و این یکی از محاسن این اثر است که آن را از حالت وقایع نگاری در آورده است در جلد دوم کتاب تاریخ ایران بعد از اسلام مورد بحث قرار گرفته است فتح ایران توسط مسلمین اشاراتی به عهد خلفای راشدین و بحث پیرامون امویان عباسیان سلسله های طاهریان علویان طبرستان سامانیان صفاریان غزنویان سلاجقه و از جمله بخش های مختلف کتاب است سلسله های مختلف در کنار نهضت های شیعی خارجی مزدکی و و نیز کلیاتی راجع به فرق و مذاهب تصوف کلام فلسفه و ادبیات فارسی و نیز اطلاعات جغرافیایی تاریخی ایران در جلد دوم تشریح و تحلیل شده است درباره قرون اولیه ایران اسلامی نگرش ها و تحلیل های متفاوتی ناشی از دیدگاه های افراد وجود دارد که باعث ابهام در درک واقعیات برای خواننده امروز می شود زنده یاد زرین کوب با موشکافی اشراف و جامع نگری ویژه در این کتاب بسیاری از ابهامات را پاسخ می دهد تاریخ راستین سرگذشت زندگی انسان است سرگذشت انسانهاست که زندگی کرده اند و حتی در راه آن مرده اند اما آنچه برای مورخ اهمیت دارد آن نیست که چگونه مردهاند آن است که اینها چگونه زیسته اند شک نیست که زندگی از آنچه جهالت و شقاوت انسان خوانده می شود هرگز خالی نیست و از اینجاست که در تاریخ صفحه های آلوده و تیره هست سخنی از نویسنده کتاب دکتر زرین کوب در کتاب حاضر سعی کرده ام آنچه را از تاریخ واقعی مردم و از طرز معیشت و تفکر و اخلاق آنها از منابع موثق به دست می آید بی هیچ شور و احساسی قومی به بیان آورم اگر با این حال مواردی هست که احیانا با آنچه برخی شرق شناسان غربی در این باب ها اظهار کرده اند به توافق نرسیده ام از آن روست که نتوانسته ام مثل آنها تجاوز روم و بیزانس را با دیده تحسین بنگرم و واکنش مردم ایران را در مقابل جاذبه یونانی گری و روم پرستی گرایش به ارتجاع و تسلیم به استبداد تلقی کنم فهرست جلد اول  ایران قبل از اسلام دنیای اساطیر افقهای دور نیزه های پارسی اسلحه طلایی آتش در کاخ  جلد دوم کشمکش با قدرتها در باب ماخذ و نقد آنها فرجام روزگار ساسانیان اسلام در مهد عرب در ایران موالی و نهضت ها دنیای هزار و یک شب رستاخیز ایران و