کتاب بهارستان اثر  مولانا عبدالرحمن جامی به تصحیح  اسماعیل حاکمی ناشر اطلاعات  بهارستان جامی اثر مولانا عبدالرحمن جامی به تصحیح دکتر اسماعیل حاکمی چاپ هشتم 1395 ناشر اطلاعات بهارستان بهارستان یا روضة الاخیار و تحفة الابرار کتابی در حکایات و اندرزهای اخلاقی به نثر ساده و مسجّع آمیخته به نظم یکی از مشهورترین آثار عبدالرّحمان جامی 898 ـ 817 هـ ق است تألیفی است به نثر و نظم در پند و اندرز حکایات حکمت آمیز شرح حال شاعران و مقداری مطایبات و لطایف که جامی آن را در واپسین سال های عمر خویش به قلم آورد او به تصریح خود در مقدّمۀ بهارستان زمانی که سرگرم خواندن گلستان بر فرزند چهارده  ساله اش ضیاءالدّین یوسف بود به این فکر افتاد تا به نوشتن اثری به پیروی از این شاهکار شیخ سعدی بپردازد که چون در این وقت دلپسند فرزند ارجمند ضیاءالدّین یوسف عَصَمَهُ الله تعالی عمّا یُفضیه الی التلهّف و التأسّف به آموختن مقدّمات کلام عرب و اندوختن قواعدِ فنونِ ادب اشتغال می نمود و پوشیده نماند که طفلان نورسیده و کودکان رنج نادیده را از تعلّم اصطلاحاتی که مأنوسِ طباع و مألوفِ َسماع ایشان نیست بر دل بار وحشتی و بر خاطر غبار دهشتی می نشیند از برای تلطیف سرّّ و تشحیذِ خاطرِ وی گاه گاهی از کتاب گلستان که از انفاس متبرّکۀ شیخ نامدار و استاد بزرگوار مصلح الدّین سعدی شیرازی است سطری چند خوانده می شد در آن اثنا در خاطر چنان آمد که تبرّکاً بانفاسِهِ الشّریفۀ و تتبّعاً لاَشعارهِ اللّطیفۀ ورقی چند بر آن اسلوب ساخته شود و جزوی چند بر آن منوال پرداخته گردد تا حاضران را داستانی باشد و غائبان را ارمغانی و آن را در سال892 هـ ق به پادشاه شعردوست و هنرپرور تیموری سلطان حسین بایقرا حکومت 911ـ873 هـ ق تقدیم کرد با خرد گفتم چه سازم زیور این نوعروس تا به چشم خواستگارانش فزاید زیب و فن گفت درهای ثنای شهریار کامکار نصرۀ الدّنیا معزّ الدّوله کهف الخافقین اختر بُرجِ جلالت گوهرِ دُرجِ شرف شمع بزم دودۀ تیمورخان سلطان حسین و بنابر قطعه ای در خاتمۀ بهارستان جامی آن را در 892 هـ ق یعنی در هفتاد و سه سالگی خود به پایان برد به وقتی شد آخر که تاریخ هجرت شود نهصد ار هشت بر وی فزایی این کتاب که به شیوۀ گلستان سعدی تألیف شده است شامل یک مقدّمه هشت روضه و یک خاتمه است اگرچه جامی در بهارستان به دقّت از نثر موزون و مقفّای سعدی و آوردن اشعار در بین نثر از سعدی تقلید می کند ولی درون مایۀ کتاب بهارستان با گلستان سعدی متفاوت به نظر می رسد به ویژه در روضۀ هفتم که خود گلچینی مختصر و جزئیاتی است از احوال شاعران ایرانی همراه با نقدهایی تند و گوشه دار مثلاً نظر او دربارۀ شاعر نه چندان مشهور آذری این است که در اشعار وی طامات بسیار است یا دربارۀ حافظ آورده است اکثر اشعار وی لطیف و مطبوع است و بعضی قریب به سر حدِّ اعجاز هشت روضۀ بهارستان به تقلید از هشت باب گلستان عبارت است از روض‍ۀ  ن‍خ‍س‍ت‍ی‍ن  در ن‍ش‍ر ری‍اح‍ی‍ن  چ‍ی‍ده  از ب‍س‍اتی‍ن  دورب‍ی‍ن‍ان  راه  ه‍دای‍ت  و صدرنشینان بارگاه ولایت روض‍ۀ  دوم  در ت‍رش‍ی‍ح  ش‍ق‍ای‍ق  دق‍ای‍ق  ح‍ک‍م  كه به رشحات سحاب كرم از زمین قلوب حكما و اراضی خاطرشان خاسته و به شرح و بیان آن مطاوی دفاترشان آراسته روض‍ۀ  س‍وم  در ش‍ک‍ف‍ت‍ن  ش‍ک‍وف‍ه ه‍ای  ب‍اغ‍س‍ت‍ان  ح‍ک‍وم‍ت  و ای‍ال‍ت  روض‍ۀ  چ‍ه‍ارم  در وص‍ف  م‍ی‍وه  ب‍خ‍ش‍ی  درخ‍ت‍ان  ب‍اغ‍س‍ت‍ان  ج‍ود و ک‍رم و شكوفه ریزی شان به بذل دینار و درم روض‍ۀ  پ‍ن‍ج‍م  در ت‍ق‍ری‍ر ح‍ال  ب‍ل‍ب‍لان  چ‍م‍ن  ع‍ش‍ق  و م‍ح‍ب‍ّت  و حرقت بال پروانگان انجمن شوق و مودّت روض‍ۀ  ش‍ش‍م  در وزی‍دن  ن‍س‍ای‍م  م‍لاطف‍ت  و روای‍ح  م‍طای‍ب‍ات  كه غنچۀ لبها را بخنداند و شكوفۀ دلها را بشكفاند روض‍ۀ  ه‍ف‍ت‍م  در داس‍ت‍ان  م‍رغ‍ان  ق‍اف‍ی‍ه  س‍ن‍ج  س‍راب‍س‍ت‍ان  س‍خ‍نوری و طوطیان غزل سرای شكرستان نظمگستری روض‍ۀ  ه‍ش‍ت‍م  در ح‍ک‍ای‍ت‍ی  چ‍ن‍د از زب‍ان  اح‍وال  ب‍ی زب‍ان‍ان كه خردمندان و نكته دانان امثال آن وضع كردهاند تا به جهت غرابت و ندرت طبیعت بر آن اقبال نماید بر وی ابواب فهم حكم و مصالح بگشاید بهارستان با آن که از بهترین تألیفات در اقتفای گلستان سعدی است از لحاظ کمّی اندکی کوتاه تر از گلستان است و از حیث کیفی یقیناً فروتر از آن نشسته است به نظر می رسد بخش های منظوم بهارستان بیش از اشعار گلستان باشد از مهمترین وجوه تشابه بهارستان و گلستان می توان به این موارد اشاره نمود جامی به تقلید از گلستان نام اثر خود را بهارستان گذاشته است بهارستان را مثل گلستان در یک مقدّمه هشت بخش و یک خاتمه طرح ریخته است جامی در تألیف بهارستان سنّت گلستان را در سبک نگارش دوام داده و آن را با نثر مسجّعِ آمیخته به نظم انشا کرده است