ارده ی دزفولی خورشیدو 250گرم از کودکی بعد از هر بار برگشتن مادرم از بازار منتظر پلاستیک های کوچک ارده بودم که گره درشتی خورده بودند و یک کاسه کوچک می شدند معمولا همان دقایق اول رسیدن ارده به خانه با خرما به پایش می نشستیم و تمامش می کردیم ارده ها همیشه طعم های مختلفی می دادند رنگهای مختلفی داشتند اما ما همه را دوست داشتیم فقط ارده های خاکی بودند که تحت هیچ شرایطی به آن لب نمی زدیم و از مادرمان می خواستیم فردا آن را پس بدهد چرا که مادرمان تا چیزی تمام نمی شد جایش چیزی نمی خرید بزرگتر که شدم وقتی در بازار صفای آبادان قدم می زدم انواع مختلفی از ارده ها را می دیدم از سفید کرمی قهوه ای تیره قهوه ای متمایل به قرمز کم کم با ارده هر شهر آشنا شدم طعم ارده ها در خوزستان بسیار متفاوت است و حتی طعم ارده های هر کارگاه در یک شهر نیز با کارگاه دیگر متفاوت است در خوزستان کارگاههای قدیمی ارده بسیار وجود دارد در شوشتر دزفول بهبهان کارگاههایی وجود دارد که حداقل 70 سال قدمت دارند کارگاهی در دزفول وجود دارد که بیش از 300 سال است ارده تولید می کند بعد ها که ارده های شهر بابک یزد و اردکان را امتحان کردم به نظرم ارده های خوزستان مخصوصا شوشتر و دزفول کمتر گس و تلخ هستند و حتی قابلیت این را دارد که گاهی اوقات یک قاشق آن را خالی بدون هیچ چیز دیگری میل کرد خرمای برحی کبکاب یا خاصویی که خرماهای نرم و گوشتی هستند همراه با ارده بعنوان یک عصرانه کامل و بسیار خوشمزه مردم خوزستان است ارده را می توان صبح با شیره عسل مربا نوش جان کرد می توان برای تهیه غذاهای هوموس و فسنجان از آن استفاده کرد جدای از آن می توان به حلوای خرما ارده اضافه کرد برای بسیاری از ترکیبات خرمایی از آن می شود استفاده کرد در دزفول ارده را ابتدا بو می دهند و سپس آسیاب می کنند به همین دلیل است که ارده دزفول رنگ قهوه ای تیره دارد ارده را در بسیار ی از جاها از کنجد بدون سبوس تهیه می کنند که سبب می شود ارده خیلی یک دست و نرم و رقیق شود در صورتی که ارده دزفول از کنجد سبوس دار است و غلیظ است و ته ظرفِ ارده به میزان بسیار کم معمولا ذره های ریزی دیده می شود که بصورت آسیاب نشده باقی مانده که این نشان دهنده سبوس دار بودن ارده است این ارده بدون هیچ افزودنی و مواد نگهدارنده است و بهتر است در جای خشک و خنک نگهداری شود با گذشت زمان اتفاقی در مزه ارده نمی افتد و بعد از یک سال کمی بوی کهنگی می گیرد که قابل چشم پوشی است  اگر ارده را یک جا بگذارید بعد از گذشت زمانی حدود 2 هفته روغن آن جدا می شود و بهتر است قبل از آن بطری را تکان دهید اگر چند ماه ارده را یک جا بگذارید این جدا شدن به اندازه ای اتفاق می افتد که قسمت پایین آن خیلی سفت می شود و نیاز است با قاشق شروع کنید حدود چند دقیقه به هم بزنید تا یک دست شود ارده دارای کربوهیدرات پروتئین چربی اسید فولیک کلسیم منیزیم آهن روی و پتاسیم است و مصرف آن بسیاری از نیازهای بدن را تامین می کند در مورد خواص ارده می توان با جستجوی ساده ای از ده ها مواد مغذی آن اطلاعات کسب کرد ارده از کنجد بدست می آید وهیچ ضایعاتی در این فرایند تبدلی وجود ندارد از این جهت تفاوت انواع ارده به نوع کنجد و میزان بودادن آن متغیر است