فصلنامه مجله پیام بهارستان ویژه مردم شناسی و فرهنگ عامه شماره اول بهار 1391  فصلنامه پیام بهارستان ویژه مردم شناسی و فرهنگ عامه پیام بهارستان ویژه مردم شناسی و فرهنگ عامه شماره اول بهار 1391 693 صفحه قطع وزیری   فصلنامه اسنادمطبوعات و متون سردبیر دکتر رسول جعفریان صاحب امتیاز کتابخانه موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی مدیر اجرایی کوروش نوروز مرادی پیام بهارستان ویژه مردم شناسی و فرهنگ عامه بهار 1391 سفارش مستقیم تخفیفی9180884770  این شماره ویژه نامه پیام بهارستان مقالاتی از منصوره اتحادیه کاوه بیات عبدالکریم حکمت یغمایی عمادالدین شیخ الحکمایی سید محمد طباطبایی نیکی ایوبی زاده مهدی جهانشاهی اسدالله عبدلی آشتیانی سید علی آل داود و دیگران را در بر میگیرد  رسول جعفریان در مقدمه خود بر این شماره نوشته است آنچه در این مجموعه ارزشمند شاهد آن هستیم متونی است که در حوزه مردم شناسی و شعب مختلف آن از نخستین آثار تبدیل یاد شده به شمار میآید ارزش این رسائل به آن است که در دورهای نگاشته شده است که کسی به این قبیل مطالب به عنوان یک علم قابل ثبت نمینگریست اما این نویسندگان چنین نگاهی داشتند و براساس آن این رسائل را پدید آوردند  فهرست مقالات این ویژه نامه عبارتست از  رساله در اجرای قنوات سیدعلی آلداود  مالک و زارع در خوربیابانک به انضمام گزیدة اسناد مالکیت عبدالکریم حکمت یغمائی  نظام زمینداری و آبیاری در خور بیابانک محمدتقی حشمت یغمائی  شورای عالی ایلات 1325ش کاوه بیات  گزارش پیرامون روستاهای ارمنینشین در چهارمحال بختیاری سیدعلی آلدواد  مردمشناسی و منابع تاریخی کرمانشاه اسناد سالهای 1321 تا 1323ق دکتر منصوره اتّحادیه  رهنمایی در ادارة ایلات مهبانو علیزاده  پیشینة پژوهشهای رسمی ایلشناسی در ایران  ایل افشار در زنجان و شاخههای آن قاسم جهانشاهلوبه کوشش مهدی جهانشاهی  جلوههایی از فرهنگ عامیانه و محلی تاکستان سیادُهُن فرهاد طاهری  گزیدة ترانههای عامیانه کازرون محمدمهدی مظلومزاده؛ به کوشش عمادالدین شیخ الحکمائی  مردمنگاری روستای شَرَکان دکتر اسماعیل شمس  اسامی دهات و روستاهای کهکیلویه و جمعیت آنها در دهة 30  اسنادی از نخستین تلاشهای ملی جهت گردآوری گویشها شهرضا و اردستان دکتر بهروز محمودی بختیاری  قصّة العجوز قصّة بیبی دکتر سیدمحمد طباطبائی بهبهانی منصور  افسانههای منظوم عامیانة خوزستان دکتر محمد جعفری قنواتی  انیسالمجالس رساله در باب قهوه و تنباکو و چای نیکی ایوبیزاده  موشنامه سرودة محمدرضا میرزا افسر سیدعبدالجواد موسوی  اسناد مقنّیگری قنوات سیاوشان اسدالله عبدلی آشتیانی  بعد از مقدمه دکتر رسول جعفریان که میتوانید متن آن را در اینجا بخوانید سید علی آلداود دبیر این ویژه نامه در مقدمه خود نوشته است  در متون و آثار برجای مانده از پیشینیان به زبان فارسی یا عربی اطلاعات و آگاهیهای مربوط به دانش مردمشناسی و مردمنگاری اندک است دانشمندان و مؤلفان ما در اعصار گذشته با این دانشها و مفاهیم آشنایی نداشتهاند جز آن به زندگی تودة مردم و آداب و رسوم و شیوة زندگانی آنان توجهی نمیشده است مگر مطالبی که در ضمن موضوع اصلی به دلایلی به قلم آمده و در حقیقت منظور نظر نویسنده نبوده و بلکه به سببی آنها را وارد متن تألیف خود کرده با این همه همین اشارات ضمنی و اندک چه بسا در زمرة منابع و نوشتههای ارزندهای است که در تدوین تاریخ اجتماعی ملّت ما اهمیت فراوان دارد حتی آثار و نوشتههای مربوط به فنّی چون آشپزی و طبّاخی هم شمارشان کم است این نکته از فهرستی برمیآید که آن را روانشاد استاد ایرج افشار فراهم آورده و در مقدمه چاپ دوّم آشپزی دورة صفوی به دست داده است  تا اینجا منظور آثار مکتوب پیشینیان بود و نه تاریخ مردمشناسی و مردمنگاری جدید در ایران آموزش این رشتهها با تأسیس دانشگاه تهران در سال 1313ش آغاز شد و با ورود اساتیدی چون دکتر غلامحسین صدیقی به دانشگاه و شروع تدریس وی رسمیت پیدا کرد گو آنکه در مقایسه با دانشهایی چون جامعهشناسی و جمعیتشناسی و اقتصاد مردمشناسی اندکی دیرتر به صحنه مطالعات ایرانی وارد شد به جز فعالیتهایی که در دانشگاه تهران و به ویژه در مؤسسة مطالعات و تحقیقات اجتماعی و سپس در دانشکده علوم اجتماعی صورت میگرفت در بیرون از دانشگاه نیز علاقمندانی به مطالعات میدانی در این زمینه روی آورده و نیز تنظیم و نشر مجلات تخصّصی مردمشناسی را وجهه همّت خود قرار دادند  نخستین نشریه خاص در این زمینه به احتمال مجلة مردمشناسی بود که آنرا شادروان علی هانیبال 1270ـ1344ش عضو ادارة عامه که خود اهل روسیه بود به ایران هجرت کرد و مسلمان شد و چند دهه در کشور ما به سر برد تأسیس کرد مردمشناسی نشریهای مفید و ماندنی بود وهانیبال آن را با کمک اداره هنرهای زیبای کشور انتشار میداد اما عمری طولانی نیافت و فقط چند شماره آن منتشر گردید چند سال بعد با تأسیس مرکز مردمشناسی ایران که در زمرة دوائر وزارت فرهنگ و هنر بود نشریة مفید مردمشناسی و فرهنگ عامه با سردبیری دکتر علی بلوکباشی شروع به انتشار کرد نشریهای وزین و کاملاً علمی و مفصل متأسفانه بیش از سه شماره آن انتشار نیافت و در محاق تعطیلی فرو رفت در سالهای پس از انقلاب نشریهای دیگر با نام فرهنگ مردم با مدیریت سیداحمد وکیلیان معاون پیشین اداره فرهنگ عامه رادیو در عصر انجوی شیرازی شروع به انتشار کرد خوشبختانه سالیانی چند است که بیوقفه انتشار مییابد جز آن در عرصه تدوین آثار مربوط به مردمشناسی و مردمنگاری ایران آثار سودمندی در این چند دهه انتشار پیدا کرده است  اما چنانکه اشاره کردیم رسالهها و مطالب مستقل که به نحوی با تاریخ مردم ایران و دانش مردمشناسی ارتباط مستقیم داشته باشد اندک است بعضی از این اندکها را یافتهایم و همراه با برخی منظومهها و رسالهها که به نحوی با ادبیات و فرهنگ عامه مردم ایران ارتباط دارد در مجموعه حاضر گنجاندهایم افزون بر آن چندین پژوهش ویژه مردمنگاری