کتاب نوستالژی در شعر چهار شاعر معاصر تاجیکستان نوشته دکتر فروغ نفیسی انتشارات اریترین کتاب حاضردر 5 فصل مجزا  به تحلیل و بررسی کیفیت شعر تاجیکستان و معرفی چهار شاعر معروف از جمله صدرالدین عینی بازار صابر لایق شیرعلی گلرخسار صفی آوا و تحلیل و بررسی اشعار آنها از طریق نظریه نوستالژی پرداخته است  شناسنامه کتاب  سرشناسه نفیسی فروغ 1351 ـ عنوان و نام پدیدآور نوستالژی در شعر چهار  شاعر معاصر تاجیکستان صدرالدین عینی بازار صابر لایق شیرعلی گلرخسار صفی آوا نویسنده فروغ نفیسی مشخصات نشر اندیمشک اِریترین 1402                                                شابک7 ـ 81 ـ 7966 ـ 622 ـ 978  وضعیت فهرست نویسی فیپا                     مشخصات ظاهری176 ص 2417 موضوع شعر تاجیکی  قرن 20م  تاریخ و نقد                 موضوعشعر تاجیکی  قرن 20م  مجموعه ها                    شماره کتابشناسی 9433305 موضوع شاعران تاجیک  قرن 20م  نقد و تفسیر  بریده ای از متن کتاب یکی از نشانه های تغییر و تحول در هر جامعه ای وضعیت نوشتارهایی است که در طول تاریخ به وسیله صاحبان قلم و اندیشمندان به یادگار می ماند با بررسی شعر هر دوره از دوران گذشته ملّت ها است که به این نتیجه خواهیم رسید اگر بگوییم که شعر آینه ای است که انعکاس گر وضعیت زندگی مردم و ملل حوزه های مختلف جهان است سخنی به گزاف نگفته ایم؛ به طوری که با خواندن آثار به جا مانده از گذشتگان به چگونگی زیستن آنان در هر مقطع زمانی پی می بریم؛ به عنوان  مثال در یک برهه خاص تاریخی که فضای کلی مملکت به گونه ای بوده است که اشعار شاعران برای دولتمردان ارزش داشته است و به قول معروف شاعران  قدر داشته اند و بر صدر مینشسته اند می بینیم که در دسته بندی های سبکی شعر سبک خراسانی دارای مشخصات ویژه ای است که در دوره های دیگر شاعران در چنین وضعیتی نبوده اند و این امتیازات را نداشته اند محتوا و مضمون اشعار سبک خراسانی به طور معمول همراه با نوعی نشاط و برجستگی های خاصی است که نشئت گرفته از روحیات شاعران امیدوار به داشتن آینده ای روشن و زندگی پر از شادی و آرامش است از این  جهت اغلب این شاعران برون گرا هستند و مداح و برخوردار از مزایای مادّی که باعث می شد در رفاه زندگی کنند و غم نان نداشته باشند؛ به طوری که در اشعار این دوره کمتر صدای ناله و فریاد شاعری را میشنویم که از جفای روزگار بنالد و از گردش زمانه شکایت کند اما با گذشت روزگار و بروز درگیری ها و نابسامانی های حاصل از جنگ و جدال های داخلی و خارجی کم کم آن محیط امن برای شاعران مداح از میان رفت و پیش آمده ای ناگوار باعث شد که زندگی با درد و رنج هایی که جنگ ها بر مردم تحمیل کردند بیامیزد و به جای شادی های گذشته کشت و کشتارها چهره های شادمان را عبوس کند و نشاط و شادی گذشته در شعر شاعران دوره های بعد دیده نشود؛ به طوری که موعظه گویی رشد کند و مویه سرایی گسترش یابد؛ بنابراین محتوا و مضمون اشعار در هر دوره ای متناسب با روحیه و فضای خاص مردم آن دوره شکل می گیرد با توجه به این مقدمه آنچه امروزه در شعر و نوشته های مردم تاجیکستان می بینیم حاصل گذشت چندین قرن است و تحولات پی درپی و بیامانی است که اتّفاق افتاده است و از همه مؤثرتر و ویرانگرتر تأسیس حکومت کمونیستی است که بنا داشت بنیاد فرهنگ و ادبیات همه جمهوری های تحت سلطه اش از جمله تاجیکستان را بر کند و طرح دیگری بیندازد؛ بنابراین اگر در شعر شاعران معاصر تاجیکستان گلّه و شکایت و غم و درد فراوان می بینیم و از شادمانی های گذشته سخن به میان می آید نباید تعجّب کنیم در این اشعار انواع اشعار نوستالژیک را می توان دید که نقطه اشتراکشان افسوس خوردن از جدا شدن گذشته پربار تاریخی و ادبی و فرهنگی ملّت تاجیکستان است که اثرات این واقعه به سادگی قابل  زدودن نیست با پرداختن به سوز و گدازها و نالیدن های شاعران از غم غربت و یادآوری از شکوه و عظمت دوران رشد و کمال گذشته ملّت در آثار این شاعران با قسمتی از تاریخ و عناصری که باعث دل بستگی شاعران معاصر تاجیکستان است آشنا می شویم و شور و شعفی که ملّت ما و ملّت تاجیکستان به بازیابی مسیر تازه ای که بعد از استقلال برای احیاء آرزوهای دیرین در پیش  گرفته اند پیوند ما را با هم مستحکم می کند و دوستی و هم  بستگی سبب گسترش روابط دو ملّت می گردد در این کتاب هر چند به خوبی آشکار است که به دلایل تاریخی و وقایع سیاسی سالیان اخیر ادبیات تاجیکستان معاصر برای رسیدن به پختگی و یافتن جایگاه اصلی خود نیاز به زمانی طولانی دارد امّا اگر با کمی سطحی نگری به اشکالاتی که گاهی در وزن و یا قافیه این اشعار وجود دارد و بعضی از این اشعار دارای تعداد زیادتر از حد معمول ابیات هستند؛ امّا به علّت صداقتی که در پس این سخنان وجود دارد و از دل بر آمده اند لاجرم بر دل نشینند و کمتر کسی است که تحت تأثیر این گفتار از دل برآمده قرار نگیرد