مقالات شمس کتاب مقالات شمش گردآوری از گفته ها و سخنان و حکایات ارزشمندی است که از مجالس شمس تبریزی در دوره اقامتش در قونیه در قره هفتم هجری و پس از او توسط مریدان و رهروان مولانا جلال الدین محمد بلخی در قالب یادداشت هایی پراکنده حاصل شده است  اینکه تا چه حد میان این سخنان و مثنوی معنوی مولوی ارتباط وجود دارد را میتوان در صحبت بدیع الزمان فروزان فر یافت بسیاری از امثال و قصص مقالات در مثنوی نیز درج شده است علاوه بر این از گسستگی و انقطاع مطالب و حتی عبارات در مقالات شمس میتوان این نتیجه را گرفت که خود شمس این کتاب را تالیف نکرده استخود شمس ننوشتن خودش را بدین شکل توضیح داده است من عادت نبشتن نداشته ام هرگز؛ سخن را چون نمی نویسم در من می ماند و هر لحظه مرا روی دگر می دهد در مقالات شمس به عرفای بزرگی معاصر و حتی قبل از خودش اشارات قابل توجهی کرده استکسانی مانند منصور حلاج ابن عربی بایزید بسطامی شیخ اشراق شبلی جنید و حتی خود مولانا در مقالات شمس مباحث مختلفی مطرح میشود مباحثی از قبیل رابطه مولانا با شمس زندگی خود شمس و شخصیت وی خاطرات بزرگان قصه ها و حکایت ها و در نهایت آموزه ها در مورد زندگی و رفتار شمس تبریزی بهترین منبعی که میتوان خواند کتاب مقالات شمس استالبته در این کتاب اشاره مستقیم به شرح احوال و گذشته شمس نمی کند اما میتوان از میان شرح توصیف ها و خاطرات او را بهتر شناخت برای مثال شمس پدر و مادر خود را در مقالات مهربان و نازک دل توصیف میکند و اینکه پدر و مادرش او را نازپروده بار آورده بودند