مسئولیت و سازندگی  نویسنده   ع ص اولین کتابی است که از استاد علی صفایی در سن جوانی منتشر شد این کتاب در دو جلد و ده فصل تهیه و تنظیم یافته و در مورد روش تربیتی اسلام حرف هایی برای گفتن دارد در این کتاب از  مسئولیت و زیربناها تربیت و مفهوم آن مربی و ویژگی هایش روش تربیتی و شناخت جهان بینی اسلامی استعدادها و روحیه ها سخن به میان آمده است مرحوم صفایی حائری با همین اولین کارش نشان داده است که حرف های زیادی برای گفتن دارد برشی از کتاب  معرفت و شناخت را چگونه بدست بیاوریم؟ با تفکر و تجربه با این دو عامل انسان به شناخت ها می رسد علوم و معارف انسان در طول قرن ها از همین راه بدست آمده و رشد کرده و جوانه زده است پس تفکر سنگ اول رشد انسان و زیر بنای تربیت او و سرنخ این کلاف سر درگم است ادامهٔ تفکر شناخت است و ادامهٔ شناخت محبت است و ادامهٔ محبت حرکت و عمل و آزادی و رشد و تکامل و آدم شدن و انسان شدن البته تفکر به تنهایی کافی نیست ذهن ما مانند معده احتیاج به مواد خامی دارد که آن را هضم کند شیره اش را بمکد و آن را تبدیل به انرژی تبدیل به عمل کند فکر ما نیز نیازمند مواد خامی است که آن ها را هضم کند و به معرفت و عشق و عقیده و به عمل تبدیل بنماید برای رشد انسان فقط تفکر نتیجه بخش نیست تفکر احتیاج به تدبرها و مطالعات و مواد خام دارد و این هر دو باز احتیاج به اصل دیگری دارند؛ اصل تعقل و سنجش شناخت نهایی به مقایسه و سنجش و به نظارت عالی عقل نیازمند است