کتاب تفسیر خلاصه منهج الصادقین جلد دوم  علامه حسن حسن زاده آملی  بوستان کتاب اثر حاضر نسخه تحقیق شده خلاصه منهج الصادقین است که توسط علامه حسن زاده آملی انجام شده و در 5 جلد منتشر می شود که این مجلد دوم دربردارنده تفسیر سوره های قرآن یعنی اعراف تا اسراء را شامل می شود   ملا فتح الله کاشانی از عالمان و مفسران بزرگ سده دهم هجری است که تلاش های تفسیری او نقش مهمی در تکامل میراث تفسیری شیعه دارد تفسیر او با نام منهج الصادقین فی الزام المخالفین به زبان فارسی جایگاه ویژه ای به خود اختصاص داده است وی پس از فراغت از تالیف این کتاب آن را تلخیص کرد و خلاصه منهج الصادقین نام نهاد   مولف این اثر در مقدمه کتاب آورده است بر اذهان صافیه و افکار زاکیه مخفی نیست که علمی که مثمر سعادت اخروی و مصلح امور دنیوی است علم قرآن است؛ چه آن ماخذ اصول شریعت مصطفوی و مصدر فروغ ملت نبوی است؛ چه عمل کردن به آن سبب رستگاری دنیا و عقبی است پس دانستن این علم شریف ضروری باشد و چون به تایید ربانی و توفیق سبحانی تفسیر منهج الصادقین فی الزام المخالفین که محتوی بر پنج مجلد است مرتقی به دویست و هشتاد هزار بیت به ترتیبی کامل و تالیفی شامل سمت اختتام پذیرفت و به نظر کیمیا اثر بعضی از اخوان دینی حفظهم الله عن جمیع الملاهی والمناهی رسیده عز قبول یافت و به خاطر فاتر مولف و جامع آن؛ المفتقر الی غفران ربه اللطیف السبحانی یعنی ابن شکرالله فتح الله الشریف الکاشانی عفی الله عنهما و اوتی کتابهما بیمینهما رسید که چون تفسیر مذکور منطوی است بر حل جمیع لغات و تراکیب نحویه و اسرار و نکات عربیه و مبتنی بر کثرت ادله و براهین در بطلان مذهب مخالفین و رفع شبهات معاندین و اثبات مذهب ائمه معصومینصلوات الله علیهم اجمعین و ذکر مذاهب علما و فقها در مسائل کلامیه و فروعیه دین مبین و بیان قصص مطوله و حکایات مفصله امم سابقین و به جهت این مطالعه آن بر برخی از اهل ایمان که به جهت شواغل و موانع روزگار از تحصیل علوم آداب محروم مانده بودند متعسر بلکه متعذر بودند و نیز به واسطه کثرت قصص و اخبار بعضی از مطالعه آن کلال می یافتند عنان توجه را به جانب انتخاب آن معطوف سازد و اختصار بر ترجمه قرآنی نماید و در این ترجمه مسمی است به خلاصةالمنهج بعد از ملاحظه حذف و اضمار و بیان تخصیص و تعمیم و حقیقت و مجاز اقوال مشهوره مفسرین در معانی قرآنی که معتمد باشد در مذهب امامیه سمت تحریر خواهد یافت و از اسباب نزول و قصص انبیا و فضل سوره و ثواب آیات بر وجهی که منقول است به اسانید صحیحه به طریق خیرالکلام ما قل مذکور خواهد گشت و از قرائت معتبره به روایت بکر از عاصم که در میان عجم شهرتی تمام دارد اختصار خواهد رفت و به بعضی کلمات که حفص را با او طریق مخالفت و معنی کلام به سبب آن اختلاف تغییر می یابد اشارتی با او خواهد شد   و پیش از شروع در مقصود مقدمه ای در سلک تحریر می آید که مشتمل باشد بر بیان احادیث و اخباری که دلالت می کند بر ترغیب قرائت قرآنی و دانستن معانی فرقانی و چون ذکر احادیث ماثوره در این باب و بیان ترجمه هر یک از آن سررشته کلام به طول می کشد از این جهت اکتفا به مضمون آن نموده می شود و از الفاظ احادیث که فارسی زبان را از آن حظی نیست فروگذاشته می رود   از ابن عباس درباره فضیلت سوره حمد روایت شده که هرچیزی را اصلی است اصل دنیا مکه است و اصل آسمان ها آسمان هفتم و اصل زمین ها زمین هفتم و اصل بهشت بهشت عدن و اصل دوزخ درکه هفتم و اصل مخلوقات آدمع و اصل پیغمبران نوحع و اصل بنی اسرائیل یعقوب و اصل کتاب ها قرآن و اصل قرآن فاتحه و اصل فاتحه بسم الله الرحمن الرحیم   از پیغمبرص روایت است که؛ فاتحه شفای جمیع دردها و بیماری ها است ابوسلمان روایت کند که با رسول خدای به غزا رفته بودیم مردی در میان ما صرع پیدا کرد یکی از صحابه سوره فاتحه به گوش او خواند شفا یافت؛ این قصه به عرض آن حضرت رسانیدند فرمود که این سوره اصل قرآن است و شفای همه دردها و مرض هاست   مسلم بن حجاج در صحیح خود روایت کرده از پیغمبرص که حق تعالی فرموده که من فاتحه را قسمت کردم میان خود و بنده خود نصفی از برای خود و نصفی از برای بنده خود هرگاه که بنده گوید بسم الله الرحمن الرحیم حق تعالی گوید بنده من ابتدا به نام من می کند بر من واجب شد که جمیع کارهای دنیا و آخرت او را بر او تمام گردانم و در مال او برکت دهم و چون بگوید الحمدلله رب العالمین الرحمن الرحیم او سبحانه فرماید بنده من ثنا و ستایش من می کند و مدح مرا ورد زبان خود می سازد به حق و جلال من که بر او بخشاینده گناهانم و مهربان به لطف عام خود و چون گوید مالک یوم الدین حق تعالی گوید که بنده من بزرگی و بزرگواری من می گوید و چون گوید ایاک نعبد و ایاک نستعین خدای تعالی گوید این است میان من و بنده من و این عهدی است که در روز الست از او فراگرفته ام و این صفت های مذکور مخصوص است به من و غیر مرا در آن راهی نیست و چون گوید اهدنا الصراط المستقیم تا آخر حق سبحانه و تعالی فرماید که صفات بنده من است و بر من واجب است که او را به راه راست رسانم و جمیع حاجت های او را روا گردانم   از رسول خدایع نقل است که فاتحةالکتاب گنجی است از گنج های عرض و افسون جمیع گزندگان و درندگان است سلمة بن محرز از امام جعفر صادقع روایت کرده که هر که او را فاتحه بهخوب نکند هیچ شربتی و دارویی او را به نخواهد ساخت hawzahnet