کتاب پنجاه و سه نفر   اثر  بزرگ علوی گزارشی داستان وار از سید مجتبی بزرگ علوی 1282  1375 که در 1330 منتشر شد نام کتاب به شمار کسانی اشاره دارد که در زمان رضاشاه به جرم عضویت و فعالیت در گروهی اشتراکی بازداشت و محاکمه و به محکومیت های متفاوت زندانی شدند و در رأس آنان تقی ارانی جای داشت بزرگ علوی که خود یکی از پنجاه و سه نفر و به هنگام بازداشت معلم بوده ضمن روایت رویدادهای واقعی با هنر نویسندگی داستانی شیرین و جذاب و خواندنی پدید آورده است وی در سه فصل این کتاب به شرح احوال و حوادثی پرداخته که از زمان بازداشت تا لحظه آزادی در 25 شهریور 1320 شاهد آن ها بوده است سرتاسر کتاب پر است از شرح برخوردهای توهین آمیز و خشونت بار مأموران اداره سیاسی با دستگیرشدگان که تصویری از فضای مختنق دوران دیکتاتوری رضا شاه به دست می دهد نویسنده در وصف رفتار زندانبانان اظهار می دارد که آنچه در زندان تحمل ناپذیر بوده و هر روز و هر ساعت تکرار می شده و با همه عادی شدنش درون او و هم زنجیرانش را به شدت به درد می آورده توهین بوده است وی از دلگی و فساد مأموران که حتی از اخاذی های ناچیز روی گردان نبودند و بی سوادی برخی از اعضای دستگاه قضایی ماجراهایی جالب نقل می کند