ایلیاد هومر ایلیاد اثر حماسی و یک دیوان شعر حماسی و کهن از یونان باستان است که منسوب به هومر شاعر نابینای یونانی است این شعر در قرن 8 قبل از میلاد سروده شده است و به همراه ادیسه در زمره قدیمی ترین آثار ادبیات غرب برشمرده می شود ایلیاد شامل 15٬693 بیت است که به زبانِ یونانیِ هومری نگاشته شده است و ترکیبی از گویش های متعدد یونانی است در ایلیاد از جنگ تروا که به خاطر دزدیدن هلن همسر منلائوس به دست پاریس اتفاق افتاد سخن به میان آمده است داستان در مورد محاصره 10 ساله شهر تروآ ایلیون توسط ساکنان بومیِ شماری از ایالت های یونانِ میسنی که آخایی نامیده می شوند است و جنگ ها و رویدادها را طی هفته ها درگیری میانِ سپاه آخاییان به فرماندهی آگاممنون و سپاه ترواییان به فرماندهی هکتور روایت می کنند به جز این دو شمار زیادی از اساطیر یونان مانند زئوس هرا آتنا آفرودیت آرس آپولون آرتمیس هفائستوس پوزئیدون ایریس ثتیس آشیل پاتروکل منلاس نستور دیومد پاریس پریام سارپدون انه و آژاکس نقش محوری و کلیدی را در این داستان ایفا می کنند  داستان داستان اثر بیست و چهار قسمت سرود است که مربوط است به ربوده شدن هلن زن زیباروی منلائوس یکی از چند فرمانروای یونان توسط پاریس پسر پریام شاه ایلیون تروا خواستگاران هلن با هم پیمان بسته بودند که چنانچه گزندی به هلن رسید شوی او را در مکافات مجرم یاری دهند از این رو سپاهی بزرگ به فرماندهی آگاممنون و با حضور پهلوانانی چون آشیل اولیس پاتروکل آیاس آژاکس و به سوی شهر تروا روانه گردید تا هلن را از پاریس بازپس گیرند سپاهیان یونان ده سال تروا را محاصره کردند ولیکن با رشادتهای پهلوانان تروا به ویژه هکتور بزرگ ترین پسر شاه و برادر پاریس و پشتیبانی خدایانی چون زئوس و آفرودیت و آپولون طرفی نبستند در این سالها آشیل بزرگ ترین پشتوانه یونانیان به دلیل اختلاف با آگاممنون جبهه را رها کرده و در گوشه ای به همراه یاران اختصاصی اش نبرد را نظاره می کرد تا اینکه پاتروکل دوست نزدیک و احتمالا معشوقه آشیل با لباس و جنگ ابزار آسمانی او به نبرد رفت؛ ولی با فریب و نیرنگ زئوس و دشمنی آپولون و دیگر از خدایان هوادار تروا شکست خورده و به دست هکتور کشته شد آشیل از این رویداد خشمگین شده و اختلافاتش با آگاممنون را کنار گذاشته و پس از تشییع جنازه پاتروکل به نبرد تن به تن با هکتور پرداخت و او را شکست داد سپس به جنازه اش بی احترامی روا داشته و آن را با خود به اردوگاه یونانیان آورد پریام شاه تروا به یاری خدایان شبانه خود را به اردوگاه آشیل رسانده و با زاری از او تمنا کرد که جنازه پسرش را به او برگردانند تا بتواند مراسمی در خورِ بزرگیِ این پهلوان حماسه ساز ترتیب دهد پس از گفتگوی دراز آشیل پذیرفت و داستان ایلیاد اثر هومر با توصیف سوزاندن هکتور در تروا و به سوگ نشستن مردمان شهر برای او به پایان می رسد در این کتاب و همچنین کتاب دیگر هومر اودیسه اشاره ای به پایان نبرد تروا و سرنوشت تراژیک آشیل نرفته است داستانهایی چون اسب تروا در آثار نویسندگان بعدی روم همچون ویرژیل و اووید آمده و افسانه رویین تن بودن آشیل و ماجرای پاشنه آشیل که به مرگش انجامید را شاعر سده یکم میلادی استاتیوس در کتاب خود آشیلید آورده است ترجمه های فارسی نخستین ترجمهٔ ایلیاد از سعید نفیسی است که به همت شرکت بنگاه ترجمه و نشر کتاب در سال 1333چاپ شده است و سال ها تنها ترجمه از ایلیاد در زبان فارسی بود  دومین ترجمه از دکتر میر جلال الدین کزازی است توسط نشر مرکز در سال 1368 منتشر شد که ترجمهٔ باستان گرایانه یا آرکائیک محسوب می شود اما هر دو ترجمه در اتخاذ زبان ترجمه وامدار ادبیات شاهنامه هستند