آنچه در کربلا گذشت  نفس المهموم و مختار نامه  این کتاب نفس المهموم مقتل کامل و معتبری است از شیخ عباس قمی مولف مفاتیح الجنان که در انتهای آن قیام مختار را نیز به همراه دارد و در پنج باب شامل باب اول در مناقب حسینع و ثواب گریستن بر آن حضرت باب دوم وقایع پس از بیعت مردم با یزید بن معاویه باب سوم در وقایع پس از شهادت باب چهارم پس از شهادت حضرت ابی عبدالله الحسینع باب پنجم در ذکر فرزندان حسینع و زوجات آن حضرت خاتمه در شرح حال توّابین و خروج مختار بیان شده است که مولف کتاب پس از حمد و ستایش پروردگار و درود بر پیغمبر مختار و آل اطهار و ذکر سبب تالیف این کتاب مدارک و مآخذ خود را که مطالب این کتاب از آنها منقول است یاد کرده است  عباس بن محمد رضا قمی 12941359ق مشهور به شیخ عباس قمی و معروف به محدث قمی از علمای شیعه در قرن چهاردهم قمری در زمینه حدیث تاریخ وعظ و خطابه است وی صاحب تالیفات بسیاری در حوزه های مختلف است که معروف ترین آن ها مفاتیح الجنان سفینت البحار و منتهی الآمال است محدث قمی در سال 1359ق در نجف درگذشت و در حرم علی بن ابیطالبع دفن گردید  انگیزه نگارش  شیخ عباس خود در علت تالیف این کتاب می گوید  من پیوسته درصدد بودم تا کتابی مختصر در مقتل سرورمان امام حسینع گرد آورم و آنچه مورد اعتمادم است و از ثقات به من رسیده و سندم از روایات روات به آن متصل می گردد در سلک نظم کشم ولی پیوسته موانع و مشاغل از رسیدنم به این مقصود مانع می شد تا اینکه مشرف به زیارت امام رضاع و در روضه شریفه آن حضرت دست به دعا برداشتم تا خداوند عالم مرا موفق بدارد و به آرزویم نائل گردم زیرا رسیدن به آن منتهای آمال و آرزویم بود    علت نامگذاری  نام این کتاب برگرفته از حدیث امام صادقع است که فرمود نفس المهموم لظلمنا تسبیح و همّه لنا عبادت و کتمان سرّنا جهاد فی سبیل الله ترجمه نَفَس کسی که به خاطر مظلومیت ما اندوهگین شود تسبیح است اندوه بر ما عبادت است و کتمان و پوشاندن راز ما جهاد در راه خداست امام صادقع سپس فرمود واجب است که این حدیث با طلا نوشته شود  چون کتاب محدث قمی یادآور مصیبت های اهل بیت است این نام را برای کتابش برگزیده است    محتوای کتاب  این کتاب از پنج باب و یک خاتمه تشکیل شده است  باب اول از دو فصل تشکیل شده است؛ فصل اول در مورد مناقب امام حسینع و به ترتیب درباره شجاعت علم فصاحت زهد تواضع و عبادت امام و در فصل دوم ثواب گریستن در عزای امام حسین و لعن قاتلان وی  باب دوم آنچه برای امام حسینع بعد از بیعت کردن مردم با یزید بن معاویه تا شهادت آن حضرت روی داده است؛ این باب مفصل ترین باب کتاب و در 20 فصل تنظیم شده است؛ در این باب از کشته شدن رشید هجری حجر بن عدی عمرو بن حمق خزاعی پیش از واقعه کربلا سخن رفته است  باب سوم وقایع بعد از شهادت امام حسینع برادران فرزندان و یارانش طی چند فصل  باب چهارم آنچه بعد از شهادت امام اتقاق افتاد از قبیل گریستن آسمان ناله فرشتگان و گریستن جنیان  باب پنجم درباره فرزندان و و زنان امام و فضلیت زیارت ایشان و ستم حاکمان ظالم در تخریب بارگاه حسینی  در خاتمه کتاب نیز به قیام توابین و قیام مختار پرداخته است  منابع کتاب  قبل از تالیف نفس المهموم ماخذ و مرجع سخنرانان در نقل وقایع جریان کربلا جلد ده بحارالانوار مثیر الاحزان اثر ابن نما حلی مهیج الاحزان نوشته سید عبدالله شبر لهوف تالیف ابن طاووس مقتل ابو مخنف و غیره بود به نظر علی دوانی هیچکدام از این کتاب ها عطش طالبان آن حوادث را فرونمی نشاند و جامع و کافی نبود2 بدین جهت محدث قمی آنچه از مجموع منابع معتبر آنچه را در طول عمر خود تا آن زمان صحیح و معتبر می دانست گردآوری کرد3  شیخ عباس در تالیف این کتاب از منابع زیر استفاده نموده است      ارشاد تالیف شیخ مفید      المهلوف علی قتلی الطفوف نوشته سید بن طاووس این کتاب معروف به لهوف است      تاریخ کامل نوشته ابن اثیر جرزی      تاریخ طبری نوشته محمد بن جریر طبری      مقاتل الطالبین نوشته ابوالفرج اصفهانی      مروج الذهب و معادن الجوهر نوشته علی بن حسین مسعودی      تذکرت الخواص نوشته سبط بن جوزی      مطالب السئول فی مناقب آل الرسول نوشته محمد بن طلحه شافعی      الفصول المهمه فی معرفه الائمه نوشته ابن صباغ مالکی      کشف الغُمَّه نوشته علی بن عیسی اربلی      العِقد الفَرید نوشته احمد بن محمد قرطبی مالکی      الاحتجاج نوشته احمد بن علی طبرسی      مناقب ابن شهر آشوب      روضت الواعظین نوشته فتال نیشابوری      مُثیر الاحزان نوشته ابن نما حلی      روضت الصفا نوشته خاوندشاه      تسلیت المجالس نوشته محمد بن ابی طالب موسی حسینی    تقاضای نویسنده برای حفظ حقوق معنوی کتاب  نویسنده از خوانندگان کتابش تقاضا کرده در صورتی که مطلبی از این کتاب را در جایی نقل می کنند نام کتاب و نام نویسنده را نیز بیان کنند وی می گوید  دوست دارم که این کتاب شریف در جزء مقاتل محسوب شود و اهل منابر این داعی شیخ عباس قمی5 را در نظر داشته باشند و از دعا فراموشم نفرمایند  شیخ عباس پس از بیان این مطلب به زشت بودن سرقت ادبی پرداخته و آن زشت تر از سرقت اموال می داند