در کربلا چه گذشتترجمه نفس المهموم کتابی است در مقتل حضرت اباعبدالله علیه السلام به عربی این کتاب را مولف محترم آن در مصیبت حضرت سیدالشهداء نوشته و از بهترین و معتبرترین مقاتلی است که تاکنون به رشته تحریر درآمده است کتاب از ولادت حضرت شروع شده سپس در مناقب حضرت و آنگاه تمام وقایع بیعت تا مرحله شهادت حضرت از اول تا به آخر را شرح می دهد کتاب را عالم بزرگوار حاج میرزاابوالحسن شعرانی و همچنین آیت الله محمد باقر کمره ای ترجمه نموده اند   ساختار اجمالی کتاب  کتاب یک مقدمه چندین باب و یک خاتمه دارد مقدمه آن در مورد ولادت حضرت سیدالشهداء علیه السلام و داستان فطرس ملک است  باب اول در مناقب امام حسین ثواب گریه بر حضرت لعن بر قاتلان حضرت و اخباری که در شهادت حضرت وارد شده است  باب دوم در ذکر وقایع بعد از بیعت مردم با یزید تا زمان شهادت حضرت این باب خود بر چند فصل است این فصول از زمان واقعه مرگ معاویه بیعت گرفتن یزید از مردم فرمان یزید بر بیعت امام حسین خروج امام حسین از مدینه و ورود به مکه جریانات کوفه و دعوت کوفیان از امام اعزام مسلم بن عقیل به کوفه شهادت مسلم بن عقیل هانی بن عروه و عده ای دیگر از یاران امام قبل از واقعه کربلا از قبیل میثم تمار رشید هجری و  خروج امام از مکه به طرف عراق و کوفه ملاقات با حر و ممانعت او از حرکت امام به سوی کوفه ورود امام به سرزمین کربلا وقایع مکالمات عمرسعد با امام حسین علیه السلام جریانات قبل از عاشورا شب عاشورا شروع جنگ در روز عاشورا و شهادت 72 نفر از لشگر حضرت اباعبدالله الحسین علیه السلام و شهادت حضرت را شامل می شود  باب سوم در وقایع بعد از شهادت حضرت امام حسین علیه السلام است که خود چند فصل را داراست غارت حرم حضرت حسین علیه السلام ذکر وقایع عصر عاشورا بردن اهل بیت از کربلا به کوفه دفن حضرت اباعبدالله الحسین و سایر شهداء ورود اهل بیت به کوفه و مجلس عبیدالله بن زیاد و خطبه حضرت زینب و امام زین العابدین علیه السلام وقایع کوفه از فصل دهم خبر شهادت امام در مدینه و فرستادن اهلبیت و سرهای شهداء به شام و ذکر وقایع شام و مجلس یزید و شهادت حضرت رقیه و بازگشت آنان از شام به مدینه  باب چهارم ناله ملائکه و گریستن آسمانها و زمین و اهل آن بعد از شهادت حضرت را بیان می کند آنگاه مرثیه و شیون جنیان بر حضرت و شرح حال دعبل و مرثیه های اوست  باب پنجم ذکر فرزندان و تعداد زوجات اباعبدالله الحسین علیه السلام فضیلت زیارت حضرت ظلم و ستم خلفا بر قبر شریف اوست که خود شامل چند فصل می باشد  کتاب خاتمه ای دارد که در آن شرح حال توابین خروج مختار و کشتن قاتلان امام حسین به دست او بیعت مردم با مختار کشته شدن عبیدالله بن زیاد و آخرین مطلب عاقبت یزید و عاقبت کار مختار است