شرح مثنوی شریف 3جلدی کتاب شرح مثنوی شریف اثر علامه بدیع الزمان فروزانفر است؛ نزدیک بچهل سال است که بتوفیق خدای بزرگ و جذب و کشش باطن پر فروغ حضرت مولانا عَظَّم اللّٰهُ اَسْرارَهُ که معدن حقائق و سرچشمه فیّاض معرفت است بمطالعه و تامّل در مثنوی شریف اشتغال دارم درین مدّت بارها مثنوی را از آغاز تا پایان خوانده ام و شروح و حواشی آن کتاب آسمانی را در مطالعه گرفته ام و چون در آغاز کار چاپ مشهور علاء الدّولت را در دسترس داشتم مشکلات بسیار می یافتم که حلّ آن برایم سخت دشوار می افتاد زیرا طبع مذکور با وجود مزایایی که بر اکثر چاپهای ایران و هند دارد و مطابق گفته مصحّح مبتنی بر نسخه ای بسیار کهن از مثنوی است اغلاط و تصحیف فراوان و اشعار اضافی که صوفیان و یا خوانندگان دیگر از پیش خود افزوده اند در آن راه یافته است و این همه موجب دشواری فهم و پریشانی خاطر خواننده تواند بود بخصوص از جهت کلمات و لغات نادر که تغییر یافته و یا دچار تصحیف گردیده و نیز ابیات دخیل که گاه رشته مطلب را از هم گسیخته است برای آن که از نظر و عقیده مولانا در هر مسئله بنحو تفصیل مطّلع شوم و اصول افکار وی را بصورت منظّم بدست آورم در صدد بر آمدم که فهرستی برای مطالب مثنوی ترتیب دهم علّت این امر چنان که بر خوانندگان محترم روشن است این بود که مثنوی مانند دیگر کتب بابواب و فصول قسمت نشده و از حیث نظم و ترتیب اسلوبی مانند قرآن کریم دارد که معارف و اصول عقاید و قواعد فقه و احکام و نصایح پُشْتا پُشْت در آن مذکور و مطابق حکمت الهی بهم آمیخته است و مانند کتاب آفرینش نظمی بخود مخصوص دارد و تابع سنن و آیینهای مصنّفان و مولّفان کتب عادی و معمولی نیست و از این رو افکار فلسفی و اصول تصوّف و مبانی علوم اسلامی در مثنوی پراکنده و متفرّق است و فی المثل ممکن است مطلبی بنحو اجمال در دفتر اوّل ذکر شود و تفصیل آن در دفتر دیگر و یا مواضع مختلف بیاید و تا آن گاه که نظر مولانا در همه موارد پشت سر هم قرار نگیرد بالطّبع فهم آن مطلب از روی شمول و احاطه میسّر نمی شود