کتاب دامنه حجیت عقل و بناهای عقلایی نوشته محمدتقی اکبرنژاد موسسه فقاهت و تمدن سازی اسلامی انتشارات دارالفکر کتاب دامنه حجیت عقل و بناهای عقلایی نوشته محمدتقی اکبرنژاد موسسه فقاهت و تمدن سازی اسلامی انتشارات دارالفکر مجموعه مقالات پیرامون عقل  از آنجا که تا 250 سال ائمه در اختیار فقها و شیعیان قرار داشتند نیازی به مباحث پیچیده فقهی و اصولی احساس نمی شد از همین رو می بینیم کتب اصولی در شیعه نسبت به اهل تسنن دیرتر به نگارش در آمده و این از این جهت بود که اهل بیت در اختیار شیعیان قرار داشتند و آنها می توانستند سوالات خود را از ایشان بدون فعالیت های پیچیده علمی بپرسند از همین رو می بینیم وقتی شیعه دستش از امام معصوم کوتاه ماند و دوران غیبت آغاز شد حرکت های فنی و دقیق علمی درشیعه توسط امثال شیخ مفید ره و شیخ طوسی ره به حرکت در آمد اگر چه فقه شیعه از رشد خوبی برخوردار بود و در دامن عقلانیت منفی که محصول فقه اهل سنت بود گرفتار نشد اما با این حال نتوانست به درستی از ابعاد عقل و ماهیت آن پرده بردارد ابن ادریس ره که از فقهای تحول خواه بود نتوانست اتفاق خاصی در این رابطه رقم بزند علامه حلی ره نیز تقریر روشنی از این موضوع نداشت و حتی شهید ثانی ره اذعان نموده است که عقل در فقه کارکرد خاصی ندارد تنها ملا امین استرآبادی ره بحث مفصلی در راستای تخریب عقل داشته است محقق اصفهانی ره نیز اگر چه بحث مفصلی در این رابطه داشت اما عملاً تفاوت خاصی با اخباری ها در این موضوع ندارد اینکه می گویند اصولیون به عقل توجه ویژه ای داشتند اصلا صحیح نیست محقق اصفهانی چیزی فراتر از اخباری ها نمی گوید و کتب اصولیون نیز توجه ویژه ای به این مسئله ندارند و خلا آن در کتب اصولی موجود بسیار احساس می شود چه طور می توان اصولیون را عقل گرا دانست در حالیکه بدیهی ترین مسائل زندگی همچون خبر واحد و تعهد به عقود را که شالوده زندگی بشریت بر اساس آن ها بنا شده است تعبدی تحلیل می کنند و به عقل اجازه ورود نمی دهند این رویه اصولیون باعث شده تا بگوییم اصولی گری موجود تنه به تنه اخباری می زند به راستی روش فقهی که در حل مسائل ساده و ضروری بشریت پیچیده عمل می کند چه طور می تواند صلاحیت تحقق تمدن اسلامی را داشته باشد