شناخت عرفان و عارفان ایرانی در هر یک  از مذاهب  و ادیان  نشانه هایی  از زهد و پرهیزگاری  و بی اعتنایی  به  امور مادی  و انصراف  و بی توجهی  به  دنیا آمده  است  و شاید بتوان  گفت  که  یکی  از خصوصیات  عمومی  ادیان  و مذاهب  همین  توجه  به  امور معنوی  و تحقیر دنیا و مظاهر مادی  است ؛ نهایت  آنکه  در برخی  ادیان  مانند دین  موسوی  نشانه های  این  مطلب  اندک  است  ولی  در بعضی  آیینها مانند مسیحیت  و آیین  بودایی  و تائوگرایی  و دیگران  این  مطلب  قوی تر است  در تورات  و انجیل  و کلمات  ماثور از بودا و لائوتسه  و مانی  و مزدک  مطالب  زیادی  توان  یافت  که  موید این  نکته  است  البته  زهد و پارسایی  تنها نشانه ی  صوفی گری  نیست  و امور بسیاری  در این  باره  به  جز زهد دخالت  دارد اما پیداشدن  آن  یعنی  زهد بی شک  یکی  از بزرگ ترین  انگیزه های  توجه  به  عرفان  و تصوف  و مایه ی  دل کندن  از زندگانی  پرشور و شر دنیا و دل بستن  به  خدا و امور معنوی  شد