کتاب رمان جنایات و مکافات کتاب جنایت و مکافات برنده نوزدهمین دوره کتاب سال ایران در سال 1379 و بهترین ترجمه در حوزه ادبیات داستانی انتخاب و معرفی شده است  داستایوسکی جنایت و مکافات را در سالِ 1866 نوشت هفت سال پیش از نگارشِ آن در سالِ 1859 در نامه ای به برادراَش گفته بود طرحِ این داستان را در زندان ریخته در دورانی که با درد و دریغ و سرخوردگی روزگار می گذراند او این اثر را اقرارنامه یی در شکلِ رمان خوانده بود و گفته بود قصد دارد آن را با خونِ دلاَش بنویسد  جنایت و مکافات روایت زندگی دانشجویی به نام راسکولنیکف است که طبق انگیزه هایی که خودش هم نمی داند چیست مرتکب قتل می شود وی زن رباخواری را همراه با خواهرش که اتفاقی در زمان وقوع قتل در صحنه حاضر می شوند به قتل می رساند سپس خود را از خرج کردن پول و جواهراتی که برداشته ناتوان می بیند و پول و جواهرات را پنهان می کند  پس از چند روز بیماری و بستری شدن در خانه با این تصور که هر کس را که می بیند به او مظنون است کار راسکولنیکف را به جنون می کشد در این بین او عاشق سونیا دختری که به خاطر مشکلات مالی خانواده اش دست به تن فروشی زده می شود داستایفسکی این رابطه را به نشانه مهر خداوندی به انسان خطاکار استفاده کرده و همان عشق نیروی رستگاری بخش می شود  در واقع در این رمان ما با دو نوع جنایت سروکار داریم دو انسان که هریک در راستای یکی از این دو نظریه خواسته است برتر بودن و در نهایت به تنهایی کامل و جدایی از جامعه می رسد و هریک سرنوشت خاص خود را می یابد  راسکولنیکف تنهایی را تاب نمی آورد و با پناه جستن به عشق و اعتراف به گناه دوباره به جامعه یِ انسانی بازمی گردد اما سویدریگالوف حتّا در قلمرو عشق نیز می خواهد اعمال اراده کند  سویدریگالوف از این قلمرو رانده می شود و در نهایت به این می رسد که باید در قلمرو دیگری اعمال اراده کند قلمروی که دیگر مختص انسان های برتر نیست قلمروی که سرنوشت محتومِ همه ی انسان ها است  داستایوسکی زمانی به نگارشِ این داستان دست یازید که رویدادها و مضامینِ آن را طیِ بیست سال با گوشت و خونِ خود آزموده بود جنایتِ آرمان خواهانه از مفاهیمِ مهمِ اندیشه یِ انقلابی در روزگارِ او بود و او شخصاً درگیرِ این پدیده شده بود اما این اندیشه تنها مضمونِ موردِ نظرِ او نبود مضمونِ فلسفیِ دیگری هم بود که هم زمان با طرحِ این اثر در اندیشه یِ فلسفیِ غرب شکل گرفته بود اَبَر انسان  پیش از داستایوسکی هگل فیلسوفِ آلمانی در آثارِ خود به طرحِ مختصاتِ کلیِ این انسانِ برتر پرداخته بود هگل اَبر انسانی طرح کرده بود حاملِ مقاصدِ شریف و متعالی انسانی که می گفت اگر هدف شریف و متعالی باشد وسیله یِ رسیدن به آن هرچه باشد توجیه پذیر و منطقی ست ابر انسانِ هگل انسانی است بود برتر از انسان هایِ عادی با اهدافِ شریف و برین و انسان ساز که تنها در جهتِ خیر و صلاحِ بشر گام برمی داشت و دغدغه اَش شریف بودن و متعالی بودنِ این هدف بود بر اساسِ نظریه یِ هگل اگر آرمان شریف و متعالی یا آسمانی می بود کشته شدنِ هزاران یا میلیون ها انسان اهمیتی نداشت  چندی بعد از نگارشِ این اثر توسطِ داستایوسکی بود که فیلسوفِ دیگری در غرب با نامِ فریدریش نیچه به طرحِ مشخصاتِ یک ابر انسانِ دیگر همت گماشت انسانی که خواست و هدفاَش قدرت بود برایِ برکشیدنِ انسانی که بی خدا شده بود و حال می بایست خود خدا شود و از وضعیتِ خدایان برخوردار باشد یعنی وضعیتِ بی دردی اما از ابرانسانِ هگل نیز بدونِ قدرت کاری ساخته نبود ابر انسانِ هگل نیز برایِ رسیدن به هدفِ خود و تحققِ آرمانِ شریف و متعالیِ خود نیازمندِ قدرت بود و برایِ رسیدن به این قدرت هر وسیلهیی را مجاز می دانست به این ترتیب این دو اندیشه با همه یِ وجوهِ متمایزِ خود سرانجام به یک نقطه می رسیدند قدرت خواهی اما خواستِ هر قدرتی بدونِ دست زدن به جنایت رویایی ست پوچ و بی معنا پس آرمان به هر شکل و به هر نام جفتِ جنایت است