کتاب سرگذشت حاجی بابای اصفهانی از کتاب سرگذشت حاجی بابا اصفهانی اثر جیمز موریه منشی اولین سفارت دولت انگلیس در ایران چاپ های مختلفی منتشر شده است چند چاپ حروفی و سنگی که در تهران به چاپ رسیده چاپ هایی که در عثمانی باکو تفلیس انگلستان و هند انتشار یافته است حاجی بابا بهترین رمانی های تاریخی اس که در سال 1823 میلادی به قلم مست موریه یکی از ادبای فاضل انگلستان که به سمت منشی گری اولین سفارت دولت انگلیس در عهد سلطنت خاقان مغفور فتح علی شاه قاجار نورالله مرقده به ایران آمده بود نوشته شد الحق در این رساله عکس مجموعه اخلاق و آداب و عادات ایرانیان را به نیکوترین اسلویی رسم نموده این نسخه ای که کتاب حاجی بابا از روی آن به چاپ رسیده بنا به تصریح مؤیدالاسلام کامل ترین و بهترین نسخه حاجی بابا ست کتاب حاجی بابا اولین رمانی است که با تباین و اختلاف مذاق شرق و غرب به سبک و سیاقی نوشته شده که هم شرقیان را مرعوب و هم غربیان را مطلوب واقع شده و نیز به السنه مختلفه ترجمه نموده اند نسخه قلم حاجی بابا که در ایران دستیاب شده غالباً مبنی بر مختصر اختلافات عبارتی می باشد و این مُعین است که در تنسیخ از نسخه اصالی محررین غلطی کرده اند