فریب کاوشی در اسلام پیامبر و اسلام سیاست بازانصالح وردانی مصریجواد مهریرقعی فریب کنکاشی در اسلام پیامبرص و اسلام سیاست بازان ترجمه سید محمدجواد مهری از کتاب الخدعة رحلتي من السنة الی الشيعة اثر مستبصر مصری؛ صالح وردانی است  نویسنده در این کتاب ضمن بیان کیفت تشرفش به مذهب تشیع سعی نموده واقعیات تاریخی صدر اسلام را عرضه کند برخی از استدلال های مخالفان را رد کند و به شبهات آنان پاسخ دهد و حقایقی که از نظر مسلمانان مخفی بوده را آشکارا بیان نماید  ساختار  کتاب دارای دو مقدمه از مترجم و نویسنده است مطالب کتاب در ضمن شش بخش مطرح شده است  گزارش محتوا  مترجم در مقدمه اش در مورد نویسنده کتاب؛ صالح وردانی سخن به میان آورده و ایشان را همچون دکتر تیجانی از راه یافتگان صراط مستقیم معرفی می کند که از بین راه های انحرافی صراط حقیقی را برگزید و همراه با راستگویان شد او می گوید نویسنده کتاب قطعا از قلبی بیدار و وجدانی پاک برخوردار است که با غلبه بر تعصب و جهالت توانست به مقصد حقیقی نائل گردد سپس مترجم احادیثی در فضایل بیکران امیرالمؤمنینع ذکر می کند  نویسنده در مقدمه از چگونگی راه یافتن خویش به حقیقت سخن می گوید و رمز نجات خود را در یک نکته اساسی بیان می دارد و آن این که برای رسیدن به حقیقت باید از نصوص دینی بهره برد نه از رجالی که با مطامع سیاسی دین را به مردم عرضه کردند و در واقع باید هاله تقدس را از صحابه و فقیهان کنار زد تا حقایق مسائل اختلافی پس از پیامبرص بر ما آشکار گردد  مؤلف به زمینه های انقلاب درونی خود چنین اشاره می کند در آغاز دهه 70 میلادی در مقابل افکار و گروه های فکری که در مصر شکل گرفته بود از جمله اخوان المسلمین تکفیر و جهاد که هر کدام با تعصب خاصی از ایدئولوژی فکری خود دفاع می کردند و مدار تعقل را کنار گذاشته بودند همواره بر مدار تفکر و عقلانیت پیش می رفتم و اگرچه از سوی این گروه ها تلاش هایی برای جذب من صورت گرفت اما نوع تفکر من هیچگاه اجازه نداد که در گرداب تعصب افراطی آنها فرو روم  همچنین سال هایی که در زندان بودم شاهد رفتار های تند و خشن و زدوخوردهای شدید بین طرفداران تفکر وهابیت بودم که یک گروه هوادار عبود الرمز و گروهی هوادار صعیدیان بودند و این گونه وحشی گری های آنها چیزی جز اعتقادات و رفتار تند خوارج را به یاد من نمی آورد و من دانستم که این از ضعف اخلاق نیست بلکه ناشی از باورهای عمیق اعتقادی است که نیاز به پالایش وسیع دارد  پس از زندان سفرهایی به عراق و کویت داشتم که در خلال آن با گروه های شیعی و سنی آشنا شدم و کتاب هایی از معارف تشیع به دستم رسید که بسیاری از افکار غلط راجع به شیعیان را از ذهن من شستشو داد این ماجرا مصادف شد با پیروزی انقلاب اسلامی در ایران که در واقع پیروزی تفکر شیعی بر سنی گری بود  مؤلف در ادامه به عوامل مؤثر در رهایی از تعصب به گذشتگان و شخصیت های اهل سنت می پردازد؛ یکی از این عوامل نوع ایدئولوزی فکری فرقه تکفیر بود که در مصر متولد و شایع شده بود این تفکر بر آن بود که تقلید از گذشتگان و تمسک جستن به گفتارهای آنها مردود دانسته و به پیروان خود اجازه استفاده مستقیم از کتاب و سنت را می داد و به عبارتی روشن تر آنان را در بکارگیری از عقل در نصوص و متون بی آنکه متأثر از شخصیت ها باشند آزاد گذاشت  از طرف دیگر گروه تکفیر از عواملی بود که انسان را به رهایی از گذشتگان وامی داشت   اندیشه حاکمیت نیز از اهمیت به سزایی برخوردار بود زیرا تحیری در گروه جهاد وجود داشت که نمی دانستند با حکومت مبارزه کنند یا اطاعت؟ این مسأله مرا واداشت که در پی تحقیق از منابع فقهی گذشته در مورد چگونگی رفتار با حکومت ها برآیم در نهایت دریافتم طرح های حاکمان و گذشتگان در اطاعت بی چون چرا از حکومت ها چیزی جز بهره برداری سیاسی مرموزانه و تأویل و تفسیر به نفع خویش نیست از جمله عوامل کتب و افکار سلفی گری است که جوانان را فقط به پیروی از مکتب ابن تیمیه فرا می خواند و به تکفیر سایر مذاهب و فرق دعوت می کرد و تمام این موارد حکایت از یک فریب زیرکانه ای داشت برای مقابله و نابودی تفکر شیعی  از جمله عوامل رهایی بخش از گذشته مبانی فکری گروه های اهل سنت در مصر بود که تنها بر پایه اجتهادات بی اساس بود که نص را رها کرده و دین خود بر مبنای نظرات و اجتهادات گذشتگان بنا می کردند و بیش از این که حقیقت دین را از منصوصات در قرآن و روایات اخذ کنند از میراث اجتهادی سلف بهره می بردند  نویسنده در بخش سوم به تردیدها و شبهاتی که در میراث گذشتگان وجود دارد اشاره می کند؛ تردید هایی که مایه شک و ابهام بیش از پیش هر جستجوگری می شود چرا سخنان خلیفه اول و دوم به صورت نصوص قطعی درآمده است؟؛ چرا همه طرح های اساسی در میراث گذشتگان مبتنی بر اجماع است؟؛ چرا همواره حاکمان از سوی فقیهان مورد تأیید و حمایت محض بوده اند؟ و صد ها چرایی دیگر که شعله شک و تردید را در درون انسان شعله ور می کند  او می گوید پس از این تردید ها بود که بر آن شدم روایات در مدح صحابه را با میزان عقل و قرآن بسنجم تا این که به این نتیجه دست یافتم که اغلب روایات درباره فضیلت اصحاب اشاره به فضیلت روشنی ندارد و بیشتر آنها از زبان صاحبانشان نقل شده است و گاه این ستایش ها درباره یاران معاویه و خط بنی امیه ساخته شده است