هاضوم هاضوم یک پودر گیاهی است که با ترکیب سه گانه آویشن زنیان و سیاه دانه ساخته و عرضه می شود در طب اسلامی جهت گیری ها و سیاست گذاری ها از طرف ائمه علیهم السلام فقط در جهت درمان نیست بلکه عموما تکیه بر روی تغذیه و بهداشت و پیش گیری است هر چند روش ها و فرمایشات اهل بیت عصمت و طهارت علیهم السلام در جهت درمان مطالبی عالی و قطعی هستند و این وظیفه ماست که از کلام و رهنمود آنها استفاده درست را ببریم     هاضوم چیست؟  هاضوم یک پودر گیاهی است که با ترکیب سه گانه آویشن زنیان و سیاه دانه ساخته و عرضه می شود بر اساس طب اسلامی بر پایه حدیث کتاب مکارم الاخلاق باید برای ساخت این دارو هر یک از مواد به نسبت مساوی ترکیب شوند برخی از متخصصان طب اسلامی معتقدند در این ترکیب دانه زنیان و برگ آویشن آرد و آسیاب می شود اما سیاه دانه باید به صورت سالم و آسیاب نشده به آن دو اضافه شود برخی نیز توصیه می کنند نعنا و کمی نمک هم به آن اضافه شود  هاضوم چه خواصی دارد؟  هاضوم را یک داروی عمومی برای بیماری های گوارشی معرفی می کنند و به طور کلی آن را برای درمان ناراحتی های عمومی گوارشی چون ضعف معده نفخِ رودل درد شکم بوی بد مدفوع و رفلکس معده مناسب می دانند همچنین خوردن این دارو را برای زمانی که غذای سنگین خورده می شود سفارش می کنند برای درمان بلغم استفاده مداوم آن را خیلی مفید دانسته اند و نیز مصرفش را فقط برای زمان بیماری نمی دانند بلکه مصرف آن را برای پیشگری از بیماری و نیز تقویت معده توصیه کرده اند     هاضوم در روایات اسلامی  در روایات اسلامی به مواد هاضم کمک کننده به گوارش غذا اشاره شده است در کتاب معتبر الکافی از امام کاظمع درباره خوردنماست نقل شده است هر کس می خواهد ماست بخورد و ماست به او زیانی نرساند روی آن هضم کننده ای هاضوم هم بخورد از امام درباره هضم کننده می پرسند و ایشان پاسخ می دهد نانخواه درباره این که منظور از واژه نانخواه چیست به دو دانه زنیان و سیاه دانه اشاره کرده اند که روی نان می ریختند تا بعد از پخت بو و طعم خوش تری داشته باشد الکافی چاپ اسلامیه ج 7 ص 388؛ چاپ دارالحدیث ج 12 ص 505؛ لغت نامه دهخدا؛ دائره المعارف بزرگ طب اسلامی ج 5 ص 278  در کتاب مَکارم الاخلاق ص 187 در حدیثی از پیامبر اسلام ص روایت شده است که ایشان هاضوم سَعتر و حَبَّهُ السُّوداء را آرد می کردند و با نمک نیم کوفته مخلوط می کردند و قبل از غذا می خوردند و می گفتند که وقتی این دارو را بخورم دیگر باکی ندارم چه چیزی خورده ام  در این حدیث چون به سیاه دانه حَبَّهُ السُّوداء اشاره شده است هاضوم را به زنیان و سعتر را به آویشن ترجمه  کرده اند دانش نامه احادیث پزشکی ج 1 ص 277 برخی این سه را به زیره پونه و سیاه دانه ترجمه کرده اند که هر سه جزو گیاهان هاضم نیز هستند مکارم الاخلاق ترجمه ابراهیم میرباقری ج 1 ص 356     نحوه مصرف هاضوم مقدار مصرف هاضوم در بزرگسالان یک قاشق چای خوری و برای کودکان کمتر از این مقدار گفته شده است زمان مصرف می تواند پیش از غذا یا بعد از آن باشد البته برای قبل از غذا توصیه شده است که همراه با مقدار کمی نمک دریا خورده شود همچنین گفته اند بهتر است به تنهایی و به صورت خشک مصرف شود برخی معتقدند ترکیب آن با چیز دیگر مانند عسل اثر آن را کم می کند  نکته بسیار مهم برگشتن شیر در ایام شیردهی کودکان ناشی از ضعف معده نیست و استفاده از این ترکیب توصیه نمی شود