کتاب شناخت از نظر قرآناستاد شهید ایت الله مطهری کتاب شناخت از نظر قرآن جلد اول از مجموعه معارف قرآن مرتضی مطهری به تحلیل مسئله معرفت و شناخت از منظر قرآن که امروزه جایگاه ویژه اى در میان دانشمندان و فلاسفه پیدا کرده پرداخته است  این اثر شامل 9 جلسه از درس استاد مطهری تحت عنوان مسئله شناخت در سال 1356 و 1357 در حوزه علمیه قم حسینیه ارگ است و ضمن این دروس نشانه هایى از فضاى فکرى جامعه ایران در آن سال ها نیز به چشم مى خورد  آیت الله مطهرى در سال 1331 پس از 15 سال اقامت و تحصیل در قم در حالیکه یکى از اساتید شاخص حوزه علمیه قم به شمار مى رفتند و جایگاه ویژه اى براى ایشان در حوزه علمیه قم پیش بینى مى شد آن موقعیت را رها کرده به تهران مهاجرت کردند در سال 1354 جمعى از فضلاى حوزه علمیه قم طى طومارى از استاد مطهرى درخواست کردند که به قم آمده و به تدریس بپردازند در همین ایام امام خمینى ره نیز طى نامه اى از نجف از ایشان خواستند که براى تقویت حوزه علمیه قم لااقل هفته اى چند روز در این حوزه تدریس داشته باشند  به همین جهت از سال 1355 آیت الله مطهرى معمولاً روزهاى چهارشنبه تا جمعه چند درس عمومى و خصوصى در حوزه علمیه قم داشتند که با استقبال کم نظیرى روبرو شد؛ به طورى که گاهى شاگرد و استاد آن شاگرد و استاد آن استاد در این دروس شرکت مى کردند و البته آن استاد شهید با قرار دادن شرایطى از جمله امتحان و ارزیابى سطح علمى طلاب و دادن تکلیف و مانند آن سعى در کاهش تعداد شاگردان و تبدیل حوزه درس به یک کانون جدى داشت  درس مبحث قوه و فعل اسفار ملاصدرا و درس فلسفه هگل و در اواخر درس حکومت اسلامى از جمله این درس هاست یکى دیگر از این درس ها درس معارف قرآن بود که استاد قصد داشتند موضوعات متعددى را در آن تدریس نمایند مانند شناخت از نظر قرآن جامعه و تاریخ در قرآن قرآن در قرآن خدا در قرآن معاد در قرآن و  از آن جا که این دروس مقارن شد با دوره جدید نهضت اسلامى در سال 1356 این تدریس ها تا حدود نیمه اول سال 1357 بیشتر دوام نیافت و آن متفکر شهید که مسئولیت سنگینى در هدایت انقلاب اسلامى در کنار امام خمینى ره به عهده داشت تنها توانست دو موضوع اول یعنى شناخت از نظر قرآن و جامعه و تاریخ در قرآن را تدریس نماید  در بخشی از کتاب شناخت از نظر قرآن می خوانیم  آینه خطا مى کند ذهن هم خطا مى کند این وجه اشتراک هر دو است مثلا آینه به دلیل این که مقعّر است کوچکى را بزرگ نشان مى دهد و به دلیل این که محدّب است بزرگى را کوچک نشان مى دهد؛ به دلیل این که آبى است رنگ غیر آبى را آبى نشان مى دهد به دلیل این که سبز است غیر سبز را سبز نشان مى دهد و گفتیم ذهن انسان هم خطا زیاد دارد اما آینه خودش نمى تواند خطاى خودش را کشف کند و بعد هم اصلاح کند یعنى صحیح اش را به دست بیاورد آینه اگر خطا مى کند ما به وسیله دیگرى باید خطاى آینه را درک کنیم و بدانیم  خود آینه نه خطاى خودش را مى فهمد یعنى نه خطا بودن خودش در خودش منعکس است خطا مى کند ولى در خودش منعکس نمى شود که آنچه من نشان مى دهم اشتباه است و به طریق اولى نه مى تواند خطاى خودش را اصلاح کند یعنى صحیح اش را به دست بیاورد اما این دستگاه حیرت انگیز ذهن انسان بلکه عجیب ترین دستگاه عالم هم خطاى خودش را کشف مى کند و هم آن را اصلاح مى کند؛ یعنى مقیاس ها و معیارها دارد و با آن ها خطاى خودش را کشف مى کند و صحیح آن را به دست مى آورد  این همان چیزى است که ما اسمش را علم منطق مى گذاریم اصلا علم منطق یعنى چه؟ اگر ذهن انسان چنین قدرتى نمى داشت علم منطق محال بود در عالم وجود داشته باشد ولى منطق به طور کلى حالا ممکن است کسى منطق ارسطویى را قبول داشته باشد کسى منطق بیکن را؛ هرکسى به هر منطقى معتقد باشد بالاخره منطق در دنیا وجود دارد؛ یعنى ابزارى که با آن مى توان خطاهاى ذهن را به دست آورد و صحیح آن ها را هم کشف کرد این هم یک جریان فوق العاده شگفتى براى ذهن انسان است