کتاب تاریخ ادبیات ایران اثر توفیق هسبحانی مجموعه فعّالیّتهای  ادبی  ایرانیان  باستان  که  به  دو صورت  شفاهی  و مکتوب  و به  همه ی  زبآنانی  ایرانی  است  قسمتی  از آنان دولتی  است  نظیر سنگْنوشته های  شاهان  و نوشته های  روی  سکّه ها و قسمتی  دیگر مبتنی  بر داستآنانی  ملّی  افسانه ها و برخی  از آداب  و رسوم  دسته جمعی  است  و پیکره  اصلی  ادبیّات  شفاهی  غیردینی  پیش  از اسلام  را تشکیل  می دهد امّا زیادتر آثاری  که  از این  دوران  به  صورت  مکتوب  بر جای  مانده  با دستگاههای  دینیِ زردشتی  بودایی  مانوی  و مسیحی  مرتبط  است  و بدنه  اصلی  ادبیّات  دینی  ایران  پیش  از اسلام  را می سازد در ایران  پیش  از اسلام  آثار دینی  و ادبی  هموارهً به  کتابت  درنمی آمده  و زیادتر به  صورت  روایی  سینه  به  سینه  منتقل  و حفظ  می شده  است  مثلاً کتاب  اوستا  پس  از سده ها سرایت  شفاهی  سرانجام  در دوره  ساسانی  به  کتابت  درآمد پایبندی  ایرانیان  به  حفظ  سنّت  ادبیّات  شفاهی  و نیز جنگها و تعصّبات  دینی  و فرهنگی  و تغییر خطّ و زبان  و خیلیی  فاکتور های  دیگر سبب  نابودی  گنجینه  ادبی  پراهمیت  ایران  پیش  از اسلام  شده  است  از این رو آنچه  از زبآنانی  متفاوت  ایرانی  به  صورت  مکتوب  باقی  مانده  در برابر حجم  گسترده  ادبیّات  ایران  باستان  خیلی ناچیز است