تاریخ حرم ائمه بقیع و آثار دیگر در مدینه منوره  چاپ سیزدهم dirrtlتاریخ حرم ائمه بقیع کتابی است به زبان فارسی به قلم مرحوم آیت الله محمدصادق نجمی این کتاب مجموعه مقالاتی بوده که در آن وضعیت و تاریخچه ایجاد بناهای بقیع پیش از ویرانی بررسی و در مجله میقات حج منتشر شده و بعدها با تکمیل و اصلاحات به صورت کتاب حاضر منتشر گردیده استdir dirrtlکتاب مشتمل بر یک بخش مقدماتی یک پیش گفتار و ده بخش است در بخش مقدماتی چگونگی تالیف کتاب و در پیش گفتار انگیزه پیدایش و تخریب حرم ها توضیح داده شده است در بخش های مختلف کتاب نیز تاریخ حرم های بقیع پیش از تخریب مطالعه شده است  نویسنده کتاب را با این مقدمه آغاز می کند که یکی از برنامه های مذهبی مسلمانان  اعم از شیعه و اهل سنت  از صدر اسلام تا به امروز مانند همه پیروان ادیان و مذاهب آسمانی و همه صاحبان فکر و اندیشه بزرگداشت و تجلیل از مقام انبیا و اولیا و ادای احترام نسبت به راهنمایان فکری و رهبران معنوی و شهدای راه اسلام و قرآن بوده است و این احترام و بزرگداشت که بیشتر در قالب زیارت قبور آنان متجلی می شود از عبادات و مستحبات به شمار می آید  وی در بخش دیگری از مقدمه تاکید می کند که این تجلیل و بزرگداشت ها از سوی مسلمانان نه یک عمل ابتکاری و بدون دلیل شرعی و بدون مدرک و مستند مذهبی است بلکه راه و رسمی است برگرفته از قرآن مجید و سنت رسول الله صلی الله علیه و آله وسلّم و عمل صحابه و پیشوایان دین او سپس در تایید زیارت قبور بزرگان به نمونه هایی از آیات و روایات اشاره می کند  در اولین بخش کتاب به این نکته اشاره شده که بقیع اولین مدفن و مزاری است که به دستور رسول اکرم صلی الله علیه و آله وسلّم و به وسیله مسلمانان صدر اسلام به وجود آمده است این مدفن مقدس و تاریخی در اصل بقیع الغرقد و در قرن های اخیر گاهی جنةالبقیع نیز گفته می شود  در بخش دیگری از کتاب بر حقیقی بودن بیت الاحزان تاکید و سعی شده است که محل واقعی و تاریخ ساختمان بیت الاحزان با استفاده از کتب حدیث و تاریخ و گفتار کسانی که در طول تاریخ و از قرن اول تا دوران تخریب از نزدیک این بیت حزن را زیارت کرده و شاهد ساختمان آن بوده اند مورد بررسی قرار گیرد  حرم ائمه بقیع که در کتب تاریخ به عنوان مشهد و حرم اهل بیت علیه السّلام معروف گردیده در سمت غربی و منتهی الیه بقیع واقع شده است در این حرم مطهر قبر چهار تن از ائمه اهل بیت امام مجتبی علیه السّلام  امام سجاد علیه السّلام  امام باقر علیه السّلام و امام صادق علیه السّلام در کنار هم و به فاصله ۲ تا ۳ متری این قبرها قبر عباس عمومی گرامی رسول خدا صلی الله علیه و آله وسلّم قرار گرفته و در کنار آن نیز قبر دیگری است که متعلق به فاطمه بنت اسد است قبل از ویرانی ساختمان این حرم مطهر همه این قبور ششگانه در زیر گنبد و دارای ضریح زیبایی بودند همچنین مدفن تعدادی از همسران فرزندان اقوام و عشیره پیامبر اسلام و جمع کثیری از صحابه و یاران آن حضرت و تعداد بی شماری از شهدا و علما در این قبرستان قرار دارد که در بخش های مختلف به آن پرداخته شده است  نویسنده می افزاید که آنچه از تاریخ به دست می آید این است که قبور ائمه بقیع و جناب عباس از قدیم الایام و بلکه پیش تر از قرن هفتم تا زمان تخریب دارای ضریح های متعددی بوده اند که به مناسبت نزدیکی و اتصال قبور ائمه علیهم السّلام همه آنها در داخل یک ضریح و قبر عباس عمومی پیامبر صلی الله علیه و آله وسلّم به علت فاصله آن با این قبور دارای ضریح مستقل بوده است همه مورخان از ظرافت و زیبایی این ضریح ها تعریف و تمجید کرده اند  گفتنی است که این قسمت از بحث گذشته از بیان چگونگی این سه بقعه در طول قرن ها و تاریخ تخریب آنها بیانگر این بحث کلامی فقهی نیز هست که در مساله ساختن بنا بر روی قبور شخصیت های دینی و علمی همه مسلمانان اعم از شیعه و سنی همفکر و هم عقیده بوده اند و این تنها گروه وهابیانند که پس از قرن ها پدید آمده و در مسائل متعدد اعتقادی از جمله در این مورد با مسلمانان به منازعه و مبارزه برخاستند مؤلف متذکر می شود که احیانا تصور نشود آنچه تاکنون از آثار در بقیع سخن گفته شده به لحاظ این که بیشتر آنها متعلق به شخصیت هایی بوده که برای شیعه بیش از دیگر مسلمانان مورد توجه بوده اند به ناچار این آثار به وسیله آنان در طول تاریخ به وجود آمده است بقیع تنها مورد تعلق خاطر شیعیان نیست بلکه اهل سنت نیز به آن به دیده احترام نظر می کنند و بزرگانی؛ همچون عثمان بن عفان مالک بن اصبحی و نافع مولا ابن عمر نیز که از بزرگان اهل سنت هستند در این مکان دارای بقعه و بارگاه بوده اند که توسط تندروان وهابی تخریب شده استdir