کتاب بصره و نقش آن در تحولات قرن اول هجریاثر سید امیر حسینی مولف در اثر خود پس از بررسی اوضاع سیاسی و اجتماعی ایران ساسانی در آغاز اسلام به چگونگی ساخت و مناسبات قبایل در بصره نظر افکنده است سپس اوضاع بصره را در عصر خلفای راشیدن به تصویر کشیده و از فتوحات و کارگزاران خلفا سخن به میان آورده است  وی در ادامه به حکومت بصره در دوره خلفای اموی و زبیری و مروانی پرداخته و در انتها اوضاع علمی و فرهنگی بصره را بررسی کرده و مکاتب علمی و مشاهیر علمی و فرهنگی آن شهر را از نظر گذرانده است  اهمیت نگارش این اثر تحلیل حوادث تاریخی شرق خلافت اسلامی و به خصوص یکی از شهرهای مهم تأسیس شده برای فتوحات ایران است در این کتاب موقعیت بصره در منازعات قرن اول هجری به خصوص از سال 30 هجری تا پایان عصر امویان به تصویر کشیده شده است