کتاب مردم شناسی تاریخی  شناختی علم در ایران نشر بین الملل   ابراهیم فیاض در این نوشتار سعی نموده به ده دلیل به تشریح و تفضیل فرهنگی معرفتی دوره صفویه بپردازد و در ساختار اجتماعی سیاسی آن را تحلیل کند و به تبیین عناصر معرفتی و چگونگی انسجام آن همت بگمارد  فیاض دوره صفویه را دوره ای می داند که در آن ایران در دوره بعد از اسلام به استقلال کامل می رسد و دارای حکومت باثبات سیاسی می شود و مفهوم استقلال و چگونگی استقلال در این دوره را بسیار با معنا می داند دلیل دوم را بی سابقه دانستن حکومت صفویه می پندارد که در دلیل سوم تاریخ تاسیس این حکومت را به عصر اولیه می برد در دلیل چهارم علمای دین را در این حکومت قدرت و مناصب حکومتی می داند که با فراز و نشیب های زیادی هم مواجه بودند  فیاض در دلیل پنجم می گوید مکاتب فرهنگی و فکری و معرفتی دردوره صفویه بنیان گذاشته شده و و در دلیل ششم ظهور نحله های ادبی و هنری خاص این دوره را در نوع خود بی نظیر می پندارد و در دلیل هفتم تزلزل حکومت صفویه را حکومت بزرگ اسلامی معرفی می کند که این تنزل راه ورود اروپاییان به شرق را باز می کند و در دلیل هشتم معتقد است تصوف حکومت سیاسی مذهب و فلسفه در دوره صفویه به هم می رسند و نوعی انسجام معرفتی پیدا می کنند  در دلیل نهم فیاض فرهنگ عامه و غلبه آن به طور عمومی و کلی در جامعه مطرح می شود و این فرهنگ با دیگر معرفت ها هم ارتباط پیدا می کند که می توان آن را در یک ساختار تبیین و تشریح کرد و در آخر تاثیر کل این مجموعه فرهنگی و معرفتی بر دوره های معرفتی و فرهنگی بعد از خود را بسیار واضح می پندارد که ارتباطی تنگانگ با ساختارهای اجتماعی و سیاسی و اقتصادی دارد  فیاض ضرورت این بررسی ها را تدوین تمدن شناسی از دیدگاه فرهنگی و معرفتی می داند که این اقدام ر از اهداف مهم در انسان شناسی و فرهنگ شناسی و مردم شناسی می پندارد زیرا در قالب داستان شناسی تاریخی و مردم شناسی تاریخی به فرهنگ اسلامی ایرانی توجه خاص می شود  وی مردم شناسی تاریخی صفویه را چهار چوبی نظری مناسبی برای بررسی موضوعات فعلی ایران می داند که برای تبیین آن ها هم کاربرد دارد فیاض در این کتاب سعی کرده است این چارچوب را ارائه و در مطالعه موردی بررسی علم به کار ببندد مولف علم را یکی از حوزه های فرهنگ ایرانی می داند که می توان آن را با توجه به دوران صفویه مطالعه کرد  این کتاب نوعی کار فراتاریخی و مردم شناختی است و نگارنده از مطالبی استفاده کرده است که مولفان آن ها را بررسی تاریخی کرده اند و سعی کرده اند در آن آثار تحلیل تاریخی خود را ارائه دهند و از منابع اصیل استفاده نکرده است  ابراهیم فیاض در تالیف این کتاب از همه کتاب هایی استفاده کرده است که رابطه هنر و ساختار اجتماعی را بررسی کرده اند و کتاب هایی که از میزان انتزاع اشکال هنری سخن گفته اند و این میزان انتزاع را برحسب اوضاع تاریخی اجتماعی بررسی کرده اند و مکاتبی را که در آن ها فرایندهای تاریخی اجتماعی بررسی شده است  همچنین در بررسی ادبیات نیز به انتزاع سبک ها و میزان آن انتزاع اشاره شده است خصوصا درباره مکتب رمانیسم که در ادبیات و هنر تجلی دارد نیز از کتاب های ادبی و تاریخ ادبیات غرب و روش های نقد ادبی و مکاتب آن سوده برده است در بررسی میزان انتزاع در ادبیات و هنر نیز از کتابهای مختلف در جامعه شناسی معرفت استفاده کرده است که در کتابنامه عناوین آن را آورده است و در بحث قالب و محتوا یا سبک و مفهوم و غنای آثار ادبی و هنری یا در موضوع رابطه زبان و ادبیات از نظریه های ویکو در این باره استفاده کرده است  فیاض در این کتاب از روش تمام نگری استفاده و سعی کرده است که این نظام ها را در ارتباط با یکدیگر بحث و بررسی کند وی از همه الگو از همه جنبه های مادی و معنوی زندگی انسانی در چهارچوبی عظیم استفاده می کند و همه این وجوه را بررسی می کند  ابراهیم فیاض در فصل اول به موضوع مردم شناسی شناختی عهد صفویه می پردازد و در آن به ادبیات ادبیات و نو آوری ذاتی آن بررسی وضعیت نثر در دوره صفویه شعر هنر دوره صفویه انسجام معرفتی حوزه های هنری و نقش آن در پیشبرد هنر اشاره می کند و از تمام مباحث گفته شده نتیجه گیری می کند  فیاض در این قسمت از نوشتار آورده است ترکیب هنر و تنولوژی و ترکیب هنر و ابزار در فراورده های تولیدی یکی از مصادیق بارز انتزاعات است که این خود هزاران اندیشه و پیش اندیشه را لازم دارد؛ ترکیب هنر با هنر هم از مصادیق دیگر این انتزاعات است مثل ترکیب خط و نقاشی و سبک های هنری و خود هنرها همه ناشی از انتزاعات فراوان آن زمان است  فیاض در ادامه مذهب در دوران صفویه را بررسی و نتیجه گیری می پردازد که در نتیجه گیری نهایی فصل درباره عقب ماندگی ایران از نظر علمی و فکری می نگارد این سخن گفته می شود که چون مغولان به ایران حمله کردند سبب شدند که مراکز علمی ایران در نوشتار و ری و  نابود شود کتابخانه ها از بین برود و میراث تمئن اسلامی نابود شود و بعد از حمله و مستقر شدن مغولان نیز همین رکورد علمی در اثر وجود حکومت های ملوک الطوایفی ادامه یافت  وی در ادامه می گوید در واقع تمدن تاریخ ایران به عنوان کشوری مستقل و دارای سیری معرفتی و ساختاری از دوره صفویه شروع می شود فیاض در فصل دوم علل نازایایی علوم تجربی در ایران را در سه مبحث اصلی علل معرفتی وعلل ساختاری جوشش نداشتن علوم تجربی در ایران را بررسی می کند در علل معرفتی چهارچوب نظریه ای بررسی ساختار معرفتی عصر صفویه و تاثیر آن در جوشش نداشتن علوم تجربی در ایران و در مبحث دوم نظریه هایی درباره استبداد ایرانی را مورد بررسی قرار می دهد  فیاض در پایان سخنان فصل دوم به این نتیجه می رسد که ماهیت حکومت های استبدادی این است که علمای دین را مجبور می کند به اخذ اندیشه های عامیانه و شکل دادن محتوایی و دینی به آن ها و سپس خوراندن دوباره آن ها به مردم  پس سیر و جریان معرفت در حکومت های استبدادی از مردم به روحانیت است و سپس وجهه بخشیدن دینی چه از نظر محتوا و چه قالب به