ظلمتی فراتر از نور تبیین و مقایسه توصیف ناپذیری خدا نزد ابن عربی و دیونوسیوس مجعول خداوند در آرای ابن عربی و دیونیسیوس مجعول از دو منظر هستی شناختی و معرفت شناختی مورد توجه قرار گرفته است ابتدا شناخت خداوند به صفات ثبوتی است با سلوک انسان به سطح معقولات عقل دچار حیرت شده و هر آن چه را به خداوند نسبت داده از او سلب می کند نهایت سلوک ورود به ظلمت الهی و سکوت است این ظلمت حاصل مواجهه با انوار الهی است که نور عقل را می سوزاند و معرفتی از نوع متفاوت برای انسان حاصل می شود