ملاصدرا و وایتهد پژوهشی تطبیقی در هستی شناسی و شناخت شناسی فلسفه ی ملاصدرا تنها فلسفه ی پویشی در فلسفه ی اسلامی است و به همین دلیل می توان او را فیلسوف دگرگونی ها و حرکت های جوهری نامید مبانی فلسفه ی پویشی ملاصدرا را می توان به اجمال چنین گفت اصالت وجود عینی و واقعی؛ وحدت وجود سنخی و شخصی؛ تشکیک در مراتب وجود؛ قاعده ی بسیط الحقیقه کل الاشیاء؛ حرکت اشتدادی و حرکت جوهری؛ و نظریه ی زمان مکان وایتهد فیلسوف و ریاضی دان و منطق دان بریتانیایی است که تلاش های برجسته ای برای فراهم ساختن نظام فیزیکی مبتنی بر جهان شناسی علمی به انجام رسانده است چهار موضوع فلسفی وایتهد عبارت اند از نظریه ی پویش خلاق؛ تئوری موجودات واقعی تئوری دریافت ها؛ و تلفیق دوگانگی سوژه و ابژه در بررسی کلی وجوه مشترک نظریه های شناخت وایتهد و ملاصدرا به نتایجی از این دست می توان دست یافت از نظر ملاصدرا ادراک و علم به معنای واحدند و ادراکات به ادراکات تخیلی و احساسی اطلاق می گردد وایتهد نیز علم و ادراک را یکی دانسته؛ بنابر پویشی بودن و سیلانی بودن پدیده های مادی معلوم واقعی نمی تواند عین پدیده های مادی باشد بنابراین هر دو فیلسوف در مساله شناخت وحدت را شرط هر نوع ادراک می دانند و بر اساس ساختارهای فلسفی خویش به شیوه های مختلف به خلاقیت ذهن در تولید کثرات و تکثیر وحدات تاکید دارند؛ هیچ پدیده ی واقعی در مقایسه با پدیده های دیگر از تجربیات یکسان و همانند برخوردار نیست وایتهد و افاضه ی فیض از جانب حق نیز تکراری نیست و در هر لحظه شانی و فیضی خاص در جهان متجلی می گردد ملاصدرا و نویسنده در این کتاب کوشیده تا فلسفه ی پویشی ملاصدرا و وایتهد را تنها در دو مقوله ی هستی شناسی و شناخت شناسی بررسی کند تشابهات و تفاوت های آن ها را نشان دهد و به گونه ای تطبیقی موضوعات فلسفه ی آن دو را تحلیل نماید