کتاب وحدت شهود از دیدگاه شیخ عطار نیشابوری و شیخ سمنانی کتاب فلسفی و عرفانی یکی از موضوعاتی که در میان عارفان و فیلسوفان عارف مشرب اسلامی مطرح شده مبحث وحدت شهود است خدا نزد اینان نه امر یگانه بلکه یگانگی امور است اینان در پی آنند که با کشف و شهود به نور و نیاز خدا معرفت یابند                عارف وحدت شهودی عالم را تجلی پرتو حُسن خدا می داند نه عین خدا به عبارت دیگر وحدت برای عارف وحدت شهودی امری انفسی یا شناخت شناسی و روان شناختی است اینان در پی آنند که با کشف و شهود به خدا عشق بورزند  و در او فانی شوند و با تجلیات حضرت حق به مقام فنا و تقرب الهی برسند                 عارف وحدت وجودی عالم را عین خدا و خدا را عین عالم می داند به عبارت دیگر وحدت برای عارف وحدت وجودی امری آفاقی یا عینی و وجود شناختی است از این رو تعدادی از عرفا در عرفان اسلامی قائل به وحدت وجود هستند و تعدادی دیگر همچون شیخ علاءالدوله سمنانی قدم را فراتر می گذارند و موضوع وحدت شهود را مطرح می کنند و انسان کامل را از ضمیر درونی به شهود ذات اقدس اله ارتباط می دهند و در این مرحله عارف باید جز به وصال ذات اقدس خدای احد و جدا نبودن از ذات حضرتش و فنای در آن نور مقدس به چیزی نیندیشد و بقای عارف در بقای حضرت باریتعالی باشد             عطارنیشابوری540618 ق و علاءالدواله سمنانی 659736 ه ج دو تن از عرفای بنام هستند که در برخی از آثارشان اعتقاد به وحدت شهود آشکار است              عطار در آثار خود از جمله منطق الطیر الهی نامه غزلیات و قصاید برای بیان مباحث وحدت شهود و پارادوکس هایی که با خود دارد و با زبانی شاعرانه و نمادین و در قالب تمثیل  از رابطه قطره و دریا تصویر و آئینه  سایه و نور و آتش بهره گرفته است در تلقی رمز باورانه  عطار خدا در هیئت سیمرغ ِرمزی تصویر شده است