text: Bolivia
  
  
  Offisjele taal | Spaansk, Quechua, Aymara | ||||
  Haadstêd | Sucre | ||||
  Steatsfoarm | Republyk | ||||
  Gebiet % wetter |
  1.098.581 km² 1,4% | ||||
  Ynwenners (2004) | 9,982,000 | ||||
  Munt | Boliviano (BOB) | ||||
  Tiidsône | UTC -4 | ||||
  Nasjonale feestdei | 6 augustus | ||||
  Lânkoade | BOL | ||||
  Ynternet | .bo | ||||
  Tillefoan | 591 |
  Bolivia (ek Bolivje; Aymara: Wuliwya, Quechua: Bulibiya) is in republyk yn Súd-Amearika dat grinzet oan Perû, Brazylje, Paraguay, Argentynje en Sily. De haadstêd is Sucre, wylst La Paz de sit fan it regear is.
  Ynhâld
  Skiednis[bewurkje seksje | boarne bewurkje]
  Nei de ûntdekking fan de Nije wrâld waard om 1545 hinne Súd-Amearika alhiel koloanisearre troch de Spanjerts. Yn it tsjintwurdige Bolivia koenen sy lykwols de nomadyske yndianen yn it leechlân eastlik fan it Andes-geberchte net foarfêst ûnderwurpen. Nei de Boliviaanske ûnôfhinklikheidsoarloch waard op 6 augustus 1825 de ûnôfhinklike "República de Bolívar" útroppen (ferneamd nei de frijheidsstrider Simón Bolívar). Sûnt dy tiid hat it lân hieltyd te krijen hâwn mei oarloggen en steatsgrepen.
  Fan 1932 oant 1935 hie Bolivia oarloch mei it neistlizzende Paraguay. De saneamde Chaco-oarloch wie it gefolch fan de mooglike fûnst fan oalje op de Chaco Borreal, in grutte tinbefolke savanne. Yn dizze oarloch ferlernen mear as 80.000 Bolivianen it libben, mei troch in minne organisaasje en it útbrekken fan sykten en gebrek oan wetter yn it tige toarre gebiet. Lang om let oerweldige Paraguay grutte gebieten op Bolivia.
  Yn 1952 fûn in revoluusje plak dat as gefolch hie dat de tinminen nasjionalisearre en de lânbougrunnen werferdield waarden. De presidinten Hernan Siles Suazo en Victor Paz Estensorro holden lykwols de kommunisten bûten de doar en beholden de stipe fan de Feriene Steaten. Yn 1964 nom it leger de macht wer oer, dy't it wer oan in boargerregear werom joegen yn 1982 .
  Geografy[bewurkje seksje | boarne bewurkje]
  Bolivia is folslein omsletten troch lannen en hat gjin ferbining mei see. Yn it westen fan Bolivia lizze de bergen fan de Andes, mei as heechste pyk de Nevado Sajama (6542 meter). Meatsenpart fan it lân bestiet út heechflakte, (de altiplano), de heechflakte fan de Andes. It oare part yn it easten fan Bolivia is leechlân, wêr't de Amasônereinwâld begjint.
  Natuer[bewurkje seksje | boarne bewurkje]
  Nasjonale parken[bewurkje seksje | boarne bewurkje]
  Klimaat[bewurkje seksje | boarne bewurkje]
  Yn it noardlik lizzende Amasônebekken is it klimaat tropysk en fochtich, yn it súdeasten is it skrok en hjit, yn de falleien is it frij koel en yn it heechlân is't kâld.
  Yn de dalen fan de Andes is it tropysk waarm. Ek yn de leechlannen hearsket in tropysk en fochtich klimaat. De surazo is in koele súdlike wyn.
  It reinseizoen falt yn de simmer, fan desimber oant april. De winter, dy't fan maaie oant augustus duorret, foarmt it drûge seizoen.
  Demografy[bewurkje seksje | boarne bewurkje]
  Taal[bewurkje seksje | boarne bewurkje]
  Yn Bolivia wurde fjouwer talen sprutsen, namentlik Aymara, Quechua, Guarany en Spaansk. Eartiids wie de lingua franca fan it Inkaryk (Tawantinsuyu) it Quechua, dat troch elkenien sprutsen wurde moast.
  Kultuer[bewurkje seksje | boarne bewurkje]
  De ynfloed fan de Aymara's en oare yndiaanske tradysjes binne djip woartele yn sawol religy, muzyk as klean.
  Religy[bewurkje seksje | boarne bewurkje]
  It Roomsk-Katolisisme is de offisjele godstsjinst.