text: Dantumadiel
  Dantumadiel | |
  ---|---|
  De Midsiuwske Aleksandertsjerke yn Rinsumageast. | |
  flagge | wapen |
  Wapen fan Dantumadiel | |
  lokaasje | |
  polityk | |
  lân | Nederlân |
  provinsje | Fryslân |
  boargemaster | Klaas Agricola |
  sifers en geografy | |
  haadplak | Damwâld |
  grutste plak | Damwâld |
  ynwennertal | 18.928 (2018) |
  befolkingstichtens | 221,2 / km² |
  oerflak | 87,53 km² |
  ● wêrfan lân | 85,41 km² |
  ● wêrfan wetter | 2,12 km² |
  tal doarpen | 11 |
  ferkearsieren | N356 |
  skiednis | |
  oprjochte | 1851 |
  oant 1851 | Gritenij Dantumadiel |
  oar | |
  netnûmer | 0511 |
  postkoade | 9104–9114, 9269–9271 |
  tiidsône | UTC +1 |
  simmertiid | UTC +2 |
  webside | www.dantumadiel.frl |
  Dantumadiel (offisjeel Frysk; Nederlânsk: Dantumadeel) is in gemeente yn it noardeasten fan Fryslân, krekt súdlik fan Dokkum, mei 18.896 ynwenners (30 april 2017), en in oerflak fan 87,53 km², wêrfan 2,12 km² wetter. Op 31 desimber 2018 hie dizze gemeente 18.928 ynwenners.[1]
  Haadplak fan de gemeente is Damwâld, en de oare plakken yn de gemeente binne: Broeksterwâld, Driezum, De Falom, Feanwâlden, Feanwâldsterwâl, Rinsumageast, Readtsjerk, Sibrandahûs, Wâlterswâld en De Westereen. De gemeente brûkt Fryske plaknammen. Alle strjit- en wetternammen binne ek Frysk, dat de gemeente is folslein Frysktalich.
  Ynhâld
  Skiednis[bewurkje seksje | boarne bewurkje]
  Dantumadiel, Donthmadeil, wie yn it ferline in grutter gebiet as no. Om 1200 hinne wie it in part fan Wininge, en doe dat om 1250 hinne opsplitte wie Dantumadiel part fan de Noardlike Njoggen. Likernôch 1350 waard lykwols it eastlik part ôfskieden, en opdield ta Eastbroeksterlân en Kollumerlân. Yn 1389 waard ek Driezum in gebiet apart, mar yn 1404 waard it wer by Dantumadiel foege.
  De gritenij Dantumadiel waard yn 1851 in gemeente nei de ynfiering yn Nederlân fan de gemeentewet fan Thorbecke. Dokkum hat yn de 20e iuw ferskate kearen grûngebiet fan Dantumadiel derby krigen en mei de gemeentlike weryndieling fan 1984 giene it doarp Jannum en in lyts diel fan Burdaard dat yn Dantumadiel lei, oer nei de gemeente Ferwerderadiel.
  Yn 2016 en begjin 2017 liek it derop dat Dantumadiel op 1 jannewaris 2019 mei Dongeradiel, Ferwerderadiel en Kollumerlân fúzjearje soe ta de nije gemeente Noardeast-Fryslân, mar yn maart en april 2017 waard dúdlik dat Dantumadiel him út dy plannen weromlûke soe, en dat de oare trije gemeenten sûnder Dantumadiel trochgean soene mei de fúzjeplannen.
  Haadplak[bewurkje seksje | boarne bewurkje]
  Op 10 desimber 1999 is yn Damwâld it nije gemeentehús iepene wertroch Damwâld as grutste plak ek wer it haadplak fan de gemeente is. Yn it begjin fan de gemeenteskiednis wie Rinsumageast lange tiid it wichtichste plak fan de gemeente. De gritenijbestjoerders kamen gear yn 'It Rjochthús'. Yn 1881 waard op de krúshoeke yn Moarrewâld in nij gemeentehús boud. Oant en mei 1970 is it gemeentehús hjir bleaun. Dêrnei is it ferhuze nei Rinsma State yn Driezum. Omreden dat Rinsma State te lyts waard en men it gemeentehús ek leaver wer op in sintraal plak hawwe woe is efter it âld gemeentehús yn Moarrewâld, no part fan Damwâld, in nij gebou delsetten.
  Untwikkeling ynwennertal[bewurkje seksje | boarne bewurkje]
  - 2014 - 19.030
  - 2013 - 19.130
  - 2012 - 19.266
  - 2011 - 19.310
  - 2004 - 19.762
  - 2003 - 19.687
  - 1974 - 17.127
  - 1969 - 15.918
  - 1964 - 15.508
  - 1959 - 15.158
  - 1958 - 15.161
  - 1954 - 15.295
  - 1939 - 14.226
  - 1900 - grut 10.000
  - 1848 - 7.000 (sirka)
  - 1796 - 3.965
  - 1714 - 2.794
  Bekende Nederlanners út Dantumadiel[bewurkje seksje | boarne bewurkje]
  - Sipke Jan Bousema (1976), telefyzjepresintator
  - Tineke Huizinga (1960), politika, steatssekretaris fan Ferkear en Wettersteat
  - Piet Jongeling (1909-1985), sjoernalist, fersetsstrider, politikus en berneboekeskriuwer
  - Theun de Vries (1907-2005), skriuwer
  - Syb van der Ploeg (1966), musikus en komponist
  - Tsead Bruinja (1974), dichter
  - Ype Poortinga (1910-1985), skriuwer
  - Theo Pijper (1980), gersbaanracer
  - Worp fan Thabor (14??-1538), skriuwer
  - Klaas van der Woude (1954), komponist/dirigint
  - Syds Scheltes Tjaerda (14??-1546), edelman/grytman
  - Arie Aalberts (1952), boargemaster fan De Fryske Marren
  - Fokke Sierksma (1917-1977), teoloog
  - Maurits Pico Diederik van Sytzama (1789-1848) politikus en bestjoerder
  - Jannes van der Wal (1956-1996), dammer
  - Meindert Koolstra (1917-1944), geheim agint
  Sjoch ek[bewurkje seksje | boarne bewurkje]
  Keppeling om utens[bewurkje seksje | boarne bewurkje]
  Boarnen, noaten en/as referinsjes: |
  
  