text: Komposysje
  In komposysje is in muzykstik, wêrfan't de noaten of struktuer hielendal of foar in part fêstlein binne troch in komponist, meast mei help fan muzyknotaasje. Dat yn tsjinstelling ta folslein ymprovisearre muzyk.
  Foarbylden fan net-notearre komposysjes binne: elektroanyske (bân)muzyk, en komposysjes út mûnlinge tradysjes, lykas de Yndiaaske Raga's.
  Ynhâld
  Klassike komposysje[bewurkje seksje | boarne bewurkje]
  - It opskriuwen fan muzyknotaasje
  - It ynsetten fan muzykynstruminten, rekken hâldend mei de mooglikheden dêrfan; dat hjit ynstrumintaasje
  - It gebrûk meitsjen fan de mooglikheden fan in muzykensemble; dat hjit orkestraasje
  - It gebrûk meitsjen fan artistike feardigens
  Komposysjeproses[bewurkje seksje | boarne bewurkje]
  Elke komponist hat yn essinsje syn/har eigen wize fan komponearjen. Dochs binne der beskate oerienkomsten tusken de ferskillende wurkwizen. Utgongspunt foar it begjinnen fan in komposysje is it 'idee'. It idee yn de earste tiid fan de klassike muzyk is meast in tema of motyf, gauris út mar in pear noaten opboud (bygelyks: de fyfde symfony fan Beethoven (G G G Es). Yn it modernisme is it idee breder op te fetsjen; sa is yn 'atmospheres' fan Ligeti it idee in klankfjild dêr't ôfsûnderlike ynstruminten net mear yn te werkennen binne.
  Fierder kiest elke komponist foar it materiaal dêr't er mei wurket; de noaten dêr't er syn tema mei skriuwt. Hy kin kieze foar tonaliteit, bitonaliteit, atonaliteit (bygelyks 12 toans, hieletoans), mikrotonaliteit.
  By it komponearjen kin in komponist op elk plak yn it muzykstik 4 keuzes meitsje:
  1) eat dat earder skreaun is werhelje
  2) fariearje
  3) ûntjaan of
  4) wat nijs skriuwe
  Populêre komposysje[bewurkje seksje | boarne bewurkje]
  Komposysje fan Arabyske muzyk[bewurkje seksje | boarne bewurkje]
  Der binne ferskate komposysjeskema's