text: Oarlochsrôle
  Oarlochsrôle | ||
  De Oarlochsrôle, ien fan 'e Deade-Seerôlen (1QM). | ||
  auteur | anonimus | |
  taal | Hebriuwsk | |
  foarm | non-fiksje | |
  sjenre | religiosa | |
  skreaun | 165 – 4 f.Kr. |
  De Oarlochsrôle of de Oarlochsregel, eins titele De Oarloch fan de Soannen fan it Ljocht tsjin de Soannen fan it Tsjuster, is in sektaryske joadske tekst dy't yn 'e midden fan 'e tweintichste iuw te Qumran, yn it Westjordaanlân, ûntdutsen waard as ûnderdiel fan 'e skat oan âlde geskriften dy't bekend kommen is te stean as de Deade-Seerôlen. It is in soarte fan hânlieding foar militêre organisaasje en strategy, dy't oantroffen waard yn Grot 1 en 4 te Qumran, yn it besit kaam fan 'e Hebriuwske Universiteit fan Jeruzalim en publisearre waard yn 1955, troch de Israelyske ûndersiker Eleazar Sukenik. It dokumint bestiet út ferskate boekrôlen en fragminten, mei as wichtichsten 1QM en 4Q491-497.
  Datearring[bewurkje seksje | boarne bewurkje]
  It is net alhiel dúdlik wannear't de Oarlochsrôle datearre wurde moat, mar neffens saakkundigen komme twa histoaryske perioaden dêrfoar yn oanmerking, te witten: de Seleusidyske Tiid en de Romeinske Tiid. As de tekst datearret út 'e Seleusidyske Tiid, sil it foar 't neist skreaun wêze om 165 f.Kr. hinne, ûnder de Makkabeeske Opstân, of mooglik letter ûnder it regear fan 'e Hasmoneeske dynasty yn Judeä, om 143 f.Kr. hinne of nei 135 f.Kr. De ûndersikers dy't fan betinken binne dat it dokumint út 'e Romeinske perioade datearret (en dat is in minderheid), pleatse it yn 'e regel tusken de ferovering fan Jeruzalim troch de Romeinske generaal Pompejus, yn 65 f.Kr., en de dea fan 'e Judeeske kening Heroades de Grutte, yn 4 f.Kr. Ferskate saakkundigen op it mêd fan militêr wapentúch hawwe koartby lykwols de Seleusidyske teory befêstige, mei't se de Oarlochsrôle op grûn fan 'e wapens dy't deryn beskreaun wurde, yn 'e twadde iuw f.Kr. pleatse.
  Ynhâld[bewurkje seksje | boarne bewurkje]
  De langste foarm fan 'e Oarlochsrôle, 1QM, bestiet út 19 kolommen, en fan elkmis fan dy kolommen binne de earste fjirtjin oant njoggentjin regels oerlevere; it ûnderste part fan 'e boekrôle is sa skansearre dat it ûnlêsber is. Lykwols sketst de tekst fan it begjin fan 'e kolommen in aardich byld fan wêr't de Oarlochsrôle oer giet. Kolom i sommet yn it koart de oarloch tusken de "Soannen fan it Ljocht" en de "Soannen fan it Tsjuster" op. Kolommen ii-ix jouwe in wiidweidiger oersjoch fan 'e striid, dy't fjirtich jier duorre. Dêrfan geane kolommen iii en iv frijwol útslutend oer banieren, bazunen, spearen, pylken en oar wapentúch. Yn 'e kolommen x-xiv komme liturgyske saken op 't aljemint. En de kolommen xv-xix beskriuwe in fjildslach yn sân dielen tusken it Ljocht en it Tsjuster, wêrby't de legers oanfierd wurde troch preesters. Einlings oerwint it Ljocht troch godlike tuskenkomst. In protte saakkundigen fine dat de tekst abrupt einiget, en miene dat der oarspronklik mear kolommen west hawwe moatte.
  Boarnen, noaten en/as referinsjes: |
  Foar boarnen en oare literatuer, sjoch ûnder: Further reading en References, op dizze side. |