text: List fan ryksmonuminten yn De Fryske Marren
  De gemeente De Fryske Marren telt 274 ynskriuwings yn it ryksmonuminteregister, hjirûnder in oersjoch.
  Ynhâld
  - 1 Aldegea
  - 2 Aldehaske
  - 3 Aldemardum
  - 4 Aldeouwer
  - 5 Balk
  - 6 De Broek
  - 7 Dunegea
  - 8 Eagmaryp
  - 9 Ealahuzen
  - 10 Eastersee
  - 11 Follegea
  - 12 Goaiïngaryp
  - 13 Harich
  - 14 Haskerhoarne
  - 15 Ychten
  - 16 Jistergea
  - 17 De Jouwer
  - 18 Langwar
  - 19 Legemar
  - 20 De Lemmer
  - 21 Murns
  - 22 Nijemardum
  - 23 Ouwsternijegea
  - 24 Riis
  - 25 Rottum
  - 26 Rotstergaast
  - 27 Rûgehuzen
  - 28 Skarsterbrêge
  - 29 Sint Nyk
  - 30 Sint Jansgea
  - 31 Sleat
  - 32 Sniksweach
  - 33 Sondel
  - 34 Teakesyl
  - 35 Terherne
  - 36 Terkaple
  - 37 Teroele
  - 38 Tsjerkgaast
  - 39 Vegelinsoard
  - 40 Wikel
  - 41 Boarnen, noaten en referinsjes
  Aldegea[bewurkje seksje | boarne bewurkje]
  It plak Aldegea telt 2 ynskriuwings yn it ryksmonuminteregister.
  Objekt | Oarspronklike funksje | Boujier | Lokaasje | Ofbyld |
  ---|---|---|---|---|
  Herfoarme tsjerke en tsjerkhôf | herfoarme tsjerke | 1850 (jiertalankers) 1850-1875 (geveltoer) |
  Aldewei 6 | |
  Hervormde tsjerke - klok | klok | 1692 | Aldewei 6 |
  Aldehaske[bewurkje seksje | boarne bewurkje]
  Aldehaske hat 2 ynskriuwings yn it ryksmonuminteregister.
  Objekt | Oarspronklike funksje | Boujier | Lokaasje | Ofbyld |
  ---|---|---|---|---|
  De Greveling | pleats | Jousterdyk 140 | ||
  Tsjerke fan Aldehaske, oargel | oargel | 1869 1906 (pleatsing) |
  Badwei 140 |
  Aldemardum[bewurkje seksje | boarne bewurkje]
  Aldemardum hat 6 ynskriuwings yn it ryksmonuminteregister.
  Objekt | Oarspronklike funksje | Boujier | Lokaasje | Ofbyld |
  ---|---|---|---|---|
  Herfoarme tsjerke, ynventaris | ynventaris | 12e iuw, sark, 1458 (klok) ± 1650 (preekstoel) 1790 (tsjerke) (fundearring âlder) 1900 (oargel) |
  Tsjerkestrjitte 1 | |
  Kippenburch haadgebou | bûtenpleats | ± 1850 | Kippenburch 5 | |
  Riniastate | bûtenpleats | 1843 1990-1999 (rest.) |
  Star Numanwei 7-9 | |
  tún, park en plantsoen | tún, park en plantsoen | 1843 1990-1999 (werynrjochting) |
  Star Numanwei 7-9 | |
  Riniastate 3 | eardere tsjinstwenning en stâl | 1843 (wenning) ± 1900 (stâl) 1990-1999 (ferbouwing stâl) |
  Star Numanwei 7-9 | |
  Riniastate 4 | grientetúnmuorre | ± 1843 | Star Numanwei 7-9 |
  Aldeouwer[bewurkje seksje | boarne bewurkje]
  Alde Ouwer' hatt 1 ynskriuwing yn it ryksmonuminteregister.
  Objekt | Oarspronklike funksje | Boujier | Lokaasje | Ofbyld |
  ---|---|---|---|---|
  klokkestoel mei helmdak | klokkestoel | 1700, oarspr. 1650-1700 | by Jetze Veldstrawei 109a |
  Balk[bewurkje seksje | boarne bewurkje]
  De Broek[bewurkje seksje | boarne bewurkje]
  De Broek hat 3 ynskriuwings yn it ryksmonuminteregister.
  Dunegea[bewurkje seksje | boarne bewurkje]
  Dunegea hat 1 ynskriuwing yn it ryksmonuminteregister
  Objekt | Oarspronklike funksje | Boujier | Lokaasje | Ofbyld |
  ---|---|---|---|---|
  Klokkestoel | klokkestoel | 1901 1986 (rest.) |
  Wielwei 27 |
  Eagmaryp[bewurkje seksje | boarne bewurkje]
  Ealahuzen[bewurkje seksje | boarne bewurkje]
  Ealahuzen telt 3 ynskriuwings yn it ryksmonuminteregister.
  Objekt | Oarspronklike funksje | Boujier | Lokaasje | Ofbyld |
  ---|---|---|---|---|
  Tsjerke fan Ealahuzen | tsjerke | 1832 | Tsjerkewei 3 | |
  Pleats mei dwersboud foarhûs mei seisrútsfinsters ûnder skylddak mei dakkapel | pleats | 1810 | Mardyk 21 | |
  oargel fan de Herfoarme tsjerke fan Ealahuzen | oargel | 1865 | Tsjerkewei 3 |
  Eastersee[bewurkje seksje | boarne bewurkje]
  Eastersee telt 7 ynskriuwings yn it ryksmonuminteregister.
  Objekt | Oarspronklike funksje | Boujier | Lokaasje | Ofbyld |
  ---|---|---|---|---|
  Lanlik wenhûs mei omliste yngong ûnder skylddak mei hoek skoarstiennen en mânske dakkapel | wenhûs | Buorren 10 | ||
  Lanlik wenhûs mei omliste yngong, seisrútsfinsters en mânske dakkapel | wenhûs | ± 1850 | Buorren 14 | |
  De Beverkooy | bestjoersgebou | 1782 | Buorren 19 | |
  Kop-romppleats mei ûnderkeldere foarhûs mei seisrútsfinsters | pleats | 1800-1850 | Buorren 23 | |
  Herfoarme tsjerke fan Eastersee | tsjerke | 1860 | Buorren 29 | |
  De Beverkooy, efterdiel | bestjoersgebou | Molewei 2 | ||
  Kop-romppleats mei ûnderkeldere foarhûs mei seisrútsfinsters tusken topgevels mei topskoarstiennen mei buorden der op | pleats | 1854 | Westein 6 (?) |
  Follegea[bewurkje seksje | boarne bewurkje]
  Follegea hat 3 ynskriuwings yn it ryksmonuminteregister.
  Objekt | Oarspronklike funksje | Boujier | Lokaasje | Ofbyld |
  ---|---|---|---|---|
  Tsjerkhôf mei oertûfte klokkestoel | by Strjitwei 47 | |||
  Kop-romppleats ûnder sealdak tusken topgevels mei skoarstiennen wêrop buorden en mei seisrútsfinsters yn de kop en it wengedielte | pleats | 1858 | Strjitwei 29 | |
  De Trije Kûgels | doarpsherberch | 18e iuw | Strjitwei 45 |
  Goaiïngaryp[bewurkje seksje | boarne bewurkje]
  Goaiïngaryp telt 1 ynskriuwing yn it ryksmonuminteregister.
  Objekt | Oarspronklike funksje | Boujier | Lokaasje | Ofbyld |
  ---|---|---|---|---|
  Tsjerke fan Goaiïngaryp | tsjerke | Datearring yn stichtingsstien 1770 (klokkestoel yn hjoeddeiske foarm)[1] |
  It Hôf 5 |
  Harich[bewurkje seksje | boarne bewurkje]
  Harich telt 3 ynskriuwings yn it ryksmonuminteregister.
  Objekt | Oarspronklike funksje | Boujier | Lokaasje | Ofbyld |
  ---|---|---|---|---|
  Idscke Popkesate | pleats | 1811 | Lorbuorren 3 | |
  Herfoarme tsjerke en toer | tsjerke | mog. 12e iiuw (toer) mog. 1603 (spits) 1663 (werb. tsjerke) |
  Stinsenwei 16 | |
  De Wite Skuorre | pleats | 1805 neffens jiertalankers | Stinsenwei 13 |
  Haskerhoarne[bewurkje seksje | boarne bewurkje]
  Haskerhoarne hat 1 ynskriuwing yn it ryksmonuminteregister.
  Objekt | Oarspronklike funksje | Boujier | Lokaasje | Ofbyld |
  ---|---|---|---|---|
  Tsjerke fan Haskerhoarne | ynventaris | 16e iuw (grêfsark) 17e iuw (preekstoel, doopstek, grêfsark) ± 1740 (oargelkast) ± 1760 (oargel, pleatst yn 1873) 18e iuw (3 grêfsarken) |
  Haulsterwei 1 |
  Ychten[bewurkje seksje | boarne bewurkje]
  It plak Ychten hat 2 ynskriuwings yn it ryksmonuminteregister.
  Objekt | Oarspronklike funksje | Boujier | Lokaasje | Ofbyld |
  ---|---|---|---|---|
  Laurenstsjerke | herfoarme tsjerke | oarspr. midden 13e iuw 1650-1700 (ommitseling) iere 19e iuw (finsterdetaillearring) ± 1830 (preekstoel, tsjerkebanken, oargelgalerij) 1871 (oargel) 1879 (toer, ferb.) 1977 (rest.) |
  Haadwei 30 | |
  Gemaal Ychten | gemaal | 1913 | Haadwei 27 |
  Jistergea[bewurkje seksje | boarne bewurkje]
  Jistergea hat 1 ynskriuwing yn it ryksmonuminterigister.
  Objekt | Oarspronklike funksje | Boujier | Lokaasje | Ofbyld |
  ---|---|---|---|---|
  Klokkestoel mei helmdak | klokkestoel | 1956 (rest.) | Strjitwei by 3 |
  De Jouwer[bewurkje seksje | boarne bewurkje]
  Langwar[bewurkje seksje | boarne bewurkje]
  Legemar[bewurkje seksje | boarne bewurkje]
  Legemar hat 1 ynskriuwing yn it ryksmonuminteregister.
  Objekt | Oarspronklike funksje | Boujier | Lokaasje | Ofbyld |
  ---|---|---|---|---|
  Klokkestoel | klokkestoel | 1972 (werb.)[2] | Legemarsterwei 6 |
  De Lemmer[bewurkje seksje | boarne bewurkje]
  Murns[bewurkje seksje | boarne bewurkje]
  Murns hat 2 ynskriuwings yn it ryksmonuminteregister.
  Objekt | Oarspronklike funksje | Boujier | Lokaasje | Ofbyld |
  ---|---|---|---|---|
  Klokkestoel mei skylddak | Fanwege ûnderdielen tsjerke | werbou nei de WO2, al yn 1723 stie op dit plak in klokkestoel | Murnserdyk 24 | |
  Wynmotor Murns | yndustry en poldermole | ± 1920 | by de Wieldyk oan de râne fan natoergebiet De Mokkebank |
  Nijemardum[bewurkje seksje | boarne bewurkje]
  Nijemardum hat 3 ynskriuwings yn it ryksmonuminteregister.
  Objekt | Oarspronklike funksje | Boujier | Lokaasje | Ofbyld |
  ---|---|---|---|---|
  Pleats mei trije seisrútsfinsters breed foarhûs ûnder sealdak tsjin topgevel | pleats | Lyklamawei 4 | ||
  Tjerketoer fan Aldemardum | De tsjerke, dy’t út de Midsieuwen kaam, is yn de 18e iuw ôfbrutsen. | 1400, mooglik 1350-1400 15e iuw;(ferh.) 1974 (rest.) |
  Lyklamawei 18 | |
  't Swaantsje | yndustry- en poldermole | 1878. mooglik 1878, 1986 (rest.) 2007 (rest.)[3] |
  Stinsenwei 13 |
  Ouwsternijegea[bewurkje seksje | boarne bewurkje]
  Ousternijegea hat 1 ynskriuwing yn it ryksmonuminteregister.
  Objekt | Oarspronklike funksje | Boujier | Lokaasje | Ofbyld |
  ---|---|---|---|---|
  klokkestoel | klokkestoel | 1902 1975 (rest.) yn 1732 stie op dit stee de earste klokkestoel. |
  Jetze Veldstrawei 81a |
  Riis[bewurkje seksje | boarne bewurkje]
  Riis hat 1 ynskriuwing yn it ryksmonuminteregister.
  Objekt | Oarspronklike funksje | Boujier | Lokaasje | Ofbyld |
  ---|---|---|---|---|
  Fredestimpeltsje Yn de Riisterbosk |
  fredesteken | 1814 It timpeltsje waard boud yn neitins oan de befrijing fan de Frânsen 1945 (werboud) 1976-'77 (werboud) |
  Murnserleane |
  Rottum[bewurkje seksje | boarne bewurkje]
  Rottum hat 1 ynskriuwing yn it ryksmonuminteregister.
  Objekt | Oarspronklike funksje | Boujier | Lokaasje | Ofbyld |
  ---|---|---|---|---|
  betonnen klokkestoel | klokkestoel | 20e iuw: hjir stie al yn 1732 in klokkestoel. | foar Binnendyk 26 oer |
  Rotstergaast[bewurkje seksje | boarne bewurkje]
  Rotstergaast hat 1 ynskriuwing yn it ryksmonuminteregister.
  Objekt | Oarspronklike funksje | Boujier | Lokaasje | Ofbyld |
  ---|---|---|---|---|
  klokkestoel op tsjerkhôf | klokkestoel | 1976 (rest.) al yn 1722 stie op dit stee in klokkestoel |
  Skoatterwei 11a |
  Rûgehuzen[bewurkje seksje | boarne bewurkje]
  Rûgehuzen hat 1 ynskriuwing yn it ryksmonuminteregister.
  Objekt | Oarspronklike funksje | Boujier | Lokaasje | Ofbyld |
  ---|---|---|---|---|
  Tsjerke fan Rûgehuzen, klokkestoel | klokkestoel | 1746 (klok) 1956 (werbou klokkestoel) |
  Tsjerkhofleane 2 |
  Skarsterbrêge[bewurkje seksje | boarne bewurkje]
  Skarsterbrêge hat 3 ynskriuwings yn it ryksmonuminteregister.
  Objekt | Oarspronklike funksje | Boujier | Lokaasje | Ofbyld |
  ---|---|---|---|---|
  Kop-romppleats mei ûnderkeldere foarhûs oan de rjochterside mei fersierde bopperamen boppe de kelderramen en mei skoarstien | pleats | 1868 | Hollandiastrjitte 3 | |
  Fjildsicht | pleats | 1873 | Hollandiastrjitte 72 | |
  Skarremûne | yndustry- en poldermûne | 1888 (werbou op tsjintwurdige stee) 1995 (rest.)[4] |
  by Hollandiastrjitte 7 |
  Sint Nyk[bewurkje seksje | boarne bewurkje]
  Sint Jansgea[bewurkje seksje | boarne bewurkje]
  Sint Jansgea hat 2 ynskriuwings yn it ryksmonuminteregister.
  Objekt | Oarspronklike funksje | Boujier | Lokaasje | Ofbyld |
  ---|---|---|---|---|
  kop-romppleats | pleats | Streek 2 | ||
  De Hersteller | yndustry- en poldermûne | 1857 1979-'81 (rest.)[5] |
  Hege Syk 132 |
  Sleat[bewurkje seksje | boarne bewurkje]
  Sniksweach[bewurkje seksje | boarne bewurkje]
  Sniksweach hat 2 ynskriuwings yn it ryksmonuminteregister.
  Sondel[bewurkje seksje | boarne bewurkje]
  Sondel hat 5 ynskriuwings yn it ryksmonuminteregister.
  Objekt | Oarspronklike funksje | Boujier | Lokaasje | Ofbyld |
  ---|---|---|---|---|
  Kop-hals-romppleats mei ûnderkeldere wengedielte en topgevel fan giele stien mei flechtingen fan reade stien | pleats | 18e iuw | Beuckenswijkstrjitte 8 | |
  Beuckenswyk, twa tinkstiennen | wapenboerd | 1780 en 1785 ± 1890 (pleats) |
  Beuckenswijkstrjitte 11 | |
  Tsjerke fan Sondel, herfoarme tsjerke, preekstoel en famyljebank | tsjerkeûnderdielen | 17e iuw (preekstoel, famyljebank) 1870 (tsjerke) |
  Beuckenswijkstrjitte 2 | |
  Kop-hals-romppleats mei ûnderkeldere foarhûs mei topgevel mei seisrútsfinsters en byldhoude oansetkrollen | pleats | 18e iuw | J. Boomsmastrjitte 5 | |
  Grutte stjelppleats mei ûnderkeldere hoekgedielte en yngong mei sydljochten | pleats | ± 1860 | J. Boomsmastrjitte 16 |
  Teakesyl[bewurkje seksje | boarne bewurkje]
  Objekt | Oarspronklike funksje | Boujier | Lokaasje | Ofbyld |
  ---|---|---|---|---|
  Joadsk begraafplak | klokkestoel | 1892 bouwjier 1802 (oankeap grûn) 1876 (útwreiding) 1994 (rest.) |
  Plattedyk 32 |
  Terherne[bewurkje seksje | boarne bewurkje]
  Terherne hat 4 ynskriuwings yn it ryksmonuminteregister.
  Terkaple[bewurkje seksje | boarne bewurkje]
  Terkaple hat 4 ynskriuwings yn it ryksmonuminteregister.
  Teroele[bewurkje seksje | boarne bewurkje]
  Teroele hat 2 ynskriuwings yn it ryksmonuminteregister.
  Objekt | Oarspronklike funksje | Boujier | Lokaasje | Ofbyld |
  ---|---|---|---|---|
  Klokkestoel | klokkestoel | mooglik 1723 rest. 1974 |
  Troelstrawei 14 | |
  wynmotor | yndustry en poldermûne | tusken 1920 en 1925[7] | by Troelstrawei |
  Tsjerkgaast[bewurkje seksje | boarne bewurkje]
  Tsjerkgaast hat 3 ynskriuwings yn it ryksmonuminteregister.
  Objekt | Oarspronklike funksje | Boujier | Lokaasje | Ofbyld |
  ---|---|---|---|---|
  Spannenburch (Het Wapen van Friesland) |
  hoareka | Strjitwei 5 | ||
  Tsjerke fan Tsjerkgaast | tsjerke | 1703 (werboud) 1941 (werboud, westgevel) |
  Gaestdyk 37 | |
  Galama State | pleats | 1800-1850 | Gaestdyk 61 |
  Vegelinsoard[bewurkje seksje | boarne bewurkje]
  Vegelinsoard hat 1 ynskriuwing yn it ryksmonuminteregister.
  Objekt | Oarspronklike funksje | Boujier | Lokaasje | Ofbyld |
  ---|---|---|---|---|
  Grevensmole (Deelsmole) | yndustry en poldermole | 1860 1993 (rest.)[9] 2006 (werst.)[10] |
  Deelswâl 4 |
  Wikel[bewurkje seksje | boarne bewurkje]
  Wikel hat 3 ynskriuwings yn it ryksmonuminteregister.
  Objekt | Oarspronklike funksje | Boujier | Lokaasje | Ofbyld |
  ---|---|---|---|---|
  Herfoarme tsjerke op tsjerkhôf Yn dizze tsjerke is in prealgrêf foar de festingboukundige Menno van Coehoorn (1641-1704). It waard ûntwurpen troch de arsjitekt Daniël Marot (1663-1752) en makke troch de byldhouwer Pieter van der Plas (1647-1708). (Fêste Burchttsjerke) |
  tsjerke | 15e iuw (toer) 1671 (tsjerke, toer) 1821 (werstel toer) |
  Menno van Coehoornwei 2 | |
  Húske mei tolwerútsfinsters ûnder sealdak tsjin topgevels mei flechtingen yn kopkes | wenhûs | 1831 | Menno van Coehoornwei 13 | |
  Kop-hals-romppleats mei ûnderkeldere wengedielte mei seisrútsfinsters | pleats | 1810 | Iwert 10 |
  Boarnen, noaten en/as referinsjes: |
  
  