text: Utert (stêd)
  Utert | ||
  Sifers | ||
  Ynwennertal | 339.946 (2016) | |
  Oerflak | 99,32 km² | |
  Befolkingstichtens | 3.604/km² | |
  Polityk | ||
  Lân | Nederlân | |
  Provinsje | Utert | |
  Gemeente | Utert | |
  Boargemaster | Jan van Zanen (VVD) | |
  Oar | ||
  Postkoade | 3450-3455 3500-3585 | |
  Koördinaten | 52° 5′ NB, 5° 6′ EL | |
  Webside | www.utrecht.nl |
  Utert (Nederlânsk: Utrecht, yn it lokale dialekt: Utreg of Utereg) is de haadstêd fan de provinsje Utert en de fjirde stêd fan Nederlân (335.089 ynwenners per 1 maart 2015, bron: CBS). Utert is ien fan de stêden fan de Rânestêd.
  De stêd leit sintraal yn Nederlân op in knooppunt fan dyk, spoar en wetter, dêrtroch fine der in soad beurzen en konferinsjes plak. Yn de stêd húsmanje ûnder oaren de grutste universiteit fan Nederlân, it haadkantoar fan de Nederlânske Spoarwegen en de Jierbeurs. Utert is ek de sit fan in âld-Katolike en fan in roomsk-Katolike aartsbiskop.
  It is ien fan de âldste stêden fan Nederlân mei in belangryk histoarysk sintrum, mar ek mei moderne bouwurken sa as Hoog-Catharijne dêr't mieningen hiel wat negativer oer binne. Troch de Domtoer, symboal fan de stêd en mei 112,32 meter de heechste tsjerketoer fan Nederlân, wurdt de stêd ek wol de Domstêd neamd.
  Geografy[bewurkje seksje | boarne bewurkje]
  Utert leit sintraal yn Nederlân en yn 'e provinsje Utert.
  Ut it easten wei streamt de Kromme Ryn de stedsgrêften yn. Ut dy stedsgrêften streamt it wetter fierder nei it westen ta troch de Utertse Fecht en de Leienske Ryn. It grutste wetter dat hjoed-de-dei troch de stêd rint is it Amsterdam-Rynkanaal fan súdeast nei noardwest. In âlder kanaal is de Faartske Ryn, dy't de stêd mei de rivier de Lek yn it suden ferbynt.
  Skiednis[bewurkje seksje | boarne bewurkje]
  De skiednis fan Utert set útein mei de bou fan in legerkamp (castellum) oan de Ryn troch de Romeinen. Letter hawwe de Franken op it stee in stins boud dy't troch de Friezen healwei yn de 7e iuw ferovere waard. De Fryske keningen meitsje fan Utert harren residinsje. Nei de oermastering fan it Fryske keninkryk yn 720 waard de stêd wer fan de Franken. It stee kaam doe yn besit fan de Angelsaksyske biskop Willibrord en waard in wichtich tsjerklik sintrum mei grutte wrâldske macht.
  Om-ende-by 1122 krige Utert stedsrjochten. Fan 1611 ôf waard de stêd troch kontra-remonstranten bestjoerd. Yn 1795 lutsen de Frânsken binnen. Mei de stifting fan de Jaarsbeurs (1917) en yndustryfestigingen hat Utert in dynamyske ûntwikkeling trochmakke.
  Befolkingsûntjouwing[bewurkje seksje | boarne bewurkje]
  Yn de neikommende tabel stiet de befolkingsûntjouwing fan Utert te lêzen. De befolkingsifers fan foar de njoggentjinde iuw binne rûsd, en de sifers wurde fierder werom yn 'e tiid minder krekt. De sifers fan de njoggentjinde iuw komme fan folkstellingen, de nijere ynformaasje komt út it befolkingsregister.[2]
  
  
  Boarnen, noaten en/as referinsjes: |
  
  
  Amersfoart - Baarn - Bunnik - Bunskoat - De Bilt - De Rûne Feanen - Feanendaal - Fiifhearelannen - Houten - Iemnes - IJsselstein - Leusden - Lopik - Montfoort - Nieuwegein - Oudewater - Renswoude - Rhenen - Seist - Soest - Stichtske Fecht - Utert (haadstêd) - Utertse Heuvelrêch - Vijfheerenlanden - Wâldenberch - Woerden - Wyk by Duerstede |