title: ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ βάσει της απόφασης του Συμβουλίου 93/389/ΕΟΚ δεύτερη αξιολόγηση των εθνικών προγραμμάτων στο πλαίσιο του μηχανισμού παρακολούθησης των εκπομπών CO2 και άλλων αερίων θερμοκηπίου στην Κοινότητα Πρόοδος σχετικά με τον κοινοτικό στόχο σταθεροποίησης του CO2

eurovoc_concepts:
EU programme
environmental monitoring
environmental protection
greenhouse gas

text: ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ Βρυξέλλες, 14. 03. 1996 C()M(96) 91 τελικΛ ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ βάσει της απόφασης του Συμβουλίου 93/389/ΕΟΚ ΔΕΥΤΕΡΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΕΘΝΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΥ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΤΩΝ ΕΚΠΟΜΠΩΝ C02 ΚΑΙ ΑΛΛΩΝ ΑΕΡΙΩΝ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ Πρόοδος σχετικά με τον κοινοτικό στόχο σταθεροποίησης του CO. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1. 1 Ο ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΣ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΚΑΙ Η ΔΕΥΤΕΡΗ ΕΚΘΕΣΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ 1. 2 Ο ΚΟΙΝΟΤΙΚΟΣ ΣΤΟΧΟΣ 2 ΚΑΤΑΛΟΓΟΙ ΑΠΟΓΡΑΦΗΣ ΑΕΡΙΩΝ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ 2. 1 ΚΟΙΝΟΤΙΚΟΙ ΚΑΤΑΛΟΓΟΙ ΑΠΟΓΡΑΦΗΣ 2. 2 ΑΠΟΜΑΚΡΥΝΣΗ ΚΑΤΑ ΥΠΟΔΟΧΕΑ 2. 3 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ 3 ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΟΔΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΤΕΥΞΗ ΤΟΥ ΣΤΟΧΟΥ 3. 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΩΝ ΕΘΝΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ 3. 2 ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΥ TOY C02 ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ 3. 3 ΠΡΟΒΛΕΨΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΩΝ ΜΕΤΡΩΝ 4 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ 1 3 4 5 5 9 9 10 10 11 13 20 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Β ΠΙΝΑΚΕΣ ΜΕ ΤΟΥΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΥΣ ΑΠΟΓΡΑΦΗΣ C02, ΠΡΟΒΛΕΨΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΩΝ ΜΕΤΡΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ 15ΧΩΡΕΣΜΕΛΗ ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ ΑΝΑ ΧΩΡΑ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1. 1 Ο ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΣ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΚΑΙ Η ΔΕπΕΡΗ ΕΚΘΕΣΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ Σύμφωνα με την απόφαση για τον μηχανισμό παρακολούθησης1, η Επιτροπή καλείται να υποβάλλει στο Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, εκθέσεις, σε ετήσια βάση, σχετικά με το κατά πόσον η πρόοδος που επιτυγχάνεται στο σύνολο της Κοινότητας αρκεί για να εξασφαλιστεί η σταθεροποίηση των εκπομπών C02 στα επίπεδα του 1990 μέχρι το 2000. Ο στόχος αυτός έχει συμφωνηθεί στο κοινό Συμβούλιο Ενέργειας/Περιβάλλοντοςστις 29 Οκτωβρίου 1990. Η πρώτη αξιολόγηση έγινε με βάση τα εθνικά προγράμματα που υποβλήθηκαν στην Επιτροπή το 1993. Λόγω βασικών διαφορών όσον αφορά το επίπεδο των λεπτομερειών και τον χειρισμό των θεμάτων στα προγράμματα αυτά, η αρχική αξιολόγηση ήταν περιορισμένη ως προς την κάλυψη των θεμάτων της. Η έκθεση αυτή είναι αποτέλεσμα της διαδικασίας δεύτερης αξιολόγησης, η οποία έχει αναληφθεί βάσει των εθνικών προγραμμάτων/ανακοινώσεων2 που έχουν υποβληθεί σύμφωνα με τη Σύμβαση Πλαίσιο για την Αλλαγή του Κλίματος (ΣΠΑΚ) και τον μηχανισμό παρακολούθησης (εκτός από το βελγικό πρόγραμμα που υποβλήθηκε απ' ευθείας στο μηχανισμό παρακολούθησης) καθώς και βάσει των αναθεωρήσεων, οι οποίες έχουν επίσημα κοινοποιηθεί στην Επιτροπή πριν από την 1 Ιουλίου 1995. Η έκθεση αυτή αποτελεί μία πρώτη προσπάθεια να χρησιμοποιηθεί η μεθοδολογία αξιολόγησης της προόδου και του περιεχομένου των εθνικών προγραμμάτων, η οποία αναπτύχθηκε και εγκρίθηκε από την Επιτροπή Μηχανισμού Παρακολούθησης3. Ως εκ τούτου, αυτή η δεύτερη έκθεση αξιολόγησης βασίζεται σε σημαντικά βελτιωμένες πληροφορίες, σε σχέση με την πρώτη έκθεση, η οποία βασιζόταν στα ισχύοντα εθνικά προγράμματα, τα οποία τότε δεν ήταν πλήρη, συγκρίσιμα ή διαφανή λόγω έλλειψης λεπτομερών προδιαγραφών για κοινά περιεχόμενα και δομή4. Μετά από απόφαση του Συμβουλίου, έγιναν έξι συνεδριάσεις στο πλαίσιο της Επιτροπής Μηχανισμού Παρακολούθησης. Τα περιληπτικάπρακτικάτων συνεδριάσεων αυτών περιλαμβάνουν μερικές αναθεωρημένες πληροφορίες, οι οποίες υποβλήθηκαν από τα κράτη μέλη και οι οποίες έχουν ληφθεί υπόψη κατά την αξιολόγηση. Το υπόλοιπο του έργου αυτού περιγράφεται στα ακόλουθα κεφάλαια. Το κεφάλαιο 2 αναφέρεται στους καταλόγους απογραφής των εκπομπών C02 και άλλων αερίων θερμοκηπίου και στις μειώσεις μέσα από υποδοχείς για την ΕΕ των δεκαπέντε. Παρουσιάζεται ο κατάλογος απογραφής του 1990 και εξετάζονται οι ιστορικές τάσεις, ιδιαίτερα σε σχέση με τις εκπομπές C02 που συνδέονται με την ενέργεια. Στο σημείο αυτό, οι κατάλογοι απογραφής εκπομπών αερίων θερμοκηπίου είναι μόνο προσωρινοί, καθόσον τα κράτη μέλη δεν έχουν ακόμη υποβάλει τους τελίκούς τους κατάλογους απογραφής εκπομπών. Στο κεφαλαίο 3 παρουσιάζεται μία αξιολόγηση της προόδου έναντι του στόχου σταθεροποίησης του C02. Εξετάζονται το περιεχόμενο των εθνικών προγραμμάτων, οι προβλέψεις και οι επιπτώσεις των μέτρων. Επικεντρώνεται περισσότερο η προσοχή στις επιπτώσεις των εθνικών μέτρων, όπως αυτά περιγράφονται στα εθνικά προγράμματα/ανακοινώσεις, στα επίπεδα εκπομπών C02, παρά στην εκτίμηση της ουσιαστικήςαποτελεσματικότηταςαυτώντων μέτρων ως προς την επίτευξη των σκοπών και στόχων των κρατών μελών. Περισσότερες λεπτομέρειες για τα επιμέρους εθνικά προγράμματα του κάθε κράτους μέλους δίνονται στο παράρτημα. Συγκρίνονται οι προβλέψεις του κάθε κράτους μέλους για το 2000 με τις εναλλακτικές προβλέψεις που ετοίμασαν οι υπηρεσίες της Επιτροπής. Στο κεφάλαιο 4 εξάγονται συμπεράσματα για το περιεχόμενο και τη διάρθρωση των εθνικών προγραμμάτων, την αβεβαιότητα όσον αφορά τις προβλέψεις και την πιθανή κλίμακα των εκπομπών C02 για το έτος 2000. Απόφαση Συμβουλίου 93/389/ΕΟΚ Με σκοπό να εξα(χραλιστεί η συμ(|>ωνία ανάμεσα στις απαιτήσεις υποβολής εκθέσεων με βάση τη Σύμβαση Πλαίσιο για την Αλλαγή του Κλίματος (ΣΠΑΚ) και τον μηχανισμό παρακολούθησης της ΕΕ, τα κράτη μέλη μπορούν να υποβάλλουν τις εθνικές ανακοινώσεις που προβλέπονται από τη ΣΠΑΚ και από τον μηχανισμό παρακολούθησης ως τα εθνικά τους προγράμματα. 3 Πέμπτη συνεδρίαση της Επιτροπής Μηχανισμού Παρακολούθησης, 18 Μαΐου 1995. COM(94) 67 τελικό, σελ 2 1. 2 Ο ΚΟΙΝΟΤΙΚΟΣ ΣΤΟΧΟΣ Το 1993, εκδόθηκε η απόφαση του Συμβουλίου για ένα μηχανισμό παρακολούθησης των εκπομπών C02 και άλλων αερίων θερμοκηπίου στην Κοινότητα" στο πλαίσιο της κοινοτικής στρατηγικής για περιορισμό των εκπομπών C02 και βελτίωση της ενεργειακής αποδοτικότητας", με σκοπό να εξασφαλιστεί ότι η Κοινότητα βρίσκεται στο δρόμο τόσο της επίτευξης σταθεροποίησης των εκπομπών C02, στα επίπεδα του 1990, μέχρι το 2000, στο σύνολο της Κοινότητας, όσο και της εκπλήρωσης των δεσμεύσεων που απορρέουν από τη Σύμβαση Πλαίσιο των Η. Ε. για την Αλλαγή του Κλίματος5. Τα περισσότερα κράτη μέλη, αλλά όχι όλα, έχουν καθορίσει στόχους ή σκοπούς περιορισμού του C02 σε εθνικό επίπεδο ή σε επίπεδο ΕΕ, οι οποίοι παρέχουν ενδείξεις της συμβολής που αναμένεται να έχουν στην επίτευξη του κοινοτικού στόχου. Η Ελλάδα, η Ιρλανδία και η Πορτογαλία δεν έχουν εγκρίνει ένα επίσημο στόχο για το C02. Αντ' αυτού, έχουν ορίσει στόχους στα εθνικά τους προγράμματα/ανακοινώσεις για περιορισμό της αύξησης των εκπομπών C02 σε 15% ± 3%, 20% και 40% αντίστοιχα. Η Φινλανδία δεν έχει έτος βάσης για το στόχο της "να σταματήσει την αύξηση των εκπομπών C02 που συνδέονται με την ενέργεια μέχρι το τέλος της δεκαετίας του 1990", καθιστώντας έτσι ασαφή το στόχο σε αριθμητικά δεδομένα. Μόνο η Γερμανία έχει ως στόχο για το 2005 τη μείωση των εκπομπών κατά 25% σε σχέση με τα επίπεδα του 1990. Η Γαλλία και η Ισπανία έχουν στόχους οι οποίοι επιτρέπουν κάποια αύξηση σε σχέση με τα σημερινά επίπεδα εκπομπών αλλά περιορίζουν την έκταση αυτής της αύξησης. Η θέση της Γαλλίας όσον αφορά τη γενική δέσμευση διατήρησης των κατά κεφαλήν εκπομπών ορυκτού άνθρακα σε επίπεδο κάτω των 2 τόνων (το οποίο αντιστοιχεί σε αύξηση 13% των εκπομπών μέχρι το 2000 σε σχέση με τα επίπεδα του 1990) διατηρείται6 αλλά δεν θα πρέπει να θεωρείται ως συγκεκριμένος στόχος για το 2000· αντιθέτως, προτιμάται η δέσμευση σε πολιτικές και μέτρα παρά σε οποιουσδήποτε ποσοτικοποιημένους περιορισμούς εκπομπών. Σύμφωνα με νέους υπολογισμούς, στους οποίους λαμβάνεται υπόψη η βελτιστοποίηση της λειτουργίας των πυρηνικών εργοστασίων παραγωγής ηλεκτρικού ρεύματος, αυτή η πρώτη υπόθεση αύξησης των εκπομπών αναθεωρείται καθοδικά σε +7%. Η Δανία έχει θέσει έναν εθνικό στόχο μείωσης του C02 που προέρχεται από τον τομέα της ενέργειας και των μεταφορών κατά 20% μέχρι το 2005 σε σύγκριση με τα επίπεδα του 1988. Ο στόχος αυτός διατυπώνεται όσον αφορά τις εκπομπές που προσαρμόζονται για το καθαρό εμπόριο ηλεκτρικού ρεύματος, τόσο στο έτος βάσης όσο και στο έτος-στόχο. Το εμπόριο ηλεκτρικού ρεύματος παρουσιάζει διακυμάνσεις ανάλογα με τη διαθεσιμότητα ύδατος σε άλλες σκανδιναβικές χώρες· ορισμένες χρονιές γίνονται εξαγωγές ενώ ορισμένες άλλες εισαγωγές. Το 1990, έτος κατά το οποίο σημειώθηκε σχετικά μεγάλο ποσοστό εισαγωγών, οι εκπομπές κυμάνθηκαν σε επίπεδο 10% κάτω από τα προσαρμοσμένα ποσοστά. Εκτός από τον εθνικό της στόχο για μείωση του C02, η Δανία δεσμεύτηκε να επιτύχει το 2000 μείωση 5% σε σχέση με τα επίπεδα του 1990, συμβάλλοντας στον στόχο σταθεροποίησης της ΕΕ. Η δέσμευση αυτή βασίζεται επίσης στα προσαρμοσμένα αριθμητικά στοιχεία του 0Ο2γιατο 1990. Ο επίσημος στόχος των Κάτω Χωρών είναι η μείωση των εκπομπών C02 το 2000 κατά 3% σε σύγκριση με τα επίπεδα 1989/1990. Οι Κάτω Χώρες θεωρούν ότι οι προσαρμογές της θερμοκρασίας είναι σχετικές με την ανάπτυξη κατάλληλου κλίματος και ενεργειακών πολιτικών. Προκειμένου να διευκολυνθεί η ανάπτυξη και αξιολόγηση της πολιτικής, οι Κάτω Χώρες λαμβάνουν υπόψη τις διακυμάνσεις της θερμοκρασίας προσαρμόζοντας τις εκπομπές C02. Κατά συνέπεια, το έτος βάσης 1990 έχει επίσης προσαρμοστεί για τις καιρικές συνθήκες που επικρατούσαν τη χρονιά αυτή. Η στρατηγική των Κάτω Χωρών για μείωση των εκπομπών C02 κατά 3% στηρίζεται συνεπώς σε αυτό το προσαρμοσμένο αριθμητικό στοιχείο του 1990. Λαμβάνοντας υπόψη αυτούς τους στόχους και σκοπούς, υπάρχει μια αμελητέα διαφορά ανάμεσα στους στόχους εκπομπών που έχουν τεθεί από τα κράτη μέλη και το στόχο της Κοινότητας. Εντούτοις, οι υποθέσεις που γίνονται για τις τρεις χώρες, που δεν έχουν θέσει κάποιο αριθμητικό στόχο για το 2000 (Φινλανδία, Γαλλία και Γερμανία), είναι κρίσιμες για το αποτέλεσμα αυτό, καθόσον οι εκπομπές αυτώντων χωρών αντιπροσώπευαν το 43% του συνόλου των εκπομπών της Κοινότητας για το 1990. Απόφαση Συμβουλίου 93/389/ΕΟΚ COM (94) 67 τελικό της 10. 3. 1994 σελ. 20 2 ΑΠΟΓΡΑΦΕΣ ΑΕΡΙΩΝ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ 2. 1 ΚΟΙΝΟΤΙΚΟΙ ΚΑΤΑΛΟΓΟΙ ΑΠΟΓΡΑΦΗΣ Κράτος Μέλος C02 CH4 Ν20 ΝΟχ CO N M V OC Απομάκρυνση C 02 Αυστρία Βέλγιο Δανία Φινλανδία Γαλλία Γερμανία Ελλάδα Ιρλανδία Ιταλία Κάτω Χώρες Πορτογαλία Ισπανία Σουηδία Η. Β. ΕΕ-15 59200 114500 52100 53900 603 359 406 252 4 22 11 22 222 338 270 295 1692 1219 770 487 445 361 165 219 2600 <31000 366500 2896 176 1722 10947 2424 32200 1013000 6218 223 2944 10768 2978 20000 86100 30720 936 796 24 42 543 114 436300 3889 116 2034 151800 42500 227300 61300 23 575 214 24 1067 227 2151 329 1 59 11 94 15 1143 429 9258 171 1029 1083 325 197 2401 36700 19 459 199 100 1189 4725 1120 23200 373 1612 540 34300 577000 4531 108 2740 6682 2540 6100 3285620 24671 928 13546 52006 14397 Λουξεμβούργο 13300 Πίνακας 1 Απογραφή Εκπομπών C02 και Άλλων Αερίων Θερμοκηπίου (ΑΘ) του 1990 στην ΕΕ-15 - Προσωρινές εκτιμήσεις: Οι εκτιμήσεις των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου στην Κοινότητα βασίζονται σε εκτιμήσεις που υποβλήθηκαν από τα κράτη μέλη. Οι εθνικές εκτιμήσεις θα ελεγχθούν/επιβεβαιωθούν με κάθε μια χώρα πριν την οριστικοποίηση των συνόλων για την ΕΕ. - Η απομάκρυνση του C02 προκύπτει από τη χρήση γης και τη δασοπονία - Οι εκπομπές από την τελική μη ενεργειακή κατανάλωση (συμπεριλαμβανομένων και των ζωοτροφών) δεν έχουν περιληφθεί στο σύνολο των εκπομπών. Κατά συνέπεια, οι συνολικές εκπομπές έχουν υποτιμηθεί σε σχέση με τη μεθοδολογία IPCC. Οι εκπομπές από την τελική μη ενεργειακή κατανάλωση (FNEC) βασίζονται στη συνολική ποσότητα άνθρακα που περιέχεται στα προϊόντα. Η πρόσθεση των συνολικών εκπομπών καιτων εκπομπών από τη FNEC οδηγούν συνεπώς σε υπερεκτίμηση σε σχέση με τη μεθοδολογία IPCC. - Οι εκπομπές στο Η Β και την Ισπανία βασίζονται σε πρόσφατα ενημερωμένες εθνικές εκτιμήσεις, ο οποίες έχουν προσαρμοστεί ώστε να συμφωνούν με τις κατευθυντήριες γραμμές IPCC. - Οι εκπομπές C02 στην Ισπανία -18700 G από τη γεωργία και 2200 Gg από απόβλητα - δεν συμπεριλαμβάνονται στις συνολικές εθνικές εκπομπές εφόσον η Ισπανία έχει δηλώσει ότι θεωρεί πως αυτού του είδους οι εκπομπές είναι οργανικής προέλευσης. - DK: Η Δανία έχει προσαρμόσει τις προερχόμενες από την καύση καυσίμων εκπομπές της για τις εισαγωγές/εξαγωγές ηλεκτρικού ρεύματος το 1990. Η προσαρμογή αυτή (6300 Gg C02) δεν έχει περιληφθεί στις εκτιμήσεις που παρουσιάζονται στην παρούσα έκθεση για λόγους συνέπειας, ενώ κανένα άλλο κράτος μέλος δεν έχει προβεί σε παρόμοια προσαρμογή. - FR: Οι εκπομπές C02 της τάξεως των 8000 Gg από τα απόβλητα δεν περιλαμβάνονται στις συνολικές εθνικές εκπομπές εφόσον η Γαλλία έχει δηλώσει ότι θεωρεί πως όλες οι εκπομπές από τα απόβλητα είναι οργανικής προέλευσης. - IRL: Στην εθνική της ανακοίνωση, η Ιρλανδία έδωσε μία εκτίμηση των εκπομπών NMVOC από την αλλαγή των χρήσεων γης και από τη δασοπονία, της τάξεως των 17 Gg, και ήταν το μοναδικό κράτος μέλος που έκανε κάτι τέτοιο. Μετά από αίτηση της Ιρλανδίας, η εκτίμηση αυτή συμπεριλήφθηκε στις εκτιμήσεις που παρουσιάζονται στην παρούσα έκθεση. - NL: Στην Εθνική τους Ανακοίνωση, οι Κάτω Χώρες δίνουν εκτιμήσεις του C02 για τις υφιστάμενες εκπομπές από ζωοτροφές (14800 Gg) και στατιστικές διαφορές (1000 Gg), οι οποίες δεν έχουν περιληφθεί στα αποτελέσματα που παρουσιάζονται στην παρούσα έκθεση για λόγους συνέπειας. Επίσης, εφάρμοσε μία προσαρμογή για τις επιπτώσεις τις θερμοκρασίας, η οποία δεν εφαρμόστηκε από άλλα κράτη μέλη και κατά συνέπεια αγνοήθηκε για λόγους συνέπειας. Πηντί: Ευρωπαϊκός Οργανισμός Περιβάλλοντος (ΕΟΠ), Ιούνιος 1995 Τα πλέον λεπτομερή και ακριβή στοιχεία που διαθέτουμε είναι τα στοιχεία του 1990, επειδή αποτελείτο έτος βάσης για τον καθορισμό των στόχων πολιτικής στην ΕΕ και διεθνώς. Ο ακόλουθος πίνακας παρουσιάζει τους κατάλογους απογραφής εκπομπών των δεκαπέντε της ΕΕ για το C02 και άλλα αέρια θερμοκηπίου, τα οποία περιλαμβάνονται επίσης στην ανακοίνωση της ΕΕ στο πλαίσιο της Σύμβασης Πλαισίου των Η. Ε. για την Αλλαγή του Κλίματος7. Η συγκέντρωση των κατάλογων απογραφής αερίων θερμοκηπίου της Κοινότητας για το 1990 παρέχει μια βάση σύμφωνα με την οποία μπορεί να μετρηθεί η εξέλιξη των εκπομπών. Ο κατάλογος απογραφής της Κοινότητας βασίζεται στους καταλόγους απογραφής των κρατών μελών που υποβάλλονται στην Κοινότητα, σύμφωνα με την απόφαση για έναν μηχανισμό παρακολούθησης, με την ίδια μορφή που προβλέπεται για την υποβολή εκθέσεων από τη Σύμβαση Πλαίσιο των Η. Ε. για την Αλλαγή του Κλίματος. Κατά την πέμπτη συνεδρίαση της Επιτροπής Παρακολούθησης, τα κράτη μέλη συμφώνησαν σε μια συστηματική διαδικασία αναθεώρησης των στοιχείων που υποβάλλονται στην Επιτροπή, όπως περιγράφεται στο έγγραφο "Πρόταση για τη Μεθοδολογία Αξιολόγησης της Προόδου και για τα Περιεχόμενα των Εθνικών Προγραμμάτων"8. Η μεταβολή των εκπομπών με την πάροδο του χρόνου μπορεί να μετράται μόνο με σύγκριση των αντίστοιχων κατάλογων απογραφής των επόμενων ετών, με τους καταλόγους του έτους βάσης 1990. Καθώς οι διαδικασίες για την αναθεώρηση των στοιχείων που υποβλήθηκαν από τα κράτη μέλη δεν έχουν ακόμη επισημοποιηθεί, οι κατάλογοι απογραφής που παρουσιάζονται στον Πίνακα 1 είναι μόνο προσωρινοί. Αυτά τα στοιχεία απογραφής του 1990 είναι τα πιο ενημερωμένα και συνεπή στοιχεία της Κοινότητας. Μπορεί να διαφέρουν από τα στοιχεία που αναφέρονται για το 1990 σε μερικά εθνικά προγράμματα/ανακοινώσεις, είτε επειδή έχουν υπολογιστεί πιο πρόσφατα είτε επειδή έχουν προκύψει με τη χρήση διαφορετικής μεθοδολογίας. Τα στοιχεία αυτά θα χρησιμοποιηθούν ως βάση για το σύνολο της έκθεσης, αφού παρέχουν μια σταθερή βάση για τους κατάλογους απογραφής των κρατών μελών. Πλήρεις κατάλογοι απογραφής για άλλα αέρια θερμοκηπίου υποβλήθηκαν μόνο για το έτος 1990. Οι κατάλογοι απογραφής αερίων θερμοκηπίου της ΕΚ υπόκεινται σε αναθεώρηση εν όψει των νέων επιστημονικών γνώσεων. Η απογραφή του C 02 δεν περιλαμβάνει υποδοχείς. Πέμπτη συνεδρίαση της Επιτροπής Μηχανισμού Παρακολούθησης, 18 Μαΐου 1995. Σύμφωνα με τη μεθοδολογία του μηχανισμού παρακολούθησης, τα κράτη μέλη πρέπει να υποβάλουν, τον Ιούλιο κάθε έτους, προσωρινούς κατάλογους απογραφής του C02 για το παρελθόν έτος και τελικούς κατάλογους απογραφής για το προηγούμενο απ" αυτό έτος. Κατόπιν, καταρτίζονται οι κατάλογοι απογραφής της Κοινότητας με βάση τα στοιχεία που λαμβάνονται. Επίσης, τα κράτη μέλη καλούνται να υποβάλουν κατάλογους απογραφής και για άλλα αέρια θερμοκηπίου μαζί με τους κατάλογους απογραφής για το C02. Σε όλα τα κράτη μέλη, το C02 αποτελεί τον πιο σημαντικό παράγοντα από το σύνολο των ανθρωπογενών εκπομπών αερίων θερμοκηπίου. Στοιχεία για τα τρία κύρια αέρια, το C02, το CH4 και το Ν20, τα οποία συγκεντρώθηκαν για να παρουσιαστεί το φαινόμενο της αλλαγής του κλίματος χρησιμοποιώντας το άμεσο Συνολικό Θερμαντικό Δυναμικό (0\Λ/Ρ)της Διακυβερνητικής Επιτροπής για την Αλλαγή του Κλίματος (ΔΕΑΚ)9, δείχνουν ότι οι εκπομπές C02 στην Κοινότητα αποτελούν περίπου το 79%. Η αξιολόγηση της προόδου σ' αυτή την έκθεση επικεντρώνεται μόνο στο C02, και όχι σε άλλα αέρια θερμοκηπίου, καθόσον ο στόχος σταθεροποίησης σχετίζεται μόνο με αυτό το αέριο. Οι συνολικές ανθρωπογενείς εκπομπές C02 στην Κοινότητα εκτιμάται ότι ανέρχονταν το 1990 σε, 3. 329. 750 Gg, τα οποία αποτελούν περίπου το 13% του συνόλου των ανθρωπογενών εκπομπών σε παγκόσμια κλίμακα10. Δεν μπορεί να γίνει σύγκριση των στοιχείων του έτους αναθεώρησης (1993) με τα στοιχεία του έτους βάσης (1990), όπως προβλέπεται στη μεθοδολογία του μηχανισμού παρακολούθησης, επειδή δεν υπάρχει εγκεκριμένος κατάλογος απογραφής C02 για την ΕΕ-15 για το 1993. 2. 1. 1 Ιστορικές Τάσεις των Εκπομπών C02 που συνδέονται μ την Ενέργεια Στην Κοινότητα, οι εκπομπές C02 προέρχονται, ως επί το πλείστον (95%), από την καύση ορυκτών καυσίμων που χρησιμοποιούνται ως ενεργειακές πηγές για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, στη βιομηχανία, στις μεταφορές και στα νοικοκυριά. Επειδή η συμβολή των εκπομπών C02 που συνδέονται με την ενέργεια σε σχέση με το σύνολο των εκπομπών C02 είναι τόση σημαντική, είναι δυνατό να παρουσιαστεί μία ένδειξη των ιστορικών τάσεων των εκπομπών C02 μελετώντας μόνο τις εκπομπές οι οποίες έχουν σχέση με την ενέργεια. Μεταξύ του 1990 και του 1993 (το έτος αναθεώρησης κατά τη διαδικασία της δεύτερης αξιολόγησης), οι εκπομπές C02 που συνδέονται με την ενέργεια στο σύνολο της Κοινότητας, μειώθηκαν κατά 2,2%11 καθώς επίσης μειώθηκε και η ένταση του C02, τόσο κατά κεφαλή όσο και στη βάση του ΑΕγχΠ12. Εντούτοις, πρέπει να τονιστεί ότι αντίθετα με τους κατάλογους απογραφής εκπομπών των κρατών μελών και τον κατάλογο απογραφής C02 της Κοινότητας, οι εκτιμήσεις για το C02 στις οποίες βασίζονται τα στοιχεία αυτά έχουν υπολογιστεί με τη χρήση εναρμονισμένων συντελεστών εκπομπής13. Ως εκ τούτου τα απόλυτα στοιχεία εκπομπών κατά χώρα δεν θα ανταποκρίνονται στα στοιχεία των καταλόγων απογραφής της ΕΕ. Εντούτοις, η κατά 2,2% μείωση είναι ενδεικτική της εξέλιξης των εκπομπών C02 στην περίοδο αναθεώρησης. Αλλαγή Κλίματος λόγω Ραδιενέργειας: Έκθεση του 1994 της Ομάδας Εργασίας Επιστημονικής Αξιολόγησης της ΔΕΑΚ. Συνολικό Θερμαντικό Δυναμικό (GWP) των 24,5 και 320 τόνων C02 ισοδύναμο με CH4 και Η20 αντίστοιχα, σύμφωνα με το άμεσο συνολικό θερμαντικό δυναμικό (GWP) της ΔΕΑΚ για μία χρονική περίοδο 100 ετών. 10 Αλλαγή του Κλίματος λόγω Ραδιενέργειας: Έκθεση του 1994 της Ομάδας Εργασίας Επιστημονικής Αξιολόγησης της ΔΕΑΚ. Eurostat, Μάιος 1995. Στοιχεία εκπομπών που συνδέονται με την ενέργεια με βάση εναρμονισμένους συντελεστές εκπομπών. Στοιχεία ΑΕγχΠ και πληθυσμού της Eurostat, Ιούνιος 1995. 13 Η χρήση συντελεστών εκπομπών μπορεί να ποικίλλει στις διάφορες χώρες απλώς επειδή η χημική σύνθεση των καυσίμων πράγματι διαφέρει. Εντούτοις, μπορεί επίσης να υπάρχουν διαφορές επειδή οι βασικές υποθέσεις για τη μετατροπή του άνθρακα σε C02 διαφέρουν, π. χ. οι υποθέσεις για πλήρη και ατελή καύση. Μερικοί διεθνείς οργανισμοί χρησιμοποιούν εναρμονισμένους συντελεστές εκπομπών για όλες τις χώρες, μια μέθοδος η οποία αναπόφευκτα κρύβει τις διαφορές στη χημική σύνθεση του καυσίμου που πράγματι υπάρχει στα κράτη μέλη. 7 Οι εκπομπές C02 που συνδέονται με την ενέργεια έχουν μειωθεί σε τρία μόνο από τα δεκαπέντε κράτη μέλη (Αυστρία, Γερμανία και Ηνωμένο Βασίλειο). Οι εξελίξεις στη Γερμανία έχουν ιδιαίτερη σημασία για τις μεταβολές των επιπέδων εκπομπών στην Κοινότητα, καθόσον αποτελούν το 30% των εκπομπών της Κοινότητας το 1990. Μετά την επανένωση, το 1990, υπήρξε αξιοσημείωτη οικονομική αναδιάρθρωση στην πρώην Λαϊκή Δημοκρατία της Γερμανίας και σημαντική μεταστροφή στη χρήση υγρού καυσίμου αντί του άνθρακα. Στα νέα ομόσπονδα κρατίδια, οι εκπομπές C02 μειώθηκαν κατά 50% μεταξύ 1987 και 1994, ενώ οι εκπομπές στην πρώην Δυτική Γερμανία αυξήθηκαν κατά 2% την ίδια περίοδο. Είναι αμφίβολο εάν η συνολική μείωση των εκπομπών στην πρώην Λαϊκή Δημοκρατία της Γερμανίας θα μπορέσει να διατηρηθεί μετά τη σταθεροποίηση της οικονομίας στην περιοχή αυτή. Οι εκπομπές μάλλον θα αυξηθούν με την οικονομική ανάπτυξη, αν και οι συνεχείς επενδύσεις σε πολύ ενεργειακά αποδοτικές τεχνολογίες μπορούν να διατηρήσουν ένα μέρος της μείωσης εκπομπών που έχει σημειωθεί μεταξύ του 1990 και του 1994. Ενώ η περίοδος μεταξύ 1990 και 1993 χαρακτηριζόταν από χαμηλή οικονομική ανάπτυξη στην Κοινότητα (ετήσιο ποσοστό μεταβολής 0,7%14), το 1994 ήταν έτος ανάκαμψης, η οποία αναμένεται να σταθεροποιηθεί τα προσεχή έτη. Οι προβλέψεις δείχνουν ότι η ετήσια οικονομική ανάπτυξη μεταξύ 1995 και 2000 μπορεί να είναι 3,3%15. Μέρος της μείωσης των εκπομπών στην περίοδο αναθεώρησης πρέπει να αποδοθεί στη χαμηλή οικονομική ανάπτυξη στην Κοινότητα. Εκτός από τις προβλέψεις για οικονομική ανάπτυξη, άλλοι παράγοντες δείχνουν ότι η τάση του C02 μάλλον θα είναι αυξητική μεταξύ των ετών 1995 και 2000 και θα συνεχίσει να αυξάνει και μετά το 2000. Οι προβλέψεις του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας, οι οποίες βασίζονται στις ενεργειακές προβλέψεις των χωρών για την ΕΕ-15, δείχνουν αύξηση των εκπομπών C02 που συνδέονται με την ενέργεια μεταξύ του 1990 και του 2000 της τάξεως του 6%, ενώ για τις οκτώ χώρες της ΕΕ που υπέβαλαν προβλέψεις για μετά το 2000 αναμένεται αύξηση 7% μέχρι το 201016. Αν και οι εκπομπές αερίων, που συνδέονται με την ενέργεια, έχουν εξισορροπηθεί στους περισσότερους τομείς κατά την περίοδο αναθεώρησης ή έχουν σημαντικά μειωθεί, όπως στην περίπτωση της βιομηχανίας λόγω των μειωμένων επιπέδων παραγωγής, στον τομέα των μεταφορών συνεχίζουν να αυξάνουν (7% αύξηση μεταξύ 1990 - 1993). Η ζήτηση μεταφορών και η κυκλοφορία στην Κοινότητα αναμένεται να αυξηθούν στο μέλλον σημαντικά, ιδίως μετά την ολοκλήρωση της εσωτερικής αγοράς. Από το 1990, η ετήσια αύξηση στις εσωτερικές μεταφορές είναι, κατά μέσο όρο, 3,1% για τους επιβάτες και 2,3% για τα προϊόντα17. Οι εκπομπές από αυτή την κυκλοφοριακή αύξηση εν μέρει μόνο θα αντισταθμιστούν από τις βελτιώσεις της αποτελεσματικότητας, πλην όμως τα γενικά επίπεδα εκπομπών προβλέπεται να αυξηθούν. Τόσο το 1990 όσο και το 1993, οκτώ κράτη μέλη παρήγαγαν περισσότερο από 20% της ηλεκτρικής τους ενέργειας από μη ανθρακούχες πηγές, πυρηνική ή υδροηλεκτρική ενέργεια. Εν τούτοις, σε τρεις από τις οκτώ χώρες που έχουν πυρηνικά εργοστάσια παραγωγής ενέργειας, η συμβολή τους (σε % επί του συνόλου) στην παραγωγή ενέργειας μειώθηκε, όπως επίσης μειώθηκε και η συμβολή (σε % επί του συνόλου) της υδροηλεκτρικής ενέργειας σε οκτώ από τα κράτη μέλη. Ν Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Μεσοπρόθεσμες Προβλέψεις 1995-2000, Ιούνιος 1995. Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Μεσοπρόθεσμες Προβλέψεις 1995-2000, Ιούνιος 1995. Η οικονομική Επισκόπηση του ΟΟΣΑ(57), Ιούνιος 1995, επίσης προβλέπει σταθεροποίηση της οικονομικής ανάκαμψης στην Ευρώπη κατά τα προσεχή έτη Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας, εκτιμήσεις με βάση τις ενεργειακές προβλέψεις ανά χώρα, 1994. Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων (1993). Στόχος η Αειφορία. Ένα πρόγραμμα πολιτικής και δράσης της Γιΐ|ΐωιι·ΊΪΜΊί; Κηινοιιμπς yn t. Ktj»i|loAAt»v MU iitu iiei>|»'i|>M ον/όππιΓη Χ 2. 2 ΑΠΟΜΑΚΡΥΝΣΗ ΚΑΤΑ ΥΠΟΔΟΧΕΑ Η δέσμευση των αερίων θερμοκηπίου είναι μία δυνατότητα που εφαρμόζεται κυρίως για το C02 καθώς είναι το μόνο αέριο θερμοκηπίου που σχηματίζει μεγάλους φυσικούς υποδοχείς, στους ωκεανούς και στη βιομάζα. Άλλα αέρια θερμοκηπίου διασπώνται κυρίως στην ατμόσφαιρα και έτσι η δυνατότητα απορρόφησης δεν αναφέρεται σ' αυτά. Η απομάκρυνση του C02 κατά υποδοχέα μπορεί να συμβάλει περαιτέρω στη γενική μείωση του C02 στην ατμόσφαιρα, κυρίως σ' εκείνα τα κράτη μέλη που έχουν σημαντική δυνατότητα να αυξήσουντις δασικέςτους εκτάσεις. Τα εθνικάπρογράμματα περιλαμβάνουνπολύ περιορισμένεςπληροφορίες για την πραγματική απομάκρυνση του C02 κατά υποδοχέα και για την πολιτική και τα μέτρα που έχουν λάβει τα κράτη μέλη με σκοπό να αυξήσουν τη δέσμευση των εκπομπών του C02. 2. 3 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Σύμφωνα με τους στόχους και σκοπούς των ίδιων των κρατών μελών, μόνο πέντε χώρες αναμένεται ότι θα μειώσουν τις εκπομπές C02 μέχρι το 2000, ενώ τέσσερις χώρες στοχεύουν στη σταθεροποίηση των εκπομπών και έξι χώρες σχεδιάζουν να αυξήσουν τις εκπομπές C02 μέχρι το 2000. Ο κατάλογος απογραφής του 1990 για το C02 και άλλα αέρια θερμοκηπίου έχει ήδη καταρτιστεί με βάση τους εθνικούς κατάλογους απογραφής και άλλες πρόσφατες πληροφορίες που έδωσαν τα κράτη μέλη στην Επιτροπή. Επειδή οιπληροφορίες αυτές είναι πιο πρόσφατες από εκείνεςπου χρησιμοποίησαν ορισμένα κράτη μέλη στα εθνικά τους προγράμματα και, επίσης, επειδή υπάρχουν μερικές διαφορές, όσον αφορά τη μεθοδολογία απογραφής, ο κατάλογος απογραφής της ΕΕ διαφέρει από τους κατάλογους των εθνικών προγραμμάτων μερικών κρατών μελών. Ο κατάλογος απογραφής της ΕΕ για το 1990 αποτελεί τη βάση για την αξιολόγηση της προόδου, όσον αφορά το στόχο σταθεροποίησης του C02. Η κατάρτιση ενός καταλόγου απογραφής της ΕΕ για τα επόμενα έτη, κυρίως για το έτος αναθεώρησης 1993, δεν ήταν δυνατή λόγω των ανεπαρκών στοιχείων που υποβλήθηκαν από τα κράτη μέλη. 3. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΟΔΟΥ ΠΑ ΤΗΝ ΕΠΙΤΕΥΞΗ ΤΟΥ ΣΤΟΧΟΥ 3. 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΩΝ ΕΘΝΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ Στην παρούσα έκθεση λαμβάνονται υπόψη τα εθνικά προγράμματα/ανακοινώσεις των κρατών μελών και οι αναθεωρήσεις που έχει λάβει επισήμως η Επιτροπή μέχρι την 30 Ιουνίου 1995. Σύμφωνα με την απόφαση του Συμβουλίου για τον μηχανισμό παρακολούθησης του C02 και άλλων αερίων θερμοκηπίου, όλα τα κράτη μέλη έχουν υποβάλει στην Επιτροπή εθνικά προγράμματα (για όλες τις χώρες εκτός από το Βέλγιο, εθνικό πρόγραμμα είναιη ανακοίνωση που εκδίδεται σύμφωνα με τη Σύμβαση Πλαίσιο για την Αλλαγή του Κλίματος18), τα οποία περιλαμβάνουν τους κατάλογους απογραφής εκπομπών του 1990, λεπτομέρειες σχετικά με τις εθνικές πολιτικές και τα μέτρα καθώς και μέτρα για την εφαρμογή της νομοθεσίας και των μέτρων της Κοινότητας και επίσης προβλέψεις μελλοντικών εκπομπών. Σημαντική πρόοδος έχει επιτευχθεί μετά την υποβολή των πρώτων, πολύ ανομοιογενών εθνικών προγραμμάτων19, το 1993. Παρ' όλα ταύτα, η δεύτερη αξιολόγηση της προόδου για την επίτευξη του στόχου σταθεροποίησης του C02 είναι πολύπλοκη λόγω του γεγονότος ότι οι πληροφορίες, που περιέχονται στα εθνικά προγράμματα/ανακοινώσεις, είτε δεν είναι ακόμη συγκρίσιμες μεταξύ των κρατών μελών είτε δεν είναι πλήρεις, αν και τα κράτη μέλη έχουν καταβάλει σημαντικές προσπάθειες για να ικανοποιήσουντις απαιτήσεις υποβολής εκθέσεων. Οι κύριοι παράγοντες που καθιστούν μία αξιολόγηση προβληματική είναι: Ο κατάλογος απογραφής της ΕΕ βασίζεται στις πιο πρόσφατες πληροφορίες, όμως δεν έχουν υποβάλει όλα τα κράτη μέλη αναθεωρήσεις των εθνικών τους προγραμμάτων, ώστε να υπολογιστούν εκ νέου οι μετρήσεις και οι στόχοι σε σχέση με αυτόν τον κατάλογο απογραφής. Ως εκ τούτου, υπάρχει κάποια ασυμφωνία μεταξύ των κατάλογων απογραφής στα εθνικά προγράμματα των κρατών μελών και του καταλόγου απογραφής της ΕΕ. Οι ανεπαρκείς πληροφορίες σχετικά με τα μέτρα, που δεν επιτρέπουν να δοθεί μια ακριβής εικόνα της κατάστασης εφαρμογής, της προόδου και της διαθεσιμότητας κεφαλαίων, καθιστούν δύσκολη την αξιολόγηση των επιπτώσεων που θα έχουν τα μέτρα για τις εκπομπές C02 πριν από το 2000. Δεν διαχωρίζουν όλες οι χώρες σωστά την πολιτική και τα μέτρα που είχαν εφαρμόσει πριν από το έτος βάσης της πολιτικής σχετικά με το κλίμα από τα μέτρα αποτελούν επίσημα μέρος του προγράμματος τους. Οι προβλέψεις C02 για το έτος 2000, οι οποίες αναπτύχθηκαν μέσα από διάφορα πρότυπα και βασίζονται σε διαφορετικές υποθέσεις, καθιστούν δύσκολη την κατάρτιση μίας κοινοτικής πρόβλεψης για το 2000 με βάση το σύνολο των προβλέψεων που υπέβαλαν τα κράτη μέλη. Η παντελής έλλειψη προβλέψεων, είτε με είτε χωρίς μέτρα ή και τα δύο, σε ορισμένα κράτη μέλη περιπλέκει περαιτέρω τη διαδικασία. 1H Για το 1995 συμφωνήθηκε στην Επιτροπή Μηχανισμού Παρακολούθησης να δεχθεί η Ευρωπαϊκή Κοινότητα τις εθνικές ανακοινώσεις ως εθνικά προγράμματα. Όλα τα κράτη μέλη επικύρωσαν τη συμφωνία, εκτός από το Βέλγιο το οποίο είναι στη διαδικασία να την επικυρώσει. Αναμένονται αναθεωρήσεις των εθνικών προγραμμάτων για την επόμενη αξιολόγηση. Η εγκεκριμένη μορφή για το περιεχόμενο και τη δομή των εθνικών προγραμμάτων και οι κατευθυντήριες γραμμές υποβολής εκθέσεων με βάση τη Σύμβαση Πλαίσιο δεν ήταν διαθέσιμα αρκετά έγκαιρα ώστε να εξασφαλιστεί η συμφωνία κατά την πρώτη αξιολόγηση. 10 3. 2 ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΥ TOY C02 ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ Στρατηγικές για τις εκπομπές του C02 υπάρχουν τόσο στην Κοινότητα όσο και στα κράτη μέλη. Η στρατηγική της Κοινότητας εγκρίθηκε από το Συμβούλιο το 199120. Περιλαμβάνει: μη φορολογικά μέτρα, στο πλαίσιο κοινοτικών προγραμμάτων (SAVE, ALTENER, JOULE, THERMIE). μία πρόταση για συνδυασμένο φόρο του ^2/ενέργειας (τώρα μια αναθεωρημένη πρόταση για κοινές κατευθυντήριες γραμμές για συνδυασμένο φόρο C02 ενέργειας). ένα μηχανισμό παρακολούθησης. Η στρατηγική της Κοινότητας θα είναι αποτελεσματική μόνο στον βαθμό όπου τα μέτρα που εγκρίθηκαν σε κοινοτικό επίπεδο πράγματι εφαρμόζονται από τα κράτη μέλη. Τα περισσότερα κράτη μέλη έχουν συμπεριλάβει τα κοινοτικά μέτρα στην εθνική τους στρατηγική για το C02. Ιδιαίτερα, η σήμανση ενεργειακής αποδοτικότητας θεωρείται ότι έχει πολλές δυνατότητες και πέντε χώρες έχουν υποδείξει ότι ο φόρος άνθρακα/ενέργειας σε κοινοτικό επίπεδο είναι απαραίτητος για να επιτευχθούν οι εθνικοί στόχοι (Βέλγιο, Δανία, Γερμανία, Ιταλία, Κάτω Χώρες). Μόνο η Δανία, η Φινλανδία, οι Κάτω Χώρες και η Σουηδία έχουν μέχρι σήμερα επιβάλει φόρους για το C02, αλλά οι πιο πολλές χώρες επιβάλλουν ΦΠΑ στην ενέργεια σε διάφορα ποσοστά και πολλές χώρες έχουν εισαγάγει φορολογία στα καύσιμα. Οι σκανδιναβικές χώρες, οι οποίες έχουν θεσπίσει φόρους για το C02, θα επιθυμούσαν να αυξήσουν περισσότερο τη φορολογία αυτή, ώστε να εκμεταλλευτούν πλήρως τις δυνατότητες του μέτρου, αλλά δεν είναι διατεθειμένες να το πράξουν για λόγους ανταγωνισμού, εκτός εάν επιβληθεί παρόμοια φορολογία σε κοινοτικό επίπεδο. Η Γαλλία δήλωσε ότι η φορολογία του C02 σε σπίπεδο ΕΕ είναι απαραίτητη προκειμένου να περιοριστούν οι εκπομπές C02 στο επίπεδο που έχει ορίσει στην εθνική της ανακοίνωση. Το Βέλγιο και οι Κάτω Χώρες έχουν δηλώσει ότι θα επιβάλουν φορολογία το 1995 μονομερώς, εκτός εάν υπάρξει πρόοδος όσον αφορά την πρόταση για φορολογία του ΰ02/ενέργειας. Ομοίως, η νέα κυβέρνηση της Αυστρίας δηλώνει ότι εξετάζει την επιβολή φόρου για το C02 το 1996 ή το αργότερο το 199821. Εάν η αναθεωρημένη πρόταση της Επιτροπής για κατευθυντήριες γραμμές για την επιβολή συνδυασμένου φόρου ^2/ενέργειας εγκριθεί από το Συμβούλιο, η επιβολή του φόρου θα γίνει σε κοινό πλαίσιο από τα κράτη μέλη. Σε εθνικό επίπεδο, όλα τα κράτη μέλη έχουν αναπτύξει και εγκρίνει στρατηγικές περιορισμού του C02, οι οποίες περιγράφονται στα εθνικά τους προγράμματα/ανακοινώσεις. Γενικά, υπάρχουν τρεις κύριες προσεγγίσεις του περιορισμού των εκπομπών C02: (παραδείγματα αυτών των προσεγγίσεων στα διάφορα κράτη μέλη παρουσιάζεται στο Παράρτημα). Βελτίωση της αποτελεσματικότητας, η οποία οδηγεί σε μείωση των επιπέδων εισροών ώστε να επιτευχθεί ένα δεδομένο επίπεδο εκροών. Γενικά, οι εκπομπές C02 συνδέονται με τα επίπεδα ενεργιεακής αποδοτικότητας. Η ενεργειακή αποδοτικότητα μπορεί να επιτευχθεί με 20 21 SEC(91)1744 τελικό, Οκτώβριος 1991. Πέμπτη συνεδρίαση της Επιτροπής Μηχανισμού Παρακολούθησης, 18 Μαΐου 1995. Π τις τεχνολογικές εξελίξεις ή με τις πρακτικές βελτιωμένης διαχείρισης ή με αλλαγές σε επίπεδο ενεργειακού συστήματος (π. χ. μείωση των συνολικών εκπομπών από την παραγωγή ρεύματος και θερμότητας μέσω της συνδυασμένης παραγωγής θερμότητας και ηλεκτρικού ρεύματος). Οι μεταβολές στην κατανάλωση, συμπεριλαμβανομένων των μέτρων διατήρησης, τα οποία οδηγούν σε γενική μείωση της κατανάλωσης, για παράδειγμα μέσω της περικοπής μη αναγκαίων χρήσεων ενέργειας και μέσω της διαφοροποίησης στη χρήση των διαφόρων μέσων, ειδικά για τις μεταφορές περιλαμβάνει μετάβαση από μία μορφή εντάσεως ενέργειας (π. χ. οχήματα ιδιωτικής χρήσεως) σε μορφές μικρότερης έντασης ενέργειας (π. χ. δημόσιες συγκοινωνίες). Αλλαγή καυσίμου από καύσιμα με υψηλή περιεκτικότητα σε άνθρακα σε καύσιμα με χαμηλή ή μηδενική περιεκτικότητα, για παράδειγμα μεταστροφή από άνθρακα σε αέριο ή στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας. Ένα πρόσθετο μέτρο είναι η δέσμευση του C02 στο έδαφος ή τη βλάστηση, η οποία μειώνει επίσης το C02 στην ατμόσφαιρα και έχει παρόμοιο αποτέλεσμα με τη μείωση των εκπομπών. Υπάρχει ένα φάσμα διαφόρων μέτρων, τα οποία χρησιμοποιούνται από τα κράτη μέλη για την εφαρμογή της στρατηγικής περιορισμού του C02 με σκοπό να επιτευχθούν τα αποτελέσματα που περιγράφονται παραπάνω: Χρησιμοποιούνται οικονομικά μέσα, όπως φόροι C02 ή ενεργειακοί φόροι, με σκοπό να δοθούν κίνητρα για τη βελτίωση της αποδοτικότητας στη χρήση ενέργειας, να σημειωθούν αλλαγές στην κατανάλωση ή να ενθαρρυνθεί η στοφή στη χρήση καυσίμων με μικρότερη περιεκτικότητα άνθρακα - επίσης χρησιμοποιούνται για να ενθαρρυνθεί η επέκταση των δασικών εκτάσεων ώστε να αυξηθούν οι ρυθμοί δέσμευσης του C02, π. χ. μέσω επιδοτήσεων της αναδάσωσης. Κανονισμοί, οι οποίοι καθορίζουν πρότυπα ενεργειακής αποδοτικότητας ή περιορίζουν τη χρησιμοποίηση ορισμένων καυσίμων, ενθαρρύνουν τη βελτίωση της ενεργειακής αποδοτικότητας ή τη ν αλλαγή στη χρήση καυσίμου. Χρησιμοποιούνται ενημερωτικά και εκπαιδευτικά προγράμματα για να ενθαρρυνθεί βελτίωση της ενεργειακής αποδοτικότητας στη βιομηχανία και η διατήρηση της ενέργειας από εταιρείες και νοικοκυριά -αυτά τα σχέδια περιλαμβάνουν ενεργειακή σήμανση και διαφημιστικές εκστρατείες. Η άμεση κυβερνητική δράση είναι σημαντική σε όσες περιπτώσεις είναι κύριος χρήστης ενέργειας - θα μπορούσε να περιλαμβάνει βελτιώσεις στην ενεργειακή αποδοτικότητα των κτιρίων, επενδύσεις σε νέο δυναμικό παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας ή αυξημένη αναδάσωση κρατικής γης. Η κυβερνητική δράση για την άρση των ρυθμίσεων στις αγορές ενέργειας μπορεί να δημιουργήσει κίνητρα για βελτίωση της θερμικής αποδοτικότητας των εργοστασίων παραγωγής θερμότητας, περιορισμένες απώλειες ηλεκτρικού ρεύματος από τα συστήματα μετάδοσης και διανομής και μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα τη μετάβαση προς τη χρήση καυσίμων με χαμηλότερη περιεκτικότητα άνθρακα. Η έρευνα και η τεχνολογία έχουν κυρίως μακροπρόθεσμες θετικές επιδράσεις, π. χ. με την ενθάρρυνση της ανάπτυξης τεχνολογίας για ενεργειακή αποδοτικότητα και ανανεώσιμες πηγές ενέργειας ή για τις μεθόδους μείωσης του C02. 12 3. 3 ΠΡΟΒΛΕΨΕΙΣ ΚΑΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΩΝ ΜΕΤΡΩΝ 3. 3. 1 Οι Επιπτώσεις των Μέτρων Πολιτικής Τα κράτη μέλη έχουν εισάγει ή είναι στο στάδιο της διαδικασίας εφαρμογής ενός μεγάλου φάσματος μέτρων πολιτικής με σκοπό να αντιμετωπίσουν τις εκπομπές C02. Τα πιο διαδεδομένα μέτρα στοχεύουν στη διατήρηση της ενέργειας και στην ενεργειακή αποδοτικότητα στην τελική χρήση. Αρκετές χώρες έχουν προγράμματα για την ενθάρρυνση της αντικατάστασης των χρησιμοποιούμενων καυσίμων, κυρίως μέσα από κυβερνητικά σχέδια δράσης στον ενεργειακότομέα. Οι εθνικές στρατηγικές για το C02 παρουσιάζονται συνοπτικά στο Παράρτημα, το οποίο αναφέρεται σε κάθε μία χώρα σε περιληπτική μορφή. Τα κράτη μέλη έχουν την δυνατότητα να εισαγάγουν διάφορους τύπους μέτρων, η επιλογή των οποίων επηρεάζει σημαντικά τον βαθμό αβεβαιότητας που χαρακτηρίζει την αποτελεσματικότητα των μέτρων. Οι παρακάτω πτυχές επηρεάζουν την αποδοτικότητα των μέτρων: Υποχρεωτικά μέτρα έναντι προαιρετικών μέτρων Υποχρεωτικά ή "σκληρά μέτρα", όπως φόροι, κανονισμοί και πρότυπα που πρέπει να τηρηθούν και έχουν σταθερή ημερομηνία εφαρμογής, τείνουν να αναφέρουν πιο ασφαλή αποτελέσματα από τα προαιρετικά ή άλλα "ήπια" μέτρα, όπως η ενημέρωση και η εκπαίδευση. Τα υποχρεωτικά μέτρα κυρίως εφαρμόζονται στα νοικοκυριά και στον εμπορικό τομέα με τη μορφή προτύπων αποτελεσματικότητας και κανονισμών. Αυτά τα μέτρα μπορεί να είναι πολύ αποτελεσματικά ακόμη και σε σχετικά σύντομο χρονικό διάστημα. Για τις τέσσερις χώρες οι οποίες έχουν επιβάλει φόρους για το C02, η φορολογία στον άνθρακα και την ενέργεια αποτελεί βασικό τμήμα των στρατηγικών αυτών των χωρών όσον αφορά το C02. Αυτοί οι φόροι τείνουν να είναι διατομεακοί. Στη Δανία και τη Σουηδία (όπου η παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας απαλλάσσεται πλήρως από τη φορολογία), η φορολογία του C02 στη βιομηχανία είναι χαμηλότερη απ' ότι στους άλλους τομείς για λόγους ανταγωνισμού. Στη Δανία και στη Φινλανδία, τα ποσοστά όλων των τομέων είναι σημαντικά χαμηλότερα απ' ότι θα ήταν αν είχε επιβληθεί φόρος σε όλα τα κράτη μέλη. Η φορολογία του C02 αποτελεί, έμμεσα, σημαντικό μέρος της στρατηγικής του Βελγίου, της Γερμανίας, της Ιταλίας και των Κάτω Χωρών για το C02 καθώς όλες αυτές οι χώρες έχουν δηλώσει ότι ο φόρος είναι απαραίτητος για να επιτύχουν τους αντίστοιχους στόχους τους. Η Γαλλία είναι επίσης πεπεισμένη ότι η φορολογία του C02 αποτελεί σημαντικό μέρος της στρατηγικής της στο ζήτημα του C02 και, όσον αφορά τους ειδικούς φόρους, τους αύξησε για την κατανάλωση του ντήζελ κατά 20% σε πραγματικούς όρους μεταξύ 1990 και 1995. Αυτοδεσμευτικά μέτρα περιλαμβάνονται, σε κάποιαμορφή, στη στρατηγική για το C02 αρκετών κρατών μελών και κυρίως εφαρμόζονται στο βιομηχανικό τομέα με σκοπό την προώθηση της διατήρησης της ενέργειας. Αυτοδεσμευτικές συμφωνίες, η οποίες στηρίζονται από ένα σύστημα περιβαλλοντικών αδειών, βρίσκονται στο κέντρο της στρατηγικής των Κάτω Χωρών για το C02. Η αποτελεσματικότητα αυτών των μέτρων εξαρτάται από το μέγεθος και τη διάρθρωση του βιομηχανικού τομέα, την αποτελεσματικότητα της παρακολούθησης και της τήρησης τους καθώς και από το σύστημα συνεργασίας μεταξύ των κοινωνικών εταίρων. Ως εκ τούτου, τα αποτελέσματα, τα οποία μπορεί να είναι πολύ αποδοτικά, θα ποικίλλουν από χώρα σε χώρα. Άλλα "ήπια μέτρα" περιλαμβάνουν ενημέρωση και κατάρτιση αλλά, στις περισσότερες στρατηγικές, θεωρούνται περισσότερο ως μέτρα στήριξης για την ενίσχυση της διατήρησης της ενέργειας παρά ως μέτρα ουσίας. Καθεστώς Χρηματοδότησης 13 Μέτρα, τα οποία έχουν εξασφαλισμένη χρηματοδότηση, για παράδειγμα μέσα από τη σταθερή διάθεση φορολογικών εσόδων ή επιδοτήσεων της ΕΕ, θα είναι πιο ασφαλή από μέτρα τα οποία εξαρτώνται από ετήσιες αποφάσεις, όσον αφορά τη συνέχιση της χρηματοδότησης, όπως για παράδειγμα οι δημόσιες ή οι ιδιωτικές επιχορηγήσεις και οι επενδύσεις. Στη στρατηγική των περισσοτέρων χωρών για το C02 περιλαμβάνονται επιχορηγήσεις, οι οποίες συχνά δίδονται για την προώθηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, για την προώθηση των δημόσιων μεταφορών και για τη διαχείριση από την πλευρά της ζήτησης. Η χρηματοδότηση είναι ένας σημαντικός παράγοντας ο οποίος επηρεάζει το αποτέλεσμα όλων των στρατηγικών για το C02, κυρίως σε περιόδους ύφεσης και ανεργίας. Το Ηνωμένο Βασίλειο αναμένει μειώσεις των εκπομπών ως αποτέλεσμα της ίδρυσης ενός Ομίλου Εξοικονόμησης Ενέργειας. Λόγω αλλαγών στα αναμενόμενα επίπεδα χρηματοδότησης, η συμβολή αναμένεται ότι θα είναι χαμηλότερη (κατ'έλάχιστο 0,3 MtC) απ'ό,τι προβλεπόταν - παρόλο που ο Όμιλος αναπτύσσει και άλλα σχέδια, τα οποία θα συμβάλουν σε περαιτέρω εξοικονόμηση. Μακροπρόθεσμα Μέτρα Μακροπρόθεσμα μέτρα, όπως μέτρα Έρευνας και Ανάπτυξης (Ε&Α) ή μεγάλες επενδύσεις υποδομής, είναι αβέβαια εκ φύσεως, επειδή καλύπτουν μεγαλύτερη χρονική περίοδο. Η χρηματοδότηση, η πολιτική στήριξη ή άλλοι σημαντικοί αποφασιστικοί παράγοντες για την εφαρμογή αυτών των μέτρων θα μπορούσαν να μεταβληθούν, ανάλογα π. χ. με τις διακυμάνσεις της οικονομικής ανάπτυξης. Αναμένεται ότι τα μέτρα της εθνικής στρατηγικής της Γαλλίας για το C02 θα έχουν μακροπρόθεσμες επιπτώσεις μετά το 2000. Τα μέτρα που περιλαμβάνονται στις στρατηγικές των νότιων κρατών μελών εστιάζονται σε επενδύσεις υποδομής οι οποίες είναι μακροπρόθεσμες. Συχνά, τα μέτρα του τομέα μεταφορών είναι μακροπρόθεσμα, π. χ. η ανάπτυξη των δημοσίων μεταφορών ή τα ενεργειακώς αποδοτικά οχήματα και η διαφοροποίηση στη χρήση των διαφόρων μέσων μεταφοράς είναι μεσοπρόθεσμα προς μακροπρόθεσμα μέτρα. Η πιθανότητα επίτευξης του κοινοτικού στόχου σταθεροποίησης των εκπομπών C02 εξαρτάται από ένα σύνολο παραγόντων, αλλά το αποτέλεσμα των μέτρων πολιτικής είναι ζωτικής σημασίας, όπως φαίνεται από το μέγεθος της διαφοράς των σεναρίων που περιλαμβάνουν μέτρα από τα σενάρια που δεν περιλαμβάνουν (βλέπε Παράρτημα Α, Πίνακας Α2). Λόγω της αβεβαιότητας όσον αφορά την εφαρμογή και την ουσιαστική αποτελεσματικότητα των μέτρων, το σενάριο που περιλαμβάνει μέτρα μπορεί να θεωρηθεί σαν μία κατ' εκτίμηση δυνατότητα μείωσης, αν και το 2000 το πραγματικό αποτέλεσμα μπορεί να είναι πολύ διαφορετικό. Γι αυτό το λόγο, είναι πολύ σημαντικό να καταστεί δυνατή η εκτίμηση της αποτελεσματικότητας των μέτρων, αλλά αυτό είναι πολύ δύσκολο να γίνει στη βάση των εθνικών προγραμμάτων/ανακοινώσεων επειδή οι πληροφορίες, που περιλαμβάνονται σέ αυτά, είναι γενικά ανεπαρκείς. Κατά κανόνα, τα εθνικά προγράμματα/ανακοινώσεις δεν είναι σαφή όσον αφορά τα παρακάτω σημεία: Η κατάσταση των μέτρων πολιτικής, είτε αυτά εγκρίθηκαν είτε βρίσκονται στη διαδικασία έγκρισης είτε είναι απλά επιλογές οι οποίες εξετάζονται. Ακόμη και όπου αυτό αναφέρεται, είναι δύσκολο να διευκρινιστεί εάν έχει αρχίσει η εφαρμογή, το επίπεδο της προσπάθειας σε σχέση με την εφαρμογή του μέτρου, και εάν έχει εξασφαλιστεί η χρηματοδότηση του για το μέλλον. Εάν το μέτρο έχει εισαχθεί ως μέρος της πολιτικής για την αλλαγή του κλίματος ή για κάποιο άλλο λόγο πολιτικής. Οι επιπτώσεις ενός μέτρου στα επίπεδα των εκπομπών, οι οποίες μετρώνται με τη μείωση των εκπομπών C02, ανάλογα με τις διαφορές των σεναρίων με και χωρίς μέτρα. Ακόμη και αν δίδονται τα στοιχεία αυτά, θα ήταν χρήσιμο να υπάρχουν δείκτες προόδου για την εφαρμογή των μέτρων ώστε να καταστεί δυνατή η αξιολόγηση της πιθανότητας να επιτευχθεί πλήρης αποτελεσματικότητα του μέτρου μέχρι το 2000. Τα αποτελέσματα των μέτρων είναι εν μέρει μόνο συγκρίσιμα μεταξύ των χωρών καθόσον έχουν εκτιμηθεί με τη χρήση διαφορετικών προτύπων και υποθέσεων. 14 Οι προβλέψεις δεν παρουσιάζουν προβαλόμενες εκπομπές C02 με και χωρίς μέτρα για κάθε έτος από το 1990 μέχρι το 2000, βάση των οποίων θα μπορούσε να αξιολογηθεί η αποτελεσματικότητα των μέτρων μέχρι σήμερα. 3. 3. 2 Οι επιπτώσεις της απομάκρυνσης κατά υποδοχέα Η ενίσχυση της απομάκρυνσης του C02 κατά υποδοχέα με την ενθάρρυνση γενικά της δασοπονίας δεν υπολογίζεται ως μέρος της επίτευξης του κοινοτικού στόχου για το C02, ο οποίος αναφέρεται επί του παρόντος μόνο στις εκπομπές. Ενα πρόβλημα για να συμπεριληφθεί η απομάκρυνση κατά υποδοχέα στην επίτευξη των στόχων είναι ότι τα δάση μπορούν να απορροφήσουν άνθρακα από την ατμόσφαιρα για μεγάλα χρονικά διαστήματα ειδικά αν ξυλεύονται και το ξύλο χρησιμοποιείται ως κατασκευαστικό υλικό ή για άλλους μακροπρόθεσμους σκοπούς, αυτό όμως δεν μπορεί να γίνεται σε μόνιμη βάση. Η αναδάσωση δεν σταματά την εν γένει αύξηση των εκπομπών ούτε επηρεάζει την κύρια αιτία αύξησης των εκπομπών C02, δηλαδή την καύση ορυκτών καυσίμων. Αυτό θα μπορούσε να αποτελέσει ένα πρόβλημα κυρίως για τις χώρες όπου η αύξηση των αποδοχέων θα έκρυβε, σε αντίθετη περίπτωση, την αύξηση των εκπομπών με την πάροδο του χρόνου. Στην Κοινότητα, εκτιμάται ότι είναι δυνατόν να υπάρξει ένα σύνολο 350. 000 εκταρίων νέων φυτειών στην περίοδο 1990-2000, στις οποίες περιλαμβάνονται 100. 000 εκτάρια από πρώην καλλιεργήσιμες εκτάσεις, ως αποτέλεσμα της αναπροσαρμογής της κοινής γεωργικής πολιτικής (ΚΓΠ) και 250. 000 εκτάρια σε εφαρμογή της πολιτικής και των εμπορικών πρωτοβουλιών των κρατών μελών22. Στις περισσότερες περιπτώσεις, τα κράτη μέλη έχουν συμπεριλάβει μέτρα για ενίσχυση των αποδοχέων στις εθνικές στρατηγικές για το C02. Τέσσερις χώρες δεν έχουν θεσπίσει κανένα μέτρο για την ενίσχυση των υποδοχέων και σε μία χώρα τα μέτρα μιας χώρας είναι μόνο στη φάση του σχεδιασμού. Τα μέτρα τα οποία εφαρμόζονται είναιπαρόμοια σε όλες τις χώρες και περιλαμβάνουν, στο μεγαλύτερο μέρος τους, αναδάσωση, διατήρηση και διαχείριση των δασών καθώς και προώθηση προϊόντων ξυλείας με μεγάλο κύκλο ζωής. 3. 3. 3 Προβλέψεις των Κρατών Μελών για το 2000 Με σκοπό την παροχή μιας ενημερωμένης εικόνας για την πιθανή επίτευξη του κοινοτικού στόχου σταθεροποίησης, παρουσιάζεται στον Πίνακα 1 (του Παραρτήματος) το σύνολο των προβλέψεων των χωρών για τις εκπομπές του 2000. Οι προβλέψεις αυτές βασίζονται στα στοιχεία που υπέβαλαν τα κράτη μέλη με τα εθνικά τους προγράμματα/ανακοινώσεις και τις αναθεωρήσεις οι οποίες έχουν επίσημα κοινοποιηθεί στην Επιτροπή. Οι προβλέψεις βασίστηκαν στην υπόθεση ότι δεν υπάρχει κοινοτικός φόρος για την ενεργειακός στις χώρες που δεν έχουν επιβάλει τέτοιο φόρο. 22 Διαχείριση Περιβαλλοντικών Πόρων (1994): Τα δάση ως υποδοχείς C02 Τελική Εκθεση προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ΓΔΧΙ/Β/4. 15 Οι προβλέψεις και οι προβολές για το 2000 έχουν αναπροσαρμοστεί για να είναι σύμφωνες με την ίδια γραμμή βάσης του 1990, τον κατάλογο απογραφής της ΕΕ για το C02 του 1990 (βλέπε παράγραφο 2. 1 ). Για όσα κράτη μέλη έχουν υποβάλει σενάρια με μέτρα και χωρίς μέτρα, η επίδραση των μέτρων έχει υπολογιστεί ως η διαφορά μεταξύ των δύο. Στις περιπτώσεις όπου τα κράτη μέλη έχουν δώσει μόνο μία προβολή (γενικά με μέτρα), το άλλο σενάριο απορρέει βάσει πληροφοριών που παρέχουν οι εθνικές ανακοινώσεις σχετικά με τις επιπτώσεις των μέτρων και χρησιμοποιώντας ένα συνεπές σύνολο υποθέσεων σχετικά με τους ρυθμούς οικονομικής ανάπτυξης και τις τιμές των καυσίμων. Εν τούτοις, στον Πίνακα 1 δεν παρουσιάζονται οι προβλέψεις"χωρίς μέτρα" επειδή δεν υποβλήθηκαν από όλες τις χώρες. Προσθέτοντας τις προβλέψεις και τις προβολές κάθε κράτους μέλους, μπορούν να εκτιμηθούν οι εκπομπές C02 στην Κοινότητα για το 2000. Θα πρέπει να τονιστεί ωστόσο ότι αυτή η μέθοδος κατάρτισης μιας κοινοτικής πρόβλεψης μπορεί να δώσει ενδεικτικά μόνο αποτελέσματα, επειδή το ευρύ φάσμα των προτύπων και υποθέσεων που χρησιμοποιήθηκαν από τα κράτη μέλη, εισάγει ένα ορισμένο βαθμό ασυνέπειας μεταξύ των προβλέψεων τους. Επιπλέον, ορισμένα κράτη μέλη έχουν ετοιμάσει προβλέψεις προβολών για όλες τις εκπομπές C02, ενώ άλλα κράτη μέλη μόνο για εκπομπές που συνδέονται με την ενέργεια. Στα στοιχεία του πίνακα δεν λαμβάνονται υπόψη οι διαφορές αυτές. Τέλος, σχεδόν σ' όλες τις περιπτώσεις τα στοιχεία του έτους βάσης, τα οποία έχουν χρησιμοποιηθεί για τις προβλέψεις και προβολές δεν αντιστοιχούν στα στοιχεία του καταλόγου απογραφής του C02om"|v ΕΕ. Χρησιμοποιώντας περισσότερο το μέγεθος των μεταβολών παρά τα απόλυτα επίπεδα, μπορεί να υπάρξει μία σύνδεση μεταξύ των προβλέψεων και του κατάλογου απογραφής της ΕΕ, αλλά αυτή η μέθοδος έχει ως αποτέλεσμα περαιτέρω διαφορές στις προβλέψεις του Πίνακα 3 σε σε σχέση με εκείνες που αναφέρθηκαν από τα κράτη μέλη. Έχοντας υπόψη τους παραπάνω περιορισμούς, η παρούσα ανάλυση δείχνει ότι η Κοινότητα μπορεί να σταθεροποιήσει, μέχρι το 2000, τις εκπομπές στα επίπεδα του 1990, εάν τα κράτη μέλη επιτύχουν τις προβλέψεις τους. Η Γερμανία εξακολουθεί να είναι ο βασικός συντελεστής στις εκπομπές C02, αλλά το ποσοστό της θα πέσει από το 30% το 1990 στο 24% το 2000. Λόγω της έκτακτης κατάστασης που επικρατεί στη Γερμανία, ως αποτέλεσμα της ενοποίησης το 1990, η χώρα αυτή πιθανότατα θα συμβάλει σημαντικά στη μείωση των εκπομπών C02 στην Κοινότητα. Εντούτοις, είναι αμφίβολο αν αυτή η μείωση θα είναι μόνιμη στην περίπτωση που αν η οικονομική ανάπτυξη στα νέα ομόσπονδα κρατίδια είναι ταχύτερη απ' ότι το 1990. Εκτιμήθηκε ότι το 1994 η αύξηση του ΑΕγχΠ στα ανατολικά ομόσπονδα κρατίδια θα είναι 9% και αναμένεται ότι η πρώην Λαϊκή Δημοκρατία της Γερμανίας θα είναι η ταχύτερα αναπτυσσόμενη περιοχή στην Ευρώπη τα προσεχή δύο έτη23. Ως εκ τούτου, οι προβολές για τη Γερμανία θα επηρεάζονται, ιδιαίτερα από τις υποθέσεις ' σχετικά με την αύξηση του ΑΕγχΠ. Οι υποθέσεις που λήφθηκαν υπόψη για το σενάριο μείωσης κατά 13%, δεν έχουν διευκρινιστεί. Οι προβλέψεις και οι προβολές επηρεάζονται τόσο από υποθέσεις για την αύξηση του ΑΕΠ όσο από διεθνείς τιμές των καυσίμων. Ως εκ τούτου, μία κύρια πηγή αβεβαιότητας όσον αφορά τα αποτελέσματα που περιγράφονται στον ακόλουθο πίνακα, σχετίζεται με το γεγονός ότι δεν καθόρισαν όλες οι χώρες τις υποθέσεις που χρησιμοποίησαν. Όπου οι υποθέσεις είναι διαφανείς τείνουν να διαφέρουν από χώρα σε χώρα (π. χ. η Ιταλία υποθέτει ότι οι τιμές του πετρελαίου το 2000 θα είναι 15$ το βαρέλι ενώ η Σουηδία υποθέτει ότι οι ίδιες διεθνείς τιμές θα είναι 28$ το βαρέλι). Μερικές τέτοιες διαφορές μπορεί να αντικατοπτρίζουν πραγματικές διαφορές στο κόστος των παραδοθέντων καυσίμων, αλλά, για παράδειγμα, όσον αφορά τις διεθνείς τιμές των καυσίμων οι υποθέσεις στα κράτη μέλη πρέπει να παρουσιάζουν στο βάθος μια λογική συνέπεια. 23 Οικονομική Ανασκόπηση (57) του ΟΟΣΑ, Ιούνιος 1995. 16 Μία άλλη πηγή αβεβαιότητας είναι η εκτιμώμενη εφαρμογή των μέτρων, όσον αφορά τόσο τον τεχνικό υπολογισμό της επίδρασης των μέτρων όσο και το επίπεδο της πραγματικής εφαρμογής. Στον παραπάνω πίνακα, έχει θεωρηθεί ότι οι επιπτώσεις των μέτρων είναι η διαφορά μεταξύ του σεναρίου με μέτρα και του σεναρίου χωρίς μέτρα. Δεν έχουν δώσει όλα τα κράτη μέλη σενάριο χωρίς μέτρα, αλλά ακόμη και στις περιπτώσεις που αυτό υποβλήθηκε, έχει διαφορετική σημασία για κάθε κράτος μέλος. Με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, οι περισσότερες χώρες έχουν συμπεριλάβει μέτρα στο χωρίς μέτρα σενάριο, αν και μερικές δεν τα προσδιορίζουν, για παράδειγμα μόνο τα περιγράφουν, όπως η Αυστρία, ως "βελτιστοποίηση της χρήσης της ενέργειας", ενώ άλλες, όπως οι Κάτω Χώρες, δηλώνουν σαφώς ότι τα μέτρα τα οποία εφαρμόστηκαν μέχρι μια συγκεκριμένη ημερομηνία έχουν συμπεριληφθεί στο σενάριο χωρίς μέτρα. Παρόλο που και οι δύο τύποι σεναρίων αναπτύχθηκαν σε διάφορους χρόνους, οι υποκείμενες εξωτερικές υποθέσεις μπορεί να διαφέρουν. Ετσι, οι διαφορές αυτές θα συγκαλυφυφθούν ως μέρος των επιπτώσεων των μέτρων, ιδίως αν οι βασικές υποθέσεις δεν είναι διαφανείς. Στο σενάριο με μέτρα, τα κράτη μέλη έχουν ευρέως χρησιμοποιήσει διαφορετικά πρότυπα και μεθόδους εκτίμησης των επιπτώσεων που θα έχουν τα μέτρα. Ανεξάρτητα από τη μέθοδο που χρησιμοποιήθηκε, η εκτίμηση είναι περίπλοκη επειδή για παράδειγμα, ορισμένα μέτρα, μπορεί να έχουν αποτέλεσμα μόνο αν εφαρμοστούν από κοινού, ενώ οι επιπτώσεις άλλων μέτρων μπορεί να μην είναι πλήρως προσθετικές επειδή μπορεί να υπάρξει επικάλυψη των δυνατοτήτων που παρουσιάζουν για μείωση. Ανάμεσα στα κράτη μέλη διαφέρει επίσης πολύ ο τρόπος με τον οποίο οι χώρες ενσωματώνουν στα μακρο-οικονομικάτους πρότυπα τις επιπτώσεις των μέτρων που έχουν υπολογιστεί στο μικρο-επίπεδο. Μόνο τέσσερα κράτη μέλη έχουν σαφώς ποσοτικοποιήσει κάθε μέτρο που περιλαμβάνεται στο σενάριο με μέτρα (το Βέλγιο, η Ελλάδα, η Σουηδία και το Ηνωμένο Βασίλειο). Σε άλλες περιπτώσεις, όπου το άθροισμα των ποσοτικοποιημένων μέτρων υπερβαίνει τη διαφορά μεταξύ των σεναρίων με και χωρίς μέτρα, έγινε η υπόθεση ότι το σύνολο των ποσοτικοποιημένων μέτρων αποτελεί μια δυνατότητα μάλλον παρά μια πράγματι εφικτή επίπτωση (π. χ. για τη Φινλανδία, τα 16. 000-18000 GgC02 θεωρούνται ότι αποτελούντη δυνατότητα αλλά μόνο 9000 GgC02 θεωρούνται ως εφικτό αποτέλεσμα των μέτρων, επειδή αυτή είναι η διαφορά ανάμεσα στα δύο σενάρια). Η Γερμανία έχει καταγράψει 109 μέτρα αλλά κανένα δεν είναι ποσοτικοποιημένο. Η γερμανική εκτίμηση περιπλέκεται ακόμη περισσότερο από το γεγονός ότι καμία προβολή δεν έχει υποβληθεί για το 2000. Το ποσοστό μείωσης κατά 13% είναι μιαπροχειρη εκτίμηση, η οποία έχει κοινοποιηθεί στην Επιτροπή24 αλλά καμία από τις βασικές υποθέσεις ή μέτρα που λαμβάνονται υπόψη δεν είναι γνωστά (στην Επιτροπή κοινοποιήθηκε ένα ποσοστό μείωσης των εκπομπών από 13%-16% και για τον Πίνακα 3 λήφθηκε υπόψη η χαμηλότερη μείωση). Η αβεβαιότητα όσον αφορά την εφαρμογή των μέτρων που αναφέρονται στο παραπάνω κεφάλαιο σχετίζεται με τον υπολογισμό της επίδρασης των μέτρων. Όλες οι χώρες έχουν μέτρα τα οποία μένει να τεθούν σε εφαρμογή και για μερικά κράτη μέλη αυτά τα μέτρα αποτελούν το βασικό μέρος της στρατηγικής για το C02 (π. χ. Βέλγιο). Εάν η εφαρμογή δεν αρχίσει σύντομα, τα μέτρα δεν αναμένεται να έχουν αποτέλεσμα μέχρι το 2000. Προφορική ανακοίνωση στη σύνοδο της Επιτροπής Μηχανισμού Παρακολούθησης, 14 Φεβρουαρίου 1995. 17 Δεδομένου ότι τέσσερις χώρες, δηλαδή η Γαλλία, η Γερμανία, η Ιταλία και το Ηνωμένο Βασίλειο ήταν υπεύθυνες για το 72% των εκπομπών C02 στην Κοινότητα το 1990, είναι ιδιαίτερα σημαντικό να περιοριστεί στο ελάχιστο η αβεβαιότητα όσον αφορά την εφαρμογή των αντίστοιχων μέτρων. Τα γαλλικά μέτρα στοχεύουν κυρίως μακροπρόθεσμα, μετά το 200025. Σύμφωνα με τη γερμανική ανακοίνωση, εφαρμόζονται ήδη 88 μέτρα αλλά υπάρχουν πολύ λίγες ενδείξεις σχετικά με τον βαθμό της προσπάθειας, που καταβάλλεται, τη διάρκεια, τηνπολιτική δέσμευση, τη διαθεσιμότητα χρηματοδότησης κλπ, και, όπως τονίστηκε παραπάνω, οι επιπτώσεις των μέτρων δεν έχουν ποσοτικοποιηθει. Το ιταλικό σχέδιο παρουσιάζει ασυνήθιστα υψηλές επιπτώσεις των μέτρων αν και δεν σημειώνεται από πού θα προέλθει η σχετική μείωση. Το στάδιο εφαρμογής των μέτρων είναι πολύ ασαφές και κανένα από τα μέτρα δεν έχει ποσοτικοποιηθει'ξεχωριστά. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, μετά από αλλαγές που ση μειώθηκαν στα αναμενόμενα επίπεδα χρηματοδότησης, η συμβολή του Ομίλου Εξοικονόμησης Ενέργειας αναμένεται ότι θα είναι χαμηλότερη απ'ό,τι προβλεπόταν αρχικά. Η Ελλάδα, η Ιρλανδία, η Πορτογαλία και η Ισπανία έχουν όλες θέσει "στόχους" στους οποίους λαμβάνεται υπόψη η αναμενόμενη μεγαλύτερη οικονομική ανάπτυξη. Οι στόχοι αυτοί αντιστοιχούν στις αντίστοιχες προβολές. Η Ελλάδα αναθεώρησε τον "ρεαλιστικό της στόχο" προς τα κάτω, από αύξηση 25% σε αύξηση 15% ±3%26. Αυτό έχει σχέση κυρίως με τις αναθεωρημένες προσδοκίες για οικονομική ανάπτυξη παρά με την υψηλότερη από την αναμενόμενη επίδραση των μέτρων. Οι εκπομπές στις χώρες αυτές πιθανότητα συνδέονται περισσότερο με την οικονομική ανάπτυξη των ετών μέχρι το 2000 παρά με την εφαρμογή των μέτρων στην εθνική τους στρατηγική για το C02. Ως εκ τούτου, είναι πιθανό, εάν η οικονομική ανάπτυξη εξελιχθεί όπως προβλέπεται στις χώρες αυτές, οι εκπομπές θα ακολουθήσουν. Δεν έχει γίνει πλήρης επεξεργασία των μέτρων αυτών και των σχεδίων (με εξαίρεση την Ελλάδα), τα οποία εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τη διαθεσιμότητα της χρηματοδότησης και ως εκ τούτου είναι μάλλον απίθανο να αντισταθμίσουν την αύξηση των εκπομπών. Αρκετές χώρες που χρησιμοποιούν πυρηνική ενέργεια ανακαλύπτουν ότι είναι όλο και δυσκολότερο να εξασφαλίσουν τη δημόσια συναίνεση για την κατασκευή νέων εργοστασίων παραγωγής ενέργειας (π. χ. στη Φινλανδία, το κοινοβούλιο απέρριψε την αίτηση για κατασκευή ενός πέμπτου πυρηνικού εργοστασίου παραγωγής ενέργειας). Στη Γαλλία, τέσσερις μονάδες παραγωγής ηλεκτρικού ρεύματος 1450 MW βρίσκονται σήμερα υπό κατασκευή και αναμένεται ότι θα τεθούν σε λειτουργία πριν το 2000. Με δεδομένες τις σημερινές προβλέψεις κατανάλωσης ηλεκτρικού ρεύματος, τη βελτιωμένη διαθεσιμότητα των γαλλικών πυρηνικών εργοστασίων και την αναμενόμενη επέκταση των εξαγωγώντης, δεν αναμένεται η παραγγελία άλλων πυρηνικών αντιδραστήρων πριν το 2000. Ωστόσο, εάν το επίπεδο των 70 ECU ανά τόνο μη εκλυόμενου άνθρακα θεωρηθεί απαραίτητο για τη σταθεροποίηση των εκπομπών από την Ευρωπαϊκή Ένωση, η γαλλική πολιτική πυρηνικών επενδύσεων θα αναθεωρηθεί. Η Σουηδία έχει ετοιμάσει τις προβολές της με την υπόθεση ότι η σχεδιαζόμενη σταδιακή κατάργηση της πυρηνικής ενέργειας δεν θα αρχίσει πριν από το 2000. Ακόμη και σ' αυτή την περίπτωση, η νέα ενεργειακή ζήτηση πρέπει να καλυφθεί με την παραγωγή ενέργειας από ορυκτά καύσιμα, ειδικά εάν υπάρξει, κατ' αρχήν, απαγόρευση της επέκτασης των εργοστασίων παραγωγής υδροηλεκτρικής ενέργειας. Όταν αρχίσει η παραπάνω σταδιακή κατάργηση, οι εκπομπές από τον τομέα παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας μάλλον θα αυξηθούν σημαντικά. 25 26 Περιληπτικά πρακτικά της συνεδρίασης της Επιτροπής Μηχανισμού Παρακολούθησης, 19 Οκτωβρίου 1994. Περιληπτικά πρακτικά της συνεδρίασης της Επιτροπής Μηχανισμού Παρακολούθησης, 14 Φεβρουαρίου 1995. 3. 3. 4 Εναλλακτικές Προβλέψεις για το 2000 Λόγω της σημαντικής αβεβαιότητας σχετικά με τις προβλέψεις και τις προβολές που εξετάστηκαν παραπάνω, είναι χρήσιμο να συγκριθούν αυτές με εναλλακτικές προβολές. Μια τροποποιημένη προβολή που βασίζεται στις προβλέψεις του κράτους μέλους και για την οποία χρησιμοποιήθηκαν ορισμένες κοινές υποθέσεις, ιδιαίτερα μια ανάλυση της ευαισθησίας στους ρυθμούς ανάπτυξης και μία ακόμη προβολή της Επιτροπής με βάση νέα ενεργειακά σενάρια. Στην "τροποποιημένη προβολή" χρησιμοποιήθηκαν ποσοστά αύξησης του ΑΕγχΠ της χώρας (στη θέση αυτών που έδωσαν τα κράτη μέλη), τα οποία συμφωνούν με το προβαλομενο ποσοστό αύξησης της Κοινότητας και με τιμές εισαγόμενου καυσίμου, (ιδιαίτερατου ακάθαρτου πετρελαίου) που αναφέρονται στην ΕΕ27. Για τα έτη 1990-1993 χρησιμοποιήθηκαν αποκλειστικά οι εκτιμήσεις για την πραγματική αύξηση των επιπέδων εκπομπών 2 8. Συνεπώς, οι εκπομπές θεωρούνται ότι έχουν εκτιμηθεί με βάση τις προβολές του ΑΕγχΠ από τον ΟΟΣΑ C02 για το 1993-1995 και τις προβολές των υπηρεσιών της Επιτροπής για το 1995-200029. Η "προβολή της Επιτροπής" βασίζεται στο προσωρινό αποτέλεσμα ενός πρόσφατα αναθεωρημένου ενεργειακού σεναρίου, στο οποίο χρησιμοποιούνται τα ενεργειακά πρότυπα της Επιτροπής (σενάριο Συμβατικών Γνώσεων για το 2020). Αυτό παρουσιάζει μια αύξηση 5% περίπου των εκπομπών λόγω κατανάλωσης ενέργειας. Τα κράτη μέλη έχουν δεσμευθεί να ακολουθήσουν τις προβλέψεις που παρουσιάζονται στον Πίνακα Α2 (του Παραρτήματος), στήλη (α). Παρ' όλα ταύτα, τα εναλλακτικά σενάρια που παρουσιάζονται στις στήλες (β) και (γ) αποκαλύπτουν την ενυπάρχουσα αβεβαιότητα σε οποιεσδήποτε μελλοντικές προβολές. Οπως όλες οι προβολές, έτσι και οι δύο επιλογές που παρουσιάζονται στον Πίνακα Α2 παρουσιάζουν μειονεκτήματα. Τα διαφορετικά αποτελέσματα αυτών των προβλέψεων αποδεικνύουν τη σημασία των υποκείμενων υποθέσεων. Στις προβλέψεις του κράτους μέλους, οι υποθέσεις για το ΑΕγχΠ τείνουν να είναι χαμηλότερες και οι υποθέσεις για τις τιμές του πετρελαίου υψηλότερες από αυτές που χρησιμοποιήθηκαν στην τροποποιημένη πρόβλεψη. Αυτό εξηγεί, εν μέρει, γιατί η πρόβλεψη του κράτους μέλους για την ΕΕ των δεκαπέντε δείχνει μείωση των εκπομπών ενώ οι άλλες δύο προβοολές δείχνουν αύξηση. Ένας άλλος λόγος μπορεί να είναι ότι οι προβλέψεις του κράτους μέλους ίσως προϋποθέτουν την επιτυχημένη εφαρμογή όλων των μέτρων ενώ οι εναλλακτικές προβλέψεις μπορεί να επιτρέπουν κάποια παρέκκλιση στην εφαρμογή. Όσον αφορά αυτές τις υποκείμενες υποθέσεις, είναι πιθανό η τροποποιημένη προβολή και η προβολή της Επιτροπής να είναι πιο συνεπείς αφού βασίζονται σε κοινές εξωτερικές υποθέσεις. Τα προβλήματα μεθοδολογίας που εξετάστηκαν στο παραπάνω κεφάλαιο ισχύουν και για τις προβλέψεις κάθε κράτους μέλους και τις τροποποιημένες προβλέψεις, ενώ το ίδιο ισχύει και για την αβεβαιότητα όσον αφορά την εφαρμογή των μέτρων. Η εκ των κάτω προς τα άνω μέθοδος που χρησιμοποιήθηκε για τις προβλέψεις των κρατών μελών μπορεί να αντιπαραβληθεί με την πρόβλεψη της Επιτροπής, η οποία βασίζεται στην εκ των άνω προς τα κάτω ανάλυση. Με βάση τις παραπάνω προβολές και την αβεβαιότητα σχετικά με την εφαρμογή των μέτρων η πιο πιθανή εξέλιξη, είναι μία αύξηση της τάξεως του 0-5% μέχρι το 2000. Για τη διακύμανση αυτή λαμβάνεται επίσης υπόψη η αβεβαιότητα σχετικά τις τιμές του πετρελαίου και τα ποσοστά αύξησης του ΑΕγχΠ. 27 Υποθέσεις όσον αφορά την αύξηση του ΑΕγχΠ από τις Υπηρεσίες της Επιτροπής (ΓΔΙΙ), "Μεσοπρόθεσμες Προβολές 1995-2000", Ιούνιος 1995. Στοιχεία ΑΕγχΠ 1992-1995 από την Οικονομική Ανασκόπηση του ΟΟΣΑ(57), Ιούνιος 1995. Οι τιμές εισαγωγής του πετρελαίου ελήφθηκαν από το πράσινο πρότυπο του ΟΟΣΑ (Ιούνιος 1995), το οποίο προβλέπει μεταβολή από 4979 $ σε 4052 $ ανά Terrajoule μεταξύ 1985-2000 για την ΕΕ. Οι υποθέσεις για τις τιμές της ενέργειας έχουν ληφθεί από την έκθεση "Μια Ματιά στο Μέλλον", Σεπτέμβριος 1992. 20 Eurostat, Ιούνιος 1995. Εναρμονισμένοι συντελεστές εκπομπών. Οι προβολές των στοιχείων των εκπομπών του 2000 έγιναν με βάση έναν "πίνακα μεταβολών" ο οποίος καταρτίστηκε βάσει των ποσοστών αύξησης του ΑΕγχΠ Επιτροπή/ΟΟΣΑ και βάσει των τιμών των καυσίμων οι οποίες λήφθηκαν από το πράσινο πρότυπο του ΟΟΣΑ, τα ποσοστά αύξησης του ΑΕγχΠ που περιλαμβάνονται στις εθνικές ανακοινώσεις καθώς και τις υποθέσεις για την ελαστικότητα του εισοδήματος και των τιμών. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Υπήρξε σημαντική βελτίωση στην ποιότητα των εκθέσεων που υποβλήθηκαν στο πλαίσιο των εθνικών ανακοινώσεων/προγραμμάτωναπο το 1993, όταν υποβλήθηκανταπρώτα εθνικάπρογράμματα για αξιολόγηση. Ωστόσο, οι πληροφορίες, που περιέχονται σ' αυτά, είναι ακόμα ανεπαρκείς, όσον αφορά ειδικές λεπτομέρειες, για την ικανοποιητική αξιολόγηση της προόδου σε σχέση με τον κοινοτικό στόχο σταθεροποίησης. Συνολικά, υπάρχει ακόμη σημαντική αβεβαιότητα σχετικά με το αναμενόμενο αποτέλεσμα για το έτος 2000. Λόγω έλλειψης βασικών πληροφοριών, δεν κατέστη δυνατό να εφαρμοστεί πλήρως η μεθοδολογία που εγκρίθηκε από την Επιτροπή Μηχανισμού Παρακολούθησης30. Ιδιαίτερα έχουν γίνει οι ακόλουθοι συμβιβασμοί, λόγω της έλλειψης πληροφοριών, οι οποίοι οδηγούν σε πρόσθετη αβεβαιότητα σχετικά με το αναμενόμενο αποτέλεσμα για το έτος 2000: Αφού δεν υπάρχει κατάλογος απογραφής του C02 για την Κοινότητα για το έτος αναθεώρησης 1993, δεν κατέστη δυνατό να επανεξεταστεί η τάση των εκπομπών μεταξύ του έτους βάσης 1990 και του έτους αναθεώρησης. Η κατάρτιση μίας κοινοτικής πρόβλεψης για το 2000, η οποία θα βασιζόταν στις προβλέψεις που παρείχαν τα κράτη μέλη, δεν ήταν δυνατή λόγω των διαφορών στη μεθοδολογία και των υποθέσεων που χρησιμοποίησαν τα κράτη μέλη. Για το λόγο αυτό παρουσιάστηκαν δύο εναλλακτικέςπροβλέψεις. Η πρώτη είναι μια τροποποιημένη πρόβλεψη με σταθερές υποθέσεις για την ανάπτυξη και τις τιμές των καυσίμων και η άλλη βασίζεται στα ενεργειακά σενάρια της Επιτροπής για το 2020. Και στα δύο αυτά εναλλακτικά σενάρια προβλέπεται υψηλότερη εκπομπή C02 για το 2020 απ' ότι στις προβλέψεις των κρατών μελών. Δεν υπάρχουν επαρκείς πληροφορίες σχετικά με την εφαρμογή των μέτρων. Αυτό αποτελεί ζωτικό στοιχείο για την εκτίμηση της προόδου. Η αξιοπιστία των αποτελεσμάτων της πρόβλεψης περιορίζεται ιδιαίτερα από το γεγονός ότι η υποβολή εκθέσεων σχετικά με την εφαρμογή των μέτρων στις τέσσερις χώρες συμβάλλουν περισσότερο στις εκπομπές C02, Γερμανία, Γαλλία, Ιταλία και Ηνωμένο Βασίλειο (αντιπροσωπεύουν το 72%), είναι ανεπαρκής. Γενικά, είναι αδύνατο να εκτιμηθεί αξιολόγηση η αποδοτικότητα εφαρμογής των μέτρων, με βάση τα εθνικά προγράμματα, καθόσον δεν παρέχονται επαρκείς πληροφορίες. Τα παραπάνω αποτελούν μειονεκτήματα αυτής της έκθεσης αξιολόγησης, τα οποία θα πρέπει να αντιμετωπιστούν στην τρίτη αξιολόγηση που θα πραγματοποιηθεί το 1996. Απαιτούνται περισσότερο συνεπείς και διαφανείς πληροφορίες, οι οποίες θα επιτρέψουντην καλύτερη παρουσίαση και αξιολόγηση σε μελλοντικές εκθέσεις. Τα έγγραφα31 που εγκρίθηκαν στην πέμπτη συνεδρίαση της Επιτροπής Μηχανισμού Παρακολούθησης στις 18 Μαΐου θα βοηθήσουν στην παροχή τέτοιων στοιχείων. Επιπλέον, μεταξύ των άλλων επιλογών, έγινε πρόταση για διοργάνωση ενός εργαστηρίου στο οποίο θα μπορούσε να συζητηθεί η εξέλιξη των προβλέψεων. Η Επιτροπή του Μηχανισμού Παρακολούθησης προβλέπει επίσης τη σύσταση μιας ομάδας εργασίας που θα διευκολύνει τη διαδικασία. Πέμπτη Συνεδρίαση της Επιτροπής Παρακολούθησης, 18 Μαΐου 1995. Πέμπτη συνεδρίαση της Επιτροπής Παρακολούθησης, 18 Μαΐου 1995: "Πρόταση για το Περιεχόμενο και τη Μορφή της Ετήσιας Απογραφής" και "Πρόταση για τη Μεθοδολογία για την Αξιολόγηση της Προόδου και για το Περιεχόμενο των Εθνικών Προγραμμάτων". 20 Σύμφωνα με τα αποτελέσματα αυτής της διαδικασίαςαξιολόγησης, δεν μπορεί να αποκλειστεί ότι οι εκπομπές της Κοινότητας θα παρουσιάσουν αύξηση της τάξεως του 0-5% μέχρι το 2000 σε σχέση με τα επίπεδα του 1990. Το κατώτερο σημείο αυτής της διακύμανσης βασίζεται στην υπόθεση ότι το μέγιστο δυναμικό της προβλεπόμενης επίδρασης των μέτρων, όπως αναφέρεται στις "προβλέψεις με μέτρα" των κρατών μελών, θα επιτευχθεί πραγματικά. Αφού οι σημερινές εκπομπές βρίσκονται κάτω από τα επίπεδα του 1990, ακόμη και η σταθεροποίηση μέχρι το 2000 υπονοεί ότι οι εκπομπές θα αυξάνονται μέχρι τότε. Εάν οι τιμές ενέργειας παραμείνουν χαμηλές και η αύξηση του ΑΕγχΠ είναι μεγαλύτερη της αναμενόμενης, τότε η αύξηση μπορεί να είναι ίση ή και να υπερβεί το ανώτατο σημείο της διακύμανσης. Μια αύξηση της τάξεως του 5% ή μεγαλύτερη θα αποτελούσε σοβαρή απόκλιση από τη συμφωνημένη δέσμευση σταθεροποίησης. Όπως αναφέρθηκε παραπάνω, υπάρχει επίσης αβεβαιότητα όσον αφορά την εφαρμογή των μέτρων, πολλά από τα οποία θα έχουν επιπτώσεις μετά το 2000. Πέντε χώρες δήλωσαν ότι θα μπορέσουν να επιτύχουν τους στόχους τους μόνο αν επιβληθεί ένας φόρος ενέργειας^02 σε κοινοτικό επίπεδο. Αν ολόκληρο το δυναμικό δεν εξαντληθεί, οι εκπομπές C02 μπορεί να αυξηθούν περαιτέρω, εκτός αν εφαρμοστούν συμπληρωματικά μέτρα. Σ' αυτή την αξιολόγηση λαμβάνονται υπόψη οι εκπομπές και τα εθνικά προγράμματα των 15 κρατών μελών και γι' αυτό το λόγο έχει αλλάξει η εικόνα από την προηγούμενη αξιολόγηση, στην οποία περιλαμβάνονταν μόνο μόνο 12 κράτη μέλη. Οι επόμενες αξιολογήσεις αναμένεται να στηρίζονται σε βελτιωμένη πληροφόρηση, η οποία θα περιλαμβάνει πρόσφατες αναθεωρήσεις των εθνικών προγραμμάτων των κρατών μελών και ένα τύπο υποβολής εκθέσεων σύμφωνο με τη μεθοδολογία που εγκρίθηκε. Έτσι φαίνεται ότι, στο παρόν στάδιο, η Επιτροπή δεν είναι σε θέση να ισχυριστεί ότι η εγκεκριμένες πολιτικές θα επαρκούν για να επιτευχθούν οι συμφωνημένοι στόχοι, και ασφαλώς ότι δεν θα εξασφαλιστούν μειώσεις των εκπομπών του C02 μετά το 2000. Το Συμβούλιο κάλεσε την Επιτροπή, στις 22/23 Ιουνίου 1995, να τροποποιήσει την απόφαση του μηχανισμού παρακολούθησης του 1993 ώστε να παραταθεί η παρακολούθηση των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου πέρα από το 2000. Αυτό είναι σημαντικό καθόσον είναι πιθανό οι εκπομπές στην Κοινότητα να συνεχίσουν να αυξάνονται μετά το 2000, παρά το γεγονός ότι τα μέτρα τα οποία εφαρμόστηκαν θα έχουν συνεχή επίδραση. Οι ενεργειακές προβολές του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας, οι οποίες υπολογίστηκαν εκ νέου ως προβολές C02, δείχνουν ότι για τις οκτώ χώρες της ΕΕ που υπέβαλαν προβολές πέραν του 2000, οι εκπομπές που συνδέονται με την ενέργεια θα μπορούσαν να είναι το 2010 κατά 7% υψηλότερες σε σχέση με τις εκπομπές του 199032. Για αυτό το λόγο, μία προοπτική πέραν του 2000 αποκτά αυξανόμενη σημασία για τις επόμενες αξιολογήσεις. 32 Προβολές των εκπομπών C02nou συνδέονται με την ενέργεια, Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας, Ιούνιος 1995. Οι οκτώ χώρες είναι: Βέλγιο, Φινλανδία, Γαλλία, Γερμανία, Ιρλανδία, Λουξεμβούργο, Κάτω Χώρες και Ηνωμένο Βασίλειο. 21 Παράρτημα A Πίνακες με καταλόγους C02, Προβολές και αποτελέσματα των μέτρων για τα 15 κράτη μέλη IX Πίνακας A1. Προβλέψεις και προβολές κρατών μελών και αποτελέσματα των μέτρων51990-2000 (Ο9θ02)-Προσαρμοσμένα σε μία κοινή γραμμή βάσης για το 1990 (GgC02) Κράτος μέλος (α) Κατάλογος C02 1990 1 (β) Μεταβολή 1990/2000 2 (Υ) % μεταβολή 1990/2000 (δ) Πρόβλεψη 2000 (με μέτρα)3 (ε) Επίδραση των μέτρων4 Σχόλια Αυστρία 59200 380 0,6 59580 5520 Βέλγιο 114500 -1300 -1,1 113200 13630 Δανία 52100 -6200 -11,9 45900 13500 Φινλανδία 53900 16000 29,7 69900 9000 Γαλλία 366500 31840 8,7 398340 73200 Γερμανία 1013000 -131560 -13,0 881440 144330 IP Το σενάριο STAB είναι σενάριο "με μέτρα". To STAB στοχεύει στη σταθεροποίηση των εκπομπών, στα επίπεδα του 1990, μέχρι το έτος 2005 (μείωση κατά 8800 GgC02 σε σχέση με το σενάριο αναφοράς 1ER για το 2005). Παρεμβάλλονταιτα αποτελέσματα των μέτρων για το 2000. Οι προβολές έχουν γίνει με διόρθωση θερμοκρασίας. Το σενάριο Bureau de Plan χωρίς φόρο C02 είναι σενάριο "με μέτρα". Η ενέργεια 2000 που ακολουθεί την πρόβλεψη 1990/2000 είναι σενάριο "με μέτρα". Ο στόχος είναι η επίτευξη μείωσης 20% μέχρι το 2005, σε σχέση με τα επίπεδα του 1988. Η ενέργεια σχετίζεται μόνο με τις εκπομπές. Έχει γίνει η υπόθεση ότι, στο μέλλον, όλη η εισαγόμενη ηλεκτρική ενέργεια θα είναι εγχώριας παραγωγής (βλέπε περίληψη χώρας). Το σενάριο 1 από τη σημείωση προς την Επιτροπή Παρακολούθησης Μηχανισμών είναι σενάριο "με μέτρα" και περιλαμβάνει υποδοχείς. Το σενάριο "χωρίς μέτρα" προέρχεται από υποθέσεις βασισμένες σε σταθερές δέσμες τιμών καυσίμων και ρυθμό ανάπτυξης ΑΕγχΠ. Το σενάριο "με μέτρα" για το 2000 προβλέπει μείωση 13% σε σχέση με τα επίπεδα του 1990, όπως ανακοινώθηκε στην Επιτροπή κατά τη συνάντηση της Επιτροπής Παρακολούθησης Μηχανισμών που έγινε το Φεβρουάριο του 1995. | 1 Κατάλογος απογραφής C02 για το 1990, Ιούνιος 1995 2 Απόλυτη μεταβολή 1990/2000 βασισμένη στις προβλέψεις των κρατών μελών 3 Το σενάριο "με μέτρα" βασίζεται στον κατάλογο απογραφής C02 για την ΕΕ-15 1990. 4 Διαφορά των σεναρίων "με" και "χωρίς" μέτρα, προβλέψεις κρατών μελών 5 Ορισμένα από τα μέτρα εννοούνται με πολύ ευρεία έννοια. Οι προβλέψεις και οι προβολές για το 2000 έχουν προσαρμοστεί ώστε να είναι συνεπείς με τη γραμμή βάσης 1990- ο κατάλογος απογραφής Corinair παρουσιάζεται στη στήλη (α). Σε όλες τις χώρες, εκτός από πέντε, τα στοιχεία του καταλόγου απογραφής Corinair είναι υψηλότερα από τις γραμμές βάσης των προβολών του 1990 που χρησιμοποιούνται από τα κράτη μέλη. Πα τη Γαλλία, την Ιρλανδία και τη Σουηδία, η βασική προβολή του 1990 αντιστοιχεί στα στοιχεία εκπομπών του Corinair για το 1990, ενώ για τις Κάτω Χώρες και το ΗΒ τα στοιχεία Corinair είναι χαμηλότερα. Ελλάδα 86100 12320 14,3 98420 9590 Ιρλανδία 30720 6300 20,5 37020 1390 Ιταλία 436300 12630 2,9 448930 54370 Λουξεμβού ργο Κάτω Χώρες 13300 -3200 -24,1 10100 7820 151800 -600 -0,4 151200 10500 Πορτογαλία 42500 15300 36 57800 7030 Ισπανία 227300 54100 23,8 281400 59470 Σουηδία 61300 2700 4,4 64000 10200 Ηνωμένο Βασίλειο 579800 -35140 -6,1 544660 71740 ΕΕ-15 3. 285. 620 -26430 -0,8 3. 260. 900 491,290 Το σενάριο "με μέτρα" αποτελεί "ρεαλιστικότερο στόχο" αύξησης 15% μέχρι το 2000, σε σχέση με τα επίπεδα του 1990. Το σενάριο "χωρίς μέτρα" προέρχεται από υποθέσεις βασισμένες σε σταθερές δέσμες τιμών καυσίμων και ρυθμό ανάπτυξης ΑΕγχΠ. Το σενάριο "με μέτρα" προβλέπει 20% αύξηση μέχρι το 2000, σε σχέση με τα επίπεδα του 1990. Ανεπαρκής ποσοτικοποίηση των μέτρων. Με το σενάριο "με μέτρα" έχουμε αύξηση 1-5% (μέσος όρος 3%) μέχρι το 2000, σε σχέση με τα επίπεδα του 1990, όπως ανακοινώθηκε στην Επιτροπή κατά τη συνάντηση της Επιτροπής Παρακολούθησης Μηχανισμών που έγινε το Φεβρουάριο του 1995. Ανεπαρκής ποσοτικοποίηση των μέτρων. Το σενάριο "χωρίς μέτρα" προέρχεται από υποθέσεις βασισμένες σε σταθερές δέσμες τιμών καυσίμων και ρυθμό ανάπτυξης ΑΕγχΠ. Ανεπαρκής ποσοτικοποίηση των μέτρων. Σενάρια "με μέτρα" και "χωρίς μέτρα" από Σενάριο Ενεργειακής Πολιτικής. Ποσοτικοποίηση των μέτρων ανά τομέα. Το σενάριο "χωρίς μέτρα" προέρχεται από υποθέσεις βασισμένες σε σταθερές δέσμες τιμών καυσίμων και ρυθμό ανάπτυξης ΑΕγχΠ. Το σενάριο "με μέτρα" παρουσιάζει αύξηση εκπομπών 40% μέχρι το 2000, σε σχέση με τα επίπεδα του 1990. Δεν υπάρχει ποσοτικοποίηση των μέτρων. Το σενάριο "χωρίς μέτρα" προέρχεται από υποθέσεις βασισμένες σε σταθερές σειρές τιμών καυσίμων και ρυθμό ανάπτυξης ΑΕγχΠ. Το σενάριο "με μέτρα" παρουσιάζει αύξηση 25% μέχρι το 2000, σε σχέση με τα επίπεδα του 1990. Δεν υπάρχει σαφής ποσοτικοποίηση των μέτρων. Το σενάριο "με μέτρα" παρουσιάζει αύξηση 4% μέχρι το 2000, σε σχέση με τα επίπεδα του 1990, χωρίς διόρθωση θερμοκρασίας και σταθεροποίηση στην περίπτωση που διορθωθεί η θερμοκρασία. Όλα τα μέτρα που περιλαβάνονται στο σενάριο είναι ποσοτικά. Το σενάριο "με μέτρα" από ΕΡ-65, κεντρικό ρυθμό αύξησης ΑΕγχΠ, υψηλές τιμές καυσίμων, μείωση 6% μέχρι το 2000, σε σχέση με τα επίπεδα του 1990. Όλα τα μέτρα που περιλαβάνονται στο σενάριο είναι ποσοτικά. Πίνακας Α2 Εναλλακτικές Προβλέψεις για το Έτος 2000 (μεταβολή ποσοστού 1990/2000) Κράτος μέλος (α) Προβλέψεις/ προβολές κρατών μελών6 (β) Τροποποιημένες Προβλέψεις/Προβ ολές7 (Υ) Προβολή Επιτροπής8 Παρατηρήσεις Αυστρία Βέλγιο 1 -1 Δανία -12 Φινλανδία Γαλλία 30 9 8 3 7 33 13 Οι δείκτες ανάπτυξης διαφέρουν οριακά αλλά οι υποθετικές τιμές των καυσίμων στο (α) είναι πολύ υψηλές συγκριτικά με το (β), γεγονός που εξηγεί τη χαμηλή αύξηση εκπομπών στο (α). Λόγω της έλλειψης πληροφοριών σχετικά με τον δείκτη ανάπτυξης ΑΕγχΠ, ο υποθετικός ρυθμός ανάπτυξης είναι κατά 0,7% χαμηλότερος απ' ό,τι στην τροποποιημένη πρόβλεψη. Οι υποθέσεις σχετικά με τους δείκτες αύξησης του ΑΕγχΠ διαφέρουν οριακά μεταξύ (α) και (β), αλλά οι τιμές των καυσίμων στο (α) είναι πολύ υψηλές και η ελαστικότητα των τιμών είναι πολύ υψηλή, γεγονός που οδηγεί σε μείωση των εκπομπών στο (α). Χαμηλότερος δείκτης ανάπτυξης του ΑΕγχΠ και υψηλότερες τιμές καυσίμων στο (α) απ' ό,τι στο (β), αλλά η επίδραση του εισοδήματος είναι μεγαλύτερη, γεγονός που οδηγεί σε υψηλότερες εκπομπές στο (β). Χαμηλότερος δείκτης ανάπτυξης του ΑΕγχΠ και υψηλότερες τιμές καυσίμων στο (α) απ' ό,τι στο (β), γεγονός που οδηγεί σε χαμηλότερες εκπομπές στο (α). 6 Πρόβλεψη 1990/2000, βάσει του καταλόγου απογραφής C02 Corinair (στήλη (γ) στον Πίνακα Α1). 7 Πρόβλεψη 1990/2000 βασισμένη σε τροποποιημένες κοινές υποθέσεις σχετικά με το ΑΕγχΠ και τις τιμές των καυσίμων. 8 Πρόβλεψη 1990/2000 από τις Υπηρεσίες της Επιτροπής (ΓΔ XVII), συμβατικό σενάριο 2020. Γερμανία -13 -10 Ελλάδα Ιρλανδία Ιταλία 14 20 3 Λουξεμβούργο -24 * Κάτω Χώρες 0 Πορτογαλία 36 Ισπανία Σουηδία 21 4 19 25 6 -20 10 36 23 6 Λόγω της έλλειψης πληροφοριών σχετικά με τον δείκτη ανάπτυξης, έχει γίνει η υπόθεση ότι ο δείκτης ανάπτυξης είναι κατά 0,7% χαμηλότερος απ' ό,τι στην τροποποιημένη πρόβλεψη. Λόγω έλλειψης στοιχείων σχετικά με τον ρυθμό ανάπτυξης, έχει γίνει η υπόθεση ότι ο δείκτης ανάπτυξης είναι κατά 0,7% χαμηλότερος απ' ό,τι στην τροποποιημένη πρόβλεψη. Λόγω της έλλειψης στοιχείων σχετικά με τον ρυθμό ανάπτυξης, έχει γίνει η υπόθεση ότι ο δείκτης ανάπτυξης είναι κατά 0,7% χαμηλότερος απ' ό,τι στην τροποποιημένη πρόβλεψη. Πολύ υψηλότερος ρυθμός ανάπτυξης του ΑΕγχΠ στο (β) απ' ό,τι στο (α) και υψηλότερες αυξήσεις των τιμών των καυσίμων. Τα αποτελέσματα του εισοδήματος εξισορροπούν τα αποτελέσματα των τιμών, γεγονός που οδηγεί σε υψηλότερες εκπομπές στο (β). Ο ρυθμός ανάπτυξης στο (α) είναι χαμηλότερος απ' ό,τι στο (β). Οι τιμές καυσίμων είναι ίδιες. Μεγαλύτερη μείωση των εκπομπών στο (α). Υψηλότερος ρυθμός ανάπτυξης ΑΕγχΠ στο (β) απ' ό,τι στο (α) και η υψηλή ελαστικότητα του εισοδήματος εξηγεί τη μεγαλύτερη αύξηση εκπομπών. Υψηλότερες τιμές καυσίμων στο (α) απ" ό,τι στο (β). Λόγω της έλλειψης στοιχείων σχετικά με τον δείκτη ανάπτυξης, έχει γίνει η υπόθεση ότι ο ρυθμό ανάπτυξης είναι κατά 0,7% χαμηλότερος απ' ό,τι στην τροποποιημένη πρόβλεψη. Χαμηλότερος ρυθμός ανάπτυξης και υψηλότερες τιμές καυσίμων στο (α) απ' ό,τι στο (β), γεγονός που εξηγεί τις υψηλότερες εκπομπές στο (β). Χαμηλότερος ρυθμός ανάπτυξης και υψηλότερες τιμές καυσίμων στο (α) απ' ό,τι στο (β). Τα αποτελέσματα στις τιμές κυριαρχούν και οδηγούν σε χαμηλότερες αυξήσεις εκπομπών στο (α). Ηνωμένο Βασίλειο ΕΕ-15 -6 -1 -2 3 Υψηλότερος ρυθμός ανάπτυξης ΑΕγχΠ στο (β) που οδηγεί σε υψηλότερες εκπομπές απ' ό,τι στο (α). 5,4 Συνολικός αριθμός για το σύνολο της ΕΕ. Γ^ +> Παράρτημα Β Περιλήψεις ανά χώρα 1* Εκπομπές 1990 (GgC02) Πρόβλεψη κράτους μέλους 1 Τροποποιημένη πρόβλεψη 59200 ΑΥΣΤΡΙΑ Πρόβλεψη C02 για την περίοδο 1990/2000 σε σχέση με το έτος αναφοράς του καταλόγου (%) 0,6 8 Αποτελέσματα των μέτρων (GgC02) 5520 Στόχος/Σκοπός και Παρατηρήσεις:- Σενάριο σταθεροποίησης (μέχρι το 2000) Στόχος μείωσης: 20% μέχρι το 2005 βάσει των εκπομπών του 1988 (στόχοςΤορόντο) Περίληψη των μέτρων: Τα περισσότερα μέτρα εστιάζουν την προσοχή τους στη μείωση της τελικής χρήσης κατανάλωσης ενέργειας, παρά στην αλλαγή των χρησιμοποιούμενων καυσίμων. Τα ποσοτικά μέτρα κατευθύνονται προς την προώθηση ανανεώσιμων μορφών ενέργειας για σκοπούς θέρμανσης, μέσω επιδοτήσεων και αναδιάρθρωσης των τιμών. Τα ίδια μέσα χρησιμοποιούνται για την προώθηση της κεντρικής θέρμανσης. Δίνεται, επίσης, προσοχή στη μείωση της κατανάλωσης ενέργειας στον τομέα των μεταφορών (για παράδειγμα, ένας φόρος αυτοκινήτου θα αντανακλά την κατανάλωση καυσίμων). Τα μέτρα που απευθύνονται στη βιομηχανία είναι προαιρετικά. Τα μέτρα για την ενίσχυση των υποδοχέων περιλαμβάνουν αναδασώσεις, διαχείριση δασών, αύξηση προϊόντων από μακρόβιο ξύλο. Ποσοτικά μέτρα 1 2 3 Χρήση ενέργειας από πλεόνασμα αχύρων (επιδοτήσεις για τη γεωργία, 0,60 την κεντρική θέρμανση και την οικοδομή, κανονισμοί για την παροχή ηλεκτρικού ρεύματος σε δημόσια δίκτυα). MtC02 Χρήση βιοαερίου ως καύσιμου και πρώτης ύλης (επιδοτήσεις για την κεντρική θέρμανση και την οικοδομή, κανονισμοί για την παροχή ηλεκτρικού ρεύματος σε δημόσια δίκτυα). 2,90 MtC02 Χρήση της ηλιακής ενέργειας για θέρμανση νερού, χρήση ηλιακών συλλεκτών, χρήση παθητικής ηλιακής ενέργειας (επιδοτήσεις, οικοδομικοί κανονισμοί). 0,60-1,30 MtC02 ΣΥΝΟΛΟ 4,10-4,80 MtCQ2 Ταξινόμηση των μέτρων: Τα μέτρα χωρίζονται σε μέτρα που ήδη εφαρμόζονται, μέτρα που προγραμματίζονται να ληφθούν κατά την επόμενη νομοθετική περίοδο (1994-1998) και μέτρα που βρίσκονται στο στάδιο της σύλληψης. Τα ποσοτικά μέτρα βρίσκονται όλα σε εφαρμογή. Προβολή εκπομπών C02 για το 2000, σε σχέση με τον στόχο 2: Στο σενάριο "με μέτρα"3, η Αυστρία αναμένει οι εκπομπές C02 να σταθεροποιηθούν μέχρι το 2000. Δεν διευκρινίζεται σαφώς ποια μέτρα περιλαμβάνονται στην πρόβλεψη. Η υπόθεση που έχει γίνει είναι ότι η εξοικονόμηση ενέργειας και οι διαρθρωτικές αλλαγές θα μειώσουν τις εκπομπές, αλλά μόνο το ένα τρίτο της δυνατής μείωσης έχει 1 Προσαρμοσμένο ώστε να συμφωνεί με το ίδιο έτος αναφοράς 1990, ως προς τον κατάλογο C02 για την ΕΕ-15. 2 Ο προβληματισμός βασίζεται στις προβλέψεις των κρατών μελών που δεν αναφέρονται στον κατάλογο για την ΕΕ-15. Γι'αυτό ίσως να υπάρξουν μικρές διαφορές μεταξύ των αριθμητικών στοιχείων που αναφέρονται στο κείμενο και των στοιχείων που δίνονται στη στήλη "Πρόβλεψη κράτους μέλους". 3 Σενάριο σταθεροποίησης (STAB). ΙΛ πραγματοποιηθεί. Η ένταση της ενέργειας και του άνθρακα υπολογίζονται να μειωθούν ετησίως κατά 2,1% και 0,5%, αντίστοιχα, μέχρι το 2005. Αν τα μέτρα που προγραμματίζονται για τη νομοθετική περίοδο 1994-1998 είναι απαραίτητα για τη σταθεροποίηση, το αποτέλεσμα θα εξασφαλιστεί μόνο εάν τεθούν άμεσα σε εφαρμογή. Τα μέτρα που βρίσκονται σε στάδιο σύλληψης είναι απίθανο να αποδώσουν πριν από το 2000. Και αυτή η πρόβλεψη μπορεί, επίσης, να αμφισβητηθεί, δεδομένου ότι οι υποθετικές τιμές των καυσίμων για το 2000 είναι πολύ υψηλές. Η νέα κυβέρνηση έχει εκφράσει την πρόθεση να εισαγάγει φόρο C02 μέχρι το 1996. Ανάλογα με το χρόνο εισαγωγής του και το ποσοστό του, ο εν λόγω φόρος θα μπορούσε να συμβάλει σημαντικά στην επίτευξη του στόχου σταθεροποίησης. ΙΟ ΒΕΛΓΙΟ Πρόβλεψη κράτους μέλους 1 Τροποποιημένη πρόβλεψη Εκπομπές 1990 (GgC02) 114500 Πρόβλεψη C02 για την περίοδο 1990/2000 σε σχέση με το έτος αναφοράς του καταλόγου (%) Αποτελέσματα των μέτρων (GgC02) -1,1 3 13630 Στόχος/Σκοπός και Παρατηρήσεις: μείωση κατά 5% μέχρι το 2000, σε σχέση με τα επίπεδα του 1990. Στόχος με διορθωμένη Θερμοκρασία. Περίληψη των μέτρων: Σημαντικότερα αποτελέσματα αναμένεται να επιφέρει η αύξηση της αποδοτικότητας στην παραγωγή ηλεκτρικού ρεύματος και η μεταστροφή στη βιομηχανία ηλεκτρικού χάλυβα. Επιπρόσθετα, εξίσου σημαντικά αποτελέσματα αναμένεται να υπάρξουν στον τομέα της κατοικίας, μέσω ενός ευρέος φάσματος μέτρων διαφόρων τύπων και αποτελεσμάτων που περιλαμβάνουν: προώθηση της συμπαραγωγής (συνδυασμός θέρμανσης και ενέργειας), προώθηση ενεργειακών αποδοτικών οικιακών συσκευών και αποθάρρυνση της θέρμανσης με ηλεκτρικό σώμα, φορολογικά μέτρα μεταξύ των οποίων θα υπάρχουν αλλαγές στα κέρδη από τη φορολογία και τέλη στάθμευσης στον τομέα των μεταφορών καθώς και επιδοτήσεις για την ενθάρρυνση της διατήρησης της ενέργειας σε δημόσια κτίρια. Κανένα μέτρο για την ενίσχυση υποδοχέων. Ποσοτικά μέτρα 1 2 3 Βελτίωση της μόνωσης στα νέα κτίρια, στους τομείς της κατοικίας 0,40 MtC02 και του εμπορίου. Αύξηση της χρήσης του φυσικού αερίου, βελτίωση της απόδοσης των εγκαταστάσεων θέρμανσης και των λεβήτων ζεστού νερού. 1,90 MtC02 Προώθηση αποδοτικών σε ενέργεια οικιακών συσκευών και συσκευών φωτισμού. 0,75 MtC02 4 Αποθάρρυνση της χρήσης ηλεκτρικών θερμαντικών μέσων. Υποσύνολο για τον τομέα κατοικίας/εμποριου Σχέδια μεταφοράς για τους εργαζόμενους σε επιχειρήσεις. Μειωμένη πρόσβαση επιβατικών οχημάτων και οχημάτων μαζικής μεταφοράς στα κέντρα των πόλεων. Άλλα μέτρα για την προώθηση των μέσων μαζικής μεταφοράς στις αστικές περιοχές. Μείωση οδικών μεταφορών. Φορολογική πολιτική μεταφορών. 5 6 7 8 9 10 Αύξηση των μέτρων για το όριο ταχύτητας. Υποσύνολο για τις μεταφορές 11 Μέτρα στο βιομηχανικό τομέα: έλεγχος ενέργειας στους προμηθευτές. 12 Προώθηση ανανεώσιμης ενέργειας. 0,10 MtC02 3,15 MtC02 0,125 MtC02 0,12 MtC02 0,10 MtC02 0,05 MtC02 0,75 MtC02 0,60 MtC02 1,75 MtC02 0,64 MtC02 0,20 MtC02 1 Προσαρμοσμένο ώστε να συμφωνεί με το ίδιο έτος αναφοράς 1990, ως προς τον κατάλογο C02 για την ΕΕ-15. 31 13 Προώθηση συμπαραγωγής. Υποσύνολο για όλα τα επιπρόσθετα μέτρα. 14 Μεταστροφή προς την παραγωγή ηλεκτρικού χάλυβα (εφαρμόζεται). 2,00 MtCQ2 7,74 MtC02 2,00 MtC02 15 Αύξηση της αποδοτικότητας στην παραγωγή ηλεκτρισμού. 4,00 MtC02 ΣΥΝΟΛΟ 13,74 MtCQ2 3Ζ Ταξινόμηση των μέτρων: Τα μέτρα έχουν χωριστεί σε μέτρα που ήδη εφαρμόζονται (υιοθετημένα πριν από το 1994), σε συμπληρωματικά μέτρα που βρίσκονται στο επίκεντρο του σχεδίου (θα εφαρμοστούν μετά το 1994), και σε άλλα σχετικά μέτρα που ετοιμάζονται για το μέλλον. Τα δύο πιο σημαντικά μέτρα που τίθενται σε εφαρμογή είναι οι τεχνικές βελτιώσεις στα πυρηνικά εργοστάσια και στις εγκαταστάσεις ηλεκτρικής παραγωγής χάλυβα. Τα ποσοτικά μέτρα ανήκουν στην κατηγορία των συμπληρωματικών μέτρων. Εξαρτώνται, όμως, από υπουργική απόφαση. Προβολή εκπομπών C02 για το 2000, σε σχέση με το στόχο : Το Βέλγιο έχει δηλώσει ξεκάθαρα ότι, απουσία ενός φόρου C02 ο στόχος δεν θα επιτευχθεί - απλώς, θα επέλθει κάτι καλύτερο από σταθεροποίηση 3. Ωστόσο, με την επιβολή φόρου C02, μπορεί να επιτευχθεί ο στόχος της μείωσης του 5% για το 2000. Ο φόρος αναμένεται να μειώσει τις εκπομπές κατά 7%-10%. Το Βέλγιο μελετά την εφαρμογή φόρου C02, μέσα στο 1995. Η εφαρμογή μερικών από τα ποσοτικά μέτρα είναι αβέβαιη και μερικές φορές προβλέπεται για το μέλλον, π. χ. προαιρετικά μέτρα για τη βιομηχανία και μέτρα για τον τομέα των μεταφορών, τα οποία εξαρτώνται από την ανάπτυξη των μέσων μαζικής μεταφοράς. Αν θέλουμε τα μέτρα αυτά να αποδώσουν πριν το 2000, η εφαρμογή πρέπει να ξεκινήσει άμεσα. 2 Ο προβληματισμός βασίζεται στις προβλέψεις των κρατών μελών που δεν αναφέρονται στον κατάλογο για την ΕΕ-15. Γι'αυτό ίσως να υπάρξουν μικρές διαφορές μεταξύ των αριθμητικών στοιχείων που αναφέρονται στο κείμενο και των στοιχείων που δίνονται στη στήλη "Πρόβλεψη κράτους μέλους". 3 Παρουσιάζονται δύο προβλέψεις: Bureau de Plan και Centre d'études économiques de la KUL, και παρ' όλο που παρουσιάζουν ένα φάσμα, δίνουν σε μεγάλο βαθμό το ίδιο αποτέλεσμα. 33 ΔΑΝΙΑ Πρόβλεψη κράτους μέλους 1 Τροποποιημένη πρόβλεψη Εκπομπές 1990 (GgC02) 52100 Πρόβλεψη C02 για την περίοδο 1990/2000 σε σχέση με το έτος αναφοράς του καταλόγου (%) Αποτελέσματα των μέτρων (GgC02) -11,9 7 13500 Στόχος/Σκοπός και Παρατηρήσεις: Ο στόχος για τις εκπομπές C02 έχει προσαρμοστεί σε σχέση με τις εισαγωγές ηλεκτρικής ενέργειας ως προς το έτος αναφοράς, π. χ. οι εκπομπές C02 υπολογίζονται με την υπόθεση ότι όλη η ηλεκτρική ενέργεια κατά το έτος αναφοράς παράχθηκε στη Δανία. Χρησιμοποιώντας μη τροποποιημένα δεδομένα, ο στόχος αντιστοιχεί σε αύξηση της τάξης του 6,4% από τα επίπεδα του 1990. Η Δανία εισάγει ηλεκτρική ενέργεια από τη Νορβηγία και τη Σουηδία, αλλά οι ποσότητες αλλάζουν με τον χρόνο και εξαρτώνται από την ποσότητα του διαθέσιμου νερού και, κατ' επέκταση, από το επίπεδο παραγωγής από πηγές νερού στις δύο εξαγωγικές χώρες. Η Δανία έχει σε μεγάλο βαθμό σύστημα παραγωγής ενέργειας που βασίζεται σε ορυκτά καύσιμα, ενώ, αντίθετα, η Νορβηγία και η Σουηδία έχουν μεγάλη παραγωγή από υδροηλεκτρικά και πυρηνικά εργοστάσια (η Σουηδία μόνο). Το 1990 η Δανία εισήγαγε σημαντικές ποσότητες ηλεκτρικής ενέργειας. Γι' αυτό το λόγο, τα ετήσια επίπεδα εκπομπής C02 ήταν χαμηλότερα από αυτά που αναμένονταν κανονικά και 10,7% χαμηλότερα απ' ό,τι θα ήταν εάν όλη αυτή η ηλεκτρική ενέργεια παραγόταν στη Δανία. Περίληψη των μέτρων: Οι βελτιώσεις στην αποδοτικότητα της τελικής κατανάλωσης με την εφαρμογή αποδοτικών προδιαγραφών για τις ηλεκτρικές συσκευές και άλλα μηχανήματα, αναμένεται να συνεισφέρουν πολύ στη μείωση του C02. Σημαντική είναι, επίσης, η προώθηση του CHP μέσω επιδοτήσεων. Νέα παραγωγική ικανότητα αναμένεται με την κατασκευή εγκαταστάσεων καύσης αερίου μετά το 2000. Η Δανία εφαρμόζει φόρο C02 και πρόσφατα, μάλιστα, ο εν λόγω φόρος έχει αυξηθεί. Οι μελλοντικές προθέσεις περιλαμβάνουν την επιβολή περισσότερων πράσινων φόρων σε όλους τους τομείς της οικονομίας. Στον τομέα των μεταφορών δίνεται έμφαση στην προώθηση των μέσων μαζικής μεταφοράς, π. χ. στήριξη των επενδύσεων για αγορά καθαρών οχημάτων. Άλλα μέτρα περιλαμβάνουν την προώθηση ενεργειακά αποδοτικής οδήγησης μέσω της πληροφόρησης και της κατάρτισης καθώς και την προώθηση των σιδηροδρομικών μεταφορών. Δεν προβλέπεται μέτρο για την ενίσχυση των υποδοχέων. Ποσοτικά μέτρα: (λεπτομερέστερη ανάλυση είναι διαθέσιμη μόνο για το έτος 2005) 1 2 3 Πετρέλαιο και αέριο (διυλιστήρια, Βόρεια θάλασσα) Μεταφορές Τομέας ενέργειας 0 0 13,5 MtCQ2 ΣΥΝΟΛΟ 13,5 MtCQ2 Ταξινόμηση των μέτρων: Τα μέτρα αποτελούν μέρος μιας σειράς μέτρων που έχει υιοθετηθεί από το κράτος και περιλαμβάνει τα σχέδια δράσης του 1990 για την ενέργεια και τις μεταφορές, αντίστοιχα, το σχέδιο δράσης του 1992 για τα απόβλητα και την ανακύκλωση, την παρακολούθηση κατά το 1993 του σχεδίου δράσης για την ενέργεια του 1990 και τη Λευκή Βίβλο του 1993 για τις μεταφορές. Τα ποσοτικά ενεργειακά μέτρα περιλαμβάνονται όλα στη διαδικασία παρακολούθησης του ενεργειακού σχεδίου του 1993. Κανένα μέτρο στον τομέα των μεταφορών δεν έχει υπολογιστεί ποσοτικά. Έχει ανακοινωθεί στην Επιτροπή ότι θα εφαρμοστεί μια σειρά πράσινων φόρων. 1 Προσαρμοσμένο ώστε να συμφωνεί με το ίδιο έτος αναφοράς 1990, ως προς τον κατάλογο C02 για την ΕΕ-15. 3Η- Προβολή εκπομπών C02 για το 2000, σε σχέση με τον στόχο 2: Βασισμένη στο σενάριο "με μέτρα"3, η Δανία θα πετύχει τον στόχο της μείωσης του 5% (διορθωμένο για τις εισαγωγές ηλεκτρικής ενέργειας) αν εφαρμοστούν όλα τα μέτρα που περιλαμβάνονται στη διαδικασίαπαρακολούθησηςτου σχεδίου δράσης του 1993. Η μείωση θα προέλθει από τον τομέα της ενέργειας. Έχει γίνει η υπόθεση ότι τα αποτελέσματα των μέτρων στον τομέα των μεταφορών είναι μηδαμινά και οι εκπομπές αναμένεται να αυξηθούν στον εν λόγω τομέα μεταξύ του 1990 και του 2000. Σε επίσημο σημείωμα προς την Επιτροπή, η Δανία ανακοίνωσε ότι αντιμετωπίζει προβλήματα στην εφαρμογή δύο σημαντικών μέτρων: στην εισαγωγή των προδιαγραφών αποδοτικότητας και αποδοτικών συσκευών, λόγω της καθυστέρησης που σχετίζεται με την οδηγία της ΕΕ για τις προδιαγραφές αποδοτικότητας, και στη μετατροπή της ηλεκτρικής κεντρικής θέρμανσης των κτιρίων σε θέρμανση με φωταέριο ή σε περιφερειακή θέρμανση, δεδομένου δεν έχει ακόμα επέλθει συμφωνία με τη βιομηχανία ενέργειας. Όσον αφορά τις προδιαγραφές για τις οικιακές συσκευές, η προτεινόμενη οδηγία της ΕΕ για τα ψυγεία είναι λιγότερο φιλόδοξη από τις προβλεπόμενες προδιαγραφές της Δανίας, όσον αφορά τόσο την αυστηρότητα των προδιαγραφών όσο καιτο χρόνο εφαρμογής τους (θα μπουν σε εφαρμογή μετά το 2000). Έτσι, το μέτρο αυτό μπορεί να μην ενταχθεί στο εθνικό πρόγραμμα της Δανίας. Τα δύο μέτρα μαζί αναμένονταν να συνεισφέρουν το 3% της μείωσης του C02 που προβλέπεται για το 2005. Στο σημείωμα για την Επιτροπή, η Δανία έχει επίσης παρουσιάσει μία σειρά νέων πράσινων φόρων που έχουν υιοθετηθεί από το Κοινοβούλιο και θα τεθούν σε εφαρμογή το 1996, ο φόρος S02 (1,5 ECU/kg S02), ο φόρος C02 στο φυσικό αέριο, ένας αυξημένος φόρος C02 για τη χρήση ενέργειας από τη βιομηχανία και τις εμπορικές επιχειρήσεις (συμπεριλαμβανομένου καιτου ηλεκτρικού ρεύματος), με ένα κάποιο ποσοστό για τις ελαφρές διεργασίες (13 ECU/t C02) και ένα σχεδόν αμελητέο ποσοστό (0,5 ECU/t) για διεργασίες έντασης ενέργειας. Το χαμηλό ποσοστό θα εξαρτηθεί από την εφαρμογή ενεργειακού ελέγχου και αυτοδεσμευτικών συμφωνιών για την εξοικονόμηση ενέργειας. Χωρίς μια τέτοια συμφωνία, ο εξ ορισμού φόρος είναι 3,5 ECU/t C02. Το σχετικά περίπλοκο σύστημα απαλλαγών και ανακυκλώσεων πρέπει απαραίτητα να αποφύγει τη μείωση της ανταγωνιστικότητας σε σχέση με τις άλλες ευρωπαϊκές χώρες, που δεν έχουν εισάγει παρόμοιο φόρο. Μέχρις ότου το πρόβλημα αυτό ξεπεραστεί, η Δανία δεν μπορεί να εκμεταλλευτεί πλήρως την εφαρμογή του φόρου C02. Η πρόβλεψη μπορεί να αμφισβητηθεί, δεδομένου ότι οι υποθετικές τιμές των καυσίμων και η ελαστικότητα της τιμής είναι πολύ υψηλές, καθώς και οι δύο παράγοντες συνεισφέρουν σε μεγάλο βαθμό στην υπολογιζόμενη μείωση της εκπομπής του C02. 2 Ο προβληματισμός βασίζεται στις προβλέψεις των κρατών μελών που δεν αναφέρονται στον κατάλογο για την ΕΕ-15. Γι'αυτό ίσως να υπάρξουν μικρές διαφορές μεταξύ των αριθμητικών στοιχείων που αναφέρονται στο κείμενο και των στοιχείων που δίνονται στη στήλη "Πρόβλεψη κράτους μέλους". 3 Αναθεωρημένη εκτίμηση του Ιουνίου 1995 που δείχνει τη συνολική εγχώρια εκπομπή ενέργειας 1990-2000, συμπεριλαμβανομένου και του flaring. ΦΙΝΛΑΝΔΙΑ Πρόβλεψη κράτους μέλους 1 Τροποποιημένη πρόβλεψη Εκπομπές 1990 (GgC02) 53900 Πρόβλεψη C02 για την περίοδο 1990/2000 σε σχέση με το έτος αναφοράς του καταλόγου (%) Αποτελέσματα των μέτρων (GgC02) 29,7 33 9000 ΣΓόχος/ΣκΌΐτος και Παρατηρήσεις: Ο στόχος της Φινλανδίας είναι να "σταματήσει την αύξηση των εκπομπών C02 που προέρχονται από την παραγωγή ενέργειας μέχρι το τέλος του αιώνα". Η Φινλανδία δεν έχει έτος αναφοράς για το στόχο της, γεγονός που δεν βοηθάει τον προσδιορισμό του με αριθμούς. Περίληψη των μέτρων: Τα εθνικά δεδομένα είναι βασισμένα σε κυβερνητικά προγράμματα που έχουν εγκριθεί κατά τη δεκαετία του '90 και έχουν σχέση με την πολιτική της κλιματικής αλλαγής. Μερικά προγράμματα είχαν εγκριθεί ειδικά για την εφαρμογή των πολιτικών κλιματικής αλλαγής, αλλά μερικά άλλα προγράμματα υιοθετήθηκαν για διαφορετικούς λόγους. Ένα σημαντικό σημείο εστίασης της στρατηγικής COz είναι η διατήρηση της ενέργειας στην τελική κατανάλωση, που θα επιτευχθεί, σε μεγάλο βαθμό, μέσω οικονομικών μηχανισμών. Η Φινλανδία επιβάλλει φόρο C02 (από το 1990) και φόρους ενέργειας, ενθαρρύνοντας έτσι τη μεταστροφή στη χρήση καυσίμων, τη διατήρηση της ενέργειας, τη χρήση ανανεώσιμων μορφών ενέργειας και την αλλαγή παραγωγικών και καταναλωτικών προτύπων. Άλλα μέτρα για την ενθάρρυνση της διατήρησης της ενέργειας περιλαμβάνουν αυτοδεσμευτικές συμφωνίες με τη βιομηχανία, πληροφόρηση και εκπαίδευση. Η προώθηση βιοκαυσίμων είναι σημαντική (στόχος είναι η αύξηση της κατανάλωσης τους κατά 25%, πάνω από τα επίπεδα του 1994, μέχρι το 2005). Τα μέτρα που χρησιμοποιούνται στον τομέα των μεταφορών είναι στην πλειοψηφία τους φορολογικά και οικονομικά και στοχεύουν στη μείωση της κατανάλωσης καυσίμων και στην ενθάρρυνση της αλλαγής συμπεριφοράς. Ένα νέο πρόγραμμα δράσης για τις μεταφορές έχει υιοθετηθεί στοχεύοντας στη συγκράτηση της ανάπτυξης της κυκλοφορίας - ένα κύριο εργαλείο είναι τα οικονομικά μέσα. Τα μέτρα για την προώθηση των υποδοχέων είναι σημαντικά και εστιάζουν την προσοχή τους στη διαχείριση των δασών και στην εμπορία προϊόντων από ξύλο. Ποσοτικά μέτρα 1 2 3 4 Αύξηση του φόρου CO^ ενέργειας (σε 38,30 FIM/t C02 και 3,50 FIM/MWh). 2000 GgC02 Το πρόγραμμα διατήρησης της ενέργειας περιλαμβάνει 6000 - 8000 GgC02 ένα σταδιακά αυξανόμενο φόρο ενέργειας. Προώθηση των βιοκαυσίμων (25% αύξηση της κατανάλωσης, πάνω από τα επίπεδα του 1994, μέχρι το 2005) 3000 GgC02 Ανάπτυξη προγραμμάτων ενεργειακής τεχνολογίας (1993-1998) για την ανάπτυξη ανανεώσιμων πηγών ενέργειας με τη χρηματοδότηση σχεδίων επίδειξης και | Ε & Α. | 1000 - 5000 GgCOz ΣΥΝΟΛΟ 12000 -18000 GgCQ2 1 Προσαρμοσμένο ώστε να συμφωνεί με το ίδιο έτος αναφοράς 1990, ως προς τον κατάλογο C02 για την ΕΕ-15. 3Ê» Ταξινόμηση των μέτρων: Η πλειοψηφία των φινλανδικών μέτρων που περιλαμβάνονται στα εθνικά δεδομένα έχει εγκριθεί από το Κοινοβούλιο και εφαρμόζεται (π. χ. βελτιώσεις στην αποδοτικότητα της παραγωγής ενέργειας και στην τελική κατανάλωση, καθώς και φόροι ενέργειας και άνθρακα). Όλα τα ποσοτικά μέτρα είναι σε εφαρμογή. Μία δεύτερη κατηγορία μέτρων, που στοχεύουν κυρίως στον τομέα των μεταφορών, έχει επίσης υιοθετηθεί από το Κοινοβούλιο, αλλά η φάση εφαρμογής τους δεν έχει ξεκαθαριστεί ακόμη. Προβολή εκπομπών C02 για το 2000, σε σχέση με τον στόχο 2: Βασισμένη στο σενάριο "με μέτρα"3, η Φινλανδία θα αυξήσει το 2000 τις εκπομπές κατά 16% πάνω από τα επίπεδα του 1990. Στο σημείο αυτό λαμβάνονται υπόψη τα αποτελέσματα του φόρου ενέργειας, η διατήρηση ενέργειας (μερική επικάλυψη των αριθμών που δίνονται πιο πάνω), η αύξηση της χρήσης βιοενέργειας και η υιοθέτηση νέων τεχνολογιών ενέργειας (μερική επικάλυψη των ανωτέρω αριθμητικών στοιχείων που). Η σημερινή κατάσταση στην εισαγωγή ηλεκτρικής ενέργειας και η ικανότητα παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας επανεξετάζεται αυτή την περίοδο. Η Φινλανδία εισάγει σταθερά ένα μεγάλο ποσοστό από την ηλεκτρική ενέργεια, που καταναλώνει, από γειτονικές χώρες, αλλά υπάρχει μεγάλη αβεβαιότητα και απαιτούνται ορισμένες προϋποθέσεις για τη διατήρηση της σημερινής κατάστασης. Στα επόμενα χρόνια, η Φινλανδία θα πρέπει να αποφασίσει με ποιο τρόπο θα παράγει το βασικό ποσοστό της ενέργειας που χρειάζεται. Η αναμενόμενη αύξηση εκπομπών στη Φινλανδία οφείλεται, κυρίως, στην υπόθεση ότι οι εισαγωγές ηλεκτρικής ενέργειας θα αντικατασταθούν από την εγχώρια παραγωγή. Ανάλογα με τις επιλογές που θα γίνουν ως προς το βασικό ποσοστό εγχώριας παραγωγής, η αύξηση των εκπομπών μπορεί να κυμαίνεται από 10-22% (το 16% που έχει αναφερθεί πιο πάνω είναι ο μέσος όρος). Ωστόσο, πρόσφατες εκτιμήσεις δείχνουν ότι η συνολική αύξηση της εγχώριας ικανότητας παραγωγής ηλεκτρικού ρεύματος το 2000 πιθανότατα δεν θα καλυφθεί από τα εργοστάσια ηλεκτροπαραγωγής που κινούνται με άνθρακα. Η επιπρόσθετη μείωση θα προέλθει, κατά κύριο λόγο, από την αναδιάρθρωση της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας. Τα αποτελέσματα των μέτρων επηρεάζονται, επίσης, από το γεγονός ότι το Κοινοβούλιο έχει ταχθεί κατά της κατασκευής του πέμπτου πυρηνικού εργοστασίου παραγωγής ενέργειας. Επιπλέον πυρηνικά εργοστάσια παραγωγής ενέργειας είναι απίθανο να κατασκευαστούν στη Φινλανδία στο άμεσο μέλλον. Οι συνέπειες του φόρου C02 μειώνονταιαπό την έλλειψη δράσης σε διεθνές επίπεδο -για λόγους ανταγωνιστικότητας, ο φόρος παραμένει πολύ χαμηλός ώστε να εκμεταλλεύεται πλήρως τις δυνατότητες του μέτρου. Τα αποτελέσματα της επιβολής του φόρου ενέργειας εμποδίζονται, επίσης, από την έλλειψη διεθνούς συντονισμού. Η πρόβλεψη προϋποθέτει σχετικά χαμηλό ρυθμό αύξησης του δείκτη ΑΕγχΠ και υψηλές τιμές καυσίμων, αλλά η υποθετική ελαστικότητα του εισοδήματος είναι υψηλή. Τα αποτελέσματα στις εκτιμώμενες εκπομπές μπορούν να εξουδετερώνονται. 2 Ο προβληματισμός βασίζεται στις προβλέψεις των κρατών μελών που δεν αναφέρονται στον κατάλογο για την ΕΕ-15. Γι'αυτό ίσως να υπάρξουν μικρές διαφορές μεταξύ των αριθμητικών στοιχείων που αναφέρονται στο κείμενο και των στοιχείων που δίνονται στη στήλη "Πρόβλεψη κράτους μέλους". 3 Το 16% είναι ο μέσος όρος ενός φάσματος που προσδιορίζεται ως σενάριο "με μέτρα" (αύξηση 10-22%) ΓΑΛΛΙΑ Εκπομπές 1990 (GgC02) Πρόβλεψη C02 για την περίοδο 1990/2000 σε σχέση με το έτος αναφοράς του καταλόγου (%) Αποτελέσματα των μέτρων (GgC02) Πρόβλεψη κράτους μέλους ' Τροποποιημένη πρόβλεψη 366500 8,5 13 73200 Στόχος ΕΕ και παρατηρήσεις: Ο αρχικός στόχος ήταν σταθεροποίηση σε λιγότερους από 2tC (7,3t C02) κατά κεφαλή και ανά έτος μέχρι το 2000. Αυτό ισοδυναμεί με αύξηση 13% σε σχέση με τα επίπεδα του 1990, δηλαδή, πρόβλεψη για πληθυσμό 59,29 εκατομμυρίων το 2000. Παρόλο που αυτή η γενική δέσμευση εξακολουθεί να ισχύει, οι Γάλλοι έχουν δηλώσει ότι δεν θα πρέπει πλέον να θεωρείται ως ειδικός στόχος για το 2000. Αντ'αυτού, υπάρχει μία δέσμευση για θέσπιση μέτρων, τα οποία θα πρέπει να συντονίζονται και να σχεδιάζονται σε σχέση με μία κοινή αναφορά οριακού κόστους μείωσης των εκπομπών. Η Γαλλία προτείνει η προσέγγιση αυτή να ληφθεί στο πλαίσιο της ΕΕ ως συνόλου, προκειμένου να "μοιραστεί" ο σημερινός στόχος σταθεροποίησης, και σε διεθνές επίπεδο στο πλαίσιο της Εντολής του Βερολίνου. Ο στόχος αυτός δεν εκφράζεται εύκολα με αριθμητικά στοιχεία. Περίληψη των μέτρων: Τα γαλλικά δεδομένα σημειώνουν ότι η ενεργειακή πολιτική της Γαλλίας, από την πρώτη κιόλας πετρελαϊκή κρίση, είχε ήδη ως αποτέλεσμα τη σημαντική μείωση των εκπομπών C02 (μεγαλύτερη κατά κεφαλή μείωση μεταξύ 1980-1990 απ' ό,τι στις άλλες χώρες της ΕΕ). Έχοντας αυτό υπόψη, τα γαλλικά δεδομένα υπογραμμίζουν τη σημασία της επίτευξης συγκρίσιμου κόστους μέτρων (εκπομπές ανά τόνο άνθρακα που αποφεύχθηκαν) μεταξύ των κρατών μελών. Έμφαση στη διατήρηση ενέργειας και στη μεταστροφή χρήσης καυσίμων. Τα μέτρα περιλαμβάνουν τη διαχείριση της ζήτησης για μείωση της αυξημένης ζήτησης που γενικά ικανοποιείται με παραγωγή ορυκτών καυσίμων, φορολογικά οφέλη για τις βιομηχανίες για βελτιώσεις στην αποδοτικότητα της ενέργειας, αύξηση των διοδίων, επιδοτήσεις για τις σιδηροδρομικές μεταφορές. Τα μέτρα για την προώθηση των υποδοχέων συμπεριλαμβάνουν αναδασώσεις, αλλαγή στη χρήση γης (μεταρρύθμιση ΚΑΠ) και προώθηση της χρήσης ξύλου στις οικοδομικές δραστηριότητες. Ποσοτικά μέτρα: Καμία σχέση μεταξύ της ποσοτικοποίησης των μέτρων και των προβολών. Οι πληροφορίες που δίδονται στην εθνική ανακοίνωση δεν επαρκούν ώστε να γίνει μία ποσοτική εκτίμηση των συνολικών επιπτώσεων της σειράς των μέτρων. Ταξινόμηση των μέτρων: Το στάδιο εφαρμογής των μέτρων παραμένει ασαφές καθώς οι προσπάθειες που γίνονται από τη Γαλλία συνδέονται με την οριακή προσπάθεια (εκφρασμένη σε ECU/t ισοδύναμου άνθρακα) που είναι αποδεκτή από τα άλλα κράτη μέλη. Φαίνεται ότι οι αναμενόμενες συνέπειες αφορούν κυρίως την περίοδο μετά το 2000. Προβολή εκπομπών C02 για το 2000, σε σχέση με το στόχο 2: Σύμφωνα με το σενάριο "με μέτρα" οι εκπομπές αναμένονται να αυξηθούν το 2000 κατά 7% πάνω από τα επίπεδα του 1990. Είναι πολύ δύσκολο να εκτιμήσουμε το βαθμό αβεβαιότητας των προβλέψεων, δεδομένου ότι δεν είναι σαφές ποια μέτρα θα συνεισφέρουν στις αναμενόμενες μειώσεις των εκπομπών. Υποτίθεται ότι προαιρετικά μέτρα εξοικονόμησης ενέργειας, όπως αυτά, που έχουν περιγραφεί στα δεδομένα, έχουν ληφθεί. Η αβεβαιότητα μεγαλώνει από το γεγονός ότι οι υποθέσεις που γίνονται στην πρόβλεψη σχετικά με τον ρυθμό αύξησης του ΑΕγχΠ φαίνονται χαμηλές ενώ οι υποθέσεις σχετικά με τις τιμές των καυσίμων φαίνονται υψηλές, με αποτέλεσμα χαμηλότερες προβλέψεις εκπομπών για το 2000 (βλέπε σύγκριση με την τροποποιημένη πρόβλεψη στον Πίνακα Α2 ή το πλαίσιο ανωτέρω). 1 Προσαρμοσμένο ώστε να συμφωνεί με το ίδιο έτος αναφοράς 1990, ως προς τον κατάλογο C02 για την ΕΕ-15. 2 Ο προβληματισμός βασίζεται στις προβλέψεις των κρατών μελών που δεν αναφέρονται στον κατάλογο για την ΕΕ-15. Γι'αυτό ίσως να υπάρξουν μικρές διαφορές μεταξύ των αριθμητικών στοιχείων που αναφέρονται στο κείμενο και των στοιχείων που δίνονται στη στήλη "Πρόβλεψη κράτους μέλους". ^ ΓΕΡΜΑΝΙΑ Εκπομπές 1990 (GgC02) Πρόβλεψη 1990/2000 σε σχέση με το έτος αναφοράς καταλόγου % COC2 Αποτέλεσμα επί της γραμμής των μέτρων (Gg02) 1013000 -13 -10 144330 Πρόβλεψη κράτους μέλους1 Τροποποιημένη πρόβλεψη Στόχος/σκοπός και παρατηρήσεις: μείωση κατά 25% σε σύγκριση με τα επίπεδα του 1990 ως το 2005. Η Γερμανία δεν έχει ακόμη καθορίσει στόχο για το έτος 2000. Τα μέτρα που περιγράφονται στη γερμανική ανακοίνωση στοχεύουν στο να αποδώσουν αποτελέσματα το 2005. Ωστόσο, αναμένεται να έχουν κάποια αποτελέσματα ως προς τις εκπομπές ήδη ως το έτος 2000 (ενδεχομένως συμβάλλοντας στη μείωση των εκπομπών C02 κατά 13-15% όπως ανέφερε ο γερμανός αντιπρόσωπος στην πέμπτη συνάντηση της επιτροπής ελέγχου στις 18 Μαΐου 1995 και στην ενημερωτική έκθεση του προς την Επιτροπή του Αυγούστου 1995), αν και τα πλήρη αποτελέσματα των μέτρων τείνουν να επιτευχθούν μάλλον στα τελικά στάδια της εφαρμογής, παρά αναλογικά καθόλη τη διάρκεια της περιόδου εφαρμογής. Περίληψη των μέτρων: Ενα πολύ ευρύ φάσμα μέτρων με στόχους για όλους τους τομείς. Ορισμένα από τα κυριότερα μέτρα που εφαρμόζονται τώρα είναι: - Πρόγραμμα ομοσπονδιακής κυβέρνησης/κρατιδίωνγιατονεκσυγχρονισμότου συστήματος θέρμανσηςστα νέα ομόσπονδα κρατίδια - Νόμος για την πώληση ηλεκτρισμού στο διασυνδεδεμένο σύστημα - Υποστήριξη ιδεών για προστασία του κλίματος σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο - Χρηματοδότηση της χρήσης ανανεώσιμων ενεργειών - Φοροαπαλλαγές για συμπαραγωγή βάσει του νόμου φορολογίας πετρελαιοειδών - Αύξηση του φόρου πετρελαιοειδών - Φόρος αυτοκινούμενων οχημάτων προσανατολισμένος προς τις εκπομπές - Ομοσπονδιακό σχέδιο κυκλοφοριακής υποδομής - Αναδιάρθρωση των σιδηροδρόμων Μέτρα για ενίσχυση των υποδοχέων που περιλαμβάνουν την αναδάσωση και προστασία των δασών. Ποσοτικά μέτρα: Δεν έχει γίνει ποσοτικός προσδιορισμός των μέτρων. Ταξινόμηση των μέτρων: καταγεγραμμένα 115 μέτρα, 92 εκ των οποίων ήταν ή είναι υπό εφαρμογή. 21 μέτρα προγραμματίζονται και αναμένουν έγκριση. Προβολή εκπομπών C02 στο 2000 σε σχέση με τον στόχο2: Δεδομένου ότι η Γερμανία δεν παρέσχε στοιχεία πρόβλεψης ή ποσοτικό προσδιορισμό, είναι δύσκολο να προσδιοριστεί το επίπεδο στο οποίο μπορούν να φτάσουν τα μέτρα το 2000. Στην επιτροπή ελέγχου μηχανισμού η Γερμανία ανήγγειλε ότι αναμένει να μειώσει τις εκπομπές κατά 13-15% ως το 2000 σε σύγκριση με τα επίπεδα του 19903. Δεν είναι σαφές ποια μέτρα χρειάζεται να εφαρμοστούν ώστε να επιτευχθεί αυτή η μείωση των εκπομπών ή ποιο είναι το σημερινό επίπεδο και η προσπάθεια εφαρμογής. Δεδομένου ότι η Γερμανία αποτελεί τον κομβικό συντελεστή ως προς τις εκπομπές C02 στην Κοινότητα, αυτή η αβεβαιότητα όσον αφορά τα αποτελέσματα των μέτρων και το επίπεδο των εκπομπών το 2000, έχει σημαντική επίδραση στην αβεβαιότητα της εκτίμησης της προόδου ως προς τον κοινοτικό στόχο για το C02. Η Γερμανία θα έχει δυσκολίες να επιτύχει τον εθνικό στόχο (-25% ως το 2005 συγκριτικά με τα επίπεδα του 1990) εκτός αν ο φόρος ^2/ ε ν έ ρ γ ε ι ας εισαχθεί σε κοινοτικό επίπεδο. Στην παρούσα έκθεση υπάρχει η δέσμευση ότι η μείωση κατά 13% δεν λαμβάνει υπόψη τον φόρο άνθρακα/ενέργειας. 1 Προσαρμοσμένο ώστε να συμφωνεί με το ίδιο έτος έτος αναφοράς 1990, ως προς τον κατάλογο C 02 για την ΕΕ-15. 2 Ο προβληματισμός βασίζεται στις προβλέψεις των κρατών μελών που δεν περιλαμβάνονται στην απογραφή ΕΕ-15. ΓΓ αυτό ίσως να υπάρχουν μικρές διαφορές μεταξύ των αριθμητικών στοιχείων που αναφέρονται στο κείμενο και των στοιχείων που δίνονται στη στήλη "Πρόβλεψη κράτους μέλους". 3 Συνάντηση της Επιτροπής μηχανισμού ελέγχου, Μάϊος 1995. Εκπομπές 1990 (GgC02) Πρόβλεψη κράτους μέλους1 Τροποποιημένη Πρόβλεψη 86100 ΕΛΛΑΔΑ Πρόβλεψη 1990/2000 σε σχέση με το έτος αναφοράς καταλόγου % C02 14. 3 19 Αποτελέσματα των μέτρων (GgC02) 9. 590 Στόχος/σκοιτός και παρατηρήσεις: Η Ελλάδα δεν έχει επίσημο στόχο. Στην εθνική ανακοίνωση καθόρισε ως "ρεαλιστικό στόχο" τη μείωση της συνολικής αύξησης των εκπομπών C02 μεταξύ 1990 και 2000 κατά 15% (με περιθώριο λάθους +/- 3%) Περίληψη των μέτρων: Η στρατηγική C02 συνίσταται κυρίως από μία πολιτική διατήρησης της ενέργειας η οποία καλύπτει όλους τους τομείς και την προώθηση του φυσικού αερίου και των ανανεώσιμων πηγών ενεργείας. Στον εσωτερικό τομέα τα μέτρα διατήρησης της ενέργειας περιλαμβάνουν ενεργειακώς αποδοτικό σχεδιασμό κτιρίων/εξοπλισμού, νέες τεχνολογίες φωτισμού και συντήρηση λεβήτων. Στη βιομηχανία, τα μέτρα διατήρησης περιλαμβάνουν βελτίωση των βοηθητικών λειτουργιών και εκσυγχρονισμό της παραγωγής. Στον τομέα των μεταφορών τα μέτρα περιλαμβάνουν την προώθηση εναλλακτικών καυσίμων, βελτιωμένη συντήρηση των οχημάτων, διαχείριση κυκλοφορίας και ανάπτυξη των δημόσιων μέσων μεταφοράς. Δεν υπάρχουν μέτρα για την ενίσχυση των υποδοχέων (μόνο στη φάση σύλληψης). Ποσοτικά μέτρα: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 11. 12. 13. 14. 15. 16. 17. 18. Εισαγωγή του φυσικού αερίου στην παραγωγή ηλεκτρισμού Εισαγωγή του φυσικού αερίου στη βιομηχανία Εισαγωγή του φυσικού αερίου στον οικιστικό και εμπορικό τομέα και τον τομέα των υπηρεσιών Προώθηση του CHP Βελτίωση των σταθμών παραγωγής ρεύματος με λιγνίτη Προώθηση των αιολικών αγροκτημάτων Προώθηση των εφαρμογών ηλιακής ενέργειας Προώθηση της χρήσης της βιομάζας Προώθηση μικρών υδροηλεκτρικών έργων Προώθηση της χρήσης γεωθερμικής ενέργειας Πρότυπα έργα ανανεώσιμης ενέργειας Ενεργειακώς αποδοτικός σχεδιασμός κτιρίων εξοπλισμού για τα νοικοκυριά και τον τριτογενή τομέα Νέες τεχνολογίες φωτισμού για τα νοικοκυριά και τον τριτογενή τομέα Συντήρηση λεβήτων στα νοικοκυριά και στον τριτογενή τομέα Βελτίωση των βοηθητικών λειτουργιών της βιομηχανίας Εσυγχρονισμός της παραγωγής στη βιομηχανία Προώθηση εναλλακτικών καυσίμων στα μέσα μεταφοράς Βελτιωμένη συντήρηση των οχημάτων και χρησιμοποίηση ενεργειακώς πιο αποδοτικών οχημάτων 4. 2 Mt C02 0. 7 Mt C02 1. 1 Mt C02 0. 2MtCO2 0. 3MtCO2 1. 0 Mt C02 1. 0 Mt C02 0. 9 Mt C02 0. 2 Mt C02 0. 06MtCO2 0. 1 Mt C02 0. 0 Mt C02 0. 7 Mt C02 0. 4 Mt C02 0. 5MtCO2 0. 8MtCO2 0. 05MtCO2 0. 3 Mt C02 1 Προσαρμοσμένο ώστε να συμφωνεί με το ίδιο έτος έτος αναφοράς 1990, ως προς τον κατάλογο CO, για την ΕΕ-15. ι^Ο 19. 20. Ορθολογική διαχείριση του μεταφορικού συστήματος Αναβάθμιση και εκσυγχρονισμός των δημόσιων μέσων μεταφοράς 0. 45 M+C02 0. 4 M+C02 ΣΥΝΟΛΟ 13,4MtCQ2 Ταξινόμηση των μέτρων: Το σχέδιο εστιάζεται σε μέτρα τα οποία ήδη έχουν εγκριθεί από την κυβέρνηση. Προβολή εκπομπών C02 το 2000 σε σχέση με τον στόχο/σκοπό2: Σύμφωνα με το πιο ρεαλιστικό σενάριο, η Ελλάδα εκτιμά ότι θα αυξήσει τις εκπομπές της κατά 15% ±3% ως το έτος 2000 σε σύγκριση με τα επίπεδα του 1990, αν θεσπιστούν τα ανωτέρω μέτρα. Η κυρίαρχη υπόθεση είναι ότι τα μέτρα στον τομέα παραγωγής ενεργείας έχουν 100% αντίκτυπο ενώ η διείσδυση του φυσικού αερίου όπως και άλλα μέτρα έχουν μόνο 75% και 67% αντίστοιχα. Στη χειρότερη περίπτωση, οι εκπομπές θα μπορούσαν να αυξηθούν κατά 18% ως το 2000 σε σύγκριση με τα επίπεδα του 1990. Αυτό θα μπορούσε να συμβεί αν υπάρξει σοβαρή αποτυχία της διοίκησης, ιδιαίτερα όσον αφορά τη χρηματοδότηση της εφαρμογής των μέτρων, αν τα κονδύλια δεν έχουν διανεμηθεί όπως όφειλαν η έχει γίνει κατάχρηση τους. Αλλα προβλήματα που πιθανόν να ανακύψουν είναι οι καθυστερήσεις στην κατασκευή των εγκαταστάσεων παραγωγής ηλεκτρισμού με φυσικό αέριο ή δραστικές αλλαγές στη ζήτηση ενέργειας π. χ. με την εξάπλωση του κλιματισμού σε όλο τον οικιακό τομέα. Σύμφωνα με το βέλτιστο σενάριο, η αύξηση των εκπομπών θα μπορούσε να περιοριστεί στο 12%. Αυτό θα μπορούσε να συμβεί εάν ο τομέας παραγωγής ενεργείας επιταχύνει την εισαγωγή νέων τεχνολογιών στους σταθμούς που χρησιμοποιούν ως καύσιμο τον λιγνίτη, αν η εισαγωγή του φυσικού αερίου ήταν 100% επιτυχής ως το 2000, αν οι σταθμοί παραγωγής που χρησιμοποιούν φυσικό αέριο αξιοποιηθούν για να καλύψουν το βασικό φορτίο, αν καθοριστεί ως στόχος η μέγιστη δυνατή υποκατάσταση με φυσικό αέριο στα νοικοκυριά και στον τριτογενή τομέα, αν η διαθέσιμη ιδιωτικήχρηματοδότηση για την προώθηση των ανανεώσιμων μορφών ενέργειας είναι ευρύτερη απο την αναμενόμενη, αν η τεχνολογία αποδοτικής ενέργειας που είναι διαθέσιμη στην αγορά διεισδύσει στα νοικοκυριά και στον τριτογενή τομέα, αν εισαχθούν πρότυπα ενεργειακής αποδοτικότητας και σήμανσης και αν διατεθεί δημόσια χρηματοδότηση για επενδύσεις σε κομβικής σημασίας υποδομή. Ενώ τα πρότυπα δείχνουν ότι το αποτέλεσμα της επιβολής φόρου C02 ύψους μεταξύ $3 - $10/bbl, θα είχε περιορισμένο αποτέλεσμα σε επίπεδο εκπομπών C02, ένας τέτοιος φόρος θα έπρεπε να αυξήσει τα διαθέσιμα δημόσια κονδύλια για τη χρηματοδότηση των τεχνολογικών παρεμβάσεων. Αυτό θα μπορούσε να διασφαλίσει την έκβαση του πιθανότερου σεναρίου, δηλαδή της κατά 15% της αύξησης εκπομπών και να βελτιώσει τις πιθανότητες επίτευξης του βέλτιστου σεναρίου δηλ. αύξησης μόνο της τάξης του 12%. 2 Ο προβληματισμός βασίζεται στις προβλέψεις των κρατών μελών που δεν περιλαμβάνονται στην απογραφή ΕΕ-15. Γι' αυτό ίσως να υπάρχουν μικρές διαφορές μεταξύ των αριθμητικών στοιχείων που αναφέρονται στο κείμενο και των στοιχείων που δίνονται στη στήλη "Πρόβλεψη κράτους μέλους". 4-* Εκπομπές 1990 (GgC02) ΙΡΛΑΝΔΙΑ Πρόβλεψη 1990/2000 σε σχέση με το έτος αναφοράς καταλόγου (GgCOz) % co2 Αποτέλεσμα επί της γραμμής των μέτρων Πρόβλεψη κράτους μέλους1 Τροποποιημένη πρόβλεψη 30720 20. 5 25 1. 390 • Στοχος/σκοιτός και παρατηρήσεις: Στην Ιρλανδία δεν υπάρχει επίσημος στόχος παρά ένας σκοπός για περιορισμό της αύξησης των εκπομπών σε 20% πάνω από τα επίπεδα του 1990 ως το 2000. Περίληψη των μέτρων: Δίνεται έμφαση στη διατήρηση της ενέργειας σε συνδυασμό με κυβερνητική δράση για μετατροπή στη χρήση καυσίμων. Τα μέτρα περιλαμβάνουν συνδυασμένα έργα θέρμανσης και ηλεκτροπαραγωγής, προώθηση των εναλλακτικών πηγών ενεργείας, κατασκευή αποδοτικών εγκαταστάσεων ηλεκτροπαραγωγής από άνθρακα, δημιουργία ενός κέντρου ενεργείας για τον συντονισμό του προγράμματος διατήρησης της ενέργειας, εκστρατείες ενημέρωσης για τη διατήρηση της ενέργειας, βελτιωμένη μόνωση των κτιρίων, ανάπτυξη των δημόσιων μέσων μεταφοράς στα αστικά κέντρα. Η βιομηχανία θα συμβάλει μειώνοντας τις εκπομπές C02 μέσω αυτοδεσμευτικών συμφωνιών. Τα μέτρα ενίσχυσης των υποδοχέων περιλαμβάνουν την αναδάσωση και την επαναδάσωση. Ποσοτικά μέτρα Διαχείριση βάσει της ζήτησης του οικιακού, τριτογενή και βιομηχανικού τομέα 0. 27 Mt CO, Σύνολο 0. 27 Mt CO, Τοξ/^μζ/σ/? ΓωνμέΓρωι^/Ταπερισσότεραπουπεριγράφηκανστο σχέδιο βρίσκονταιυπόεφαρμογή, περιλαμβανομένων και αυτών που έχουν ως στόχο την ενίσχυση των υποδοχέων. Προβολή εκπομπών C02 ως το 2000 σχετικά με τον στόχο/σκοπό2: Η Ιρλανδία εκτιμά ότι εφαρμόζοντας τα μέτρα που αναφέρονται στο σχέδιο, μπορεί να περιορίσει την αύξηση εκπομπών C02 κατά 20% από τα επίπεδα του 1990. Αυτή η εκτίμηση δεν λαμβάνει υπόψη την ενδεχόμενη εισαγωγή ενός συνδυασμού φόρου ΟΟ^ενέργειας. Η Ιρλανδία ήταν η ταχύτερα αναπτυσσόμενη οικονομία στον χώρο του ΟΟΣΑ το 19943 και η ικανότητα να φτάσει το στόχο του 20% και να διατηρήσει τις εκπομπές σ' αυτό το επίπεδο συνδέεται περισσότερο με το μελλοντικό επίπεδο της οικονομικής ανάπτυξης παρά με την εφαρμογή των μέτρων στο πλαίσιο της στρατηγικής C02. 1 Προσαρμοσμένο ώστε να συμφωνεί με το ίδιο έτος έτος αναφοράς 1990, ως προς τον κατάλογο C 02 για την ΕΕ-15. 2 Ο προβληματισμός βασίζεται στις προβλέψεις των κρατών μελών που δεν περιλαμβάνονται στην απογραφή ΕΕ-15. Γι' αυτό ίσως να υπάρχουν μικρές διαφορές μεταξύ των αριθμητικών στοιχείων που αναφέρονται στο κείμενο και των στοιχείων που δίνονται στη στήλη "Πρόβλεψη κράτους μέλους". 3 Οικονομικές προοπτικές ΟΟΣΑ (57), Ιούνιος 1995. ^ Εκπομπές 1990 (GgC02) 436300 ΙΤΑΛΙΑ Πρόβλεψη 1990-2000 σε σχέση με το έτος αναφοράς καταλόγου % C02 2. 9 6 Επίδραση μέτρων (GgC02) 54370 Πρόβλεψη Κράτους-μέλους1 Τροποποιημένη Πρόβλεψη Στόχος/σκοιτός και παρατηρήσεις: Σταθεροποίηση στα επίπεδα του 1990 ως το 2000. Περίληψη των μέτρων: Ευρύ φάσμα μέτρων που περιλαμβάνουν και την παύση λειτουργίας σταθμών ηλεκτροπαραγωγής με πετρέλαιο και καθιέρωση της ηλεκτροπαραγωγής με φυσικό αέριο, νέες επενδύσεις σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, μέτρα περιορισμού της κυκλοφορίας, ενθάρρυνση των δημόσιων μεταφορών, νέες προδιαγραφές απόδοσης για τα νοικοκυριά, αυτοδεσμευτικές συμφωνίες με τη βιομηχανία για βελτιώσεις της περιβαλλοντικής ποιότητας. Τα μέτρα που στοχεύουν σε αύξηση των υποδοχέων εστιάζονται στην αναδάσωση, στη διαχείριση των δασών και στην προώθηση των δασικών προϊόντων. Ποσοτικά μέτρα: Δεν υπάρχει ποσοτικός προσδιορισμός. Ταξινόμηση των μέτρων: Τα μέτρα χωρίζονται σε αυτά που έχουν ήδη εγκριθεί και στις πρόσθετες πρωτοβουλίες για τον περιορισμό εκπομπών C02. Η πρώτη κατηγορία περιλαμβάνει μέτρα για τον τομέα ηλεκτροπαραγωγής (ΝΕΡ 1988) και μέτρα για συμπαραγωγή και αυτοπαραγωγή, τα οποία εγκρίθηκαν ανεξάρτητα από τη στρατηγική για περιορισμό του C02. Η δεύτερη κατηγορία περιλαμβάνει μέτρα για τον οικιστικό, εμπορικό και μεταφορικό τομέα για τη βιομηχανία. Προβολή εκπομπών C02 στο 2000 σε σχέση με τον στόχο2: Η Ιταλία δεν αναμένει σταθεροποίηση των εκπομπών το 2000 (υπέρβαση 1-5%). Δεν είναι σαφές ποια μέτρα περιλαμβάνονται στην πρόβλεψη αυτή ή σε ποιο στάδιο εφαρμογής βρίσκονται τα μέτρα που περιγράφηκαν στη στρατηγική C02. Παρά την αβεβαιότητα, η αναμενόμενη επίδραση των μέτρων είναι πολύ υψηλή. Με βάση τα ελλειπή στοιχεία της εθνικής ανακοίνωσης, είναι δύσκολο να κατανοηθεί πως η Ιταλία σχεδιάζει να επιτύχει το προβλεπόμενο επίπεδο εκπομπών. Η Ιταλία δήλωσε ότι η σταθεροποίηση μπορεί να επιτευχθεί μόνο αν ο φόρος 002/ενέργειας εισαχθεί σε κοινοτικό επίπεδο. Θεωρώντας ότι η Ιταλία είναι από τους κύριους συντελεστές της εκπομπής κοινοτικού C02, αυτή η αβεβαιότητα όσον αφορά τις εκπομπές της ως το 2000 έχει σημαντική επίδραση στην εκτίμηση της προόδου του κοινοτικού στόχου. 1 Προσαρμοσμένο ώστε να συμφωνεί με το ίδιο έτος έτος αναφοράς 1990, ως προς τον κατάλογο C 02 για την ΕΕ-15. 2 Ο προβληματισμός βασίζεται στις προβλέψεις των κρατών μελών που δεν περιλαμβάνονται στην απογραφή ΕΕ-15. Γι' αυτό ίσως να υπάρχουν μικρές διαφορές μεταξύ των αριθμητικών στοιχείων που αναφέρονται στο κείμενο και των στοιχείων που δίνονται στη στήλη "Πρόβλεψη κράτους μέλους". * 3> Εκπομπές 1990 (GgC02) 13300 ΛΟΥΞΕΜΒΟΥΡΓΟ Πρόβλεψη 1990-2000 σε σχέση με το έτος αναφοράς καταλόγου % C02 -24,1 -20 Αποτέλεσμα μέτρων (GgC02) 7820 Πρόβλεψη κράτους-μέλους1 Τροποποιημένη πρόβλεψη Στόχος/σκοπός και παρατηρήσεις: Σταθεροποίηση ως το 2000 στα επίπεδα του 1990. Περίληψη των μέτρων: Το σχέδιο εστιάζεται στον τομέα της παραγωγής ενέργειας και στον τομέα των μεταφορών. Ορισμένα μέτρα περιλαμβάνουν μελέτες σκοπιμότητας για τη χρήση στροβίλων ατμού-αερίου, πρότυπα σχέδια με στροβίλους αερίου και υδροηλεκτρική παραγωγή ενέργειας, εισαγωγή της συμπαραγωγής στα κτίρια και έρευνα για άλλες χρήσεις συμπαραγωγής, διερεύνηση του δυναμικού ανανεώσιμων ενεργειακών πηγών, προώθηση των δημόσιων μεταφορών, ανάπτυξη των συνδυασμένων εμπορευματικών μεταφορών, προώθηση των σιδηροδρομικών μεταφορών και των εσωτερικών πλωτών οδών, διερεύνηση της επιβολής φόρου οχήματος με βάση την κατανάλωση ενέργειας. Το Λουξεμβούργο σκέφτεται επίσης να επιβάλει ένα φόρο C02. Δεν υπάρχουν μέτρα ενίσχυσης των υποδοχέων. Ποσοτικός προσδιορισμός των μέτρων: ουδείς. Ταξινόμηση των μέτρων: Τα μέτρα που ανήκουν στην υπό εφαρμογή κατηγορία περιλαμβάνουν ως επί το πλείστον το νομοθετικό πλαίσιο για την περιβαλλοντική πολιτική και ορισμένες επιδοτήσεις για μέτρα ενεργειακής αποδοτικότητας στον τομέα των νοικοκυριών. Η πλειονότητα των μέτρων βρίσκεται σε φάση σχεδιασμού, συμπεριλαμβανομένων των μέτρων για τον τομέα παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας και τον τομέα των μεταφορών. Ορισμένα βρίσκονται ακόμα στο επίπεδο της χάραξης. Πιο σημαντικό "μέτρο" είναι η αναδιάρθρωση της χαλυβουργίας η οποία θα αποτελέσει τον κύριο συντελεστή μείωσης εκπομπών C02, που επιχειρείται όμως για άλλους λόγους πολιτικής και όχι για την αλλαγή του κλίματος. Προβολή εκπομπών C02 στο 2000 σχετικά με τον στόχο/σκοπό2: Το Λουξεμβούργο αναμένει μείωση των εκπομπών C02 κατά 33% ως το 2000 σε σύγκριση με τα επίπεδα του 1990. Το κύριο μέρος της μείωσης προέρχεται απο την αναδιάρθρωση της χαλυβουργίας όπου τα ηλεκτρικά εργοστάσια χαλυβουργίας θα αντικαταστήσουν τα παλαιά εργοστάσια χαλυβουργίας. Αυτή η αναδιάρθρωση έχει αρχίσει να υλοποιείται. Σχεδιάζεται η κατασκευή στροβίλων ατμού-αερίου για τη θέρμανση κατοικιών. Δεν υπάρχει λόγος να πιστέψει κανείς ότι ο στόχος της μείωσης κατά 33% δεν θα επιτευχθεί ως το 2000. 1 Προσαρμοσμένο ώστε να συμφωνεί με το ίδιο έτος έτος αναφοράς 1990, ως προς τον κατάλογο C 02 για την ΕΕ-15. 2 Ο προβληματισμός βασίζεται στις προβλέψεις των κρατών μελών που δεν περιλαμβάνονται στην απογραφή ΕΕ-15. Παρά ταύτα μπορεί να υπάρξουν μικρές διαφορές μεταξύ των στοιχείωνπου αναφέρονται στο κείμενο και αυτών που προβλέπονται στον ανωτέρω πίνακα ως πρόβλεψη των κρατών μελών. n Εκπομπές 1990 (GgC02) 151800 ΚΑΤΩ ΧΩΡΕΣ Πρόβλεψη 1990-2000 σε σχέση με το έτος αναφοράς κατάλογου co2 % -0,4 10 Αποτέλεσμα μέτρων (GgC02) 9900 Πρόβλεψη κράτους-μέλους1 Τροποποιημένη πρόλεψη Στόχος/σκοπός και παρατηρήσεις: Ο διορθωμένος στόχος για τη θερμοκρασία είναι η μείωση κατά 3%. Το 1990 ήταν ένα ασυνήθιστα θερμό έτος, έτσι οι εκπομπές από την θέρμανση χώρου ήταν χαμηλότερη απ' ό,τι σε ένα φυσιολογικό έτος. Η ολλανδική απογραφή για το 1990, στην οποία βασίζεται ο στόχος, προσαρμόστηκε χρησιμοποιώντας στατιστικές βαθμοημέρας, με αποτέλεσμα, το 1990, το σύνολο να είναι υψηλότερο κατά 3,8% των σημερινών εκπομπών. Αυτό σημαίνει ότι ο ολλανδικός στόχος για μείωση κατά 3% από τα διορθωμένα επίπεδα θερμοκρασίας του 1990, αντιστοιχεί σε μια αύξηση 0,7% άνω των μη προσαρμοσμένων εκπομπών. Εφ' όσον ο κατάλογος της Κοινότητας για το 1990 δεν είναι διορθωμένος ως προς τη θερμοκρασία, είναι πιο κατάλληλο να γίνεται αναφορά στο διορθωμένο στόχο πέρα από τη θερμοκρασία, ο οποίος είναι γενικά αποδεκτός ως "επιστροφή στο στόχο". Περίληψη των μέτρων: Εστίαση στη βελτίωση της διατήρησης της ενέργειας και της βελτίωσης της ενεργειακής αποδοτικότητας, χρησιμοποιώντας αυτοδεσμευτικές συμφωνίες στους τομείς της βιομηχανίας, της ενέργειας και του εμπορίου. Το σχέδιο περιλαμβάνει τα ακόλουθα μέτρα: επένδυση στη συμπαραγωγή και επιδοτήσεις για ανανεώσιμες μορφές ενέργειας, αυτοδεσμευτικές συμφωνίες για διατήρηση ενέργειας στους τομείς της βιομηχανίας, του δημόσιου και της γεωργίας, πρόγραμμα διατήρησης ενέργειας για τις MME, προδιαγραφές ενεργειακής αποδοτικότητας και κανονισμοί για τα νοικοκυριά και τα κτίρια, διαχείριση της ζήτησης βάσει επιδοτήσεων και πληροφόρησης. Εχουν εισαχθεί φόροι καυσίμων και έχει καθοριστεί συντελεστής βάσει της ενέργειας και της περιεκτικότητας σε άνθρακα. Εξετάζεται μια νομοθετική πρόταση για αύξηση του συντελεστή C02 για τους μικρούς καταναλωτές όμως μελετάται να παραμείνει αμετάβλητος ο συντελεστής για τους μεγάλους καταναλωτές εκτός εάν υπάρξει πρόοδος ως προς τον φόρο της ΕΕ. Τα μέτρα στον τομέα των μεταφορών έχουν ληφθεί για λόγους πέρα από την αλλαγή του κλίματος, περιέχουν ωστόσο μέτρα σχετικά με τα οχήματα ώστε να βελτιώσουν την ενεργειακή αποδοτικότητα, να περιορίσουν την αύξηση της κινητικότητας χρησιμοποιώντας οικονομικά μέσα, ενθαρρύνοντας την αλλαγή διαδικασιών μέσω ενός συνολικού προγράμματος επενδύσεων για υποδομή, να προωθήσουν τις συνδυασμένες εμπορευαμτικές μεταφορές. Μεταξύ των μέτρων για την επαύξηση των υποδοχέων περιλαμβάνοντα και η αναδάσωση και η αλλαγή χρήσης γης υπό την ΚΓΠ. Ποσοτικά μέτρα: Σύνολο 9900 Gg Ταξινόμηση των μέτρων: Τα μέτρα που περιγράφτηκαν ανωτέρω έχουν εγκριθεί απο το Κοινοβούλιο και έχουν δεσμευθεί τα αναγκαία κονδύλια για την εφαρμογή των μέτρων από τον ετήσιο προϋπολογισμό. Ορισμένα σημαντικά μέτρα βρίσκονται ήδη στο στάδιο της εφαρμογής, με πρώτα τις αυτοδεσμευτικές συμφωνίες για την βιομηχανία και τη γεωργία. Στον τομέα της βιομηχανίας έχουν συναφθεί 20 συμφωνίες και 9 δηλώσεις προθέσεων που καλύπτουν το 75% της βιομηχανικής χρήσης ενέργειας. Στη γεωργία, η συμφωνία για οπωροκηπευτικά θερμοκηπίου καλύπτει το 85% της γεωργικής χρήσης ενέργειας. Ωστόσο, τα μέτρα στον τομέα των μεταφορών έχουν εφαρμοστεί για λόγους πέραν από την αλλαγή του κλίματος. Αν και υπάρχει ανάληψη υποχρέωσης για την εφαρμογή μέτρων στον τομέα των μεταφορών πριν από το 2000, δεν υπάρχει καθορισμένο χρονικό πλαίσιο για την εφαρμογή. Τα υπό μελέτη μέτρα περιλαμβάνουν την εισαγωγή κανονιστικού φόρου ενέργειας. Άλλα υπό μελέτη μέτρα περιλαμβάνουν απαιτήσεις αποδοτικότητας για τις ηλεκτρικές συσκευές και απαιτήσεις αποδοτικότητας για τα ιδιωτικής χρήσεως αυτοκίνητα, και τα δύο σε κοινοτικό επίπεδο. 1 Προσαρμοσμένο ώστε να συμφωνεί με το ίδιο έτος έτος αναφοράς 1990, ως προς τον κατάλογο C 02 για την ΕΕ-15. q. :> Προβολή εκπομπών C02 ως το 2000 σχετικά με το στόχο/σκοπό2: Αν τα ανωτέρω αναφερθέντα μέτρα εφαρμοστούν, τότε οι Κάτω Χώρες θα μπορέσουν ως το 2000 να σταθεροποιήσουν τις εκπομπές στα επίπεδα του 1990, βάσει μη προσαρμοσμένων αριθμητικών στοιχείων που αντιστοιχούν σε μείωση μόλις άνω του 3% των εκπομπών, χρησιμοποιώντας προσαρμοσμένα αριθμητικά στοιχεία θερμοκρασίας. Η συμβολή του τομέα των μεταφορών σ' αυτή τη μείωση αναμένεται να είναι μηδενική και, συνεπώς, η αβεβαιότητα σε σχέση με την εφαρμογή των μέτρων σ' αυτό τον τομέα δεν επηρεάζει τα προβλεπόμενα επίπεδα εκπομπών ως το 2000. 2 Ο προβληματισμός βασίζεται στις προβλέψεις των κρατών μελών που δεν περιλαμβάνονται στην απογραφή ΕΕ-15. Παρά ταύτα μπορεί να υπάρξουν μικρές διαφορές μεταξύ των στοιχείωνπου αναφέρονται στο κείμενο και αυτών που προβλέπονται στον ανωτέρω πίνακα ως πρόβλεψη των κρατών μελών. 1\& Εκπομπές 1990 (GgC02) 42500 ΠΟΡΤΟΓΑΛΙΑ Πρόβλεψη 1990-2000 σε σχέση με το έτος αναφοράς καταλόγου C02 % 36 36 Αποτέλεσμα μέτρων (GgC02) 7030 Πρόβλεψη κράτους-μέλους1 Τροποποιημένη πρόβλεψη Στόχος/σκοιτός και παρατηρήσεις: Η Πορτογαλία δεν έχει επίσημο στόχο, αλλά ένα "σκοπό" να περιορίσει την αύξηση των εκπομπών C02 στο 40% από τα επίπεδα του 1990. Περίληψη των μέτρων: Το σχέδιο παρουσιάζει ένα ευρύ φάσμα μέτρων για όλους τους τομείς. Τα μέτρα περιλαμβάνουν την εισαγωγή φυσικού αερίου, CHP, βελτιωμένη αποδοτικότητα ηλεκτροπαραγωγής, διατήρηση ενέργειας στην τελική χρήση, επιδοτήσεις και εκστρατείες πληροφόρησης για βελτιώσεις της ενεργειακής αποδοτικότητας στη βιομηχανία, προώθηση των σιδηροδρομικών μεταφορών, εκσυγχρονισμός της οδικής υποδομής, διαχείριση της κυκλοφορίας. Τα μέτρα για ενίσχυση των υποδοχέων περιλαμβάνουν διατήρηση των δασών, αναδάσωση και προστασία των δασών. Ποσοτικός προσδιορισμός των μέτρων: ουδείς. Ταξινόμηση των μέτρων: Τα υπό εφαρμογή μέτρα περιλαμβάνουν μέτρα για τους τομείς ενέργειας, βιομηχανίας και κατοικίας τα οποία συνδέονται με προγράμματα (συχνά προγράμματα ΕΕ), τα οποία εφαρμόζονται επί ορισμένο χρονικό διάστημα. Το στάδιο εφαρμογής των μέτρων στον τομέα των μεταφορών είναι ασαφές, αλλά φαίνεται ότι βρίσκεται μόνο στη φάση της σύλληψης ή στην καλύτερη περίπτωση στη φάση του σχεδιασμού. Προβολή εκπομπών C02 ως το 2000 σχετικά με τον στόχο/σκοπό2: Αν υποτεθεί ότι εφαρμόζονται όλα τα μέτρα που περιλαμβάνονται στο σχέδιο, τότε οι εκπομπές C02 της Πορτογαλίας αναμένεται να αυξηθούν κατά 40%. Παρ' όλα αυτά, φαίνεται ότι η εφαρμογή των μέτρων στον τομέα των μεταφορών είναι αβέβαιη. Εφ' όσον δεν είναι σαφές μέχρι ποίου σημείου ο τομέας των μεταφορών αναμένεται να επηρεάσει τον περιορισμό αύξησης του C02, είναι δύσκολο να εκτιμηθεί η επίδραση αυτής της αβεβαιότητας στο αναμενόμενο επίπεδο εκπομπών το 2000. Ωστόσο, όπως και στις άλλες χώρες συνοχής, τα επίπεδα των εκπομπών συνδέονται περισσότερο με την οικονομική ανάπτυξη παρά με την εφαρμογή των μέτρων που περιέχονται στη στρατηγική C02. Η σημερινή αύξηση εκπομπών μεταξύ των ετών 1990 και 1993, ετών με χαμηλή οικονομική ανάπτυξη, καταδεικνύουν ότι θα μπορούσε να επιτευχθεί ως το 2000 χαμηλότερη αύξηση από 40%. 1 Προσαρμοσμένο ώστε να συμφωνεί με το ίδιο έτος έτος αναφοράς 1990, ως προς τον κατάλογο C 02 για την ΕΕ-15. 2 Ο προβληματισμός βασίζεται στις προβλέψεις των κρατών μελών που δεν περιλαμβάνονται στην απογραφή ΕΕ-15. Παρά ταύτα μπορεί να υπάρξουν μικρές διαφορές μεταξύ των στοιχείωνπου αναφέρονται στο κείμενο και αυτών που προβλέπονται στον ανωτέρω πίνακα ως πρόβλεψη των κρατών μελών. ΙΣΠΑΝΙΑ Εκπομπές 1990 (GgC02) Πρόβλεψη 1990-2000 σε σχέση με το έτος αναφοράς καταλόγου co2 % Αποτέλεσμα μέτρων (GgC02) 227300 20,8 59470 Πρόβλεψη κράτους- μέλους1 Τροποποιημένη πρόβλεψη 23 Στόχος/σκοΓτός και παρατηρήσεις: Η Ισπανία αρχικά προέβλεπε περιορισμένη αύξηση των εκπομπών κατά 25% σε σχέση με τα επίπεδα του 1990 μέχρι το 2000. Αυτή η περιορισμένη αύξηση αναθεωρήθηκε καθοδικά σε 11-13%2. Περίληψη των μέτρων: Τα μέτρα εστιάζονται στη διατήρηση της ενέργειας και τη μεταστροφή στην χρήση των καυσίμων. Τα μέτρα διατήρησης συνδέονται κύρια με τη βιομηχανία (καυστήρες, λέβητες, πιο αποδοτική τεχνολογία), τις μεταφορές (τεχνικά μέτρα και μέτρα διαχείρισης) και με τον τομέα κατοικίας/εμπορίου (τεχνικοί κανονισμοί, ευαισθητοποίηση του χρήστη). Τα μέτρα για μεταστροφή στη χρήση των καυσίμων περιλαμβάνουν προώθηση του φυσικού αερίου στη βιομηχανία (π. χ. στην τσιμεντοβιομηχανία και τη χαλυβουργία καθώς και στον εξοπλισμό καύσεως) και στον τομέα της κατοικίας (για θέρμανση χώρου) καθώς και προώθηση ανανεώσιμων μορφών ενέργειας (π. χ. υδροηλεκτρική και αιολική ηλεκτροπαραγωγή) και CHP. Αλλα μέτρα περιλαμβάνουν την επιδότηση των δημόσιων μεταφορών καθώς και επένδυση στην υποδομή των σιδηροδρόμων και απαλλαγή φόρου για τη χρήση υγραερίου στις σιδηροδρομικές μεταφορές. Τα μέτρα αύξησης των υποδοχέων περιλαμβάνουν αναδάσωση, διαχείριση δασών, προστασία από τις πυρκαγιές των δασών, έλεγχο καταστροφών. Ποσοτικός προσδιορισμός μέτρων: ουδείς. Ταξινόμηση των μέτρων: Τα μέτρα που έχουν σχέση με την ενέργεια περιλαμβάνονται στο Εθνικό Ισπανικό Σχέδιο Ενέργειας το οποίο αφορά την περίοδο 1991 έως 2000. Με αυτόν τον τρόπο, τα μέτρα εφαρμογής έχουν αρχίσει. Τα ειδικά μέτρα για τον τομέα των μεταφορών έχουν εφαρμοστεί. Τα μέτρα για την αύξηση των υποδοχέων βρίσκονται υπό εφαρμογή. Προβολή εκπομπών C02 ως το 2000 σε σχέση με τον στόχο/σκοπό3: Εκτιμάται ότι η Ισπανία θα επιτύχει τον στόχο της ως το 2000, για αύξηση κατά 25% σε σχέση με τα επίπεδα του 19904. Οπως και οι άλλες χώρες συνοχής, τα επίπεδα εκπομπής συνδέονται περισσότερο με την οικονομική ανάπτυξη παρά με την εφαρμογή των μέτρων του σχεδίου. Λαμβάνοντας υπόψη τη χαμηλή οικονομική ανάπτυξη κατά την περίοδο 1990-1993 και ανάλογα με την οικονομική ανάπτυξη των επόμενων ετών, ενδέχεται να επιτευχθεί ακόμη και κάτι καλύτερο από τον περιορισμό της αύξησης της εκπομπής σε 25%. 1 Προσαρμοσμένο ώστε να συμφωνεί με το ίδιο έτος έτος αναφοράς 1990, ως προς τον κατάλογο C 02 για την ΕΕ-15. 2 Συνεδρίαση της Επιτροπής Μηχανισμού Παρακολούθησης, 18 Μαΐου 1995. 3 Οι συζητήσεις βασίζονται στις προβλέψεις των κρατών μελών που δεν περιλαμβάνονται στην απογραφή ΕΕ-15. Παρά ταύτα μπορεί να υπάρξουν μικρές διαφορές μεταξύ των στοιχείων που αναφέρονται στο κείμενο και αυτών που προβλέπονται στον ανωτέρω πίνακα ως πρόβλεψη των κρατών μελών. 4 Ο στόχος αυτός στη συνέχεια αναθεωρήθηκε καθοδικά σε 11-13%. Ωστόσο, στις προβλέψεις της παρούσας έκθεσης χρησιμοποιήθηκε ένα ποσοστό 25% Εκπομπές 1990 (GgC02) 61300 ΣΟΥΗΔΙΑ Πρόβλεψη 1990-2000 σε σχέση με το έτος αναφοράς καταλόγου C02 % Αποτέλεσμα των μέτρων (GgC02) 4,4 6 10200 Πρόβλεψη κράτους-μέλους' Τροποποιημένη πρόβλεψη Στόχος/σκοΓίός και παρατηρήσεις: Ως το 2000, σταθεροποίηση στο επίπεδο του 1990. Περίληψη των μέτρων: Η στρατηγική C02 εστιάζεται στη μεταστροφή της χρήσης ορυκτών καυσίμων προς ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, βελτιώνοντας τη διαχείριση ενέργειας και την πιο αποδοτική χρήση της. Τα μέτρα για τη βελτίωση της ενεργειακής αποδοτικότητας περιλαμβάνουν απόκτηση τεχνολογίας ενέργειας και επίδειξη αποδοτικών ηλεκτρικών προϊόντων, διαδικασίες και συστήματα στις οικίες, στις μη οικιστικές κτιριακές εγκαταστάσεις και στη βιομηχανία. Τα οικονομικά μέσα παίζουν ένα σημαντικό ρόλο στη στρατηγική, π. χ. οι φόροι C02 και ενέργειας οι οποίοι έχουν διασταυρούμενο αποτέλεσμα. Η φορολόγηση των καυσίμων και Ε&Α (εναλλακτικά καύσιμα και ενεργειακώς αποδοτικά οχήματα) είναι τα μόνα μέτρα που έχουν ληφθεί στον τομέα των μεταφορών. Στον τομέα της δασοπονίας περιλαμβάνονται μέτρα διατήρησης/διαχείρισης και προώθησης μακρόβιων προϊόντων ξυλείας. Ποσοτικά μέτρα: 1. 2. 3. 4. 5. Φόροι άνθρακα-τομέας ενέργειας Φόρος βενζίνης και φόρος άνθρακα - τομέας μεταφορών Πρόγραμμα αποδοτικότητας Πρόγραμμα επενδύσεων-βιοκαύσιμα Λοιπά 5. 3 Mt C02 2. 2 Mt C02 2. 1 Mt C02 0. 6 Mt C02 0. 2 Mt CQ2 Σύνολο 10. 4 Mt CQ2 Ταξινόμηση των μέτρων: Η πλειονότητα των μέτρων βρίσκεται στο στάδιο της εφαρμογής. Προβολή εκπομπών C02 ως το 2000 σε σχέση με τον στόχο/σκοπό2: Με τα σημερινά μέτρα για την αντιμετώπιση της αλλαγής του κλίματος, οι συνολικές εκπομπές του διοξειδίου του άνθρακα προβλέπεται ότι το 2000 θα αυξηθούν ελαφρώς (π. χ. 4%) πάνω από τα επίπεδα του 1990. Αυτή η προβολή βασίζεται σε μη προσαρμοσμένα στοιχεία (μη διορθωμένα από απόψεως θερμοκρασίας). Αν η προσαρμογή της θερμοκρασίας γίνει για τις εκπομπές του 1990 (3%) τότε η σταθεροποίηση θα έχει επιτευχθεί το 2000. Αυτή η προβολή δεν υπολογίζει τις αυξήσεις του φόρου ενέργειας και άνθρακος που θα προκύψουν το 1994. Θεωρώντας ότι τα περισσότερα μέτρα έχουν ολοκληρωθεί, συμπεριλαμβανομένου του φόρου ^2/ενέργειας, δεν υπάρχει λόγος να θεωρήσουμε ότι η Σουηδία δεν θα επιτύχει αυτήν την προβολή. Ωστόσο, οι προβλέψεις υποθέτουν ότι η σταδιακή κατάργηση της πυρηνικής ενέργειας δεν θα ξεκινήσει πριν από το 2000. Ακόμα και αν δεν αρχίσει αμέσως, θα είναι δύσκολο να αποφευχθεί η κάλυψη της αυξανόμενης ενεργειακής ζήτησης με ορυκτά καύσιμα. Ωστόσο, υπάρχουν μεγάλες δυνατότητες αύξησης των βιοκαυσίμων στη Σουηδία, ειδικά 1 Προσαρμοσμένο ώστε να συμφωνεί με το ίδιο έτος έτος αναφοράς 1990, ως προς τον κατάλογο C 02 για την ΕΕ-15. 2 Ο προβληματισμός βασίζεται στις προβλέψεις των κρατών μελών που δεν περιλαμβάνονται στην απογραφή ΕΕ-15. Παρά ταύτα μπορεί να υπάρξουν μικρές διαφορές μεταξύ των στοιχείων που αναφέρονται στο κείμενο και αυτών που προβλέπονται στον ανωτέρω πίνακα ως πρόβλεψη των κρατών μελών. 4-1 σε σταθμούς συμπαραγωγής θερμότητας και ηλεκτρικού ρεύματος αλλά και για θέρμανση3). Μόλις αρχίσει η απόσυρση πυρηνικών σταθμών, οι εκπομπές C02 από την παραγωγή ηλεκτρισμού θα αυξηθούν σημαντικά. Απομένει να ληφθεί μια τελική απόφαση όσον αφορά την απόσυρση της πυρηνικής ενέργειας. 3 Σύμφωνα με τον νόμο περί διαχείρισης των φυσικών πόρων, τα εναπομείναντα μεγάλα ποτάμια προστατεύονται από υδροηλεκτρική εκμετάλλευση 3D ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ Εκπομπές 1990 (GgC02) Πρόβλεψη 1990- 2000 σε σχέση με το έτος αναφοράς καταλόγου C02 % Αποτέλεσμα των μέτρων (GgC02) 577000 71740 -6,1 -2 Πρόβλεψη κράτους-μέλους1 Τροποποιημένη πρόβλεψη Στόχος/σκοπός και παρατηρήσεις: Ως το 2000 σταθεροποίηση στα επίπεδα του 1990. Περίληψη των μέτρων: Μεταστροφή στη χρήση των καυσίμων και αποδοτικότητα ενέργειας χρησιμοποιώντας οικονομικά μέσα, κανονισμούς και πληροφόρηση/εκπαίδευση, περιλαμβάνοντας: αυξημένη παραγωγή ηλεκτρισμού από αέριο, CHP και ανανεώσιμες μορφές ενέργειας, δημιουργία ενός ομίλου εξοικονόμησης ενέργειας που θα προωθήσει την ενεργειακή αποδοτικότητα και διατήρηση, αύξηση των δασμών, των καυσίμων για οδικές μεταφορές, εισαγωγή ΦΠΑ στα οικιακής χρήσης καύσιμα και την ηλεκτρική ενέργεια, χορήγηση οικολογικού και ενεργειακού σήματος, αναθεώρηση των οικοδομικών προδιαγραφών. Ποσοτικά μέτρα: 1. 2. 3. 4. Διατήρηση ενέργειας στο νοικοκυριό (ΦΠΑ στη χρήση οικιακής χρήσης καυσίμων, Τραστ εξοικονόμησης ενέργειας, συμβουλή/πληροφόρηση οικολογικό κοινοτικό πρόγραμμα SAVE, αναθεώρηση του οικοδομικού κανονισμού για ενίσχυση των απαιτήσεων ενεργειακής αποδοτικότητας Κατανάλωση ενέργειας απο τις επιχειρήσεις (ενεργειακή αποδοτικότητα, συμβουλές/πληροφόρηση, σχέδια ομίλων εξοικονόμησης ενέργειας για μικρές επιχειρήσεις, Συμβουλευτικό Σύστημα Σχεδιασμού Ενέργειας, Κοινοτικό Πρόγραμμα SAVE, αναθεώρηση του οικοδομικού κανονισμού για ενίσχυση των απαιτήσεων ενεργειακής αποδοτικότητας) Κατανάλωση ενέργειας στον δημόσιο τομέα (στόχοι για την κεντρική και τοπική διοίκηση και για τους οργανισμούς του δημοσίου) Μεταφορές (αυξήσεις των δασμών καυσίμων για οδική χρήση και υποχρέωση για πραγματικές αυξήσεις τουλάχιστον κατά 5% στους μελλοντικούς προϋπολογισμούς) Σύνολο 36. 600 GgCQ2 146644 GgC02 9165 GgC02 3666 GgC02 9165 GgC02 Ταξινόμηση των μέτρων: Τα περισσότερα μέτρα έχουν ολοκληρωθεί. Ωστόσο ορισμένα μέτρα είναι εθελοντικά ή εξαρτώνται από αβέβαιη χρηματοδότηση. 1 Προσαρμοσμένο ώστε να συμφωνεί με το ίδιο έτος έτος αναφοράς 1990, ως προς τον κατάλογο C 02 για την ΕΕ-15. Προβολή εκπομπών C02 το 2000 σε σχέση με τον στόχο/σκοπό2: Το Ηνωμένο Βασίλειο αναμένει μειώσεις των εκπομπών ως αποτέλεσμα της ίδρυσης ενός Ομίλου Εξοικονόμησης Ενέργειας. Λόγω αλλαγών στα αναμενόμενα επίπεδα χρηματοδότησης, η συμβολή αναμένεται ότι θα είναι χαμηλότερη (κατ'έλάχιστο 0,3 MtC ισοδύναμο προς 1,1 MtC02) απ'ό,τι είχε αρχικά εκτιμηθεί -παρόλο που ο Όμιλος αναπτύσσει και άλλα σχέδια, τα οποία θα συμβάλουν σε περαιτέρω εξοικονόμηση. Ωστόσο, ακόμα κι αν ληφθεί υπόψη η περιορισμένη συμβολή του Ομίλου Εξοικονόμησης Ενέργειας, οι εκπομπές C02 στο ΗΒ αναμένεται ότι θα είναι κάτω από τα επίπεδα του 1990, μάλλον ως αποτέλεσμα της διαφοροποίησης στη χρήση των καυσίμων παρά της διατήρησης ενέργειας. 2 Ο προβληματισμός βασίζεται στις προβλέψεις των κρατών μελών που δεν περιλαμβάνονται στην απογραφή ΕΕ-15. Παρά ταύτα μπορεί να υπάρξουν μικρές διαφορές μεταξύ των αριθμητικών στοιχείων που αναφέρονται στο κείμενο και αυτών που προβλέπονται στον ανωτέρω πίνακα ως πρόβλεψη των κρατών μελών. ISSN 0254-1483 COM(96) 91 τελικό ΕΓΓΡΑΦΑ GR 14 Αριθ. καταλόγου : CB-CO-96-096-GR-C ISBN 92-78-01225-4 Υπηρεσία Επισήμων Εκδόσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων L-2985 Λουζεμβούργο •?>