title: MEDEDELING VAN DE COMMISSIE Structuurmaatregelen van de gemeenschap en werkgelegenheid

eurovoc_concepts:
Structural Funds
development policy
employment policy
impact study
structural policy

text: COMMISSE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN Brussel, 20. 03. 1996 COM(96) 109 def. MEDEDELING VAN DE COMMISSIE STRUCTUURMAATREGELEN VAN DE GEMEENSCHAP EN WERKGELEGENHEID STRUCTUURMAATREGELEN VAN DE GEMEENSCHAP EN WERKGELEGENHEID Inhoud Bladzijde EFFHCT VAN DE STRUCTURELE MAATREGELEN OP DE WERKGELEGENHEID - ANALYSE EN BALANS A. De structurerende werking van de Structuurfondsen is een noodzakelijke voorwaarde voor het creëren van duurzame werkgelegenheid Een per doelstelling verschillend effect op de werkgelegen heid Kwantificering van het effect B. C. MOGELIJKE AANPASSINGEN : IN HET KADER VAN DE HUIDIGE PROGRAMMERING MEER DOEN EN BETER PRESTEREN TER VERGROTING VAN DE WERK GELEGENHEID A. De lange-termijnvoorwaarden voor een duurzame economische groei scheppen De groei werkgelegenheidsintensiever maken Economische en sociale solidariteit, inclusief gelijke kansen, met een meer gerichte aanpak bevorderen Het voor de structurele steunverlening opgezette partnerschap valoriseren en verrijken IL B. C. D. Conclusies Bijlagen 10 17 20 21 24 33 36 41 STRUCTUURMAATREGELEN VAN DE GEMEENSCHAP EN WERKEGELEGENHEID ACHTERGROND De ernst van de situatie op de arbeidsmarkt vormt voor de Europese Unie, die momenteel zo'n 18 miljoen werklozen telt, een verontrustend probleem. De bestrijding van de werkloosheid en het creëren van nieuwe werkgelegenheid zijn dan ook belangrijke prioriteiten voor de Europese Gemeenschap en de Lid-Staten. In de lijn van het Witboek "Groei, concurrentievermogen en werkgelegenheid" heeft de Europese Raad van Essen besloten om in dit verband via door de Lid-Staten vastgestelde meerjarenprogramma's maatregelen op middellange termijn te treffen. In haar mededeling aan de Raad over de follow-up van de Europese Raad van Essen1 heeft de Commissie onderstreept dat er een samenhang moet zijn tussen het in Essen vastgestelde beleid en het gebruik van de Structuurfondsen. Verder heeft zij in haar recente mededeling over de tendensen en de ontwikkeling van de arbeidscontext in de Europese Unie en over de Europese werkgelegenheidsstrategie2 uiteengezet op welke prioritaire gebieden de Structuurfondsen rekening moeten houden met de recente ontwikkelingen en de vooruitzichten wat het werkgelegenheidsbeleid betreft. Dit verslag is gunstig onthaald door de Europese Raad van Madrid, die met name heeft gewezen op de voor alle partijen gunstige effecten van een betere coördinatie van het economisch en structuurbeleid van de Unie. Met een budget van 170 miljard ecu tegen prijzen van 1995 (inclusief het Cohesiefonds) voor de periode 1994-1999 spelen de Structuurfondsen in het kader van de economische en sociale samenhang een belangrijke rol bij de bevordering van de werkgelegenheid, met name in de Lid-Staten en regio's waarop hun activiteiten via hoofdzakelijk door de Lid-Staten vastgestelde programma's van werkgelegenheid op middellange en lange termijn door enerzijds de aanpassing van de kapitaalgoederen en van de personele middelen en anderzijds de werking van de arbeidsmarkt te verbeteren. Verder hebben zij ook effect op korte termijn, dankzij een grotere vraag naar goederen en diensten. Ter verkleining van de hardnekkige verschillen tussen de regio's van de Europese Unie, onder meer op het gebied van de werkgelegenheid, wordt met het structuurbeleid gestreefd naar een evenwichtige ruimtelijke ontwikkeling van de prioritaire regio's. Die verschillen op het vlak van werkgelegenheid - de werkloosheidspercentages in de onderscheiden regio's variëren tussen 3,4 % en 34,7 %, wat neerkomt op een verhouding van 1 op 10- dreigen er binnen de Europese Unie ook tot ernstige spanningen te leiden (zie bijlage 1). De werkloosheidsstatistieken moeten bovendien worden aangevuld met gegevens over de participatiegraad (verhouding tussen de beroepsbevolking en de leeftijdsgroep 15-64 jaar), die informatie over gevallen van onderbenutting van het arbeidspotentieel kan opleveren. Ook hier zijn de verschillen groot : de zijn geconcentreerd. Zij steunen het scheppen 1 2 COM(95)74 def. van 8 maart 1995. COM(95)465 def. van 11 oktober 1995. participatiegraad varieert tussen 51 % en 86,5 % (zie bijlage 2), waarbij de laagste percentages vooral in bet zuiden van de Unie worden genoteerd (Noord- Griekenland, Spanje, de Mezzogiorno). In de andere tot een actief regio's draagt het structuurbeleid bij werkgelegenheidsbeleid dat is gericht op de inschakeling van jongeren, van langdurig werklozen en van met uitsluiting bedreigde personen, en op de aanpassing van de arbeidskrachten aan de industriële omschakelingen. Via hun bijdrage aan de bevordering van de werkgelegenheid kunnen de structuurfondsen bovendien tot de gelijkheid van kansen, waarvan de Europese Raden met nadruk hebben verklaard dat zij een prioritaire taak van de Unie en haar Lid-Staten is. I. A. EFFECT VAN DE STRUCTURELE MAATREGELEN OP DE WERKGELEGENHEID - ANALYSE EN BALANS De structurerende werking van de Structuurfondsen is een noodzakelijke voorwaarde voor het creëren van duurzame werkgelegenheid 1) In het algemeen gesproken hebben de structurele maatregelen een dubbele werking : a) b) De eigenlijke werking, aan de aanbodzijde : de door de Structuurfondsen medegefinancierde investeringen dragen bij tot een verbetering van de economische prestaties van het produktie-apparaat door uitbreiding en aanpassing van de kapitaalgoederen en van de personele middelen, waardoor een werkgelegenheidsgroei op termijn mogelijk is. Een bijkomend effect, aan de vraagzijde : de maatregelen hebben niet alleen een direct effect op de werkgelegenheid : er zijn ook belangrijke indirecte effecten die verband houden met de stijging van de uiteindelijke vraag. Bovendien doet het effect van deze maatregelen zich ook buiten de steungebieden gevoelen (leakage effects), voornamelijk in de meer ontwikkelde gebieden. Globaal genomen kan het structuurbeleid worden beschouwd als een element van het nationaal economisch beleid, waaraan het een financiële bijdrage levert. Een typisch voorbeeld van zo'n opzet is de "Gemeinschaftsaufgabe" in Duitsland, een nationale steunregeling met regionale doelstellingen. Macro-economisch effect Aartdeet in de door de betrokken regio's verrichte investeringen Het aandeel van de communautaire investeringssteun (met name uit het EFRÖ) in alle door de overheid en de particuliere sector gedane bruto-investeringen in vaste activa bedraagt bijna 12 % in Griekenland, tussen 8 en 8 % in Ierland en Portugal* en 7 % in de betrokken Spaanse regio's. Aan de hand van deze percentages, waarbij nog geen rekening is gehouden met het Cohesiefonds, kan het economisch effect van de Fondsen worden bepaald. Het gaat hier om het procentuele aandeel m de totale investeringen, zowel die van de particuliere sector als die van dé overheid. Wanneer aïleen de overheidsinvesteringen worden bekeken, worden deze percentages zeer hoog, en kunnen ZIJ zelfs 50 % van deze Investeringen bedragen, Effect op de groei in de begunstigde tanden Öp grond van de eerste ramingen betreffende de vastgestelde CB's kan worden gesteld dat ûem CB's een duidelijk effect op de groei en dus op de werkgelegenheid zulten hebben. Voor Portugal en Griekenland wordt de dankzij de communautaire steun verwezenlijkte extra groei van het BBP geraamd op 0,6 % per jaar (meer dan 1 % ais ook de nationale bijdrage wordt meegerekend). Zo zullen het Portugese en het Griekse BBP in 1999 naar verwachting 3% hoger liggen dan zonde* communautaire overdrachten het geval zou zijn. De eerste resultaten van de rarv-Jngen voor Spanje en voor Ierland dulden op een extra groei van het BBP van de betrokken regio's met 0,4% per jaar (0,7% als de nationale bijdrage wordt meegerekend), wat betekent dat het BBP in 1999 2 % hoger zal liggen dan zonder steun het geval zou zijn. Uiteraard hangt het reële effect op de groei grotendeels af van de totale economische context, dus ook van de resultaten van het macro-economisch beleid en van de ontwikkeling van de wereldeconomie- 2) In het kader van de structuurmaatregelen wordt een hele reeks hulpmiddelen ingezet, die op drie soorten acties zijn gericht : steun voor infrastructuur, steun aan de produktiesector en ontwikkeling van het menselijk potentieel. a) Ontwikkeling van de infrastructuur heeft een stimulerend effect op de groei en, daardoor, op de werkgelegenheid : i) betere infrastructuur biedt externe voordelen voor de particuliere sector (hogere produktiviteit en lagere produktiekosten). Dit geldt met name voor de regio's van doelstelling 1 met de minste infrastruc tuurvoorzieningen; het effect op de werkgelegenheid positief; daarbij kan het gaan om : is doorgaans ii) directe effecten, voornamelijk in verband met de aanleg van de betrokken infrastructuur; het tijdelijke en deels betreft hier uiteraard exogene arbeidsplaatsen; indirecte effecten in verband met de externe voordelen van de totstandbrenging van de infrastructuren en in verband met de benuttingsgraad ervan; hierbij varieert de werkgelegenheidsintensiteit in infrastructuur, De grote door het EFRO ondersteunde programma's voor spoorweginfrastructuur in Griekenland dragen Italië en rechtstreeks bij tot het creëren en het in sfcwd houden van respectievelijk 37ö0öen 11 600 arbeidsplaats). Het indirecte effect kan worden geraamd op 57 000 arbeidsplaatsen in Italië en op 7 10Ô in Griekenland. Het programma voor de houw en uitrusting van 15 ziekenhuizen dat voor de Spaanse regio Castilla-León is gepland, levert 445 directe arbeidsplaatsen op, Vclgens een eerste, waarschijnlijk te lage, raming tenslotte komt het effect van de in 1993 door het Cohesiefonds gefinancierde infrastructuur neer op een totaal van 40 000 manjaren» waarbij dan no. ï 7 500 manjaren komen In verband met het in werking houden yaa de infrastructuur. b) Steun aan de produktiesector Hier dient een onderscheid te worden gemaakt tussen de steunverlening aan de bedrijven zelf en de indirecte steunverlening door verbetering van de dienstverlening : i) directe steunmaatregelen : het effect van deze steunmaatregelen op de werkgelegenheid varieert, daar het verband tussen deze steun en de werkgelegenheid ook verschilt naar gelang van de aard van de investering (produktiviteit, capaciteit, bestrijding van de verontreiniging, diversificatie), het soort sector (verhouding kapitaal-arbeid) en de vraag in hoeverre bindende afspraken zijn gemaakt over het scheppen van werkgelegenheid. Ook moet de nadruk worden gelegd op hun belangrijkste beperking : daar deze steun vaak automatisch wordt verleend, is het niet altijd mogeijk om in de subsidiebesluiten rekening te houden met de factor werkgelegenheid. In de verordeningen betreffende de Structuurfondsen is in ieder geval bepaald dat deze steunregelingen gericht moeten zijn op bevordering van het scheppen of het in stand houden van duurzame werkgelegenheid, hetgeen dan ook systematisch door de Commissie en door de Lid- Staten moet worden geverifieerd. Bovendien blijken veel directe steunmaatregelen onvoldoende te zijn toegesneden op groeisectoren, terwijl zij doorgaans ook meer de grote bedrijven ten goede komen en niet zozeer de MKB-bedrijven, die vaak voor nieuwe technologie en nieuwe werkgelegenheid kunnen zorgen. Tenslotte wordt deze steun vaker voor materiële immateriële investeringen gebruikt. investeringen dan voor InygsteMgsstsuo In Spanje, Duitsland en hei Verenigd Koninkrijk is een positief effect op de werkgelegenheid een absolute voorwaarde voor investeringssteun, in Spanje zelfs op grond van wettelijke bepalingen, In Portugal, en In mindere mate, rn Italië daarentegen Is de Investeringssteun gericht op het concurrentievermogen van de bedrijven en blijkt het werkgelegenheidseffect dan ook pas op middellange termijn. ii) Dienstverlening aan de bedrijven : deze immateriële maatregelen vormen een wezenlijk onderdeel van de steunverlening aan de produktiesector : de hun effect op de werkgelegenheid is diffuus : het immaterieel kapitaal wordt erdoor versterkt en het doeltreffendheid concurrentievermogen van de plaatselijke bedrijven worden erdoor verbeterd. Deze dienstverlening bestaat uit : en en inclusief begeleiding, advies financiële instrumentering; ondersteuning van innovatie, kwaliteit en OTO, hetgeen met name in de meest afgelegen en minst ontwikkelde gebieden van belang is. In deze laatste gebieden moet doelbewust worden gewerkt aan voorlichting en aan de verspreiding van toepassingen; direct de hoewel (arbeidsplaatsen van de werkgelegenheid relatief beperkt betrokken dienstverleners) blijft, gaat het toch vaak om zeer hoog gekwalificeerde werkgelegenheid met een grote toegevoegde waarde die een belangrijke leveren aan met name de bijdrage kan oprichting van bedrijven, het promoten van nieuwe technologieën en het intensiveren van de tussen uitwisseling van onderzoekcentra en bedrijven. informatie effect hun op Diemtver Iwftg aan tóe, bedrijven Het subprogramma voor Industrie van het Portugese C8 legt in de omschrijving van de doelstellingen bijzondere nadruk op het leveren van een compleet gamma van nieuwe diensten aan de bedrijven. in het Verenigd Öe GPD's van doelstelling 2 Koninkrijk bevatten specifieke maatregelen ter ondersteuning van de ontwikkeling van strategische MKB-groeperingen in veelbelovende sectoren op regionaal niveau : het accent wordt daar gelegd op de ontwikkeling van kleine bedrijven op plaatselijk niveau- De ondersteuning van innovatie en OTO wordt bijzonder belangrijk geacht in het kader van doelstelling 6, 2o zal Finland in deze gebieden zo*n 35 % van de middelen van zijn programma hiervoor Invoering van gebruiken. Verder maakt de telecommunicatievoorzieningen In plattelandsgebieden bepaalde activiteiten op te zetten in geïsoleerde gebieden en toegang te bieden tot bepaalde diensten en opleidingen (zoals bij "telecottages" In het Verenigd Koninkrijk), Tenslotte kan het communautair programma van de £BlC*s worden genoemd in het kader waarvan geïntegreerde begeleiding aan de oprichters van MKB-bedrijven wordt geboden : dit programma heeft sedert zijn start rn 1984 al bijgedragen tot de consoliderlng van ongeveer 5 600 bedrijven, wat 27 000 directe arbeidsplaatsen in de landen van de Unie heeft opgeleverd, het mogelijk c) Ontwikkeling van het menselijk potentieel Hier kunnen allerlei effecten op het concurrentievermogen, de groei en de werkgelegenheid worden genoemd. Duidelijkheidshalve kunnen de volgende twee categorieën worden onderscheiden : i) ii) Investeringen in menselijk kapitaal via maatregelen op onderwijs- en opleidingsgebied, voor zover de opgeleide arbeidskrachten opgenomen kunnen investeringen worden in het arbeidsproces. Deze verhogen het produktiepotentieel van de factor is voor het arbeid, die steeds belangrijker economisch herstel en het groeiproces. Wanneer gekwalificeerde arbeidskrachten beschikbaar zijn, investeringen met grotere kunnen materiële produktiviteit worden verwezenlijkt, en kunnen nieuwe kennis en technieken gemakkelijker worden verspreid, hetgeen dan weer bijdraagt tot een verbetering van de doeltreffendheid van de bedrijven en een versterking van de concurrentiepositie. De aanpak van de Structuurfondsen bestaat erin op de te afgestemde ontwikkelen door het systeem voor onderwijs en initiële de voorzieningen voor de vorming gedurende het hele te verbeteren. Verder streven de beroepsleven Structuurfondsen naar een verbetering van het menselijk potentieel op het gebied van onderzoek, wetenschappen en technologie, met name via onderwijs van het post-universitaire type en de opleiding voor onderzoekinstituten. Op middellange en lange termijn zal dit potentieel bijdragen tot het scheppen van nieuwe arbeidsplaatsen en het consolideren van arbeidsplaatsen die aan internationale concurrentie zijn blootgesteld. te moderniseren van beheerders arbeidsmarkt kwalificaties opleiding technici en en Actieve maatregelen op de arbeidsmarkt. Deze maatregelen beïnvloeden zowel het aanbod van arbeidskrachten, via opleidingsmaatregelen, als de vraag ernaar, via werkgelegenheidssteun. Deze maatregelen dragen ertoe bij de starheid van de arbeidsmarkt te verminderen en betekenen zo een belangrijke steun voor de macro-economische het beleidsmaatregelen van groeiproces. Zij beïnvloeden rechtstreeks het werkloosheidsniveau door de kansen op werk voor de minst gekwalificeerde bevolkingsgroepen te verbeteren. Dankzij de combinatie van subsidiëring van lage lonen en verbetering van de kwalificaties is het mogelijk de beschikbare arbeidskrachten te valoriseren en de sociale samenhang te versterken. versterking ter In het kader van het CB voor Griekenland worden aanzienlijke bedragen besteed aan de ontwikkeling en modernisering van de systemen voor onderwijs en initiële opleiding. Kenmerkend voor de daarbij toegepaste strategie is het volgende ; voor het middelbaar onderwijs werd vooral de nadruk gelegd op aanpassing van de onderwijsprogramma's, bevordering van de technische en wetenschappelijke vakken, en invoering van de informatica; herwaardering van het beroepsonderwijs en het leerlingwezen vormt een prioriteit binnen het systeem voor initiële opleiding; in het hoger onderwijs gaat de aandacht vooral uit naar de modernisering van het beheer van de universiteiten en een verbetering van de contacten met het bedrijfsleven* Wat de valorisatie van het ten nutte maken van het menselijk potentieel vla opleiding betreft zullen in Portugal dankzij de programma's "Basiskennis* en "Beroepsopleiding en werkgelegenheid** 31 2ÛÙ werknemers waarvan 4 70Ô in de onderzoeksector» kunnen worden opgeleid. Dergelijke maatregelen zijn ook van fundamenteel belang voor door de van industriële omschakelingen , getroffen gebieden doelstelling 2* Hulp bij de integratie is een aspect éa^t bij het beleid voor de steden in verschillende Lid-Staten bijzondere aandacht krijgt. Zo wordt m de Franse gebieden van doelstelling 2 structurele steun verleend ten behoeve van centra voor opleiding en arbeidsbemiddeling, waarin diensten voor initiatieven voor opleiding en arbeidsbemiddeling en begeleiding van werklozen worden bijeengebracht» in de periode 19&MÖ03 werd ongeveer 11 % van het totale steunbudget in het kader van doelstelling 5b besteed aan beroepsopleiding; voor de nieuwe periode zal dat ongeveer 15 % zijn, zodat de actieve bevolking op het platteland beter kan worden opgeleid en kan worden voorbereid op banen in voor een aantal regio's nieuwe secoren, zoals toerisme of milieu. B. Een per doelstelling verschillend effect op de werkgelegenheid Het effect op de werkgelegenheid hangt af van de intensiteit en de combinatie van de steunmaatregelen, die verschillen naar gelang van de uitgangssituatie, de doelstelling van de Fondsen en de Lid-Staat. 1) Voor de regio's van doelstelling 1. waaraan op termijn 70 % van de steun van de Structuurfondsen ten goede zal komen, wordt het prioritaire doel van het scheppen van werkgelegenheid voornamelijk via bevordering van de groei nagestreefd, met de bedoeling de verschillen in BBP per hoofd te verkleinen. Dit verklaart waarom zeer veel belang wordt gehecht aan de modernisering en aanpassing van de produktiesector ter verbetering van de concurrentiepositie, en aan de verschillende basisinfrastructuurvoorzieningen. Wat de werkgelegenheid betreft is het vooral de bedoeling een ecnomische basis te leggen voor een duurzame ontwikkeling, met mogelijkheden voor nieuwe werkgelegenheid op lange termijn, o. a. door verbetering van technologische onderwijs, beroepsopleiding, onderzoek en innovatie. termijn Op korte is het effect van deze aanpak op de werkgelegenheid deels positief en deels negatief. Zo wordt tijdelijke werkgelegenheid gecreëerd in sectoren als de bouw, maar gaan ook arbeidsplaatsen verloren ten gevolge van de modernisering en de herstructurering van de economie (landbouw en traditionele sectoren). In dit verband zij gewezen op de wezenlijke bijdrage van het actieve arbeidsmarktbeleid dat erop is gericht de inzetbaarheid van de arbeidskrachten te verbeteren. 10 lange Ûoeis, telling 1 De ontwikkelingsstrategie in het kader van het CB voor Ierland is gebaseerd op versterking van de kwetsbare sectoren van de economie. Op termijn zal een versterking van deze sectoren hun concurrentiepositie en hun oroduktiecapaçiteit, en daardoor ook de werkgelegenheid, ten goede komen, De steunmaatregelen ten behoeve van de agro-levensmkideïenindustrie ~ de belangrijkste bron van werkgelegenheid in het land - zijn gericht op instandhouding van de werkgelegenheid en verbetering van de produktîvitelt in het stadium van de produktie» en op verhoging van het aantal arbeidsplaatsen in de verdere stadia, dus bij de verwerking en de afeet in Portugal zal de economische ontwikkeling ertoe leiden dat het in de totale actieve aandeel van de actieve landbouwbevolking beroepsbevolking zal afnemen van 16 J % in 1Ö81 tot minder dan 1Û % in 1999. De door de Structuurfondsen meegeinanclerde programma's zijn onder andere bedoeld om de negatieve gevolgen van die structuuraanpassing te helpen opvangen* Verder zijn tussen 1989 en 1993» volgens het met planning belaste ministerie, dankzij het directe effect van het CB 80ÓDÖ arbeidsplaatsen gecreëerd, maar aan het einde van de periode bleek dat de totale werkgelegenheid stabiel was gebleven, hetgeen erop wijst dat in de sectoren ûm geherstructureerd werden evenveel werkgelegenheid verloren is gegaan» 2) Voor de regio's van doelstelling 2. die voornamelijk op grond van werkgelegenheidscriteria als zodanig worden aangemerkt, geldt het diversifiëren en opnieuw tot leven brengen van een afnemende industriële activiteit als prioriteit. Daarbij wordt gestreefd naar onmiddellijk resultaat voor de werkgelegenheid. Ook de kleinere geïndustrialiseerde gebieden van doelstelling 1 in het Verenigd Koninkrijk (Merseyside), België (Henegouwen) en Frankrijk (Nord- Pas-de-Calais), die in feite zeer vergelijkbare kenmerken vertonen, kunnen tot deze categorie worden gerekend. De gebruikte instrumenten zijn dus voornamelijk gericht op ondersteuning van de produktiesector en op het valoriseren van het menselijk potentieel, met een zo onmiddellijk mogelijk resultaat voor de werkgelegenheid. Wat de ondersteuning van de produktiesector betreft wordt in de meeste GPD's prioriteit gegeven aan de endogene ontwikkeling door de oprichting van bedrijven en aan steun voor investeringen die werkgelegenheid in bestaande bedrijven scheppen. Naast deze directe indirecte steun ter verbetering van de bedrijfsomgeving toegekend. investeringssteun wordt ook veel 11 Doelstelling 2 De tendens naar concentratie van de steunmaatregelen op de produktiesector is bijzonder duidelijk in de programma's van het Verenigd Koninkrijk* waar de steun aan het MKB in de huidige programmeringsperiode ten opzichte van de vorige is gestegen van 10 % tot 30 % van de totale steun, Bovendien Is de medefinanciering uit de particuliere sector gestegen. Een dergelijke tendens, zij het minder uitgesproken, kan ook worden waargenomen in Duitsland (GPD's voor met name Saarland en Noordrijn-Westfalen) en in Frankrijk (GPD voor Lothanngen), waar in de meeste GPD's de nadruk ligt op ten behoeve van bedrijfsverzamelgebouwen, Innovatiesteun en steunmaatregelen Wat de valorisatie van het menselijk potentieel betreft zijn de maatregelen voornamelijk gericht op verbetering van de produktiebasis van de bedrijven en van het bedrijfsbeheer, met name in het MKB. Zo moet de diversificatie van de regionale economie worden gesteund en moeten de arbeidskrachten de mogelijkheid krijgen om zich aan te passen aan de nieuwe behoeften bij de produktie in verband met de toepassing van nieuwe technologieën. In het algemeen dient erop te worden gewezen - en het betreft hier een punt dat samenhangt met het vorige - dat de financieringen voor infrastructuur (inclusief die in verband met de produktiesector) in vergelijking met de vorige programmeringsperiode aanzienlijk zijn gedaald. Wat de werkgelegenheid betreft is daardoor de kosten-batenverhouding van deze programma's ongetwijfeld verbeterd. 3) Wat de doelstellingen 5 en 6 betreft gaat het voornamelijk om het in stand houden van de economische bedrijvigheid, de werkgelegenheid en de bevolking op het platteland - dat vaak dunbevolkte gebieden omvat waar economische diversificatie nodig is - alsmede in de visserij. Met betrekking tot doelstelling 5a (modernisering van de landbouwstructuur) valt op te merken dat de desbetreffende verordeningen op niet-gedifferentieerde wijze voor de hele Europese Unie gelden. Zij zijn onlangs aan de nieuwe voorschriften betreffende de Structuurfondsen aangepast, waardoor deze doelstelling beter kan worden ingepast in de ruimtelijke doelstellingen in doelstelling 1), en nieuwe actieterreinen als het milieu en de diversificatie van de activiteiten in de landbouwsector, in aanmerking kunnen worden genomen. Via de steunmaatregelen in dit verband wordt ieder jaar bijgedragen tot de vestiging van ongeveer 15 000 jonge investeringssteun voor hun bedrijf landbouwers, die ontvangen. Verder worden jaar op 33 000 landbouwbedrijven de produktie- en arbeidsomstandigheden verbeterd en gemoderniseerd, waardoor een beter gebruik (met name integratie ieder 12 een dan nog groot levert landbouwsector kan worden gemaakt van de gezinsarbeidskrachten, nieuwe arbeidsplaatsen worden gecreëerd en jonge landbouwers ervan worden weerhouden hun regio te verlaten. Ook de compenserende vergoedingen zijn belangrijk : met deze vergoedingen wordt aan ongeveer 1 miljoen bedrijven op 56 % van het grondgebied van de Europese Unie de mogelijkheid geboden een redelijk inkomen te halen, zodat het betrokken deel van de plattelandsbevolking ter plaatse kan blijven. de Meer de agro-levensmiddelensector aantal arbeidsplaatsen. Door de investeringen voor de verbetering en de verwerking van landbouw- en bosprodukten kan dit aantal in bepaalde branches nog toenemen, vooral in branches die zich richten op nieuwe markten en nieuwe consumptieprodukten bieden. Met betrekking tot doelstelling 5a - Visserij heeft het FIOV tot taak om, enerzijds, de visserij-inspanning te verminderen en zo overbevissing tegen te gaan, en, anderzijds, een sector die een ernstige structurele crisis doormaakt, te versterken. De eerste reeks steunmaatregelen heeft onvermijdelijk een negatief effect op de werkgelegenheid, wat enigszins kan worden gecompenseerd via flankerende maatregelen die door de Europese Unie zijn goedgekeurd: steunmaatregelen ten behoeve van de nationale regelingen voor vervroegde pensionering en individuele forfaitaire uittredingspremies voor jongere vissers. Van de tweede reeks maatregelen mag daarentegen een positief effect op de werkgelegenheid worden verwacht, waarbij echter moet worden opgemerkt dat de versterking van de concurrentiepositie van de Europese visserij toch hun belangrijkste doel blijft. 13 Op het gebied van de verwerking van de visserijprodukten bijvoorbeeld kan het FIOV bijdragen tot het creëren, tussen nu en 1999, van 750 arbeidsplaatsen in Italie en 1 100 arbeidsplaatsen in Duitsland. Het zal echter vooral bijdragen tot het behoud van de bestaande, door de crisis in de sector bedreigde werkgelegenheid. Dit geldt ook voor de steun van het PIOV voor de aquacultuur (naar verwachting 1 300 lerland)t en voor de rn nieuwe arbeidsplaatsen investeringen ter modernisering van de vloot en de havenultrusting* In ieder geval kan het FiÖV alleen werkgelegenheid in stand houden of scheppen door deze produktiesector te steunen* Het initiatief PESCA daarentegen bevordert de werkgelegenheid en de ontwikkeling van het menselijk potentieel in de kustgebieden in het algemeen» omdat het kan bijdragen tot de instandhouding van het activiteitenniveau in deze gebieden zowel buiten ais binnen de visserijsector: enerzijds kunnen maatregelen voor de diversificatie van de bedrijven en de omscholing van vissers voor andere activiteiten als toerisme of aquacultuur, worden gefinancierd; anderzijds kunnen in het kader van PESCÀ opleidingscursussen ter verbetering van de beroepskwalificaties of de algemene ontwikkeling van de zeevissers financieel worden gesteund. communautaire van behoeve de werkgelegenheid Met betrekking tot doelstelling 5b zijn de steunmaatregelen ten vooral geconcentreerd op de diversificatie van de activiteiten. Terwijl deze diversificatie in de landbouw vooral op behoud van de werkgelegenheid is gericht, met name via meer toegevoegde waarde, zijn de meeste nieuwe lokale arbeidsplaatsen gecreëerd in andere sectoren, in het bijzonder toerisme, MKB, diensten en sinds kort milieu. Daarbij wordt vaak een belangrijke plaats ingenomen door het plattelandstoerisme, waarvan de snelle groei ook heeft tot de ontwikkeling van allerlei bijkomende geleid activiteiten. 14 Doelstelling 5b De steunmaatregelen op het gebied van het milieu zijn vooral gericht op de bestrijding van de vervuiling in de landbouw en de agro-levensmiddeienindus#ie (bouw van zuiveringsstations in Trento m Italië}, de waterzuivering 'm een honderdtal gemeenten in Limousin (Frankrijke de ontwikkeling van de biologische landbouw m Bretagne (Frankrijk), en de aanleg van bossen in Cantabrië (Spanje), Daarnaast worden nu steeds vaker maatregeien genomen voor economische exploitatie van het beschermde milieu, In ongeveer 20 regio*s waarvoor een evaluatie is verricht, werden 1 270 initiatieven op het gebied van het milieu genoteerd, waardoor zeer veel nieuwe arbeidsplaatsen konden worden gecreëerd* Ook maatregelen voor renovatie en ontwikkeling van dorpen hebben tot talrijke investeringen geleid met, tot op heden» een belangrijk multipücatoreffect» met name in de bouwnijverheid, in het bijzonder in de nieuwe Duitse Lander, Zoals onder meer blijkt uit het voorbeeld van Frankrijk speelt de steun aan de toeristische sector een belangrijke rol in de diversificatie van de regie's van doelstelling 5b. Wanneer wordt afgegaan op de door de Structuurfondsen gefinancierde toeristische voorzieningen, blijkt er voorts een snel groeiende belangstelling te bestaan voor natuurtoerisme (wandelingen naar de Mont-St-tóichel over de bij eb drooggevallen zandplaten) en wandei- en avorituurtoerisme ($tevenson~route)< Voor doelstelling 6 geldt min of meer hetzelfde, met dien verstande dat de programma's nog maar zeer kort geleden zijn vastgesteld. Daar de betrokken gebieden nog minder dichtbevolkt zijn dan die van doelstelling 5b, spelen de uitgaven voor OTO en NTIC een belangrijke rol in de economische diversificatie. 4) De maatregelen in het kader van de doelstellingen 3 en 4 ten slotte zijn het sterkst op de arbeidsmarkt georiënteerd en daardoor direct van invloed op de werkgelegenheid : zij zijn in eerste instantie gericht op aanpassing van de vraag naar arbeid aan het aanbod, en zo op de bezetting van de beschikbare arbeidsplaatsen. Momenteel valt ongeveer 8 % van de maatregelen van de integratie van Fondsen onder doelstelling 3. Zij betreffen de jongeren (36 %), van langdurig werklozen (40 %) en van met uitsluiting bedreigde personen (16 %), en specifieke acties ten behoeve van gelijke kansen voor vrouwen en mannen (5 %). 15 het van ontwikkeling/consolidatie Doelstelling 3 De maatregeien in het kader van doelstelling 3 zijn gericht op nationale de werkgelegenheidsbeleid, met inachtneming van de regionale en plaatselijke behoeften. Zo vormen de structurele maatregeien in de Duitse Lender een aanvulling op de initiatieven in het kader van de Duitse nationale wet bevordering werkgelegenheid. Het aantal begunstigden van de gezamenlijk gefinancierde maaregeien wordt geraamd op 400 OOG, In Spanje zijn de structurele maatregelen, in verband met de zeer hoge jeugdwerkloosheid» geconcentreerd op de inschakeling van jongeren in het maatschappelijk en het beroepsleven. De communautaire steunmaatregelen vormen een aanvulling op de nationale maatregelen, die zijn gericht op een verbetering van het percentage schoolbezoek in de leeftijdsgroep 16-18 jaar, overeenkomstig de doelstellingen van het communautair initiatief YÖUTHSTART* Verder valt ongeveer 2 % van de maatregelen van de Structuurfondsen onder doelstelling 4, die betrekking heeft op de verbetering van de aanpassing van de werknemers aan de gewijzigde omstandigheden in het bedrijfsleven. de van voornaamste Doelstelling 4 In Frankrijk zijn de belangrijkste begunstigden van de maatregelen in het kader van doelstelling 4 de minst geschoolde werknemers, die veranderde slachtoffers de in het bedrijfsleven zijn. Op grond van de omstandigheden anticiperende maatregelen kan OOk subsidie worden verleend voor pro$pectieve studies van bedrijfstakken, voor de advisering en het diagnostische onderzoek van bedrijven en voor sommige werkzaamheden van de regionale waarnemingsposten voor werkgelegenheid en opleiding. Ook i$ bepaald dat ten minste 70 % van de werknemers die van de maatregelen in het kader van doelstelling 4 profiteren, afkomstig moet zijn van bedrijven met minder dan 500 personeelsleden, waarbij bijzondere aandacht wordt geschonken aan de bedrijven met minder dan 250 werknemers. Hoofddoel in Denemarken i$ de werknemers in het MKB meer mogelijkheden te bieden op het gebied van de permanente educatie, dit ter versterking van de maatregelen om het veranderen van werkkring te bevorderen. 16 in het algemeen ongunstig : de Het effect van de maatregelen in het kader van de doelstellingen 3 en 4 op de werkgelegenheid kan uitsluitend per geval en met behulp van een passende methodologie worden beoordeeld. De verwachting is echter dat in de periode 1994-1999 ongeveer 11 miljoen personen van de medegefinancierde maatregelen zullen profiteren. De omstandigheden waaronder de maatregelen van de Structuurfondsen in het kader van de doelstellingen 3 en 4 worden uitgevoerd, zijn langdurige werkloosheid neemt massale vormen aan en het tempo van de economische herstructurering versnelt, een ontwikkeling waarvan vooral degenen die op de arbeidsmarkt het zwakst staan, het slachtoffer worden. In deze moeilijke context blijken de structurele maatregelen bijzonder nuttig. De medegefinancierde programma's, die zijn opgezet voor de korte en middellange termijn, versterken namelijk de samenhang tussen groei en nieuwe werkgelegenheid en verminderen zo de druk op de achterstandsgroepen. Ondanks de geringe middelen die ervoor beschikbaar zijn, hebben deze maatregelen ook een multiplicatoreffect op het nationale beleid. Zo wordt in plaats van een passief beleid van inkomensgarantie steeds meer een actief beleid gevoerd en vinden doeltreffend gebleken methoden op steeds ruimere schaal ingang via de partnerschappen en netwerken die via die maatregelen zijn ontstaan. Een en ander wordt geïllustreerd door de overzichtstabellen in bijlage 3. In die tabellen is voor alle doelstellingen per Lid-Staat vermeld welk bedrag is bestemd voor elk van de grote categorieën structurele maatregelen. C. Kwantificering van het effect Uit de programmering van de structurele maatregelen voor de periode 1994-1999, die in het kader van het partnerschap is uitgewerkt, blijkt dat bevordering van de werkgelegenheid in de hele Unie een belangrijk doel is. is in harde cijfers, werkgelegenheidsdoelstellingen aangezien het onduidelijke en veeleer indirecte effecten kan betreffen. ook uit te kwantificeren hoe moeilijk echter blijkt het Er 1) Vaak zijn in een programma veel gegevens over de werkgelegenheid opgenomen waaruit blijkt hoe bezorgd de nationale en regionale overheden zijn wat dit aspect betreft. Deze bezorgdheid geldt zeer in het bijzonder voor de regio's waaraan steun wordt verleend. De verstrekte gegevens zijn echter meer een illustratie van de problemen die bij het bepalen van doelstellingen inzake de instandhouding van werkgelegenheid en bij het evalueren van de werkgelegenheidseffecten worden ondervonden, dan een illustratie van het totale effect dat mag worden verwacht. Dit komt door een gebrek aan consensus, zowel op methodologisch als op 17 operationeel niveau, over de wijze waarop de effecten van de maatregelen op de werkgelegenheid moeten worden berekend. Zo kan bijvoorbeeld in regio A worden verwacht dat de sanering van industrieterreinen 30 arbeidsplaatsen per geïnvesteerd miljoen ecu zal opleveren, terwijl in regio B het effect van eenzelfde maatregel wordt geraamd op 300 arbeidsplaatsen per geïnvesteerd miljoen ecu. Een dergelijk verschil is niet noodzakelijk het gevolg van het feit dat het ene programma doeltreffender is dan het andere. Het houdt veeleer verband met de typen werkgelegenheid waarmee rekening wordt gehouden. In sommige gevallen wordt bijvoorbeeld alleen rekening gehouden met de arbeidskrachten die nodig zijn om het betrokken industrieterrein te saneren, terwijl in andere gevallen dergelijke tijdelijke werkgelegenheid juist buiten beschouwing blijft, maar wordt geschat hoeveel arbeidsplaatsen zullen worden geschapen door de bedrijven die zich op het gesaneerde terrein vestigen. Enerzijds is dus inzicht nodig in de verschiiiende manieren waarop werkgelegenheid kan ontstaan dankzij de maatregelen van de Structuurfondsen. Anderzijds moet worden nagegaan hoe het komt dat het totale effect kan worden onderschat of overschat (gepoogd zal moeten worden een methodologie te ontwikkelen om te voorspellen hoeveel arbeidsplaatsen een maatregel zal opleveren). Zoals reeds in een voorbeeld is aangegeven, kan werkgelegenheid op verschillende manieren ontstaan : omdat arbeidskrachten nodig zijn voor de te verrichten werkzaamheden zelf: sanering van industrieterreinen, aanleg van bijbehorende wegen, opleidingsprogramma's voor een en ander, enz. ; de resultaten van de verrichte werkzaamheden kunnen op hun beurt ook voor directe werkgelegenheid zorgen : nieuw personeel voor de bediening van de installaties die door de Structuurfondsen zijn medegefinancierd, werkgelegenheid ter plaatse in geval van een toeristische attractie, enz. ; dan ontstaat er ook nog werkgelegenheid die kan worden van de indirect beschouwd als een structuurmaatregelen : werkgelegenheid die te danken is aan de hogere koopkracht waartoe de structuurmaatregelen hebben geleid, bedrijven die worden opgericht omdat de omgevingsfactoren gunstiger zijn geworden en er beter geschoold personeel voorhanden is, enz. uitvloeisel De indirecte effecten zijn erg moeilijk te berekenen omdat daarvoor invloed op de nauwkeurig bekend moet zijn wat de werkgelegenheid is van aspecten waarmee de Structuurfondsen zich niet rechtstreeks bezighouden. Om al deze redenen, en vooral door het ontbreken van een gemeenschappelijke methodologie, zijn de verstrekte gegevens nogal heterogeen en zijn zij bijgevoig vrij moeilijk in een synthese samen te vatten. 18 2) Volgens de ramingen in de GPD's voor de doelstellingen 2 en 5b gaat het voor de betrokken periode om respectievelijk 650 000 en 518 000 arbeidsplaatsen. De relatieve omvang van de arbeidsmobiliteit in de betrokken gebieden of, omgekeerd, van het gebrek daaraan is echter een factor die maant tot grote voorzichtigheid bij het interpreteren van deze cijfers, t Om iets aan deze problemen te doen heeft de Commissie opdracht gegeven tot een aantal studies die snel verbetering moeten brengen in het inzicht in en de berekening van de effecten van de betrokken maatregelen op de werkgelegenheid. Doordat de structurele overdrachten van de Unie een belangrijke macro-economische dimensie bezitten, vooral in de Lid-Staten die in hun geheel of grotendeels onder doelstelling 1 vallen (Griekenland, Spanje, Ierland, Portugal en Italië), oefenen zij een directe invloed uit op de werkgelegenheid. In die gevallen waarin doelstelling 1 het hele grondgebied van de Lid-Staat of althans een aantal belangrijke regio's bestrijkt, konden op basis van macro-economische relaties analyses van het type "van algemeen naar meer gedetailleerd" worden uitgevoerd. Het betreft een techniek die zijn beperkingen heeft, met name door het statische karakter van de verbanden waarvan wordt uitgegaan, maar die toch een ruwe schatting mogelijk maakt van het algehele effect van inkomens en de de werkgelegenheid. structurele maatregelen op de Volgens onafhankelijke analyses zullen over de periode 1994- 1090 in alle regio's van doelstelling 1 ongeveer 1,2 miljoen arbeidsplaatsen, dit is 4,1 % van de beroepsbevolking, te danken zijn aan de uitvoering van de CB*$- Voor Portugal betrefl het bijvoorbeeld 190 000 arbeidsplaatsen, voor Spanje 220 000, voor Oriekeniand 260 000 en voor de. nieuwe Duitse deelstaten 160000. Daarvan & echter slechts een deel nieuwe werkgelegenheidr waardoor deze cijfer* kunnen verschillen van de ramingen van de üd*Staten. Het voordeel van d*m aanpak is echter dat homogeen en vergelijkbaar cijfermateriaal wordt verkregen over de aantallen arbeidskrachten d\e in de betrokken Lid-Staten werk heb fan dankzij de commu;nautair& maatregelen. 19 Dit onderzoek van de lopende programmering maakt het mogelijk verbeteringen voor te stellen, met name aan de toezichtcomités, waarbij een en ander in het verlengde ligt van de ideeën die zijn uiteengezet in de mededeling van de Commissie over de Europese strategie voor de werkgelegenheid. Bij deze verbeteringen gaat het om een aanpassing van zowel de inhoud als de wijze van uitvoering van de betrokken maatregelen, met inachtneming van de beleidslijnen die reeds zijn overeengekomen. Daartoe zal gebruik worden gemaakt van alle beschikbare speelruimte (effect van de "deflator", programmatische herschikkingen binnen de grenzen van de bevoegdheid van het toezichtcomité, enz. ) en ook zal worden gestreefd naar een nauwere samenhang tussen de macro-economische effecten van deze verbeteringen en de geografische gebieden waarvoor zij in feite zijn bedoeld. II. MOGELIJKE AANPASSINGEN : IN HET KADER VAN DE HUIDIGE PROGRAMMERING MEER DOEN EN BETER PRESTEREN TER VERGROTING VAN DE WERKGELEGENHEID De Structuurfondsen hebben tot taak de economische en sociale cohesie in de Unie te ondersteunen. In de eerste plaats dienen dus de voorwaarden te worden geschapen voor een sterke en duurzame groei in de context van de intensievere internationale concurrentie en de snellere technologische veranderingen. Een dergelijke groei is echter, hoewel van wezenlijk belang, op zichzelf niet voldoende om het vraagstuk van het tekort aan werkgelegenheid op te lossen. Tegelijk moet ook een werkgelegenheidsintensievere groei worden nagestreefd. De huidige ontwikkeling in de richting van een arbeidsverdeling die wordt gekenmerkt door een geringe participatiegraad en een hoog werkloosheidspercentage, is onaanvaardbaar en moet plaats maken voor een benadering die tot een volledige benutting van beroepsbevolking en economisch potentieel leidt. Dit zal onder meer een grotere economische en sociale solidariteit en een actiever werkgelegenheidsbeleid vergen. Het gaat er dus om in het kader van de lopende programmering te streven naar aanpassingen die de effecten op de groei zelf en op het werkgelegenheidsintensieve karakter ervan kunnen vergroten. Daartoe dienen de speelruimte en de flexibiliteitsmarges die binnen de huidige programmering nog voorhanden zijn, bij voorrang te worden gebruikt om gestalte te geven aan de volgende krachtlijnen : 20 A. De lange-termijnvoorwaarden voor een duurzame economische groei scheppen 1) In de eerste plaats dient erop te worden toegezien dat het nodige belang wordt gehecht aan immateriële investeringen, die immers een belangrijke motor van de economische groei zijn geworden. De nadruk die de Structuurfondsen leggen op het bevorderen van onderzoek, ontwikkeling en innovatie, met name in het MKB, en op de voortdurende ontwikkeling van het menselijke kapitaal via onderwijs en opleiding tot de ontwikkeling en de verspreiding van nieuwe technologieën en produktiewijzen. is noodzakelijk als bijdrage a) investeringen Omdat in het menselijke kapitaal een essentiële component van de immateriële investeringen vormen, moeten zij bij uitstek3 worden bevorderd. In de huidige context dient het accent met name op de volgende prioritaire doeleinden te liggen : het betrokken aanbod moet zo worden uitgebreid dat alle jongeren onderwijs en een initiële opleiding kunnen genieten. De Structuurfondsen moeten daarin een belangrijke rol spelen, vooral in die regio's van de Unie waar de voorzieningen op dit gebied het minst ontwikkeld zijn; een geïntegreerd systeem voor onderwijs en opleiding gedurende het hele beroepsleven dient te worden bevorderd; structuur en inhoud van onderwijs en opleiding moeten worden aangepast aan de behoeften die als technische gevolg van de economische en veranderingen ontstaan. Het gaat daarbij om de aanpassing van instellen van mechanismen voor contacten tussen scholen en de (leerlingstelsel, werkende wereld stimulering van de ondernemingszin,. ) en het bevorderen van door bedrijven georganiseerde opleidingen; investeringen door overheid en particuliere sector in onderwijs en opleiding dienen te worden bevorderd en er moeten adequate structuren worden opgezet te zien op de rentabiliteit van deze toe om investeringen. leerplannen, het daarbuiten b) In het licht van de betrokken ontwikkelingen lijkt ook een versterking van de dienstverlening ter ondersteuning van bedrijven, en met name van het MKB, zeer wenselijk. In dat verband zouden de nationale en regionale steunregelingen Deze aanpak is voortdurend aanbevolen in de Witboeken van de Commissie over "Groei, concurrentievermogen en werkgelegenheid", "Sociaal beleid" en "Onderwijzen en leren: naar een cognitieve samenleving". 21 duidelijker te worden toegespitst op het voorzien in de behoeften aan dienstverlening van hoge kwaliteit in het MKB, welke categorie bedrijven bijzonder flexibel is wat de organisatie van de produktie betreft. Nog belangrijker is dat de dienstverlening voor verschillende gebieden wordt gecombineerd. Hoewel vooral in de afgelopen tien jaar in de regio's tal van organisaties zijn ontwikkeld die diensten aan het MKB verlenen, wat ertoe heeft geleid dat in het veld allerlei tamelijk gespecialiseerde instellingen werkzaam zijn die elkaar vaak beconcurreren, kunnen bedrijfsleiders immers nog steeds maar heel moeilijk een algemeen adviseur vinden die hen na bestudering van hun behoeften doorverwijst naar specifieke dienstverlening. Daarom heeft de Commissie onlangs enkele modelprojecten opgezet die tot doel hebben op regionaal niveau hulp te bieden bij de uitwerking van een strategie om de innovatie en de technologische ontwikkeling in het MKB te ondersteunen innovation strategy of RiS). Een dergelijke (regional tot stand door het aanbod van strategie komt te analyseren en de ondersteunende dienstverlening verleende diensten onderling te vergelijken en aan de uiteenlopende behoeften van het MKB aan te passen, waarbij ernaar wordt gestreefd deze diensten te groeperen en in de vorm van een regionaal netwerk te organiseren en ze dan bereikbaar te maken via een enkel contactpunt koophandel, (ontwikkelingsmaatschappij, kamer technologie Europees bedrijfsinnovatiecentrum centrum, Euro Info Centrum, enz. ). Bovendien wordt bij dergelijke dienstverlening het adviseringsaspect doorgaans niet gecoördineerd met het financiële aspect, waardoor de verleende diensten veel minder doeltreffend zijn. Het gebrek aan kapitaal maakt het MKB immers kwetsbaar en is de oorzaak van het merendeel van de problemen die deze categorie bedrijven op het en gebied internationalisering ondervindt. De Commissie beveelt dus aan de financiële dienstverlening - met name op het gebied van start- en risicokapitaal en andere financieringstechnieken - systematisch te integreren in de structuren voor de advisering en begeleiding van het MKB. Ook internationale marketing is een belangrijke factor in de ontwikkeling van het MKB. duurzaamheid, van (BIC), ontwikkeling van 2) Ook aan de begeleiding van de technologische innovatie moet bijzondere aandacht worden besteed. In dat perspectief wordt een aantal communautaire programma's uitgevoerd en is een debat op gang gebracht in het kader van het Groenboek over de innovatie waaraan de Commissie op 20. 12. 1995 haar goedkeuring heeft gehecht. 22 Daarbij moet de uitdaging die de informatiemaatschappij betekent, krachtig worden aangepakt. Door een passende activering op regionaal en plaatselijk niveau dient voor een betere anticipering op de technologische ontwikkelingen te worden gezorgd, zodat deze niet alleen maar worden ondergaan. Dankzij de toepassingen op telematicagebied is het nu technisch mogelijk snel en tegen lagere kosten te voldoen aan de vraag naar individuele dienstverlening van hoge kwaliteit bij burgers (telegeneeskunde, onderwijs en opleiding, handel, reserveringen, enz. ), werkenden en plaatselijke overheden. Het effect van deze nieuwe technologieën op de werkgelegenheid is beslist niet alleen positief omdat menselijke taken worden gerationaliseerd en geautomatiseerd. De betrokken ontwikkeling is echter onontkoombaar en dus is het hoe dan ook noodzakelijk lang te nemen. Als die van technologieën ook begeleiding slaagt, bieden de betrokken kansen : tevoren begeleidende maatregelen (telewerken), bedrijven in de minst ontwikkelde gebieden (doelstellingen 1 en 5b) en de meest afgelegen gebieden (doelstelling 6) ontstaan nieuwe en ruimere mogelijkheden om arbeid aan te bieden en gebruik te maken van vakkennis : voorbeelden zijn het belangrijke potentieel op het gebied van telewerken en de kwaliteitsverbetering die mogelijk wordt gemaakt door medisch telediagnostiseren; opleidingen kunnen persoonlijker en toegankelijker worden gemaakt, wat vooral van belang is in het kader van de doelstellingen 2, 3 en 4 : in een wereld die steeds sneller verandert, troef als kennis voortdurend wordt geactualiseerd en programma's naar behoefte kunnen worden aangepast; in het algemeen geldt dat er meer vrije tijd kan komen : de hogere produktiviteit die aan deze nieuwe technologieën te danken is, zal op den duur leiden tot een daling van de arbeidstijd, wat ongetwijfeld een positief effect zal hebben op de nieuwe bronnen van werkgelegenheid in de sector dienstverlening. is het een belangrijke Daar ligt het belang van de communautaire proefprojecten voor begeleiding van de informatiemaatschappij die recentelijk in het kader van IRIS zijn gelanceerd en ook van de proefprojecten op grond van artikel 10 van het EFRO en artikel 6 van het ESF. 23 Informatietechnologieën De programma's bevatten een aantal experimenten en ideeën die vermelding verdienen: m Limousin en Aquitaine (Frankrijk) worden vormen van een ^eïesecretarlaaf ontwikkeld en in Zweden en Finland worden met structurele steun op ruimere schaal nieuwe werk-t opleidings- en onderwijsmethoden ingevoerd. De te volgen weg wordt geïllustreerd door Britse programma's die berusten op "knowledge-based industries" en op de integratie van toerisme* cultuur en mediasector. Hetzelfde geldt voor de steun die in Frankrijk voor OTÖ In het MKB wordt verleend om te komen tot regionale "excellence". B. De groei werkgelegenheidsintensiever maken Het gaat er hier om speelruimte te creëren om de relatie tussen groei en werkgelegenheid te herstellen, aan welke relatie momenteel afbreuk wordt gedaan door de noodzaak op middellange termijn concurrerend te blijven. Daartoe moet bijzondere aandacht worden besteed aan : 1) Het werkgelegenheidsaspect bij de financiering van infrastructuur en produktieve investeringen, een factor waaraan in de meest ontwikkelde regio's uiteraard meer gewicht moet worden toegekend. a) In het algemeen kan het volgende worden gezegd : met betrekking tot de tenuitvoerlegging dient te worden opgemerkt dat de bij de selectie van de projecten gehanteerde methoden en criteria niet altijd bevredigend zijn, aangezien soms sprake is van een niet-gedifferentieerde handelwijze die alleen op verlaging van de totale kosten van de investering is gericht. Hoewel een verbetering is geconstateerd vergeleken met de vorige periode, kunnen die methoden en criteria nog selectiever worden gemaakt en moeten zij in sterkere mate die acties bevoordelen die de meeste arbeidsplaatsen kunnen scheppen. Voorts zouden de procedures voor de toekenning van steun moeten worden vereenvoudigd en versneld, met name voor het MKB. 24 In relatie Criteria ypQr dg selectie van de projecten Het In het Verenigd Koninkrijk gehanteerde ''scoring system" is een van de mogelijkheden voor een doeltreffende ondersteuning van de kwalitatieve analyse van de steunmaatregelen. Dit systeem berust op twee essentiële componenten : enerzijds moeten de projecten aan een aantal basiscriteria voldoen, en anderzijds zijn er specifieke criteria die het mogelijk maken de kwaliteit van een project te tot de betrokken maatregel. De evalueren werkgelegenheid 1$ een van de basiscriteria» wat betekent dat een project dat geen (netto) werkgelegenheid creëert, niet veel kans maakt te worden goedgekeurd. Bij de criteria om een project te toetsen rn het licht van de betrokken maatregel gaat het om aan het type maatregel aangepaste indicatoren van de kosten per eenheid, waaronder de kosten per gecreëerde arbeidsplaats, Alteen de meest doeltreffende projecten, d,w<z, de projecten met de gunstigste verhouding kosten/gecreëerde arbeidsplaatsen, kunnen In het kader van de betrokken steunregeling worden gesubsidieerd, Ook enkele toezichtcomités In regio's van doelstelling 5b, bijvoorbeeld in de Franse regio Provence-Alpes-Cdte d'Azur, hebben het scheppen van nieuwe werkgelegenheid opgenomen in de criteria die zij bij het selecteren van hun projecten hanteren, voor de evaluatie moeten adequatere en aan de uiteenlopende kenmerken van de regio's aangepaste methoden worden gebruikt die een betere toetsing aan de gekwantificeerde doelstellingen inzake te creëren en in stand te houden arbeidsplaatsen mogelijk maken. In het kader van het operationele toezicht worden gerealiseerd om nog tijdens de uitvoering een tussenstand van de gesorteerde effecten te kunnen opmaken, vooral voor belangrijke maatregelen die verhoudingsgewijs veel arbeidsplaatsen moeten opleveren. "controlepanelen" kunnen b) aanleg Infrastructuurwerkzaamheden en steunmaatregelen voor investeringen moeten beter worden begeleid om het effect op de plaatselijke werkgelegenheid te maximaliseren. De van grote werkgelegenheid die door de infrastructuurvoorzieningen wordt gecreëerd, kent immers twee beperkingen : het gaat om tijdelijke arbeidsplaatsen en bovendien bestaat het gevaar dat de betrokken arbeidskrachten grotendeels elders worden aangeworven. Daarom moet samenwerking met de opdrachtgevers en uitvoerders van grote projecten doelbewust worden gestreefd naar maximalisering van de plaatselijke werkgelegenheidseffecten van de betrokken werkzaamheden. Maatregelen in die zin dienen, om de in nauwe 25 te niet van opdrachten gunning beïnvloeden, vanzelfsprekend pas te worden genomen na de toewijzing (cf. kader). Ook kunnen verschillende onderdelen van een opdracht worden uitbesteed aan plaatselijke bedrijven, dit geheel en al in overeenstemming met de koers die de Commissie volgt met het oog op verbetering van de kansen in de wacht te van het MKB om overheidsopdrachten slepen. Tevens moet bijzondere aandacht worden besteed aan mogelijkheden om een permanent karakter te geven aan de plaatselijke arbeidsplaatsen en toekomstkansen die aldus zijn gecreëerd (cf. kader). Met betrekking tot grote investeringen in bedrijven kan (gerichte eenzelfde gedachtengang worden ontwikkeld opleiding van werknemers en maatregelen om het plaatselijke MKB op het vereiste niveau te brengen). 26 Flankerende maatregelen bij infrastructuurwerjg^amhe^en De werkgelegenheid die door infrastrucfeiurwerkzaamheden wordt gecreëerd, draagt een tijdelijk karakter omdat zij verbonden Is met de aanleg van de betrokken Infrastructuur; bovendien wordt bij het naderen van de voltooiing meestal niets gedaan om een deel van die werkgelegenheid om te zetten in permanente arbeidsplaatsen (cf. de gang van zaken in Andalusië rond de in dit verband een wereldtentoonstelling van 1992 schoolvoorbeeld grote een is)- Volgens bouwwerkzaamheden rn het kader van doelstelling 1 wordt mogelijk 50 à 80 % van de betrokken prestaties geleverd door bedrijven (en arbeidskrachten) uit een andere regio en soms zelfs uit een andere Ud-Staai Dit percentage verschilt uiteraard van geval tot geval afhankelijk van de vereiste vakbekwaamheid en van de bevolkingsdichtheid In het betrokken gebied. Om de plaatselijke werkgeJegenheidsefiecten van dergelijke maatregelen te vergroten» zouden na de gunning van de opdrachten de volgende maatregelen kunnen worden genomen: in Sevilla, die schatting voor de voor elke plaats van uitvoering worden de behoeften aan vakmensen van tevoren geraamd; deze behoeften worden vergeleken met de arbeidskrachten die op de plaatselijke of regionale arbeidsmarkt beschikbaar zijn; voldoet hei plaatselijke aanbod niet aan de behoeften, dan wordt dit opgevangen door middel van {door het ESF medegefinancierde) intensieve opleidingsprogramma's* Er kunnen ook maatregelen worden genomen om permanente arbeidsplaatsen te scheppen : hetzij voor werkzaamheden ter plaatse: onderhoud, reparatie en beheer van de betrokken Infrastructuurvoorziening en bijbehorende algemene dienstverlening (levering van verbruiksartikelen, horeca- activiteiten, enz-), waarbij het om naar schatting 1Ô0 Ô00 plaatselijke arbeidsplaatsen per jaar kan gaan, welk aantal nog groter kan uitvallen als er systematisch naar wordt gestreefd werkgelegenheid te creëren op het gebied van "nabije" dienstverlening, met name in de milieusector; hetzij voor werkzaamheden elders ; bundeling van bekwaamheid of deskundigheid op een of meer vakgebieden d\& belangrijk zijn voor de betrokken werkzaamheden, met het doel er later voor soortgelijke werkzaamheden elders gebruik van te kunnen maken. Wat flankerende maatregeien bij investeringen in bedrijven betreft, opent het CB voor de nieuwe Duitse deelstaten perspectieven in de hier aangegeven richting, waarbij het accent op de recycling van industriële materialen ligt en een strategie voor samenwerking tussen bedrijven wordt bevorderd die nieuwe kleine en middelgrote bedrijven ten goede moet komen. 27 2) Compensatie, overal wat dat nodig is. voor de effecten van de modernisering van de produktieve sector, waarbij het erom kan gaan die effecten in bepaalde sectoren (b. v. de visserij) of in steden te verzachten of nog de ontvolking van het platteland af te remmen, welke laatste ontwikkeling een factor is die tot de stedelijke problemen bijdraagt. Daartoe dient de steun voor geïntegreerde benaderingen van plaatselijke ontwikkeling met het oog op de valorisatie van produkten of sectoren die niet of slechts in geringe mate aan internationale concurrentie zijn blootgesteld, versterkt en veralgemeend te worden : a) In de eerste plaats dient een strategie voor de systematische valorisatie van de regionale economische troeven te worden gestimuleerd. Uitgangspunt voor een dergelijke strategie zijn specifieke bedrijfskolommen of afzetmogelijkheden waarbij het accent op traditie en kwaliteit ligt en die een diversificatie van de afzetmaikten van de economie van het betrokken gebied mogelijk maken : een essentiële is hier weggelegd voor rol plaatselijke produkten en dienstverlening. Die strategie kan ook worden gebaseerd op een aanbod van dienstverlening dat steunt op gerevitaliseerde middelgrote steden; deze steden moeten een dergelijke in sterkere mate structurerende rol gaan spelen. Voor zo'n strategie is in ieder geval het volgende nodig : nauwere samenwerking tussen kleine en middelgrote bedrijven onderling en tussen deze bedrijven en grote bedrijven met het oog op het creëren van "innovatiezones", die kunnen worden beschouwd als een nieuwe vorm van industriegebieden; beschikbare toereikende een kwaliteitsdienstverlening van advisering en begeleiding, welke dienstverlening van fundamenteel belang blijkt voor de oprichting en de ontwikkeling van kleine en middelgrote bedrijven (cf. II/A/1), ook al gezien hun fundamentele rol als dynamische bron van werkgelegenheid4 mate het gebied op in cf. het rapport van de Commissie aan de Europese Raad van Madrid (CSE(95)2087) over de rol van het MKB in de EU als bron van werkgelegenheid, groei en concurrentiekracht. 28 b) -bescherming : cf. energiebronnen, waaronder met In de tweede plaats dient, zoals trouwens wordt bepleit in een mededeling van de Commissie aan de Raad5 , bijzondere aandacht te worden besteed aan de benutting van "nieuwe bronnen van werkgelegenheid" via plaatselijke initiatieven op een aantal gebieden, waarbij het erom gaat te voorzien in nieuwe behoeften die nog onvoldoende zijn gedekt en in hoofdzaak verband houden met de kwaliteit van het bestaan (hulpverlening aan personen, en vooral aan bejaarden, cultuur, toerisme, "nabije" dienstverlening) en (cultureel met het beheer van schaarse hulpbronnen II/B/4; erfgoed; milieubeheer en alternatieve name biomassa). Het gaat erom nieuwe volwaardige activiteiten te ontwikkelen die zeer arbeidsintensief zijn en zijn gebaseerd op nieuwe behoeften welke voortvloeien uit de demografische en maatschappelijke ontwikkeling van de Europese samenleving : de vergrijzing van de bevolking (in de Europese Unie is één op drie volwassenen ouder dan 60 jaar), de toeneming van de vrije tijd en het verbeterde beheer van schaarse hulpbronnen zijn de belangrijkste elementen van die ontwikkeling. Het fundamentele uitgangspunt is dat op deze gebieden sprake is van een potentiële koopkrachtige vraag die weliswaar opgewekt en gestimuleerd moet worden door middel van overheidssteun - met name via activering van de middelen die aan passieve werkloosheidsuitkeringen worden besteed - maar waaraan uiteraard op den duur via de commerciële sector moet worden voldaan. Doe. COM(95)273 van 13 juni 1995 over een strategie voor het stimuleren van plaatselijke ontwikkelings- en werkgelegenheidsinitiatieven. 29 Bronnen van werkgelegenheid in het kader van de strategieën voor het valoriseren van de regionale troeven moeten op de traditie gebaseerde bronnen van werkgelegenheid worden geactiveerd, waarbij het kan gaan om : in het ter bevordering van het Ierse CB, waarin een programma unieke plaatselijke produkten die aan het verdwijnen zijn of zelfs reeds verdwenen zijn, maar die nog in het collectieve geheugen aanwezig zijn ; knowhow en vakkennis, vooral op ambachtelijk gebied; typische ambachtelijke of. traditionele produkten die niet uitsluitend uit een bepaald gebied afkomstig zijnt maar wel door grote verschillen in concurrentiepositie worden gekenmerkt en vragen om een aangepaste afzetstrategie. Voorbeelden die in de richting van een dergelijke benadering gaan, zijn te vinden ter ondersteuning van de plaatselijke ontwikkeling is opgenomen dat wordt uitgevoerd via een globale subsidie met gebruikmaking van een aanpak die op "community development" is gebaseerd. Ook het programma regionale ontwikkelingspoténtieei in Portugal is onlangs (juli 1995} in deze zin bijgesteld, waarbij het accent is komen te liggen op de ontwikkeling van kleine en micro-bedrijven. Voorbeelden van goede werkwijzen zijn tenslotte ook in overvloed te vinden bij het communautaire initiatief LEADER, aangezien de meeste plaatselijke groepen projecten ter verbetering van de vervaardiging en verkoop van regionale produkten ondersteunen, Wat doelstelling 2 betreft, is de financiering van het MKB een centraal probleem, waarbij vooral het verkrijgen van startkapitaal voor bedrijven in oprichting moeilijk is. Dit financiële probleem kan niet los worden gezien van het probleem van de begeleiding van starters door instellingen die een geïntegreerde dienstverlening van hoge kwaliteit bieden op basis van een partnerschap tussen de verschillende dienstverleners in een gebied. Aan deze aspecten wordt veel beïang gehecht 'm de GPD's van de nieuwe Lid-Staten, en vooral van Zweden. typische De steunverlening op het gebied van de nieuwe bronnen van werkgelegenheid moet overigens nog worden uitgebreid, Zo zou in Griekenland een herschikking van de bestaande programma's kunnen plaatsvinden of gebruik kunnen worden gemaakt van de "deflator'-middelen om steun te verlenen voor de invoering van een door de nationale autoriteiten voorbereide werkgelegenheitïsbon naar het voorbeeld van de Franse "chèque- service". Het GPD voor de regio Merseyside (VK) legt reeds concreet de nadruk op de mogelijkheden die op het gebied van dergelijke "nabije" werkgelegenheid bestaan, zulks door 38 "pathways" uit te stippelen op basis van strategieën inzake lokale initiatieven. 30 3) Bevordering van een dynamische reorganisatie van werk en arbeidstijd die gepaard gaat met een uitbreiding van de werkgelegenheid. Wegens de snelle verspreiding van de nieuwe technieken en van de produktietypen die eruit voortvloeien, is het noodzakelijk nieuwe vormen van arbeidsorganisatie in te voeren. Achterstand op dit gebied kan een remmend effect hebben op de stijging van de produktiviteit en op de benutting van de potentiële werkgelegenheidsvoordelen van flexibele arbeidstijdregelingen. financiële middelen als De Structuurfondsen zouden hun katalysator kunnen gebruiken door een bijdrage, met name in de vorm de overschakelingskosten bij de toepassing van benaderingen zoals : regelingen waarbij werknemers die hun loopbaan tijdelijk onderbreken om een opleiding te volgen, gedurende die tijd bijvoorbeeld door een werkloze worden vervangen; tijdens het hele herschikking van de arbeidstijd beroepsleven met het oog op een betere verdeling van de beschikbare werkgelegenheid. van werkgelegenheidssteun, leveren te in In dit verband dient het nodige belang te worden gehecht aan passende opleidingssystemen voor werknemers van het MKB en aan systemen die een levenslange opleiding bevorderen, alsmede aan de rol van de sociaal-economische partners. Beheer van het werk en van de arbeidstijd In Denemarken is in 1Ô94 wetgeving van kracht geworden die het mogelijk maakt verlof om persoonlijke redenen voor een periode van 13 à 52 weken toe te kennen met een vergoeding op basis van de regeling inzake de werkloosheidsuitkeringen* Zo kan verlof voor permanente educatie» ouderschapsverlof of sabbatsverlof worden genomen. De vacatures kunnen worden opgevuld met (jonge) werkzoekenden. Een dergelijk rouleringssysteem maakt de arbeidsmarkt flexibeler en draagt bij tot de nascholing van de beroepsbevolking gedurende het hele beroepsleven. 4) Bevordering van een milieuvriendelijke groei. De bescherming van het milieu is een belangrijke bron van nieuwe werkgelegenheid. De aanleg en het onderhoud van infrastructuurvoorzieningen creëren werkgelegenheid, maar daarnaast wordt ook meer en meer belang gehecht aan de potentiële werkgelegenheid op het gebied van de met het milieu verbonden activiteiten, soms de "ecosector" genoemd. 31 Deze sector levert goederen en diensten ten behoeve van de meting, preventie, beperking of correctie van de schade die wordt aangericht aan water, lucht en bodem; ook de vermindering en de aanpak van afvalstoffen en geluidshinder, alsmede plaatselijke energieproduktie vallen onder deze bedrijfstak. Milieu-audit en -advisering ten behoeve van andere industriesectoren worden tot de betrokken dienstverlening gerekend. De eveneens ontwikkeling van deze milieubranches, die meestal een hoog technologisch niveau hebben en ontwikkelings- en innovatie activiteiten ontplooien (produktie van hulpmiddelen om vervuiling te bestrijden; telematicaontwikkelingen die bijdragen tot een meer geïntegreerde benadering van het milieubeheer op plaatselijk en regionaal niveau, van de preventie van risico's van natuurlijke en/of menselijke oorsprong of van het beheer van de natuurlijke hulpbronnen; technieken voor energiebesparing en hernieuwbare energiebronnen), lijkt veelbelovend uit het oogpunt van het creëren van duurzame werkgelegenheid. Voorts dient erop te worden gewezen dat het bij de dienstverlening op milieugebied, met inbegrip van de - voor de regio's van doelstelling 1 bijzonder belangrijke - werkzaamheden om de noodzakelijke infrastructuurvoorzieningen te doen functioneren en te onderhouden (b. v. het afvalbeheer, de bestrijding van vervuiling, het waterbeheer, beschermde natuurgebieden, inclusief activiteiten die buiten het kader van de eigenlijke milieusector vallen, maar een belangrijke bijdrage leveren aan een betere kwaliteit van het bestaan van de burgers zoals erfgoed, van stadsvernieuwing, enz. ), gaat om activiteiten die zeer arbeidsintensief zijn en een belangrijke bijdrage leveren aan de strijd voor meer werkgelegenheid. Reeds in 1988 heeft de Commissie in haar mededeling over de toekomst van het platteland gewezen op het belang van een intensievere milieubescherming. In plattelandsgebieden worden nieuwe regionale perspectieven geopend door de toenemende vraag naar "natuurlijke" landbouwprodukten, "groen" toerisme, natuur en verzorgd landschap. Ook andere economische activiteiten waarbij prijs wordt gesteld op een "schoon" milieu (b. v. technologisch onderzoek), kunnen in belangrijke mate bijdragen tot de diversificatie van de inkomstenbronnen in landelijke gebieden, en dus tot het behoud van de plattelandsbevolking. instandhouding instandhouding nationale van het de de 32 (199&-1994); functioneerde Het Cohesiefonds heeft tussen 1993 en 1999 meer dan 16 000 miljoen ecu te besteden. In de eerste twee jaren waarin dit Fonds lag de verhouding tussen milieuprojecten en vervoersprojecten op ongeveer 40/60; de Commissie acht dit onvoldoende gezien het feit dat moet worden gestreefd naar evenwicht, namelijk een verhouding van 50/50; op dit punt is dus een belangrijke verbetering nodig. Wat doelstelling 2 betreft, is in het Duitse GPD 7 % van de beschikbare middelen bestemd voor de ontwikkeling van "schone" technologieën en produkten. Het GPD voor het Verenigd Koninkrijk zit op dezelfde lijn : in West-Schotland wordt in het kader van de prioriteit "infrastructuur van de bedrijven" 47 miljoen ecu besteed aan verbetering van het regionale imago en milieu. Het ËFRÖ zal er bijvoorbeeld projecten subsidieren die het mogelijk moeten maken een groter aantal terreinen te saneren en voor een nieuw gebruiksdoel te bestemmen» voorts projecten om de aantasting van historische plaatsen en monumenten tegen te gaan, en ook nog een klein aantal projecten om natuurlijke habitats aan de rand van steden te herstellen. In (frankrijk) wordt 17% van de de GPD-middelen voor het milieu bestemd en wordt een demonstratieproject uitgevoerd waarmee wordt beoogd op lokaal niveau industriële verwerkings- en vaiorisatieketens voor huishoudelijk afval te realiseren. regio Picardie C. Economische en sociale solidariteit, inclusief gelijke kansen, met een meer gerichte aanpak bevorderen Economische en sociale solidariteit moet hier duidelijk worden onderscheiden van het verstrekken van uitkeringen. De stijging van de werkloosheid heeft in de hele Gemeenschap grote delen van de bevolking in een zwakke positie gebracht en heeft geleid tot een toeneming van de uitsluiting, welk verschijnsel vooral die categorieën treft die op de arbeidsmarkt het meest kwetsbaar zijn, zoals kansarme jongeren, vrouwen, langdurig werklozen en een deel van de immigranten. Om langdurige werkloosheid te bestrijden en te voorkomen, en het gevaar van een sociale tweedeling af te wenden, moet aan een hervorming van het arbeidsmarktbeleid worden gewerkt. Het gaat erom een verschuiving van een passief beleid van werkloosheidsuitkeringen naar een actief beleid te bewerkstelligen. Dit zal het mogelijk maken de beschikbare financiële middelen op produktieve wijze te gebruiken en vooral ook de werkloze en buitengesloten personen te activeren. Daartoe kunnen de werkloosheidsuitkeringen in sterkere mate aan opleiding en omscholing worden gekoppeld om zo langdurige werkloosheid en uitsluiting te voorkomen. De overheveling van steun die tot dusver voor passieve maatregelen werd toegekend, naar actieve arbeidsmarktmaatregelen -een operatie 33 waardoor de overheidsfinanciën dus niet extra worden belast- zal gepaard moeten gaan met een aanpassing van het aanbod en de kwaliteit van de dienstverlening op werkgelegenheidsgebied. Deze verbeteringen zijn noodzakelijk om op de specifieke problemen van de werklozen en de meest kansarme personen, met name vrouwen, doeltreffend te kunnen reageren door het voor de betrokkenen gemakkelijker te maken een weg te volgen die toegang tot economische en sociale activiteiten geeft. Dit houdt in dat regelingen worden opgezet waarin maatregelen op het gebied van beroepskeuzevoorlichting, opleiding, advisering en werkgelegenheidssteun worden geïntegreerd om het afleggen van het integratietraject te vergemakkelijken. In dit verband dient bij de initiatieven die worden genomen om actieve deelneming aan het economische en sociale leven te bevorderen, in het bijzonder de nadruk te worden gelegd op gelijke kansen voor vrouwen en mannen. In haar Mededeling van 21 februari 19966 heeft de Commissie voorgesteld dat de structuurfondsen bij hun interventies systematisch rekening houden met de respectieve situatie van de vrouwen en mannen ten einde een betere bijdrage tot de gelijkheid van kansen te leveren. Zij heeft eveneens denkbeelden ontwikkeld met betrekking tot de mogelijke rol van de fondsen wat betreft het combineren van gezins- en beroepsleven en de integratie van kansarme vrouwen. Deze allereerst op activiteit en werkgelegenheid gerichte benadering kan ook worden gecombineerd met de nieuwe mogelijkheden voor werkgelegenheid. Plaatselijk ontwikkelings- en werkgelegenheidsinitia- tieve zouden kunnen worden gestimuleerd uit een deel van de nu voor passieve werkloosheidssteun bestemde middelen, maar ook via nauwere samenwerking met de op concurrentie gebaseerde economie. COM(96)67 def. van 21 februari 1996: "Integratie van gelijke kansen voor vrouwen en mannen in alle communautaire beleidsvormen en acties". 34 De solidaire economie In het Belgische Henegouwen (doelstelling 1) streven instellingen voor wijkontwikkeling die op passende wijze met de regionale autoriteiten zijn verbonden» naar de maatschappelijke integratie van kansarme jongeren via projecten die zijn gericht op een ruimtelijke revalorisatie (woningen, scholen, wijkvernieuwing). Gewerkt wordt met groepen van zeven à acht leerlingen die worden begeleid dooreen sociaal werker en een ploegbaas. Hei gaat om een vooropleiding tijdens welke eenvoudige technieken worden bijgebracht. Óp basis daarvan moeten de betrokkenen op den duur een complexere opleiding kunnen volgen of werk kunnen vinden, in 1994 is in Henegouwen door 2 205 personen aan dergelijke acties deelgenomen. Een en ander neemt gemiddeld 453 uur per deelnemer in beslag. Gemiddeld komen de kosten voor elke deelnemer op 6 ecu/uur. Met het oog op de integratie van zeer sterk gemarginaliseerde personen kunnen de openbare centra voor maatschappelijk welzijn (OCMWs) in België de betrokkenen een individuele begeleiding geven die erop is gericht hun enige opleiding te geven enerzijds, en ervoor te zorgen dat zij in aanmerking komen voor de sociale zekerheid anderzijds. Hieraan wordt gemiddeld 1 350 uur per persoon besteed. In Kolding (Denemarken) heeft een groep met uitsluiting van de arbeidsmarkt bedreigde jongeren een oude Russische onderzeeboot verbouwd tot een toeristische attractie. Het betrof een project van de gemeente waarvoor het ËSF steun in het kader van doelstelling 3 (40 %) heeft verleend. De opleiding bestond uit een combinatie van praktische en theoretische cursussen. Na een basiscursus (geschiedenis* talen, opleiding tot toeristengids) konden de deelnemers kiezen uit verschillende cursussen voor beroepsopleiding (informatica* elektronika, commerciële opleiding, metaalbewerking) en praktische werkzaamheden (vervaardiging van publikaties, communicatieve werkzaamheden» inrichting van een museum voor onderzeeërs, enz. )- In de eerste drie jaren waren er 110 deelnemers, van wie er 69 werk hebben gevonden of een opleidingscursus volgen. De kosten bedroegen gemiddeld 18 ecu per deelnemer per uur, In Lelystad (Nederland) is een replica van een schip uit de zeventiende eeuw gebouwd. Jaarlijks hebben zo'n 50 langdurig werklozen aan dit project deelgenomen. Een en ander is begeleid met programma's voor beroepsopleiding, In de loop van de tijd is het geheel uitgegroeid tot een toeristische attractie en is de bestaande structuur omgezet in een sociaal- culturele organisatie, Van de 350 deelnemers heeft het merendeel (224) werk gevonden 'm de particuliere sector, terwijl anderen (70) nog in opleiding zijn. De Engelse kerk in Hamburg (Duitsland) is in de jaren 1991-1994 gerenoveerd door een groep van tien langdurig werklozen, die een gedegen opleiding op het gebied van bouwt architectuur en renovatietechnieken hebben gekregen. Aan dit project heeft het ESF circa 170 000 ecu bijgedragen, 35 Het voor de structurele steunverlening opgezette partnerschap valoriseren en verrijken De krachtlijnen die in het vorenstaande zijn beschreven, bieden heel wat mogelijkheden om de werkgelegenheid te bevorderen. Om deze mogelijkheden volledig te kunnen benutten zal het partnerschap echter moeten worden versterkt en vernieuwd met eerbiediging van de specifieke competentie en de positie van elk van de partners in de verschillende etappes van het proces. De speelruimte zit immers niet zozeer in de inhoud van of de financiële middelen voor de structurele maatregelen, als wel in de wijze waarop deze maatregelen worden uitgevoerd. 1) te In dit verband is een ruimere deelneming door de betrokken partijen nodig om een toegevoegde waarde te realiseren op drie gebieden : economisch, financieel en politiek. Wat het economische aspect betreft, is het wegens de zeer heterogene werkgelegenheidssituatie in de verschillende gebieden noodzakelijk de maatregelen nauwkeuriger richten om doeltreffend te kunnen werken, wat betekent dat nauwere contacten met het plaatselijke niveau moeten worden onderhouden. Om met gebruikmaking van alle hulpbronnen van een gebied bedrijvigheid in stand te kunnen houden of te kunnen creëren is het voorts noodzakelijk een gezamenlijke aanpak te ontwikkelen en duidelijk te maken dat ondernemerschap wordt beloond. De beschikbare overheidsmiddelen zijn afhankelijk van de budgettaire mogelijkheden, die steeds kleiner worden. Als ook de financiële partnerschap wordt betrokken particuliere sector bij het voor die maatregelen die voor deze sector het meest direct van belang het werkgelegenheidseffect van deze maatregelen worden versterkt. In dit verband dient ook nader aandacht te worden besteed aan de samenhang tussen structuurbeleid en concurrentiebeleid. Het betreft hier echter een aspect dat niet kan worden losgekoppeld van een sterkere betrokkenheid van de particuliere partners bij de voorbereiding en uitvoering van de maatregelen, zoals met name de in verschillende Lid-Staten toegepaste globale subsidies laten zien. hefboomwerking kunnen zijn, de en 36 V 2) Het is uit politiek oogpunt van belang dat het communautaire optreden, met name op structuurgebied, duidelijker zichtbaar wordt voor de burgers. Dit belangrijke element van de opbouw van Europa biedt een gelegenheid om de publieke opinie in de Unie nauwer bij het beleid te betrekken, waarbij de aandacht dient te worden gevestigd op de betekenis van de economische en sociale cohesie, onder meer voor de werkgelegenheid, een aspect dat bij uitstek van algemeen belang is. De Commissie constateert echter dat qua opzet en qua praktische toepassing sprake is van een onvolledige valorisatie van het politieke, economische en sociale partnerschap, ook op het niveau van de nationale overheden. Nog steeds immers is de inschakeling van de plaatselijke overheden, van de sociale en in verenigingen geor. ' < seerde partners en van de bedrijven vaak onvoldoende en altijd te formeel. Op dit gebied moet dus voor een versterking worden gezorgd door : a) te bij voor uitgewerkte partnerschap infrastructuurwerkzaamheden, verrijking van het ruimtelijke partnerschap : organisatorisch gesproken gaat het erom een traditioneel partnerschap van het vertikale type tussen nationale, regionale en plaatselijke overheden beter integreren met een horizontaal partnerschap tussen de betrokken partijen uit de overheids- en de particuliere sector, zulks op het meest geschikte geografische niveau. In de eerste plaats moet worden gestreefd naar verbetering van het effect dat de maatregelen ter plaatse sorteren. Voor flankerende goed opleidingen, maatregelen voor dienstverlening ter ondersteuning van het MKB en voor een betere oriëntering van de steunregelingen voor bedrijven is een minimale decentralisering van de voorbereiding en • uitvoering van de maatregelen vereist. Verbetering van het verschillende vertikale overheidsniveaus lijkt dus zeer wenselijk : te vaak is het plaatselijke niveau ondervertegenwoordigd of wordt het zelfs niet bij het werk van de toezichtcomités betrokken. uitbreiding van het economische partnerschap : tegelijk mag niet uit het oog worden verloren dat het partnerschap ook een horizontale dimensie moet hebben : steunmaatregelen voor de particuliere sector, op onderwijsgebied en voor OTO kunnen niet worden geconcipieerd en ook niet worden toegepast zonder de actieve medewerking van de economische en sociale partners, en met name van de (MKB, ambachtelijke sociaal-professionele organisaties bedrijven, zorgsector). Voor de maatregelen op het gebied van sociaal-economische stimulering, de bestrijding van uitsluiting, de ondersteuning van de nieuwe bronnen van werkgelegenheid en de gelijkheid van kansen geldt hetzelfde ten aanzien van het verenigingswezen in ruime zin. tussen de b) 37 Voor de dagelijkse gang van zaken betekent dit dat naast de toezichtcomités ook minder formele fora, met een evenwichte deelname van mannen en vrouwen, moeten worden ontwikkeld waar wordt nagedacht en voorstellen worden gedaan, zodat ideeën op adequate wijze onder de aandacht van verantwoordelijke instanties kunnen worden gebracht en er gelegenheid is voor het bespreken van de op een geografisch gebied betrekking hebbende projecten die relevant zijn voor de werkgelegenheid. Een dergelijk "verrijkt" partnerschap mag echter geen bron van verwarring zijn : de nationale autoriteiten dienen zich toe te leggen op het vervullen van een scheidsrechtersrol, op de bewaking van de algemene coherentie en op de ontwikkeling van instrumenten voor de evaluatie van de projecten. 38 De Structuurfondsen en het partnerschap Uit de analyse blijkt dat de situatie op dit gebied zeer sterk uiteenloopt, niet alleen van Lid-Staat tot Lid-Staat, maar ook per doelstelling : 1) Organisatie van de toezichtcomités a) Doelstelling 1 Er bestaan enkele voorbeelden van een partnerschap dat is verruimd op het niveau van subcomités, Zo zijn in de Spaanse regio Andaiusiê de in het subcomité regionale autoriteiten en de sociale partners bijeengebracht met het oog op een dialoog over de problemen inzake economische ontwikkeling en het scheppen van werkgelegenheid. Een andere techniek voor de organisatie van hef sociaal-economische partnerschap bestaat erin dit partnerschap volledig te laten aansluiten bij het ruimtelijke patroon dat het uitgangspunt vormt voor de programmering en uitvoering van de maatregelen, In enkele Lid-Staten (Ierland en Italië) leidt dit model ertoe dat de sociaal-economische partners worden tweede niveau : dat van de operationele ingeschakeld op het programma's. Er kan zelfs sprake zijn van een derde niveau, waarop comités d\e zijn ingesteld door plaatselijke overheden (Ierland), zich met hun geografische werkgebied bemoeien op basis van een nog verder verruimd partnerschap, in de toezichtcomités in het Verenigd Konikrijk is de rol van de sociaal-economische partners te beperkt Wat de regio's Merseyside en Highlands and Islands betreft, is het feit dat de particulière sector niet bij een en ander wordt betrokken, onderwerp van discussie. In Duitsland is vooruitgang geboekt bij de instelling van subcomités per deelstaat waarin de sociaal-economische partners zijn opgenomen. De minister-presidenten hebben echter gezegd dat het in hun bedoeling ligt de sociaal-economische partners alleen te informeren over het verloop van de programma's en hen er niet verder bij te betrekken. Aangepaste technische bijstand is een ander middel om de mogelijkheden van het toezichtcomité te vergroten, In Spanje staat bijvoorbeeld een multidisciplinair team ter beschikking van het toezichtcomité voor het verstrekken van deskundige adviezen over de EFRO- en ESF-maatregeien en dit team brengt regelmatig verslag uit aan het toezichtcomité. b) Doelstelling 2 In de gebieden van doelstelling 2 is sprake van een veel intensiever sociaal-economisch partnerschap, Goede voorbeelden ervan zijn te vinden in Denemarken» België en Nederland, ook al bestaan er tussen deze landen bepaalde verschillen wat het besluitvormingsproces betreft. Aan de andere kant moet erop worden gewezen dat in het Verenigd Koninkrijk de sociale partners niet bij het toezichtcomité worden betrokken en de in zijn plaatselijke gekozenen er slechts vertegenwoordigd. In sommige gevallen is de Commissie lid van zowel het comité voor de selectie van de projecten ais het toezichtcomité» wat het haar mogelijk maakt reeds van tevoren de aandacht op een wenselijke beleidskoers te vestigen. In andere gevallen beslist het toezichtcomité over de selectie van de projecten op voorstel van technische en financiële comités (b. v. in België). Ook in sommige gebieden van doelstelling 2 wordt met subtoezichtcomités gewerkt (b. v, in Spanje), in beperkte mate 39 toegepast De techniek van inschakeling van de sociaal-economische partners op een in Frankrijk, waar deze partners tweede niveau wordt bijvoorbeeld een gegarandeerde vertegenwoordiging hebben in de economische en sociale raden van de regio's, maar volledig zijn uitgesloten van deelneming aan de toezichtcomités, Een interessant voorbeeld van een ruime vertegenwoordiging van de sociaal-economische partners in de toezichtcomités is te vinden in Luxemburg, dat dit model ook toepast voor doelstelling 5b. in dit land hebben naast de traditionele leden ook de kamers van koophandel en de beroepskamers zitting in de toezichtcomités, Voorts wordt in Spanje, België en Nederland technische bijstand aan de toezichtcomités verleend. Tenslotte is in Nederland een stuurcomité opgericht om de programma's van de doelstellingen 2 en 5b te coördineren en zoveel mogelijk voordeel te trekken van de combinatie ervan, c) Doelstellingen 3 en 4 Wat de maatregelen in het kader van de doelstellingen 3 en 4 betreft, heeft de Commissie er bij de onderhandelingen over de CB's en bij de uitwerking van de reglementen van orde van de toezichtcomités op aangedrongen de economische en sociale partners bij de werkzaamheden van deze comités te betrekken. Voor doelstelling 4 is ér 'm het bijzonder naar gestreefd niet alleen de sociale partners in dé toezichtcomités op te nemen» maar ook de economische partners, en met name de instellingen op handeisgebïed en het MKB (Duitsland, Frankrijk, Nederland), 2) Rol van de toezichtcomités Er is een algemene tendens om de toezichtcomités in sterkere mate bi] het beheer van de regionale of plaaatséiijke programma's te betrekken via daartoe opgerichte netwerken, In Spanje en Ierland wordt ook gediscussieerd over de regelingen en de homogene methoden die nodig zijn om aan de diensten van de Commissie de gegevens te kunnen verstrekken die deze verlangen op het gebied van het effect van de maatregeien op de werkgelegenheid. Om de rol van de economische en sociale partners verder te kunnen ontwikkelen is het belangrijk dat deze partners daadwerkelijk bij een en ander worden betrokken en de toezichtcomités kunnen in elk geval de aanzet geven tot een actievere samenwerking : de benaderingen die in enkele Lid-Staten worden toegepast om het partnerschap open te stellen (met name voor de economische en sociale partners), wijzen de weg die kan worden gevolgd om een en ander doeltreffender te maken zonder afbreuk te doen aan bestuurlijke bevoegdheden. Onder verschillende benamingen (seminar, technisch comité» raadgevend sectorcomité, subcomité, panel, werkgroep, enz. ) komen minder officiële groepen regelmatig bijeen om van gedachten te wisselen over de perspectieven, belangen en inspanningen van alle betrokkenen. Het betreft door de toezichtcomités beheerde aanvullende structuren die het mogelijk maken informatie en nieuwe beleidslijnen beter te verspreiden, de problemen en punten van zorg van de betrokken partijen beter in kaart te brengen» de analyses en bezinningsactiviteiten aan te vullen met bijdragen van deskundigen op de verschillende gebieden en zo overleg over de te verrichten werkzaamhden te bevorderen. Het Italiaanse model van overeenkomsten die worden gesloten voor een bepaald geografisch gebied» waarbij wordt uitgegaan van de werkgelegenheidsconcentratiegebieden, is waarschijnlijk de meest innovatieve en verst ontwikkelde vorm van dit verruimde en dynamische partnerschap. 40 Conclusies7 1) 2) Het actieprogramma dat voortvloeit uit de in het vorenstaande geformuleerde krachtlijnen, vraagt om een gecoördineerde inspanning van alle partijen die betrokken zijn bij de uitvoering van de structurele maatregelen. De Commissie van haar kant is, met volledige eerbieding van de doelstellingen van de Structuurfondsen, van plan de nodige politieke initiatieven te nemen om bij haar verschillende partners de aanpak te bepleiten die in dit document is uiteengezet. Het is niet de bedoeling om bij de huidige stand van de programmering de onderhandelingen over de CB's/GPD's te heropenen. Waar het om gaat is dat enerzijds de flexibiliteitsmarge in de programma's zo goed mogelijk wordt benut, en dat anderzijds de toezicht- en evaluatiesystemen worden gestuurd in de richting van een geleidelijke toepassing van de in dit document aangegeven prioriteiten. De met de Structuurfondsen belaste diensten moeten dus, met inachtneming van de specifieke situatie van de regio's, een gecoördineerde actie voeren om te bereiken dat de toezichtcomités die prioriteiten omzetten in concreet beleid. Daarbij zal bijzondere aandacht worden besteed aan de voorbereiding van de programmering voor de tweede periode van doelstelling 2 (1997-1999) en aan de halverwege de looptijd op te maken balans van de maatregelen. Voorts zal gebruik moeten worden gemaakt van de middelen die binnen de bestaande programmering beschikbaar komen, hetzij door de jaarlijkse toepassing in de van de deflator, hetzij als gevolg van achterstanden die begrotingsjaren 1994 en 1995 zijn ontstaan. Om volledig te kunnen houden met de vorenstaande aanbevelingen moeten ook de evaluatiesystemen en -methodologieën snel worden aangepast. rekening Met het oog daarop en geheel in het verlengde van die aanbevelingen stelt de Commissie voor om in de context van het structuurbeleid geografische partnerschappen voor de werkgelegenheid op te zetten, waarbij het gaat om partnerschappen tussen overheids- en particuliere actoren voor doeleinden die overigens ook het kader van de Structuurfondsen mogen overschrijden. Deze op het meest geschikte geografische niveau te sluiten partnerschappen zouden kunnen zorgen voor een gedecentraliseerde vertaling van de ruimtelijke aspecten van de met de Lid-Staten overeengekomen meerjarenprogramma's voor de werkgelegenheid. Over de inhoud en de praktische uitvoering van deze partnerschappen zullen grondige multilaterale besprekingen worden gevoerd om rekening te houden met de situatie en institutionele gebruiken in elke Lid-Staat. In de comités van de Structuurfondsen is reeds een discussie begonnen en deze kan ook worden voortgezet in het kader van de komende Raadsvergaderingen en in het Europees Parlement. De Commissie is evenwel van mening dat een partnerschap voor de werkgelegenheid voor 7 Tijdens de vergadering van 13 februari 1996 heeft het Comité van het Europees Sociaal Fonds zich akkoord verklaard met deze analyses en algemene beleidslijnen. 41 tussen alle betrokken partners dient in te houden dat voor het betrokken geografische gebied een alomvattend diagnostisch onderzoek inzake de werkgelegenheid wordt uitgevoerd, uit welk onderzoek dan strategieën ten uitvoer moeten worden gelegd met zullen voortvloeien die - met name inachtneming van het volgende : barrières bestuurlijke - actoren moeten worden weggenomen en innovatieve benaderingen dienen te worden bevorderd, met name door een systematische verspreiding van geslaagde experimenten. Het gaat er dus om dat naar analogie van succesvolle experimenten elders in de Unie (Pact voor de werkgelegenheid in Andalusië, Charter voor de werkgelegenheid in het departement Deux-Sèvres, Regionaal ontwikkelingsplan in Ierland) een politieke dynamiek op gang wordt gebracht. Die mag geen overlapping zijn van het werk van de Toezichtcomités, maar dient een gespreks- en referentiekader te zijn waarbinnen er bij voorrang aandacht aan wordt gegeven om voor de ondersteuning van alle plaatselijke initiatieven voor ontwikkeling en werkgelegenheid gebruik te maken van alle mogelijkheden voor flexibiliteit die binnen de huidige programma's beschikbaar zijn. 42 A n n e xo 1 Unemployment rates, 1994 Am, Participation rates, 1993 {European Commission (Regional Policy and Cohésion IDG XVI-A4 Data source : Eur 12. Euro&tat - Eur 3 National Institutes France : data lor 1992 A n n e xe 3a Contribution des Fonds structurels aux dépenses de déve iloppement objectif 1 pour la période 1994-1999 Belgique Allemagne Grèce Espagne France - Irlande Italie Pays-Bas Portugal Menti Mécu prix 1994 Royaume Uni Autriche* EUR 11 % 1106 138 34 12 '' 92 1106 6 4 08 4002 252 864 624 666 3 4 44 1878 1236 10628 6100 418 624 3034 452 7 4 62 623 5974 6 10 262 • s / 8 323 15 595 86 465 1109 888 37 70 74 39 2 4 70 1007 1094 4 4 20 1742 418 312 1867 81 3 1 84 2209 36 31 5 40 28 4 1 46 1872 • 276 426 1056 516 4 1 10 1404 2334 671 314 20 190 146 895 791 33 4 4 25 2 9 3 04 15244 1435 2495 8328 1770 3. 1,2% 16,2% 1,5% 2,7% 8,9% 1,9% 43 4 32 2 6 7 13 5048 17890 2 8 , 4% 5,4% 19,0% 4 2 61 3648 613 330 865 43 368 975 ' 11 372 104 7 3775 4 , 0% 7973 4748 3141 83 3 8 88 1008 2040 150 690 8023 3019 3422 1033 550 7 53 215 387 '42 99 1845 559 853 78 355 7168 3708 2341 257 862 4 7' 300 246 187 238 211 88 56 22 22 8 5 18 5 0 06 2226 1908 251 618 713 331 242 37 103 86 35 24 27 3 5 8 45 16088 14405 1940 3313 3 8 , 1% 1 7 , 1% 15,3% 2 , 1% 3,5% 732 82 4 2 1 04 2,2% 730 13640 1 3 9 86 2 6 3 00 2 1 95 5 6 34 1 4 8 60 150 13994 2 3 60 166 9 4 0 14 100,0% JS « 2 54. 21 139 93 335 252 50 0 32 Infrastructures Transport i Télécommunications Energie Environnement & Eau Santé Ressources humaines Education Formation Recherche & Développement Environnement productif Industrie et services Agric. & Développement Pèche Tourisme rur Autres TOTAL. Vécu prix 1 9 95 •SC \ Annexo 3b Contribution des Fonds Structurels aux dépenses de développement de l'Objectif 2 (1994-1996) Pays-Bas R o y a u m e- Finlana A u s t r i a" S w e d e n" T O T AL Mécu prix 1994 Allemagne Belgique Danemark Espagne France Italie Luxem bourg E n v i r o n n e m e nt p r o d u c t if Infrastructures de soutien industries et services PME Tourisme Sites Industriels, a m é n a g e m e nt et réhabilitation Environnement Zones urbaines, aménagement ex réhabilitation Protection de l'anvironname". , infrastructures Ressources humaines Formation, emploi Centres de formation, éç- :e~ents Recherche & Dàvelcppen^e-:: Assistance t e c h n i q ue T O T AL (•) m o y. 1 9 9 5 - 98 en M e cu ^ Sô 2 45 48 : 24 162 11 1 19. ' 65 • 13 52 2 93 213 79 11 76 37 17 12 10 16 11 3 a 53 27 9 17 4 23 9 8 1 6 32 12 20. 1 5 92 302 290 2 14 174 40 3 17 268 59 8 7 10 158 254 160 148 1 54 2 62 159 103 6 14 305 67 242 25 3 35. 36 49 191 58 77 57 9 48 204 131 5 63 11 7 33 1 60 56 1 1 30 1 7 65 684 ft 1 / 2 2 2 2 / / 0 7 Uni 1 31 1 0 38 31 36 30 34 252 248 330 207 41 1 89 5 1 38 6 138 1 13 90 23 9 7 55 528 39 188 22 3 00 2 1 42 48 16 10 17 5 0 7 7 0 13 13 1 69 24 8 10 2 3 0 0 0 0 15 11 2 2 1 40 42 2 13 18 8 3 2 64 9 01 6 71 1 2 03 4 89 % 4 5 , 6% 1 2 , 6% 9 , 4% 1 6 , 8% 8 , 8% 0 5 99 8 , 4% 0 , 24 7 62 1 0 , 7% 3 64 5 , 1% 0,24 3 98 5 , 6% 20 14 1 5 2 2 4 31 1 6 08 123 6 99 3 4 , 0% 2 2 , 5% 1,7% 9 , 8% 95 1,3% 64 7 1 51 1 0 0 , 0% Contribution of the Structural Funds lo Objective 3. 'arid 4 expenditure on Human Resources lor lh. e period 1994-1096/1G99 Contribution des Fonds sliuclur'els aux dépensos de Ressources Humaines objectifs 3 et 4 pour la période 1894-1996/1999. öaitrag der Struklurlonds zu dan Ausv/endunrjen (Ür Menschflcha Rbeouicen nach Zlal 3 und 4 fur die Periode 1994-1896/1099. Mecus 1994 BE OK DE ES FR IT LU | NL UK Tolal A n n e xe 3C 133 62 ' 124 26 29 144 55 68 0 6 952 442 77 • J60 50 495 723 Isa 62 0 724 980 705 18 136 423 566 132 105 91 6 3 10 1 1 577 346 0 0 0 562 474 360 90 15 4. 015 3 6 7f 1. 654 461 327 - 393 263 1. 661 1. 4C0 2. 562 1. 316 21 923 1. 501 10. 126 100 % 40 36 16 5 3 Objocl'vo3 1. Occupational Integration ol long-term unemployed 2. Occupational integration ol young persons 3. Integration of personi excluded from the labeur market 4. Promotion of equal opportunities 5. Autres Total Objüctivo s' 1. Adaptation of v/o/keis to 'mduslilal change 2. Autres 24 2 12 ':: f 105 0 369 0 300 '0 Total Notu: Objociivo 3 In UK is ogroed for 1994-1996; Objccllvu 4 in DE, OK, DE, FR, LU Is agreed for 1994-1996, no ug/üümanl /or UK. ' ' 13 105 369 300 26 321 76 399 1 0 1 156. 0 156 0 0 0 1. 287 - 81 94 6 1. 368 100 Contribution des Fonds structurels aux dépenséstele développement de l'objectif 5a-pêche (hors objectif 1), 1994-99 Ahnexe 3D Mécus1994 B DK D E F-:-. •'••,';. :: FI I. L NL SE. UK TOT • ' v' •'• ' 24,5 139,8 74,6 119,6 189,9 23 134,4 1. 1 46,6 40 88,0 882,3 m. '. T. ; •'À • • ' • • : = •» Annexe 3E DOCUP de l'Objectif 5b (1994-1999) : Allocation communautaire par axe prioritaire de développement (*) FR I T -. ' LU NI UK ! total- MECU on* courant : ;i: /•'. -; i ' Axe prioritaire Oiyetsification agricole el sylvicole ;. : Diversification et développement dê8 secteurs non-agricoles Lff v- i • • i • i i Protection de l'enviionnemeni '' - Tourisme. Développement local ei rénovation d'as villages Ressources humâmes Assistance technique et évaluation • loial _ Axe prioritaire Diversification agricole oi sylvicole j | I i ; ] j | 1 Diversification et développement des SÖCI eurs non-agricoles 1 Protection de l'environnement | Tourisme * Développement local et rénovation des villages Ressources humaines Assistance technique el évaluation i total , : | : BE ". - ' D K- , DE 2 0 ,3 22,8 6,9 10,2 3,9 1 2,9 1,1 78,1 14,7 12,9 C ') 14,7. C) 10,6 1,1 5 4 ,0 2 2 4 ,2 3 2 1 ,7 2 0 7 ,7 86,7 146,1 2 1 9 ,6 2 3 ,0 ES 2 9 7 ,9 96,2 67,5 45,2 6 8 ,6 8 8 ,6 (") 6 8 3 ,8 5 0 8 ,6 2 4 4 ,8 2 6 6 ,0 2 0 5 ,9 2 8 6 ,3 43,9 1 2 2 9 ,0 6 6 4 ,0 2 2 3 9 ,4 BE 26,0%) 2 9 , 2% 8 , 8% 13,1 % 4 , 9% 1 6 , 6% 1,4% 1 0 0 , 0% DK' 2 7 , 2% 2 4 , 0% • C '). 2 7 , 2% ('•i 1 9 , 6% 2 , 0% 1 0 0 , 0% DE 1 8 , 2% 2 6 , 2% 1 6 , 9% 7 , 1% 1 1,9% 1 7 , 9%. 1,9% 1 0 0 , 0% ES 4 4 , 9% 1 4 , 5% 1 0. 2% 6 , 8% 1 0. 3% 1 3 , 4% >*> ' 1 0 0 , 0% FR 3 0. 5% 2 2. 7% 1 0 , 9% 11,9 % 9 , 2% 1 2 , 8% 2 , 0% 1 0 0 , 0% : 3 3 1. 5 168,3 9 4 ,6 168,6 7,2 120,9 1 2,6 9 0 3 ,7 IT 3 6 , 7% 1 8 , 6% 1 0 , 5% 1 8 , 7% 0 , 8% 1 3. 4% 1,4% 0,7 0,9 0,5 1. 0 2,0 0,8 0,2 6,0 LU 1 1,2% 1 4 , 2% 8 , 8% 1 6 , 4% 3 4 , 1% 1 2 , 8% 2 , 5% 15,2 58. 1 35,7 20,9 1,1 17. 2 1. 8 150,0 NL 1 0 , 1% 3 8 , 7% 2 3. 8% 1 3. 9% 0. 7% 1 1,4% 1. 2% 64. 8 305. 7 63. 9 174. 9 69,0 132. 1 10. 1 820,5 UK i 7,9% 3 7,3% 7,8% 2 1,3% 8 , 4% 1 6. 1% 1,2% 1653,2 1495. 2 721. 5 783,2 503,8 8 8 9. 1 93,7 6144,7 % lotai total 2 6 , 9% 2 4 , 3% 11. 7% 12,8% 8 , 2%. 14. 5% 1,5%| 1 0 0 , 0% 1 0 0. 0% 1 0 0 , 0% 1 0 0 , 0% j 1 0 0 , 0 %|. ' ' / Programmes approuvés par !' 'I Les ections relevant de est exe sont habilitation intégrées dans d'autres exss prioritaires. iS^Hmià^m •* Vtif*Tr*ft^rt rW M i» > Annexe 3 F Contribution des Fonds Structurels à l'Objectif 6 (1995-1999) _^ Mecu 1995 Finlande Suède Toial % Infrastructures de base Secteur productif Ressources humaines Recherche et développement TOTAL O 347 104 114 565 13 152 64 23 252| 13 4 99 1 68 137 \817 1,6 6 1 ,1 2 0 ,5 16,8 100,0 "M. ^ii' ^•It- S 1% ISSN 0254-1513 COM(96) 109 def. DOCUMENTEN NL 13 04 Catalogusnummer : CB-CO-96-117-NL-C ISBN 92-78-01680-2 -Bureau voor. officiële4?ublikaties der Europese Gemeenschappen L-2985 Luxemburg r/