eurovoc_concepts:
EU programme
competitiveness
economic growth
labour market
small and medium-sized enterprises

formats: html pdf pdfa1b print

text: COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN Brussel, 20. 03. 1996 COM(96) 98 def. 96/ 0087 (CNS) "HET POTENTIEEL VAN HET EUROPESE MKB OP HET GEBIED VAN WERKGELEGENHEID, GROEI EN CONCURRENTIEVERMOGEN MAXIMAAL VERSTERKEN" Voorstel voor een BESLUIT VAN DE RAAD betreffende een derde meerjarenprogramma voor het midden- en kleinbedrijf (MKB) in de Europese Unie (1997-2000) (door de Commissie ingediend) "HET POTENTIEEL VAN HET EUROPESE MKB OP HET GEBIED VAN WERKGELEGENHEID, GROEI EN CONCURRENTIEVERMOGEN MAXIMAAL VERSTERKEN" I MEERJARENPROGRAMMA VOOR HET MKB IN HET ALGEMENE KADER VAN DE COMMUNAUTAIRE ACTIES TEN BEHOEVE VAN HET MKB Momenteel wordt algemeen erkend dat het midden- en kleinbedrijf (MKB) de sleutelsector is voor het scheppen van werkgelegenheid en het stimuleren van de groei in de Europese Unie. Ten einde het volledige potentieel van het MKB te ontsluiten voor de verwezenlijking van deze doelstellingen, heeft de Commissie onlangs op de bijeenkomst van de Europese Raad in Madrid een verslag gepresenteerd waarin wordt aangedrongen op een ambitieuzer beleid ten behoeve van het MKB1. De conclusies van deze Raad steunden deze aanpak en de Commissie werd verzocht de doelstellingen van het in Madrid gepresenteerde MKB-beleidsstuk zo spoedig mogelijk te concretiseren2. Daarom kondigde de Commissie aan dat een vierjarenprogramma (1997-2000) zou worden opgezet als onderdeel van het Europese vertrouwenspact voor de werkgelegenheid. Het is duidelijk dat zowel op het niveau van de Lid-Staten als op dat van de Europese Unie de aandacht sterker en directer moet worden geconcentreerd op het MKB-beleid, ten einde de bestaande arbeidsplaatsen te behouden en nieuwe werkgelegenheid te scheppen. Uit ervaring is gebleken dat doelgerichte hulp aan het MKB een kosteneffectieve manier is om het scheppen van arbeidsplaatsen te ondersteunen. A. DE BIJDRAGE VAN HET MKB TOT GROEI EN WERKGELEGENHEID Het MKB is de sleutelsector voor het scheppen van werkgelegenheid en het stimuleren van de groei. Het MKB vertegenwoordigt 99,8% van alle ondernemingen, 66% van de totale werkgelegenheid en 65% van de omzet in de Europese Unie3. In het MKB is de werkgelegenheidsgroei sterker dan bij grote ondernemingen4. Bovendien is de door het MKB gedomineerde dienstensector de laatste jaren een belangrijke bron van werkgelegenheid geweest en blijft hij een aanzienlijk werkgelegenheidspotentieel bieden. Het MKB is door zijn flexibiliteit en zijn vermogen om zich snel aan te passen aan de ontwikkeling en de specialisatie van de marktbehoeften, een belangrijk instrument ter bevordering van het concurrentievermogen van de Europese industrie en haar vermogen om door te dringen op de markten van derde landen. Van bijzonder belang is de rol van het MKB in minder ontwikkelde regio's en plattelandsgebieden waar het vaak de ruggegraat van de. lokale economie vormt. Tegelijkertijd is de groeiende tendens tot uitbesteding en schaalverkleining bij grote ondernemingen zowel een uitdaging als een kans voor het MKB. Het snel veranderende technologische klimaat en de mondialisering van de markten zijn van invloed op de concurrentievoorwaarden en scheppen nieuwe mogelijkheden voor het MKB. Daarom heeft het MKB een sleutelrol te spelen bij het versterken van de economisch en sociale samenhang in de Unie. "Het midden- en kleinbedrijf: een dynamische bron van werkgelegenheid, groei en concurrentievermogen in de Europese Unie", verslag van de Commissie voor de Europese Raad van Madrid, CSE(95) 2087. Conclusies van het Voorzitterschap, SI(95) 1000 van 16. 12. 1995, blz. 14. Enterprises in Europe, derde rapport, 1994, blz. 42-43. Zie voetnoot 1, blz. 4. Ibid. II B. ZWAKHEDEN IN HET WERKGELEGENHEIDS- EN GROEIPOTENTIEEL VAN HET MKB Hoewel kleine en middelgrote ondernemingen een potentieel dynamische bron zijn van werkgelegenheidsgroei en welvaart, moet ook worden erkend dat zij zwakker zijn en kwetsbaarder voor mislukking, vooral in de eerste jaren van hun bestaan. Gemiddeld 50% van deze ondernemingen in de EU faalt binnen vijfjaar na de oprichting6. De relatieve zwakheid en kwetsbaarheid van het MKB heeft voornamelijk vijf oorzaken: • de toenemende complexiteit van het juridische, fiscale en administratieve klimaat; • moeilijkheden bij de toegang tot onderzoekprogramma's en de exploitatie van • onderzoekresultaten; structurele zwakheid van hun managementcapaciteit en slecht aangepaste opleidingsprogramma's; • moeilijkheden om financiële middelen te verkrijgen tegen redelijke kosten; • hinderpalen voor. de toegang tot de goederen- en dienstenmarkt. C BENUTTING VAN HET POTENTIEEL VAN HET MKB OM AAN DE WERKGELEGENHEID EN DE GROEI BIJ TE DRAGEN Om de bijdrage van het MKB tot de groei, het concurrentievermogen en de werkgelegenheid zoveel mogelijk te vergroten, is het van essentieel belang dat de Lid-Staten en de Europese Unie hun beleid ten behoeve van het MKB versterken en coördineren om rekening te houden met de nieuwe uitdagingen waarmee het Europese bedrijfsleven wordt geconfronteerd. De meeste maatregelen ten behoeve van het MKB dienen op het niveau van de Lid-Staten te worden genomen, dat wil zeggen zo dicht mogelijk bij de onderneming zelf. Zoals in het MKB-beleidsstuk van de Commissie voor de Europese Raad van Madrid wordt onderstreept, hebben alle Lid-Staten (met name Duitsland, Frankrijk, Verenigd Koninkrijk, Spanje en België) recentelijk hun beleidsmaatregelen ten behoeve van het MKB versterkt en momenteel tussen deze beleidsmaatregelen. is er een aanzienlijke mate van convergentie Op dit gebied kan de Europese Unie een essentiële en aanvullende rol spelen met volledige inachtneming van het subsidiariteitsbeginsel. D. HET COMMUNAUTAIRE MKB-BELEID Overeenkomstig de doelstellingen van artikel 130 van het Verdrag en volgens het Witboek over groei, concurrentievermogen en werkgelegenheid en het Geïntegreerd programma ten behoeve van het MKB en de ambachtelijke sector is het communautaire MKB-beleid erop gericht: Enterprises in Europe, derde rapport, 1994, blz. 230. Witboek van de Commissie over groei, concurrentievermogen en werkgelegenheid, blz. 92. Zie voetnoot 1. Zie voetnoot 1, punt 1, blz. 3, en bijlage I. Ill een gunstig klimaat te stimuleren voor de ontwikkeling van het MKB in de gehele EU; het concurrentievermogen van het Europese MKB te versterken en hen tot europeanisering en internationalisering aan te moedigen. • Ten einde de bovenvermelde doelstellingen te verwezenlijken, is het communautaire MKB-beleid gebaseerd op twee onderling met elkaar verbonden programma's: het Geïntegreerd programma ten behoeve van het MKB en het meerjarenprogramma voor het MKB. In de overzichtstabel op de volgende bladzijde worden de verschillende communautaire acties ten behoeve van het MKB weergegeven. Prioriteiten van Madrid Administratieve vereenvoudiging Gecoördineerde acties met de Lid-Staten (uitwisseling van de beste werkwijzen) Acties in het kader van andere communautaire beleidsvormei die van belang zijn voor het MKB (*) i Aanvullende acties (meerjarenprogramma voor het MKB) TABEL 1: COMMUNAUTAIRE ACTIES TEN BEHOEVE VAN HET MKB IV - Comité voor de verbetering en de vereenvoudiging van het ondernemingsklimaat - Richtsoeren voor het regelgevingsbeleid - Eenvoudige definitieve BTW-regeling - Follow-up Enig verslag over de werkgelegenheid (indirecte loonkosten, flexibele en eenvoudiger arbeidswetgeving) Informatie - Gecoördineerde acties ter ondersteuning van het bedrijfsleven en stimulering van de vraag Opleiding - Follow-up Enig verslag over de werkgelegenheid (opleiding in het MKB) - Follow-up Witboek over onderwijs (ondernemingscultuur en ondernemerschap) - Follow-up Groenboek over innovatie - Forum voor de informatiemaatschappijen G7-proefacties OTO Innavatic Informatie maatschappij Milieu Communautaire netwerken zoals EC-BIC, Craft-steunpunten, Relay Centra voor innovatie, netwerk voor de demonstratie en ondersteuning van multimedia-informatie. EURES, plattelandsvoorlichtingscentra,Europese transnationale centra voor consumentenvoorlichting. ESF (communautaire bestekken) ADAPT (1,57 miljard ecu) EMPLOYMENT NOW (460 miljoen ecu) LEONARDO (620 miljoen ecu) 4e kaderprogramma OTO (12,3 mjljard ecu, inclusief 700 miljoer ecu specifiek MKB) INFO 2000 EFRO LIFE: 450 miljoen ecu (96-99) Milieu- en groei-initiatief - Beoordeling van het effect van de communautaire wetgeving op het bedrijfsleven - Kosten-batenanalyses - Overdracht van ondernemingen - EIC's als first stop shops voor andere communautaire netwerken - MKB-proefacties (managementopleiding) - Acties ter bevordering van de ondernemingscultuur - Vrouwelijke en jonge ondernemers - MKB-proefacties (b. v. op nieuwe technologie gerichte bedrijven, COMMERCE 2000) - EIC-informatie over het milieu - Effect van milieuwetgeving op het MKB - Ambacht: milieumanagement Europeanisering en internationalisering - Gecoördineerde acties ter ondersteuning van het bedrijfsleven en stimulering van de vraag Financieel klimaat - Gecoördineerde acties ter ondersteuning van het bedrijfsleven Mededingingsbeleid (inclusief overheidssteun) Transnationale overheidsopdrachten Transnationale economische gebieden JOP (LMOE+GOS 50 miljoen ecu 96-99); ECIP (250 miljoen ecu 95-99), MED INVEST (geen begroting goedgekeurd voor 1996); AL INVEST (41 miljoen ecu 95-2000); ASIA INVEST (t< bepalen) - Netwerken voor het zoeken naar partners (BC-Net/BSO) - Direct partnerschap (Europartenariat - Interprise) - Toelevering - MKB-proefacties - internationalisering - Acties ten behoeve van ambachtelijke en kleine ondernemingen - Acties voor handel en distributie - Juridisch klimaat (voorbehoud van eigendomsrecht, beslechting van geschillen, wettelijke structuren) - Toegang tot structuurfondsen (EFRO, ESF) - Communautair MKB-initiatief(l miljard ecu) - Globale leningen EIB voor het MKB - EIF-leninggaranties - Follow-up Mededeling betreffende de fiscale behandeling van - Betalingstermijnen - Toegang tot leningfinanciering (b. v. Ronde Tafel) - EASDAQ - Factoring en kredietverzekering - Proefactie voor op nieuwe technologie gerichte bedrijven het MKB Raadpleging en besluitvorming ' - Raadpleging van het bedrijfsleven - Statistieken en MKB-waamemingspost - Promotie (*) Voor nadere gegevens zie Verslag over de coördinatie van de activiteiten ten behoeve van het MKB en de ambachtelijke sector, COM(95) 362 def. van 8. 9. 1995. V 1. Het Geïntegreerd programma ten behoeve van het MKB en de ambachtelijke sector Het Geïntegreerd programma, dat op 3 juni 1994 door de Commissie werd aangenomen10, schetst het algemene kader van het 'communautaire ondernemingenbeleid. Het is niet bedoeld om diverse nationale of communautaire acties te vervangen, noch om het besluitvormingsproces van de verschillende acties te beïnvloeden. Het doel ervan is diverse initiatieven in een algemeen kader te bundelen om de samenhang en de zichtbaarheid ervan te waarborgen door een nauwer partnerschap voor te stellen tussen alle bij de ontwikkeling van het MKB - op communautair, nationaal en regionaal niveau - betrokken partijen, ten einde de convergentie en de doelmatigheid van deze maatregelen te verbeteren. Het Geïntegreerd programma maakt een onderscheid tussen twee soorten maatregelen die in de volgende tabel worden weergegeven: Geïntegreerd programma tea behoeve van het MKB Gecoördineerde acties met de Lid-Staten" Maatregelen tet bevordering van hèt overleg tussen de Ltd-Staten en de coördinatie, voor fcOVer nodig, van de acties ten behoeve van fcet &ÜCÖ en de ambachtelijke sector op het gebied van: # • de verbetering en vereenvoudiging van het bedrïjfsklïmaat vóór het MKB de ' stimulering' en verbetering van ondersteunende maatregeien voor het MKB • Bijdragen van de Europese Uwen voor het MKB ontwikkelde maatregelen; • ofwel in het kader van het specifieke * r MKB-beteïd van de Gemeen$chap (d. w. z. het meerjarenprogramma voor het MKB); ofwel in het kader van de andere communautaire beleidsvormen, bij voor voorbeeld programma's internationale samenwerking; EÏB- en EIF-instrümenten; programma's van de structuurfondsen, b,v. het communautaire MKEririitiatiëf In het kader van het Geïntegreerd programma zal de Commissie nieuwe voorstellen ten behoeve van het MKB doen, met name een leninggarantie-instrument met een grotere hefboomwerking op groei en werkgelegenheid. Het Geïntegreerd programma is hoofdzakelijk gericht op ondernemingen binnen de Europese Unie. Aangezien de Commissie voornemens is de meeste activiteiten van de Unie geleidelijk aan open te stellen voor het MKB uit geassocieerde landen, kan een aantal acties in het kader van dit derde meerjarenprogramma (b. v. partnerschapsacties) toegankelijk worden gemaakt voor kleine en middelgrote bedrijven uit deze landen, voornamelijk door gebruik te maken van fondsen uit andere EU-programma's, met name PHARE, TACIS, JOP, MED-INVEST, AL-INVEST en ASIA-INVEST. 10 Het Geïntegreerd programma ten behoeve van het MKB en de ambachtelijke sector, COM(94) 207 def. van 3. 6. 1994. Zie artikel 130, lid 2, van het Verdrag. Dit zijn bijdragen via het beleid en de activiteiten van de Gemeenschap in het kader van het Verdrag, alsmede via specifieke maatregelen ter ondersteuning van acties in de Lid-Staten (artikel 130, lid 3, van het Verdrag). 2. Het meerjarenprogramma voor het MKB VI Het meerjarenprogramma voor het MKB sluit volledig aan bij het Geïntegreerd programma als een belangrijk onderdeel van de EU-bijdrage. Het legt de juridische en budgettaire grondslag voor de specifieke communautaire acties in het kader van het MKB-beleid. Het huidige meerjarenprogramma loopt af op 31 december 199613. Het derde meerjarenprogramma zal de periode 1997-2000 bestrijken. Dit voorstel wordt toegejuicht en ondersteund door de voor het MKB representatieve unaniem , die op 20 februari 1996 door de Commissie werden geraadpleegd. bedrijfsorganisaties De toegevoegde waarde en het complementaire karakter van het meerjarenprogramma blijken met name uit het volgende: Toegevoegde waarde van het meerjarenprogramma • het meerjarenprogramma is gericht op een aantal specifieke doelstellingen die met in andere communautaire beleidsvormen aan bod komen (b,v. de verbetering van het bedrij fsklimaat voor het MKB en de europeanisering van de bedrij fsstrategieên van kleine en middelgrote ondernemingen door het verstrekken va& informatie- en ondersteunende diensten die mogelijkheden voor transnationale samenwerking bieden); • het meerjarenprogramma speelt tevens een nuttige rol door het beproeven van Innoverende öndersteuningsrnethoden. Dergelijke acties kullen bij voorbeeld een aanvulling3% op de activiteiten die in het kader van het communautaire onderzoek^ innovatie» en regionale beleid worden ondernomen. De voorgestelde acties zullen bijdragen aan het verbeteren van de geïnformeerdheid over en aan het vergroten van de doelmatigheid van de andere communautaire beleidsvormen die voor het MKB van belang zijn; ». -^ • het heeft een horizontaal toepassingsgebied (d:w,z. het is van toepassing ongeacht de| economische sectoren) en is gericht op alle kleine en middelgrote Ondernemingen in de j gehele Europese Unie; I • * enkele maatregelen en methodologieën in het meerjarenprogramma (b. v; het in een , , * netwerk verbinden van intermediairs met een grote hefboomwerking) worden ontwikkeld ! in nauwe samenwerking en coördinatie met andere communautaire beleidsvormen, met! name de structuurfondsen, innovatie, onderzoek en internationale samenwerking, ten einde \. ervoor te zorgen dat ze een zo groot mogelijk effect voor de ondernemingen hebben. ! Vergeleken met het Geïntegreerd programma vormen de acties in het kader van het meerjarenprogramma een aanvulling op andere acties ten behoeve van het MKB, waardoor overlapping wordt vermeden. In het meerjarenprogramma wordt veeleer het accent gelegd op complementaire aspecten en synergieën met andere communautaire beleidsvormen en acties van de Lid-Staten ten behoeve van het MKB. Vergeleken met het tweede meerjarenprogramma zal het derde meerjarenprogramma de continuïteit van het ondernemingenbeleid van de Gemeenschap garanderen, terwijl tegelijkertijd enkele bestaande acties zullen worden versterkt en. een reeks nieuwe initiatieven zal worden ingevoerd op sleutelgebieden die in het recente MKB-beleidsstuk van de Commissie worden aangegeven. De nieuwe elementen worden in het volgende kader opgesomd: Besluit 93/379/EEG van de Raad van 14. 6. 1993, PB nr. L 161 van 2. 7. 1993, blz. 68. CCACC, CECOP, CEDI, EMSU, EUROCHAMBRES, EÜROCOMMERCE, EUROPMI, UEAPME, UN ICE en YES for Europe. Zie voetnoot 1. 15 VII Nieuwe elementen in het derde meerjarenprogramma • vergemakkelijken van de toegang tot alle communautaire programma's die voor het MKB van belang zijn door het ontwikkelen van de Euro Info Centres (EÏCs) als "first stop shops"; • opvoeren van de inspanningen op het gebied van administratieve vereenvoudiging, met name door het opnemen van het kostenibatenaspect in de beoordeling van het effect van de communautaire wetgeving op het bedrijfsleven; • zorgen voor besluitvormingsproces; een grotere betrokkenheid van MKB-organisatïes bij het * aanmoediging en ondersteuning van het MKB om op internationale markten te opereren, met name door middel van betere netwerkvoorzieningen en door het verbeteren van de toegang tot marktinformatie; identificatie van nieuwe methoden om de technologische aanpassing van kleine en middelgrote ondernemingen en hun toegang tot ondernemersopleiding beter te bevorderen; • ontwikkeling van concrete acties voor ambachtelijke en kleine ondernemingen, rekening *. houdend met hun specifieke kenmerken; • verbetering van het financiële kïimaat voor het MKB (toegang tot leningen, secundaire • markten voor hefMKB, betalingstermijnen, factoring en kredietverzekering); stimulering van vrouwelijke en jonge ondernemers en van ondernemingen die m het' bezit zijn van minderheidsgroepen; * stimulering van een nieuwe zin voor ondernemerschap; * integratie van het milieu en van duurzame ontwikkeling in het ondememingeabeleîd van| de Gemeenschap (artikel 13 OR van het Verdrag), tegelijk met een extern Het derde meerjarenprogramma wordt gepresenteerd evaluatieverslag over het huidige meerjarenprogramma In dit onafhankelijke evaluatieverslag wordt een aantal suggesties gedaan die momenteel worden uitgevoerd of die worden becommentarieerd in de toelichting, terwijl deze analyse door een afzonderlijke mededeling van de Commissie wordt aangevuld. In de onderstaande tabel worden enkele belangrijke in het verslag geformuleerde aanbevelingen weergegeven waarmee in dit voorstel rekening werd gehouden: (1993-1996)16. Belangrijke aanbevelingen uit het externe evaluatieverslag intensîfîërîng van de coördinatie-inspanningen ten einde ervoor te zorgen dat met het MKB rekening wordt gehouden in de verschillende communautaire beleidsvormen, en vergroting van de doelmatigheid van de beoordeling van het effect van wetgevingsvoorstellen op het MKB; kwalitatieve verbetering van het EIC-netwerk en bevordering van een grotere coördinatie tussen de communautaire netwerken, inclusief alternatieve wijzen van organisatie; versterking van de partnerschapprogramma'sdoor middel van betere follow-up-diensten en bijstand aan de deelnemende ondernemingen; voortzetting van de "laboratoriumaanpak" die erin bestaat te werken met proefprojecten om innoverende maatregelen voor het MKB op sleutelgebieden in de praktijk intensifiëring van de inspanningen ter bevordering van acties die voor het MKB van belang zijn; intensiever gebruik van informatietechnologieën in de netwerken en bij de verspreiding van informatie. 16 Zie mededeling van de Commissie over het externe evaluatieverslag betreffende de tenuitvoerlegging van Besluit 93/379/EEG van de Raad van 14 juni 1993, PB nr. L 161 van 2. 7. 1993, blz. 68. VIII Er moet worden gestreefd naar de medewerking van de voor het MKB representatieve organisaties bij het ontwerpen van beleidsacties, ten einde de doeltreffendheid ervan te vergroten. Overeenkomstig het in Madrid gepresenteerde verslag over het MKB zal de Commissie "meer overleg plegen met de MKB-organisatie(s) wanneer beleid wordt opgesteld dat voor haar (hen) van belang is, en [. ] een volledige betrokkenheid stimuleren", zowel op nationaal als communautair niveau17. E. HET MEERJARENPROGRAMMA VOOR HET MKB ALS ONDERDEEL VAN HET EUROPEES VERTROUWENSPACT VOOR DE WERKGELEGENHEID Dit derde meerjarenprogramma voor het MKB vormt de hoeksteen van het communautaire MKB-beleid. Als dusdanig maakt het integrerend deel uit van het vertrouwenspact voor de werkgelegenheid van de Commissie. Dit programma voorziet in concrete acties die snel effecten opleveren en helpen om het volledige potentieel van het MKB te exploiteren voor het scheppen van arbeidsplaatsen, met name door bij te dragen aan het verhogen van het aantal kleine en middelgrote ondernemingen die aan de interne markt deelnemen, alsmede aan de bevordering van hun internationalisering. Wanneer alle acties van dit derde meerjarenprogramma voor het MKB op samenhangende wijze worden uitgevoerd, zullen zij in de gehele Unie een aanzienlijke hefboomwerking en een massaeffect bewerkstelligen. Zie voetnoot 1, blz. 19. VOORSTEL VOOR EEN BESLUIT VAN DE RAAD betreffende een derde meerjarenprogramma voor het midden- en kleinbedrijf (MKB) in de Europese Unie (1997-2000) (ingediend door de Commissie) DERDE MEERJARENPROGRAMMA VOOR HET MKB TOELICHTING INHOUDSOPGAVE I. TOEPASSINGSGEBIED IL PRIORITAIRE DOELSTELLINGENEN VOORGESTELDE ACTIES A. VEREENVOUDIGING EN VERBETERING VAN HET ONDERNEMINGS KLIMAAT OP ADMINISTRATIEF EN REGELGEVINGSGEBIED A. l. Ervoor zorgen dat in de diverse communautaire initiatieven en beleidslijnen rekening wordt gehouden met de belangen van het MKB A. 2. Vereenvoudiging en verbetering van de communautaire wetgeving A 3. Verbetering van de transparantie en de verspreiding van de beste werkwijzen over de vereenvoudiging en verbetering van het klimaat op administratief en regelgevingsgebied A. 4. Verbetering van het kader voor transnationale transacties van het MKB B. VERBETERING VAN HET FINANCIËLE ONDERNEMINGSKLIMAAT B. l. Verbetering van de toegang tot financiering door middel van leningen B. 2. Intensifiëring van de inspanningen om de problemen met betalingstermijnen te verminderen B. 3. Vergemakkelijken van de ontwikkeling van specifieke financiële instrumenten B. 4. Stimulering van de ontwikkeling van kapitaalmarkten voor snel groeiende kleine en middelgrote ondernemingen C. KLEINE EN MIDDELGROTE ONDERNEMINGEN HELPEN OM HUN STRATEGIEËN TE EUROPEANISEREN EN TE INTERNATIONALISEREN. MET NAME DOOR MIDDEL VAN BETERE INFORMATIEDIENSTEN C l. Ontwikkeling van informatiediensten (Euro Info Centres als "First Stop Shops") C. 2. Verbetering van de promotie van MKB-beleidsacties C. 3. Bevordering van de samenwerking door middel van netwerken voor het zoeken naar partners (BC-NET & BSO) C. 4. Bevordering van directe contacten door middel van partnerschaps programma's (Europartenariat en Interprise) C. 5. Ontwikkeling van toeleveringspartnerschappen C. 6. Bevordering van de toegang tot nieuwe markten en internationalisering van het MKB D. VERSTERKING VAN HET CONCURRENTIEVERMOGEN VAN HET MKB EN VERBETERING VAN DE TOEGANG VAN HET MKB TOT ONDERZOEK. INNOVATIE EN OPLEIDING D. 1. Versterking van het innovatiepotentieel van het MKB D. 2. Stimulering van de managementopleiding D. 3. Aanpassing aan milieu-eisen E. BEVORDERING VAN HET ONDERNEMERSCHAP EN ONDERSTEUNING VAN SPECIFIEKE DOELGROEPEN E. 1. Ondernemingscultuur en ondernemerschap E. 2. Ambachtelijke en kleine ondernemingen E. 3. Ondernemingen in de handels- en distributiesector E. 4. Vrouwelijke en jonge ondernemers; ondernemingen in het bezit van minderheden III. BELEIDSONTWIKKELING DEEL L TOEPASSINGSGEBIED Dit derde meerjarenprogramma vormt de hoeksteen van het communautaire MKB-beleid. Het legt de grondslag voor acties die ten doel hebben een aanzienlijk aantal kleine en middelgrote ondernemingen sterker bewust te maken van de uitdagingen van een bedrij fsstrategie die hun concurrentiepositie verbetert met het oog op het vergroten van hun aandeel in de transnationale en internationale handel. Een positief effect hiervan zou zijn dat nieuwe werkgelegenheid wordt gecreëerd. Overeenkomstig de analyse die in het MKB-beleidsstuk van de Commissie voor de Europese Raad van Madrid werd gepresenteerd , worden de volgende vijf prioritaire beleidsdoelstellingen geformuleerd te zamen met een beschrijving van de acties die op communautair niveau moeten worden genomen: (1) Vereenvoudiging en verbetering van het ondernemingsklimaat op administratief en regelgevingsgebied; (2) Verbetering van het financiële klimaat voor de ondernemingen; (3) Het MKB helpen om hun strategieën te europeaniseren en te internationaliseren, met name door middel van betere informatiediensten; (4) Vergroting van het concurrentievermogen van het MKB en verbetering van de toegang van deze ondernemingen tot onderzoek, innovatie en opleiding; (5) Bevordering van het ondernemerschap en ondersteuning van speciale doelgroepen. Het derde programma is gericht op kleine en middelgrote ondernemingen, ongeacht hun sector, rechtsvorm of vestigingsplaats binnen de Europese Economische Ruimte2. Indien de voorgestelde maatregelen specifiek betrekking hebben op ambachtelijke en kleine ondernemingen, zal expliciet naar dit soort ondernemingen worden verwezen, hetgeen ook geldt voor handel en distributie. Hoewel zij bedoeld zijn om het communautaire cohesiebeleid te ondersteunen3, zijn de in het meerjarenprogramma beschreven acties ten behoeve van het MKB niet beperkt tot ondernemingen in regio's die voor steun in het kader van het regionaal beleid van de Gemeenschap in aanmerking komen. In dit verband moet de complementariteit tussen het meerjarenprogramma en het communautaire MKB-initiatief worden geaccentueerd als factor voor het stimuleren van de economische ontwikkeling van de Unie, inclusief het scheppen van werkgelegenheid op lokaal niveau. Het huidige meerjarenprogramma loopt af op 31 december 1996. Het nieuwe programma zal derhalve op 1 januari 1997 in werking treden en lopen tot en met 31 december 2000. "Het midden- en kleinbedrijf: een dynamische bron van werkgelegenheid, groei en concurrentievermogen in de Europese Unie", Verslag van de Europese Commissie voor de Europese Raad van Madrid, CSE(95) 2087. Aanbeveling van de Commissie betreffende de definitie van kleine en middelgrote ondernemingen (doc. C 96/261). Eerste verslag over de economische en sociale samenhang, opgesteld op grond van artikel 13 VEU, blz. 263. Besluit 93/379/EEG van de Raad van 14. 6. 1993, PB nr. L 161 van 2. 7. 1993, blz. 68. DEEL II. PRIORITAIRE DOELSTELLINGENEN VOORGESTELDE ACTIES A. VEREENVOUDIGING EN VERBETERING VAN HET ONDERNEMINGS KLIMAAT OP ADMINISTRATIEF EN REGELGEVINGSGEBIED A. 1. ERVOOR ZORGEN DAT DS DE DIVERSE COMMUNAUTAIRE BMTTIATIEVEN EN BELEIDSLIJNEN REKENING WORDT GEHOUDEN MET DE BELANGEN VAN HET M KB Een van de belangrijkste doelstellingen van het communautaire MKB -beleid is ervoor te zorgen dat bij het ontwerp en?de uitvoering van communautaire acties en beleidslijnen rekening wordt gehouden met het MKB. De Commissie zal haar inspanningen op dit gebied intensifiëren. Hoewel de inspanningen ter vereenvoudiging en verbetering van de communautaire wetgeving aan de verwezenlijking van deze doelstelling zullen bijdragen, moet een betere coördinatie van de communautaire acties en beleidslijnen ten behoeve van het MKB eveneens worden bevorderd om het MKB in staat te stellen aan alle communautaire acties en programma's volledig deel te nemen. Zo trekt het MKB bij voorbeeld niet voldoende profijt van de programma's van de structuurfondsen in verhouding tot zijn aandeel in de economische activiteit en zijn werkgelegenheids- en groeipotentieel5. Deze aanpak moet ook gelden voor OTO, innovatie, werkgelegenheid en beroepsopleiding, programma's inzake energie-efficiëntie, milieu, internationale samenwerking, EIB- en EIF-instmmenten. De eerste resultaten van deze coördinatie worden toegelicht in het Geïntegreerd programma ten behoeve van het MKB en de ambachtelijke sector6 en in een recent coördinatieverslag7. Een van de concrete maatregelen in het kader van het meerjarenprogramma voor het MKB zal een aanbeveling aan de Lid-Staten zijn over wijzen om het aandeel van het MKB in de communautaire beleidsvormen en programma's te vergroten. Uitgaande van de noodzaak om de werkzaamheden inzake de vereenvoudiging van de wetgeving betreffende de interne markt te versnellen, met name wat het MKB betreft, zou een voorstel kunnen worden opgesteld tot oprichting van kleine "SLIM"-teams (Simpler Legislation for the Internal Market, eenvoudiger wetgeving voor de interne markt). A. 2. VEREENVOUDIGING EN VERBETERING VAN DE COMMUNAUTAIRE WETGEVING Het MKB wordt met een steeds complexer juridisch, fiscaal en administratief klimaat geconfronteerd. Hoewel de kosten van het ontbreken van regelgeving nooit werden gemeten, worden de totale jaarlijkse kosten van de administratieve lasten voor alle ondernemingen in Europa ruwweg op 150 à 250 miljard ecu geschat. Met name de kosten van de formaliteiten voor het oprichten van een onderneming zijn zorgwekkend. Deze kosten zijn hoofdzakelijk toe te schrijven aan door de Lid-Staten gestelde eisen. Jaarverslag van de Rekenkamer (1994), PB nr. C 303 van 14. 11. 1995, blz. 140. COM(94) 207 def. COM(95) 362 def. van 8. 9. 1995. Zie voetnoot 1, blz. 5. Zie vergelijkende tabel op blz. 36 van de bijlagen bij het Groenboek over innovatie, COM(95) 688 def. van 20. 12. 1995. Overeenkomstig het verslag van de Commissie aan de Europese Raad van Madrid over verbeteringen in het maken van wetten10 zal de Commissie zelf een grotere bijdrage leveren aan het verminderen van administratieve formaliteiten en het verbeteren van de communautaire wetgeving die een invloed kan hebben op de ondernemingen, met name het MKB. Hiervoor dient een actie te worden gevoerd om overbodige administratieve lasten en kosten voor de naleving van bestaande en nieuwe wetgeving te vermijden en te beperken, aangezien deze de oprichting en ontwikkeling van ondernemingen in de weg staan. Om dit doel te bereiken, heeft de Commissie onlangs interne richtsnoeren aangenomen over het regelgevingsbeleid11. In deze richtsnoeren wordt gewezen op de noodzaak van een zo breed mogelijk extern overleg en is tevens sprake van een nieuwe aanpak die gericht is op de rationalisering en modernisering van de effectrapportages waarvan die met betrekking tot het effect van de communautaire wetgeving op het bedrijfsleven van bijzonder belang is voor het MKB. Aangezien het noodzakelijk is dat het MKB wordt geraadpleegd over voorstellen van de Commissie die vermoedelijk een aanzienlijke invloed op deze sector zullen hebben, zal de Commissie de kwaliteit van laatstgenoemde effectrapportage verbeteren door het MKB nauwer te betrekken bij de ontwerpfase van communautaire wetgeving of programma's en door een pragmatische methode toe te passen voor de evaluatie van het effect van wetgevingsvoorstellen, waarbij gebruik wordt gemaakt van kosten-batenanalyses telkens als dit nuttig wordt geacht12. Al naargelang de aard en de complexiteit van de voorstellen zal de evaluatie gebaseerd zijn op: • deskresearch, voor zover dit volstaat om de nalevingskosten en administratieve lasten te identificeren; • een representatief aantal bedrijven, geselecteerd uit een pool van ondernemingen die zich daarvoor vrijwillig hebben aangemeld, in samenwerking met MKB-organisaties zullen verstrekken over de gevolgen van die gedetailleerde wetgevingsvoorstellen; informatie • uitvoerige kosten-batenanalyses voor de meest complexe voorstellen die effect sorteren op talrijke bedrijfssectoren. De uitvoering van de deskresearch en de kosten-batenanalyses zal worden toevertrouwd aan de diensten van de Commissie die verantwoordelijk zijn voor de desbetreffende voorstellen. Voor het houden van enquêtes die beperkt blijven tot een representatief aantal ondernemingen die zich daarvoor vrijwillig hebben aangemeld, zal DG XXIII in samenwerking met andere diensten van de Commissie en met MKB-organisaties een overeenkomst opstellen met een netwerk van MKB-onderzoekinstituten ten einde de noodzakelijke mate van homogeniteit en neutraliteit van de resultaten te garanderen. "Better law making", COM(95) 580. Guidelines for regulatory policy, SEC(95) 2255 van 16. 1. 1996. Deze methode werd in het extern evaluatieverslag (zie bladzijde 7) als bijzonder innovatief beschouwd. Een soortgelijke aanpak werd onlangs voorgesteld in een rapport van 1996 van het Comité voor de oprichting van ondernemingen, dat is opgezet door het Deense ministerie van Industrie (zie Betaenkning nr. 1304, blz. 210). 4 A. 3. VERBETERING VAN DE TRANSPARANTIE EN DE VERSPREIDING VAN DE BESTE WERKWIJZEN OVER DE VEREENVOUDIGING EN VERBETERING VAN HET KLIMAAT OP ADMIMSTRATIEF EN R EG E LG E VIN GSG E B1E D a. volgen van de administratieve vereenvoudiging Om de kwaliteit en het effect van de inspanningen tot administratieve vereenvoudiging, die zowel op het niveau van de EU als van de Lid-Staten worden geleverd, te vergroten, is er behoefte aan meer transparantie en ruimere verspreiding van informatie over nieuwe initiatieven op dit gebied. Diverse Lid-Staten hebben belangstelling getoond voor dit soort informatie, die ook aan de communautaire instellingen ten goede zou moeten komen. Daarom zal de Commissie de gemaakte vorderingen volgen in het kader van de nieuwe strategie van administratieve vereenvoudiging en uitwisseling van de beste werkwijzen tussen de Lid-Staten, hetgeen zal resulteren in aanbevelingen telkens als dit nodig is. De resultaten van de door de Euro Info Centres (EIC's) gehouden enquêtes zullen daarin worden opgenomen. b. overdracht van ondernemingen Jaarlijks gaan er in de EU ten minste 300. 000 banen verloren door de mislukking van de overdracht van ondernemingen15. De Commissie zal initiatieven aanmoedigen en steunen die erop gericht zijn de bedrijfsorganisaties en andere betrokken partijen beter voor te lichten over de problemen in verband met de overdracht van ondernemingen. Op basis van een beoordeling van de tenuitvoerlegging van de aanbeveling inzake de overdracht van ondernemingen16 zal de Commissie nieuwe initiatieven aanmoedigen en passende acties bevorderen, inclusief een specifieke gecoördineerde actie over dit thema. c. voorbehoud van eigendomsrecht Voorbehoud van eigendomsrecht - een wettelijk mechanisme om de eigendomsoverdracht van goederen uit te stellen tot de volledige koopsom is betaald - is een van de meest geschikte maatregelen om handelstransacties te vergemakkelijken. Een dergelijk juridisch instrument zou voor alle economische actoren beschikbaar moeten zijn. Er bestaat echter een aantal verschillen die de toepassing van dit soort instrument in de weg staan. De Commissie zal op basis van een discussiestuk17 nagaan of een aanbeveling van de Commissie op dit gebied nuttig zou zijn. Zie voetnoot 1, punt V. l. Zie het Geïntegreerd programma ten behoeve van het MKB en de ambachtelijke sector. Zie voetnoot 1, punt 111. A. Aanbeveling van de Commissie inzake de overdracht van kleine en middelgrote ondernemingen, PB nr. L 385/14 en C 400/1 van 31. 12. 1994. Een soortgelijk discussiestuk werd gepresenteerd ondernemingen (PB nr. C 204 van 23. 7. 1994, blz. 1). in het kader van de overdracht van 5 A. 4. VERBETERING VAN HET KADER VOOR TRANSNATIONALE TRANSACTIES VAN HET MKB a. procedures om transnationale geschillen tussen ondernemingen te beslechten Geschillen als gevolg van transnationale transacties zijn vaak moeilijk op te lossen, vooral gezien de kostbare, complexe en langdurige procedures. De moeilijke toegang tot verhaalsmogelijkheden voor transacties in andere Lid-Staten vormt dus een hinderpaal voor de internationalisering van de ondernemingen, met name de kleine en middelgrote ondernemingen. De meeste problemen liggen in de Lid-Staten voor zover deze met de rechterlijke organisatie te maken hebben18. De Commissie zal de ontwikkeling aanmoedigen van alternatieven om geschillen als gevolg van transnationale transacties van ondernemingen, met name kleine en middelgrote ondernemingen, te beslechten. Hierbij wordt onder meer gedacht aan de bevordering van instrumenten zoals bemiddeling, vereenvoudigde arbitrage- en overlegprocedures. b. bevordering van adequate wettelijke structuren De huidige wettelijke structuren voor transnationale samenwerking zijn nog onvolledig en te weinig bekend bij het MKB. Het ondememingenbeleid zou derhalve de bestaande wettelijke structuren moeten promoten en de totstandbrenging moeien steunen van nieuwe instrumenten die beter aan de behoeften van het MKB zijn aangepast. transnationale samenwerking Het Europees Economisch Samenwerkingsverband (EESV) is het eerste juridische instrument van het Gemeenschapsrecht voor transnationale samenwerking. Dit instrument wordt door het MKB echter nog niet op grote schaal gebruikt en er is ook gebrek aan praktische informatie over ervaring met dit instrument. Ten einde het gebruik van EP^SV's voor te bevorderen, zou het REGIE-initiatief (ter bevordering van het EESV in de Europese Unie) volledig ten uitvoer moeten worden gelegd. Hiertoe dient de REGI E-gegevensbank te worden ontwikkeld en dient in het MKB meer bekendheid aan het initiatief te worden gegeven ten einde praktische informatie te verstrekken en, waar nodig, mogelijke verbeteringen van de bestaande wetgeving aan te geven. Zoals in het rapport-Molitor en het tweede verslag-Ciampi wordt onderstreept, is er behoefte aan andere juridische instrumenten die geschikt zijn voor kleine en middelgrote ondernemingen die in verschillende Lid-Staten handel drijven. De goedkeuring door de Raad van het statuut van de Europese vennootschap zal helpen om de kleine en middelgrote ondernemingen te voorzien van een geschikt juridisch instrument voor hun 18 19 20 De lange termijnen die verbonden zijn aan het instellen van een rechtsvordering tegen Lid-Staten waar er hinderpalen voor de interne markt zijn, maken voor sommige kleine en middelgrote ondernemingen het verschil tussen overleving of faillissement, en daarom zal de Commissie haar eigen procedure voor de regeling van geschillen met betrekking tot de interne markt bespoedigen en doeltreffender maken. Rapport van de groep van onafhankelijke deskundigen inzake de vereenvoudiging van wettelijke en administratieve regelingen, COM(95) 288 def. van 21. 6. 1995, b b. 83. "Versterking van het Europese concurrentievermogen", tweede verslag van de Adviesgroep Concurrentievermogen, december 1995, blz. 8. transnationale vereenvoudigde wettelijke statuten voor besloten vennootschappen bevorderen21. Inmiddels zal de Commissie de ontwikkeling van transacties. B. VERBETERING VAN HET FINANCIËLE ONDERNEMINGSKLIMAAT De Commissie is er sterk van overtuigd dat de ontwikkeling naar de Economische en Monetaire Unie positieve effecten oplevert voor de ondernemingen, met name in de vorm van een grotere monetaire stabiliteit. De verwezenlijking van de doelstellingen van het Verdrag betreffende de overheidsfinanciën zal zowel kwantitatieve (vermindering van "crowding-out") als prijseffecten (rentevoeten) hebben22. Het Europese MKB heeft echter nog steeds te kampen met onderkapitalisatie, onder meer als gevolg van een fiscale discriminatie van risicokapitaal, en heeft problemen om bankleningen tegen redelijke rentevoeten op te nemen, terwijl snel groeiende ondernemingen hinder ondervinden van het ontbreken van Europese kapitaalmarkten voor het MKB23. Het Geïntegreerd programma ten behoeve van het MKB voorziet in het kader voor een reeks maatregelen ter verbetering van het financiële klimaat voor ondernemingen, inclusief de uitwisseling van de beste praktijken tussen de Lid-Staten en de versterking van de communautaire acties op dit gebied. Dit derde meerjarenprogramma voorziet in aanvullende maatregelen die geen directe financiële steun voor het MKB impliceren, maar veeleer gericht zijn op de verbetering van het financiële klimaat door het opheffen van belemmeringen en betere toegang voor het MKB tot financiële instrumenten. Alle maatregelen waarbij sprake is van overheidssteun aan ondernemingen, in welke vorm ook, moeten beantwoorden aan of in overeenstemming zijn met de in de artikelen 92 tot 94 van het Verdrag uiteengezette beginselen en al het desbetreffende afgeleide recht. Het meerjarenprogramma stelt meer bepaald maatregelen voor op de volgende gebieden: B. l. VERBETERING VAN DE TOEGANG TOT FINANCIERING DOOR MIDDEL VAN LENINGEN Bankleningen zijn de voornaamste vorm van externe financiering voor het MKB, niettegenstaande algemeen wordt erkend dat veel van deze ondernemingen aanzienlijke moeilijkheden ondervinden om tegen redelijke kosten leningen te verkrijgen voor hun expansie en investeringen in vergelijking met grotere ondernemingen. Dit is een probleem van bijzonder belang voor kleine ondernemingen, aangezien de banken van oordeel zijn dat de aan deze categorie ondernemingen verbonden kredietrisico's zwaarder zijn dan voor grotere ondernemingen het geval is, en aangezien Jdeine ondernemingen doorgaans niet in staat zijn om voldoende zakelijke zekerheid te stellen. Kleine en middelgrote ondernemingen betalen doorgaans een rentevoet die twee tot vijf procentpunten hoger ligt dan bij grote ondernemingen. Leninggaranties zijn bijzonder nuttig om deze hinderpalen te overwinnen, aangezien zij de kredietrisico's verminderen en ook compensatie voor het gebrek aan zakelijke 22 Opmerkingen van de Commissie over het rapport van de groep van onafhankelijke deskundigen inzake de vereenvoudiging van wettelijke en administratieve regelingen, COM(95) 596. Zie ook het gewijzigde voorstel voor een verordening van de Raad betreffende het statuut van de Europese coöperatieve vennootschap (SYN 388 van 6. 7. 1993, dat momenteel ter discussie staat bij de Raad). Zo wordt bij voorbeeld geraamd dat een vermindering van de overheidstekorten in de Europese Unie met 1% jaarlijks een bedrag van 65 miljard ecu oplevert voor de financiering van de particuliere sector. Zie voetnoot 1, punt III. D. Zie voetnoot 1, blz. 9. ~ zekerheid bieden. Het Europees Investeringsfonds (EIF), dat leninggaranties ten behoeve van het MKB en transeuropese netwerken verstrekt, beschikt over aanzienlijke mogelijkheden om ondernemingen te helpen bij het overwinnen van deze hinderpalen. Voorts is er ook ruimte voor samenwerking tussen budgettaire ondersteuningsinstrumenten en het EIF. Het proefproject "Groei en milieu" is een duidelijk en veelbelovend voorbeeld: de leninggarantie van de Gemeenschap wordt kosteloos uitgebreid tot de lenende onderneming (voor investeringen die voordelen voor het milieu opleveren), terwijl de kosten van de garantiepremies ten laste komen van de communautaire begroting. De Commissie zal voorstellen indienen voor een leninggarantie-instrument ten behoeve van het MKB met een grote hefboomwerking op groei en werkgelegenheid. van De Commissie onderlinge-waarborgsystemen, met name door samenwerking met de Europese Vereniging van onderlinge-waarborgmaatschappijen. de ontwikkeling verlenen voor blijven steun zal De Commissie zal een brede discussie met de bankwereld over middelen om de MKB-financiering te verbeteren, verder stimuleren. Een van de concrete acties is het verlenen van steun aan de Ronde Tafel van bankiers en het MKB, die innovatieve werkwijzen onderzoekt op het gebied van een betere toegang van het MKB tot financiering. Er zal bijzondere aandacht worden besteed aan betere toegang tot financiering voor vrouwelijke ondernemers en aan het verbeteren van het financiële klimaat voor het MKB op het gebied van handel en distributie. De Commissie zal de banken en het MKB ertoe aanmoedigen zoveel mogelijk gevolg te geven aan de aanbevelingen van de Ronde Tafel. B. 2. INTENSIFIËRING VAN DE INSPANNINGEN OM DE PROBLEMEN MET BETAUNGSTERMLINEN TE VERMINDEREN De Commissie ziet in dat de verbetering van de betalingstermijnen voor het MKB belangrijk is. Daarvoor zijn inspanningen van de overheid vereist, ook van de Commissie zelf. Zij is van oordeel dat het huidige economische klimaat een bespoediging garandeert van het evaluatieproces dat in haar aanbeveling over de betalingstermijnen van 1995 wordt uiteengezet. De Commissie zal in 1997 nieuwe voorstellen doen en steun verlenen voor acties die door bedrijfsorganisaties worden georganiseerd om de vaardigheden op het gebied van financieel beheer te verbeteren door informatie, opleiding en andere maatregelen (b. v. software voor cash-flow-beheer ten behoeve van het MKB). B. 3. VERGEMAKKELIJKEN WAN DE ONTWIKKELING VAN SPECIFIEKE FINANCIËLE INSTOUMENTEN De Ronde Tafel van bankiers en het MKB heeft het belang onderstreept van factoring en kredietverzekering om in de behoeften van het MKB aan bedrijfskapitaal te voorzien en de problemen in verband met de betalingstermijnen te beperken. De toepassing van deze instrumenten verschilt aanzienlijk van de ene Lid-Staat tot de andere. De Commissie zal derhalve onderzoeken om welke redenen de ontwikkeling van deze instrumenten in een aantal Lid-Staten wordt afgeremd en een discussiestuk opstellen met voorstellen, eventueel in de vorm van aanbevelingen, om deze financiële instrumenten binnen de interne markt beter te doen functioneren. 25 PB nr. L 127 van 10. 6. 1995, blz. 19 en PB nr. C 144 van 10. 6. 1995, blz. 3. B. 4. STIMULERING VAN DE ONTWIKKELING VAN KAPITAALMARKTEN VOOR SNEL GROEIENDE KLEINE EN MIDDELGROTE ONDERNEMINGEN Een grote zwakheid in het huidige Europese financiële systeem is het ontbreken van liquiditeit en van Europese kapitaalmarkten voor sterk groeiende kleine en middelgrote ondernemingen. Dit is in het bijzonder voor high-tech-ondernemingen een belemmering, waardoor innovatie en het nemen van risico's worden ontmoedigd. Vergeleken met het jaarcijfer van 400 ondernemingen in de VS, boort in Europa maar 10 tot 20% van dit aantal secundaire markten aan en velen kiezen in plaats daarvan een NASDAQ-notering in de VS. Om de oprichting en het soepel functioneren van dergelijke markten in Europa aan te moedigen, heeft de Commissie de Lid-Staten dringend verzocht alle resterende hinderpalen van wettelijke, regelgevende, fiscale en andere aard vóór eind 1996 uit de weg te ruimen. Op basis van een aangekondigd verslag aan de Raad zal de Commissie passende maatregelen voorstellen ter aanmoediging van de groei van deze belangrijke financiële voorzieningen, inclusief EASDAQ28. C. KLEINE EN MIDDELGROTE ONDERNEMINGEN HELPEN OM HUN STRATEGIEËN TE EUROPEANISEREN EN TE INTERNATIONALISEREN. MET NAME DOOR MIDDEL VAN BETERE INFORMATIEDIENSTEN Het werkgelegenheids- en groeipotentieel van de kleine en middelgrote ondernemingen zal niet volledig worden geëxploiteerd, indien zij niet snel in de interne markt worden geïntegreerd. Er zijn slechts ongeveer 460. 000 ondernemingen die zich met transnationale activiteiten bezighouden. Gezien het relatieve gemak waarmee Amerikaanse ondernemingen aan de handel tussen de staten deelnemen, zou een aanzienlijk groter aantal Europese ondernemingen, met name kleine en middelgrote ondernemingen, moeten worden aangemoedigd om aan de transnationale handel deel te nemen. Hoewel het bereiken van een ambitieuzer doel in grote mate afhangt van de volledige medewerking van de intermediairs en de Lid-Staten, zouden de specifieke en complementaire acties waarin dit programma voorziet, eraan moeten bijdragen om de toegang van een veel groter aantal ondernemingen, met name kleine en middelgrote ondernemingen, tot de interne markt te vergemakkelijken en hen moeten helpen om zich aan te passen aan de nieuwe eisen waaraan met het oog op internationaal concurrentievermogen moet worden voldaan. De eerste taak bestaat erin de strategieën van de kleine en middelgrote ondernemingen zodanig te beïnvloeden dat deze ondernemingen snel in de interne markt worden geïntegreerd. Hiertoe moeten aan het MKB de passende instrumenten voor de uitvoering van dergelijke strategieën worden aangeboden. Informatie en partnerschappen tussen 29 Zie voetnoot 1, blz. 10. Zie voetnoot 1, punt V, blz. 19. Zie mededeling van de Commissie over de haalbaarheid van de oprichting van een Europese kapitaalmarkt voor kleinere groeiende bedrijven die met ondernemingszin worden geleid, COM(95) 498 def. van 25. 10. 1995. Er bestaan geen cijfers betreffende de Amerikaanse ondernemingen die aan de handel tussen de staten deelnemen. Het feit echter dat ongeveer 400. 000 van de 16 miljoen Amerikaanse ondernemingen internationale handel drijven, wijst erop dat het aantal ondernemingen dat aan de handel tussen de staten deelneemt, aanzienlijk hoger rnoet liggen gezien de relatief sterkere concentratie van Amerikaanse ondernemingen op de binnenlandse markten. ondernemingen zijn voor het MKB belangrijke instrumenten om door te dringen tot ruimere markten binnen de interne markt en daarbuiten. Gezien de zeer uiteenlopende situaties waarmee kleine en middelgrote ondernemingen worden geconfronteerd, zijn echter aanvullende maatregelen vereist, met name voor specifieke doelgroepen. De Commissie zal de lijn volgen die zij in haar verslag over de toekomstige werking van de informatie- en samenwerkingsnetwerken heeft uitgestippeld. In dit verslag wordt een aantal mogelijke verbeteringen in het beheer van deze netwerken toegelicht, maar is er geen sprake van een fundamentele verandering in de door de Commissie gekozen methoden. Daarin wordt met name geen aanbeveling gedaan om de verschillende netwerken te fuseren of af te stappen van de formule dat de Commissie met een groot aantal gedecentraliseerde gastinstellingen samenwerkt en zelf slechts als intermediair optreedt. Met de redenen die in het externe evaluatieverslag van het tweede meerjarenprogramma32 worden aangevoerd om een dergelijke fusie voor alle netwerken van het ondememingenbeleid voor te stellen, is de Commissie het alleen in zoverre eens dat een enkele interface met de eindgebruiker duidelijke voordelen zou opleveren uit het oogpunt van transparantie en eenvoud bij alle promotieactiviteiten. Dat zou echter geen verbetering brengen op het gebied van doeltreffendheid, kosteneffectiviteit en kwaliteitscontrole, aangezien alle vormen van dienstverlening - zoals aangegeven in het evaluatieverslag - moeten worden voortgezet in samenwerking met de verschillende betrokken gespecialiseerde intermediairs en de diverse functies zelfs nog duidelijker moeten worden gedefinieerd om de kwaliteit van de dienstverlening te kunnen verbeteren. Het idee van een volledige operationele controle van het EIC-netwerk door de Commissie (zoals voorgesteld in het externe evaluatieverslag) zou de fusie tot één netwerk nog moeilijker maken. Dat zou volgens de Commissie niet alleen een enorme investering vergen, maar ook aanzienlijke extra bedrijfskosten met zich meebrengen, aangezien de kosten van de centrale eenheid dezelfde zouden blijven terwijl een kleiner aantal EIC's over veel meer kennis en voltijds personeel zou moeten beschikken. De Commissie komt derhalve tot de conclusie dat het een vergissing zou zijn het sterke en succesvolle partnerschap met een groot aantal verschillende organisaties te staken, aangezien hun directe en indirecte bijdrage van groot politiek belang is en eerder zou moeten worden ontwikkeld door de EIC's vollediger in de algehele structuur van de gastinstellingen te integreren. Dat neemt echter niet weg dat de Commissie, in overleg met haar verschillende partnerorganisaties, een enkele identificatie tracht te kiezen waaronder de diverse netwerken functioneren. In dit geval zal het EIC-netwerk als 'first stop shop" moeten functioneren om de toegang van de eindgebruiker tot de verschillende, door de communautaire netwerken aangeboden diensten te vereenvoudigen en te bevorderen. 30 Dit verslag werd door de Commissie opgesteld overeenkomstig artikel 5 van Besluit 93/379/EEG van de Raad van 14 juni 1993. Zie bladzijde 21 van het verslag. Dit externe verslag werd opgesteld overeenkomstig artikel 5 van Besluit 93/379/EEG van de Raad van 14 juni 1993. 10 Hoewel zij geen voorstander is van een volledige operationele en financiële controle van het EIC-netwerk (onder meer vanwege de daaraan verbonden kosten), zou het volgens de Commissie, om van de door haar gekozen stimuleringsmethode volledig profijt te kunnen trekken, nuttig zijn een extra financiële bijdrage te verlenen aan die EIC's die een bijzonder hoge kwaliteit garanderen en gerichte informatiediensten aanbieden met een duidelijk potentieel voor transnationale strategieën. De snelle ontwikkeling van de informatietechnologieën en -diensten (b. v. Internet) rechtvaardigt ook de toekenning van financiële middelen, deels in de vorm van een eenmalige kapitaalinjectie, om de banden tussen alle intermediairs die in het kader van de verschillende communautaire netwerken samenwerken, te versterken, maar ook om de interface met de eindgebruiker te vergroten. Bij de opstelling van de specificaties voor een nieuw VANS zal de Commissie rekening houden met de noodzaak van een gemakkelijke toegang tot en vanuit andere bestaande netwerken waarvan het MKB intensief gebruik maakt; indien de vertrouwelijkheid een doorslaggevend element is van de dienstverlening (met name bij BC-NET), zal de Commissie de bestaande informatietechnologie verbeteren en aan de huidige state-of-the-art aanpassen. De Commissie zal haar kwaliteitsbeleid voortzetten door middel van een nauwkeuriger definitie van de door de verschillende netwerken aangeboden diensten, zoals reeds vermeld, alsmede door een grotere waarborg van volledig professionalisme, hetgeen kan leiden tot een beperking van de overlappingen tussen de drie netwerken die in het kader van het communautaire MKB-beleid functioneren. C. l> ONTWIKKELING VAN INFORMATIEDIENSTEN (EURO INFO CENTRES ALS "FIRST STOP SHOPS") Behalve de verbeteringen op het gebied van management, die in de Mededeling over de toekomstige werking van de informatie- en samenwerkingsnetwerken worden besproken, stelt de Commissie voor het EIC-netwerk de volgende richtsnoeren voor, die eventueel ook op de EIC-verbindingscentra van toepassing zullen zijn: a. de EIC's als "first stop shops" Als gevolg van de hierboven geschetste nieuwe tendensen waarmee wordt voldaan aan de eisen die het MKB had gesteld en die in het Verslag van de Commissie voor Madrid werden onderstreept, zullen steeds meer marktdeelnemers worden ingeschakeld om met het EIC-netwerk samen te werken. Dit is trouwens maar een van de voor het MKB relevante netwerken die door de Commissie in en buiten het kader van haar ondememingenbeleid zijn opgezet. Er is duidelijk behoefte aan meer transparantie van de talrijke aangeboden diensten. In plaats van het aantal dergelijke diensten kunstmatig te beperken, stelt de Commissie echter een dubbele benadering voor: een enkele identificatie voor alle, voor het MKB relevante communautaire netwerken en een enkele interface met de eindgebruiker om elke aanvraag aan het desbetreffende communautaire netwerk of de betrokken dienstenleverancier te richten. Deze laatste rol moet logischerwijze door de EIC's worden vervuld, aangezien het hun taak is complete informatie aan de ondernemingen te verstrekken. Sommige EIC's zullen wellicht hun capaciteiten moeten 33 34 Value Added Network Services (VANS), zoals b. v. e-mail en gespecialiseerde conferenties. In combinatie met de verschillende logo's van elk netwerk. 11 opvoeren om deze nieuwe taak te kunnen verrichten. Dit zal onder meer inspanningen vergen om geregelde contacten te leggen en te onderhouden met de vertegenwoordigers van andere communautaire netwerken, ten einde (o. m. via VANS) een dialoog op gang te brengen en gemeenschappelijke acties te voeren die erop gericht zijn de zichtbaarheid van de communautaire netwerken te vergroten. Uit het bijgevoegde diagram blijkt hoe de EIC's als first stop shops zullen fungeren. In tabel II worden de voornaamste communautaire netwerken samengevat. b. samenstelling van het EIC-netwerk De huidige samenstelling van het netwerk is het resultaat van een historische ontwikkeling. De auteur van het evaluatieverslag heeft de rationaliteit van de samenstelling van het netwerk onderzocht en voorgesteld een poging te doen tot een betere vertegenwoordiging van de meest betrouwbare MKB-adviseurs, zonder daarbij echter uit het oog te verliezen dat deze een vaste financiële verplichting moeten aangaan en dat de geografische samenhang moet worden gewaarborgd. De Commissie zal bijgevolg een nieuwe uitnodiging tot inschrijving publiceren voor bestaande en nieuwe organisaties om na te gaan welke daarvan het meest geschikt zijn om als gastinstelling voor een first stop shop te functioneren. De selectiecriteria en de evaluatie van de resultaten van de uitnodiging tôt inschrijving zullen met de Lid-Staten worden besproken. Dit overleg mag echter niet leiden tot een uitbreiding van het aantal EIC's dat aan het netwerk deelneemt. c. verruiming en versterking van de voorlichtingstaken van de EIC's informatie voor ondernemingen Betere is een prioritaire doelstelling van het communautaire ondememingenbeleid, waarbij het plaatselijke EIC-netwerk een hoofdrol vervult. In het kader van dit programma zullen de voorlichtingstaken van de EIC's als volgt worden verruimd en versterkt: De EIC's als first stop shops. Om in te spelen op de behoeften van ondernemingen om snel antwoord te krijgen op hun informatievragen zullen de EIC's ze naar het geschikte communautaire netwerk of de geschikte dienstenaanbieder doorverwijzen. Deze "first stop shop"-benadering doet geen afbreuk aan de specifieke taken en activiteiten van de overige communautaire netwerken en betekent niet dat de doeltreffendheid van deze netwerken niet hoeft te worden verbeterd. Deze "first stop shop"-dimensie van de EIC's zal de ondernemingen echter helpen om beter hun weg te vinden doorheen de diverse bestaande netwerken (zie punt a hierboven en desbetreffend diagram). Inhoud van de informatie. Hoewel de EIC's in het verleden gericht waren op de verspreiding van communautaire informatie en samenwerkingsmogelijkheden zullen de volgende nieuwe gebieden worden toegevoegd of versterkt: - Interne markt: er zullen mechanismen worden opgezet om een meer systematische communicatiestroom in twee richtingen tussen de Commissie en het bedrijfsleven mogelijk te maken. De EIC's verkeren in een bijzonder goede positie om de Commissie op de hoogte te houden van de problemen waarmee de ondernemingen bij de tenuitvoerlegging van het programma betreffende de interne markt en van overige communautaire beleidsvormen worden geconfronteerd. EIC's als first stop shops Nationale en regionale partners • Overheden • EG vertegenwoordigingen in de Lid Staten • Representatieve organisaties • Sectorale organisaties Ondersteunende organisaties (Business Links) Kamers van koophandel Ontwikkelingsmaatschappijen Normalisatieorganisaties Communautaire netwerken • Algemene informatie • Samenwerking tussen ondernemingen • BC-Nef. BSO' • Europartenariat en Interprise * • Ondersteuning van het innovatieve MKB • BIC • OTO en innovatie IRC's* • • OPET' ' Craft • Informatiemaatschappij • NAP* • AGORA* • Opleiding • Leonardo • Werkgelegenheid • EURES • Plattelandsontwikkeling • Plattelandsvoorllchtingscentra Andere verbindingen • Milieu (DG XI) • Overheidsopdrachten (DG XV) • Derde landen • Eén munt (DG II) • Gezondheid en veiligheid op het werk (DGV) Sommige EIC's treden in synergie met deze netwerken op Dienstverlenende partners voor ondernemingen • Banken • Accountants • Onderzoekcentra • Adviseurs • Juristen • Opleidingsorganisaties TABEL II: VOORNAAMSTE COMMUNAUTAIRE NETWERKEN Benaming Aantal leden en geografische dekking Rol Euro Info Centres (EIC's) DG XXIII Business Cooperation Network (BC-NET) DG XXIII 229 EU + EVA 20 verbindingscentra in LMOE's en Middellandse-Zeelanden Informatie en advies voor ondernemingen, met name het MKB, over communautaire regelgeving en programma's 300 adviseurs in 38 landen De ondernemingen helpen internationale partnerschappen op te zetten door passende adviesverlening ten behoeve van, vóór en na het zoeken naar partners Bureau voor Samenwerking tussen Ondernemingen (BSO) 500 correspondenten in 70 landen overal ter wereld DG XXIII Het MKB helpen partners te vinden door middel van een zeer grootschalige verspreiding van hun samenwerkingsmogelijkheden EUUOPARTENARIAT DG XXIII INTERPRISE DG XXIII EG-bcdrijfsinnovaticcentra (BIC's) DG XVI Crnft-netwerk van steunpunten DG XII Relay Centra voor Innovatie (IRC's) DG XIII Netwerk van organisaties ter bevordering van energietechnologieën (OPET) DG XVII + XIII MIDAS (netwerk voor demonstratie en ondersteuning van multimcdia-informatie) (zal in 1997 de NVP's vervangen) DG XIII 60 nationale adviseurs in 60 landen (EU, Middellandse-Zeegebied, LMOE's, Latijns Amerika, Azië) bevorderen jaarlijks 2 EUROPARTENARIAT-evenementen Samenwerking aanmoedigen tussen ondernemingen uit ondersteunde regio's (doelstellingen 1, 2, 5b en 6) en ondernemingen uit andere EU- en niet-EU-landen 200 EU-partners zijn betrokken bij de organisatie van 40 à 50 evenementen per jaar Bevorderen van de transnationale samenwerking tussen kleine en middelgrote ondernemingen in Europa 110 BIC's (98 in de ondersteunde regio's, de andere in LMOE's) 200 steunpunten (23 nationale steunpunten), 18 landen (EU + EVA) 56 leden in de EU + Noorwegen en IJsland Oprichten en ontwikkelen van innovatieve kleine en middelgrote ondernemingen door het leveren van geïntegreerde diensten Verspreiden van informatie aan het MKB over OTO-programma's en het MKB bijstaan met toepassingen voor OTO-programma's Bevorderen van innovatie, met name via technologieoverdracht, exploitatie van onderzoekresultaten en bevordering van OTO-programma's van de EU 50 in Europa - Nieuwe oproep tot het indienen van voorstellen in 1996 Opbouwen van betrekkingen met de industrie en het MKB 22 centra in 17 landen (EU + EER) • Bekendmaken van en organiseren van informatiecampagnes over nieuwe informatiediensten NVP's (nationale voorlichtingspartncrs) DG XIII 30 leden in de EER Bevorderen van het gebruik van elektronische informatiediensten EURES (European Employment Service) DG V Europese transnationale centra voor consumentenvoorlichting DG XXIV Plattclandsvoorlichtingscentra DG X 450 Euroadviscurs in 15 Lid-Staten + IJsland en Noorwegen 12 grensoverschrijdende structuren Het vrije verkeer van werknemers vergemakkelijken en werknemers helpen bij internationale aanwerving 21 leden in EU-landen, behalve Griekenland en VK 70 in EU-landen Informatie aan consumenten over grensoverschrijdende activiteiten in verband met consumentenvraagstukken Communautaire voorlichting van plattelandssamenlevingen, stimuleren van de uitwisseling van ervaringen en partnerschappen tussen Europese en plattelandsregio's Info points Europe; Euro-blbllotlickcn - DG X alle Lid-Staten Informa'tie voor het grote publiek 12 - Internationalisering: door de voltooiing van de interne markt en de toenemende mondialisering van de markten worden voor Europese ondernemingen aanzienlijke commerciële en zakelijke mogelijkheden in het buitenland gecreëerd. Een van de voornaamste hinderpalen die kleine en middelgrote ondernemingen die aan een Europese of wereldmarkt willen deelnemen evenwel moeten overwinnen is de moeilijkheid om toegang te krijgen tot mondiale of regionale marktinformatie35. is afkomstig van een groot aantal organisaties in de Dergelijke informatie lid zijn van het EIC-netwerk (kamers van Gemeenschap waarvan sommige koophandel, bureaus voor exportbevordering, Eurostat enz. ). De Commissie zal derhalve een maximale synergie tussen deze organisaties aanmoedigen. - Milieu: het EIC-netwerk zal in het bijzonder door middel van zijn gespecialiseerde werkgroep over milieuvraagstukken zijn inspanningen vergroten om passende informatie te verstrekken over milieubeheer, regelgeving, studies en communautaire programma's. Wat de duurzame ontwikkeling betreft, kan het EIC-netwerk een belangrijke rol spelen om het MKB inzicht te verschaffen in de milieu-uitdagingen en bij het zoeken naar passende oplossingen te helpen. De EIC's kunnen ook de contacten vergemakkelijken tussen gewone ondernemingen die in schonere technologie en energiebesparingsmethoden en -procédés willen of moeten investeren enerzijds en de (eco-)ondernemingen die de desbetreffende goederen en diensten leveren anderzijds. - Sectorale informatie: de EIC's zullen grote inspanningen leveren om te voldoen aan een vaak door het MKB tot uitdrukking gebrachte behoefte aan informatie over Europese aangelegenheden, soms in verband met specifieke sectoren. Daartoe is een tussen het EIC-netwerk en de. Europese of nationale grotere samenwerking brancheorganisaties vereist. die momenteel - Pr o-actieve informatieverstrekking: de informatiebehoeften van het MKB hangen nauw samen met de ontwikkeling van de algemene communautaire beleidslijnen en. De activiteiten, informatieverstrekking door het EIC-netwerk zal zich aan deze wijzigingen moeten aanpassen, terwijl het gericht beantwoorden van vragen van het MKB ongewijzigd zal blijven. Door de grotere nadruk op openheid en transparantie en het toenemend gebruik van groenboeken en witboeken bij de overlegprocedure zal meer belang worden gehecht aan de verstrekking van informatie over vraagstukken waarover de ondernemingen op de hoogte moeten worden gehouden. grondige wijzigingen ondergaan - Voorlichting over communautaire prioriteiten: er zal ook meer behoefte zijn aan promotieactiviteiten, vooral in het kader van de voorlichtingscampagnes die op communautair niveau door de Commissie worden opgezet om de voornaamste politieke prioriteiten van de Unie (b. v. één munt) te promoten. Ten slotte zal de Commissie haar andere voorlichtingsactiviteiten versterken, hetzij in samenwerking met representatieve MKB-organisaties, hetzij via eigen publikaties. De EIC's zullen hun inspanningen opvoeren om de toegang tot deze communautaire 35 36 MKB-verslag van de Europese Commissie voor de Europese Raad van Madrid, CSE(95) 2087, blz. 11 en 18. Zie het Werkprogramma van de Commissie voor 1996. 13 publikaties te verbeteren. De Commissie zal zoveel mogelijk gebruik maken van Internet-diensten om de informatie meteen voor de eindgebruiker beschikbaar te stellen. Dienstverlening van hoge kwaliteit is van doorslaggevend belang voor de potentie'e invloed van het netwerk op het bedrijfsleven. Deze hoge kwaliteit moet zo homogeen mogelijk zijn op basis van de stimuleringsmethode. De Commissie is het er met de auteur van het evaluatieverslag niet over eens dat het netwerk - op het huidige niveau van de aangewende middelen - een groter kwalitatief en kwantitatief effect moet kunnen hebben op het bedrijfsleven (met name op het MKB)37. Zij blijft erbij dat de stimuleringsmethode thans haar grenzen heeft bereikt , tenzij extra middelen kunnen worden toegewezen. Een dergelijke extra financiering kan bescheiden zijn in vergelijking met de middelen die nodig zouden zijn als de Commissie inging op het voorstel dat het EIC-netwerk volledig door de Gemeenschap gerund en gefinancierd39 zou moeten worden. De extra financiële bijdrage zou een aanvulling vormen op de gebruikelijke kwaliteitspremie die volgens de Commissie tot 25 000 ecu per jaar moet worden opgetrokken. Dit bedrag zou niet alleen de huidige 20 000 ecu omvatten, maar ook alle overige financiële steun die aan de EIC's wordt verleend om de kosten van promotiemateriaal, toegang tot gegevensbanken enz. te dekken. Het zou derhalve aanzienlijke administratieve besparingen opleveren en ook afhankelijk blijven van het bereiken van de minimale kwaliteitsnorm die momenteel wordt voorbereid, of van de kwalitatieve doelstellingen die door de gastinstelling volgens de methode van het doelstellingenmanagement worden gedefinieerd40. Een aanvullende financiële bijdrage van 10 000 ecu zou volstaan om een vrij groot aantal EIC's ertoe aan te moedigen een kwaliteitsnorm te hanteren die een pro-actieve benadering en volledige samenwerking behelst bij de oprichting van een alomvattend prestatiemeetsysteem waarmee onder meer het effect op het bedrijfsleven zou kunnen worden gemeten. Hoewel deze bijdrage voor alle EIC's bedoeld is, zou zij in de praktijk aanvankelijk beperkt worden tot een vierde à een derde van het netwerk, aangezien men verwacht dat, althans bij het begin van de vierjarenperiode, niet meer EIC's over voldoende gekwalificeerd personeel zullen beschikken om aan de hogere kwaliteitscriteria te beantwoorden. Op lange termijn zou dit beleid voor de meeste EIC's een aanmoediging moeten zijn om bij de klanten een hoog niveau van tevredenheid te bereiken. C. 2. VERBETERING VAN DE PROMOTIE VAN MKB-BELEIDSACTIES Hoewel het gebied dat door het communautaire MKB-beleid wordt bestreken, mettertijd is gegroeid, kan niet worden gezegd dat het effect van dit beleid werkelijk tot het Europese MKB is doorgedrongen. Dit effect, dat voor een deel afhangt van soortgelijke inspanningen op nationaal niveau, moet dringend worden vergroot. Het overleg over de desbetreffende maatregelen zal worden gestimuleerd door het resultaat van een gecoördineerde actie ter bevordering van de vraag naar zakelijke dienstverlening. Zowel 37 38 39 40 Extern evaluatieverslag over het tweede meerjarenprogramma, blz. 12. Verslag over de toekomstige werking van de informatie- en samenwerkingsnetwerken, COM(95) 435 def. van 5. 12. 1995, blz. 22. Extern evaluatieverslag over het tweede meerjarenprogramma, blz. 14. Verslag over de toekomstige werking van de informatie- en samenwerkingsnetwerken, COM(95) 435 def. van 5. 12. 1995, blz. 29. v 14 de Gemeenschap als de Lid-Staten hebben met dit probleem te maken. Derhalve is een voorstel gedaan voor een gecoördineerde actie op dit gebied41. Men moet toegeven dat de gezamenlijke promotieacties van de Gemeenschap en de individuele leden van de communautaire netwerken niet in verhouding stonden tot de noodzaak van een ruimere toepassing van deze instrumenten. Een van de problemen was dat de doelpopulatie van circa 1,5 miljoen Europese ondernemingen via een directe promotieactie moeilijk kon worden bereikt. De Commissie zal derhalve blijven zoeken naar het juiste evenwicht tussen een algemene voorlichtingsactie en meer gerichte inspanningen en de uitvoering van haar jaarlijkse campagnes zoveel mogelijk decentraliseren. Ondanks voortdurende pogingen om de kosteneffectiviteit te vergroten, is de Commissie er stellig van overtuigd dat de voor dergelijke campagnes beschikbare middelen moeten worden verhoogd. Er zullen twee soorten campagnes worden gevoerd: • campagnes gecoördineerd met de normale promotieactiviteiten die door de leden van het EIC-netwerk worden verricht; • de organisatie van twee Europese Weken van de onderneming, met als doel de gehele Unie beter voor te lichten over concrete communautaire beleidsondersteunende diensten en ook over specifieke, voor het MKB relevante onderwerpen die samen met de Lid-Staten en de MKB-organisaties verder moeten worden uitgewerkt. C. 3. BEVORDERING VAN DE SAMENVVERKBNG DOOR MIDDEL VAN r>iETWERKEN VOOR HET ZOEKEN NAAR PARTNERS ( B C - N ET & B S O) Het is duidelijk dat het MKB moet worden geholpen bij zijn inspanningen om in andere Lid-Staten of zelfs in derde landen handelspartners te vinden. Aangezien kleine en middelgrote ondernemingen hun behoeften aan het vinden van partners al naargelang de complexiteit van de gewenste samenwerking op verschillende wijzen tot uiting brengen, zal de Gemeenschap verschillende soorten diensten moeten blijven verlenen. Vandaar dat een fusie van BSO en BC-NET42 door de Commissie wordt uitgesloten. Wel is er vereenvoudiging en verduidelijking nodig vanwege het feit dat sommige EIC's gebruik maken van een speciale V ANS-conferentie om samenwerkingsaanvragen te beantwoorden. De EIC's die aan het zoeken naar partners wensen deel te nemen, zal worden verzocht lid te worden van de een of andere groep van intermediairs al naargelang hun belangstelling en capaciteit. De samenwerkingsconferentie, die als extra contactkanaal heeft gefunctioneerd, zal derhalve worden stopgezet om vakkundiger te kunnen opereren. Dit beleid zal worden bevorderd door de inspanningen van de Commissie (b. v. VANS) om tussen haar verschillende netwerken meer verbindingen tot stand te brengen. Een andere maatregel in dit verband zal bestaan in de opstelling van een gids van alle leden van de verschillende netwerken met vermelding van de diverse soorten diensten die zij aanbieden. Dergelijke diensten kunnen audits van ondernemingen omvatten voordat een strategie voor het zoeken naar partners wordt uitgewerkt, en ook verdere bijstand bij de onderhandelingen over een samenwerkingsovereenkomst. 41 42 Geïntegreerd programma ten behoeve van het MKB en de ambachtelijke sector, blz. 19. BSO: Bureau voor Samenwerking tussen Ondernemingerf BC-NET: Business Cooperation Network. 15 Voor het overige zal de Commissie de richtsnoeren volgen die in het verslag over de toekomstige werking van de informatie- en samenwerkingsnetwerken zijn aangegeven, zoals onder meer: • versterking van het netwerkeffect door ondersteuning van gespecialiseerde groepen binnen de netwerken; • ontwikkeling van een nieuw informatiesysteem ter vervanging van de verouderde technologie die sinds de aanvangsfase van BC-NET nog steeds wordt toegepast; • opzetten van een enkele gegevensbank om een geïntegreerde toegang te bevorderen tot mogelijkheden voor partnerschap of marktkansen die door middel van de verschillende communautaire initiatieven op dit gebied werden opgespoord (de twee netwerken voor het zoeken naar partners, Europartenariat en Interprise). Ondanks deze talrijke nieuwe initiatieven vindt de Commissie dat de financiële steun uit de communautaire begroting niet moet worden verhoogd, omdat men namelijk zal kunnen rekenen op de inkomsten uit de tarifering van de BC-NET-diensten, waarvoor een vast tarief van 1 000 ecu zal worden vastgesteld onder de voorwaarden die in het verslag over de toekomstige werking van de informatie- en samenwerkingsnetwerken staan vermeld. C. 4. BEVORDERING VAN DIRECTE CONTACTEN DOOR MIDDEL VAN PARTNERSCHAPSPROGIMMMA'S ( E U R O P A R T E N A R I AT EN I N T E R P R I S E) Gezien het succes van de programma's Europartenariat en Interprise is de Commissie voornemens ook in de toekomst jaarlijks twee Europartenariat-evenementen en 40 à 50 Interprise-evenementen te organiseren. Om de vergaderingen beter te kunnen voorbereiden, zal de Commissie bij de keuze van de nationale organisator de nadruk leggen op die criteria die het bewijs leveren dat de organisator in staat is zowel vóór als na het evenement bijstand te verlenen aan de ondernemingen die voor deelneming zijn geselecteerd. Volgens de Commissie kan een soortgelijke inspanning niet worden geleverd voor gastondernemingen , aangezien Europartenariat en Interprise bedoeld zijn voor ondernemingen die geen tussenkomst van een intermediair wensen en vaak pas op het laatste moment hun belangstelling tonen. Door dergelijke evenementen aan te kondigen, zal de Commissie evenwel de aandacht vestigen op de beschikbaarheid van de diensten die door de verschillende communautaire netwerken worden aangeboden. C. 5. ONTWIKKELING VAN TOELEVERINGSPARTNERSCHAPPEN De communautaire acties op het gebied van de toelevering zijn bedoeld om de transparantie van de markten te verbeteren en het partnerschap tussen industrieën te versterken. Afgezien van de statistische aspecten dient de transparantie van het juridische klimaat voor de toelevering in elke Lid-Staat te worden verbeterd. De Commissie zal praktische gidsen publiceren om de contractuele betrekkingen tussen opdrachtgevers en toeleveranciers te verbeteren, vooral als het om transnationale betrekkingen gaat. Ook dient steun te worden verleend voor de organisatie van Europese forums die erop gericht zijn nieuwe ontwikkelingen en problemen in verband met de toelevering bij strategische activiteiten op te sporen en de beste werkwijzen van derde landen naar de Unie over te Zoals voorgesteld in het externe evaluatieverslag van het tweede meerjarenprogramma, blz. 22. dragen. Dit zou de Commissie in staat moeten stellen haar steun te richten op gebieden die voor de communautaire toeleveringsstrategie van prioritair belang zijn. Om het concurrentievermogen van de Europese toeleveranciers te versterken, moeten acties worden opgezet om de know-how van de Europese toeleverancier te promoten bij opdrachtgevers in derde landen, die in Europa willen investeren of Europese goederen en diensten wensen in te voeren. Voorts zullen acties worden ondernomen om meer inzicht te geven in de structuren van de toeleveringsmarkten van derde landen en de aard van hun betrekkingen op het gebied van ten einde de bestaande samenwerkingsmogelijkheden op te sporen. toelevering, Om de contacten tussen toeleveranciers en het zoeken naar partners te verbeteren, zal de Commissie een netwerk opzetten voor bijstandsverlening bij toelevering (SCAN - Subcontracting Assistance Network) met als doel hooggekwalificeerde ondernemingen, die zo mogelijk in de gehele Unie als zodanig zijn erkend, op te sporen en te promoten. Ter bevordering van de betrekkingen tussen opdrachtgevers en toeleveranciers werden met communautaire steun in de loop van het tweede meerjarenprogramma en ingevolge een verzoek van de Raad van 22 november 199344 internationale contactbeurzen voor toeleveranciers45 georganiseerd om na te gaan of deze methode ook in een aantal sectoren in het kader van de nieuwe interindustriële betrekkingen kan worden toegepast. Het resultaat van de proeffase zal bij de aanvang van het nieuwe programma worden geëvalueerd. Afhankelijk van deze evaluatie zal de behoefte aan toekomstige communautaire acties worden onderzocht. C. 6. B E V O R D E R I NG V AN DE T O E G A NG T OT N I E U WE M A R K T EN EN INTERNATTONALISERING V AN H ET MKB De mondialisering van de markten oefent een sterke invloed uit op de concurrentiepositie van het Europese MKB. Het Europese MKB moet zijn strategieën aanpassen, maar daarvoor is meer inzicht vereist in zowel de strategische vooruitgang die de concurrenten in derde landen hebben gemaakt, als de kenmerken van de markten in derde landen waartoe zij toegang willen krijgen, met inbegrip van de opkomende en snel groeiende economieën van Azië en Zuidoost-Azië. De Gemeenschap heeft onlangs een strategie bepaald met het oog op een betere toegang tot markten in derde landen. In haar MKB-verslag voor de Europese Raad van Madrid onderstreept de Commissie de noodzaak van steunmaatregelen op dit gebied. Hoewel de meeste inspanningen door de Lid-Staten moeten worden geleverd, heeft ook de Gemeenschap een rol te vervullen. De Commissie zal met name haar inspanningen versterken ter bevordering van de internationalisering van het MKB en van de penetratie van het MKB op de markten van derde landen. Communautaire programma's die gericht zijn op de bevordering van internationale samenwerking (JOP, ECIP, MED-INVEST, AL-INVEST, ASIA-INVEST) 44 45 46 Resolutie van de Raad van 22 november 1993 betreffende de versterking van het concurrentievermogen van het bedrijfsleven, met name het midden- en kleinbedrijf en de ambachtelijke sector, en de ontwikkeling van de werkgelegenheid in de Gemeenschap, PB nr. C 326 van 3. 12. 93, blz. 1. De zogenaamde "salons inversés". COM(96) 53 def. 17 moeten specifieker op het MKB worden gericht, met name om partnerschappen en gezamenlijke ondernemingen met ondernemingen in derde landen aan te moedigen. Behalve de maatregelen die in het Geïntegreerd programma ten behoeve van het MKB worden voorgesteld, zal de Commissie de toegang tot marktinformatie bevorderen47, de netwerken voor samenwerking tussen ondernemingen en de partnerschapsprogramma's verbeteren en proefacties opzetten. Deze proefacties zullen voornamelijk betrekking informatieopdrachten en de beproeving van hebben op de organisatie van samenwerkingsmodellen voor de toegang tot derde markten49. Ten slotte zal steun worden verleend voor een klein aantal acties ter bevordering van de deelneming van kleine ondernemingen aan vakbeurzen in derde landen, althans met gemeenschappelijke stands50. Een deel van deze initiatieven zal bijdragen tot het versterken van de concrete uitvoering van de acties in het kader van de transatlantische dialoog ("Business Bridge"). P. VERSTERKING VAN HET CONCURRENTIEVERMOGEN VAN HET MKB EN VERBETERING VAN DE TOEGANG VAN HET MKB TOT ONDERZOEK. INNOVATIE EN OPLEIDING D. l. VERSTERKING VAN HET INNOVATIEPOTENTIEEL VAN HET MKB Innovatie is een belangrijke factor voor de groei waartoe het MKB van oudsher een aanzienlijke bijdrage heeft geleverd. De mondialisering van de markten heeft hieraan echter een nieuwe dimensie gegeven en de Commissie heeft in haar Verslag voor de Europese Raad van Madrid5 een aantal problemen op dit gebied aan de orde gesteld. In c'y haar Groenboek over innovatie wijst de Commissie erop dat het noodzakelijk is de inspanningen die tot dusver al te versnipperd waren, te intensiveren en te coördineren, ten einde de hinderpalen en de zwakke punten die de innovatie in de Europese Unie nog steeds belemmeren, te overwinnen. In het Groenboek worden ook actielijnen genoemd om dit doel te bereiken. Het zijn in de eerste plaats de Lid-Staten die corrigerende maatregelen moeten nemen. Bovendien zijn specifieke maatregelen ten behoeve van het MKB genomen in het kader van het communautair onderzoek-, (b. v. het Innovatieprogramma, technologiestimuleringsmaatregelen voor het MKB en regionale innovatiestrategieën). Recentelijk is op basis van het Groenboek over innovatie een breed overleg over nieuwe communautaire acties gestart. regionaal beleid innovatie- en Op basis van het derde meerjarenprogramma zal het communautair ondememingenbeleid de "laboratoriumaanpak" voortzetten, met name door het beproeven van innovatieve steunmethoden door middel van proefacties die, wanneer zij succesvol blijken, kunnen worden overgenomen door de Lid-Staten of door andere communautaire beleidsvormen. Dergelijke proefacties die nog niet onder andere communautaire programma's vallen, 47 48 49 50 51 52 Zie punt C. l. c. boven. Zie punt C. 3 en C. 4. Zie bij voorbeeld het Franse programma "compagnonnage" en het Duitse project "Firmenpool". Mededeling van de Commissie over het ambacht en de kleine ondernemingen ten aanzien van de Europese integratie, COM(95) 502 def. van 26. 10. 1995, blz. 12. MKB-verslag van de Commissie voor de Europese Raad van Madrid, CSE(95) 2087, blz. 7. Groenboek over innovatie, COM(95) 688 def. kunnen worden beproefd om het nut van specifieke benaderingen voor het MKB te demonstreren. a. steun voor de ontwikkeling van ondernemingen met een groot groeipotentieel In het Witboek over groei, concurrentievermogen en werkgelegenheid wordt onderstreept dat de ontwikkeling van ondernemingen met een groot groeipotentieel moet worden gesteund, omdat juist deze ondernemingen de meeste mogelijkheden bieden voor het scheppen van duurzame werkgelegenheid. Het grootste probleem is echter deze ondernemingen op te sporen. In het kader van het tweede meerjarenprogramma ten behoeve van het MKB en de ambachtelijke sector heeft de Commissie met succes een auditmethode ontwikkeld om de toegang van het MKB tot nationale of Europese OTO-programma's (Euromanagement OTO) te bevorderen. Soortgelijke acties om de deelneming van het MKB aan de communautaire OTO-programma's te bevorderen, zijn reeds uitgevoerd met de specifieke OTO-programma's en in de toekomst zal de auditmethode voor technologie en beheer waarmee het een Innovatieprogramma worden geïntegreerd en zo nodig worden aangepast. OTO is evenwel niet de enige weg die naar groei leidt. Vooral in de dienstverlenende sector spelen er nog andere factoren een rol. In het kader van dit derde meerjarenprogramma zal het toepassingsgebied van de Euromanagement-methode derhalve opnieuw worden gedefinieerd om rekening te houden met deze andere kritieke factoren, waaronder strategische managementopleiding en internationalisering. ondememingenbeleid gemaakt, aanvang heeft het in Behalve deze auditmethode, stelt de Commissie een specifiekere bottom-up benadering voor die erin bestaat steun te verlenen voor de oprichting van "bedrijvenclubs" met ondernemers die bereid zijn zelf bij te dragen aan de ontwikkeling van een groeistrategie voor hun regio54. Dit model werd in een aantal Lid-Staten met succes verder ontwikkeld. De Commissie zal de verspreiding van dit model in andere Lid-Staten stimuleren, met name door steun te verlenen voor de coördinatie van de verschillende initiatieven. b. steun voor op nieuwe technologie gerichte bedrijven De op nieuwe technologie gerichte bedrijven ontsluiten volkomen nieuwe gebieden voor groei en het scheppen van werkgelegenheid. Er dienen evenwel nog specifieke problemen te worden opgelost orn de groei van deze ondernemingen te steunen. In dit verband heeft de Gemeenschap met succes een methode ontwikkeld om privé-kapitaal te mobiliseren voor de financiering van de aanloopfase waaraan hoge risico's verbonden zijn. Er stellen zich echter soortgelijke problemen om voldoende financiële middelen te vinden voor de tweede fase waarin op nieuwe technologie gerichte bedrijven moeten worden geholpen bij hun poging om een snelle groei te realiseren (dat geldt trouwens ook voor bestaande ondernemingen die zich door toepassing van een nieuwe technologie willen verjongen). Vanwege de hoge risico's van dergelijke investeringen is het verschaffen van risicodragend startkapitaal voor de meeste Europese investeerders onaantrekkelijk Witboek over groei, concurrentievermogen en werkgelegenheid, blz. 94. Bij voorbeeld het PLATO-project in België. Bij voorbeeld in Ierland en Denemarken. MKB-verslag van de Commissie voor de Europese Raad van Madrid, CSE(95) 2087, blz. 7. 19 geworden. Het gaat erom de juiste stimulans te geven voor de investering van grote hoeveelheden privé-kapitaal in de internationale expansie van op nieuwe technologie gerichte ondernemingen. Derhalve stelt de Commissie voor een - gezamenlijk met het te zetten die een communautair katalyserende werking moet hebben op het doorsluizen van privé-kapitaal naar dit soort sterk risicodragende investeringen. Innovatieprogramma beheerde - proefactie op D. 2. STIMULERING VAN DE MANAGEMENTOPLEIDING Andere doorslaggevende factoren om het concurrentievermogen en het potentieel van kleine en middelgrote ondernemingen voor het scheppen van duurzame werkgelegenheid in stand te houden, zijn de verbetering van de opleiding en de stimulering van de managementvaardigheden, vooral om hun vermogen tot aanpassing aan nieuwe uitdagingen toegankelijke te versterken. De Lid-Staten moeten makkelijk opleidingsprogramma's en een infrastructuur opzetten waarbij rekening wordt gehouden met de specifieke behoeften van het MKB58. De Commissie speelt op dit gebied een aanvullende rol, met name via een aantal acties in het kader van het communautaire beleid voor werkgelegenheid (met name door middel van het ADAPT-initiatief ), onderwijs en opleiding. De meeste van deze acties zijn erop gericht opleiding te verstrekken en deze voor de werknemers in het MKB toegankelijk te maken60. In het kader van dit derde meerjarenprogramma zullen acties worden aangemoedigd die gericht zijn op de opleiding van MKB-managers en intermediairs, met als belangrijkste doel om voornamelijk via proefprojecten innovatieve benaderingen op dit gebied te vinden en te beproeven. Deze proefprojecten zullen er met name op gericht zijn: • de managementopleiding te verbeteren voordat wordt besloten tot oprichting van een bedrijf, voornamelijk door steun te verlenen voor de ontwikkeling van een case-study-methode die beantwoordt aan de behoeften van het Europese MKB61, door intermediairs van organisaties van het MKB en de ambachtelijke sector in Europese tussen aangelegenheden op te toonaangevende derde landen en de EU op dit gebied te stimuleren; leiden en door de uitwisseling van ervaring • de opleiding op het gebied van normalisatie en certificatie te versterken en de managementopleiding aan de behoeften van vrouwelijke ondernemers aan te passen62. D. 3. AANPASSING AAN MILIEU-EISEN In het op 24 januari 1996 goedgekeurde Actieplan voor de verdere tenuitvoerlegging van het Vijfde milieuactieprogramma wordt prioriteit verleend aan de problemen die het MKB heeft om zich aan te passen met het oog op de naleving van de milieu-eisen. Het MKB 57 58 59 60 61 62 Witboek over groei, concurrentievermogen en werkgelegenheid, blz. 94. MKB-verslag van de Commissie voor de Europese Raad van Madrid, CSE(95) 2087, blz. 15. Zie Verslag over de coördinatie van de activiteiten ten behoeve van het MKB en de ambachtelijke sector, COM(95) 362 def. van 8. 9. 1995. Zie Geïntegreerd programma ten behoeve van het MKB en de ambachtelijke sector. De meeste van de tot dusver gebruikte case-studies zijn gebaseerd op ervaring in de VS. Zie punt E. 4. hieronder. 20 is minder op de hoogte van milieuvoorschriften, heeft minder toegang tot informatie over de beschikbaarheid en de kosten van schone technologieën, energiebesparing en andere milieuadviesdiensten. In dit verband wordt vooral de nadruk gelegd op milieubeheer en op de spoedige invoering van milieu-auditcertificatie. lanceerde de Commissie een EUROMANAGEMENT-proefactie die gericht is op kleine en ambachtelijke ondernemingen en die in 1997 zal worden voltooid. In de daarna uit te voeren externe evaluatie moeten de verdere vereiste maatregelen worden aangegeven. In 1996 E. BEVORDERING VAN HET ONDERNEMERSCHAP EN ONDERSTEUNING VAN SPECIFIEKE DOELGROEPEN E. l. ONDERNEMINGSCULTUUR EN ONDERNEMERSCHAP In haar verslag aan de Europese Raad van Madrid63 heeft de Commissie gewezen op de noodzaak het ondernemerschap op alle niveaus te bevorderen. Het belangrijkste doel moet erin bestaan een echte ondernemingscultuur te stimuleren, gebaseerd op waarden zoals zelfvertrouwen, risicobereidheid en persoonlijke inzet. Hoewel de meeste acties op het niveau van de Lid-Staten moeten worden ondernomen, zal de Commissie de uitwisseling van de beste werkwijzen op dit gebied stimuleren en het opsporen van bijzonder dynamische ondernemers bevorderen. E. 2. AMBACHTELIJKE EN KLEINE ONDERNEMINGEN In een aparte mededeling aan de Raad heeft de Commissie onderstreept dat er behoefte is aan een communautair initiatief waarbij rekening wordt gehouden met de specifieke kenmerken van ambachtelijke en kleine ondernemingen. Deze mededeling, waarmee het verzoek van de Raad in zijn resolutie van 10 oktober 1994 wordt ingewilligd, bevat de conclusies van de debatten tijdens de tweede Europese conferentie van het ambacht en de kleine ondernemingen, die op 26 en 27 september 1994 in Berlijn heeft plaatsgevonden. In het kader van het tweede meerjarenprogramma wil de Commissie een eerste gevolg geven aan deze mededeling. Gezien de beperkte financiële middelen zullen de meeste prioritaire doelstellingen met acties in het kader van het derde meerjarenprogramma moeten worden nagestreefd. Deze prioritaire doelstellingen zijn: integratie van deze specifieke categorie van ondernemingen in de interne markt; steun voor transnationale samenwerkingsprojecten; specifieke steun op het gebied van normalisatie, certificatie, milieubeheer en kwaliteitszorg; betere toegang tot beroeps- en managementopleiding, met tot name voor medeëigenaars ondernemingen; een betere toegang van 63 64 65 66 67 Zie voetnoot 1. Er bestaan reeds promotieprogramma's in diverse Lid-Staten, bij voorbeeld in Duitsland, Oostenrijk, Ierland, Finland en Luxemburg (zie voetnoot 1, Bijlage I, punt G. 3). In 1995 heeft de Commissie steun verleend voor een soortgelijk initiatief (Europe's 500). COM(95) 502 def. van 26. 10. 1995. Resolutie van de Raad van 10 oktober 1994 betreffende de vrije ontwikkeling van de dynamiek en het innoverend vermogen van het midden- en kleinbedrijf, met inbegrip van de ambachtelijke sector, in een concurrerende economie, PB nr. C 294 van 22. 10. 1994, blz. 6. 21 financieringsbronnen en steun voor een initiatief van de Europese verenigingen van ambachtelijke bedrijven om hun imago op te poetsen (Europese academie van het ambacht). E. 3. ONDERNEMINGEN IN DE HANDELS- EN DISTRIBUTIESECTOR Naast het permanente overleg met de betrokken partijen in het kader van het Comité voor ter bevordering van het handel en distributie wil de Commissie haar actie aanpassingsproces van ondernemingen in de handelssector voortzetten. De proefactie Commerce 2000 zou moeten worden uitgebreid tot de toepassing door dergelijke ondernemingen van alle moderne managementmethoden in verband met nieuwe technologieën. De nadruk zal nog steeds worden gelegd op de bevordering van de samenwerking binnen het MKB en ook tussen het MKB en de grote ondernemingen. Er zal aandacht worden besteed aan een ruime verspreiding van de resultaten van de verrichte proefacties na een zorgvuldige evaluatie en bespreking ervan. Al naargelang de resultaten van de besprekingen van het Groenboek over handel en distributie, dat de Commissie naar verwachting in 1996 zal goedkeuren, stelt de Commissie voor een uitwisseling te organiseren van de beste werkwijzen met betrekking tot onderwerpen die voor de ontwikkeling van handel en distributie bijzonder gevoelig zijn. E. 4. VROUWELIJKE EN JONGE ONDERNEMERS: ONDERNEMINGEN IN HET BEZIT VAN MINDERHEDEN Op de Topbijeenkomsten van Essen en Madrid werd gewezen op de belangrijke rol van vrouwen bij de ontwikkeling van het MKB, bij het creëren van nieuwe arbeidsplaatsen en voor de concurrentiekracht van de Europese economie die afhankelijk is van de optimale aanwending en ontwikkeling van de vaardigheden van vrouwen. Tegenwoordig wordt niet minder dan één derde van de nieuwe ondernemingen door vrouwen opgericht en er dient meer aandacht te worden besteed aan het belang van vrouwelijke ondernemers. Onlangs heeft de Commissie er de aandacht op gevestigd dat vrouwelijke ondernemers en de medewerkende echtgenoten voor diverse moeilijkheden en hinderpalen worden geplaatst. In het kader van dit meerjarenprogramma zullen diverse acties worden ontwikkeld ter ondersteuning van het communautair beleid ten behoeve van gelijke kansen voor vrouwen. Deze acties omvatten: - de bevordering van voorlichtingsactiviteiten door middel van het meerj arenprogramma, met name via de Euro Info Centres en de partnerschapsprogramma's; - de ontwikkeling van verkennende acties met het oog op mogelijke oplossingen op het gebied van gelijke kansen voor vrouwelijke ondernemers en medeondernemers; - de ontwikkeling van synergie met andere relevante communautaire beleidsvormen; 68 69 ,COM(96) 67 def. van 21. 2. 1996. Vierde communautair actieprogramma inzake gelijke kansen voor vrouwen en mannen ( 1996-2000) en Mededeling van de Commissie over "Integratie van gelijke kansen in alle communautaire beleidsgebieden activiteiten". 22 - de ondersteuning van Europese netwerken van vrouwelijke ondernemers en medeondernemers. De Commissie zal ook concrete acties opzetten en steunen om de specifieke problemen van jonge ondernemers aan te pakken. Concrete acties omvatten de ondersteuning van initiatieven die gericht zijn op innovatieve benaderingen, in het bijzonder met het oog op de versterking van managementopleiding en advies aan jonge ondernemers tijdens de kritieke fasen van de oprichting en de eerste ontwikkeling, bij voorbeeld door het bevorderen van de toepassing van nieuwe technologieën en netwerkvorming tussen ondernemingen. De Commissie zal bovendien nagaan welke acties kunnen worden opgezet om de specifieke problemen aan te pakken waarmee minderheden bij het opzetten en exploiteren van kleine ondernemingen te maken hebben. Concrete acties omvatten de medefinanciering van een beperkt aantal studies of ondersteunende maatregelen ter bevordering en aanmoediging van hun integratie in de maatschappij. Deze initiatieven zijn aanvullend op de maatregelen die vallen onder het voorgestelde Initiatief voor werkgelegenheid en integratie in het kader van het Europees Sociaal Fonds. WÊK^ÊBIWÊÊ^W^ÊMM Er is dringend behoefte aan een betere kennis van de specifieke kenmerken en behoeften van de Europese ondernemingen, met name de ambachtelijke, kleine en middelgrote ondernemingen, om de bestaande acties op het gebied van het ondememingenbeleid aan te passen en te complementeren. De Commissie zal derhalve haar activiteiten op dit gebied voortzetten en de doeltreffendheid ervan trachten te vergroten. a. statistiek In de eerste plaats is actuele informatie van goede kwaliteit over het aantal, de omvang, de structuur en de demografie van de ondernemingen van groot belang om het communautaire MKB-beleid te evalueren en te herzien. In samenwerking met Eurostat zullen op dit gebied diverse statistische projecten en programma's worden voortgezet, met de nadruk op de verbetering van het bestreken gebied en de actualiteit en op het gebruik van alle beschikbare informatie in plaats van de ondernemingen met extra vragen om inlichtingen te belasten. In dit verband zal de Commissie nagaan of het haalbaar is een paneuropese micro-economische gegevensbank op te zetten. De beschikbaarheid van deze informatie - die in de VS bestaat - vormt een zeer nuttig hulpmiddel voor het stimuleren van de oprichting en de oriëntatie van nieuwe ondernemingen, in het bijzonder op gebieden waar een werkgelegenheidspotentieel voorhanden is. Naast deze algemene statistische werkzaamheden zal verder steun worden verleend voor de statistische analyse van de handels- en distributiesector en van de situatie van de coöperaties, onderlinge maatschappijen, verenigingen en stichtingen. Op al deze gebieden zal er rekening mee worden gehouden dat de belasting van de ondernemingen voor het verzamelen van de gegevens zoveel mogelijk moet worden beperkt, in het bijzonder door het beoordelen van de kosteneffectiviteit van de verlangde statistieken en door het raadplegen van MKB-organisaties alvorens voorstellen over de verzameling van nieuwe statistieken worden gedaan. b. MKB-Waarnemingspost 23 De Commissie stelt voor de tot dusver gevolgde benadering op het gebied van de MKB-Waarnemingspost aan te houden. Het beroep op een onafhankelijk netwerk met een sterke onderzoekcomponent is de beste garantie voor een objectieve interpretatie van de beschikbare kwantitatieve en kwalitatieve gegevens. Dit netwerk omvat nu reeds een aantal organisaties die sterk aanleunen bij het MKB, zoals in het externe evaluatieverslag wordt onderstreept70. De Commissie zal de methode bestuderen voor het ontwikkelen van een systeem van trendindicatoren, gebaseerd op enquêtes die door diverse organisaties (zoals b. v. Eurochambres) in samenwerking met Eurostat worden gehouden. Ook kan men in het verslag niet-geharmoniseerde nationale gegevens trachten te gebruiken met het oog op de beoordeling van de gevolgen van de interne markt voor het MKB, aangezien in dit hoofdstuk de dynamiek van de ontwikkeling van groter belang is dan een geharmoniseerde momentopname van de situatie. Ten slotte zal worden nagegaan of de belangrijkste kwalitatieve en kwantitatieve conclusies kunnen worden opgenomen in een on-line toegankelijke, gegevensbank en of een deel van het verslag op Internet kan worden gezet. Zo zou het verslag een ruimer publiek bereiken en zou ook het MKB er toegang toe kunnen krijgen. Om het effect te vergroten, stelt de Commissie voor een jaarlijkse conferentie te organiseren om een brede discussie met alle betrokken partijen mogelijk te maken. c. studies over het MKB Om de kennis over het MKB uit te breiden, zal steun worden verleend voor een aantal onderzoekprojecten over en kleine ondernemingen, vrouwelijke ondernemers, handel en distributie, coöperaties, onderlinge maatschappijen, verenigingen en stichtingen, waarna de onderzoekresultaten op ruime schaal zullen worden verspreid. aspecten, zoals ambachtelijke specifieke d. opzetten en evalueren van MKB-beleidsacties Om de doeltreffendheid van de communautaire maatregelen te waarborgen, dient een permanente inspanning'te worden geleverd om de op nationaal en op communautair niveau genomen beleidsinitiatieven te identificeren en te evalueren met het oog op de ontwikkeling van de mogelijkheden van het MKB als "een dynamische bron van werkgelegenheid, groei en concurrentievermogen in de Europese Unie". Daartoe moeten grotere inspanningen worden geleverd ter verbetering van de kwaliteit van de steun van de Commissie voor de uitwisseling van de beste werkwijzen tussen de Lid-Staten. Daartoe moet ook de beschikbare informatie beter toegankelijk zijn. Om dit doel te bereiken, stelt de Commissie voor om in nauwe samenwerking met de Lid-Staten. en het netwerk van de MKB-Waarnemingspost en gebruikersvriendelijke gegevensbank over MKB-beleidsmaatregelen op te zetten. een gemakkelijk toegankelijke 70 Extern evaluatieverslag over het tweede meerjarenprogramma, blz. 36. 24 De Commissie zal ook regelmatig een verslag publiceren over de mate waarin met de MKB-dimensie in alle beleidsgebieden en programma's van de Gemeenschap rekening wordt gehouden. Deze maatregelen die een overzicht bieden van de vooruitgang die inzake het MKB-beleid is geboekt, zullen bijdragen tot een grotere doeltreffendheid van de acties die gericht zijn op het bevorderen van het concurrentievermogen en de groei van het Europees MKB met het oog op de bevordering van zijn werkgelegenheidspotentieel. BIJLAGE I VERSLAG VAN DE COMMISSIE OVER RECENTE NATIONALE BELEIDSMAATREGELEN TEN BEHOEVE VAN HET MKB* Dit verslag werd door de Commissie aan de Europese Raad van Madrid voorgelegd (CSE (95) 2087) OVERZICHT VAN DE OP NATIONAAL NIVEAU GENOMEN MAATREGELEN TEN BEHOEVE VAN HET M KB Inhoudsopgave Inleiding A. STEUN VOOR DE ONTWIKKELING VAN DE WERKGELEGENHEID IN HET M KB A. l. Sociale maatregelen A. 2. Fiscale maatregelen 3 4 4 5 B. BEVORDERING VAN DE OPRICHTING EN ONTWIKKELING VAN KLEINE EN MIDDELGROTE ONDERNEMINGEN DOOR DE ADMINISTRATIEVE, FISCALE, SOCIALE OF ANDERE LASTEN TE VERLICHTEN 6 6 Bil. Vermindering van de administratieve of juridische lasten B. 2. Verbetering van het fiscale klimaat voor het MKB 8 B. 3. Vermindering van de lasten die uit de sociale wetgeving voortvloeien 8 C. VERBETERING VAN DE KWALITEIT VAN HET MANAGEMENT IN HET M KB 9 C l. Verbetering van de toegang van het MKB tot opleidingsprogramma's 9 10 C2. Een betere voorlichting van het MKB 10 C3. Een betere adviesverlening aan het MKB D. ONDERSTEUNING VAN DE DOOR HET M KB GELEVERDE INSPANNINGEN OP HET GEBIED VAN O &O 11 D. 1. De deelneming van het MKB aan onderzoekprogramma's bevorderen 11 D. 2. De verspreiding van O&O-resultaten binnen het MKB aanmoedigen 12 E. VERBETERING VAN DE TOEGANG VAN HET M KB TOT FINANCIERING E. 1. De oprichting van ondernemingen financieren E. 2. De ontwikkeling van ondernemingen financieren. E. 3. De overdracht van ondernemingen financieren F. F. l. F. 2. HULP AAN HET MKB MET HET OOG OP EEN BETERE INTEGRATIE INTERNATIONALISERING IN HET ALGEMEEN Integratie van het MKB in de interne markt Export van het MKB naar derde landen INTERNE MARKT EN OP IN DE OVERIGE MAATREGELEN G. G. I. Bevordering van de toegang van het MKB tot de informatiemaatschappij G. 2. Bevordering van de toegang van het MKB tot overheidsopdrachten G. 3. Ontwikkeling van een ondernemingscultuur 13 13 13 14 15 15 15 17 17 17 18 Inleiding Deze nota geeft een overzicht van de maatregelen die op nationaal niveau in de afgelopen twee jaar zijn genomen of momenteel worden overwogen om de oprichting, ontwikkeling en overdracht van kleine en middelgrote ondernemingen te bevorderen. De nota is onderverdeeld in zeven titels: A. Steun voor de ontwikkeling van de werkgelegenheid in het MKB B. Bevordering van de oprichting en ontwikkeling van kleine en middelgrote ondernemingen door de administratieve, fiscale, sociale of andere lasten te verlichten C Verbetering van de kwaliteit van het management in het MKB D. Ondersteuning van de door het MKB geleverde inspanningen op het gebied van O&O E. Verbetering van de toegang van het MKB tot financiering F. Hulp aan het MKB met het oog op een betere integratie in de interne markt en op internationalisering in het algemeen G. Overige maatregelen De nota is gebaseerd op de antwoorden op een vragenlijst die aan alle Lid-Staten werd toegestuurd. Voor een aantal landen waren de antwoorden op de vragenlijst heel algemeen. Ook in dit geval werd de verstrekte informatie zo mogelijk aangevuld met interne analyses van de Commissie. A. STEUN VOOR DE ONTWIKKELING VAN DE WERKGELEGENHEID IN HET MKB De meeste initiatieven in deze rubriek zijn niet uitsluitend op het MKB gericht, maar gezien de doorslaggevende rol die het MKB in alle Lid-Staten bij het scheppen van werkgelegenheid heeft, wordt hierbij uiteraard in de eerste plaats aan het MKB gedacht. A. l. Sociale maatregelen In hun sociaal beleid op dit gebied leggen de Lid-Staten onder meer de nadruk op enerzijds de stimulering van de vraag naar arbeidskrachten door de arbeidsmarkt te versoepelen, de wervingskosten te beperken, de aanwerving van werklozen aan te moedigen en de kwalificaties van de werkzoekenden te verbeteren, en anderzijds de verbetering van het aanbod van arbeidskrachten door de toegang tot gekwalificeerd personeel en de aanwen ing te vergemakkelijken. Een aantal Lid-Staten heeft de flexibiliteit van de arbeidsmarkt verbeterd. In Duitsland werd de regeling inzake arbeidsovereenkomsten voor bepaalde tijd verlengd tot het jaar 2000 en is er een nieuwe wet die flexibeler werktijden toestaat. In België werd de procedure voor het wijzigen van de werktijd vereenvoudigd en zijn opeenvolgende arbeidsovereenkomsten voor bepaalde tijd thans toegestaan. Eveneens in België worden momenteel instrumenten ontwikkeld voor een herverdeling van de beschikbare arbeid, vooral door verschillende vormen van tijdelijke arbeid en loopbaanonderbreking te promoten. In Nederland werden de ontslagprocedures verkort en versoepeld, vooral met betrekking tot de preventieve ontslagtoets, de werktijdregelingen, dé verlenging van de proeftijd en een uitbreiding van de duur van arbeidsovereenkomsten voor bepaalde tijd. In Spanje werd de maximumduur van arbeidsovereenkomsten voor bepaalde tijd van drie op vier jaar gebracht en ontvangen de ondernemingen een subsidie wanneer zij een arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd omzetten in een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd. Een aantal landen heeft maatregelen genomen om de kosten van het scheppen van werkgelegenheid te beperken. In Spanje werden nieuwe subsidies ingevoerd voor vaste deeltijdbanen. In Frankrijk heeft de nieuwe regering zich voorgenomen de niet-loonkosten met 10% te verminderen voor laaggeschoolde werknemers die maximaal 1,2 keer het minimuminkomen (SMIC) verdienen. In België krijgt in het kader van het "Plus-één-plan" een onderneming die haar eerste werknemer in dienst neemt, in de eerste drie jaar een korting van respectievelijk 100%, 75% en 50% op de sociale lasten en zowel in België als in Frankrijk zijn de werkgeversbijdragen voor werknemers met een laag loon verlaagd. In het VK, Nederland, Spanje, Italië en Ierland werden de sociale premies van de werkgevers over het algemeen verlaagd. In Luxemburg werden de sociale lasten van de werkgever op de salarissen afgeschaft en vervangen door een regeling van de overheid. In Duitsland is het MKB vrijgesteld van de kosten in verband met ouderschapsverlof. Oostenrijk, Nederland en België hebben maatregelen genomen om de aanwerving van werklozen voor de ondernemingen aantrekkelijker te maken. Wanneer in Oostenrijk iemand meer dan een jaar werkloos is geweest en moeilijk aan werk kan worden geholpen, kan het arbeidsbureau twee derde van het loon aan een werkgever betalen. In Nederland zullen 57 voornamelijk op het MKB gerichte proefprojecten van start gaan om 20 000 gesubsidieerde banen te creëren voor werklozen die hun werkloosheidsuitkeringen twee jaar lang behouden, met als doel deze banen later ongesubsidieerd te handhaven. In België kunnen de sociale premies van de werkgever worden verlaagd wanneer een werknemer via een programma ter bestrijding van de werkloosheid in dienst wordt genomen. Er wordt ook bijgedragen in de bezoldiging en de sociale premies van werklozen die in het kader van steunmaatregelen ten behoeve van het MKB zijn aangeworven. In Portugal krijgen ondernemingen die nieuwkomers op de arbeidsmarkt en langdurig werklozen in dienst nemen, een driejarige vrijstelling van sociale bijdragen en een subsidie gelijk aan twaalf maal het maandelijkse minimumloon. In Spanje worden de sociale lasten verlaagd bij de aanwerving van werklozen die meer dan 45 jaar oud zijn, en van gehandicapten. In Finland worden subsidies verleend voor de aanwerving van werklozen. Om het aanbod van arbeidskrachten te verbeteren, hebben sommige landen bijzondere aandacht besteed aan de kwalificaties van de werkzoekenden. In Oostenrijk houden de ,'Arbeitstiftungenf, personen die anders werkloos zouden zijn, in contact met het arbeidsleven door hun bij- en nascholing of een beroepsopleiding te verstrekken en helpen zij tegelijkertijd het MKB gekwalificeerd personeel te vinden. In België biedt het werk/leercontract ongeschoolde jongeren tot 25 jaar de mogelijkheid afwisselend in een bedrijf te werken en een beroepsopleiding te volgen in een erkend centrum. In Zweden bestaan programma's voor de opleiding en omscholing van werklozen. personeel te verbeteren door onafhankelijke Duitsland en Oostenrijk hebben ernaar gestreefd de toegang van het MKB tot gekwalificeerd diensten voor arbeidsvoorziening op te richten. Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk leggen hierbij de nadruk op een betere voorlichting van de werkgevers. In Frankrijk zal een "one-stop-shop" worden opgericht om de administratieve procedures bij de aanwerving van personeel, met name in het MKB, te vereenvoudigen. In het VK werden voorlichtingsbrochures uitgegeven over de aanwerving van personeel om de leemten in de kennis van de ondernemers op dit gebied aan te vullen. A. 2. Fiscale maatregelen Belastingfaciliteiten om het aantrekken van personeel aan te moedigen, zijn de belangrijkste fiscale maatregel die door de Lid-Staten wordt genomen. In Finland wordt bij familiebedrijven en kleine ondernemingen het inkomen voor consumptie gescheiden van het inkomen voor investering dat tegen de normale tarieven van de vennootschapsbelasting in plaats van de belasting voor personen wordt belast. In Italië kunnen bedrijven die extra werknemers in dienst nemen, aanspraak maken op belastingvoordelen en is opnieuw geïnvesteerde winst vrijgesteld van belasting. In Ierland werd een verlaagd BTW-tarief ingevoerd voor arbeidsintensieve dienstverlenende sectoren. In Duitsland werd de BTW-vrije voet verhoogd. In Spanje omvatten de nationale en regionale stimuleringsmaatregelen lagere belastingtarieven en onbeperkte afschrijvingen wanneer er sprake is van het scheppen van werkgelegenheid. B. BEVORDERING VAN DE OPRICHTING EN ONTWIKKELING VAN KLEINE EN MIDDELGROTE ONDERNEMINGEN DOOR DE ADMINISTRATIEVE, FISCALE, SOCIALE OF ANDERE LASTEN TE VERLICHTEN B. l. Vermindering van de administratieve of juridische lasten Eenvoudiger en transparanter procedures, vrijstelling van rapportageverplichtingen, one-stop-shops, effectbeoordelingen en deregulering zijn de belangrijkste gebieden waarop de Lid-Staten de laatste jaren naar administratieve vereenvoudiging hebben gestreefd ter bevordering van de oprichting en ontwikkeling van kleine en middelgrote ondernemingen. Wat de administratieve procedures betreft, hebben Frankrijk, Nederland en Finland het aantal documenten en voorschriften voor de oprichting van een onderneming aanzienlijk beperkt Terwijl in Finland het nationale bureau voor de statistiek informatie over het bedrijfsleven verzamelt en coördineert, doet Frankrijk daarvoor een beroep op de "Centres de Formalités des Entreprises" (CFE). In Italië heeft één forfaitaire belasting zes vroegere vormen van belasting vervangen en wordt een verzoek om goedkeuring automatisch ingewilligd wanneer de bevoegde instantie niet binnen de gestelde termijn reageert. In Finland werd het goedkeuringsproces vereenvoudigd, vervangt één betaling vooraf alle belastingen en zijn de lokale belastingkantoren gemachtigd om op basis van precedenten vaste regels uit te vaardigen. In Ierland werd voor alle belastingen een enkel aangifteformulier ingevoerd. In Oostenrijk werd voor alle belastingaangiften dezelfde termijn vastgesteld. In 1996 zullen in Frankrijk drie vereenvoudigingen worden ingevoerd: uniforme verklaringen inzake sociale zekerheid en aanwerving en een uniforme leerovereenkomst. In Duitsland werden de procedures voor het verlenen van vergunningen vereenvoudigd. In het VK werd door de invoering van een formulier met voorgedrukte gegevens voor de jaarlijkse belastingaangifte en van een systeem van beknopte jaarrekeningen voor bedrijven met een lage omzet het administratieve werk voor het MKB verminderd en de snelle indiening van de jaarrekeningen vergemakkelijkt. In Spanje zorgen soepeler administratieve procedures voor een grotere transparantie en snellere antwoorden en zullen vereenvoudigde standaardformulieren worden ontworpen. In Portugal hebben de ondernemersverenigingen protocollen opgesteld met het nationale handelsregister om de oprichting van een onderneming uit administratief oogpunt te vergemakkelijken. Door wijzigingen in de juridische procedures werden de mogelijkheden voor de oprichting van kleine en middelgrote ondernemingen verruimd en de regelgeving voor de exploitatie van deze bedrijven versoepeld. Duitsland heeft het aantal activiteiten dat voor erkenning door de Handelskammer in aanmerking wordt genomen, uitgebreid. In Griekenland bestaat thans de mogelijkheid een éénmansvennootschap op te richten. In Spanje wordt door de nieuwe wet op de besloten vennootschappen het juridische kader voor de ondernemingen en met name voor het MKB vereenvoudigd en versoepeld. In Frankrijk heeft de verruiming van de wettelijke definitie van een vennootschap een evenwicht in de fiscale en sociale behandeling van diverse ondernemingsvormen. In Portugal kregen notarissen een grotere rol toebedeeld bij de wettelijke oprichting van vennootschappen, waardoor het proces werd vereenvoudigd. tot stand gebracht Wat vrijstellingen betreft, heeft Oostenrijk de procedures versoepeld zodat bedrijven met een lagere omzet er geen dubbele boekhouding meer op hoeven na te houden, maar het principe van de analytische boekhouding kunnen toepassen. In het VK werden de door de wet op de vennootschappen gestelde eisen inzake openbaarmaking eveneens vereenvoudigd. In het VK en Ierland worden de drempels voor de BTW-aangifte verhoogd om de rapportageverplichtingen te beperken. Om het opstarten van ondernemingen te bevorderen zullen in Duitsland door de kamers van koophandel en in Zweden door de ALMI, de regionale ondersteunende organisaties, one-stop-shops worden oopgericht In België en Spanje is men voornemens een enkel contactpunt op te richten voor alle betrekkingen tussen het MKB en de overheid. van in het VK is erop gericht de bestaande wetgeving Het dereguleringsinitiatief te verbeteren, nieuwe wetgeving te vereenvoudigen en meer rekening te houden met de gevolgen ervan. Het initiatief omvat een overlegfase met het bedrijfsleven over alle wetsvoorstellen en de toepassing van een "kleine-stapjesbeleid" in alle stadia, van het ontwerp tot de uitvoering. Bij de toekomstige ontwikkeling van dit initiatief zal meer gebruik worden gemaakt van uitbesteding. Andere landen onderzoeken nog verschillende en aspecten dereguleringsinitiatieven. In Duitsland wordt voornamelijk onderzoek verricht naar de gevolgen van de nieuwe voorschriften inzake consumentenbescherming voor het MKB. Zweden is aan een systematische herziening van alle voor het bedrijfsleven geldende regels begonnen. Griekenland heeft binnen elk ministerie een gespecialiseerde afdeling opgericht om vereenvoudigingen te bestuderen. In Ierland is een parlementaire commissie opgericht om de gevolgen van nieuwe en bestaande wetgeving voor het MKB te onderzoeken. Effectbeoordelingen zullen binnenkort in Nederland en wellicht ook in Spanje worden ingevoerd. effectbeoordelingen soortgelijke invoering van de B. 2. Verbetering van het fiscale klimaat voor het MKB B e l a s t i n g h e r v o r m i n g, lagere vennootschapsbclastingtaricven zijn de belangrijkste, door de Lid-Staten genomen fiscale maatregelen. belastingvrijstellingen diverse en De belastinghervorming in Duitsland geldt voornamelijk voor fusies en reorganisaties; thans bestaat voor vennootschappen de mogelijkheid om zonder fiscale gevolgen de rechtsvorm van een partnerschap aan te nemen, een voor het MKB bijzonder belangrijke ontwikkeling. In Zweden worden besloten vennootschappen, partnerschappen en zelfstandigen voor belastingdoeleinden op dezelfde wijze behandeld. Italië heeft het bedrijfsinkomen dat opnieuw werd geïnvesteerd, vrijgesteld van vennootschaps- of inkomstenbelasting. In Frankrijk geeft een investering in een onderneming die minder dan drie jaar oud is, of in een niet aan de beurs genoteerde onderneming met een omzet van minder dan 140 miljoen FF recht op een belastingvoordeel van 25% van de investering. In België is er sprake van een herziening van het belastingstelsel om de eigen middelen van de ondernemingen te versterken. In Ierland is men voornemens de bestaande wetgeving op de inkomens-, de vennootschaps- en de vermogenswinstbelasting te vereenvoudigen. In de nieuwe Duitse deelstaten werd Wat de toegepaste vrijstellingen betreft, wordt in Nederland, Portugal, Spanje en in Franse ontwikkelingsgebieden belastingvermindering toegestaan in de eerste jaren na de oprichting. In Nederland zal de belastingaftrek voor starters worden verhoogd, terwijl in Spanje ook belastingaftrek wordt toegestaan voor investeringen in OTO. In Oostenrijk werd de belastingvrijstelling voor kleine ondernemingen verhoogd. In Finland werd de vermogensbelasting voor het MKB verlaagd en in Ierland werden de drempels om voor driemaandelijkse in plaats van maandelijkse belastingaangifte in aanmerking te komen, opgetrokken. gemeentelijke bedrijfskapitaalbelasting ("Gewerbekapitalsteuer") opgeschort en werd de gemeentelijke de bedrijfswinstbelasting belastingfaciliteiten op de winst uit verkoop van tot de be- en verwerkende industrie behorende kleine en middelgrote ondernemingen werden eveneens uitgebreid. In Duitsland, Spanje, Frankrijk, Nederland en Ierland werden de tarieven van de vennootschapsbelasting verlaagd. In Duitsland werd ook het maximumtarief van de personele belasting op de bedrijfsinkomsten verlaagd; de belastingvrije voet voor de bedrij fsbelasting werd opgetrokken en het minimumbedrag waarop deze wordt toegepast, werd verlaagd; ook de belastingvrije voet voor de vermogensbelasting werd verhoogd. In het VK kunnen ondernemingen belastingvermindering vragen voor opleidingen en kunnen werknemers aanspraak maken op belastingvermindering voor een beroepsopleiding die zij zelf betalen. In Finland worden de tarieven van de vennootschapsbelasting, van de belasting op de inkomsten uit investeringen en van de bronbelasting momenteel verlaagd. voor het MKB verlaagd; ("Gewerbeertragssteuer") de B. 3. Vermindering van de lasten die uit de sociale wetgeving voortvloeien Hieronder vallen twee belangrijke actiegebieden. In de eerste plaats behouden werklozen die een nieuw bedrijf opstarten, het recht op sociale uitkeringen, een beginsel dat in België, Nederland, Denemarken, Finland en Spanje wordt toegepast. Ten tweede bestaan er in het VK en Ierland voor kleine ondernemingen vereenvoudigde procedures met betrekking tot de naleving van de veiligheids- en gezondheidsvoorschriften. C. VERBETERING VAN DE KWALITEIT VAN HET MANAGEMENT IN HET MKB C l. Verbetering van de toegang van het MKB tot opleidingsprogramma's Het verstrekken van financiële middelen voor opleidingen, specifieke en algemene opleidingsprogramma's, de coördinatie van de opleidingen en een ruimere erkenning van de kwalificaties zijn de hoofdpunten in het beleid van de Lid-Staten op dit gebied. Het verstrekken van financiële middelen voor opleidingen gebeurt in Duitsland in de vorm van gesubsidieerde leningen met garantie aan de ambachtelijke sector, de industrie en de handel. In het VK wordt de personeelsopleiding als een belangrijke investering van het bedrijf beschouwd en aan kleine ondernemingen worden daarvoor leningen verstrekt. In het VK en Ierland zijn er bijzondere regelingen voor opleidingsprogramma's waaraan tien of meer kleine of middelgrote ondernemingen deelnemen. In Spanje worden openbare middelen ter beschikking gesteld voor opleidingsprogramma's voor groepen kleine of middelgrote ondernemingen. In Luxemburg wordt financiële steun verleend aan de opleidingscentra van de kamers van koophandel. Wat specifieke opleidingsprogramma's betreft, ligt in Oostenrijk de nadruk op het beheer van het kwaliteitsproces, in Frankrijk op kennisonderhoud, milieu en kwaliteit en in Spanje op meer inzicht in de technieken voor industriële vormgeving. In het VK ligt de nadruk op perfectionering van fabricageprocessen en op een programma voor bij- en nascholing van werknemers die in het MKB een sleutelpositie innemen. In Finland worden postacademische onderwijsinstellingen en in België via een combinatie van ervaring in een bedrijf en cursussen in gespecialiseerde opleidingscentra. In Denemarken wordt de opleiding gecoördineerd door technische scholen en de MKB-federatie. In Frankrijk is een nieuwe reeks opleidingsprogramma's gericht op managers en hoger leidinggevend personeel. opleidingsprogramma's algemene verstrekt via De coördinatie van de opleidingen valt in het VK onder de specifieke verantwoordelijkheid van de opleidings- en ondernemingscentra. In Zweden is dit de taak van de ALMÏ, de regionale ondersteunende organisaties, die in elke regio samen met de districtsraden centra hebben opgezet; zij houden zich vooral bezig met de verbetering van de kwaliteit van het management. In Portugal wordt in het kader van het programma voor de oprichting van ondernemingen geïntegreerde steun verleend voor de verbetering van de capaciteiten en kwalificaties van jonge ondernemers. In Ierland is er een geïntegreerde benadering via het netwerk PLATO. In Duitsland zijn onlangs initiatieven ontplooid om de erkenning van kwalificaties te verruimen en aan werknemers van kleine en middelgrote ondernemingen meer mogelijkheden te bieden om hun kwalificaties te verbeteren, aangezien voor vele beroepen een universitaire opleiding,niet langer vereist is. Hierdoor wordt wellicht ook het aanbod van gekwalificeerde externe expertise vergroot, zodat de kosten ervan voor het MKB lager worden. C. 2. Een betere voorlichting van het MKB Meer inzicht in de beste werkwijzen, een betere toegang tot de informatie en het verstrekken van completere informatie zijn de belangrijkste aspecten in het beleid van de Lid-Staten op dit gebied. In het VK zijn het de bedrijfsadviesdiensten {Business Links) die de beste werkwijzen promoten, en ligt de nadruk op zelfhulp en het leren van anderen. In Ierland werden gidsen over de beste werkwijzen voorbereid voor sleutelgebieden inzake management. In België, Zweden en Ierland worden telefonische hulpdiensten opgericht om de toegang tot de informatie te verbeteren. In het VK, Spanje en Portugal worden daarvoor gegevensbanken opgezet. S Completere informatie wordt verstrekt door de "ondernemingshuizen" in Nederland, via de technologische informatiecentra in Denemarken en door een netwerk van regionale overheidsdiensten in Finland. In Oostenrijk worden in het kader van een programma voor het oplossen van managementproblemen in verband met inzicht in nieuwe technologieën bezoeken georganiseerd van MKB-bedrijfsleiders aan high-tech bedrijven. C. 3. Een betere adviesverlening aan het MKB Adviesverlening en financiële steun voor adviseurs zijn de belangrijkste aspecten in het beleid van de Lid-Staten. streven ernaar volledig advies te verlenen. Het De algemene adviesdiensten "Supernet" -systeem in het VK introduceert kleine ondernemingen in nationale en internationale netwerken van expertisecentra. In Finland bestaan er algemene programma's om ondernemers te helpen bij de evaluatie van de uitvoerbaarheid van hun ideeën en van hun geschiktheid om als ondernemer te fungeren, en om extern advies te verlenen als hulp voor bestaande kleine en middelgrote ondernemingen bij de analyse van hun huidige positie en de voorbereiding van een ontwikkelingsprogramma. In Ierland treden gepensioneerde bedrijfsleiders op als mentor voor het MKB en biedt het PLATO-programma eigenaars-bedrijfsleiders van dergelijke ondernemingen toegang tot de expertise van grote ondernemingen. In Nederland is het belangrijkste initiatief de coördinatie van de netwerken en adviesdiensten; er loopt ook een aantal proefprojecten om advies en steun te verlenen aan werklozen die een bedrijf opstarten. De specifieke adviesverlening. heeft vooral betrekking op namaak en strategisch beheer in Denemarken en in Frankrijk, kennis- en kwaliteitssystemen en milieubeheer technologie en export in Finland. In Duitsland, Spanje, Denemarken, Griekenland, het VK en Ierland wordt financiële steun verleend voor het inhuren van adviseurs. 10 D. ONDERSTEUNING VAN DE DOOR HET MKB GELEVERDE INSPANNINGEN OP HET GEBIED VAN O&O D. l. De deelneming van het MKB aan onderzoekprogramma's bevorderen De nationale beleidslijnen zijn voornamelijk gericht op de versterking van de samenwerking tussen het MKB en onderzoekcentra ter bevordering van de innovatie binnen het MKB, en op directe en indirecte financiële steun voor O&O. In Duitsland bevordert het programma voor samenwerking op het gebied van inclusief onderzoek de contacten tussen ondernemingen en onderzoekinstellingen, onderzoek in samenwerkingsverband en uitwisseling van personeel. Oostenrijk heeft eveneens een programma opgesteld voor samenwerking tussen het bedrijfsleven en onderzoekcentra. In het VK wordt in het kader van het LINK-programma steun verleend voor samenwerking op O&O-gebied tussen instellingen voor hoger onderwijs en het MKB. In Frankrijk legt het technoiogieverspreidingsnetwerk contacten tussen kleine en middelgrote ondernemingen met specifieke behoeften op het gebied van onderzoek en het onderzoekcentrum dat het best in die behoeften kan voorzien. In Finland zorgt het nationale netwerk TEKES voor de coördinatie van de contacten tussen het MKB, universiteiten en onderzoekinstituten en een wereldwijd netwerk van technologiecentra; het netwerk levert voornamelijk programma's en projecten aan specifieke groepen kleine en middelgrote ondernemingen. Het Griekse nationale beleid moedigt het MKB aan tot samenwerking met gespecialiseerde O&O-organisaties. In Ierland werden op universitaire leest geschoeide de onderzoekprogramma's te betrekken. technologiecentra opgericht om het MKB nauwer bij Ter bevordering van innovatie door het MKB loopt er in Duitsland een programma om marktgerichte innovatie die tot de introductie van nieuwe produkten op de markt leidt, technologische aan te moedigen. In het VK bevordert het SMART-programma uitvoerbaarheidsstudies voor kleine bedrijven, in het kader van het SPUR-programma steun aan het MKB wordt verleend voor de ontwikkeling van nieuwe produkten en procédés. In Ierland is er een uitvindingendienst die de ondernemers bij de ontwikkeling van octrooien bijstaat. In Zweden steunt de nationale raad voor industriële en technische ontwikkeling de door het MKB geleverde inspanningen op het gebied van O&O. Griekenland verleent eveneens steun aan het MKB voor onderzoek naar toegepaste technologieën en innovatieve produkten. terwijl Oostenrijk verleent financiële steun voor het zoeken naar O&O-partners. In Frankrijk cofinanciert het instituut voor technologische dienstverlening het ontwikkelingswerk dat via een gezamenlijk project tussen het instituut, een onderzoekcentrum en een kleine of middelgrote onderneming wordt uitgevoerd. In Nederland is de financiële steun indirecter: in het kader van het programma "Techno-starters" selecteren technologiemakelaars initiële high-tech projecten en presenteren deze aan financiers. 11 D. 2. De verspreiding van O&O-resultaten binnen het MKB aanmoedigen Tcchnologieadviscurs, uitwisseling van personeel tussen onderzoekinstellingen en het MKB en initiatieven inzake technologieoverdracht zijn de belangrijkste middelen om de verspreiding van O&O-resultaten binnen het MKB aan te moedigen. In het VK adviseren innovatie-, design- en technologieadviseurs het MKB over de wijze waarop O&O-resultaten kunnen worden geëxploiteerd. In Denemarken werd de rol van het Instituut voor technologische dienstverlening uitgebreid, zodat het thans de belangrijkste verbinding vormt tussen binnen- en buitenlandse onderzoekcentra en het MKB. Het ATOUT-initiatief in Frankrijk is vooral gericht op geavanceerde materialen en informatica. In Zweden levert het ALMI-netwerk adviseurs om de O&O-inspanningen van het MKB technologische en te ondersteunen door de normen voor innovatiehulpbronnen te verbeteren; onlangs heeft het het initiatief genomen om de coördinatie en de samenwerking tussen de verschillende organen die met de verspreiding van technologie te maken hebben, te versterken. In Zweden werd het Innovatiecentrum opgericht om prille innovatie en andere aanverwante maatregelen, met inbegrip van een netwerk van innovatieadviseurs, te financieren. Portugal verleent eveneens steun voor demonstratieacties over de toepassing van innovatieve technologieën in bepaalde sectoren. De uitwisseling van personeel tussen onderzoekinstellingen en het MKB wordt in Denemarken gepromoot in het kader van het Icebreaker-piogramma. dat subsidies verleent aan kleine bedrijven die een academicus in dienst nemen om nieuwe kennis via deelneming aan een ontwikkelingsproject in het bedrijf te introduceren. In het VK kunnen hooggekwalificeerde academici in het kader van het Teaching Companies Scheme twee jaar lang deeltijds in kleine en middelgrote ondernemingen werken onder gezamenlijk toezicht van academici en personen uit het bedrijfsleven. In Spanje worden de initiatieven inzake technologieoverdracht uitgevoerd via de interministeriële commissie voor wetenschap en technologie die een programma heeft voor de overdracht van onderzoeksresultaten naar het bedrijfsleven. In Finland bevordert TEKES de deelneming van het MKB aan activiteiten op het gebied van technologieoverdracht met nationale, regionale en internationale programma's. In België is er een programma om de toegang van het MKB tot octrooien te verbeteren en prototypes en nieuwe produkten op de markt te brengen. 12 E. VERBETERING VAN DE TOEGANG VAN HET MKB TOT FINANCIERING E. l. De oprichting van ondernemingen financieren De oprichting van nieuwe ondernemingen wordt aangemoedigd door overheidssteun in de vorm van belastingfaciliteiten of subsidies. Voorts hebben sommige landen maatregelen genomen om de oprichting van ondernemingen door werklozen aan te moedigen. Fiscale overheidssteun wordt in Ierland verleend door teruggave van de belasting die door een ondernemer in zijn vorige werkkring is betaald, om deze in zijn bedrijf te investeren. In Duitsland, Spanje, Portugal, Griekenland en Ierland worden subsidies verleend voor starters. In Ierland, Zweden, Spanje en Griekenland worden leningen verstrekt. In het VK en Frankrijk worden leninggaranties gegeven. Voorts wordt in het VK in het kader van het Growth Starr-programma voornamelijk steun verleend aan starters met een sterk groeipotentieel. Zweden en Ierland verstrekken startkapitaal. Nederland werkt aan een programma om startende ondernemers aan "business angels" te helpen. In Duitsland kan een werkloze die een bedrijf wil oprichten, nog zes maand een werkloosheidsuitkering krijgen. Het ACCRE-initiatief is eveneens hoofdzakelijk gericht op steunverlening aan werklozen. In Zweden kan een werkloze die een bedrijf wil opstarten, een tijdlang 50% van zijn werkloosheidsuitkering ontvangen. Luxemburg verleent bijzondere hulp aan ondernemingen die worden opgestart door personen die moeilijk een baan kunnen vinden. in Frankrijk E. 2. De ontwikkeling van ondernemingen financieren De bevordering van de financiering van leningen en particuliere investeringen in het MKB zijn de prioriteiten in het beleid van de Lid-Staten. In Duitsland hebben de nationale investeringsfondsen zich meer op het MKB gericht. In Frankrijk garandeert SOFARIS leningen aan kleine en middelgrote ondernemingen in' de groeifase. In Zweden worden gesubsidieerde leningen verstrekt voor MKB-ontwikkelingsprojecten, terwijl investeringsmaatschappijen garanties geven op MKB-leningen. in België de regionale Particuliere investeringen in het MKB worden in het VK bevorderd door de oprichting van de alternatieve investeringsmarkt voor niet aan de beurs genoteerde ondernemingen met een sterk groeipotentieel, door het toestaan van extra belastingfaciliteiten aan risicokapitaalvennootschappen en door een programma dat niet aan de beurs genoteerde ondernemingen eigen kapitaal helpt vergaren. Het "Business Angel"-systeem dat werd ingevoerd, houdt in dat winst uit investeringen in aandelen van niet aan de beurs genoteerde ondernemingen belastingvrij kan worden overgeboekt als deze winst opnieuw wordt geïnvesteerd in soortgelijke aandelen. Italië heeft onlangs een wet goedgekeurd waardoor bedrij f s inkomsten die opnieuw zijn geïnvesteerd, niet kunnen worden belast. Deze vrijstelling reikt verder dan het stelsel van de vennootschapsbelasting en geldt ook voor andere ondernemingen (zoals partnerschappen) die aan inkomstenbelasting onderworpen zijn. 13 In Frankrijk werd een nieuwe regeling ingevoerd waardoor elke investering in een minder dan drie jaar oude onderneming of in een niet aan de beurs genoteerde onderneming met een omzet van minder dan 140 miljoen FF recht geeft op een belastingvoordeel van 2 5% van de investering. In Ierland werd een maatregel genomen waardoor nieuwe ondernemers en andere investeerders in pas opgerichte bedrijven de inkomstenbelasting die zij over hun activiteit in de vorige driejaar hebben betaald, binnen bepaalde grenzen kunnen terugvorderen. De Belgische en de Duitse regering hebben eveneens belangstelling getoond voor maatregelen om een einde te maken aan de fiscale discriminatie van de eigen middelen. In het VK en Italië worden ook regelingen overwogen voor een neutrale fiscale behandeling van de financiering met vreemd en met eigen vermogen. Het belangrijkste kenmerk van de voorstellen is dat de ondernemingen een vrijstelling zouden krijgen voor het eigen kapitaal van de vennootschap (Allowance for Corporate Equity - ACE), wat een belastingverlichting betekent bij de vennootschapsbelasting, die gebaseerd is op de waarde van het aandelenkapitaal in de onderneming. In Frankrijk ontvangen de erkende ontwikkelingsmaatschappijen 50% overheidsgaranties op hun investeringen in groeiondernemingen, terwijl Zweden telastingvermindering toestaat voor investeringen in niet aan de beurs genoteerde ondernemingen. In Luxemburg wordt belastingvermindering toegestaan op winst die opnieuw in het bedrijf wordt geïnvesteerd. In Denemarken wordt overheidssteun verleend aan risicokapitaalverschaffers die zich specialiseren in het MKB. E. 3. De overdracht van ondernemingen financieren Een gunstige fiscale behandeling van erfenissen en gesubsidieerde leningen zijn de belangrijkste maatregelen om de financiering van de overdracht van ondernemingen te bevorderen. legaten van rechtspersoonlijkheid en van instellingen zonder Overdrachten en aandelenkapitaal in kleine en middelgrote ondernemingen kunnen in het VK volledig worden vrijgesteld van successierechten. In België en Spanje worden gesubsidieerde leningen toegestaan om de overdracht van ondernemingen te vergemakkelijken. In Frankrijk worden, door SOFARIS leninggaranties verstrekt. Het wetsvoorstel voor 1996 voorziet in 50% vermindering van de schenkingsrechten voor de overdracht van een onderneming, op voorwaarde dat de begunstigden het bedrijf vijf jaar lang voortzetten. In Ierland kunnen volgens een nieuwe wet ondernemingen "in het belang van de zaak" hun eigen aandelen kopen met onverdeelde winst en is 50%) van alle overgedragen activa van de onderneming thans vrijgesteld van erfenis- en schenkingsrechten. In Denemarken wordt in geval van overdracht van een onderneming een substantiële vermindering van de successierechten toegestaan en kan de betaling ervan worden uitgesteld. In Finland bestaan er voor landbouwondernemers bijzondere financiële regelingen voor de overdracht van activa naar de volgende generatie. In Duitsland wordt de overdracht van ondernemingen vergemakkelijkt door de verlenging van 7 tot 10 jaar van de termijn waarin de successie- en schenkingsrechten renteloos kunnen worden betaald. Voorts krijgen ondernemingen een vermindering van 25% op de eenheidswaarde van het bedrijfskapitaal vóór heffing van de successierechten. Dit geldt ook voor aandelen van financieringsmaatschappijen. In Nederland zal de. termijn voor renteloze betaling van successierechten van 5 tot 10 jaar worden verlengd. 14 F. HULP AAN HET MKB MET HET OOG OP EEN BETERE INTEGRATIE IN DE INTERNE MARKT EN OP INTERNATIONALISERING IN HET ALGEMEEN Er zij op gewezen dat een aantal van de reeds genoemde initiatieven van de Lid-Staten zowel op integratie in de interne markt als op internationalisering in het algemeen is gericht. Indien dergelijke initiatieven van algemene aard zijn, worden zij onder de titel internationalisering toegelicht. F. l. Integratie van het MKB in de interne markt Programma's ter bevordering van de penetratie van de interne markt, adviesdiensten en studies zijn de belangrijkste maatregelen van de Lid-Staten in verband met de interne markt. De " Opportunity Europe"-programma's in het VK zijn bedoeld om kleine en middelgrote ondernemingen tot verbreding van hun marktbasis in Europa aan te moedigen. Het Franse initiatief "Partenaires pour l'Europe" is gericht op normen en kwaliteit op dit gebied. Griekenland verleent steun voor samenwerkingsprojecten binnen de interne markt, terwijl Portugal de deelname aan Europese aanbestedingen medefinanciert Het VK heeft een Single Market Compliance Unit voor adviesverlening aan bedrijven die op hinderpalen stuiten voor hun handelsactiviteiten binnen de interne markt. Het VK verricht ook gedetailleerde sectorale studies van de handelsmogelijkheden op de interne markt. F. 2. Export van het MKB naar derde landen Financiële steun, adviesdiensten, een betere coördinatie van de exportbevorderende dienstverlening en maatregelen ter beperking van exportrisico's zijn de belangrijkste kenmerken van de recente nationale beleidslijnen. In Spanje wordt financiële steun verleend in de vorm van investeringen in bedrijven die zich in het buitenland aan het vestigen zijn. Finland verleent bijzondere steun voor de internationalisering van technologiegerichte kleine en middelgrote ondernemingen. steun voor samenwerking met Oosteuropese Denemarken verleent ondernemingen. financiële In het VK helpen adviesdiensten kleine en middelgrote ondernemingen bij het identificeren van hun exportbehoeften en -potentieel; ook verlenen zij steun om exportstrategieën met succes te helpen uitvoeren. In Duitsland wordt advies verleend over het opzetten van samenwerkingsprogramma's met bedrijven in bijvoorbeeld Azië en Latijns Amerika. In Griekenland wordt de oprichting van exportconsortia bevorderd. 15 In Nederland ligt de nadruk op een betere coördinatie van de dienstverlening door de overheid, de kamers van koophandel, de banken en de representatieve MKB-organisaties om de verspreiding van informatie over internationalisering te verbeteren. In België wordt gestreefd naar een betere coördinatie van de federale organen voor exportbevordering, een nauwere samenwerking tussen het ministerie van Buitenlandse Handel en andere relevante instanties en een betere benutting van buitenlandse kredietverzekeringsfaciliteiten. De Duitse ambassades zijn thans specifiek verantwoordelijk voor het verlenen van bijstand aan kleine en middelgrote ondernemingen die zich op buitenlandse markten begeven. Om de exportrisico's te beperken, worden in Denemarken subsidies verleend ten belope van 50% van de vestigingskosten van bedrijven die handel drijven in Oost-Europa. In Finland worden subsidies verleend om de diversifiëring van de export te bevorderen. In het VK worden ervaren exporteurs aangeworven om het MKB bij de ontwikkeling van de export te adviseren. In Ierland worden formele contacten gelegd met belangrijke Europese regionale markten. 16 G. OVERIGE MAATREGELEN G. I. Bevordering van de toegang van het MKB tot de informatiemaatschappij Programma's om de toepassing van informatietechnologie en de toegang tot INTERNET te stimuleren en andere infrastructuren zijn de belangrijkste middelen om de toegang van het MKB tot de informatiemaatschappij te bevorderen. In Finland werd een MKB-teleprogramma gelanceerd om het MKB ertoe aan te moedigen informatietechnologie toe te passen voor netwerkvorming met het oog op de presentatie van samenwerkingsprojecten op het gebied van computerapparatuur, -programmatuur en -diensten. In het VK worden in samenwerking met IT-leveranciers opleidingscursussen georganiseerd om kleine en middelgrote ondernemingen op te leiden in de toepassing en de voordelen van informatie en IT. In Griekenland krijgt het MKB steun bij de toepassing van informatie en netwerken. In het VK verleent de dienst geavanceerde IT bijstand aan cliënten om toegang te krijgen tot informatie via INTERNET. In Nederland en Oostenrijk wordt de kamers van koophandel de mogelijkheid geboden informatie te verstrekken via INTERNET. In Ierland wordt in minder ontwikkelde regio's een geavanceerde telecommunicatie-infxastructuur opgezet om kleine en middelgrote ondernemingen uit de informatie-industrie aan te moedigen zich daar te vestigen. G. 2. Bevordering van de toegang van het MKB tot overheidsopdrachten Het opzetten van gegevensbanken en de organisatie van voorlichtingscampagnes zijn de belangrijkste middelen die worden gebruikt om de toegang van het MKB tot overheidsopdrachten te bevorderen. In Oostenrijk en Finland (op regionale basis) wordt gebruik gemaakt van de TED-gegevensbank. In Frankrijk zijn aanbestedingen beschikbaar via Minitel. In het VK zijn publieke en gespecialiseerde gegevensbanken, video vergadersystemen en nationale gegevensbanken met leveranciers via de regionale voorzieningskantoren beschikbaar. Eveneens in het VK wordt in het kader van de voorlichting aan de ambtenaren van de inkoopbureaus advies verleend over de voordelen van kleine bedrijven als leveranciers. In Ierland ligt de nadruk op informatiebestanden, studiebijeenkomsten en door de opdrachtgevers georganiseerde contactbeurzen voor toeleveranciers. Eveneens in Ierland wordt gespecialiseerd advies verleend om de toegang van het MKB tot overheidsopdrachten en de voorbereiding van openbare aanbestedingen te verbeteren en is men voornemens een nationale gegevensbank voor overheidsopdrachten en toelevering op te zetten en een adviesdienst voor het MKB en de overheidsinkopers op te richten. In België werd de wetgeving gewijzigd om coöperaties beter toegang te bieden tot overheidsopdrachten. 17 G. 3. Ontwikkeling van een ondernemingscultuur De bevordering van het ondernemerschap is het meest gebruikte middel om de ondernemingscultuur te ontwikkelen. Promotieprogramma's worden georganiseerd door de kamers van koophandel in Duitsland, Oostenrijk en Luxemburg. In Finland is het project "Decade van de instelling te creëren ten aanzien van ondernemer" erop gericht een positieve ondernemerschap en werken als zelfstandige, als vrijwillige methode om werkgelegenheid te scheppen. In Ierland werd een programma gelanceerd om ervaren managers die overwegen om hun eigen bedrijf op te starten, daarop voor te bereiden en werden op lokaal niveau Enterprise Boards opgericht om aanloopsteun te verlenen aan micro-ondernemingen. 18 "HET POTENTIEEL VAN HET EUROPESE MKB OP HET GEBIED VAN WERKGELEGENHEID, GROEI EN CONCURRENTIEVERMOGEN MAXIMAAL VERSTERKEN" VOORSTEL VOOR EEN BESLUIT VAN DE RAAD betreffende een derde meerjarenprogramma voor het midden- en kleinbedrijf (MKB) in de Europese Unie (1997-2000) (ingediend door de Commissie) VOORSTEL VOOR EEN BESLUIT VAN DE RAAD betreffende een derde meerjarenprogramma voor het midden- en kleinbedrijf (MKB) in de Europese Unie (1997-2000) (. /. /EG) (Voor de EER relevante tekst) DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE, Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, inzonderheid artikel 130, Gezien het voorstel van de Commissie1, Gezien het advies van het Europees Parlement2, Gezien het advies van het Economisch en Sociaal Comité3, Gezien het advies van het Comité van de Regio's , 1. Overwegende dat de Raad op 14 juni 1993 Besluit 93/379/EEG betreffende. een meerjarenprogramma van communautaire acties ter versterking van de prioritaire krachtlijnen en ter verzekering van de continuïteit en de consolidatie van het beleid ten aanzien van de ondernemingen, in het bijzonder het midden- en kleinbedrijf, in de Gemeenschap5 heeft vastgesteld; 2. Overwegende dat de Commissie overeenkomstig haar Witboek over groei, concurrentievermogen en werkgelegenheid op 3 juni 1994 een mededeling heeft aangenomen over de tenuitvoerlegging van een Geïntegreerd programma ten behoeve van het MKB en de ambachtelijke sector6; 3. Overwegende dat de Commissie op. 29 november 1995 een verslag heeft aangenomen over "Het midden- en kleinbedrijf: een dynamische bron van werkgelegenheid, groei en concurrentievermogen in de Europese Unie", waarin zij voor een ambitieuzer ondememingenbeleid pleit om het volledige potentieel van de Europese , blz. , blz. , blz. , blz. PB nr. C van PB nr. C van PB nr. C van PB nr. C van PB nr. L 161 van 2. 7. 1993, blz. 68. COM(94) 207 def. van 3. 6. 1994. ondernemingen op het gebied van werkgelegenheid, groei en concurrentievermogen te ontsluiten ; 4. Overwegende dat de Europese Raad van Madrid de Commissie op 16 december 1995 heeft verzocht de doelstellingen van het MKB-verslag van Madrid zo spoedig mogelijk ten uitvoer te leggen; 5. Overwegende dat het nieuw Geintegreerd Programma ten behoeve van het MKB8 bedoeld is om het volledige communautaire ondememingenbeleid te presenteren; 6. Overwegende dat dit besluit ertoe beperkt is de juridische en budgettaire grondslag te leggen voor specifieke aanvullende maatregelen die geen deel uitmaken van andere communautaire beleidsvormen; 7. Overwegende dat de Commissie het Europees Parlement, de Raad, het Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's overeenkomstig artikel 5 van Besluit 93/379/EEG een extern evaluatieverslag over de tenuitvoerlegging van het huidige meerjarenprogramma heeft voorgelegd; 8. Overwegende dat de Commissie de Raad in de afgelopen drie jaar een aantal mededelingen over voor dit besluit relevante maatregelen heeft doen toekomen (b. v. de mededeling over de en samenwerkingsnetwerken en de mededeling over het ambacht en de kleine ondernemingen10); toekomstige werking van de informatie^ 9. Overwegende dat dit besluit specifiek gericht is op het MKB11, ongeacht de sector, de rechtsvorm en de geografische ligging en voorziet in specifieke acties ten behoeve van de ambachtelijke sector en ondernemingen in de handels- en distributiesector; 10. Overwegende dat de in dit besluit bedoelde maatregelen erop gericht zijn: • een klimaat te scheppen dat gunstig is voor de ontwikkeling van het MKB in de gehele EU; • het concurrentievermogen van het Europese MKB te versterken en de europeanisering en internationalisering ervan aan te moedigen. 11. Overwegende dat de acties op het gebied van transnationale technologische ontwikkeling gezamenlijk met het communautaire OTO-programma zullen worden beheerd met inachtneming van de desbetreffende besluitvormingsprocedures; 12. Overwegende dat het tweede meerjarenprogramma op 31 december 1996 afloopt, hoewel de redenen voor de vaststelling ervan blijven gelden, althans in de nabije toekomst; 7 8 9 10 11 CSE(95) 2087. COM(94) 207 def. van 3. 6. 1994. COM(95) 435 def. van 5. 12. 1995. COM(95) 502 def. van 26. 10. 1995. Zoals'gedefinieerd in de Aanbeveling van de Commissie betreffende de definitie van kleine en middelgrote ondernemingen (doc. C 96/261). 13. Overwegende dat het derhalve noodzakelijk is een derde programma voor een periode van vier jaar vast te stellen en daarvoor voldoende middelen uit te trekken opdat het de beoogde doelstellingen kan bereiken; 14. Overwegende dat rekening is gehouden met het externe evaluatieverslag over de uitvoering van het huidige meerjarenprogramma; 15. Overwegende dat het Verdrag voor de aanneming van dit besluit niet in andere bevoegdheden dan die van artikel 130 voorziet, BESLUIT: Artikel 1 Met ingang van 1 januari 1997 wordt een communautair vierjarenprogramma voor het midden- en kleinbedrijf (MKB) vastgesteld. Artikel 2 Met het in artikel 1 bedoelde programma, dat de in Bijlage I gespecificeerde maatregelen omvat, worden de volgende doelstellingen nagestreefd: 1. Vereenvoudiging en verbetering van het ondernemingsklimaat op administratief en regelgevingsgebied • Ervoor zorgen dat in de diverse communautaire initiatieven en beleidslijnen rekening wordt gehouden met de belangen van het MKB • Vereenvoudiging en verbetering van de communautaire wetgeving • Verbetering van de transparantie en de verspreiding van de beste werkwijzen over de vereenvoudiging en verbetering van het klimaat op administratief en regelgevingsgebied Verbetering van het kader voor transnationale transacties van het MKB 2. Verbetering van het financiële ondernemingsklimaat • Verbetering van de toegang tot financiering door middel van leningen • Intensifiëring van de inspanningen om de problemen met betalingstermijnen te verminderen • Vergemakkelijken van de ontwikkeling van specifieke financiële instrumenten • Stimulering van de ontwikkeling van kapitaalmarkten voor snel groeiende kleine en middelgrote ondernemingen 3. Kleine en middelgrote ondernemingen helpen om hun strategieën te europeaniseren en te internationaliseren, met name door middel van betere informatiediensten • Ontwikkeling van informatiediensten • Verbetering van de promotie van MKB-beleidsacties • Bevordering van de samenwerking door middel van netwerken voor het zoeken naar partners • Bevordering van directe contacten door middel van partnerschapsprogramma's • Ontwikkeling van toeleveringspartnerschappen • Bevordering van de toegang tot nieuwe markten en internationalisering van het MKB 4. Versterking van het concurrentievermogen van het MKB en verbetering van de toegang van het MKB tot onderzoek, innovatie en opleiding • Versterking van het innovatiepotentieel van het MKB • Stimulering van de managementopleiding • Aanpassing aan milieu-eisen 5. Bevordering van het ondernemerschap en ondersteuning van specifieke doelgroepen • Ondernemingscultuur en ondernemerschap • Ambachtelijke en kleine ondernemingen • Ondernemingen in de handels- en distributiesector • Vrouwelijke en jonge ondernemers; ondernemingen in het bezit van minderheden Beleidsontwikkeling en verbetering van de kennis over het MKB. Artikel 3 1. Om de in artikel 1 en 2 genoemde doelstellingen te bereiken, neemt de Commissie, rekening houdend met de conclusies van alle specifieke evaluatieverslagen, de nodige maatregelen voor zover deze niet beter door de Lid-Staten kunnen worden verwezenlijkt. 2. Volgens de procedure van artikel 4 worden maatregelen vastgesteld met betrekking tot: • de aanneming, de experimentele uitvoering of de uitbreiding van de noodzakelijke projecten die zijn opgezet met het oog op de toepassing van dit besluit; • de inhoud en het tijdschema van en de financiële steun voor de acties en de oproepen tot het indienen van voorstellen; • de periodieke evaluatie van de resultaten van elk project volgens de in de specifieke programma's vastgestelde tijdschema's. 3. Het in artikel 4 genoemde comité kan alle andere vraagstukken betreffende het programma onderzoeken. Artikel 4 1. De Commissie wordt bijgestaan door een adviescomité bestaande uit vertegenwoordigers van de Lid-Staten en voorgezeten door een vertegenwoordiger van de Commissie. 2. De vertegenwoordiger van de Commissie legt het comité een ontwerp voor van de te nemen maatregelen. Het comité brengt advies uit over dit ontwerp binnen een termijn die de voorzitter kan vaststellen al naargelang de urgentie van de kwestie, zo nodig bij stemming. 3. Het advies wordt opgenomen in de notulen; voorts heeft elke Lid-Staat het recht te vragen dat zijn standpunt in de notulen wordt opgenomen. 4. De Commissie houdt ten volle rekening met het advies van het comité. Zij stelt het comité op de hoogte van de wijze waarop zij het advies van het comité in aanmerking heeft genomen. Artikel 5 1. De Commissie legt het in artikel 4 genoemde comité jaarverslagen voor over de toepassing van dit besluit. 2. De Commissie legt het Europees Parlement, de Raad, het Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's regelmatig een verslag voor over de voortgang bij de integratie van de MKB-dimensie in alle communautaire beleidsgebieden en programma's. Artikel 6 De Commissie legt het Europees Parlement, de Raad, het Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's uiterlijk eind maart 2000 een extern evaluatieverslag voor over de toepassing van dit besluit, met inbegrip van een kosten-batenanalyse, alsmede alle voorstellen die zij in het licht van de evaluatie noodzakelijk acht. Artikel 7 1. Dit programma staat open voor deelname door de geassocieerde landen van Midden- en Oost-Europa (LMOE's) overeenkomstig de voorwaarden die zijn vastgesteld in de met deze landen overeen te komen protocollen bij de associatieovereenkomsten inzake deelname aan communautaire programma's. 2. Dit programma staat open voor deelname door Cyprus en Malta op basis van aanvullende kredieten volgens dezelfde regels als die welke van toepassing zijn op de EVA-landen, in overeenstemming met procedures die met deze landen moeten worden overeengekomen. Artikel 8 1. Dit besluit treedt in werking op 1 januari 1997 en loopt tot en met 31 december 2000. 2. De begrotingsautoriteit stelt de voor ieder begrotingsjaar beschikbare kredieten vast, rekening houdend met de beginselen van goed beheer zoals bedoeld in artikel 2 van het Financieel Reglement van toepassing op de algemene begroting der Europese Gemeenschappen. Dit besluit vervangt vanaf de inwerkingtreding Besluit 93/379/EEG van de Raad. Artikel 9 Gedaan te Voor de Raad De Voorzitter 7 BIJLAGE I IN ARTIKEL 2 GENOEMDE MAATREGELEN A. VEREENVOUDIGING EN VERBETERING VAN HET ONDERNEMINGSKLIMAAT OP ADMINISTRATIEF EN REGELGEVINGSGEBIED A. 1. Ervoor zorgen dat in de diverse communautaire initiatieven en beleidslijnen rekening wordt gehouden met de belangen van het MKB Integratie van de MKB-dimensie bij het uitstippelen van de communautaire beleidslijnen. Bevordering van de coördinatie van communautaire acties ten behoeve van het MKB die het MKB in staat stellen ten volle deel te nemen aan alle communautaire acties en programma's, met inbegrip van de Structuurfondsen en programma's op het gebied van OTO, internationale samenwerking en milieu. A. 2. Vereenvoudiging en verbetering van de communautaire wetgeving Acties die gericht zijn op het vermijden en beperken van overbodige administratieve belasting en van kosten voor de naleving van de communautaire wetgeving, die de oprichting en de ontwikkeling van ondernemingen en met name het MKB belemmeren, door middel van pragmatische methoden voor de evaluatie van de gevolgen van wetgevingsvoorstellen (met inbegrip van de toepassing van een verbeterd systeem ter beoordeling van het effect van communautaire wetgeving op het bedrijfsleven en kosten-batenanalysen indien van toepassing). A. 3. Verbetering van de transparantie en de verspreiding van de beste werkwijzen over de regelgevingsgebied vereenvoudiging en verbetering van het klimaat op administratief en Acties ter bevordering van de verspreiding van de beste werkwijzen, met name op het gebied van administratieve vereenvoudiging; bevordering van acties inzake de overdracht van ondernemingen en voorbehoud van eigendomsrecht. A. 4. Verbetering van het kader voor transnationale transacties van het MKB Bevordering van de ontwikkeling van alternatieve methoden voor het bijleggen van transnationale geschillen tussen ondernemingen; bevordering van geschikte juridische structuren voor transnationale transacties van het MKB, met name door middel van de Europese Economische Samenwerkingsverbanden (REGIE-project). B. VERBETERING VAN H ET FINANCIËLE ONDERNEMINGSKLIMAAT BA. Verbetering van de toegang tot financiering door middel van leningen Bevordering van innovatieve werkwijzen op het gebied van een betere toegang van het MKB tot financieringdoor middel van leningen (inclusief onderlinge-waarborgregelingen,Ronde Tafel van bankiers en het MKB). B. 2. Intensifiëring van de inspanningen om de problemen met betalingstermijnen te verminderen Bespoediging van de follow-up van de Aanbeveling inzake betalingstermijnenen uitwerken van nieuwe voorstellen; ondersteuning van acties ter verbetering van de financiële beheerscapaciteit van het MKB, met name op het gebied van informatie, opleiding en de bevordering van geïntegreerde cash flow-beheersprogrammatuur. B. 3. Vergemakkelijken van de ontwikkeling van specifieke financiële instrumenten Bevordering van de ontwikkeling van specifieke financiële instrumenten van belang voor het MKB, met name factoring en kredietverzekering. B. 4. Stimulering van de ontwikkeling van kapitaalmarkten voor snel groeiende kleine en middelgrote ondernemingen (inclusief EASDAQ) C. KLEINE EN MIDDELGROTE ONDERNEMINGEN HELPEN OM HUN STRATEGIEËN TE EUROPEANISEREN EN TE INTERNATIONALISEREN. MET NAME DOOR MIDDEL VAN BETERE INFORMATIEDIENSTEN Cl. Ontwikkeling van informatiediensten (Euro Info Centres als "jirst stop shops") Betere toegang tot communautaire informatie voor ondernemingen: ontwikkeling van het netwerk van Euro Info Centres als "first stop shop", waarbij elk verzoek naar de relevante dienstenleverancierwordt geleid; verbetering van de samenstellingen de kwaliteitvan de diensten; verruiming en versterking van de informatietaak van de EIC's, met inbegrip van pro-actieve informatieactiviteiten, met name op het gebied van toegang tot communautaire programma's, de interne markt, internationalisering, milieuvraagstukken en de invoering van één munt; vergemakkelijking van de toegang van het MKB tot marktinformatie. C. 2. Verbetering van de promotie van MKB-beleidsacties Promotiecampagnes in samenwerking met het EIC-netwerk; organisatie van Europese Weken van de onderneming. C. 3. Bevordering van de samenwerking door middel van netwerken voor het zoeken naar partoers Kwalitatieve verbetering en definitie van een kwaliteitsnorm voor het vertrouwelijk netweié: voor het zoeken naar partners (BC-NET) en het niet-vertrouwelijk netwerk voor het zoeken naar partners (BSO). C. 4. Bevordering van directe contacten door middel van parmerschapsprogramma's Verdere ontwikkeling van instrumenten die rechtstreeks contact tussen ondernemers mogelijk maken (Europartenariat-en Interprise-programma's). C. 5. Ontwikkeling van toeleveringspartnerschappen Verdere ontwikkeling van acties ter bevordering van transnationale toelevering. C. 6. Bevordering van de toegang tot nieuwe markten en internationalisering van het MKB Beproeving van innovatieve benaderingen met name door de toegang van het MKB tot nieuwe markten te vergemakkelijken en de internationalisering van het MKB te bevorderen. D. VERSTERKING VAN HET CONCURRENTIEVERMOGEN VAN HET MKB EN VERBETERING VAN DE TOEGANG VAN HET MKB TOT ONDERZOEK. INNOVATIE EN OPLEIDING D. 1. Versterking van het innovatiepotentieel van het MKB Identificeren van de beste werkwijzen en beproeven van concrete benaderingen door middel van proefacties, met name op het gebied van de ontwikkeling van bedrijven met een groot groeipotentieel en van op nieuwe technologie gerichte bedrijven. D. 2. Stimulering van de managementopleiding Helpen managementopleiding (vooral door middel van proefprojecten). identificeren en beproeven van positieve benaderingen op het gebied van D. 3. Aanpassing aan milieu-eisen E. BEVORDERING VAN HET ONDERNEMERSCHAP EN ONDERSTEUNING VAN SPECIFIEKE DOELGROEPEN E. 1. Ondernemingscultuur en ondernemerschap Bevorderen van de uitwisseling van de beste werkwijzen en ondersteunen van de opsporing van bijzonder dynamische ondernemers. E. 2. Ambachtelijke en kleine ondernemingen Opzetten van proefprojecten om deze ondernemingen meer bepaald in staat te stellen zich aan structurele veranderingen aan te passen, zich beter in de interne markt te integreren en te profiteren van de door deze markt geboden mogelijkheden, met_ name op het gebied van normalisatie, certificatie, milieubeheer en kwaliteitszorg. E. 3. Ondernemingen in de handels- en distributiesector Vergemakkelijken van het aanpassingsproces van handelsondernemingen aan de interne markt en aan structurele veranderingen, met name door middel van nieuwe technologieën (COMMERCE 2000), bevordering van de samenwerking tussen kleine en middelgrote ondernemingen, verspreiding van de resultaten van proefprogramma's. Follow-up van het Groenboek over handel en distributie. E. 4. Vrouwelijke en jonge ondernemers; ondernemingen in het bezit van minderheden Vaststellen van de specifieke problemen voor vrouwelijke en jonge ondernemers en voor kleine ondernemingen die in het bezit zijn van minderheden en ondersteunen van innovatieve oplossingen. BELEIDSONTWIKKELING EN VERBETERING VAN DE KENNIS OVER HET MKB Betere statistieken over het MKB zonder de belasting van de ondernemingen te verzwaren; Europese MKB-Waarnemingspost;studies;gegevensbankoverMKB-beIeidsmaatregelen;evaluatie van de bestaande beleidsacties en uitwerken van voorstellen voor nieuwe communautaire maatregelen op gebieden die de ondernemingen beïnvloeden. Voorstel voor een besluit van de Raad (. /. /EEG) betreffende goedkeuring van het 3e Meerjarenprogramma voor het midden- en kleinbedrijf 1. TITEL VAN DE MAATREGEL Het potentieel van het MKB op het gebied van werkgelegenheid, groei en conçu rrenticvcnnogen maximaal versterken ^ 2. BEGROTINGSONDERDEEL B5-320 3. RECHTSGRONDSLAG Artikel 130 van het Verdrag betreffende de EU. Verslag van de Commissie voor de Europese Raad van Madrid en conclusies van de Europese Raad van 15 en 16 december 1995. Follow-up van het "Witboek over groei, concurrentievermogen en werkgelegenheid", dat door de Commissie aan de Europese Raad van 10 en 11 december 1993 is voorgelegd. 4. BESCHRIJVING VAN DE M A A T R E G EL 4. 1 A f. GEMENE DOELSTELLINGEN VAN DE MAA TREGEL Het meerjarenprogramma is gericht op: 1) 2) 3) de vereenvoudiging en de verbetering van het ondernemingsklimaat op administratief en rcgclgcvingsgcbicd ; de verbetering van het financiële ondernemingsklimaat van het MKB; de verbetering van de informatiediensten en ondersteuning van het MKB met het oog op internationalisering, met name door europeanisering; de bevordering van het concurrentievermogen van het MKB, toegang tot onderzoek, innovatie en opleiding; 5) de bevordering van het ondernemerschap en de doelgroepen; (*) MKB-be!eidsontwikkeling en kennis over het bedrijfsleven. 4) 4. 2JWUR 4 jaar(1997-2000) 5. INDELING VAN DE U I T G A V E N / O N T V A N G S T EN 5. 1 NI ET-VERPLICHTE UITGAVEN 5. 2 GESPLITSTE KREDIETEN 5. 3 AARD VAN DE VERWACHTE ONTVANGSTEN: Eventuele ontvangsten uit de bijdragen van derden die onder artikel 609 van de staat van ontvangsten worden geboekt, maken het mogelijk aanvullende kredieten onder dit artikel op te nemen, overeenkomstig het bepaalde in het Financieel Reglement. 6. AARD VAN DE U I T G A V E N / O N T V A N G S T EN Subsidies voor medefinanciering met andere financieringsbronnen uit de overheids- en/of particuliere sector (meer dan 60% van de totale gevraagde kredieten). Studies, bijeenkomsten van deskundigen, beheerskosten voor de aanwending van de instrumenten, voorlichting. Gedeeltelijke terugbetaling voor sommige acties: bijvoorbeeld voor het BC-NET: facturering van het gebruiksrecht voor de adviseurs van het netwerk dat per 1 januari 1993 in gebruik is genomen; startkapitaal; terugbetaling van de voorschotten van de beheerskosten in geval van succes na tien jaar. 7. FINANCIËLE G E V O L G EN 7. / METHODE VOOR DE BEREKENING VAN DE TOTALE KOSTEN VAN DE MAATREGEL (VERBAND TUSSEN DE KOSTEN PER AFZONDERLIJKE ACTIE EN DE TOTALE KOSTEN): Het totale bedrag voor de maatregel wordt berekend aan de hand van de ervaring die de vorige begrotingsjaren is opgedaan. ; De berekeningsmethode is gebaseerd op een gedetailleerde raming van de financiële behoefte van elke specifieke actie, vastgesteld aan de hand van het specifieke karakter, de intensiteit en de frequentie en zelfs de draagwijdte (zie punt 9. 2). - 2- 7. 2 VERDELING PER ELEMENT VAN DE A CTIE VERDELING 1997 1998 1999 2000 TOTAAL Een begrotingsonderdeel, indicatieve bedragen 1. Vereenvoudiging en verbetering van het ondernemings Vereenvoudiging van het ondernemingsklimaat op administratief en regelgevi ngsgebied Overleg en dialoog met de representatieve organisaties 1 000 000 400 000 dimaat op administratief en rcgclgevingsgebied 450 000 4 50 000 450 000 1 750 000 1 000 000 1 000 000 1 000 000 4 000 000 2. Verbetering van het financiële ondernemingsklimaat van het MKB 550 000 400 000 650 000 650 000 2 250 000 3. Verbetering van de infomiatiediensten en ondersteuning van het MKB met het oog op internationalisering, met name door europeanisering Toegang tot de informatie (EIC's), nieuwe acties op het gebied van informatie over de markten Bevordering van activiteiten in het kader van hel ondememingenbeleid Samenwerking tussen ondernemingen (BC-NET/BRE, Europartenariat, INTERPRISE - TOELEVERING) en toegang lot nieuwe markten (internationalisering) 11 050 000 12 850 000 13 'M) 000 15 400 000 53 200 000 3 000 000 4 000 000 4 500 000 4 550 000 16 050 000 7 300 000 8 200 000 9 624 500 9 624 500 34 190 000 4. Bevordering van het conçurrentievermogen van het M 1 500 000 Declnening van het MKB aan innovatie, O&TO Stimulering van de managementopleiding 1 500 000 <CB, toegang tot onderzoek, innovatie en opleiding 4 750 000 3 000 000 3 000 000 12 250 000 1 500 000 1 500 000 1 500 000 6 000 000 5. Bevordering van het ondernemerschap en de doelgroepen Ambacht en kleine ondernemingen Ondernemingen in de handels- en distributiesector Vrouwelijke en jonge ondernemers, minderheden 1 750 000 l 750 000 200 000 3 000 000 3 000 000 3 500 000 3 500 000 4 000 000 4 000 000 12 250 000 12 250 000 500 000 880 000 880 000 2 460 000 * MKB-beleidsontwikkeling en kennis over het bedrijfsleven Omwikkeling en evaluaties van de acties in het kader van hel ondememingenbeleid Overige acties (subsidies, publikaties) Kennis over het bedrijfsleven, met name het MKB (inclusief coöperaties) TOTAAL 1997-2000 1 300 000 1 100 000 35 000 000 1 750 000 3 831 000 1 600 000 1 500 000 46 731 000 3 255 000 1 164 000 10 000 000 2 275 000 1 600 000 2 275 000 1 700 000 7 450 000 5 900 000 49 634 500 49 634 500 180 000 OOflf (*) de verhoging van 40 MECÖ (1998-1999) is ajhankelijk van een mogelijke herziening van de Financiële vooruitzichten 3- 7. 3 TIJDSCHEMA VOOR DE VASTLEGGINGS- EN BETALINGSKREDIETEN(*) Vastleggingskrcdieten in miljoen ecu 1997 34 000 1998 46 731 1999 49 634,5 2000 49 634,5 T O T A AL 180 000 Vastlcggings-kredieten Bcialings-kredielcn 1997 1998 1999 2000 volgende begrotingsjaren TOTAAL (*) inclusief een verhoging van 40 MECÖ in geval van herziening van de Financiële vooruitzichten - - - 24 817,5 24 817,5 17 000 33 566 45 636,5 49 053,5 34 744 - 23 366 14019 9 346 p m 17 000 10 200 6 800 p m p m - 24 817,5 14 890 9 927 49 634,5 49 634,5 34 000 46 731 180 000(*) 7. 4. FfNANCIËLE V O O R U I T Z I C H T EN De financiering van deze maatregel in het kader van de Gemeenschapsbegroting moet, in overeenstemming met punt 18 van het Interinstitutioneel Akkoord van 29 oktober 1993, gebeuren volgens de in 1998 en 1999 in voege zijnde Financiële vooruitzichten. Dientengevolge is de toekenning van de voorafgaande goedkeuring door de van een bijkomende enveloppe afhankelijk Begrotingsautoriteit van een verhoging van de limiet van de betrokken Rubriek i. v. m. de financiering van het Meerjarenprogramma voor het MKB. 8. V O O R G E N O M EN F R A U D E B E S T R I J D I N G S M A A T R E G E L EN De diensten van de Commissie zullen vóór betaling controles uitvoeren om na te gaan of de subsidies naar behoren zijn besteed en of de prestaties en studies naar behoren zijn uitgevoerd, daarbij rekening houdende met de contractuele verplichtingen en de beginselen van goed financieel beheer. Fraudebestrijdingsmaatregelen (controle, verslagen enz. ) maken deel uit van de akkoorden of contracten die tussen de Commissie en de begunstigden zijn gesloten. 9. E L E M E N T EN V O OR A N A L Y SE VAN DE KOSTENEFFECTIVITEIT 9. 1 SPECIFIEKE DOELSTELLINGEN EN DOELGROEP: Specifieke doelstellingen: A) Vereenvoudiging en verbetering van het ondernemingsklimaat op administratief en regelgevingsgebied - Beleidsontwikkeling A. l. Ervoor zorgen dat in de diverse communautaire initiatieven en beleidslijnen rekening wordt gehouden met de belangen van het MKB Rekening houden met het MKB bij het uitstippelen en het tenuitvoerleggen van de communautaire acties en beleidsvormen. Een betere coördinatie van de communautaire acties en beleidsvormen ten behoeve van het MKB bevorderen om het in staat te stellen ten volle deel te hebben aan alle communautaire acties en programma's, met inbegrip van de structuurfondsen en de OTO-programma's. -4 A. 2. Vereenvoudiging en verbetering van het ondernemingsklimaat op administratief en rcgclgevingsgcbied Maatregelen om de administratieve lasten en kosten voor de naleving van de communautaire wetgeving te vermijden en te beperken, aangezien deze de oprichting en de ontwikkeling van ondernemingen en met name van de kleine en middelgrote ondernemingen, in de weg staan, door invloed van de een pragmatische methode toe te passen voor de evaluatie van de wetgevingsvoorstellen (waarbij met name ook gebruik kan worden gemaakt van kosten-batenanalyses). Verbetering van de transparantie en van de verspreiding van informatie betreffende de initiatieven inzake administratieve en juridische vereenvoudiging. A. 3. Verbetering van de transparantie en de verspreiding van de beste werkwijzen met betrekking tot de vereenvoudiging en verbetering van het administratief en juridisch ondernemingsklimaat A. 4. Verbetering van het regelgevingskader voor de transnationale acties ten behoeve van het MKB B) Verbetering van het financiële ondernemingsklimaat Stimulering van innovatieve werkwijzen op het gebied van een betere toegang van het MKB tot financiering. B. 1. Verbetering van de toegang tot leningen B. 2. Betalingsachterstand B. 3. Bevordering van de ontwikkeling van specifieke financiële onderlinge waarborgsystemen, factoring en kredietverzekering) instrumenten (bijvoorbeeld B. 4. Verbetering van de toegang van het MKB tot de kapitaalmarkten C) Verbetering van de informatiediensten en ondersteuning van het MKB met het oog op de internationalisering, met name door europeanisering C l. Ontwikkeling van informatiediensten (EIC's als "First stop shops") Verbeterde toegang tot communautaire informatie voor ondernemingen: ontwikkeling van de EIC's tot een "First stop shops", waarbij elke aanvraag aan de desbetreffende dienstenleverancier wordt gericht; verbetering van de samenstelling en de kwaliteit van de diensten; heroriëntatie van de voorlichtingstaak voor het verrichten van onder meer pro-actieve informatie-activiteiten; vergemakkelijking van de toegang van het MKB tot internationale of regionale marktinformatie. C. 2. Verbetering van de bevordering van acties in het kader van het ondememingenbeleid Voorlichtingscampagnes met het EIC-netwerk; organisatie van Europese weken van de onderneming. C. 3. Netwerken voor het zoeken van partners (BC-NET en BRE) Verbetering van de kwaliteit van en vaststelling van een kwaliteitsnorm voor het vertrouwelijke netwerk (BC-NET) en het niet-vertrouwelijke netwerk voor het zoeken van partners (BRE). C. 4. Partnerschapprogramma's (Europartenariat en INTERPR1SE) Ontwikkeling van instrumenten om een direct contact tot stand te brengen tussen ondernemers (Europartenariat- en INTERPRISE-programma's) en om de transnationale samenwerking te bevorderen. C. 5. Toelevering C. 6. Toegang tot de nieuwe markten en internationalisering van het MKB Ontwikkeling van proefacties om de toegang van het MKB tot de informatie over de nieuwe markten te bevorderen en om de internationalisering van het MKB te stimuleren. -5 [)) Bevordering van het concurrentievermogen van het MKB - Toegang tot onderzoek, innovatie en opleiding D. l. Versterking van het innovatiepotentieel van het MKB en bevordering van de toegang tot de informatiemaatschappij Identificeren van de beste werkwijzen en testen van concrete benaderingen met behulp van proefacties, met name op het gebied van de ontwikkeling van ondernemingen met een groot groeipotentieel en van op nieuwe technologie gerichte bedrijven (NTBF's) D. 2. Stimulering van de managementopleiding D. 3. Aanpassing aan de milieu-eisen E) Bevordering van het ondernemerschap en de doelgroepen E. I. Ondernemingscultuur en ondernemerschap Bevordering van de ondernemingscultuur en ondernemerschap. E. 2. Ambacht en kleine ondernemingen Identificatie van de behoeften van het ambacht en de kleine ondernemingen en ontwikkeling van acties op basis van proefprojecten om deze ondernemingen in staat te stellen zich aan structurele veranderingen aan te passen, zich beter in de interne markt te integreren en van de door deze markt geboden mogelijkheden te profiteren, met name op het gebied van normalisatie, certificatie en kwaliteitsbeheer en een betere toegang tot de beroeps- en managementopleiding. E. 3. Ondernemingen in de handels- en distributiesector Bevordering van het aanpassingsproces van handelsondernemingen aan de interne markt en aan structurele veranderingen, met name door de technologieën (COMMERCE 2000). Bevordering van de samenwerking binnen het MKB. Verspreiding van de resultaten van proefprojecten. Follow-up van het Groenboek over handel en distributie. toepassing van nieuwe E. 4. Vrouwelijke en jonge ondernemers, minderiieden Identificatie van de specifieke problemen waarmee vrouwelijke en jonge ondernemers worden geconfronteerd en ondersteuning van innovatieve oplossingen. * MKB-beleidsontwikkeling en kennis over het bedrijfsleven Verbetering van de statistieken over het MKB zonder de ondernemingen zwaarder te belasten; Europese waarnemingspost voor het MKB; studies en studiebijeenkomsten. Opstellen van statistieken en het verrichten van studies en periodieke analyses over coöperaties, onderlinge maatschappijen, verenigingen en stichtingen. D O E L G R O EP In principe kunnen de acties betrekking hebben op de gehele MKB-sector in de Europese Unie (dit zijn 15 miljoen kleine en middelgrote ondernemingen, hun bedrijfsorganisaties en de groothandel - inclusief de intermediairs - en de detailhandel, alsmede de horecasector). Het aantal kleine en middelgrote ondernemingen dat voor transnationale acties in aanmerking komt, zal uiteraard kleiner zijn en bepaald worden door het type onderneming, de activiteit en de aard van de gevoerde acties. « Onder de 15 miljoen kleine en middelgrote ondernemingen zijn er bijvoorbeeld 1,5 miljoen die in aanmerking komen als doelgroep voor een actie op het gebied van communautaire informatie (momenteel zijn er zo'n 450 000 ondernemingen die hieraan meedoen). Een miljoen kleine en middelgrote ondernemingen kunnen in aanmerking komen als doelgroep voor partnerschapsacties. De acties hebben doelgroepen die aangepast zijn aan de aard van de actie zelf. Overigens richten de acties zich tot alle bedrijfsorganisaties en Kamers van Koophandel en Ambachten. -6 9. 2 MOTIVERING VAN DE ACTIE 9. 2. /, Inleiding Het is algemeen aanvaard dat de ondernemingen, en met name de ondernemingen van het MKB, een sleutelelement vormen voor het scheppen van werkgelegenheid en het stimuleren van de groei. De kleine en middelgrote ondernemingen creëren namelijk veel meer arbeidsplaatsen dan de grote ondernemingen. Anderzijds moet worden erkend dat kleine en middelgrote ondernemingen vanwege hun structuur kwetsbaarder zijn, vooral in de eerste jaren van hun bestaan. Deze relatieve kwetsbaarheid heeft voornamelijk vijf oorzaken: • de toenemende complexiteit van het juridische, fiscale en administratieve klimaat; • moeilijkheden bij de toegang onderzoeksresultaten hiervan; tot de OTO-programma's en met de exploitatie van de • de structurele zwakheid van de managementcapaciteiten van deze ondernemingen, alsmede de slecht aangepaste opleidingsprogramma's; • moeilijkheden om financiële middelen tegen redelijke kosten te verkrijgen; • hinderpalen voor de toegang tot de goederen- en dienstenmarkten. Wat het subsidiariteitsbeginsel betreft, zij er met name op gewezen dat alle acties die op communautair niveau worden gevoerd een belangrijke meerwaarde tot stand brengen die met name voortvloeit uit de omvang van de netwerken en de ontwikkelde acties, het objectieve en neutrale karakter van de beslissingen die op centraal niveau worden genomen en de aandacht die aan het regionaal evenwicht wordt besteed. Terwijl de Lid-Staten een groot deel van de acties op hun ondernemingen richten, is het de taak van de Gemeenschap maatregelen te nemen die een transnationaal karakter hebben en netwerken te creëren die de gehele Gemeenschap bestrijken. Dergelijke activiteiten aan de Lid-Staten toewijzen, zou niet alleen enonne praktische problemen opleveren en minder efficiënt zijn, maar eveneens aanleiding kunnen geven tussen de Lid-Staten sterk zouden uiteenlopen. tot concurrentievervalsing, aangezien de ondersteuningsmaatregelen De netwerkbenadering voor de voornaamste acties berust op een partnerschap met nationale en lokale instanties (Kamers van Koophandel en Fabrieken, ontwikkelingsmaatschappijen, nationale autoriteiten enz. ). Deze aanpak verdient de voorkeur boven de benadering waarbij de Unie zelf zou opkomen voor het EIC-netwerk. In laatstgenoemd geval zouden de lasten, vooral wat personeel en logistieke infrastructuur betreft, voor de communautaire begroting veel zwaarder wegen, zelfs met minder infocentres, en zouden de Europese instellingen grotendeels van hun geprivilegieerde contacten met hun partners worden beroofd. 7- 9. 2. 2. A dies per gebied (*) (*) De bedragen zijn inclusief de verhoging van de middelen voortvloeiende uit een mogelijke herziening van de Financiële vooruitzichten m. b. t. het Meerjarenprogramma voor het MKB. 1. - Vereenvoudiging en verbetering van het ondernemingsklimaat op administratief en regelgevingsgebied: 5,75 miljoen ecu a) Het ondernemingsklimaat op administratief en regelgevingsgebied: 1,75 miljoen ecu Vereenvoudiging en verbetering van het juridische ondernemingsklimaat van het MKB Verslagen over de administratieve vereenvoudiging Aanbevelingen inzake de administratieve vereenvoudiging Overdracht van de ondernemingen Uitstel van eigendomsoverdracht Procedures om geschillen te beslechten Adequate wettelijke structuren - REGIE-gegevensbank - voorlichtingsacties TOTAAL b) Overleg en dialoog: 4 miljoen ecu 1997 50 000 1998 100 000 1999 100 000 2000 100 000 - - - - - - - - 100 000 100 000 50 000 100 000 100 000 50 000 100 000 100 000 50 000 100 000 100 000 50 000 50 000 50 000 50 000 50 000 50 000 50 000 50 000 50 000 400 000 450 000 450 000 450 000 Overleg en dialoog met de respresentatieve organisaties (1) 1997 1,0 1998 1,0 1999 1,0 2000 1,0 T O T A AL 4,0 (1) Het overleg en de dialoog hebben zowel op nationaal als op Europees niveau absolute prioriteit gekregen. Versterking van de organisaties die het MKB vertegenwoordigen moet het mogelijk maken de prioritaire acties ten behoeve van de ondernemingen beter vast te stellen en de gevolgen van de verschillen in de wetgevingen beter te evalueren. 2. Verbetering van het financiële ondernemingsklimaat: 2,25 miljoen ecu MKB - banken Onderlinge waarborg Betalingsachterstand Factoring en kredietverzekering TOTAAL 1997 100 000 100 000 100 000 100 000 400 000 1998 150 000 150 000 150 000 100 000 550 000 1999 150 000 250 000 150 000 100 000 650 000 2000 150 000 250 000 150 000 100 000 650 000 3. Verbetering van de informatiediensten en ondersteuning van het MKB met het oog op internationalisering, met name door europeanisering: 103,44 miljoen ecu a) Ontwikkeling van de informatiediensten (EIC's als "first stop shops"): 53,2 miljoen ecu Ontwikkeling van de EIC's tot "First Stop Shops", waarbij elke aanvraag aan de desbetreffende dienstenleverancier wordt gericht; verbetering van de samenstelling en de kwaliteit van de diensten; heroriëntatie van de voorlichtingstaak voor het verrichten van onder meer pro-actieve informatie-activiteiten; vergemakkelijking van de toegang van het MKB tot internationale of regionale marktinformatie. Ontwerp-begrotin g EÏC-net voor 1997, 1998, 1999 en 2000 Hoofdstuk Directe bijdragen Informatie/ documentatie Opleiding Beheer/Stimulering Promotie Audit T O T A AL Nieuwe acties marktinformatie T O T A A L- G E N E R A AL Post Netwerk (1) Kwaliteitspremie (la) Documentatie 1997 5800. 000 800. 000 700 000 Informatieprodukten (2) Netwerkprodukten Adviseurs 400 000 150 000 2 000 000 1998 5. 800. 000 1. 300. 000 750 000 475 000 165 000 2 100 000 1999 5. 800. 000 1. 800. 000 800 000 500 000 185 000 2 100 000 2000 5. 800 000 2. 300. 000 850 000 525 000 200 000 2 100 000 Algemene opleidingen Gedecentraliseerde opleidingen Gedecentral i seerde opleidingen gegevensbanken Groepen Brussel Jaarlijkse conferentie Monitoring Adviseurs: beheer Adviseurs: techniek 30 000 110 000 35 000 120 000 40 000 135 000 44 000 148 000 100. 000 110. 000 120. 000 131. 000 860 000 100 000 11. 050. 000 875 000 110 000 300 000 12. 140. 000 710 000 875 000 120 000 350 000 12. 825. 000 1 075 000 875 000 135 000 350 000 13. 458. 000 1 942 000 11. 050. 000 12. 850. 000 13. 900. 000 15. 400. 000 NETWERK: Voor 1997, 1998 en 1999 is een gemiddelde verhoging van 10% per jaar per post gepland om de kwaliteit van de bijdrage van de centrale eenheid te verbeteren, behalve voor de bijdrage aan het netwerk van 25 000 ecu per EIC en voor de kosten van de adviseurs. (1) 232 EIC X 25 000 ecu: hieronder vallen documentatie, gegevensbanken, reiskosten, per diem (behalve voor de werkvergaderingen). (la) Voor 1997 is een premie van 10 000 ecu gepland voor een derde van het netwerk (d i. 80 EIC's) die extra inspanningen voor de kwaliteit hebben geleverd. In 1998, 1999 en 2000 zullen elk jaar 50 extra EIC's deze premie ontvangen. INFORMA TIEPROD UKTEN: (2) Tegemoetkomend aan de stijgende vraag naar steun van DG XXIII voor de door het netwerk vervaardigde produkten - met name stijgende kosten voor vertaling en reproduktie (het lijkt namelijk niet redelijk één EIC de kosten te laten dragen voor een produkt waarvan het gehele netwerk kan profiteren). - 9- b) Bevordering van activité it en in het kader van het ondememingenbeleid: 16,05 miljoen ecu Verbetering van de bekendheid van de communautaire instrumenten en programma's ten behoeve van het MKB is een noodzaak om een grotere deelneming van de kleine en middelgrote ondernemingen aan de communautaire acties te bereiken. Bevordering van de activiteiten in het kader van het ondememingenbeleid 1997 3 1998 4 1999 4,5 2000 4,55 T O T A AL 16,05 Om tot adequate resultaten te komen, moeten niet alleen de enquêtes regelmatig worden gehouden, maar moet de draagwijdte van elke campagne ook voldoende zijn. Bij de volgende acties zullen de populaties van de kleine en middelgrote ondernemingen worden ondervraagd over precieze thema's: innoverende ondernemingen, intracommunautaire handel,. Er zijn vier enquêtes van ongeveer 5 miljoen ecu gepland. Hierbij komt nog de organisatie van twee Europese weken van de onderneming waarvoor een beroep zal worden gedaan op alle netwerken, bedrijven en organisaties op Europees, nationaal, regionaal en lokaal niveau (geraamde kosten: 1,2 miljoen ecu). De financieringsbehoeften voor de andere promotie-activiteiten, met name de stands voor het ondememingenbeleid, zijn in de bovenvermelde kredieten inbegrepen. c) Netwerken voor het zoeken van partners (BC-NET en BRE) - Partnerschapprogramma's 34,19 miljoen ecu (Europartenariat en INTERPRISE) Toelevering: Netwerken BC-NET/BRE Europartenariat INTERPRISE Internationalisering proefacties TOELEVERING TOTAAL 1997 1 2,1 2,1 0,3 1,8 7,3 1998 1 2 2,5 0,7 2 8,2 1999 1 2 2,5 1,5 2,6245 9,6245 2000 1 2,3 2,5 1,5 1,7655 9,0655 T O T A AL 4 8,4 9,6 4,0 8,19 34,19 (1) Netwerken BC-NET/BRE: De kosten voor de ondersteuning van het beheer, de coördinatie en de technische en informatica-uitrusting van de netwerken blijven gedurende de gehele periode gelijk. Specifieke doelstelling, doelgroep en prestatie-indicator: het BC-NET is een zeer professioneel netwerk en zal zich dan ook vooral richten op samenwerkingsoffertes van hoge kwaliteit. Per jaar zouden ongeveer 2 000 contacten tot stand moeten worden gebracht, hetgeen neerkomt op 8 000 voor de gehele periode. Die contacten zouden in ongeveer 1 000 akkoorden moeten resulteren. Voorts zij ook gewezen op de indirecte effecten van het netwerk en de vertrouwelijkheidselementen bij de evaluatie van de factoren die van invloed zijn op de resultaten. Beide netwerken zouden elk jaar zo'n 100 000 kleine en middelgrote bedrijven tot samenwerking moeten aanzetten. 10- (2) Europartenariat: Medefinanciering voor 33% van de kosten voor de jaarlijkse organisatie van twee Europartenariat-evenementen, d. i. 1 miljoen ecu per evenement. Specifieke doelstelling, doelgroep en prestatie-indicator: per evenement zouden zo'n 350 gastondernemingen moeten meewerken, hetgeen neerkomt op 2 800 ondernemingen voor de gastregio's voor 8 Europartenariat-evenementen. Het aantal bezoekende ondernemingen zou 15 à 16 000 moeten bedragen en 100 000 ondernemingen zullen direct van informatie over de mogelijkheden worden voorzien (Europese bijeenkomsten, verspreiding van catalogi enz. ). Er wordt gestreefd naar 30% samenwerkingsakkoorden voor de gastondernemingen. (3) INTERPRISE: Medefinanciering beperkt tot 50 000 ecu (hetgeen in het algemeen neerkomt op een medefinanciering van 25 à 30% van de algemene kosten) van 40/50 jaarlijkse INTERP RIS E-evenementen Specifieke doelstelling, doelgroep en prestatie-indicator: 16 000 ondernemingen over de periode van 4 jaar (gemiddelde deelneming: 80-100 ondernemingen). 2 400 ondernemingen zouden 1 200 akkoorden moeten informatie worden ondernemingen moeten samenwerkingsmogelijkheden (promotie, catalogi enz). direct van sluiten. Zo'n 50 000 de voorzien over (4) Internationalisering: Nieuwe proefacties, gebaseerd op de ervaring die op nationaal niveau is opgedaan, zoals: Enterprise Pool: de ondernemingen helpen bij hun eerste pogingen onderzoek te doen op buitenlandse markten. Selectie van groepen van 15 ondernemingen verdeeld over minstens drie Lid-Staten die op de desbetreffende markt willen penetreren. • Compagnonnage: ondersteuning van samenwerking en onderlinge bijstand tussen ondernemingen uit dezelfde sector om op transnationaal niveau gemeenschappelijke projecten in het beginstadium te ontwikkelen. Te dien einde zal een aanbesteding worden uitgeschreven. (5) Toelevering: Tenuitvoerlegging van drie grote acties ten behoeve van de toelevering: • Verbetering van de transparantie van de markten met behulp van statistische enquêtes en studies naar het economisch belang van de toelevering met Eurostat; juridische gids: 0,4-0,5 miljoen ecu per jaar; Versterking van het interindustriële partnerschap (contacten tussen toeleveranciers, verbetering van de samenwerking tussen opdrachtgevers en toeleveranciers, met name door de ontwikkeling van het SCAN-project (Subcontracting Assistance Network); ondersteuning van ontwikkelingskernen voor de toelevering, bijwerking van meertalige sectorale glossaria, vakbeurzen en acties op strategische gebieden in samenwerking met DG III): 1,0-1,4 miljoen ecu; • Bevordering van de toelevering bij derde landen: 0,4-0,5 miljoen ecu. 11 4. - Bevordering van het concurrentievermogen van het MKB - toegang tot onderzoek, innovatie en opleiding: 18,25 miljoen ecu a) Versterking van hel innovatiepotentieel van het MKB: 12,25 miljoen ecu Steun aan risicokapitaalfondsen voor de ontwikkeling van jonge ondernemingen met groot groeipotentieel - terug te betalen voorschotten ( 1 ) EUROMANAGEMENT, groei en internationalisering van het MKB, audit VAN 1000 ondernemingen, steun voor innovatie OTO, risicokapitaal, leningen (2) TOTAAL 1997 0,5 1998 3 1999 3 2000 T O T A AL 9,5 1 1,75 2,75 4,750 1,5 ( I ) Steun aan de risicokapitaalfondsen voor de ontwikkeling van jonge ondernemingen met groot groeipotentieel - terug te betalen voorschotten: ondersteuning van de oprichting en de groei van jonge ondernemingen, met name door stimulering van de ontwikkeling van 20 investeringsfondsen. De Commissie werkt hier met terug te betalen voorschotten die tot 50% van de beheerkosten gedurende de vier jaar kunnen dekken. Voor 1 ecu die door de Gemeenschap wordt uitgegeven, zullen particuliere investeerders 50 ecu op tafel leggen. In vijfjaar kunnen 10 000 arbeidsplaatsen worden gecreëerd en na tien jaar nog veel meer. 12,25 3,0 3,0 (2) EUROMANAGEMENT, groei en internationalisering van het MKB: ondernemingen. Gezien Specifieke doelstelling, doelgroep en prestatie-indicator: 50 adviesorganen zullen worden geselecteerd en opgeleid in de toepassing van een nieuwe auditmethe bij 800 kleine en middelgrote actie de EUROMANAGEMENT OTO II moeten de deelnemende ondernemingen in staat zijn 40 miljoen ecu te krijgen uit nationale en Europese OTO-programma's en ruim 20 miljoen ecu uit particuliere bronnen. 2 miljoen ecu zullen worden gebruikt om 2 500 ecu per onderneming te betalen (op basis van een medefinanciering van 50% voor tien dagen adviesverlening); 200 000 ecu voor studiebijeenkomsten en 500 000 ecu voor de coördinatie. resultaten lopende van de b) Stimulering van de managementopleiding: 6 miljoen ecu Opleiding van de intermediairs van het MKB en het ambacht in Europese kwesties ( 1 ) Opleiding van kleine en ambachtelijke ondernemingen in normalisatie en certificatie (2) TOTAAL 1997 0. 7 1998 0,8 1999 0. 9 2000 0,8 T O T A AL 3,2 0. 8 1. 5 0. 7 1. 5 0,6 1. 5 0,7 1. 5 2,8 6 (1) Opleiding van intermediairs van het MKB en het ambacht in Europese kwesties Doelstelling, doelgroep en prestatie-indicator: verbetering van de deskundigheid van de intermediairs van het MKB en het ambacht op het gebied van Europese kwesties door Europese organisaties voor het MKB en het ambacht en Europese universiteiten te selecteren in de voor de organisatie van een adequate opleiding (cursussen van 3 tot 5 dagen respectieve landen en een algemeen seminar te Brussel). Voor het seminar te Brussel zal DG XXI11 50% van de financierings- en reiskosten voor zijn rekening nemen. (2) Opleiding van de kleine en ambachtelijke ondernemingen in normalisatie en certificatie Doelstel/ing, doelgroep en prestatie-indicator: met behulp van een audit de kleine en ambachtelijke ondernemingen aanpassen om het concurrentievermogen ervan te verbeteren. 850 ondernemingen uit de industriële, dienstverlenende en ambachtelijke sector zullen hierbij worden betrokken. 12 5. Bevordering van het ondernemerschap en de doelgroepen: 26,960 miljoen ecu a) Ambacht en kleine ondernemingen: 12,250 miljoen ecu Transnationale samenwerking tussen ambachtelijke en kleine ondernemingen (2) Europese prijs voor vaklui Europese wedstrijden voor jonge ambachtslui Gezamenlijke deelneming aan beurzen in de EU: ondersteunde landen en mediterrane landen (3) Steun voor NORMAPME Europees netwerk van de organisaties voor de ontwikkeling van de certificatie Verbetering van de kennis en van de rol van medewerkende echtgenoten EUROMANAGEMENT Kwaliteit (1) 3e en 4e Europese conferentie van het ambacht en de kleine ondernemingen (4) T O T A AL 1997 0,4 1998 0,5 1999 0,5 2000 0,5 TOTAAL 1,9 0,250 0,1 - 0,1 0,6 0,250 0,1 0,8 - 0,1 1 0,2 0,05 0,4 0,05 0,4 0,05 0,6 0,05 0,05 0,04 0,03 0,03 - 0,6 1,010 1,070 0,620 0,8 0,5 0,4 2,4 1,6 0,2 1,5 2,7 1,4 1,750 3 3,5 4 12,250 (1) EUROMANAGEMENT Kwaliteit: Doelstelling, doelgroep en prestatie-indicator: audit van kleine en ambachtelijke ondernemingen met betrekking tot de naleving van geldende normen en bepalingen: de ondernemingen helpen de aanpassingsmoeilijkheden te boven te komen. (2) Transnationale samenwerking tussen kleine en ambachtelijke ondernemingen: Doelstelling, doelgroep en prestatie-indicator: duurzame partnerschappen creëren tussen in de EU, de EER, de LMOE's, en het kleine en ambachtelijke ondernemingen Middellandse-Zeegebied. Er kunnen op verschillende gebieden samenwerkingsprojecten worden opgezet, zoals het zoeken naar derde markten, de coproduktie. De Commissie zal een aanbesteding uitschrijven en zal 50% van de totale kosten van elk project voor een maximaal bedrag van 20 000 ecu voor haar rekening nemen. Over de gehele periode zullen 2 000 kleine en ambachtelijke ondernemingen hiervoor in aanmerking komen. (3) Gezamenlijke deelneming aan beurzen in de Europese Unie: de ondersteunde landen en mediterrane landen: Doelstelling, doelgroep en prestatie-indicator: DG XXIII zal een aanbesteding uitschrijven om de intermediairs te verzoeken gezamenlijke stands voor het ambacht en de kleine ondernemingen op te zetten. Aan de projecten moeten minstens vijf ondernemingen uit drie Lid-Staten van de EU of de EER deelnemen. De intermediairs moeten de exposanten tijdens de beurzen bijstaan. (4) 3e en 4e Europese conferentie van het ambacht en de kleine onderneming: Doelstelling, doelgroep en prestatie-indicator: een dialoog tot stand brengen tussen de ambachtelijke ondernemingen en hun intermediairs over specifieke thema's door middel van vijf voorbereide colloquia in 1997, in nauwe samenwerking met de representatieve organisaties, overheidsdiensten en particuliere organisaties, regeringsvertegenwoordigers, bedrijfsleiders en deskundigen. Voor de 4e conferentie zullen in 2000 negen colloquia worden georganiseerd. - 13- b) Ondernemingen uit de handels- en distributiesector: 12,250 miljoen ecu Bevordering van de aanpassing van handelsondernemingen aan de interne markt en aan structurele veranderingen, inclusief de nieuwe technologieën (COMMERCE 2000) Bevordering van de samenwerking binnen het MKB Verspreiding van de resultaten van proefacties Follow-up van het Groenboek over handel en distributie Statistiek (1) Proefactie (2) Verspreiding Fora Studies TOTAAL (1) Verbetering van de statistische kennis van de handelsondernemingen - Actie die T O T A AL 2,5 7,6 0,675 0,375 1,1 12,250 2000 0,7 2,6 0,225 0,125 0,350 4, 1997 0,5 0,9 0,1 0,05 0,2 1,750 1998 0,6 1,9 0,150 0,1 0,250 2 1999 0,7 2,2 0,2 0,1 0,3 3,5 voornamelijk met Eurostat wordt uitgevoerd (2,5 miljoen ecu). (2) • Uitbreiding van de proefacties COMMERCE 2000 voor het gebruik van de informatietechnologieën in de samenwerking tussen grote ondernemingen en het MKB. • Handel en diensten: ontwikkeling van partnerschappen voor de gespecialiseerde handelsondememingen, de handelscentra en het gebruik van de eenheidsmunt. • Steun voor buurtwinkels. c) Acties voor vrouwelijke en jonge ondernemers, minderheden (2,460 miljoen ecu) i) Acties ten behoeve van vrouwelijke bedrijfsleiders en meewerkende echtgenoten (geraamde kosten: 730 000 ecu) • ondersteuning van de oprichting van bedrijven door vrouwen en hen helpen met het verbeteren van hun bekwaamheden; • de professionele erkenning van vrouwen die mede-eigenaar zijn, bevorderen. De vrouwelijke bedrijfsleiders vertegenwoordigen 25% van de 16 miljoen kleine ondernemingen (d. i. 4 miljoen ondernemingen). De acties zijn eveneens gericht op de ondersteuning van de oprichting van Europese netwerken van vrouwelijke bedrijfsleiders en meewerkende echtgenoten. ii) Acties ten behoeve van jonge ondernemers, met name in de aanloopfase van de ondernemingen, alsmede om te voorzien in specifieke behoeften zoals het gebruik door jonge ondernemers van nieuwe technologieën voor de bedrijfsvoering en de ontwikkeling van de kleine ondernemingen. Deze acties zullen in nauwe samenwerking worden gevoerd met de representatieve organisaties die in alle Lid-Staten worden versterkt of geïnstalleerd (geraamde kosten: 730 000 ecu). iii) Studies of specifieke ondersteuning van evenementen die vrouwelijke of jonge bedrijfsleiders of ondernemers uit minderheden bij elkaar brengen en binnen de EU op transnationaal niveau worden georganiseerd (geraamde kosten: 1 miljoen ecu). - 14 MKB-beleidsontwikkeling en kennis over het bedrijfsleven: 23,35 miljoen ecu Kennis over het bedrijfsleven, met name het MKB (D Ontwikkeling en evaluatie van de acties in het kader van het ondememingenbeleid (2) Overige acties, subsidies, publikaties (3) 1,1 1,5 1,6 1,7 5,9 1,750 3,831 3,255 1,164 10,000 1,3. 1,6 2,275 2,275 7,45 (1) De statistische enquête die in samenwerking met Eurostat wordt uitgevoerd, moet meer infomiatie geven over oprichting, omvang, ontwikkeling en economisch belang (inclusief statistieken over sociale economie), van de kleine en middelgrote ondernemingen. (2) Ontwikkeling van de Europese Waamemingspost voor het MKB: de werkzaamheden van deze waamemingspost maken een academische en onafhankelijke analyse mogelijk waarbij gebruik wordt gemaakt van een kwaliteitsnetwerk. Rekening houdende met een nieuwe aanbesteding en op grond van de opgedane ervaring wordt de gemiddelde jaarlijkse financiering op ongeveer 2 miljoen ecu geraamd. Hierbij komt met name de externe en onafhankelijke evaluatie van het programma 1997-2000 (geraamde kosten: 0,6 miljoen ecu), alsmede het onderzoek met betrekking tot het wetgevingsprogramma, het opzetten van een gegevensbank over de voornaamste maatregelen voor het ondememingenbeleid. (3) Hieronder vallen subsidies ter ondersteuning van een groot aantal initiatieven voor het MKB die een transnationaal karakter vertonen (jaarlijks gemiddeld 1 miljoen ecu). Hierbij komen de kosten voor publikaties over het ondememingenbeleid die onder dit begrotingsonderdeel worden geboekt (gemiddeld 3 miljoen ecu voor de periode). 9. 3 EVALUATIE Geselecteerde prestatie-in dicatoren : Evaluatieverslag om aan de hand van kwantitatieve criteria (bijvoorbeeld: aantal vragen-antwoorden, aantal samenwerkingsprofielen, aantal samenwerkingsovereenkomsten) na te gaan of elke actie in overeenstemming is met de vastgestelde doelstellingen. Wijze van evaluatie en periodiciteit: Artikel 6 van het voorstel voor een besluit van de Raad bepaalt dat de Commissie het Europees Parlement en het Economisch en Sociaal Comité uiterlijk eind maart 2000 een extern evaluatieverslag voorlegt over de toepassing van dit besluit, met inbegrip van een kosten-batenanalyse, alsmede alle voorstellen die zij in het licht van de evaluatie noodzakelijk acht. - 15 10. ADMINISTRATIEVE UITGAVEN (AFDELING III, DEEL A VAN DE BEGROTING) 10. 1 GE VOLGEN VOOR HET AANTAL AMBTEN Het daadwerkelijke beroep op de nodige administratieve middelen zal van de uiteindelijke beslissing rekening houdend met de van de Commissie over de jaarlijkse personeelssterkte en de bijkomende middelen die door de Begrotingsautoriteit werden goedgekeurd, afhangen. toewijzing der middelen, Ambten V Ambtenaren of tijdelijke functionarissen Ander personeel TOTAAL A B C Aantal personeelsleden voor het beheer van de actie Vaste ambten Tijdelijke ambten 65 21 47 133 8 5 - zie tabel 13 waarvan duur van het programma Nieuwe posten Huidige personeels sterkte 73 26 47 in de bijlage 146 Programma 4 jaar 10. 2 FINANCIËLE GEVOLGEN VAN HET BEROEP OP EXTRA PERSONEEL Bedragen Berekeningsmethode Ambtenaren Tijdelijke functionarissen Andere personeelsleden : TOTAAL 1 I 10. 3 ANDERE UITGAVEN Begrotingsonderdeel (nr. en titel) A-130 Dienstreizen A-250 Vergaderingen en convocaties in het algemeen A-2510 Vergaderkosten comités die in het besluitvormingsproces worden geraadpleegd A-2511 Vergaderkosten comités die niet in het besluitvormingsproces worden geraadpleegd A-260 Studies TOTAAL Bedragen (ecu) 2 200 000 1 320 000 Berekeningsmethode 500 000J1+ 10% x4 300 000 jl + 10 % x 4 400 000 520 000 100 000 jl x 4 130 000 jl x 4 - -- 4 440 000 1 | 16 ANDER PERSONEEL CONTRACTEN INTRA MUROS VOOR STEUN AAN DE NETWERKEN EIC, BC-NET EN BRE (All 78) A B C TOTAAL 4 1 4 9 KOSTEN PER JAAR/ECU 1997 1998 1999 2000 TOTAAL 720 000 720 000 720 000 720 000 2 880 000 CONTRACTEN EXTRA MUROS VOOR STEUN AAN DE NETWERKEN EIC, BC-NET EN BRE (Al 178) A B C 6,5 1 4 KOSTEN PER JAAR/ECU 1997 1998 1999 2000 TOTAAL TOTAAL 11,5 1 150 000 1 150 000 1 150 000 1 150 000 4 600 00 DIENSTVERLENERS A B TOTAAL 6,3 6,3 TOTAAL 1997 1998 1999 2000 TOTAAL 442 000 442 000 442 000 442 000 1 768 000 TOTAAL 26,8 1997 2 312 000 1998 2 312 000 1999 2 312 000 2000 2 312 000 TOTAAL 9 248 000 17 ISSN 0254-1513 COM(96) 98 def. DOCUMENTEN NL 08 04 Catalogusnummer : CB-CO-96-138-NL-C ISBN 92-78-01911-9 Bureau voor officiële publikaties der Europese Gemeenschappen L-2985 Luxemburg