title: Πρόταση ΟΔΗΓΙΑΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ σχετικά με την πώληση και τις εγγυήσεις καταναλωτικών αγαθών

eurovoc_concepts:
consumer goods
consumer information
consumer protection
contract
guarantee

text: ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ Βρυξέλλες, 18. 06. 1996 COM(95) 520 τελικό 96/0161 (COD) Πρόταση ΟΔΗΠΑΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ σχετικά με τη την πώληση και πς εγγυήσεις καταναλωτικών αγαθών (υποβληθείσα από την Επιτροπή) Αιτιολογική έκθεση Ι Γενικά Α - Πλαίσιο 1 - Από τότε που εκδόθηκε το πρώτο προκαταρκτικό πρόγραμμα της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας σχετικά με μια πολιτική για την προστασία και ενημέρωση των καταναλωτών0 \ τα διάφορα κοινοτικά θεσμικά όργανα ζήτησαν επανειλημμένα από την Επιτροπή να υποβάλει προτάσεις για τη βελτίωση της λειτουργίας των εγγυήσεων και της εξυπηρέτησης των πελατών μετά την πώληση. Η βαθμιαία υλοποίηση της ενιαίας αγοράς απλώς ενέτεινε την ανάγκη αντιμετώπισης των προβλημάτων αυτών σε κοινοτικό επίπεδο. Γι' αυτό, μέσα στην πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου σχετικά με πς καταχρηστικές ρήτρες των συμβάσεων που συνάπτονται με τους καταναλωτές^, η Επιτροπή είχε προτείνει τελικά μια εναρμόνιση ως προς ορισμένες πτυχές των νόμιμων και των εμπορικών εγγυήσεων στα κινητά αγαθά και των νόμιμων εγγυήσεων σπς υπηρεσίες. Οι προτάσεις αυτές έλαβαν την υποστήριξη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Εντούτοις, το Συμβούλιο έκρινε όπήταν πιο ενδεδειγμένο να εξετάσει τα ζητήματα αυτά κατά τρόπο αυτόνομο και πιο εμπεριστατωμένο και απέρριψε την ενσωμάτωση των διαιάξεων αυτών στην οδηγία τη σχεπκή με πς καταχρηστικές ρήτρες, καλώντας την Επιτροπή "να εξετάσει τους τρόπους προσέγγισης των καθεστώτων εγγύησης των κρατών μελών σε θέματα συμβάσεων συναπτομένων με τους καταναλωτές και, πάνω σε αυτή τη βάση, να του υποβάλει, εφόσον χρειαστεί, πρόταση οδηγίας σχετικά με την εναρμόνιση των εθνικών διατάξεων σ' αυτό τον τομέα,,(3). Η Επιτροπή πραγματοποίησε εν τω μεταξύ μια εμπεριστατωμένη ανάλυση της "χρησιμότητας και πις σκοπιμότητας μας προσέγγισης του καθεστώτος εγγυήσεων, καθώς και της βελτίωσης των υπηρεσιών που παρέχονται μετά την πώληση αγαθών και υπηρεσιών εντός της εσωτερικής αγοράς"(4). Η ανάλυση αυτή πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο των διευρυμένων διαβουλεύσεων που ξεκίνησαν μετά τη δημοσίευση του Πράσινου Βιβλίου σχετικά με πς εγγυήσεις των καταναλωπκών αγαθών και την εξυπηρέτηση μετά την πώληση(5). Το έντυπο αξιολόγησης, που επισυνάπτεται ως παράρτημα στην παρούσα πρόταση, περιέχει μια περίληψη του αποτελέσματος αυτών των διαβουλεύσεων. Η πρόταση αυτή, ουσιαστικά, αποτελείτο απαραίτητο συμπλήρωμα της οδηγίας αριθ. 93/13 περί των καταχρηστικών ρητρών. Η οδηγία αυτή εξασφαλίζει σε όλους τους καταναλωτές ομοιόμορφη ελάχιστη προστασία σε ολόκληρη την Ένωση ένανπ των συμβατικών ρητρών που διέπουν κάθε συναλλαγή με έναν επαγγελματία. Ανεξάρτητα του τόπου της αγοράς, ο ευρωπαίος καταναλωτής θα απολαμβάνει έτσι παντού της ίδιας προστασίας από πς καταχρηστικές γενικές ρήτρες πώλησης. Αντίθετα, το κείμενο αυτό δεν αφορά παρά μόνο τους όρους που διέπουν πς διαδικασίες μιας συναλλαγής, ενώ δεν αναφέρει τίποτε όσον αφορά τα δικαιώματα του καταναλωτή σε περίπτωση κακής εκτέλεσης της σύμβασης. Έτσι, τη στιγμή αυτή, μια ρήτρα που έχει εισαχθεί σε μια σύμβαση πώλησης η οποία αποκλείει την ευθύνη του πωλητή για ελαττώματα του πωληθέντος αγαθού παραμένει απρόσβλητη από μέρους του καταναλωτή, αλλά τα συγκεκριμένα δικαιώματα που αυτός μπορεί να διεκδικήσει σε μια τέτοια περίπτωση θα ποικίλλουν πολλές φορές σημαντικά ανάλογα με ( ' Ψήφισμα του Συμβουλίου της 14ης Απριλίου 1975, ΕΕ C της 25ης Απριλίου 1975, σελ. 1. (2) Αρχική πρόταση ΕΕ C 243 της 28ης Σεπτεμβρίου 1990, σελ. 2. Τροποποιημένη πρόταση ΕΕ C 73 της 24ης Μαρτίου 1992, σελ. 7. (3) Δήλωση του Συμβουλίου στα πρακτικά, κατά την έγκριση της οδηγίας της σχετικής με πς καταχρηστικές ρήτρες σπς 5 Απριλίου 1993. (4) Όπως της είχε επίσης ζητηθεί από το Συμβούλιο στο Ψήφισμα του της 13 Ιουλίου 1992 περί των μελλοντικών προτεραιοτήτων για την ανάπτυίη της πολιτικής για την προστασία των καταναλωτών, ΕΕ αριθ. C 186 της 23ης Ιουλίου 1992. (5) COM(93) 509 της 15ης Νοεμβρίου 1993. τη χώρα όπου πραγματοποιήθηκε η αγορά. Η παρούσα πρόταση αποσκοπεί στην εγγύηση στους καταναλωτές μιας ομοιόμορφης ελάχιστης προστασίας σε ολόκληρη την Ένωση. Η ανάγκη μιας οδηγίας ως προς το θέμα αυτό υπογραμμίστηκε επίσης στη γνώμη που εξέδωσε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο επί του Πρασίνου Βιβλίου της Επιτροπής(6). Το Κοινοβούλιο ζήτησε, πράγμαπ, από την Επιτροπή να υποβάλει χωρίς καθυστέρηση μια πρόταση οδηγίας. 2 - Οι μελέτες που εκπονήθηκαν σε επίπεδο κρατών μελών δείχνουν ότι τα προβλήματα τα σχετικά με την ποιότητα των αγαθών και τη λειτουργία των εγγυήσεων αποτελούν την πρώτη αιτία καταγγελιών καταναλωτών σχετικά με την αγορά αγαθών00. Το ίδιο σκηνικό παρατηρείται και στις διασυνοριακές συναλλαγές. Οι πληροφορίες που φθάνουν μέχρι την Επιτροπή, κυρίως μέσω των Ευρωπαϊκών Κέντρων Πληροφόρησης Καταναλωτών που λειτουργούν σε ορισμένες διαμεθοριακές περιοχές, δείχνουν ότι οι καταγγελίες των καταναλωτών σχετικά με την αγορά κινητών αγαθών αφορούν, στη μεγάλη πλειονότητα των περιπτώσεων, προβλήματα που έχουν σχέση με την ενεργοποίηση των νομίμων και των εμπορικών εγγυήσεων. Η ανάλυση των 100 τελευταίων περιπτώσεων που αναφέρθηκαν στην Επιτροπή από ένα από αυτά τα Ευρωπαϊκά Κέντρα Πληροφόρησης όσον αφορά πς διαφορές σε θέματα διασυνοριακών (Γαλλία, Λουξεμβούργο, Βέλγιο και Γερμανία) αγορών αγαθών αποκαλύπτει ένα ποσοστό γύρω στο 70% για το θέμα αυτό. Είναι προφανές όπ στην περίπτωση διασυνοριακών συναλλαγών, τα συναντώμενα από τους καταναλωτές προβλήματα επιδεινώνονται λόγω της φύσεως της αντιδικίας: πρόβλημα εφαρμοστέου νόμου, αποκλίσεις μεταξύ των εθνικών νόμων, προβλήματα εφαρμόσιμου της εμπορικής εγγύησης κλπ. 3 - Σ' αυτό το γενικό πλαίσιο, δεν εκπλήσσει το ότι οι ευρωπαίοι καταναλωτές εξακολουθούν να διστάζουν να προβούν συγκεκριμένα σε διασυνοριακές αγορές, παρά το γεγονός όπ, θεωρητικά, οι ευρωπαίοι πολίτες θεωρούν την ελευθερία αγοράς προϊόντων και υπηρεσιών στο εξωτερικό ως ένα από τα κύρια οφέλη που προσφέρει η ενιαία αγορά. Σύμφωνα με έ·«α Ευρωβαρόμετρο m>j πραγματοποιήθηκε το 1993ί8), το 52% των καταναλωτών μνημονεύουν τις δυσκολίας. τχ Β6ια τ*ΐ\ αντικατάστασης ή επισκευής των αγορασμένων σε άλλες χώρες rpoïo/των acv co f,ur^,s qjnoCx για πς διασυνοριακές αγορές. Το ποσοστό των καταναλωτών που αναφέρουν αυτό το c\ «Γιόδιο ε^να» μάλιστα πολύ υψηλότερο σε ορισμένες χώρες (Dk: 68%, NI: 83%, κσι 0· 61%, για rrar 'J?<JÎ\_ a). Te εμπόδιο της γλώσσας μνημονεύεται από το 40% των καταναλωτών και. στην τρίτη 0/ση ΡΡ?'Γ\Τ<^ «- τη δυσκολία διευθέτησης διαφορών, την οποία αναφέρει το 34% των καιανΰλωΓών Επίσηο ενδιαφέρουσα είναι η διαπίστωση όπ το τέταρτο στη σειρά αναφερόμενο εμπόδιο ~Âmx η αβεβαιότητα ως προς τους όρους πώλησης: το ποσοστό των καταναλωτών που αναφέρουν αυτό το εμπόδιο πέρασε από 24% το 1991 σε 31% το 1993. 4 - Στα εγκριθέντα σπς 17 Μαΐου 1994 γενικής φύσεως συμπεράσματα του σχετικά με το Πράσινο Βιβλίο, το Συμβούλιο επανεπιβεβαίωσε την πεποίθηση του ότι "όλοι οι καταναλωτές πρέπει να (6) Ψήφισμα της 6ης Μαΐου 1994, ΕΕ αριθ. C 205 της 25ης Ιουλίου 1994, σελ. 562. (7) Στο πλαίσιο αυτό και σαν παράδειγμα, μπορούμε να αναφέρουμε τις στατιστικές που δημοσίευσε το Office of Fair Trading (Γραφείο θεμιτού Εμπορίου) σχετικά με τις καταγγελίες των καταναλωτών που υποβλήθηκαν σπς εθνικές αρχές του Ηνωμένου Βασιλείου. Οι στατιστικές αυτές, καταγραφόμενες ανά τρίμηνο και δημοσιευόμενες στο περιοδικό Fair Trading, δείχνουν καθαρά αυτή τη σχετική υπεροχή των προβλημάτων που έχουν σχέση με ελαττωματικά προϊόντα και με τις δυσκολίες επισκευής τους, στις καταγγελίες που αφορούν αγαθά. Ένας υπολογισμός που έγινε βάσει των καταγγελιών που ελήφθησαν το δεύτερο τρίμηνο του 1994 (περιοδικό Fair Trading, αριθ. 9, χειμώνας 1994/95} μας δίνει τα ακόλουθα ποσοστά, για τους διάφορους • τύπους αγαθών: μη ταπετσαρισμένα έπιπλα 60,6%, ταπετσαρισμένα έπιπλα 75,6%, ραδιόφωνα, τηλεοράσεις και άλλες ηλεκτρικές συσκευές 66,4%, ηλεκτρικές οικιακές συσκευές 72,2%, ρούχα 61,3%, υποδήματα 81,1%, αρώματα και καλλυντικά 39,9%, κοσμήματα, ρολόγια χειρός, ρολόγια τοίχου 66,6%, αυτοκίνητα 59,5%, μεταχειρισμένα αυτοκίνητα 61,9%. Ευρωβαρόμετρο αριθ. 39, Σεπτέμβριος 1993. ωφεληθούν από τα πλεονεκτήματα της εσωτερικής αγοράς- ότι αυτοί πρέπει να ενθαρρυνθούν ώστε να συμμετέχουν με πιο δραστήριο τρόπο στη λειτουργία αυτής της αγοράς- όπ κάθε δράση προς αυτή την κατεύθυνση εγγράφεται στο πλαίσιο της προσπάθειας που είναι αναγκαία προκειμένου να έρθει η Ευρώπη πιο κοντά στον ευρωπαίο πολίτη". Η Επιτροπή έχει ήδη υπογραμμίσει στο δεύτερο τριετές πρόγραμμα της σχετικά με την πολιτική για τους καταναλωτές (1993-1 θθδ)^, όπ «η διαμεθοριακή αγορά δεν μπορεί να αναπτυχθεί παρά μόνο στο μέτρο που εξασφαλίζεται για τον καταναλωτή η δυνατότητα να επωφελείται από τους ίδιους όρους εγγύησης και εξυπηρέτησης μετά την πώληση, οπουδήποτε και αν είναι εγκατεστημένος ο προμηθευτής ενός αγαθού»- όπ για την αποτελ£#ματική λειτουργία της εσωτερικής αγοράς είναι «απαραίτητο να υπάρχει η εγγύηση για τον καταναλωτή όπ, ανεξάρτητα από τη χώρα αγοράς ενός αγαθού εντός της ενιαίας αγοράς, θα μπορεί αυτός πάντοτε να επωφελείται αποτελεσματικής εξυπηρέτησης μετά την πώληση και να ανπδρά σε περίπτωση ελαττωμάτων του αγορασθέντος προϊόντος»0 \ Η παρούσα πρόταση οδηγίας εντάσσεται σ'αυτή τη γραμμή και αποβλέπει να εξασφαλίσει στους ευρωπαίους καταναλωτές μια ελάχιστη κοινή βάση δικαιωμάτων μέσα σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση. Τούτο μπορεί να γίνει μόνο με την προσέγγιση των υπαρχουσών εθνικών νομοθεσιών περί νομικής εγγύησης. Η νομική εγγύηση αποτελεί, σε όλα τα κράτη μέλη, το θεμέλιο των δικαιωμάτων των καταναλωτών των σχετικών με την ποιότητα και την καταλληλότητα των αγοραζομένων αγαθών. Διόπ οι εμπορικές εγγυήσεις προστίθενται μεν σ' αυτά τα θεμελιώδη δικαιώματα, αλλά εν γένει δεν μπορούν να παρεκκλίνουν από αυτά. Η νομική εγγύηση είναι λοιπόν το υπόβαθρο πάνω στο οποίο αναπτύσσονται και λειτουργούν οι εμπορικές εγγυήσεις. Η έννοια της «νομικής εγγύησης» περιλαμβάνει κάθε νομική προστασία του αγοραστή απένανπ στα ελαττώματα αγορασθέντων αγαθών, που απορρέει άμεσα από τον νόμο, ως παράλληλο αποτέλεσμα της σύμβασης πώλησης. Το θεμελιώδες στοιχείο της νομικής εγγύησης είναι όπ αποβλέπει στην προστασία της εμπιστοσύνης του αγοραστή στο πλαίσιο της σύμβασης πώλησης, των νόμιμων προσδοκιών του από το αγορασθέν προϊόν και όπ ισχύει ανεξάρτητα από κάθε εκδήλωση βούλησης των μερών, παράγοντας τα αποτελέσματα που καθορίζονται από το νόμο. Η έννοια της «εμπορικής εγγύησης», αντίθετα, κάνει έκκληση στην εκδήλωση βούλησης ενός προσώπου, του εγγυητή, ο οποίος αναλαμβάνει την ευθύνη για ορισμένα ελαττώματα που ενδέχεται να παρατηρηθούν στο πωληθέν αγαθό. Συγκεκριμενοποιείται με μα γραπτή υπόσχεση που συνοδεύει το προϊόν ή που παραδίδεται μαζί με αυτό κατά την αγορά, σύμφωνα με την οποία ο εγγυητής αναλαμβάνει την υποχρέωση να επισκευάσει η να αντικαταστήσει το προϊόν σε περίπτωση που ένα ελάττωμα παρουσιάζεται μέσα σε μια ορισμένη προθεσμία. Οι αποκλίσεις μεταξύ εθνικών νόμων ως προς τη νομική εγγύηση αφορούν τόσο τον ορισμό περί ελαττώματος, όσο και τα παραχωρούμενα στους καταναλωτές δικαιώματα και τους όρους άσκησης τους. Είναι ιδιαίτερα κραυγαλέες κυρίως σε ό,π αφορά πς προθεσμίες ισχύος της νομικής εγγύησης: οι προθεσμίες αυτές κυμαίνονται από την μη καθορισμένη αόριστη χρονική περίοδο (F, Β, L, NI, FIN) μέχρι τη σύντομη προθεσμία των éfy\ μηνών (D, Ε, Ρ, G, Α), με περιπτώσεις προθεσμίας έξη ετών (UK, lr), δύο ετών (S) και ενός έτους (Dk, Ι). Επιπλέον, ένα μεγάλο τμήμα των εθνικών νομοθεσιών χρονολογείται από μια εποχή κατά την οποία οι συνθήκες παραγωγής και εμπορίας των αγαθών διέφεραν τελείως από πς σημερινές. Οι κλασικές διατάξεις του αστικού δικαίου που διέπουν πς συμβάσεις πώλησης γράφτηκαν βάσει του παραδείγματος των δύο ίσων μεταξύ τους πολιτών που συνάπτουν μια σύμβαση δυνάμει της οποίας ο ένας μεταβιβάζει στον άλλο την κυριότητα ενός αγαθού που του ανήκει. Αλλά έτσι δεν ανταποκρίνονται σπς σημερινές οικονομικές συνθήκες μαζικής παραγωγής και εμπορίας. Για παράδειγμα, οι παραδοσιακές ρήτρες της νομικής εγγύησης -δικαίωμα ακύρωσης της σύμβασης και δικαίωμα μείωσης της πμής- αποδεικνύονται πολύ άκαμπτες και ταυτόχρονα ανεπαρκείς και απειλούν να μην ικανοποιήσουν ούτε τον καταναλωτή, ούτε τον πωλητή. Επ' αυτού, ας σημειωθεί (9) COM (93) 378 τελικό της 28ης Ιουλίου 1993. (10) COM(93)509 τελικό της 15ης Νοεμβρίου 1993. όπ τα παραδοσιακά μέσα της εμπορικής εγγύησης -αντικατάσταση ή επισκευή του αγαθού- στο πλαίσιο της νομικής εγγύησης, ισχύουν μόνο στα μισά κράτη μέλη αλλά, και πάλι, μέσα σε αυστηρά όρια. 5 - Τα κράτη μέλη δείχνουν εξάλλου να έχουν επίγνωση της ανάγκης εκσυγχρονισμού των εσωτερικών τους νόμων. Μπορούμε να διαπιστώσουμε προσπάθειες προς αυτή την κατεύθυνση σε πολλά κράτη μέλη. Μπορούμε να αναφέρουμε μερικές πρόσφατες πρωτοβουλίες. Το Ηνωμένο Βασίλειο μόλις πρόσφατα ενέκρινε ορισμένες τροπολογίες στο γενικό νόμο περί πωλήσεων, ώστε να προστατευθούν ρητώς οι αγοραστές ένανπ των ήσσονος σημασίας ελαττωμάτων και της μη κανονικής διάρκειας ζωής των προϊόντων. Η Ελλάδα μόλις πρόσφατα ενέκρινε ένα νέο γενικό νόμο περί προστασίας των καταναλωτών, ο οποίος περιέχει ιδιαίτερα σημαντικές διατάξεις ως προς την εξυπηρέτηση των πελατών μετά την πώληση: οι προμηθευτές έχουν στο εξής την υποχρέωση να εφοδιάζουν τα προϊόντα τους με οδηγίες χρήσεως και να ενημερώνουν τον καταναλωτή για την προβλεπόμενη διάρκεια ζωής του προϊόντος, περίοδο κατά την οποία πρέπει να διατηρούνται στη διάθεση των καταναλωτών υπηρεσίες επισκευής και συντήρησης. Η Φινλανδία επίσης μεταρρύθμισε το νόμο της περί προστασίας των καταναλωτών, με σκοπό κυρίως τη θέσπιση της αλληλέγγυας ευθύνης κατασκευαστή και πωλητή στο πλαίσιο της νομικής εγγύησης. Η Γερμανία δεν έχει ξεκινήσει κανένα σχέδιο μεταρρύθμισης των δικών της διατάξεων, όμως μια επιτροπή εμπειρογνωμόνων, που επεξεργάστηκε επί χρόνια ένα σχέδιο μεταρρύθμισης του δικαίου των υποχρεώσεων, χαρακτήρισε απερίφραστα πς σημερινές διατάξεις του γερμανικού δικαίου ως απηρχαιωμένες και πρότεινε κυρίως να καθοριστεί η διάρκεια της νομικής εγγύησης σε τρία χρόνια αντί των προβλεπόμενων έξι μηνών. Αντίθετα, η Αυστρία συζητεί ήδη αυτή τη στιγμή ένα νομοσχέδιο για την τροποποίηση των εν ισχύι διατάξεων περί νομικής εγγύησης, προκειμένου κυρίως να υιοθετηθεί τριετής διάρκεια της νομικής εγγύησης. Στη Σουηδία, η ισχύουσα αήμερα διετής διάρκεια πις νομικής εγγύησης μάλλον θεωρείται ανεπαρκής, αφού ένα υπό συζήτηση νομοσχέδιο προτείνει την αντικατάσταση της με προθεσμία πέντε ετών. Προβλέπονται πρωτοβουλίες και άλλων κρατών μελών σ' αυτό τον τόσο σημαντικό τομέα της προστασίας των καταναλωτών κατά την αγορά αγαθών. Η παρούσα πρόταση οδηγίας θα συμβάλει στην απλούστευση των υφισταμένων εθνικών κανόνων. μέσω της προσέγγισης τους προς το διεθνές δίκαιο που ισχύει για θέματα διεθνούς πώλησης εμπορευμάτων μεταξύ επαγγελματιών (Σύμβαση Βιέννης του 1980) και μειώνοντας πς στρεβλώσεις του ανταγωνισμού που μπορούν να προκύψουν από πς μεταξύ εθνικών νόμων διαφορές, Η πρόταση οδηγίας εντάσσεται επίσης στο πλαίσιο των ανησυχιών που το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εξέφρασε σχετικά με την ανάγκη μιας προσπάθειας σε κοινοτικό επίπεδο για την προσέγγιση του ιδιωπκού δικαίου των κρατών μελών(11). ô - Η τυπολογική ανάλυση των καταγγελιών των καταναλωτών και των εμπορικών μεθόδων των επιχειρήσεων αποδεικνύει όπη ελάχιστη εναρμόνιση των νομίμων εγγυήσεων πρέπει να συνοδευτεί από την καθιέρωση ορισμένων κανόνων πλαισίου ως προς πς εμπορικές εγγυήσεις. Πάρα πολύ συχνά, ο τρόπος με τον οποίο οι εμπορικές εγγυήσεις είναι διατυπωμένες συμβάλλει στη σύγχυση μεταξύ εμπορικών και νομικών εγγυήσεων, παραπλανώντας τους καταναλωτές σχετικά με τα δικαιώματα τους. Επιπλέον, επίσης πάρα πολύ συχνά, οι εμπορικές εγγυήσεις δεν εΕηγούν επαρκώς το πεδίο και το περιεχόμενο τους, ή επιβάλλουν παράλογους όρους για την ενεργοποίηση τους. καθιστώντας έτσι κενά περιεχομένου τα δικαιώματα που παραχωρούν. 7 - Στην παρούσα αιτιολογική έκθεση, για λόγους ευκρίνειας, θα χρησιμοποιηθούν οι όρο* «νομική εγγύηση και «εμπορική εγγύηση». Εντούτοις, στο κείμενο της πρότασης οδηγίας, η ορολογία αυτή δεν υιοθετείται πλήρως, προκειμένου να αποφευχθούν οι δυσκολίες σε σχέση με ορισμένες νομικές παραδόσεις που δεν γνωρίζουν την έννοια της "νομικής εγγύησης". Ο όρος "εγγύηση" θα κρατηθεί επομένως αποκλειστικά για πς εμπορικές εγγυήσεις, πράγμα εξάλλου που αντιστοιχεί στην αντίληψη που έχει εν γένει ο καταναλωτής σχετικά με τον όρο αυτό. Τα πρώτα τέσσερα άρθρα λοιπόν (11) Ψηφίσματα της 26ης Μαΐου 1989 και της 6ης Μαΐου 1994, ΕΕ αριθ. C 158 της 26ης Ιουνίου 1989, σελ. 400 και ΕΕ αριθ. C 205 της 25ης Ιουλίου 1994, σελ. 518 αντιστοίχως. (προσέγγιση του δικαίου της πώλησης) αφορούν τη "νομική εγγύηση", χωρίς να μνημονεύεται αυτός ο όρος, ενώ το άρθρο 5 αφορά την "εμπορική εγγύηση", υπό τον απλό όρο "εγγύηση". Β - Ουσιώδεις πτυχές της πρότασης Η πρόταση οδηγίας έχει δύο πτυχές: το πρώτο μέρος, που είναι το βασικό, αφορά τη νομική εγγύηση. Το δεύτερο, αφορά την εμπορική εγγύηση. Όσον αφορά τη νομική εγγύηση, ο σκοπός του κειμένου της παρούσας πρότασης οδηγίας είναι πολύ συγκεκριμένος: η κανονιστική ρύθμιση των πτυχών που έχουν στενή σχέση με την προστασία του καταναλωτή σε περίπτωση αγοράς ενός αγαθού που αποδεικνύεται όπ δεν πληροί πς προϋποθέσεις της σύμβασης. Η πρόταση οδηγίας δεν ισχυρίζεται κατ'ουδένα τρόπο όπ εναρμονίζει πλήρως το δίκαιο των πωλήσεων. Βάσει αυτού του περιορισμού, όλα τα ζητήματα τα σχεπκά με τη συνομολόγηση της σύμβασης μεταξύ των συμβαλλομένων, τα ελαττώματα της σύμβασης, τα αποτελέσματα της σύμβασης, καθώς και τα ζητήματα τα σχεπκά με την εκτέλεση ή μη της σύμβασης ή τις μορφές κακής εκτέλεσης πλην της μη συμμόρφωσης του προϊόντος προς τους όρους της σύμβασης, δεν εξετάζονται από το κείμενο και εξακολουθούν να διέπονται εξολοκλήρου και αποκλειστικά από τους εθνικούς νόμους. Επιπλέον, η πρόταση απλώς εξετάζει την υποχρέωση του εγγυητή να μεριμνήσει για την συγκεκριμένη επίλυση του προβλήματος, δηλαδή την επιστροφή του ανπτίμου ή τη μείωση της τιμής, την αντικατάσταση ή την επισκευή του προϊόντος. Η πρόταση οδηγίας δεν εξετάζει καθόλου την ευθύνη για ενδεχόμενες άμεσες ή έμμεσες ζημίες εξ αιτίας του ελαττώματος. V *αι εξασφαλίζει στον καταναλωτή μια ελάχιστη βάση δικαιωμάτων σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ltfu>OT|, το κείμενο θέλει εντούτοις να διατηρήσει μια κάποια ισορροπία μεταξύ των υποχρεώσεων. ναθε συμβαλλομένου. Έτσι, προβλέπει υποχρεώσεις για τον καταναλωτή, επί ποινή απώλειας των δικαιωμάτων του. Η δεύτερη πτυχή της πρότασης οδηγίας αφορά την εμπορική εγγύηση, αλλά χωρίς την πρόθεση κανονιστικής ρύθμισης του θέματος στο σύνολο του. Απλώς εξαγγέλλονται ορισμένες αρχές περί διαφάνειας και σχέσης της εμπορικής εγγύησης προς τη νομική εγγύηση και θεσπίζονται ορισμένες διατάξεις προκειμένου να δοθεί ένα νομικό πλαίσιο σπς εμπορικές εγγυήσεις Τα υπόλοιπα, θεωρούμενα ως στοιχεία εμπορικής πολιτικής, σχετιζόμενα στενά με τους νόμους του ανταγωνισμού, παραμένουν στην διακριπκή ευχέρεια των επιχειρήσεων. Δεν θεσπίζεται λοιπόν καμία υποχρέωση προσφοράς εμπορικών εγγυήσεων, παρά το γεγονός όπ ορισμένες εθνικές νομοθεσίες έχουν ήδη υιοθετήσει αυτή την αντίληψη. Το περιεχόμενο των εγγυήσεων, καθώς και η διάρκεια ισχύος τους και οι όροι ενεργοποίησης τους, επίσης αφήνονται στη διακριτική ευχέρεια εκείνων που πς προσφέρουν. Η εξυπηρέτηση των καταναλωτών μετά την πώληση αυτή καθεαυτή, οι υπηρεσίες δηλαδή που παρέχονται και αφορούν τη χρήση, τη συντήρηση και την επισκευή των αγαθών, ανεξάρτητα από το αν υπάρχει ή όχι οποιαδήποτε νομική ή εμπορική εγγύηση, δεν καλύπτονται από την παρούσα πρόταση οδηγίας, για λόγους που έχουν να κάνουν με την εφαρμογή της αρχής της επικουρικότητας. Πρόκειται για ένα σύνθετο τομέα ο οποίος προσφέρεται για διευθετήσεις, σε κοινοτικό επίπεδο, με χρήση εθελοντικών μέσων (π. χ. κωδίκων συμπεριφοράς που καταρτίζονται σε κλαδικό επίπεδο) και όχι ως αντικείμενο νομοθετικών ρυθμίσεων. Γ - Συνοχή με άλλες κοινοτικές πολιτικές Λαμβάνοντας υπόψη όπ οι καταναλωτές και οι οικονομικοί φορείς πρέπει να έχουν τη βεβαιότητα όπ μπορούν να αντλήσουν με πλήρη και δίκαιο τρόπο οφέλη από την ενιαία αγορά, το Συμβούλιο φρόνησε να τονίσει την θέληση του να μεριμνήσει ώστε η ενιαία αγορά να λειτουργήσει αποτελεσματικά προς όφελος όλων των πολιτών της Κοινότητας, με εγγυημένο το σεβασμό των τεσσάρων ελευθεριών'12),ώστε να έχουν έτσι οι καταναλωτές δυνατότητα επιλογής μέσα από ένα μεγαλύτερο φάσμα προϊόντων και υπηρεσιών ποιότητας και να βελπωθεί η ανταγωνιστικότητα των κοινοτικών επιχειρήσεων(13). Οι δηλώσεις αυτές του Συμβουλίου αποδεικνύουν σαφώς την αλληλεπίδραση μεταξύ της πολιπκής για την εγκαθίδρυση και λειτουργία της ενιαίας αγοράς και των άλλων κοινοτικών πολιτικών και, εν γένει, όλων των στόχων που επιδιώκει η Ευρωπαϊκή Ένωση. Ο ρόλος τον οποίο η βελτίωση της προστασίας των καταναλωτών μπορεί να διαδραματίσει σ' αυτό το πλαίσιο έχει ήδη τονισθεί από την Επιτροπή. Αφενός, πρέπει να υπογραμμισθεί όπ η εσωτερική αγορά δεν δημιουργήθηκε μόνο προς όφελος των επιχειρήσεων και θα μπορέσει να λειτουργήσει σωστά μόνο με την ενεργό και πραγματική συμμετοχή των καταναλωτών. Αφετέρου, οι καλά ενημερωμένοι καταναλωτές μπορούν, κάνοντας εμπορικές επιλογές, να επιταχύνουν πς θετικές οικονομικές επιπτώσεις μιας ενοποιημένης αγοράς(14). Η Επιτροπή εκπμά όπ η παρούσα πρόταση εντάσσεται πλήρως στο πλαίσιο των σκοπών που επιδιώκονται από το σύνολο των κοινοτικών πολιτικών, ιδίως εκείνων που σχετίζονται με την πολιτική ποιότητας και την πολιτική ανταγωνισμού. II Αιτιολογία της πρότασης βάσει της αρχής της επικουρικότητας α) Ποιρι Stvp ο ΐ ^ χ ο ΐ ! Ώ 5 ^ δ ΐ ο ^ μ ε ν ης ^Ρ^οΤίς ggJIXÉOT] με Tj£jfflojteejfrfl^^ την Κοινότητα: Το άρθρο 129Ατης Συνθήκης επιβάλλει στην Κοινότητα την υποχρέωση να συμβάλλει σπτν επίτευξη ενός υψηλού επιπέδου προστασίας των καταναλωτών μέσω μέτρων τα οποία οφείλει να λαμβάνπ κατ' εφαρμογή του άρθρου 100Α, στο πλαίσιο της υλοποίησης της εσωτερικής αγοράς, καθώ*: και μέσω ειδικών ενεργειών που να στηρίζουν και συμπληρώνουν την ακολουθούμενη από το κρσν - μέλη πολιτική με σκοπό την προστασία της υγείας, της ασφάλειας και των οικονομιών συμφερόντων των καταναλωτών και την εξασφάλιση της σωστής ενημέρωσης τους. Η δράση της Κοινότητας επιτρέπει να εξασφαλιστεί η προσέγγιση των ουσιωδών στοιχείων των εθνικών νομοθεσιών, σε ό,τι αφορά την πώληση καταναλωτικών αγαθών, κατά τρόπον ώστε να βελτιωθεί η λειτουργία της εσωτερικής αγοράς και να μειωθούν οι στρεβλώσεις ανταγωνισμού που οι αποκλίσεις νομοθεσιών μπορούν να προκαλέσουν, εξασφαλίζοντας στους ευρωπαίους καταναλωτές ομοιόμορφη ελάχιστη προστασία, ανεξάρτητα του τόπου αγοράς των αγαθών. Ειδικότερα τα οφέλη από τη μελετώμενη δράση είναι τα εξής: - Ενίσχυση της εμπιστοσύνης των ευρωπαίων καταναλωτών στην ενιαία αγορά. - Διευκόλυνση των διασυνοριακών αγοραπωλησιών και ενίσχυση του ρόλου των καταναλωτών ως ενεργών παραγόντων της αγοράς. (12> θα πρέπει επ* αυτού να θυμίσουμε όπ, σύμφωνα με το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο, η ελεύθερη κυκλοφορία των προϊόντων συνεπάγεται επίσης ότι "[. ] οι καταναλωτές που οιαμένοι * c ίνα κράτος μέλος θα μπορούν να μεταβαίνουν ελεύθερα στο έδαφος &νος <L'. AOU κράτους i-ttAL-uc για να κάνουν αγορές", Απόφαση GB-INNO-BM, της Της Μάριοι τ *30, \?ϊ6θοσ* ; W*. *i8, Συλλονή Νομολογίαο "f9§0 σολ 667 σνετπκό 8. Φήφα μα iût> Ζυμβουλιπι τ ic ~rt; Λ* Η --φς χ u **99*1 σχετικά \c>, \ μ*,οα οιο ^^*α uorκ ί χ ^ uΓ- λ£π*ΰυογ'ας τ*^ CVLIÎOC αγορΛς, Γ L. αρ«' ι 534 της \L·^ htKr,$^^*. t^j^ -ΟΑ * (13) ί Η' Πα την καλύτερη δυνατή αποποίηση »ις εσωτερικής σνιράς τ^ στρατη^^. ' κρ^γμα,^α ΟΟΜ(93) 632 της 22ας Δεκεμβρίου 1993. Στο έγγραφο αυτέ, η Επιτροπτ είχε εΖ,,-tà'W ή?. επισημάνει ότι θεωρεί τον τομέα των νομικών και. εμπορικών εγγυήσεων ως τομέα προτεραιότητας για μια νομοθετική δράση σε κοινοτικό επίπεδο, προκειμένου να καταστεί η Ένωση μια πραγματικά ενιαία αγορά για τον καταναλωτή. - Απλούστευση των υπαρχόντων εθνικών κανόνων. - Κοινοτικό δίκαιο πιο προσιτό στους ευρωπαίους πολίτες, με την προσφορά σε αυτούς πιο άμεσων και απτών πλεονεκτημάτων. Θα ενισχυθεί έτσι η υποστήρφι του μέσου πολίτη προς την ευρωπαϊκή ενοποίηση. - Θετικές επιπτώσεις για τον ανταγωνισμό, την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων και της ευρωπαϊκής οικονομίας, το περιβάλλον και την απασχόληση. β) Ανήκει η μελετώμενη δράση στην αποκλειστική αρμοδιότητα της Κοινότητας ή σε ma κοινή ίΐε τα κράτη μέλη αρμοδιότητα: Η εξεταζόμενη δράση υπάγεται στην αποκλειστική αρμοδιότητα της Κοινότητας: την εγκαθίδρυση και λειτουργία της ενιαίας αγοράς. ν) Ποιους Tponouc δράσης έχει στη διάθεση τη€ η Κοινότητα: Μόνο μια ελάχιστη εναρμόνιση των εθνικών νομοθεσιών είναι σε θέση να επιτύχει τους επιδιωκόμενους στόχους. Ανεξάρτητα μέτρα λαμβανόμενα από τα κράτη μέλη δεν θα μπορέσουν να εξασφαλίσουν ούτε ομοιόμορφη ελάχιστη προστασία των καταναλωτών σε ολόκληρη την επικράτεια της Ένωσης ούτε επαρκή προστασία αυτών στο πλαίσιο των διασυνοριακών συναλλαγών. Ο βασικός στόχος της οδηγίας -η προσέγγιση των εθνικών νομοθεσιών των σχετικών με τη νομική εγγύηση- δεν είναι συμβατός με λύσεις στηριζόμενες σε "ήπια νομοθεσία" (soft-law) ή σε κώδικες συμπεριφοράς. Επιπλέον, οι υπό εξέταση τομείς είναι πολύ ανομοιογενείς ώστε να μπορέσει εύκολα να εξεταστεί το ενδεχόμενο της θέσπισης κωδίκων συμπεριφοράς σε ευρωπαϊκό επίπεδο. δ) Απαιτείται ομοιόμορφη κανονιστική ρύθιιιση ή αρκεί μια οδηγία που θα οοιΕει γενικούς στόχους και θα αναθέτει στα κράτη υέλη την εκτελεστική ευθύνη: Δεδομένων των διαφορών που υπάρχουν μεταξύ των εθνικών νομοθεσιών, τόσο σε επίπεδο αρχών όσο και σε επίπεδο νομοθετικών τεχνικών, απαιτείται μια μερική εναρμόνιση. Η πρόταση οδηγίας, αν και λαμβάνει υπόψη τις απαιτήσεις που απορρέουν από την αρχή της επικουρικότητας, περιορίζεται εντούτοις αυστηρά στις ουσιώδεις πτυχές τις σχετικές με τη νομική εγγύηση και τις εμπορικές εγγυήσεις. Η πρόταση καλύπτει έτσι μόνο τα δικαιώματα των καταναλωτών σε σχέση με την άμεση "διόρθωση" του ελαττώματος: αναθέτει εξ ολοκλήρου στα κράτη μέλη τον καθορισμό του καθεστώτος περί άμεσων ή έμμεσων αποζημιώσεων που δύνανται να προκύψουν υπέρ του καταναλωτή από την αγορά ενός αγαθού που παρουσιάζει ελάττωμα051. Η πρόταση οδηγίας αφήνει επίσης κατά μέρος τους εφαρμοστέους στις συμβάσεις πώλησης γενικούς κανόνες, όπως τους σχετικούς με την κατάρτιση της σύμβασης, το ελάττωμα συναίνεσης κλπ. Η πρόταση δεν περιέχει κανονιστικές ρυθμίσεις για το περιεχόμενο των εμπορικών εγγυήσεων και δεν προβλέπει καμία γενική υποχρέωση παροχής εγγυήσεων. Επιπλέον, μέσα στα αυστηρά όρια μιας μερικής εναρμόνισης, η πρόταση οδηγίας προβλέπει μόνο μια ελάχιστη εναρμόνιση· τα κράτη μέλη θα είναι έτσι ελεύθερα να εγκρίνουν ή να διατηρήσουν αυστηρότερους κανόνες για την προστασία των καταναλωτών. Η διακριτική ευχέρεια λοιπόν των κρατών μελών θα είναι πολύ ευρεία. (15) Αντίθετα απ' ό,τι στην τροποποιημένη πρόταση οδηγίας περί καταχρηστικών ρητρών (COM(92)66 της 4ης Μαρτίου 1992, ΕΕ αριθ. C73 της 24ης Μαρτίου 1992), όπου η πτυχή αυτή ήταν ρητώς ενσωματωμένη στο άρθρο 6. Τέλος, η ίδια η φύση του κειμένου -κανόνες εφαρμοστέοι στο πλαίσιο των συμβάσεων πώλησης καταναλωτικών αγαθών- έχει ως συνέπεια ότι η έμπρακτη εφαρμογή των περισσοτέρων από τις διατάξεις του επαφίεται στα εθνικά δικαστήρια, τα οποία θα εφαρμόζουν τους κανόνες αυτές σε κάθε συγκεκριμένη περίπτωση. Ill Λεπτομερής σχολιασμός των άρθρων Άρθρο πρώτο Το παρόν άρθρο οριοθετεί κατά τρόπο γενικό με τους ορισμούς που περιέχει το πεδίο εφαρμογής της οδηγίας συζευννύοντας το κριτήριο των μερών της σύμβασης, (συμβάσεις που συνάπτονται μεταξύ επαγγελματιών και καταναλωτών) και το κριτήριο του αντικειμένου της σύμβασης (καταναλωτικά αγαθά). Παοάνοαακκ 2. α) Ο ορισμός του καταναλωτή αντιστοιχεί με τους συνήθεις ορισμούς που παρουσιάζονται ήδη σε άλλες οδηγίες. Συνεπώς, κάθε πώληση καταναλωτικού αγαθού από επαγγελματία πωλητή σε καταναλωτή εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής της πρότασης οδηγίας. Παράγραφος 2. β) Στο Πράσινο Βιβλίο επισημαίνεται ότι εξαιρούνται τα ακίνητα αγαθά. Αντιθέτως, ο ορισμός των καταναλωτικών αγαθών δεν περιορίζεται στα καινούργια και διαρκή. Η μεγάλη πλειονότητα των απαντήσεων που δόθηκαν στο πλαίσιο του Πράσινου Βιβλίου εκτιμά ότι δεν θα ήταν σκόπιμος ένας τέτοιος περιορισμός. Εξάλλου, οι εθνικές νομοθεσίες δεν διακρίνουν αυτούς τους τύπους αγαθών στο πλαίσιο των καθεστώτων νόμιμης εγγύησης. Επιπλέον, θα ήταν πολύ δύσκολο να οριστεί τί είναι ένα διαρκές αγαθό: θα έπρεπε να οριστεί ως το αγαθό που καταστρέφεται με τη χρήση του (ολικώς ή μερικώς;), ως το αγαθό που έχει προκαθορισμένη (μικρή;) διάρκεια χρήσης, κτ. λ. Οι κανόνες που προβλέπονται από την παρούσα πρόταση εμπεριέχουν, εξάλλου, όλες τις εναλλακτικές δυνατότητες για την εφαρμογή τους, με τον κατάλληλο τρόπο, στους διάφορους τύπους αγαθών. Παράγραφος 2. γ) Η παρούσα πρόταση αναφέρεται μόνο στις πωλήσεις που πραγματοποιούνται από επαγγελματίες πωλητές. Κατά συνέπεια, οι ιδιωτικές πωλήσεις δεν περιλαμβάνονται καθόλου στο πεδίο εφαρμογής της και εξακολουθούν να υπόκεινται εξ ολοκλήρου στα ισχύοντα εθνικά καθεστώτα ΠαοάγραΦοο. 2. δ) Η συγκεκριμένη παράγραφος, εμπνευσμένη ως ένα βαθμό από την ιρλανδική νομοθεσία, στοχεύει στον ορισμό αυτού που καλείται στο Πράσινο Βιβλίο "εμπορική εγγύηση". Αφορά κάθε εμπορική εγγύηση αγαθού, ανεξάρτητα από το πρόσωπο που την προσφέρει. Αφορά επίσης τις εμπορικές εγγυήσεις έναντι αντιτίμου και πς προεκτάσεις έναντι αντιτίμου των δωρεάν εγγυήσεων. Ο παρών ορισμός συνδέεται άμεσα με το άρθρο 5 της παρούσας πρότασης. Άρθρο 2 Το άρθρο αυτό θέτει την αρχή - αρκετά απλή άλλωστε - ότι τα αγαθά πρέπει να είναι σύμφωνα προς τους ορούς της σύμβασης. Το εν λόγω σημείο εκκίνησης, το οποίο τέθηκε Λ»ς "«νίκη n~rf θα δώσει τη δυνατότητα να καλυφθεί ένα ολόκληρο σύνολο Γαταστάοεων, νωρίς νσ „ ΛΙ βένετα ως κύρια βάση ίο κριτήριο της "συμμόρφωσης προς τις νόμι»ο; προόδους TOÎI t m ^ o V o r »' ο οποίο είχε υποδειχθεί στο Πράσινο Βιβλίο. Το εν λόγω κριπρίο, αν «αι έ^ινε δεκτό τιη,Κ*. v\rtt •* 'στους καταναλωτικούς κύκλους, προκάλεσε, πράγματι, πολλές 'ίντιρρήσ^ις εκ ^^οα- επαγγελματιών. "" naoavpgcDoc 1. Η αρχή της συμμόρφωσης προς τους όρους της σύμβασης μπορεί επίσης να θεωρηθεί ως κοινή βάση των διαφόρων εθνικών νομικών παραδόσεων. Η συμμόρφωση προς τους όρους της σύμβασης αποτελεί επίσης το κριτήριο που έγινε αποδεκτό από τη Σύμβαση της Βιέννης, το 1980 σχετικά με πς διεθνείς πωλήσεις εμπορευμάτων μεταξύ επαγγελματιών. Η συμμόρφωση προς τους όρους της σύμβασης δεν απορρέει μόνο από τη συμμόρφωση προς τους ρητούς όρους της, αλλά και από τη συμμόρφωση προς ορισμένα κριτήρια που θέτει η δεύτερη παράγραφος. Τα κριτήρια μπορούν να θεωρηθούν, στο πλαίσιο των συστημάτων δικαίου της ηπειρωτικής Ευρώπης, ως επιτακτικοί κανόνες εφαρμοστέοι στις συμβάσεις πώλησης καταναλωτικών αγαθών και, στο εθιμικό δίκαιο (commom law), μπορούν να ενσωματωθούν στην έννοια των σιωπηρών όρων (implied terms) της σύμβασης, που οι συμβαλλόμενοι δεν μπορούν να παραβλέψουν. Σύμφωνα με τα πιο σύγχρονα νομικά συστήματα (νέος αστικός κώδικας της Ολλανδίας, νομοθεσίες των σκανδιναβικών χωρών) και τη Σύμβαση της Βιέννης, εγκαταλείπεται η διάκριση μεταξύ της υποχρέωσης παράδοσης και της νομικής εγγύησης για κρυμμένα ελαττώματα, που ισχύει κατά παράδοση σε ορισμένα συστήματα δικαίου, υπέρ της νέας και κοινής αντίληψης περί συμμόρφωσης των αγαθών προς τους όρους της σύμβασης. Τις θεωρητικές και πρακπκές δυσκολίες που προκύπτουν από τη συγκεκριμένη διάκριση μπορεί εξάλλου να καταδείξει η γαλλική νομολογία, η οποία, προϊόντος του χρόνου, εξομοίωσε και διαχώρισε διαδοχικά πς δύο αυτές έννοιες, χωρίς να καταστεί δυνατόν να εξαχθεί ένα τελικό συμπέρασμα. nqpavpgcpoc 2 Στη δεύτερη αυτή παράγραφο και υπό το φως διαφορετικών εθνικών παραδόσεων, ελήφθησαν υπόψη διάφορα στοιχεία ως επεξηγήσεις της αρχής της συμμόρφωσης προς τους όρους της σύμβασης. Η σύνταξη της εμπνεύσθηκε επίσης σε μεγάλο βαθμό από το άρθρο 35, παράγραφος 2, της Σύμβασης της Βιέννης. ΠαοάνοαΦοο 3 Το Πράσινο Βιβλίο έθεσε το ερώτημα της επέκτασης των κανόνων που διέπουν τη νομική εγγύηση και σπς παροχές υπηρεσιών σχετικών με τα αγαθά (εγκατάσταση, επισκευή, συντήρηση, κ. τ. λ. ) και οι απαντήσεις ήταν κατά μεγάλη πλειονότητα θετικές. Ωστόσο, η Επιτροπή θεωρεί ότι το πολύπλοκο και η ποικιλομορφία των παρεχομένων υπηρεσιών δυσχεραίνουν την απλή επέκταση των κανόνων της πώλησης των αγαθών στην παροχή υπηρεσιών. Ανπθέτως, όσον αφορά πς εγκαταστάσεις αγαθών που συνδέονται με την πώληση, η εν λόγω επέκταση μπορεί να πραγματοποιηθεί χωρίς δυσκολία και είναι μάλιστα απαραίτητη εξαιτίας της δυσκολίας να γίνει διάκριση στην πράξη μεταξύ των δύο υπηρεσιών που παρέχει ο επαγγελματίας και λόγω της ανάγκης να προστατευθεί με ενιαίο τρόπο ο καταναλωτής. Άρθρο 3 Παράνραακκ 1. Η πρώτη φράση της παρούσας παραγράφου καθορίζει, αφενός, την ευθύνη του πωλητή για τα ανπσυμβστικά ελαττώματα και, αφετέρου, τη στιγμή κατά την οποία εκπμάται η συμμόρφωση των εμπορευμάτων προς τους όρους της σύμβασης. Είναι εμπνευσμένη από το άρθρο 36, παράγραφος 1, της Σύμβασης της Βιέννης αλλά, αντίθετα από την εν λόγω Σύμβαση και από το δίκαιο ορισμένων κρατών μελών, καθορίζει όπ η συμμόρφωση των εμπορευμάτων προς τους όρους της σύμβασης εκπμάται τη σπγμή κατά την οποία ο καταναλωτής παραλαμβάνει το αγαθό και όχι τη στιγμή της σύναψης της σύμβασης. Μόνο αυτή φαίνεται να είναι η σωστή λύση για πς καταναλωτικές σχέσεις. Εξάλλου, οι απαντήσεις στο σχετικό ερώτημα του Πράσινου Βιβλίου ήταν στη συντριπτική τους πλειονότητα σύμφωνες ως προς αυτό το σημείο. Εφόσον ο καταναλωτής γνώριζε ή δεν μπορούσε να αγνοεί (εμφανές ελάττωμα του αγαθού το οποίο ο καταναλωτής είχε εξετάσει πριν την αγορά) το ανπσυμβατικό ελάττωμα τη σπγμή της ayopac δεν υφίσταται στην πραγματικότητα ανπσυμβατικό ελάττωμα στη σύμβαση, διόπ ο καταναλωτήί δέχθηκε το αγαθό ως τέτοιο και κατ* αυτόν τον τρόπο το αγαθό αυτό είναι "σύμφωνο προο ν σύμβαση". Η μη ύπαρξη ευθύνης του πωλητή σπς περιπτώσεις έπεται βεβαίως ήδη, κατ'αρχήν, ^~ ίο την απλή εφαρμογή της έννοιας της συμφωνίας προς της σύμβαση. Θεωρήσαμε, ωστόσο, προτιμότερο να θεσπίσουμε ρητώς τη λύση αυτή. Η περίοδος των δύο ετών φαίνεται επαρκής για την επίτευξη κάποιου συμβιβασμού μεταξύ των περιόδων που έχουν καθιερωθεί από τα διάφορα κράτη μέλη. ΠαοάνοαΦΟΟ 2 Πρόκειται για την οριοθέτηση της ευθύνης του πολίτη όσον αφορά πς δημόσιες δηλώσεις που γίνονται από τρίτους, κριτήριο συμφωνίας προς τη σύμβαση που αναφέρεται στο σημείο δ της παραγράφου 2 του άρθρου 2. Ο πωλητής απαλλάσσεται από την ευθύνη σε όλες πς περιπτώσεις που προβλέπονται σε κάθε παύλα. ΠαοάνοαΦοο 3 Ο ορισμός των κανόνων των σχετικών με το αποδεικτικό βάρος εξακολουθεί να εναπόκειται, κατά κανόνα, στα εθνικά δίκαια. Σύμφωνα με τους παραδοσιακούς κανόνες περί απόδειϊης, θα εναπόκειτο συνήθως στον καταναλωτή να αποδείξει όπ η μη συμφωνία του αγαθού προς τη σύμβαση υφίστατο ήδη, τουλάχιστον σε εμβρυακή κατάσταση, κατά τη σπγμή που αυτός παρέλαβε το αγαθό. Εν τούτοις, εφόσον η μη συμφωνία απορρέει από τη ύπαρξη ελαττώμχτΓος που εμφανίζεται μόνο αργότερα (και μερικές φορές πολύ αργότερα), η προσκόμιση της απόδειξης της ύπαρΣης του ελαττώματος κατά τη σπγμή της παραλαβής του αγαθού μπορεί να αποδειχθεί ανυπέρβλητο κώλυμμα για τον καταναλωτή. Πράγματι, είναι γενικά πολύ ευκολότερο για τον επαγγελματία να αποδείξει όπτο ανπσυμβατικό ελάττωμα δεν υπήρχε κατά την σπγμή της παράδοσης και όπ αυτό απορρέει, για παράδειγμα, από κακή χρήση εκ μέρους του καναλωτή. Για το λόγο αυτό η νομολογία ορισμένων κρατών μελών ανέπτυξε με την πάροδο του χρόνου μια τακτική που αποβλέπει στη διενέργεια ανατροπής του αποδεικτικού βάρους σπς περιπτώσεις αγορών εκ μέρους καταναλωτών από επαγγελματίες. Η παρούσα παράγραφος προβλέπει κατ'αυτόν τον τρόπο μια μερική ανπστροφή του αποδεικτικού βάρους όσον αφορά την crrryun ύπαρξης του συμβατικού ελαττώματος υπέρ του καταναλωτή για μια σύντομη περίοδο έξι μηνών μετά την παράδοση, Παοάνοαίροο. 4. Όταν δεν πρόκειται για ήσσονος σημασίας αντισυμβαπκά ελαττώματα, ο καταναλωτής έχει δικαίωμα επιλογής μεταξύ των τεσσάρων κλασικών μέσων: καταγγελία της σύμβασης ή μείωση της πμής, αντικατάσταση ή επισκευή του αγαθού. Τα τέσσερα αυτά μέσα υπάρχουν και στη Σύμβαση της Βιέννης, καθώς και στις πιο σύγχρονες εθνικές νομοθεσίες, ενώ σπς πιο παραδοσιακές νομοθεσίες υπάρχουν μόνο τα δύο πρώτα, και με την προσθήκη των δύο τελευταίων το δίκαιο 8α συμβαδίσει σίγουρα περισσότερο με την οικονομική πραγματικότητα. Συνήθως, οι επαγγελματίες φοβούνται το πρώτο μέσο (καταγγελία της σύμβασης με επιστροφή του αγαθού και επιστροφή του καταβληθέντος ανπτίμου) και συχνά φρονούν ότι πρέπει να αποκλείεται όταν το αγαθό επιδέχεται επισκευή ή ανταλλαγή, γεγονός εξάλλου που ανταποκρίνεται στην οικονομική και κοινωνική πραγματικότητα, αφού ο καταναλωτής, εκτός εάν έχει χάσει την εμπιστοσύνη του στο προϊόν ή τον πωλητή, είναι συνήθως ικανοποιημένος με την ανταλλαγή ή την επισκευή του προϊόντος. Ωστόσο, είναι σημαντική η διατήρηση του συγκεκριμένου μέσου, για τους εξής λόγους: δεδομένου του εύρους της έννοιας της συμμόρφωσης, το συγκεκριμένο μέσο αποτελεί σε ορισμένες περιπτώσεις το μόνο που ενδείκνυται, αποτελεί ένα καλό μέσο που έχουν στη διάθεση τους οι καταναλωτές για να επιτύχουν την επισκευή ή π)ν ανταλλαγή του προϊόντος εντός των καλύτερων δυνατών προθεσμιών, αποτελεί το κλασικό μέσο που είναι κοινό σε όλες τις νομικές παραδόσεις. Δεν πρέπει να υπάρχει φόβος κατάχρησης του εν λόγω μέσου από τους καταναλωτές. Κατ'αρχάς όταν η επιστροφή του καταβληθέντος αντιτίμου δε ζητηθεί σε σύντομο χρονικό διάστημα μετά την πώληση, το επιστρεφόμενο ποσό κανονικά θα μειωθεί, ούτως ώστε να ληφθεί υπόψη η χρηοιφθορά του αγαθού, που έγινε εκ μέρους του καταναλωτή. Κατά δεύτερο λόγο, ο καταναλωτής πρέπει να 11 αγοράσει ένα νέο αγαθό, για να αντικαταστήσει εκείνο που επέστρεψε στον επαγγελματία. Τέλος, οι εμπειρίες των επαγγελματιών, οι οποίοι πωλούν βάσει της αρχής "πελάτης ικανοποιημένος ή αποζημιωμένος", αποδεικνύουν όπ οι καταναλωτές συμπεριφέρονται συνήθως λογικά. Στο πλαίσιο αυτό, πρέπει να υπενθυμιστεί όπ ακόμα και αυτοκίνητα πωλήθηκαν βάσει της αρχής "πελάτης ικανοποιημένος ή αποζημιωμένος" με προθεσμία ενός μήνα. Η προθεσμία εγγύησης έχει καθορισθεί δύο ετών (παράγραφος 1), όπως η προθεσμία που προβλέπεται από τη σύμβαση της Βιέννης. Εντούτοις, ο καταναλωτής δεν μπορεί να προσφύγει στη διάρκεια όλης αυτής της προθεσμίας σε όλα τα μέσα που του αναγνωρίζονται: το δικαίωμα καταγγελίας της σύμβασης πώλησης ή αντικατάστασης του αγαθού παραχωρείται μόνο στη διάρκεια του πρώτου έτους μετά την παράδοση. Αυτή η διαφοροποιημένη λύση βασίζεται στην ιδέα ότι η καταγγελία της πώλησης και η αντικατάσταση είναι μέσα που καθίστανται, με την πάροδο του χρόνου, όλο και περισσότερο ακατάλληλα καθόσον παρατείνεται η περίοδος χρήσης του αγαθού. Εξάλλου, αποβλέπει στην καθιέρωση ενός συμβιβασμού με πς παραδόσεις των χωρών του common law που αναγνωρίζουν προθεσμία εγγύησης αρκετά μεγάλη (έξι ετών), όσον αφορά τη δυνατότητα απαίτησης αποζημιώσεων-τόκων, αλλά που περιορίζουν σε περίοδο αρκετά σύντομη τη δυνατότητα επιστροφής του προϊόντος και απαίτησης απόδοσης του αντίπμου. Πάντοτε μέσα σ' ένα πνεύμα συμβιβασμού και για να επιτραπεί μεταφορά της οδηγίας προσαρμοσμένης σπς διάφορες εθνικές νομικές παραδόσεις, επιτρέπεται να περιορίζουν τα κράτη μέλη την επιλογή του καταναλωτή σε περιπτώσεις ελαττωμάτων του προϊόντος μικρότερης σημασίας. Παοάνοαωοο 5. Οι εθνικές διατάξεις που ισχύουν στις πωλήσεις μεταξύ επαγγελματιών είναι κανονικά λιγότερο αυστηρές από αυτές που ισχύουν σπς πωλήσεις μεταξύ ενός επαγγελματία και ενός καταναλωτή. Οι πωλητές μπορούν έτσι να συμπεριλαμβάνουν συχνά στις συμβάσεις τους ρήτρες απαλλαγής τους από την ευθύνη για τη νομική εγγύηση. Οι ρήτρες αυτές θα ισχύουν εξάλλου απένανπ στο κοινοτικό δίκαιο, διόπ το πεδίο εφαρμογής της οδηγίας αριθ. 93/13 για τις καταχρηστικές ρήτρες περιορίζεται στις συμβάσεις που συνάπτονται μεταξύ "ενός καταναλωτή και ενός επαγγελματία". Η κατάσταση αυτή μπορεί να οδηγήσει στο να επιρριφθεί αδίκως στους τελικούς πωλητές όλη η ευθύνη για τα ελαττώματα των αγαθών που προκύπτουν τελικά από ενέργεια ή παράλειψη κάποιου άλλου προσώπου. Πρόκειται κυρίως για ελαττώματα κατασκευής, ελαττώματα που οφείλονται στην κακή χρήση ενός προηγούμενου ενδιάμεσου ή ακόμη και για αντισυμβαπκά ελαττώματα που απορρέουν από πς ανακοινώσεις που αναφέρονται στο άρθρο 2, παράγραφος 2, εδάφιο β). Μολονότι η παρούσα πρόταση οδηγίας αφορά την τελική πώληση των καταναλωτικών αγαθών, κρίνεται επίσης απαραίτητο να προβλεφθεί στο κείμενο της, υπέρ του τελικού πωλητή, δικαίωμα προσφυγής κατά των υπευθύνων προσώπων, τα οποία πρέπει να μπορεί να επιβαρύνει με την προκληθείσα δαπάνη από τα ελαττώματα που τους καταλογίζονται. Οι λεπτομέρειες αυτού του δικαιώματος προσφυγής καθορίζονται από πς νομοθεσίες των κρατών μελών. Άρθρο 4 Το άρθρο 4 ορίζει προθεσμία από την ημερομηνία κατά την οποία διαπιστώνεται ανπσυμβατικό ελάττωμα, της οποίας η τήρηση αποτελεί τυπική προϋπόθεση για τη δυνατότητα άσκησης των δικαιωμάτων που προβλέπονται στα προηγούμενα άρθρα. Παράνοαακκ 1. Η υποχρέωση για τον αγοραστή να καταγγείλει στον πωλητή τα αντισυμβαπκά ελαττώματα εντός ορισμένης προθεσμίας από την ημερομηνία κατά την οποία διαπιστώνεται το ελάττωμα αυτό υπάρχει ήδη σε μερικές εθνικές νομοθεσίες (Δανία, Σουηδία, Φινλανδία, Ιταλία Λουξεμβούργο, Κάτω Χώρες, Πορτογαλία), καθώς και στο άρθρο 39, παράγραφος 1 της σύμβαση 12 της Βιέννης. Η υποχρέωση αυτή ενισχύει τη νομική ασφάλεια και ενθαρρύνει τον αγοραστή να ενεργεί ταχέως, ενώ λαμβάνει υπόψη τα συμφέροντα του πωλητή. Όπως και στη σύμβαση της Βιέννης, η προθεσμία ξεκινά από τη στιγμή κατά την οποία ο καταναλωτής διαπίστωσε ή όφειλε κανονικά να είχε διαπιστώσει το ανπσυμβατικό ελάττωμα. Η τελευταία φράση παραπέμπει στο καθήκον εύλογης επιμελείς του καταναλωτή να εξετάσει τα αγαθά μετά την παραλαβή τους, αναλόγως των περιστάσεων, χωρίς να ορίζεται αυστηρή υποχρέωση πραγματοποίησης εξονυχιστικού ελέγχου του αγαθού ή πραγματοποίηση δοκιμών προκειμένου να αξιολογηθεί η λειτουργία του ή οι επιδόσεις του. ngpavpgcDOc 2. Η εναλλακτική που επιλέχθηκε υπέρ μίας μόνον προθεσμίας, τόσο υλικής όσο και διαδικαστικής φύσεως, υποχρεώνει την καθιέρωση της αρχής της διακοπής της παραγραφής με την άσκηση της καταγγελίας που προβλέπεται στην παράγραφο 1. Η μη καθιέρωση αυτής της αρχής θα ισοδυναμούσε με εξαναγκασμό των καταναλωτών να προσφύγουν ενώπιον των δικαστηρίων για να αποφύγουν την απώλεια δικαιωμάτων τους και θα αποτελούσε αποθάρρυνση όσον αφορά έναν ταχύ και φιλικό διακανονσισμό μεταξύ των υπεύθυνων και των καταναλωτών. Οι λεπτομέρειες εφαρμογής της διακοπής της παραγραφής (κυρίως όσον αφορά τον καθορισμό της στιγμής κατά την οποία αρχίζει να παρέρχεται η προθεσμία) καθορίζονται από τα εθνικά δίκαια. Άρθρο 5 ΠαοάγραΦοο 1. Η παρούσα παράγραφος θεσπίζει την μάλλον αυτονόητη αρχή ότι η κάθε προσφερόμενη εγγύηση δεσμεύει νομικά τον εγγυητή σύμφωνα με τους όρους που προβλέπονται στο έγγραφο εγγύησης. Αυτό δεν συνεπάγεται όπ δίδεται κάποιος νομικός χαρακτηρισμός της εγγύησης (σύμβαση, μονομερής υπόσχεση κ. τ. λ. ) ο οποίος, εξάλλου, θα μπορούσε να διαφέρει ανάλογα με το νομικό καθεστώς του εγγυητή και τις εθνικές νομικές παραδόσεις. Επίσης η παρούσα παράγραφος εξομοιώνει τη σχετική με πς εγγυήσεις διαφήμση με τους ίδιους τους όρους των εγγυήσεων αυτών. Στην πραγματικότητα, ο καταναλωτής δεν έχει ποτέ πρόσβαση στα εγγυητικά έντυπα πριν την αγορά του προϊόντος. Ο καταναλωτής λοιπόν έρχεται σε επαφή με τις εγγυήσεις μόνο μέσω της διαφήμισης. Η εμπιστοσύνη του καταναλωτή και οι προσδοκίες του διαμορφώνονται ως εκ τούτου από τη διαφήμση τη σχεπκή με πς εγγυήσεις. Πρέπει λοιπόν να θεωρηθεί ότι οι διαφημσπκές αυτές ανακοινώσεις αποτελούν αναπόσπαστο τμήμα των όρων της εγγύησης. Εξάλλου, έχει ήδη οριστεί ανάλογη αρχή σε κοινοπκό επίπεδο, στο πλαίσιο της οδηγίας αριθ. 90/314 του Συμβουλίου της 13ης Ιουνίου 1990 σχετικά με τα ταξίδια, τις διακοπές και πς περιοδείες με κατ5 αποκοπήν τιμή, οδηγία η οποία ορίζει στην παράγραφο 2 του άρθρου 3 ως αρχή ότι "οι πληροφορίες που περιλαμβάνονται στο έντυπο δεσμεύουν τον οργανωτή και τον πωλητή λιανικής". Η παρούσα παράγραφος θεσπίζει στη συνέχεια την αρχή σύμφωνα με την οποία οι εγγυήσεις πρέπει να φέρνουν το δικαιούχο σε πλεονεκτικότερη θέση από τη θέση που είναι προκύπτει από το προβλεπόμενο από τα προηγούμενα άρθρα καθεστώς. Δεν είναι απαραίτητο όλα τα στοιχεία της προσφερόμενης εμπορικής εγγύησης να προχωρούν πέραν των όσων προβλέπονται σπς επιτακτικές διατάξεις της οδηγίας: αρκεί η θέση του καταναλωτή που απορρέει από την προσφερόμενη εγγύηση να βελτιώνεται κατά τον ένα ή τον άλλο τρόπο. ΠαοάνραΦοο. 2. Προκειμένου να εξασφαλιστεί η διαφάνεια και η σωστή ενημέρωση των καταναλωτών, κάθε εγγύηση πρέπει να είναι γραπτή και να περιλαμβάνει ορισμένες ελάχιστες πληροφορίες. Όταν η εγγύηση προσφέρεται κατά παράβαση των καθιερωμένων κανόνων, όπως εξάλλου και όταν η εγγύηση αντιβαίνει στην παράγραφο 1 του άρθρου 5, τούτο δεν πρέπει να έχει καμία επίπτωση στην εγκυρότητα της εγγύησης: ο καταναλωτής θα μπορεί πάντα να επικαλεστεί την προσφερθείσα εγγύηση και να απαιτήσει την ενεργοποίηση της. Όμως, τα κράτη μέλη οφείλουν να προβλέψουν αποτελεσματικά μέσα προκειμένου να εμποδίσουν την προσφορά τέτοιων εγγυήσεων στην αγορά, ώστε να εξασφαλιστεί η επίτευξη των επιδιωκομένων στόχων και να μειωθούν οι πιθανές αιτίες διαφορών. 13 Προκειμένου να εξασφαλισθεί απόλυτη διαφάνεια, η παρούσα παράγραφος θεσπίζει επίσης το δικαίωμα των καταναλωτών οι οποίοι επιθυμούν να συμβουλευθούν τα έγγραφα της εγγύησης πριν από την αγορά των αγαθών. Αρθρο 6 napavpgcDoc 1. Πρόκειται για "κλασική" διάταφι που στοχεύει στην σαφή καθιέρωση του επιτακτικού χαρακτήρα των κανόνων που θεσπίζονται από την παρούσα πρόταση υπέρ του καταναλωτή. Οι κανόνες αυτοί δεν μπορούν να παραμερίζονται, ούτε ακόμα και με τη συγκατάθεση του καταναλωτή. napavpgcDoc 2. Μια ανάλογη διάταξη υπάρχει ήδη στην οδηγία αριθ. 93/13 (Καταχρηστικές ρήτρες) καθώς και στην οδηγία 94/47 (Χρονομεριστική μίσθωση). Άρθρο 7 ΠαοάνραΦοο. 1. Όπως απορρέει σαφώς από το κείμενο της πρότασης αυτής και όπως έχει εκτενώς εξηγηθεί στην αιπολογική έκθεση, η Επιτροπή προπ'θεται να καλύψει με το κείμενο αυτό μόνο ένα πολύ περιορισμένο μ$ρος των ζητημάτων που προκύπτουν από την πώληση των καταναλωτικών αγαθών. Όσον αφορά τα αντισυμβαπκά ελαττώματα, η Επιτροπή στο πλαίσιο της απόλυτης τήρησης της αρχής της αναλογικότητας, αποσκοπεί στην επίλυση, με τα μέσα που ορίζονται στο άρθρο 4, αποκλειστικά των προβλημάτων που αφορούν τα ίδια τα αγαθά και τα οποία προκύπτουν από τα αντισυμβαπκά ελαττώματα. Οι γενικοί (ή ειδικοί, φυσικά) κανόνες των εθνικών νομοθεσιών προχωρούν συνήθως πολύ μακρύτερα και επεκτείνουν, σε ορισμένες περιπτώσεις, την ευθύνη του πωλητή (ή άλλων προσώπων, για παράδειγμα του παραγωγού) μέχρι την αποζημίωση και άλλων ζημιών που υφίσταται ο καταναλωτής λόγω του ανπσυμβατικού ελαττώματος. Αυτό μπορεί να είναι το χαλί που καταστράφηκε από την ελαττωμσπκή συσκευή καθαρισμού, η τιμή ενοικίασης αυτοκινήτου αντικατάστασης κ. τ. λ. Η παρούσα πρόταση βεβαίως δεν θ(γειτη σωρευτική εφαρμογή αυτών των εθνικών κανόνων. napavpgcDoc 2. Πρόκειται για μια παραδοσιακή διάταξη στο πλαίσιο των οδηγιών που αφορούν την προστασία των καταναλωτών. Άρθρο 8 Δεδομένου όπ η πρόταση οδηγίας αφορά κυρίως τη νομική εγγύηση και περιορίζεται στον καθορισμό μας ελάχιστης κοινής βάσης δικαιωμάτων για τους κοπσναλωτές θεωρείται ενδεδειγμένη μια προθεσμία 2 ετών για τη μεταφορά στο εθνικό δίκαιο. 14 Πρόταση ΟΔΗΠΑΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ σχετικά με την πώληση και τις εγγυήσεις καταναλωτικών αγαθών ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ Έχοντας υπόψη: τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 100Α, την πρόταση της Επιτροπής0', τη γνώμη της Οικονομκής και Κοινωνικής Επιτροπής(2), Αποφασίζοντας σύμχρωνα με τη διαδικασία του άρθρου 189Β της συνθήκης(3), Εκτιμώντας: ότι η εσωτερική αγορά περιλαμβάνει ένα χώρο χωρίς εσωτερικά σύνορα μέσα στον οποίο εξασφαλίζεται η ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων, των προσώπων, των υπηρεσιών και των κεφαλαίων όπ η ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων αφορά όχι μόνο τις επαγγελματικές συναλλαγές αλλά και τους ιδιώτες- όπ τούτο συνεπάγεται, για τους καταναλωτές που κατοικούν σε κράτος μέλος, τη δυνατότητα να κάνουν αγορές, έχοντας επίγνωση των σχετικών πλεονεκτημάτων και μειονεκτημάτων, στο έδαφος ενός άλλου κράτους μέλους, με βάση ένα ελάχιστο σύνολο δίκαιων κανόνων που διέπουν την αγορά καταναλωτικών αγαθών- όπ οι νομοθεσίες των κρατών μελών σχεπκά με πς πωλήσεις καταναλωτικών αγαθών παρουσιάζουν πολλές διαφορές, με συνέπεια να διαφέρουν μεταξύ τους οι εθνικές αγορές πώλησης καταναλωτικών αγαθών καινά είναι δυνατή η εμφάνιση στρεβλώσεων του ανταγωνισμού μεταξύ των πωλητών- όπ ο καταναλωτής, ο οποίος προσπαθεί να αξιοποιήσει τα πλεονεκτήματα της μεγάλης αγοράς προμηθευόμενος αγαθά σε κράτος με^λος άλλο από εκείνο της διαμονής του διαδραματίζει κεφαλαιώδη ρόλο στην ολοκλήρωση της εσωτερικής αγοράς, εμποδίζοντας την τεχνητή επανεμφάνιση νέων συνόρων και τη στεγανοποίηση των αγορών- όπ αυτές οι δυνατότητες (1) (2) (3) 15 αυξάνονται σε μεγάλο βαθμό από τις νέες επικοινωνιακές τεχνολογίες οι οποίες επιτρέπουν την εύκολη πρόσβαση σε διεθνή συστήματα διανομής ή σε συστήματα διανομής άλλων κρατών μελών- ότι απουσία μιας ελάχιστης εναρμόνισης των κανόνων των σχετικών με την αγορά καταναλωτικών αγαθών, η ανάπτυϊη της πώλησης αγαθών μέσω των νέων επικοινωνιακών τεχνολογιών εξ αποστάσεως κινδυνεύει να εμποδισθεί σοβαρά- ότι η δημιουργία μας ελάχιστης κοινής βάσης δικαιωμάτων για τους καταναλωτές, που θα ισχύει ανεξάρτητα από τον τόπο αγοράς των αγαθών εντός της Κοινότητας, θα ενισχύσει την εμπιστοσύνη των κoτgvgλωτώv rai 0g τους επιτρέψει vg αξιοποιήσουν καλύτερα τα πλεονεκτήματα που απορρέουν από τη δημιουργία της εσωτερικής αγοράς- ότι οι κυριότερες δυσκολίες πς οποίες συναντούν οι καταναλωτές και οι οποίες αποτελούν την κύρια πηγή διενέξεων με τους πωλητές, αφορούν την μη ανταπόκριση του αγαθού στους όρους σύμβασης- όπ αρμόζει επομένως να υπάρξει προσέγγιση των σχετικών με την πώληση καταναλωτικών αγαθών εθνικών νομοθεσιών ως προς το θέμσ αυτό, χωρίς η προσέγγιση αυτή να θίξρι τις διατάξεις και αρχές των εθνικών δικαίων περί συμβατικής και εξωσυμβατικής ευθύνης- όπ, πρώτα απ' όλα, τα αγαθά πρέπει να είναι σύμφωνα προς τους όρους της σύμβασης- όπ η έννοια της συμφωνίας προς τους όρους της σύμβασης μπορεί να θεωρηθεί ως κοινό θεμέλιο των διαφόρων εθνικών νομικών παραδόσεων· όπ ο πωλητής πρέπει να είναι ο άμεσος υπεύθυνος ένανπ του κατονοιλωτή σε ό,π σφορά τη συμφωνίο των αγgθώv προς τους όρους της σύμβοσης- όπ συτή είναι η καθιερωμένη napgooaiaw*) λύση στα δίκαια των κρατών μελών- όπ ο πωλητής πρέπει εντούτοις να έχει τη δυνατότητα να στραφεί κατά του προμηθευτή του ή κατά του πgpgγωγoύ, όταν η μη συμφωνία προς τους όρους της σύμβοσης απορρέει από δική τους πράφι ή παράλειψη όπ, σε περίπτωση μη ανταπόκρισης του προϊόντος στους όρους της σύμβασης, αρμάζει να δοθεί στον καταναλωτή το δικαίωμα να επιτύχει είτε την επισκευή εάετην αντικατάσταση του αγαθού, είτε μα μείωση του πμήματος ως αποζημίωση ή ακόμη την καταγγελία της σύμβασης πώλησης· όπ πρέπει εντούτοις να υπάρχει χρονικός περιορισμός της άσκησης αυτών των δικαιωμάτων και να καθορίζονται οι προθεσμες κατά πς οποίες μπορούν αυτά να ασκηθούν κατά του πωλητή- όπ για να εξασφαλισθεί η ασφάλεια σπς συναλλαγές και η ενπμότητα σπς σχέσεις μεταξύ των μερών, θα πρέπει να βαρύνεται ο καταναλωτής με την υποχρέωση να καταγγέλλει στον πωλητή, μέσα σε σύντομη προθεσμία, κάθε διαπιστούμενη ανανπστοιχία του προϊόντος προς τους όρους της σύμβασης- για να επιτραπεί στα μέρτ\ να καταλήγουν σε φιλικό διακανανονισμχ5 χωρίς να υποχρεώνονται να προσφεύγουν αμέσως στη δικαιοσύνη για τη διαφύλαξη των δικαιωμάτων τους, αρμόζει να προβλεφθεί όπ η καταγγελία της μη ανταπόκρισης του αγαθού προς τους όρους της σύμβασης εκ μέρους του καταναλωτή διακόπτει την προθεσμία παραγραφής- 16 όπ είθιοτοι, τουλάχιστον γιο ορισμένες κατηγορίες αγαθών, να προσφέρουν οι πωλητές ή οι παραγωγοί εγγυήσεις επί των προϊόντων τους προκείμενου να ασφαλίσουν τους καταναλωτές ένανπ παντός ελαττώμττος που τυχόν 0g εμφανισθεί εντός ορισμένης προθεσμας ό πη πρακτική αυτή μπορεί νο συμβάλει στη δημιουργίσ μεγαλύτερου gvτgγωvισμoύ μέσο στην gγopά· ότι, ωστόσο, οι εγγυήσεις ουτές μπορεί vg αποτελούν απλό διαφημιστικό μέσον και να αποδεικνύονται παραπλανητικές για τον καταναλωτή· για να εξασφαλισθεί η διαφάνεια της αγοράς πρέπει να ορισθούν κοινές αρχές που θα ισχύουν για πς προσφερόμενες από τους οικονομικούς φορείς εγγυήσεις· όπ το δικαιώματα που η παρούσα οδηγίο παραχωρεί στους καταναλωτές δεν πρέπει να μπορούν να καταργηθούν κατόπιν συμφωνίας μεταξύ των συμβαλλομένων, διόπ έτσι καθίσταται κενή περιεχομένου η έννομος προστασία· όπ ο καταναλωτής πρέπει πάντοτε να μπορεί να επικαλείται τα δικαιώματα που του παρέχει η παρούσα οδηγία ή οποιαδήποτε άλλη ισχύουσα εθνική διάταξη, ακόμη και όταν έχει αποδεχθεί την εφαρμογή της εγγύησης- όπ η προστασία του καταναλωτή η οποία απορρέει από την παρούσα οδηγία δεν πρέπει να μειώνεται για το λόγο όπ ορίζεται ως εφαρμοστέο δίκαιο για τη σύμβαση το δίκαιο μιας τρίτης χώρας- όπ η νομοθεσία και η νομολογία σ' αυτόν τον τομέα καταμαρτυρούν, σε διάφορα κράτη μ£λη, μα αυξανόμενη μέριμνα για την εξασφάλιση ενός υψηλότερου επιπέδου προστασίας για τους καταναλωτές- όπ ενόψει αυτής της εξέλιίης καθώς και της εμπειρίας από την εφαρμογή της παρούσας οδηγίας θα μπορεί να αποδειχθεί απαραίτητο να προβλεφθεί μα μεγαλύτερη εναρμάνιση προβλέποντας κυρίως άμεση ευθύνη του παραγωγού όσον αφορά τα ελαττώματα για τα οποία ευθύνεται- ότι τα κράτη μίλη πρέπει να έχουν την ευχέρεια να εγκρίνουν ή να διατηρούν, στον τομέα που διέπεται από την παρούσα οδηγία, αυστηρότερες διατάξεις προκείμενου να προσφερθεί στους καταναλωτές ακόμη υψηλότερο επίπεδο προστασίας· 17 ΕΞΕΔΩΣΑΝ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΟΔΗΠΑ: Άρθρο 1 Πεδίο εφαρμογής και ορισμοί 1. Η παρούσα οδηγία έχει αντικείμενο την προσέγγιση των νομοθεπκών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων των κρατών μελών, οι οποίες αφορούν την πώληση και πς εγγυήσεις καταναλωτικών αγαθών, με σκοπό την επίτευξη ενός ομοιόμορφου ελαχίστου επιπέδου προστασίας για τους καταναλωτές στο πλαίσιο της εσωτερικής αγοράς. 2. Για τους σκοπούς της παρούσας οδηγίας, νοούνται ως: α) Καταναλωτής: το φυσικό πρόσωπο το οποίο, στο πλαίσιο των συμβάσεων που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της παρούσας οδηγίας, ενεργεί για σκοπό μη εντασσόμενο στο πλαίσιο της επαγγελματικής του δραστηριότητας. β) Καταναλωτικό αγαθό: κάθε αγαθό, κανονικά προοριζόμενο για τελική χρήση ή κατανάλωση, εξαιρουμένων των ακινήτων. γ) Πωλητής: το φυσικό ή νομικό πρόσωπο που πωλεί καταναλωτικά αγαθά στο πλαίσιο της επαγγελματικής του δραστηριότητας. δ) Εγγύηση: κάθε επιπλέον ανάληψη υποχρέωσης εκ μέρους του πωλητή ή του παραγωγού σε σχέση με το νομικό καθεστώς της πώλησης καταναλωτικών αγαθών, για επιστροφή του καταβληθέντος τιμήματος, αντικατάσταση, επισκευή ή φροντίδα καθ' οιονδήποτε τρόπο του αγαθού μετά την πώληση, ιδιαίτερα εάν το αγαθό δεν πληροί τους όρους της σύμβασης. Άρθρο 2 Συμμόρφωση προς τους όρους της σύμβασης 1. Τα καταναλωτικά αγαθά πρέπει να είναι σύμφωνα προς τους όρους της σύμβασης πώλησης. 2. Τα αγαθά θεωρούνται σύμφωνα προς τους όρους της σύμβασης, εφόσον κατά την παράδοση τους στον καταναλωτή: α) ανταποκρίνονται στην περιγραφή που έχει γίνει από τον πωλητή και έχουν τις ιδιότητες του αγαθού εκείνου που ο πωλητής είχε παρουσιάσει στον καταναλωτή ως δείγμα ή πρότυπο- β) είναι κατάλληλα για πς χρήσεις για πς οποίες προορίζονται συνήθως τα αγαθά του ιδίου τύπου· 18 γ) είναι κατάλληλα για κάθε ειδική χρήση την οποία επιζητεί ο καταναλωτής και η οποία γνωστοποιήθηκε στον πωλητή κατά τη σπγμή της σύναψης της σύμβασης, εκτός κι αν προκύπτει εκ των περιστάσεων ότι ο αγοραστής δεν ακολούθησε πς επεξηγήσεις του πωλητή δ) οι ιδιότητες και η απόδοση τους είναι ικανοποιητικές λαμβανομένης υπόψη της φύσης του αγαθού και του πμήμττος που καταβλήθηκε, καθώς και των δημοσίων δηλώσεων που έχουν γίνει σχετικά με αυτά από τον πωλητή, τον παραγωγό ή τον αντιπρόσωπο του. 3. Η μη ανταπόκριση προς τους όρους της σύμβασης που απορρέει από κακή εγκατάσταση του αγαθού λογίζεται ως ελάττωμα που αντίκειται στους όρους της σύμβασης όταν η εγκατάσταση έχει πραγματοποιηθεί από τον πωλητή ή υπό την ευθύνη του. Άρθρο 3 Υποχρέωση του πωλητή 1. Ο πωλητής ευθύνεται ένανπ του καταναλωτή για κάθε ελάττωμα που αντίκειται στους όρους της σύμβασης και το οποίο υπάρχει κατά τη σπγμή της παράδοσης του αγαθού στον καταναλωτή και εκδηλώνεται μέσα σε προθεσμα 2 ετών από τη σπγμή αυτή, εκτός εάν, κατά τη σπγμή της σύναψης της σύμβασης πώλησης, ο καταναλωτής γνώριζε ή δεν μπορούσε να αγνοεί το ανησυμβατικό ελάττωμι. 2. Ο πωλητής δεν ευθύνεται όταν το αγαθό δεν ανταποκρίνεται στους στις δημοσιές δηλώσεις του παραγωγού ή του ανππροσώπου του όταν: - ο πωλητής αποδεικνύει όπ δεν γνώριζε και δεν ήταν λογικά σε θέση να γνωρίζει τη σχετική δήλωση· - ο πωλητής αποδεικνύει όπ διόρθωσε τη σχετική δήλωση κατά τη στιγμή της πώλησης του αγαθού· - ο πωλητής αποδεικνύει όπ η απόφαση περί πραγματοποιήσεως της αγοράς δεν επηρεάστηκε από τη σχετική δήλωση. 3. Μέχρις αποδείξεως του εναντίου τα ελαττώματα ως προς την ανταπόκριση του αγαθού προς τους όρους της σύμβασης, τα οποία εκδηλώνονται μέσα σε προθεσμα 6 μηνών από τη σπγμή της παράδοσης, τεκμαίρονται όπ υφίστανται κατ1 αυτή την ημερομηνία, εκτός εάν το τεκμήριο αυτό είναι ασυμβίβαστο με τη φύση των αγαθών ή τη φύση του ελαττώματος. 4. 'Οταν ένα ελάττωμα ως προς την ανταπόκριση του αγαθού προς τους όρους της σύμβασης επισημαίνεται στον πωλητή, σύμφωνα με το άρθρο 4, ο καταναλωτής έχει δικαίωμα να ζητήσει 19 από αυτόν είτε την επισκευή του αγαθού δωρεάν και μέσα σε λογική προθεσμία είτε την αντικατάσταση του αγαθού, εφόσον αυτό είναι δυνατό, είτε ανάλογη μείωση του τιμίματος είτε την καταγγελία της σύμβασης. Η άσκηση του δικαιώματος καταγγελίας της σύμβασης ή αντικατάστασης του αγαθού περιορίζεται σε ένα έτος. Τα κράτη μ$λη μπορούν να προβλέπουν τον περιορισμό του φάσματος των δικαιωμάτων που avgq>épovrai στο πρώτο εδάφιο σε περιπτώσεις που η μη ανταπόκριση του αγαθού προς τους όρους της σύμβασης είναι ήσσονος σημασίας. 5. Όταν θεμελιώνεται ευθύνη του τελικού πωλητή έναντι του καταναλωτή λόγω ελαττώματος απορρέοντος από πράίη ή παράλειψη του παραγωγού ή προγενέστερου πωλητή εντασσομένου στην ίδια αλυσίδα συμβάσεων ή οποιουδήποτε άλλου μεσάζοντος, ο τελικός πωλητής έχει το δικαίας να στραφεί κατά παντός υπευθύνου, με βάση τα προβλεπόμενα από το δίκαιο των κρατών μελών. Άρθρο 4 Υποχρεώσεις του καταναλωτή 1. Για να επωφεληθεί από τα δικαιώματα που αναφέρονται στο άρθρο 3, πgpάγpaφoς 4, ο καταναλωτής οφείλει να καταγγείλει στον πωλητή κάθε ελάττα^ ως προς την gvrgnOKpicni του ayg0ou στους όρους της σύμβοσης εντός προθεσμίσς ενός μηνός gno τη σπγμή κατά την οποίο ο καταναλωτής το διαπίστωσε ή έπρεπε κανονικά να το έχει διαπιστώσει. 2. Η καταγγελία που γίνεται σύμρωνα με την παράγραφο 1, διακόπτει την παραγραφή των δικαιωμάτων που προβλέπονται στο άρθρο 3, παράγραφος 4. Άρθρο 5 Εγγυήσεις 1. Κάθε προσφερόμενη από τον πωλητή ή παραγωγό εγγύηση, δεσμεύει νομκά το άτομο που την προσφέρει σύμφωνα με τους όρους που ορίζονται στο έγγραφο της εγγύησης και στη σχετική διαφήμση και πρέπει να φέρνει τον δικαιούχο σε θέση πιο πλεονεκτική από εκείνη που απορρέει από πς εφαρμοστέες εθνικές διατάξεις για την πώληση καταναλωτικών aγgθώv. 2. Η εγγύηση πρέπει νσ είναι γραπτή, να είναι δυνατόν να την μελετήσει ο καταναλωτής πριν από την αγορά και να προσδιορίζει σαφώς τα αναγκαία για την ενεργοποίηση της στοιχεία και συγκεκριμένα τη διάρκεια και την εδαφική της έκταση, καθώς και το όνομα και τη διεύθυνση του εγγυητή. 20 Άρθρο 6 Αναγκαστικός χαρακτήρας των διατάξεων 1. Οι συμβσπκές ρήτρες ή συμφωνίες που συνάπτοντοι με τον πωλητή πριν οπό την καταγγελία του ελαττώματος και αποκλείουν ή περιορίζουν τα παραχωρούμενα στον καταναλωτή με την παρούσα οδηγία δικαιώματα δεν δεσμεύουν τον καταναλωτή. 2. Τα κράτη μ$λη λαμβάνουν Tg gvayraig ^ pg ώστε, όποιος κι αν είναι ο εφαρμοστέος στη σύμβαση νόμος και εφόσον αυτή συνδέεται στενά με την επικράτεια των κρατών μελών, να μη στερείται ο Kargvc^Ofc της περεχόμενης gno την ngpouoo οδηγίο προοτοσίσς. Άρθρο 7 Εθνικά δίκαια και ελάχιστη προστασία 1. Η άσκηση των παραχωρουμένων gno την ngpouoo οδηγίο δικαιωμάτων δεν θίγει την άσκηση άλλων δικαιωμάτων που μπορεί ο καταναλωτής να προβάλει δυνάμει εθνικών κανόνων περί συμβατικής ή εξωσυμβατικής ευθύνης. 2. Tg κράτη μέλη μπορούν να θεσπίζουν ή νο διατηρήσουν, στο καλυπτόμενο από την παρούσα οδηγία πεδίο, αυστηρότερες διατάξεις, συμφωνίες με τη Συνθήκη, γισ την εξασφάλιση ενός υψηλότερου επιπέδου προστοσίσς στον κσπινειλωτή. Άρθρο 8 Ενσωμάτωση στο εθνικό δίκαιο 1. Τα κράτη μ$λη θεσπίζουν πς αναγκαίες νομοθεπκές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις, προκειμένου να συμμορφωθούν προς την παρούσα οδηγία, το αργότερο 2 χρόνια μετά τη δημοσίευση της στην Επίσημη Εφημεριοα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων. Ενημερώνουν αμέσως την Επιτροπή σχεπκά. Όταν τα κράτη μ$λη θεσπίζουν πς εν λόγω διατάξεις, οι τελευταίες αυτές περιέχουν παραπομπή στην παρούσα οδηγία ή συνοδεύονται από παρόμοια παραπομπή κατά την επίσημη δημοσίευση τους. Ο τρόπος της παραπομπής καθορίζεται από τα κράτη μίλη. 2. Τα κράτη μ$λη ανακοινώνουν στην Επιτροπή το κείμενο των διατάξεων εσωτερικού δικσίου που θεσπίζουν στον τομεο που διέπεται gno την παρούσα οδηγίο. 21 Άρθρο 9 Έναρξη ισχύος Η παρούσα οδηγία αρχίζει να ισχύει την εικοστή ήμερα από τη δημοσίευση της στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων. Η παρούσα οδηγία απευθύνεται στα κράτη μ$λη. Άρθρο 10 Αποδέκτες Βρυξέλλες, Για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, Για το Συμβούλιο, Ο Πρόεδρος Ο Πρόεδρος 22 ΑΕΛΤΙΟ ΑΝΤΙΚΤΥΠΟΥ Πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με την πώληση και τις εγγυήσεις καταναλωτικών αγαθών 1. α. Λσμβανομένης υπόψη της αρχής της επικουρικότητας, γιατί απαιτούνται κοινοτικά νομοθετικά μέτρα και ποιοι είναι οι κύριοι στόχοι τους; Κύριοι στόχοι της πρότασης είναι: βελτίωση της λειτουργίας της ενιαίας αγοράς. ενίσχυση της εμπιστοσύνης των καταναλωτών προς την ενιαία αγορά και προσφορά σ' αυτούς της δυνατόππας να αξιοποιήσουν πλήρως την κατάργηση των συνόρων κσι να συμβάλουν ενεργά σε μια καλύτερη ενοποίηση της ευρωπαϊκής οικονομίας. εξασφάλιση στους ευρωπαίους καταναλωτές μας ελάχιστης βάσης δικαιωμάτων τα οποία να τους παρέχουν υψηλό επίπεδο προστασίας σε περίπτωση αγοράς καταναλωτικών αγαθών, ανεξάρτητα από το έδαφος του κράτους μέλους στο οποίο πραγματοποιούνται οι αγορές αυτές. Οι στόχοι αυτοί δεν μπορούν να υλοποιηθούν με ικανοποιητικό τρόπο gno Tg κράτη μ£λη Kgi, επομένως, λόγω των διοστάσεων κσι των συνεπειών της σχεδισζομένης δράσεως, μπορούν νο υλοποιηθούν καλύτερα σε κοινοτικό επίπεδο, μέσω οδηγίας η οποία θα αποβλέπει στην προσέγγιση των υπαρχουσών εθνικών νομοθεσιών και στη δημιουργία μιας ελάχιστης βάσης δικαιωμάτων για τους καταναλωτές σε ολόκληρη την Ένωση. β. Θα αποφέρει η πρόταση πρόσθετα πλεονεκτήματα ή μήπως θα παρουσιάσει μειονεκτήματα; Η πρόταση παρουσιάζει πρόσθετα πλεονεκτήματα ως προς τους βασικούς της στόχους. Τα πλεονεκτήματα αφορούν τη γενική βελτίωση της ποιότητας των προϊόντων που κυκλοφορούν στην ευρωπαϊκή αγορά, την αύξηση της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής οικονομίας και την επιμήκυνση της διάρκειας ζωής των προϊόντων, με θετικές επιπτώσεις για το περιβάλλον (λόγω της μείωσης της υπερεκμετάλλευσης των φυσικών πόρων και της μείωσης των αποβλήτων) και για την απασχόληση (λόγω της μεγαλύτερης χρήσης υπηρεσιών επισκευής και ελέγχου, που εξ ορισμού χρησιμοποιούν πολυάριθμο εργατικό δυναμικό). Επιπλέον, η πρόταση συμβάλλει στην απλούστευση του υπάρχοντος σήμερα νομοθεπκού πλαισίου του σχετικού με την πώληση καταναλωτικών αγαθών και τις εμπορικές εγγυήσεις, διευκολύνοντας έτσι τη δραστηριότητα των επιχειρήσεων. γ. Εξετάστηκε το ενδεχόμενο άλλων λύσεων και με ποια αποτελέσματα (π. χ. κώδικες συμπεριφοράς, αυτορρύθμιοη του τομέα); Ο κύριος στόχος της οδηγίας -η προσέγγιση των εθνικών νομοθεσιών των σχετικών με τη νομική εγγύηση- είναι ασυμβίβαστος με λύσεις βασισμένες σε κώδικες συμπεριφοράς. Επιπλέον, ο εν λόγω τομέας είναι υπερβολικά ανομοιογενής για να εξετασθεί το ενδεχόμενο να εκδοθούν κώδικες συμπεριφοράς σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Το απέδειξαν εξάλλου και οι διαβουλεύσεις που έγιναν στο πλαίσιο του Πράσινου Βιβλίου. Παρά το γεγονός όπ η Επιτροπή, μέσω του Πράσινου Βιβλίου, κάλεσε τους οικονομικούς φορείς να της υποβάλουν κάθε πρόταση περί αυτορρύθμσης την οποία θα θεωρούσαν σκόπιμη και δημοσίευσε μάλιστα, ως παράδειγμα, έναν κώδικα συμπεριφοράς για τις εμπορικές εγγυήσεις τον οποίο κατάρπσε η Βρετανική Ένωση Λιανικού Εμπορίου, καμία συγκεκριμένη πρόταση ή πρωτοβουλία δεν της ανακοινώθηκε μέχρι σήμερα. Η πρόταση οδηγίας αφήνει εντούτοις ένα τεράσπο περιθώριο για πρωτοβουλίες αυτορρύθμισης. Εξάλλου, οι σχετικές με πς εμπορικές εγγυήσεις διατάξεις περιορίζονται στην εξαγγελία ορισμένων βασικών αρχών που θα ενισχύονταν σημανπκά εάν υλοποιούνταν και αναπτύσσονταν στο πλαίσιο της αυτορρύθμισης. Η Επιτροπή δεν θα παραλείψει να υποστηρίξει θερμά κάθε σχετική πρωτοβουλία. 23 2. α. Ποιος θα επηρεαστεί από την πρόταση; Ποιος τομέας δραστηριότητας; Ποια είναι η διάσταση των επιχειρήσεων και η συνολική απασχόληση στον τομέα; Ο τομέας δραστηριότητος που θο επηρεαστεί σπό την πρόταση, είνσι ο τομέας της πώλησης καταναλωτικών αγαθών. Η διάσταση των επιχειρήσεων ποικίλλει φυσικά πολύ: μεγάλες επιχειρήσεις συνυπάρχουν με μικρομεσαίες. β. Παρουσιάζει ο τομέας αυτός ιδιαίτερα χαρακτηριστικά, όπως π. χ. δεσπόζουσα θέση μικρού αριθμού μεγάλων επιχειρήσεων; Όχι. Ποιες θα είναι οι συνέπειες της πρότασης για τις πολύ μικρές επιχειρήσεις, τη βιοτεχνία και τα ελεύθερα επαγγέλματα; Σε ό,π αφορά πς πολύ μικρές επιχειρήσεις στον τομέα της λιανικής πώλησης, η πρόταση τους εξασφαλίζει τη δυνατότητα να προσφεύγουν κατά των προμηθευτών τους μέσα στην άλυσο διανομής. δ. Είναι τα καταστήματα αυτά συγκεντρωμένα σε συγκεκριμένες γεωγραφικές ζώνες της Κοινότητας; Όχι. 3. σ. Ποιες είναι οι υποχρεώσεις τις οποίες θα επιβάλει η πρόταση στις επιχειρήσεις; Ποιο θα είναι το κόστος της επιβολής της συμμόρφωσης; Το κόστος για την επιβολή της συμμόρφωσης είναι αμελητέο. Δεδομένου όπ η πρόταση επιμηκύνει, σε σχέση με το δίκαιο ορισμένων κρατών μελών, πς προθεσμίες της νομκής εγγύησης κσι διευκολύνει πς προσφυγές των καταναλωτών κατά των υπευθύνων οικονομικών φορέων, σε περίπτωση βλάβης των προϊόντων, θά πρέπει ίσως vg αναμένουμε μια κάποιο περιορισμένη ούξηση των δαπανών για την κάλυψη των ελαττωματικών προϊόντων. Οι δαπάνες gυτές πάντως βα είναι πολύ μικρές κοι μπορούν πλήρως να υπολογισθούν εκ των προτέρων, βάσει του συντελεστή αξιοπιστίας των προϊόντων. Ας υπενθυμίσουμε όπ η πρόταση οδηγίας δεν αποβλέπει παρά στην κάλυψη του ίδιου του ελαττωματικού προϊόντος (επισκευή, επιστροφή κλπ), εξαιρουμένης κάθε άλλης ζημίας προκαλούμενης άμεσα ή έμμεσα στον καταναλωτή από το ελαττωμπικό προϊόν. Για να αποφευχθεί η ενδεχόμενη αύξηση αυτών των δαπανών, οι οικονομικοί παράγοντες θα αναγκασθούν ενδεχομένως να βελτιώσουν ή να αναπροσαρμόσουν τα συστήματα γενικού ελέγχου της ποιότητας, τα οποία θα εντοπίζουν και θα διορθώνουν πς εσωτερικές αιτίες αναποτελεσματικότητας, συμβάλλοντας έτσι ουσιωδώς στη σταδιακή μείωση των Ôongvo>v. Σύμρα^ με τους ειδικούς, η μείωση κόστους που μπορεί νο επιτευχθεί μέσω της εφαρμογής μας σωστής διαχείρισης σε θέμττα ποιότητος, μπορεί νο ξεπεράσει το 10% του κύκλου εργοσιών. Επιπλέον, διευκρινίζοντσς τους κονόνες τους σχετικούς με την ευθύνη, η πρότοση μπορεί νο συμβάλει στη μείωση του οριθμού των δικοοτικών διαφορών και των σχετικών δαπανών. Η προσέγγιση των εθνικών νομοθεσιών των σχετικών με την πώληση καταναλωτικών αγαθών και πς εγγυήσεις, αποτελεί επίσης μα απλούστευση του υπάρχοντος σήμερα σε ευρωπαϊκό επίπεδο νομικού πλαισίου κσι μπορεί έτσι νο συμβάλει, με γενικό τρόπο, στη μείωση των δαπανών των οικονομκών φορέων γιο την Kora^OTi και την εφαρμογή των διαφόρων υπαρχόντων εθνικών νόμων. β. Υπάρχουν άλλες διοικητικές διαδικασίες ή έντυπα προς συμπλήρωση; Όχι. 24 γ. Απαιτούνται άδειες ή εγκρίσεις για τη θέση σε κυκλοφορία στην αγορά; Όχι. δ. Θα εισπράττονται τέλη; Όχι. 4. α. Ποιες είναι οι προβλέψιμες οικονομικές συνέπειες της πρότασης (δαπάνες, πλεονεκτήματα, κλπ) επί της απασχόλησης; Δεδομένου όπ η πρόταση οδηγίας δίνει έμφαση στην επισκευή των αγαθών και μπορεί να ωθήσει στην παραγωγή αγαθών με μεγαλύτερη διάρκεια ζωής, θα αυξηθεί η χρήση υπηρεσιών επισκευής και ελέγχου που απαιτούν πολυάριθμο εργατικά δυναμικά. β. Επί των επενδύσεων και της δημιουργίας ή έναρξης λεπΌυργίας νέων επιχειρήσεων; Για τους λόγους που αναφέρουμε στην προηγούμενη παράγραφο, η πρόταση μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα το να ενθαρρύνει τη δημιουργία νέων επιχειρήσεων που θα έχουν ως άξονα την παροχή υπηρεσιών σχετιζόμενων με την επισκευή και τη συντήρηση των αγαθών. γ. Επί της ανταγωνιστικότητας τωνεπη(ειρήσεων, τόσο στην κοινοτική αγορά όσο και στις αγορές των τρίτων χωρών; Η πρόταση έχει θετικές επιπτώσεις επί της ανταγωνιοτικότητας των επιχειρήσεων. Εν πρώτοις, η πρόταση θα συμβάλει στο να αυξηθεί σημαντικά η εμπιστοσύνη των καταναλωτών προς την ενιαία αγορά και θα τους ωθήσει να αντλήσουν τα μεγαλύτερα δυνατά ωφέλη. Η αύξηση των διασυνοριακών αγορών των καταναλωτών θα συμβάλει στην άρση των εμποδίων στις συναλλαγές και της τεχνητής στεγανοποίησης των αγορών. Ο ανταγωνισμός έτσι θα αυξηθεί, πράγμα που θα ενισχύσει την ανταγωγιστ^ότητα των επιχειρήσεων. Δεύτερον, η πρόταση θα ενθαρρύνει τη βελτίωση των σχέσεων συνεργασίας μεταξύ των οικονομικών φορέων που ενεργούν στα διάφορα επίπεδα της εμπορίας των αγαθών, προκειμένου να εξασφαλιστεί η τελική ικανοποίηση των καταναλωτών. Τρίτον, η πρόταση μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα να ωθήσει τους οικονομικούς φορείς, ιδιαίτερα τους παραγωγούς κατovgλωτικώv αγαθών, vg δημιουργήσουν σωστά συστήματσ διαχείρισης ποιότητσς, με αντίστοιχη αύξηση της ανταγωνιστικότητας των επιχειρήσεων. Τέταρτον, η πρόταση θα ωθήσει τους οικονομικούς φορείς να επιδεικνύουν μεγαλύτερη προσοχή στις δηλώσεις πς σχετικές με τα αγαθά και να αποφεύγουν τη χρήση ισχυρισμών διφορούμενων ή και παρατιλανητικών, σχετικά με τσ αγαθά, θα αυξηθεί η διαφάνεια της αγοράς και οι καταναλωτές eg μπορούν πιο εύκολο νο συγκρίνουν τα προϊόντα μεταξύ τους, πράγμα που ασφαλώς θα ενισχύσει τον ανταγωνισμό. Τέλος, η οδηγία θα επιτρέψει στους καταναλωτές να έχουν σαφή ιδέα των δικαιωμάτων τους σε περίπτωση αγοράς ελαττωματικών προϊόντων rai θα διευκολύνει την εκ μέρους τους άσκηση των δικαιωμάτων τους. Μέσω της υποχρέωσης που επιβάλλεται στους καταναλωτές να γνωστοποιούν εντός βραχείας προθεσμίας κάθε διαπιστούμενο ελάττωμι (επί ποινή έκπτωσης των δικαιωμάτων τους), αυτοί μπορούν να παίξουν το ρόλο του τελευταίου κρίκου στην αλυσίδα του "ποιοτικού ελέγχου", επιτρέποντας στους οικονομικούς φορείς να έχουν την αναγκαία ανάδραση πληροφοριών προκείμενου να εντοπίζουν και να διορθώνουν πς αιτίες ανε^τελεσμτι^άτητος. δ. Επί των αρχών που θα είναι επιφορτισμένες με την εφαρμογή των διατάξεων; Η πρόταση δεν είνσι φύσεως τέτοισς που νο προκαλέσει ιδιαίτερες δαπάνες για πς εθνικές αρχές. 25 ε. Υπάρχουν άλλες έμμεσες επιπτώσεις; Όχι. m. Ποια είναι το κόστος και τα πλεονεκτήματα της πρότασης;. Κόστος: Σε ορισυένες περιπτώσεις, ιδίως στην περίπτωση των λιγότερο αποτελεσματικών επιχειρήσεων που λειτουογούν στο έδαφος εκείνων των κρατών μελών που έχουν σήμερα καθεστώς νομικής εγγύησης λιγότερο προστατευτικό από εκείνο που προβλέπει η πρόταση οδηγίας, πιθανόν να υπάρξει ελαφρά αύί^ση του κόστους, σχεπζόμενη με την κάλυψη των ελαττωμαπκών προϊόντων. Πλεονεκτήματα: Θα ενθαρρυνθεί η ενίσχυση των πολιτικών ποιότητας, με πιθανό αποτέλεσμα τη μείωση του κόστους κατά ποσοστό άνω του 10% του κύκλου εργασιών. Θα ενισχυθεί η ανταγωνισπκότητα. Θα βελπωθεί η διαφάνεια της αγοράς. Θα ενισχυθεί η ανταγωνιστικότητα. Θα αυξηθεί η εμπιστοσύνη των καταναλωτών προς την ενιαία αγορά. Θα γίνονται περισσότερες διασυνοριακές αγοραπωλησίες. Θα ενισχυθεί η οικονομκή ενοποίηση Θα ενισχυθεί ο ανταγωνισμός και η ανταγωνιστικότητα. Θα υπάρξουν θεπκές συνέπειες για την απασχόληση και για το περιβάλλον. Απολογισμός: τα πλεονεκτήματα υπερισχύουν σαφώς του κόστους. β. α. Συνέπειες επί των MME. Περιέχει η πρόταση μέτρα που να λαμβάνουν υπόψη τις ειδικές συνέπειες της επί των MME - εάν όχι, γιατί; Ενδείκνυνται λιγότερο αυστηρές ή διαφορετικές απαιτήσεις; Η πρόταση δεν περιέχει ειδικά μέτρα για τις MME. Εντούτοις, επειδή ένα από τα αδύνατα σημεία των MME συνίσταται στις δυσκολίες που αυτές αντιμετωπίζουν προκειμένου να ξεπεράσουν τον περίπλοκο χαρακτήρα του νομοθετικού περιβάλλοντος, η πρόταση μπορεί να έχει θετικές επιπτώσεις επί των MME, στο μέτρο όπου απλοποιεί το περιβάλλον αυτό. Η εκ μέρους της πρότασης διευκρίνιση των κανόνων των σχετικών με την ευθύνη μπορεί επίσης να συμβάλει στη μείωση των διενέξεων μεταξύ MME και καταναλωτών, διότι αυτοί οι τελευταίοι θα είναι περισσότερο σε θέση να αντιληφθούν την πραγματική έκταση των δικαιωμάτων τους και θα έχουν λιγότερο εύκολα την τάση να προβάλλουν αξιώσεις χωρίς νομικό έρεισμα. Επιπλέον, η ενθάρρυνση για τη δημιουργία επιχειρήσεων στον τομέα της επισκευής και συντήρησης προϊόντων θα ωφελήσει, κατά πρώτο λόγο, τις MME. Εξάλλου, είναι φανερό ότι, όλο και περισσότερο, ο πωλητής, αλλά ακόμη και οι παραγωγοί, προτιμούν να αναθέτουν με υπεργολαβία την εξυπηρέτηση των πελατών μετά την πώληση σε ανεξάρτητες ειδικευμένες επιχειρήσεις. β. Μπορούν να προβλεφθούν υψηλότερα κατώτατα όρια, που θα αποκλείουν τις MME χωρίς να εξουδετερώνεται η αποτελεσματικότητα των μέτρων; Οχι. 6α. Διαβούλευση. Αναφέρατε σε ποια φάση ξεκίνησαν οι διαβουλεύσεις και την ημερομηνία που δημοσιεύθηκε η ανακοίνωση του σχεδίου θέσπισης κανονιστικών μέτρων. Οι υπηρεσίες της Επιτροπής οργάνωσαν τον Ιανουάριο και το Φεβρουάριο 1993 δυο ακροάσεις, μια με τα κράτη μέλη και μα με τους ενδιαφερόμενους οικονομικούς κύκλους. Τον Απρίλιο της ίδιας χρονιάς, στην Ε. Ε. Δ. (Επιτροπή Εμπορίου και Διανομής), έγινε επίσης μια παρουσίαση των 26 υπό εξέλιξη εργασιών, την οποία ακολούθησε συζήτηση. Τις διαβουλεύσεις αυτές ακολούθησσν rai συνόδευσαν διμερείς επαφές με όσους κοινωνικούς εταίρους εκδήλωσαν ενδιαφέρον για το θέμα αυτό. Στο δεύτερο τριετές σχέδιο δράσης για την πολιτική στον τομέα των rargvcAiinxov (1993-1995), με τίτλο ΜΝο τεθεί η ενιαία αγορά στην υπηρεσία των ευρωπαίων καταναλωτών" (COM(93) 378 τελικό της 28ης Ιουλίου 1993), η Επιτροπή εξάγγειλε επίσημα την επικείμενη έκδοση ενός Πράσινου Βιβλίου πάνω σ' αυτό το θέμα. Σπς 15 Νοεμβρίου 1993, η Επιτροπή δημοσίευσε το Πράσινο Βιβλίο νια τις εγγυήσεις των καταναλωτικών αγαθών και την εξυπηρέτηση του πελάτη μετά την πώληση (COM(93) 509). Το εν λόγω Πράσινο Βιβλίο περιέχει μα εκτενή ανάλυση του δικαίου που ισχύει σε κάθε κράτος μέλος και σε κοινοτικό επίπεδο και που διέπει άμεσα ή έμμεσα πς εγγυήσεις και την εξυπηρέτηση μετά την πώληση, καθώς και μα μελέτη των εμπορικών πρακτικών στο θέμα της προσφερόμενης από τους οικονομικούς φορείς εγγύησης. Το Πράσινο Βιβλίο προβαίνει επίσης σε μα ανακεφαλαίωση των κυριότερων προβλημάτων που ανπμετωπίζουν οι καταναλωτές και οι οικονομικοί φορείς στο πλαίσιο της ενιαίας αγοράς και avgnruoo8i ένα φάσμα συγκεκριμένων προτάσεων για κοινοτικές δράσεις με σκοπό την επίλυση αυτών των προβλημάτων. Οι προτάσεις αυτές εστιάζονται στη δυνατότητα εναρμόνισης της νόμμης εγγύησης και, προς το σκοπό αυτό, προτείνεται ένα ολόκληρο ειδικό καθεστώς. Ορίσθηκε μέχρι πς 30 Απριλίου μα προθεσμα για διαβουλεύσεις. Με ανακοίνωση, δημοσιευθείσα στην ΕΕ αριθ. C 338 της 15ης Δεκεμβρίου 1993, η Επιτροπή κάλεσε όλους τους ενδιαφερόμενους, και ιδιαίτερα τους ενδιαφερόμενους κοινωνικούς εταίρους, να της παράσχουν κάθε πληροφορία και στοιχείο οικονομικού, κοινωνικού και/ή νομκού χαρακτήρα που θα έκριναν σκόπιμο, να της προτείνουν κάθε δράση που θα έκριναν ικανή να βελπώσει τη λειτουργία των εγυήσεων και της εξυπηρέτησης μετά την πώληση στο πλαίσιο της ενιαίας αγοράς και, ειδικότερο, να εκφράσουν πς θέσεις τους σχετικά με πς λύσεις που παρουσίαζε το Πράσινο Βιβλίο. Η Επιτροπή ανακοίνωσε επίσης όπ κάθε πρόσωπο που είχε υποβάλει γραπτές απαντήσεις, θα εκαλείτο ενδεχομένως σε ακρόαση. Επιπλέον, οργανώθηκαν διάφορα συνέδρια πάνω σ' αυτό το θέμα. Οι υπηρεσίες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής συμμετείχαν σε μα ημερίδα μελέτης που οργάνωσε το Πανεπιστήμιο της Ουτρέχτης στην Ολλανδία και σε ένα διήμερο συνέδριο στο Buxton, που οργανώθηκε από το Πανεπιστήμο του Σέφηλντ στο Ηνωμένο Βασίλειο και που συγκέντρωσε τους πανεπιστημακούς κύκλους, μαζί με εκπροσώπους του καταναλωτικού κοινού και ενδιαφερόμενους οικονομικούς φορείς. Η οκρόαση των προσώπων που απάντησαν στο Πράσινο Βιβλίο πραγματοποιήθηκε σπς 18 Ιουλίου 1994. Στην ακρόαστ) αυτά μετείχgv περίπου πενήντα άτομα, που εκπροσωπούσαν πς κυριότερες ομάδες συμφερόντων. Το πρώτο Ευρωπαϊκό Φόρουμ για καταναλωτικά θέματα, που πραγματοποιήθηκε στις Βρυξέλλες σπς 4 Οκτωβρίου 1994, είχε το Πράσινο Βιβλίο σαν ένα από τα κύρια θέματα συζήτησης. Το Ευρωπαϊκό Φόρουμ για καταναλωτικά θέματα συγκέντρωσε 350 άτομα, από 19 χώρες, που εκπροσωπούσαν διάφορους επαγγελματικούς κύκλους (παραγωγούς, διανομείς, εκπροσώπους οργανώσεων καταναλωτών, εκπροσώπους του δικαστικού κύκλου, πανεπιστημακούς καθηγητές ειδικευμένους στο καταναλωτικό δίκαιο, μϊλη των κοινοτικών θεσμικών οργάνων κλπ). β. Κατάλογος των οργανώσεων που, έχοντας κληθεί να γνωμοδοτήσουν για την πρόταση, γνωστοποίησαν τις γενικές τους απόψεις με λεπτομερή τρόπο, συμπεριλαμβανομένων και των ανησυχιών τους ή των αντιρρήσεων τους έναντι της τελικής πρότασης. Για ποιο λόγο δεν είναι δυνατόν -ή δεν είναι σκόπιμο- να ικανοποιηθούν τα αιτήματα τους; Οι επίσημες απαντήσεις στο Πράσινο Βιβλίο ανέρχονται σε 77, κατανεμόμενες ως εξής: 5 απαντήσεις από "θεσμκά όργανα" (Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, Ε. Κ. -Νομκή Επιτροπή, Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή, Συμβουλευτικό Συμβούλιο Καταναλωτών και Επιτροπή Εμπορίου και Διανομής). 36 απαντήσεις από επαγγελμτπκές οργανώσεις. 13 απαντήσεις από ενώσεις καταναλωτών. 12 απαντήσεις από κράτη ή φορείς που ανήκουν σε κράτη. 27 1 απάντηση από ομάδα πανεπιστημιακών (E. C. L. G. - European Consumer Lawers Group). 2 απαντήσεις από μεμονωμένες επιχειρήσεις. 8 απαντήσεις από μεμονωμένα άτομα (καθηγητές νομικής ή νομικούς συμβούλους επιχειρήσεων). γ. Κράτη μέλη Μόνο 4 κράτη μίλη απάντησαν επίσημα με επιστολή μέσω της Μόνιμης Ανππροσωπείας τους. Πάντως, ορισμένα υπουργεία ή ημιδημόσιοι φορείς άλλων τεσσάρων κρατών μελών απάντησαν απ ευθείας στην Επιτροπή. Τα κράτη της Ε. Ζ. Ε. Σ. (τρία εξ αυτών έχουν εν τω μεταξύ γίνει μέλη της Ένωσης) συμφώνησαν για την παρουσίαση μιας κοινής θέσης, με την εξαίρεση της Σουηδίας, που προπμησε να παρουσιάσει χωριστή θέση. Οι απαντήσεις των κρατών μελών είναι εν γένει αρκετά ευνοϊκές και ενθαρρυντικές. Ορισμένα συνιστούν ξεκάθαρα την υιοθέτηση κοινοτικών μέτρων προς την κατεύθυνση μιας εναρμόνισης της νομικής εγγύησης και της έγκρισης ενός κοινοπκού νομικού πλαισίου για πς εμπορικές εγγυήσεις (αυτή είναι επίσης η θέση και των χωρών της Ε. Ζ. Ε. Σ. ). Άλλα πάλι είναι πιο επιφυλακτικά, αλλά δηλώνουν όπ είναι έτοιμα να υποστηρίξουν πρωτοβουλίες, σε έναν τουλάχιστον από αυτούς τους τομείς (νομική εγγύηση και εμπορική εγγύηση). δ. Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο Οι δυο επιτροπές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου που εργάστηκαν πάνω σ' αυτό το θέμα (Επιτροπή Περιβάλλοντος και Καταναλωτών επί της ουσίας, Νομική Επιτροπή για γνωμοδότηση) έδωσαν πολύ θετικές απαντήσεις. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε το σχετικό ψήφισμα σπς 6 Μαΐου 1994. Το ψήφισμα αυτό είναι αρκετά λεπτομερές: ζητεί από την Επιτροπή να εκπονήσει μέχρι τα τέλη 1994 μια πρόταση οδηγίας για την ελάχιστη εναρμόνιση της νόμιμης εγγύησης και για τη θέσπιση ενός νομικού πλαισίου για πς εμπορικές εγγυήσεις. Το ψήφισμα καλεί επίσης την Επιτροπή να εξετάσει πιο εμπεριστατωμένα απ' ό,π στο Πράσινο Βιβλίο το θέμα της εξυπηρέτησης μετά την πώληση. ε. Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή Η γνώμη της Ο. Κ. Ε. εγκρίθηκε στην ολομέλεια της 1ης Ιουνίου 1994. Πρόκειται για μια έκθεση σε γενικές γραμμές πολύ θετική, έστω κι αν είναι πολύ γενικού χαρακτήρα, χωρίς πολλές λεπτομέρειες. Η Ο. Κ. Ε. εκφράζεται υπέρ μιας σταδιακής εναρμόνισης στο θέμα της νόμιμης εγγύησης, όπως επίσης καυ υπέρ μιας ρύθμισης-πλαισίου και ενός ευρωπαϊκού κώδικα του καταναλωτή σε θέματα εμπορικών εγγυήσεων, ενώ συνιστά, για την εξυπηρέτηση μετά την πώληση, τη θέσπιση κωδίκων συμπεριφοράς μάλλον, παρά την έκδοση κανονιστικών ρυθμίσεων. στ Ενώσεις καταναλωτών Υποστηρίζουν σαφώς και θερμώς πς κοινοτικές πρωτοβουλίες. Κατά τις ακροάσεις και στη διάρκεια του Φόρουμ, οι οργανώσεις καταναλωτών υπεράσπισαν με πολλή ενεργητικότητα και σθένος τις απόψεις τους. Μερικές από πς προτάσεις της Επιτροπής στο Πράσινο Βιβλίο επικρίθηκαν, διόπ οι ενώσεις θα προτιμούσαν να γίνουν μεγαλύτερα βήματα για την προστασία των καταναλωτών. Σε γενικές γραμμές, οι ενώσεις καταναλωτών τόνισαν την προτίμηση τους υπέρ μιας κοινοτικής δράσης με βαθμό προτεραιότητας στο θέμα της εναρμόνισης της νομικής εγγύησης, υπογραμμίζοντας ταυτόχρονα την επιθυμία τους για μια όσο το δυνατόν ευρύτερη δράση επίσης στον τομέα των εμπορικών εγγυήσεων και της εξυπηρέτησης μετά την πώληση. ζ. Επαγγελματικές οργανώσεις Οι επαγγελματικές οργανώσεις που εξέφρασαν θέση, μπορούν να ταξινομηθούν περιληπτικά σε τρεις κατηγορίες: Επαγγελματικές οργανώσεις που απορρίπτουν κάθε κοινοτική πρωτοβουλία. 28 Επαγγελματικές οργανώσεις που υποστηρίζουν μια ελάχιστη εναρμόνιση της νομικής εγγύησης και δέχονται όπ θα ήταν επιθυμητό να βελπωθεί η κατάσταση στον τομέα των εμπορικών εγγυήσεων, μέσω κωδίκων συμπεριφοράς. Επαγγελματικές οργανώσεις που απορρίπτουν, κατ' αρχήν, την εναρμάνιση της νομικής εγγύησης, αλλά δέχονται το ενδεχόμενο μιας κοινοτικής δράσης στο πεδίο των εμπορικών εγγυήσεων, τουλάχιστον μέσω κωδίκων συμπεριφοράς. Οι κυριότερες επαγγελματικές οργανώσεις που εκφράζουν θέσεις αντίθετες προς την ανάληψη κοινοτικών πρωτοβουλιών, στήριςαν πς πορεμβάσεις τους στην άποψη όπ δεν υπάρχουν ευαίσθητα προβλήματα και όπ δεν απαιτείται κοινοτική δράση. Λίγες συγκεκριμένες επικρίσεις διατυπώθη^ν πάντως πάνω σε συγκεκριμένες πτυχές των προτεινόμενων κοθεστώτων, ενώ μερικές φορές μπόρεσε νο επιτευχθεί αχόμη και γενική συμφωνία επί της ουσίας (όπως στην περίπτωση του καθεστώτος που προτείνει το Πράσινο Βιβλίο σχετικά με ένα νομκό πλαίσιο στο πεδίο των εμπορικών εγγυήσεων). Οι επαγγελματικοί κύκλοι φάνηκαν εξάλλου πολύ διασπασμένοι απένανπ σπς προτάσεις της Επιτροπής. Αξίζει να σημειωθεί όπ οι μεγάλες οριζόντιες ανππροσωπευπκές σε ευρωπαϊκό επίπεδο οργανώσεις διετυπωσσν συχνά θέσεις αρχών αρκετά αντίθετες προς την εναρμόνιση της νόμιμης εγγύησης (UNICE, Eurocommerce, Επιτροπή Εμπορίου και Διανομής, Orgalime), ενώ οι εθνικές οργανώσεις, που συχνά είναι μέλη αυτών των ευρωπαϊκών ομοσπονδιών, έλαβαν πιο μετριοπαθείς θέσεις, ή ακόμη rai υποστήριξαν ξεκάθαρα την εναρμόνιση της νόμμης εγγύησης: η C. N. P. F. (Εθνική Συνομοσπονδία Γαλλικής Εργοδοσίας), το Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο Παρισίων, η C. G. P. M. E. (Γενική Συνομοσπονδία Μικρών και Μεσαίων Επιχειρήσεων Γαλλίας), η Βρετανική Ένωση Λιανικού Εμπορίου (British Retail Consortium) και η AMADEA (Ένωση Παραγωγών Ηλεκτρικών Συσκευών Ηνωμένου Βασιλείου). Εκδηλώθηκε επίσης μια ευνοϊκή ανπμετώπιση ως προς την εναρμόνιση της νόμμης εγγύησης εκ μέρους εθνικών ή επαγγελματικών επανγελμττικών οργανώσεων με πιο τομεακές τάσεις. Για παράδειγμα, αναφέρουμε την Ομοσπονδία Ωρολογοποιών (Ένωση Ευρωπσίων Κατασκευαστών Αυτοκινήτων), τη Βρετανική Ένωση Εισαγωγέων Φωτογραφικών Ειδών, τη Software Publishers Association Europe και τη FEDSA (Ομοσπονδία Ευρωπαϊκών Ενώσεων Απ' Ευθείας Πωλήσεων). (roAMg), την ACEA Σε γενικές γραμμές, οι επαγγελμτπκές οργανώσεις έδειξαν πολύ πιο διατεθειμένες να δεχθούν μια εναρμόνιση της νομκής εγγύησης, παρά μια κοινοτική παρέμ^ση ουσίσς στον τομέο των εμπορικών εγγυήσεων και της εξυπηρέτησης μετά την πώληση. η. Ανταπόκριση στα σχόλια και τις υποδείξεις που διατυπώθηκαν Οι υποδείξεις και τα σχόλια που διστυπώθηκσν gno τους συμμετοσχόντες στη δισδικασία διαβουλεύσεων ελήφθησαν ευρέως υπόψη κατά την εκπόνηση της πρότασης οδηγίας. Μπορούμε να αναφέρουμε σαν παραδείγματα τον ορισμό του πεδίου εφαρμογής της πρότασης οδηγίας, την έννοια περί ελαττώματος, το ίδιο το γεγονός όπ η οδηγία εστιάζεται στη νομική εγγύηση, την εγκατάλειψη της ιδέας περί θεσπίσεως ενός σήματος Έυρω-εγγύησης" κλπ. θ. Ζητήθηκε επίσημα η γνώμη των επαγγελματικών οργανώσεων των MME; Εάν όχι, για ποιο λόγο; Η γνώμη των επαγγελματικών οργανώσεων των MME ζητήθηκε στο γενικό πλαίσιο του Πράσινου Βιβλίου. Επιπλέον, πριν και μετά την έγκριση του Πράσινου Βιβλίου, εκπρόσωποι των υπηρεσιών της Επιτροπής συζήτησαν για πς προτάσεις με εκπροσώπους των MME στο πλαίσιο συνεδριάσεων που οργσνώ(^^ν gno πς υπηρεσίες της Επιτροπής ή gno πς ίδιες πς οργανώσεις. 29 7. Παρακολούθηση και επανεξέταση. Αναφέρατε τους λεπτομερείς όρους παρακολούθησης και επανεξέτασης της πρότασης ως προς τις επιπτώσεις της και τις δαπάνες που θα προκύψουν από την εφαρμογή της. Μετά την έγκριση της, θα μπορεί η πρόταση να τροποποιείται εύκολα; Δεν προβλέπεται κανένας επίσημος μηχανισμός παρακολούθησης και επανεξέτασης της πρότασης. Η Επιτροπή δεν θα παραλείψει εντούτοις να πραγματοποιήσει πς αναγκαίες μελέτες και έρευνες προκειμένου να εκπμήσει την ορθή εφαρμογή της οδηγίας, μόλις αυτή εγκριθεί. Εν απουσία διαδικασίας τύπου επιτροπολογίας, κάθε τροποποίηση της οδηγίας θα πρέπει να ακολουθήσει την κανονική νομοθετική οδό. 30 iiiulMifcMrtiiiiiii ΐιΓΊΐιΐίΐιίτιιΐιΐΐιιι ι ιι ι ιΐι ι •ilium « mi ISSN 0254-1483 COM(95) 520 τελικό ΕΓΓΡΑΦΑ GR 10 Αριθ. καταλόγου : CB-CO-95-632-GR-C ISBN 92-77-96653-X Υπηρεσία Επισήμων Εκδόσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων L-2985 Λουζεμβούργο 3ι