title: MEDEDELING VAN DE COMMISSIE AAN DE RAAD, AAN HET EUROPEES PARLEMENT, AAN HET ECONOMISCH EN SOCIAAL COMITE EN AAN HET COMITE VAN DE REGIO'S - Illegale en schadelijke inhoud op het Internet

eurovoc_concepts:
computer network
consumer protection
crime
disclosure of information
network server

text: COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN Brussel, 16. 10. 1996 COM(96)487 def. MEDEDELING VAN DE COMMISSIE AAN DE RAAD, AAN HET EUROPEES PARLEMENT, AAN HET ECONOMISCH EN SOCIAAL COMITE EN AAN HET COMITE VAN DE REGIO'S Illegale en schadelijke inhoud op het Internet INHOUD INLEIDING 1. DE MOGELIJKHEDEN VAN HET INTERNET 2. HOE WERKT HET INTERNET? 3. ILLEGALE EN SCHADELIJKE INHOUD OP HET INTERNET 3 5 8 11 4. OPSPOREN EN BESTRIJDEN VAN ILLEGALE INHOUD OP HET INTERNET 13 5. MAATREGELEN TEGEN SCHADELIJKE INHOUD OP HET INTERNET 6. BELEIDSOPTIES/CONCLUSIES 20 28 INLEIDING Als symbool van de convergentie tussen de telecommunicatie-, computer- en inhoudindustrieën en als een van de voornaamste stimulansen van deze convergentie is het Internet de laatste jaren een van de voornaamste bouwstenen van de mondiale informatie-infrastructuur en een essentiële katalysator voor de totstandkoming van de informatiemaatschappij in Europa geworden. Het Internet wordt gekenmerkt door een in de geschiedenis van de communicatietechnologie ongekende groei en heeft momenteel zowat 60 miljoen gebruikers in 160 landen, een cijfer dat elk jaar verdubbelt. De populairste toepassing ervan, het World Wide Web, dat gebaseerd is op in Europa ontwikkelde protocollen, is snel een standaardmedium aan het worden voor informatie, publikatie en elektronische handel, met wereldwijd naar schatting 10 miljoen sites in 1995, een stijging met 1 600% ten opzichte van het voorgaande jaar. Als gevolg van deze duizelingwekkende groei en van de snelle ontwikkeling van een academisch en overheidsnetwerk naar een grootschalig communicatie- en handelsplatform, zorgt het Internet momenteel met de opkomst van een levendige en snel groeiende "Internet-economie" voor een revolutionaire ommekeer in een aantal economische sectoren. Tegelijkertijd oefent het invloed uit op maatschappelijk, cultureel en onderwijsgebied, waardoor burgers en leraren meer mogelijkheden krijgen en waardoor de barrières voor het creëren en verspreiden van inhoud worden verlaagd en universele rijkere digitale informatiebronnen mogelijk wordt. Internet ook een sterke toegang steeds tot Als gevolg van deze mogelijkheden is het overgrote gedeelte van de Internet-inhoud bedoeld voor informatie voor volledig legitiem (en vaak zeer produktief) zakelijk of particulier gebruik. Zoals via elke andere communicatietechnologie, vooral in de beginstadia, wordt ook via het Internet een hoeveelheid potentieel schadelijke of illegale inhoud overgebracht of wordt het als middel voor criminele activiteiten misbruikt. Hoewel het statistisch gezien om een beperkt verschijnsel gaat, zijn er talrijke uiteenlopende gebieden bij betrokken. Hierop zijn telkens verschillende nationale en internationale wettelijke regelingen van toepassing: • nationale veiligheid (instructies voor het maken van bommen, illegale productie van drugs, terroristische activiteiten); • bescherming van minderjarigen (beledigende vormen van marketing, geweld, pornografie); • bescherming van de menselijke waardigheid (aansporing tot rassenhaat of rassendiscriminatie); • economische veiligheid (fraude, instructies voor het namaken van creditcards); • informatieveiligheid (binnendringen in beveiligde computersystemen); • bescherming van de persoonlijke levenssfeer (niet-geautoriseerde mededeling van persoonlijke gegevens, elektronische pesterij); • bescherming van de reputatie (valse aantijgingen, onwettelijke vergelijkende reclame); • intellectuele eigendom (niet-geautoriseerde verspreiding van auteursrechtelijk beschermde werken, b. v. programmatuur of muziek). Hoewel de voordelen van het Internet de negatieve aspecten ervan ver overtreffen, kunnen deze aspecten toch niet over het hoofd worden gezien. Het betreft hier dringende vraagstukken van publiek, politiek, commercieel en juridisch belang. Bij de recente besprekingen in de Europese Unie werd er dan ook de nadruk op gelegd dat behoefte bestaat aan dringende maatregelen en concrete oplossingen. Derhalve heeft de Telecommunicatieraad onlangs op 27 september 1996 een resolutie goedgekeurd die het voorkomen van de verspreiding van illegale inhoud, in het bijzonder kinderpornografie, via het Internet beoogt. De Raad nam ter kennis dat de Commissie hierover een mededeling wilde publiceren en verheugde zich over dit initiatief. Hij beklemtoonde dat spoedig iets moest worden ondernomen en vroeg de Commissie om nog voor de volgende Telecommunicatieraad op 28 november 1996 praktische maatregelen voor te stellen. De Commissie is zich ten volle bewust van het belang van deze vraagstukken en van de noodzaak om het juiste evenwicht te vinden tussen het garanderen van de vrije informatiestroom enerzijds en van de bescherming van het openbaar belang om met terechte bezorgdheid rekening te houden anderzijds. Reeds op de informele bijeenkomst van de Raad in Bologna op 24 april 1996 bestempelden de ministers van Telecommunicatie en van Cultuur het vraagstuk van illegale en schadelijke inhoud op het Internet als dringende prioriteit. Men was de mening toegedaan dat, hoewel de bestaande nationale wetgeving ook op het Internet van toepassing is, er in een ruimer kader overeenstemming moet worden bereikt om een antwoord te bieden op de specifieke uitdagingen van het "netwerk van netwerken". De Commissie werd derhalve gevraagd om een overzicht op te stellen van de problemen die voortvloeien uit de snelle ontwikkeling van het Internet en om met name na te gaan of Europese of internationale regelgeving wenselijk is. Wat de verspreiding van illegale inhoud op het Internet betreft is het duidelijk dat de LidStaten verantwoordelijk zijn voor de handhaving van de bestaande wetten. Wat off-line illegaal is, is ook on-line illegaal en het is de taak van de Lid-Staten om voor de te zorgen. Niettemin moeten, gezien het zeer handhaving van deze wetten gedecentraliseerde en transnationale karakter van het Internet, concrete maatregelen worden voorgesteld met het oog op de versterking van de samenwerking tussen de Lid-Staten in het kader van justitie en binnenlandse zaken. Op een ander niveau heeft de aanwezigheid van illegale en schadelijke inhoud op het Internet een directe weerslag op de werking van de interne markt. Zo kan met name de goedkeuring door de Lid-Staten van regelgeving voor nieuwe Internet-diensten die bedoeld is om het algemeen belang te beschermen, tevens risico's inhouden voor concurrentieverstoring (bij voorbeeld als gevolg van een zeer uiteenlopende benadering van de potentiële aansprakelijkheid van Internet-dienstenaanbieders), het vrije verkeer van deze diensten hinderen en leiden tot een nieuwe versnippering van de interne markt. Wanneer deze problemen niet worden opgelost, kan communautair optreden vereist zijn. Zoals in elke andere nieuwe en snel groeiende industrie is zekerheid op wet- en regelgevingsgebied de conditio sine qua non om investeringen te bevorderen, de ontwikkeling van een concurrerende Internet-dienstensector te garanderen en de verdere groei van een op het Internet gebaseerde economie te verzekeren. Algemeen wordt erkend dat het internationale karakter en de unieke kenmerken van het Internet (extreem gedecentraliseerde structuur, bestand tegen knoeierij, hogere automatiseringsgraad, wereldwijd bereik, grootschalig gebruik) nieuwe en specifieke problemen opleveren. Voor deze problemen bestaat behoefte aan een snelle toepassing van innovatieve en specifieke oplossingen en aan een antwoord dat op EU-niveau en op internationaal niveau is gecoördineerd. initiatief zullen vraagstukken Aanvullend op dit inzake de bescherming van minderjarigen stricto sensu - op zich een onderdeel van ruimere vraagstukken in verband met illegale en schadelijke inhoud- worden behandeld in het Groenboek over de bescherming van minderjarigen en van de menselijke waardigheid in audiovisuele en informatiediensten. Dit Groenboek gaat uit van een horizontale aanpak en zal de aanzet geven tot een discussie op lange termijn over dit probleem voor alle elektronische media. Deze Mededeling beoordeelt de door het Internet geboden mogelijkheden, bevat een omschrijving van verschillende vormen van illegale en schadelijke inhoud, alsmede van de technische omgeving van het Internet en omvat beleidsopties voor onmiddellijke maatregelen in technologisch en/of juridisch opzicht ter bestrijding van dergelijke inhoud op het Internet. 1. DE MOGELIJKHEDEN VAN HET INTERNET De mogelijkheden van het Internet om op wereldwijde schaal informatie en amusement te bieden en zaken te doen, zijn aanzienlijk. Tegen relatief lage kosten kunnen grote hoeveelheden informatie over de hele wereld worden verzonden via nieuwe vormen van multimediacommunicatie. Diverse landen, vooral in de Europese Unie, maken al van deze radicaal nieuwe mogelijkheden gebruik. In maatschappelijk opzicht biedt het Internet aanzienlijke potentiële voordelen. Het biedt tot dusver ongekende mogelijkheden om de burger inspraak te geven en toegang te bieden tot steeds rijkere digitale informatiebronnen. Het Internet is in een aantal Lid-Staten met groot succes gebruikt om overheid en burgers met elkaar in contact te brengen. Door de barrières voor toegang tot de verspreiding van informatie op lokaal en op mondiaal niveau te verlagen, stelt het Internet individuen of verenigingen in staat om informatie over hun activiteiten tegen lage kosten voor een groot publiek te publiceren. In cultureel opzicht draagt het Internet al aanzienlijk bij tot het creëren en verspreiden van Europese digitale multimedia-inhoud, tot het bevorderen van de taaiverscheidenheid en tot de uitstraling van de Europese culturen in de wereld. Zoals blijkt uit een aantal innovatieve projecten voor de verbinding tussen bibliotheken, scholen en universiteiten in Europa vormt het Internet ook de sleutel tot een nieuw "elektronisch bewustzijn" en vormt het als zodanig de hoeksteen van een nieuw en verstrekkend initiatief van de Europese Unie, namelijk het actieplan "Leren in de informatiemaatschappij". Het "netwerk van netwerken" dat momenteel revolutionaire veranderingen in de elektronische handel teweegbrengt, zal waarschijnlijk een cruciale rol spelen voor de Europese economie. Dit houdt rechtstreeks verband met de liberalisering van de Europese telecommunicatiemarkt, die zou moeten leiden tot lagere exploitatiekosten voor gebruikers van en dienstenaanbieders op het Internet1. Zoals op de VS-markt al duidelijk wordt, bevordert het Internet rechtstreeks een nieuwe Internet-economie2, wat leidt tot en nieuwe werkgelegenheid soorten bedrijven het ontstaan van nieuwe (Internet-infrastructuur Internet-toegang, verspreiding van inhoud voor consumenten en bedrijven, on-line detailhandel en financiële diensten). Naast deze "Internet-kerneconomie" van bedrijven die inkomsten aanbieders van -programmatuur, en 1 Een van de sleutelfactoren voor de ontwikkeling van de Internet-markt in de VS waren de lagere telecommunicatiekosten (lagere kosten van huurlijnen voor professionele gebruikers en van lokale verbindingen voor individuele klanten). 2 Volgens een schatting door Forrester Research zal de "Internet-kerneconomie" in 1996 alleen al in de VS 2,2 miljard dollar genereren. Tegen het jaar 2000 zal circa 45,5 miljard dollar rechtstreeks uit Internet-activiteiten voortvloeien - twintig keer zoveel als vijfjaar eerder. Volgens Forrester Research zal de economische activiteit van Internet vooral gericht zijn op Internet-infrastructuur (14,2 miljard dollar), inhoud voor consumenten (2,8 miljard dollar, inclusief Internet-reclame en aankoop van rechten), zakelijke inhoud (6,9 miljard dollar, inclusief zakelijke kennis die nu via fabrikantgebonden netwerken wordt geleverd), on-line handel (21,9 miljard dollar, inclusief 6,9 miljard uit nieuwe elektronische detailhandelsactiviteiten en 15 miljard uit de migratie van traditionele EDI-systemen) en financiële diensten (beheer via Internet van naar schatting 46,2 miljard dollar aan activa en spaargelden). rechtstreeks uit het Internet genereren, heeft het internet een indirecte weerslag op een veel grotere "Internet-invloedssfeer". Het Internet brengt aldus radicale veranderingen teweeg in een aantal bestaande sectoren (toeristische dienstverlening, verzekeringen, rechtstreekse detailverkoop, elektronische uitgeverij), waardoor nieuwe markten worden gecreëerd, de kosten worden verminderd en de dienstverlening aan de klanten wordt verbeterd. Het schept meer bepaald nieuwe kansen voor de Europese kleine en middelgrote ondernemingen, waarvan een toenemend aantal nu enthousiast profiteert van de door het World Wide Web geboden mogelijkheden voor toegang tot de wereldmarkten. Zo ook betrekken de grote economische sectoren, zoals de direct-marketingsector (met in 1994 een totale omzet van 37 miljard ecu3), en met name in hun marketing- en de successtrategieën en willen zij geleidelijk een groot deel van hun activiteiten naar het Internet overbrengen. traditionele postorderverkoop, het Internet actief Op het gebied van reclame en marketing biedt het Internet een aantal aanzienlijke en bewezen voordelen. Door het interactieve karakter van het Internet en doordat communicatie direct en eenvoudig is, kunnen reclameboodschappen veel preciezer op een bepaald doelpubliek worden gericht dan tot dusver mogelijk was en kan feedback van bestaande of potentiële klanten worden verkregen. Wanneer het Internet wordt gebruikt voor het uitvoeren van transacties of zelfs voor het on-line verstrekken van inhoud levert het aanzienlijke kostenbesparingen op. Het Internet brengt de elektronische handel op wereldmarkten binnen het bereik van het grote publiek en verandert op die manier radicaal het karakter van de transacties tussen ondernemingen wanneer bedrijven overschakelen van fabrikantgebonden netwerken en gesloten protocollen (zoals het traditionele EDI) naar het Internet en "Intranetten" in bedrijven. Deze business-to-business sector vormt momenteel het snelste groeigebied in de wereldwijde Internet-economie. Het is een sector die van cruciaal strategisch belang is voor Europese ondernemingen die op wereldmarkten willen concurreren. Zoals elke andere economische sector kan het Internet worden gebruikt voor legitieme activiteiten maar ook door bepaalde elementen in de maatschappij worden misbruikt. Het Internet-kader moet de economische ontwikkeling bevorderen en daarbij rekening houden met gerechtvaardigde sociale en maatschappelijke zorgen. Klanten en ondernemingen moeten er zeker van zijn dat het Internet een veilige plaats is om te werken, te leren en zich te ontspannen. 3 Bron: Study on the Extent of Direct Marketing in the European Union, tussentijds verslag door FEDIM voor de Europese Commissie opgesteld. Deze Mededeling heeft daarom tot doel: • • ten eerste een korte beschrijving te geven van de verschillende soorten illegale en schadelijke inhoud; ten tweede na te gaan in welke technische context maatregelen kunnen worden genomen om illegale en schadelijke inhoud aan te pakken; en • ten slotte een aantal snel uitvoerbare praktische maatregelen voor te stellen. Punt 2 hieronder beschrijft de verschillende Internet-toepassingen, punt 3 geeft een definitie van "illegale en schadelijke inhoud", punt 4 gaat over de methoden voor het bestrijden van illegale inhoud, punt 5 behandelt onderwerpen die verband houden met schadelijke inhoud en punt 6 bevat een aantal voorstellen. 2. HOE WERKT HET INTERNET? Het Internet is het meest in het oog lopende internationale computernetwerk. Hoewel het noch het eerste noch het enige netwerk van die aard is, onderscheidt het zich van de andere doordat niemand er "eigenaar" van is en doordat recentelijk "gewone" gebruikers, particulieren en ondernemingen, en niet alleen de wetenschappelijke of academische wereld, het zijn gaan gebruiken, wat tot een drastische toename van het aantal op het Internet aangesloten computers heeft geleid4. In tegenstelling tot andere - traditionele - netwerken zoals de omroep zijn vooral de gebruikers de drijvende kracht achter het Internet. Het zijn de gebruikers en niet zozeer gevestigde uitgevers die een groot deel van de inhoud genereren. Een uniek kenmerk van het Internet is dat het tegelijkertijd een publikatie- en communicatiemedium is. In tegenstelling tot bij de traditionele media zijn op het Internet verschillende communicatiewijzen mogelijk: één-met één, één-met-velen of velen-met- velen. Een Internet-gebruiker kan zowel "spreken" als "luisteren". Op elk moment kan een ontvanger inhoud aanbieden en doet hij dat ook, uit eigen beweging of door het "doorsturen" van inhoud via een derde. Het Internet is dan ook totaal verschillend van de van traditionele traditionele ook tussen "publikatie" en telecommunicatiedienst. Deze constante overschakeling verschilt radicaal omroep een en De toename van het aantal servers dat Web-inhoud aanbiedt en van het aantal met het netwerk verbonden gebruikers is opzienbarend. Alleen al in Europa is het aantal servers in de periode van januari 1995 tot januari 1996 met 60% toegenomen. Zie ook de statistieken in het julinummer van de IPSO-nieuwsbrief http://www. ispo. cec. be/ispo/newsletter/ISPOJULY/ISPOJULY04. html (5 miljoen nieuwe servers in de laatste twaalf maanden). "privécommunicatie" - twee communicatievormen waarop traditioneel zeer verschillende rechtsstelsels van toepassing zijn- vormen een van de grootste uitdagingen voor de Internet-regelgeving. De vele verschillende methoden voor het verspreiden van Internet-inhoud weerspiegelen de uit structureel en historisch oogpunt bijzondere eigenschappen van dit netwerk. De mate waarin technische middelen kunnen worden aangewend om illegale en schadelijke inhoud op te sporen of te onderscheppen, is ook voor de diverse toepassingen sterk verschillend. De meeste individuele gebruikers hebben geen permanente directe toegang tot het Internet. Zij doen een beroep op een aanbieder van toegang, waaronder: • aanbieders van Internet-toegang, die erin gespecialiseerd zijn het Internet voor gebruikers toegankelijk te maken; • Internet-dienstenaanbieders, die bijkomende diensten aanbieden, bij voorbeeld als host fungeren voor door henzelf, door gebruikers of door derden geproduceerde inhoud (producenten van inhoud worden hier inhoudleveranciers genoemd); • on-line dienstenaanbieders, die abonnees eigen inhoud5 op hun gesloten systemen aanbieden en deze abonnees nu ook Internet-toegang aanbieden. De term "Internet-dienstenaanbieder" wordt vaak in het algemeen gebruikt, zonder dat een duidelijk onderscheid wordt gemaakt tussen de dienst die het bieden van toegang tot het Internet omvat en de dienst die erin bestaat als host voor inhoud te fungeren. De termen "aanbieder van toegang" en "aanbieder van hostdiensten" zullen hier worden gebruikt om het onderscheid te maken. Eenzelfde organisatie kan uiteraard onder beide categorieën vallen. Zowel "aanbieders van toegang" als "aanbieders van hostdiensten" zullen met het Internet verbonden zijn via een huurlijn, een telecommunicatieverbinding die beschikbaar wordt gesteld door een "netwerkexploitant", zoals British Telecom. Op het World Wide Web (WWW of Web) kunnen pagina's met tekst, beelden en zelfs geluid en videoclips worden bekeken. De pagina's zijn onderling verbonden door een aantal "hyperlinks", een gebruikersvriendelijke en zeer interactieve manier om door de 5 Dergelijke "eigen inhoud" kan worden geproduceerd door de on-line dienstenaanbieder zelf of kan onder contract voor die aanbieder worden geproduceerd door een derde (amusementsbedrijf, financiële instelling, luchtvaartmaatschappij enz. ). De on-line dienstenexploitant is in het algemeen als uitgever, net als een traditionele uitgever, aansprakelijk voor dergelijke inhoud. Web-inhoud te navigeren. Deze pagina's kunnen worden gepubliceerd door iedereen die beschikt over opslagcapaciteit op een "hostcomputer" die met het Internet verbonden is en waarop geschikte programmatuur is geïnstalleerd (een "Web-server" of "site"). Aanbieders van Internet-toegang bieden deze mogelijkheid om "uitgever van inhoud" te worden vaak tegen een lage prijs als extra dienst aan. Op die manier beschikken individuele gebruikers over dezelfde mogelijkheden voor het verspreiden van informatie als grote ondernemingen. De aldus gepubliceerde pagina's zijn dan toegankelijk voor elke Internet-gebruiker die ze wil raadplegen en kunnen worden geïdentificeerd aan de hand van een adres waarmee ze rechtstreeks kunnen worden geraadpleegd of onrechtstreeks door middel van hyperlinks toegankelijk zijn. Elektronische post maakt communicatie tussen individuen mogelijk. Het is ook mogelijk eenzelfde bericht door middel van verzendlijsten naar een hele reeks adressen te sturen. Hoewel de auteur van de correspondentie in het algemeen door zijn e-mailadres kan worden geïdentificeerd, zijn "anonieme remailsytemen" opgezet waarbij de identiteit van de afzender niet aan de ontvanger wordt doorgegeven. Naar een Internet-adres gestuurde berichten worden opgeslagen in de mailbox van de ontvanger op de mailserver die door de aanbieder van toegang wordt bijgehouden totdat de ontvanger ze leest. In circa 15 000 nieuwsgroepen wordt de inhoud verstrekt door personen die berichten verzenden (waarbij het kan gaan om gewone tekst, maar ook om beelden die zodanig zijn gecodeerd dat zij kunnen worden overgebracht). Deze berichten worden niet op één plaats opgeslagen maar worden van de ene nieuwsgroepserver naar een andere gekopieerd. Gezien de enorme opslagbehoeften behouden aanbieders van hostdiensten dergelijke berichten slechts voor een beperkte periode op hun nieuwsgroepservers en nemen zij vaak niet alle nieuwsgroepen op. Er zijn ook sites op het World Wide Web waar archieven met de inhoud van nieuwsgroepen worden opgeslagen en kunnen worden doorzocht. Daarnaast maakt Internet Relay Chat (IRC) rechtstreekse communicatie in real time tussen Internet-abonnees mogelijk en kan het worden gebruikt voor de organisatie van 'persoonlijke' vergaderingen en voor de uitwisseling van inhoud. IRC kan nu videotechnologieën met lage resolutie zoals CUSeeMe ondersteunen. Al deze middelen kunnen worden aangewend om illegale en schadelijke inhoud te verspreiden en de mate waarin deze kunnen worden gecontroleerd, wordt in de volgende punten uiteengezet. 10 3. ILLEGALE EN SCHADELIJKE INHOUD OP HET INTERNET Het Internet is een nieuw verspreidings- en communicatiemedium. Net als andere communicatietechnologieën, met name als deze nog in de kinderschoenen staan, is op het Internet een zekere hoeveelheid illegale en schadelijke inhoud toegankelijk of kan het worden misbruikt als medium voor criminele activiteiten. Net als elke andere communicatietechnologie, zoals telefoon of GSM, kan het Internet door criminelen worden gebruikt om hun activiteiten te vergemakkelijken. Al deze activiteiten vallen onder het bestaande juridische kader. Het Internet bestaat in een juridisch vacuüm, daar alle betrokkenen (auteurs, dan ook niet inhoudleveranciers, aanbieders van hostdiensten die de documenten opslaan en beschikbaar stellen, netwerkexploitanten, aanbieders van toegang en eindgebruikers) onderworpen zijn aan de wetten die in de Lid-Staten op hen van toepassing zijn. Op het gebied van illegale en schadelijke inhoud is het cruciaal dat een verschil wordt gemaakt tussen illegale inhoud en andere schadelijke inhoud. Deze verschillende inhoudscategorieën stellen radicaal verschillende principiële vraagstukken aan de orde en vergen heel andere juridische en technologische antwoorden. Het zou gevaarlijk zijn aparte vraagstukken zoals toegang van kinderen tot voor volwassenen bestemde pornografische inhoud en toegang van volwassenen tot kinderpornografie door elkaar te halen. Er moeten duidelijk prioriteiten worden gesteld en middelen worden ingezet om te doen wat het belangrijkste is, namelijk het bestrijden van de criminele inhoud, zoals kinderpornografie of het gebruik van het Internet als een nieuwe technologie voor criminelen. a. Illegale inhoud Er bestaat heel wat regelgeving die om verschillende redenen het gebruik en de verspreiding van bepaalde inhoud beperkt. Inbreuken op deze regels hebben illegaliteit van de inhoud tot gevolg. Sommige vraagstukken hebben niets te maken met de bescherming van de openbare orde, maar wel met de bescherming van de rechten van het individu (bescherming van de persoonlijke levenssfeer en van de reputatie) en van een gunstige omgeving voor het creëren van inhoud (intellectuele eigendom). Tegen inhoud die te maken heeft met inbreuken op het auteursrecht, valse aantijgingen, aantasting van de persoonlijke levenssfeer of onwettige vergelijkende reclame zal gewoonlijk worden opgetreden door middel van een civiele vordering tot schadevergoeding of een rechterlijk bevel, ingeleid op initiatief van de persoon wiens rechten zijn geschaad, hoewel soms ook strafrechtelijke of bestuursrechtelijke middelen (gegevensbescherming) kunnen worden 11 aangewend. Aanbieders van hostdiensten kunnen ook bij geschillen over dergelijke inhoud worden betrokken omdat zij ervan beschuldigd kunnen worden de verspreiding ervan te hebben vergemakkelijkt. Sommige inhoud wordt bovendien in de nationale wetgeving als crimineel beschouwd Dit is bij voorbeeld het geval voor kinderpornografie, mensenhandel, verspreiding van racistisch materiaal of aansporing tot rassenhaat, terrorisme of alle vormen van fraude (b. v. met creditcards). De exacte definitie van delicten is van land tot land verschillend. In de EU valt zelfs kinderpornografie bij voorbeeld, waar toch een hoge mate van overeenstemming heerst, in bepaalde Lid-Staten en onder meer algemene onder specifieke wetgeving ontuchtregelgeving in andere Lid-Staten6. Wanneer bepaalde handelingen strafbaar zijn volgens het strafrecht van een bepaalde Lid-Staat maar niet in andere Lid-Staten7 kunnen zich praktische problemen in verband met de rechtshandhaving voordoen. b. Schadelijke inhoud Diverse soorten materiaal kunnen indruisen tegen de waarden en gevoelens van anderen: inhoud waarin politieke overtuigingen, geloofsbelevenis of standpunten inzake raciale vraagstukken en dergelijke wordt uitgedrukt. Wat als schadelijk wordt beschouwd is cultureel verschillend. Elk land kan zelf de grens bepalen tussen het toelaatbare en het ontoelaatbare. Het is dan ook onontbeerlijk dat bij internationale initiatieven rekening wordt gehouden met verschillende ethische normen in verschillende landen. Zo kan worden nagegaan welke regelgeving geschikt is om personen tegen aanstootgevend materiaal te beschermen en niettemin de vrijheid van meningsuiting te garanderen. In deze context spreekt het vanzelf dat de fundamentele rechten, en met name het recht van vrijheid van meningsuiting, ten volle moeten worden geëerbiedigd (voor beperkingen 6 Zie Groenboek over de bescherming van minderjarigen en van de menselijke waardigheid in audiovisuele en informatiediensten. 7 Bij voorbeeld de publikatie van Mein Kampf door Adolf Hitler of het "revisionisme", d. w. z. het ontkennen van de realiteit van de jodenvervolging. Hierop rust in sommige landen, zoals Duitsland, een verbod, maar in andere niet. 12 in de Lid-Staten zie het Groenboek over de besv. herming van minderjarigen en van de menselijke waardigheid in audiovisuele en informatiediensten, Bijlage III). 4. OPSPOREN EN BESTRIJDEN VAN ILLEGALE INHOUD OP HET INTERNET Het is de taak van de Lid-Staten om vast te stellen wat illegaal is en om voor rechtshandhaving te zorgen door illegale activiteit op te sporen en overtreders te straffen. is rechtshandhaving echter Gezien de bijzondere kenmerken van het Internet ingewikkelder dan wanneer meer traditionele middelen worden aangewend. Terwijl het opsporen van inbreuken op de wet in openbare toepassingen van het Internet (World Wide Web) geen problemen oplevert, is opsporing in particuliere toepassingen niet gemakkelijk (b. v. e-mail). Zo ook is de rechtshandhaving binnen de nationale grenzen vrij eenvoudig, terwijl dat veel moeilijker ligt in een internationale context. a. Technische beperkingen op de rechtshandhaving Sommige soorten controles zijn gezien de technische kenmerken van het Internet inefficiënt. Internet-berichten kunnen op een zodanige wijze worden omgeleid dat controle in werkelijkheid alleen mogelijk is bij de begin- en eindpunten van het netwerk (op de server via welke de gebruiker toegang krijgt of op de terminal die wordt gebruikt voor het lezen of downloaden van de informatie en op de server waarop het document wordt gepubliceerd). Zelfs als overheidsoptreden ertoe leidt dat een gepubliceerd document van één server wordt verwijderd, kan het gemakkelijk en snel naar andere servers in andere rechtsgebieden worden gekopieerd en blijft het beschikbaar, tenzij en totdat dergelijke sites eveneens worden geblokkeerd. Derhalve is meer internationale samenwerking vereist om te vermijden dat "vrijplaatsen" ontstaan voor documenten die in strijd zijn met de algemene regels van het strafrecht. b. De rol van aanbieders van Internet-toegang en van aanbieders van hostdiensten Aanbieders van Internet-toegang en aanbieders van hostdiensten spelen een hoofdrol bij het toegankelijk maken van Internet-inhoud voor de gebruikers. Er mag echter niet uit het oog worden verloren dat de hoofdverantwoordelijkheid voor inhoud bij de is dan ook essentieel dat de auteurs en de verantwoordelijkheidsketen nauwkeurig wordt vastgesteld om degenen die illegale inhoud creëren voor deze inhoud aansprakelijk te stellen. inhoudleveranciers ligt Het 13 i) Juridische aansprakelijkheid van aanbieders van Internet-toegang en van aanbieders van hostdiensten De algemene regeling voor de juridische aansprakelijkheid, die ook van toepassing kan zijn op aanbieders van Internet-toegang en op aanbieders van hostdiensten voor illegale inhoud (ongeacht de vorm, zij het kinderpornografie, inbreuken op het auteursrecht, frauduleuze aanbiedingen, valse aantijgingen enz. ) neemt, afhankelijk van de omstandigheden, verschillende vormen aan. Zij kan vallen onder het strafrecht, onder het burgerlijk recht (een vordering tot schadevergoeding voor inbreuken op het auteursrecht of valse aantijgingen, of een geschil in het kader van hun contracten met gebruikers of met netwerkexploitanten) of onder het bestuursrecht (de geldende regelgeving in het land waar de aanbieders van toegang en de aanbieders van hostdiensten werken). Hoewel aanbieders van toegang geen rechtstreekse controle uitoefenen op de op het Internet beschikbare inhoud of op de door hun klanten daarin gemaakte selectie, werd in sommige gevallen door de bevoegde autoriteiten een onderzoek ingesteld vanwege de aanwezigheid van illegale en schadelijke inhoud waartoe gebruikers via hun technische voorzieningen toegang hebben. Eventueel moet de wetgeving worden aangepast of verduidelijkt om aanbieders van toegang en aanbieders van hostdiensten, die tot hoofddoel hebben klanten een dienst te verlenen, te helpen de juiste koers te varen om te voorkomen dat zij ofwel van censuur worden beschuldigd ofwel aansprakelijk worden gesteld. Wanneer aanbieders van hostdiensten zelf inhoud op het World Wide Web of voor nieuwsgroepen leveren, zijn zij hiervoor uiteraard op dezelfde wijze aansprakelijk als elke auteur of inhoudleverancier. Wanneer inhoud door derden wordt geleverd, moet de aansprakelijkheid van aanbieders van hostdiensten duidelijk zijn. In een aantal Lid-Staten8 is wetgeving goedgekeurd of voorgesteld die tot doel heeft de juridische aansprakelijkheid van Internet-dienstenaanbieders zodanig vast te stellen dat zij alleen aansprakelijk zijn voor een op hun server aangeboden inhoudselement wanneer van hen redelijkerwijze kan worden verwacht dat zij iets op het eerste gezicht als illegaal kunnen bestempelen, of wanneer zij nalaten redelijke maatregelen te nemen om dergelijke inhoud te verwijderen nadat hun aandacht er uitdrukkelijk op is gevestigd. Sommige regelgeving gaat verder en blijkt van dienstenaanbieders te verlangen dat zij de toegang beperken tot andere sites die illegale inhoud bevatten. 8 Duitsland, Frankrijk, Oostenrijk, Verenigd Koninkrijk ("Defamation Bill"). 14 Anderzijds worden netwerkexploitanten normaliter of burgerrechtelijk aansprakelijk gesteld voor de inhoud die via hun netwerken wordt overgebracht, hoewel van hen volgens de desbetreffende wetgeving of vergunningen kan worden verlangd dat zij ten opzichte van hun klanten (aanbieders van toegang) maatregelen nemen wanneer deze hun faciliteiten voor het overbrengen van illegale inhoud gebruiken. strafrechtelijk niet De aansprakelijkheid voor inhoud zoals onwettige vergelijkende reclame en inbreuken op het auteursrecht moet ook worden gezien in het licht van het gedetailleerd onderzoek dat de Commissie uitvoert naar de effecten op de interne markt van de uiteenlopende nationale regelgeving, meer bepaald met betrekking tot commerciële communicatie en het auteursrecht9. ii) Zelfregulering op nationaal, Europees en internationaal niveau In een aantal LidStaten hebben aanbieders van Internet-toegang en aanbieders van hostdiensten al zelfreguleringssystemen opgezet. In het Verenigd Koninkrijk is op initiatief van de industrie een gedragscode overeengekomen. Er werd een onafhankelijke instantie, de Safety Net Foundation, opgezet die een beoordelingsdienst biedt voor nieuwsgroepen, alsmede een hotline waar burgers inhoud die zij illegaal achten, kunnen melden. In Duitsland en in Nederland zijn soortgelijke maatregelen genomen10. De Commissie verheugt zich over deze stap in de richting van zelfregulering en heeft het opzetten van een Europees netwerk van verenigingen van aanbieders van Internet-toegang aangemoedigd. Deze samenwerking zou op een nog ruimere internationale schaal kunnen worden uitgebreid. Daar zij vaak met dezelfde problemen worden geconfronteerd, zou het nuttig zijn wanneer zelfregulerende instanties hun aanpak coördineren, vooral inzake technische oplossingen. Ook de Internet-gebruikers hebben in de zeer gedecentraliseerde Internet-omgeving een zeer belangrijke rol te spelen en bijdrage te leveren tot zelfregulering van de industrie. Ui) Verwijderen van bestanden van de servers Zodra een aanbieder van hostdiensten ervan op de hoogte is dat via zijn server doorgegeven inhoud op het eerste gezicht illegaal is, is hij krachtens de regelgeving van de Lid-Staten in principe verplicht om duidelijke maatregelen te nemen ten einde de 9 Mededeling van de Commissie betreffende commerciële communicatie, ontwerp-mededeling over het vervolg op het Groenboek over het auteursrecht en de naburige rechten in de informatiemaatschappij. 10 In Frankrijk is ook een Gedragscode voorgesteld in het Rapport de la Mission Interministérielle sur l'Internet. Voor tekst: http://www. telecom. gouv. fr/english/sommaire. htm 15 desbetreffende inhoud te verwijderen. Deze informatie kan hij krijgen van de nationale instantie die is opgericht om illegale inhoud op te sporen of van een soortgelijke instantie in een ander land. Daar inhoud gemakkelijk naar andere servers kan worden gekopieerd, moet deze benadering worden gevolgd door andere dienstenaanbieders, niet alleen in het desbetreffende land maar wereldwijd. Een internationaal netwerk van zelfregulerende instanties zou zeer bevorderlijk zijn voor dit proces, hoewel het opzetten van een dergelijk netwerk ongetwijfeld tijd zou vergen. iv) Blokkeren van toegang bij de aanbieders van toegang Indien de illegale inhoud niet van de hostserver kan worden verwijderd, bij voorbeeld omdat de server zich bevindt in een land waar de autoriteiten niet tot samenwerking bereid zijn of omdat de inhoud in dat land niet illegaal is, kan het blokkeren van toegang bij de aanbieders van toegang een alternatief zijn. Het is echter nog onduidelijk in hoever het technisch haalbaar is de toegang tot inhoud te blokkeren zodra hij als illegaal is geïdentificeerd. Dit is een probleem dat ook van invloed is op de aansprakelijkheid van de aanbieders van toegang. De onduidelijkheid omtrent de technische haalbaarheid heeft sommige landen er niet van weerhouden deze benadering te volgen, omdat aanbieders van toegang een vrij kleine en identificeerbare groep zijn. Enkele derde landen hebben vergaande wetgeving aangenomen om alle directe toegang tot het Internet via aanbieders van toegang te blokkeren door het systeem van "gemachtigde servers" in te voeren naar het voorbeeld van wat door grote organisaties om veiligheidsredenen wordt gedaan, in combinatie met een gecentraliseerde zwarte lijst van documenten, om redenen die veel verder reiken dan de beperkte categorie van illegale inhoud zoals deze in deze Mededeling is gedefinieerd. Een dergelijke restrictieve regeling is ondenkbaar voor Europa, aangezien zij een ernstige schending van de vrijheid van het individu en van de Europese politieke tradities zou teweegbrengen. Vanwege de complexe en open communicatie-infrastructuur in Europa blijft ook de praktische uitvoerbaarheid van een dergelijke aanpak een open vraag. Justitie en politie in Duitsland hebben recentelijk gekozen voor een tweede aanpak die erin bestaat dat van de aanbieders van toegang wordt verlangd dat zij de toegang van hun abonnees tot illegale inhoud geval per geval blokkeren. 16 In de zaak CompuServe oordeelde de openbare aanklager dat bepaalde in nieuwsgroepen aangeboden elementen illegaal waren, en werd CompuServe11 verzocht de toegang tot deze nieuwsgroepen te blokkeren. Aangezien de programmatuur van CompuServe het aanvankelijk niet mogelijk maakte om voor de toegang tot nieuwsgroepen een onderscheid te maken tussen Duitse abonnees en andere, schorste CompuServe voor al zijn abonnees over de hele wereld de toegang tot een aantal nieuwsgroepen, hetgeen het algemene protest uitlokte dat de Duitse zedelijkheidsnormen werden geëxporteerd. Vervolgens verleende CompuServe opnieuw toegang tot de meeste van deze nieuwsgroepen, behalve voor zijn Duitse abonnees. Blijkbaar werden geen maatregelen genomen tegen andere in Duitsland gevestigde aanbieders van toegang, zodat hun abonnees deze inhoud verder konden raadplegen als de aanbieder van toegang de desbetreffende nieuwsgroep beschikbaar stelde. In een recent geval dreigde de Duitse openbare aanklager de Duitse aanbieders van Internet-toegang voor het gerecht te dagen, tenzij zij de toegang blokkeerden tot een tijdschrift dat werd gepubliceerd op een Web-site op een server in Nederland en waarin naar verluidt terroristisch geweld werd gepropageerd. Onder protest gingen de aanbieders van toegang hierop in. Dit kwam er echter op neer dat de toegang tot alle inhoud op de Nederlandse server, inclusief onschadelijke inhoud, werd geblokkeerd, terwijl het document nog steeds beschikbaar is voor Internet-gebruikers buiten Duitsland. Er werden ook onmiddellijk enkele tactieken ter voorkoming van blokkering ingevoerd. 12 Het is niet duidelijk of de inhoud in strijd is met de Nederlandse wetgeving, maar in ieder geval zijn de Nederlandse autoriteiten niet opgetreden. De Nederlandse aanbieder van hostdiensten heeft zich erover beklaagd dat het optreden van de Duitse autoriteiten een verstoring van het vrije verkeer van diensten binnen de EU vormt. ,. Het "stroomopwaarts" blokkeren van sites gaat dus wellicht met een aantal grote tekortkomingen gepaard. Er kan met name niet worden vermeden dat criminele gebruikers gewoon omschakelen op een ander Internet-modus, b. v. van een Web-pagina op een Usenet-nieuwsgroep op standaard e-mail. Dit toont aan dat er behoefte is aan samenwerking tussen de autoriteiten en de aanbieders van Internet-toegang, teneinde ervoor te zorgen dat de maatregelen doeltreffend zijn en niet verdergaan dan wat noodzakelijk is. 1 ' Een grote, in de VS gevestigde, internationale en commerciële aanbieder van on-line diensten die ook toegang tot Internet aanbiedt en een groot aantal abonnees in Duitsland heeft. 12 Bij de laatste telling werd het document op 43 WWW-sites en in 2 nieuwsgroepen aangetroffen en was het verkrijgbaar bij een e-mail lijstserver. 17 c. Anomiem gebruik van het Internet De gebruikers van het Internet worden gewoonlük geïdentificeerd door opgave van de auteur van een World Wide Web home page of door opgave van het identificatieadres van de pagina ("URL") of door vermelding van een e-mailadres voor elektronische post of een nieuwsgroepbericht. Dit is wenselijk op grond van het democratische beginsel dat personen weliswaar vrij zijn om hun gedachten en meningen te uiten, maar toch voor hun daden ter verantwoording moeten kunnen worden geroepen. 13 Het beginsel van wettelijke naspoorbaarheid zou derhalve in nationale en Europese gedragscodes voor remailing- activiteiten moeten worden opgenomen. Justitie en politie hebben hun bezorgdheid geuit ten aanzien van diverse technieken die het mogelijk maken om anoniem gebruik van het Internet te maken. Dit kan de verzending van illegale inhoud vergemakkelijken doordat de identificatie van de overtreder bemoeilijkt of onmogelijk gemaakt wordt. Dit probleem heeft geen betrekking op het World Wide Web, waar een aanbieder van hostdiensten de inhoudleverancier kent of althans over de middelen beschikt om hem te kennen. De anonimiteit stelt gebruikers echter in staat om elektronische post of een bericht naar een Usenet-nieuwsgroep te sturen zonder dat de ontvanger hun naam of e-mailadres kent, omdat een tussenpersoon (de anonieme remailer) deze informatie heeft verwijderd. Soms heeft een gebruiker een gegronde reden om anoniem te willen blijven14 (waaronder vrees voor vergelding vanwege geuite standpunten of onzekerheid over het gebruik dat de ontvanger van zijn persoonlijke gegevens zou kunnen maken). 15 13 In de voorgestelde richtlijn over afstandsverkoop is een bepaling opgenomen dat degenen die op afstand (en dus ook langs elektronische weg) goederen en diensten aanbieden, zichzelf moeten identificeren. 14 Het Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens bevat bovendien bepalingen omtrent het recht op bescherming van de persoonlijke levenssfeer, op geheimhouding en op geheimhouding van correspondentie. Dit beginsel is ook vervat in de grondwetten of grondwettelijke tradities van de Lid- Staten. Afgezien van de uitzonderingen die in een democratische maatschappij noodzakelijk zijn, zijn deze rechten ook door de post- en telecommunicatiesector geëerbiedigd. In de motivering van een prejudiciële beslissing over de US Computer Decency Act bevestigden de rechters het belang van anonimiteit op Internet: "Anonimiteit is belangrijk voor Internet-gebruikers die toegang willen krijgen tot gevoelige informatie, zoals gebruikers van de Web-site AIDS Projects, de gebruikers - vooral homoseksuele jongeren - van de Queer Resources Directory en gebruikers van Stop Prisoner Rape (SPR)" 15 Zie de punten 29 en 30 van voorstellen voor een "R3 Safety-Net" in het VK. http://www. ispa. org. uk 18 Het is echter noodzakelijk om dergelijke gegronde redenen voor anonimiteit in overeenstemming te brengen met het principe van wettelijke naspoorbaarheid. Aan deze dubbele doelstelling wordt aandacht besteed in de recente voorstellen betreffende het Safety Net16 in het Verenigd Koninkrijk. Daarin wordt ervan uitgegaan dat het gebruik van echt anonieme rekeningen een gevaar inhoudt, terwijl dit niet het geval is bij het gebruik van pseudoniemen die kunnen worden nagespoord. Er worden maatregelen voorgesteld om bekende achterdeurtjes te vergrendelen en de naspoorbaarheid te identiteitsgegevens verbeteren, en om ervoor te zorgen dat anonieme remailers registreren. Deze gegevens zouden onder de wetgeving op de gegevensbescherming vallen en dus met de passende wettelijke waarborgen voor de politie beschikbaar zijn. Maatregelen kunnen alleen doelmatig zijn, als op het gebied van de wettelijke naspoorbaarheid aan technische oplossingen wordt gewerkt en tegelijkertijd een mondiale samenwerking tot stand wordt gebracht. d. Justitiële en politiële samenwerking op communautair en internationaal niveau Zoals hierboven werd vermeld, verschilt de definitie van overtredingen van land tot land. Vanwege de internationale aard van het Internet kan het voorkomen dat, zelfs indien de wetgeving van het desbetreffende land dergelijke inhoud verbiedt en strafrechtelijke vervolging eist, de auteur, de inhoudleverancier en de aanbieder van hostdiensten allen buiten het bereik van de nationale justitiële en politiële autoriteiten blijven. Het strafrecht functioneert alleen binnen de nationale grenzen. Daarom is het belangrijk dat, om te voorkomen dat achterdeurtjes voor criminele activiteiten worden gevonden, de Lid- Staten bepaalde gemeenschappelijke minimumnormen in hun strafwetgeving vaststellen. Bovendien moeten de justitiële samenwerking op het gebied van strafrecht en de politiële samenwerking tussen de Lid-Staten van de EU worden versterkt en moet internationale samenwerking met de voornaamste derde landen worden overwogen, bij voorbeeld op basis van overeenkomsten of nieuwe internationale rechtsinstrumenten. In dit verband zou het nuttig zijn de samenwerking uit te breiden tot de preventie van criminele praktijken waarbij de betrokkenen het Internet als nieuw medium voor hun activiteiten gebruiken. Voorts zouden technische deskundigen en deskundigen op het gebied van strafrecht kunnen bijeenkomen om na te gaan welke de meest geschikte methoden zijn om enkele 16 «/y Safety-Net: Rating, Reporting, Responsibility For Child Pornography and Illegal Material on the Internet, september 1996. 19 gemeenschappelijke strafrechtelijke normen uit te werken. Tevens zou moeten worden aangemoedigd tot nauwere samenwerking op communautair niveau tussen de industrie en justitie en politie. Het door de ministers van Justitie en Binnenlandse Zaken in Dublin bereikte akkoord om de politiële samenwerking in het kader van EUROPOL in de strijd tegen pedofilie en kinder- en vrouwenhandel te versterken en om te streven naar het vaststellen van gemeenschappelijke minimumnormen voor de wet ter bestrijding van seksueel misbruik van minderjarigen, moet als een bemoedigende eerste stap in die richting worden beschouwd. Zo ook moet de verklaring van het onlangs in Stockholm gehouden Wereldcongres over de seksuele exploitatie van kinderen als basis voor gemeenschappelijke maatregelen worden gebruikt. 5. MAATREGELEN TEGEN SCHADELIJKE INHOUD OP HET INTERNET Het belangrijkste wapen in de strijd tegen schadelijke inhoud bestaat erin dat wordt voorzien in praktische middelen om de toegang van kwetsbare personen tot dergelijke inhoud te beperken. a. Het beginsel van vrije meningsuiting Het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens, dat door alle Lid-Staten is ondertekend en deel uitmaakt van de algemene beginselen van de communautaire wetgeving, bevat relevante bepalingen die het recht op vrije meningsuiting garanderen. Deze rechten zijn niet absoluut en zijn aan bepaalde voorwaarden en belangrijke beperkingen gebonden, zoals bij voorbeeld toekenning van vergunningen voor omroepen, televisie- of filmmaatschappijen. Hetzelfde beginsel is in de grondwet of in de grondwettelijke traditie van alle Lid-Staten verankerd. Het is voor de Lid-Staten wellicht niet eenvoudig de grens te trekken tussen wat onder de bescherming van de vrije meningsuiting valt en wat kan worden beperkt. annuleerde de Staatsraad onlangs de bepalingen In Frankrijk van de Telecommunicatiewet, waarin werd omschreven onder welke voorwaarden aanbieders van toegang (met inbegrip van aanbieders van Internet-toegang) niet strafrechtelijk aansprakelijk konden worden gesteld voor inhoud waartoe zij toegang boden. De wet machtigde de Hoge raad voor telematica (Conseil Supérieur de Télématique) om aanbevelingen te doen omtrent de toelaatbare soorten inhoud. De Staatsraad was van 20 oordeel dat deze bepalingen nauwkeuriger moeten worden opgesteld daar deze vraagstukken de individuele vrijheid betreffen. 17 Een algemene conclusie is dat alle regelgevende maatregelen ter bescherming van minderjarigen niet de vorm mogen aannemen van een onvoorwaardelijk verbod om het Internet te gebruiken voor de verspreiding van bepaalde inhoud die in andere media vrij beschikbaar is. Een andere conclusie is dat bestaande voorschriften inzake de reglementering van inhoud moeten worden onderzocht om na te gaan of zij naar analogie kunnen worden toegepast en dat de restrictiefste voorschriften niet zo maar mogen worden toegepast omdat het Internet een groot potentieel bereik heeft. Dat elders in de wereld soortgelijke overwegingen een rol spelen blijkt uit het feit dat in de Verenigde Staten een District Court de hoofdbepalingen van de Communications Decency Act ter bescherming van minderjarigen ongrondwettelijk oordeelde op basis van het beginsel van vrije meningsuiting in het eerste amendement op de grondwet van de VS. 18 Geacht werd dat de wet te ver ging omdat het weliswaar gerechtvaardigd is minderjarigen te beschermen, maar de aanbieders van hostdiensten niet kunnen nagaan of een gebruiker minderjarig is, zodat "seksinhoud" in de praktijk helemaal niet veilig kan worden gepubliceerd, wat tegen de grondwettelijk beschermde vrije meningsuiting. indruist b. Het wetgevingskader van de interne markt Aangezien het informatieverkeer via netwerken die meer dan één land bestrijken, uit de aard der zaak grensoverschrijdend is, valt het onder het wetgevingskader van de interne markt en de concurrentievoorwaarden. Het wordt met name beschermd door het beginsel van de vrije levering van diensten. De nationale autoriteiten kunnen bij voorbeeld met het oog op de bescherming van minderjarigen maatregelen tot beperking van deze fundamentele vrijheid nemen, maar alleen indien de maatregel evenredig is aan het doel. Met andere woorden, de maatregel moet geschikt zijn om het beoogde doel te bereiken en mag niet verder gaan dan wat hiertoe noodzakelijk is. 17 De Staatsraad heeft besloten de leden 2 en 3 van artikel 43 van de wet op de reglementering van telecommunicatie te schrappen overwegende dat "de wet de Hoge raad voor telematica machtigt aanbevelingen op te stellen en aan de Hoge audiovisuele raad, waaronder hij ressorteert, ter goedkeuring voor te stellen, die ertoe moeten leiden dat bepaalde communicatiediensten deontologische regels in acht nemen, waarbij aan de vaststelling van deze aanbevelingen, ten aanzien waarvan adviezen met eventuele strafrechtelijke gevolgen kunnen worden uitgebracht, geen andere beperkingen mogen worden gesteld dan de zeer algemene beperkingen die voortvloeien uit artikel 1 van de bovenbedoelde wet van 30 september 1986". 18 US District Court for Eastern Pennsylvania, ACLU v. Reno. 11 juni 1996. Voor volledige tekst: <http://aclu. org/>. 21 In die optiek heeft de Commissie recentelijk een voorstel voor een richtlijn betreffende de instelling van een procedure voor informatie en samenwerking tussen de Lid-Staten en de Commissie inzake nieuwe regelgevingsvraagstukken op het gebied van informatie diensten goedgekeurd19. Met dit voorstel wordt gezorgd voor transparantie op het gebied van regelgeving en wordt een nieuwe verbrokkeling van de interne markt voorkomen, en op die manier wordt beoogd een doelmatiger bescherming van het algemene belang op dit gebied te garanderen en beter gericht te voldoen aan de opkomende behoeften aan regelgeving. Bovendien zou het voorgestelde systeem van bestuurlijke samenwerking tussen de Lid-Staten en de Commissie de Europese Unie in staat stellen om op internationaal niveau een coherenter standpunt over deze vraagstukken in te nemen. c. Programmatuur voor controle door ouders: ouders in staat stellen om minderjarigen te beschermen Gelukkig bestaan er technische middelen die het mogelijk maken om rekening te houden met verschillen in zedelijke normen, niet alleen tussen nationale rechtsstelsels, maar ook tussen de subjectieve opvattingen van de gebruikers. Zo kunnen het vrije verkeer van informatie en het respect voor persoonlijke voorkeuren als doelstellingen tegelijkertijd worden nagestreefd. Als reactie op verzoeken uit het publiek werden de laatste twee jaar enkele technologieën ontwikkeld die ouders in staat stellen om de Internet-inhoud die hun woning binnenkomt, te controleren. In tegenstelling tot "stroomopwaartse censuur" door officiële instanties (waarbij wordt voorkomen dat illegale inhoud wordt gepubliceerd) wordt met filtratie gezorgd voor "stroomafwaartse controle" door ouders (waarbij wordt voorkomen dat schadelijke inhoud minderjarigen bereikt). Het filtratiemodel - waarbij het accent ligt op de verantwoordelijkheid van de ouders veeleer dan op inmenging door de overheid - wordt door de industrie en door groepen die opkomen voor openbare vrijheden sterk aanbevolen als de doelmatigste methode om de specifieke uitdagingen verbonden aan het Internet te beantwoorden en tegelijkertijd rekening te houden met de verschillen in smaak en fatsoensnormen tussen landen, gemeenschappen en gezinnen. Het is een pragmatisch en geen juridisch antwoord op de aanwezigheid van schadelijke inhoud op het Internet - hoewel de levering van filtreervoorzieningen in sommige gevallen een juridisch effect kan hebben (vrijstelling van aansprakelijkheid voor de aanbieders van toegang die dergelijke voorzieningen aanbieden). 19 COM(96) 392 def. , 30. 8. 1996. 22 Voorts kan filtreerprogrammatuur, die nuttig is als "verdedigingslinie" bij de eindgebruiker, ook in verschillende fasen van het transmissieproces worden toegepast, bijvoorbeeld door de aanbieders van hostdiensten of de aanbieders van toegang. Bij filtreerprogrammatuur wordt in hoofdzaak volgens drie modellen gewerkt: "zwarte lijst" (waarbij de toegang tot op de lijst geplaatste sites wordt geblokkeerd), "witte lijst" (waarbij alleen toegang mogelijk is tot op de lijst geplaatste sites) en "neutrale labels" (waarbij sites worden gelabeld of beoordeeld, maar het aan de gebruiker is om te beslissen hoe hij het label of de beoordeling gebruikt). De techniek van de "zwarte lijst" werd op ruime schaal toegepast bij de eerste generatie van autonome fïltreerpakketten zoals Cyber Patrol. Cyber Patrol, dat in augustus 1995 werd ingevoerd, functioneert zowel bij de aanbieders van directe Internet-toegang als bij commerciële on-line diensten. De daarbij gebruikte CyberNOT-\i]st bevat ongeveer 7 000 sites in twaalf categorieën (geweld/profaniteit, naakt, seksuele handelingen, aanstoot gevende afbeeldingen, racisme/etnische onbetamelijkheid, satanisch/sektarisch, drugs, militant/extremistisch, gokken, verdacht/illegaal, alcohol/tabak). Ouders kunnen de toegang tot een of meer van deze categorieën selectief blokkeren door in de program manager vakjes aan te kruisen. De "witte lijst" werkt volgens het omgekeerde principe. "Witte lijst"-programmatuur blokkeert alle Internet-inhoud, behalve uitdrukkelijk toegelaten sites die op een "witte lijst" zijn geplaatst. Deze techniek is zeer limitatief en druist in tegen de logica van het Internet. Zij biedt echter een grote veiligheid en wordt met name in scholen gebruikt. "Neutrale labels": tegenover de aanvankelijk gebruikte autonome filtreerprogrammatuur is recentelijk een nieuwe, door de gehele industrie geaccepteerde standaard, het Platform for Internet Content Selection (PICS), geïntroduceerd waarmee wordt voorzien in een standaardinfrastructuur voor het aanbrengen van "neutrale labels" en het filtreren van Internet-inhoud. PICS, dat de twee functies bestaande in het beoordelen van sites en het filtreren van sites gescheiden houdt en een hoge mate van flexibiliteit en veiligheid mogelijk maakt, is ongetwijfeld de meest complete en innovatieve oplossing die tot dusver werd gevonden om de problemen met betrekking tot Internet-inhoud aan te pakken. 23 Ongeschikt materiaal Programmatuur voor inhoudselectie Kind Geschikt materiaal Figuur 1: selectieprogrammatuur blokkeert automatisch de toegang tot sommige documenten, maar niet tot andere. 20 d. PICS: een mondiale industriestandaard Het Platform for Internet Content Selection (PICS), dat in mei door het World Wide Web Consortium21 officieel werd ingevoerd, is een poging van de gehele industrie om een mondiale standaard vast te stellen. PICS, dat "Internet access control without censorship " (Controle op de toegang tot het Internet zonder censuur) biedt, wordt door een brede groepering van apparatuur- en programmatuurfabrikanten, aanbieders van toegang en on-line commerciële diensten, uitgevers en inhoudleveranciers gesteund. Het wordt nu als standaardvoorziening opgenomen in de jongste generatie Internet-browsers zoals Microsoft Explorer 3. 0 en Netscape 3. 0, en wordt ook door een aantal filtreerpakketten ondersteund. In tegenstelling tot de filtreerprogrammatuur van de eerste generatie, die op trefwoorden en "zwarte lijsten" was gebaseerd, functioneert PICS volgens het principe van het aanbrengen van "neutrale labels" en het filtreren van alle types sites met een Internet- 20 Deze door Netscape geleverde tekening is gepubliceerd op de PICS-pagina's van het WWW de PICS-norm uitgebreide technische details geeft over Consortium. Deze (http://www. w3. org/pub/www/PICS) site tussen WWW-produkten 21 Het W3C is een industrieel consortium dat normen voor de ontwikkeling van het Web en de interoperabiliteit en tracht referentieprogrammatuur te produceren. Het is een internationaal consortium dat gemeenschappelijk wordt beheerd door het MIT Laboratory for Computer Science in de Verenigde Staten en door het INRIA in Europa, die voor de lokale ondersteuning zorgen en het essentiële ontwikkelingswerk verrichten. Het W3C werd oorspronkelijk opgericht in samenwerking met het CERN, waar het Web is ontstaan, en met de steun van DARPA en de Europese Commissie. te bevorderen specificaties door 24 inhoud volgens de adres (URL) (Web-pagina's, FTP, Usenet-nieuwsgroepen). PICS "merkt" sites met "waardeneutrale labels". Deze labels kunnen diverse informatie bevatten: beoordelingen (bijvoorbeeld ter evaluatie van taal, naakt, seksuele inhoud, geweld) of wijzers (voor het aanwijzen van relevantie of het belang voor diverse gebruikersgroepen). Om te kunnen worden weergegeven moet de site (1) voorzien zijn van een PICS-label, (2) beantwoorden aan de parameters die door de ouders op de homecomputer zijn ingesteld. De beoordelingen kunnen worden vastgesteld door de inhoudleveranciers zelf (zoals de amusementsbedrijven die op het gezin gerichte Web sites aanbieden) of door derden (zoals religieuze groepen of ouderverenigingen). Elk gezin beslist welk beoordelingssysteem het wenst te gebruiken en maakt vervolgens aan de hand van de parameters uit wat aanvaardbaar is en wat niet. Deze beoordelingen kunnen via een aantal kanalen on-line of off-line (diskettes, CD- ROM's) worden verspreid en bijgewerkt. Ouders en opvoeders kunnen de toegang beperken tot sites die (1) voorzien zijn van een PICS-label, (2) beantwoorden aan de parameters die door hen op de homecomputer zijn ingesteld. Voor de Recreational Software Advisory Council (RSAC), die zorgt voor de beoordeling van videospelletjes en Web-inhoud, kunnen de parameters door de ouders met behulp van cursors met waarden van 0 tot 4 voor vier criteria (taal, naakt, seksuele inhoud, geweld) worden ingesteld. Elk gezin beslist aan de hand van deze parameters wat aanvaardbaar is en wat niet. In tegenstelling tot de V-chip voor televisie (die gebaseerd is op apparatuur voor de allesomvattende blokkering van programma's) of de meeste bestaande autonome (die door middel van trefwoorden zonder onderscheid programmatuurpakketten blokkeren), leveren PICS-compatibele toepassingen derhalve een doelmatige technologie voor het indexeren en doorlichten van inhoud - en een flexibele en goedkope oplossing voor de verschillen in de gevoeligheden tussen gezinnen en culturen. Hoewel aan het Internet misschien nieuwe risicos verbonden zijn, bieden deze technieken ook nieuwe mogelijkheden die niet beschikbaar zijn voor andere media voor inhoudverspreiding. 25 Inhoud Label dienst A Label dienst B. ^ Label van de uitgever Ouder selecteert beoordelingsmethode Kind dat internet gebruikt Figuur 2: selectieprogrammatuur blokkeert op basis van labels die door uitgevers en als derde optredende labeldiensten worden aangebracht, en op basis van door de ouder ingestelde selectiecriteria. tot De werkzaamheden met betrekking in de computeromgeving zijn ook veelbelovend op het gebied van andere digitale televisie. Aan deze belangrijke toepassingen, waaronder met name digitale ontwikkelingen wordt aandacht besteed in het groenboek over de bescherming van minderjarigen en van de menselijke waardigheid in audiovisuele en informatiediensten. label- en beoordelingssystemen e. De mate waarin filtratie kan worden gebruikt Sinds de eerste op trefwoorden gebaseerde prototypes - die geen onderscheid maakten tussen pornografische en medische sites - is de filtreerprogrammatuur sterk verbeterd. Toch is het zo dat, hoewel de programmatuur voor controle door ouders nu onbetamelijke woorden of bekende sites op doeltreffende wijze kan detecteren, zij in dit stadium nog niet in staat is om expliciete beelden die niet vergezeld gaan van onbetamelijke tekst te detecteren, tenzij degenen die de programmatuur samenstellen op de hoogte zijn van de desbetreffende site. Uiteraard kunnen beoordelingsbureaus sites een label toekennen op basis van visuele inhoud, waardoor ze binnen het bereik van PICS-filtratie komen. Voorts wijzen de tegenstanders van filtratie op twee grote risico's: dat bestaande onaanvaardbare inhoud op het Internet altijd toegankelijk blijft vanaf een onbeschermde computer; en dat in de meeste huizen kinderen met computerervaring de beste inspanningen van hun ouders altijd kunnen verijdelen. Aan dit bezwaar werd aandacht besteed door PICS, waarvan wordt beweerd dat het systeem bestand is tegen knoeierij. 26 Ondanks deze beperkingen blijkt echter uit de momenteel beschikbare gebruikersgerichte programmatuur dat een doeltreffende methode van controle door de ouders en bescherming van hun kinderen tegen ongeschikt inhoud reeds algemeen en tegen een lage prijs beschikbaar is. f. Europese beoordelingssystemen Om ervoor te zorgen dat de gebruikers toegang hebben tot op hun behoeften afgestemde beoordelingssystemen en om een situatie te vermijden waarin zij aangewezen zijn op beoordelingssystemen die zijn ontwikkeld voor de VS, waar de vraag wat geschikte inhoud is voor minderjarigen misschien op een andere manier wordt benaderd, moet de uitwerking van Europese beoordelingssystemen worden aangemoedigd. Dit mag echter geen monolithisch systeem zijn, aangezien dit zou indruisen tegen het subsidiari teitsbeginsel en zou worden beschouwd als een poging om morele eenvormigheid op te leggen. De Europese inhoudleveranciers en de Europese beoordelingsbureaus moeten veeleer actief worden aangemoedigd om hun eigen beoordelingssystemen uit te werken. In elk geval moet ervoor worden gezorgd dat beoordelings-, lijst- of zelfcontrolesystemen gebaseerd zijn op open standaarden die op Europese of internationale basis zijn ontwikkeld, veeleer dan op fabrikantgebonden standaarden. Daarnaast zou de ontwikkeling van Europese filtreer- en opsporingsprogrammatuur (om de herkomst van de illegale inhoud na te gaan) in het kader van de communautaire OTO- programma's moeten worden gestimuleerd. Er moeten meldingsmechanismen ("hotlines") worden ingesteld teneinde het publiek aan te moedigen om illegale en schadelijke sites op te sporen en te melden. In de VS spelen vrijwillige waakgroepen reeds een nuttige rol bij het bijwerken van lijsten en het controleren van beoordelingen. g. Opvoeding van het publiek Noch door het streng toepassen van wetten, noch door blind vertrouwen op technologie kan dit probleem van illegale en schadelijke inhoud op het Internet volledig worden opgelost. De opvoeding van het publiek zal hierbij een cruciale rol spelen. Daarom moeten bewustmakingsactiviteiten worden gestimuleerd zodat de gebruikers zowel de mogelijkheden als de nadelen van het Internet begrijpen. Met name ouders en opvoeders moeten voldoende worden voorgelicht zodat zij in staat zijn om optimaal gebruik te maken van programmatuur voor controle door ouders en van beoordelingssystemen. 27 6. BELEIDSOPTIES/CONCLUSIES De Commissie is van mening dat de volgende maatregelen ter vermindering van de stroom van illegale en schadelijke inhoud op het Internet moeten worden genomen. Zij hebben ten doel de voordelen te vergroten die de burgers van de Europese Unie verkrijgen uit een betere toegang tot informatie via het Internet en zouden naar gelang van hun aard moeten worden goedgekeurd in het kader van de bepalingen van het EG- Verdrag (vrij verkeer van diensten) of in het kader van justitie en binnenlandse zaken. Dit is een eerste reeks maatregelen voor onmiddellijke actie. Zij doen geen afbreuk aan latere voorstellen die voortvloeien uit het overleg naar aanleiding van het Groenboek in over de bescherming van minderjarigen en van de menselijke waardigheid audiovisuele en informatiediensten. 1. Illegale inhoud a. Samenwerking tussen de Lid-Staten Samenwerking tussen de Lid-Staten is van vitaal belang om de bronnen te bestrijden vanwaar criminele inhoud afkomstig is, en om de verspreiding van kopieën te beperken. Het is noodzakelijk de samenwerking in het kader van justitie en binnenlandse zaken te versterken om: • informatie uit te wisselen over degenen die criminele inhoud leveren, en toe te zien op de naleving van de bestaande wetten betreffende crimineel materiaal; • de Lid-Staten aan te moedigen minimale Europese normen inzake criminele inhoud vast te stellen; b. Aansprakelijkheid van de aanbieders van toegang en de aanbieders van hostdiensten De noodzaak van een gemeenschappelijk Europees kader om te verduidelijken in welke mate de aanbieders van toegang en de aanbieders van hostdiensten aansprakelijk kunnen zijn voor illegale inhoud, moet worden beoordeeld. c. Zelfregulering aanmoedigen De Commissie zal de samenwerking tussen verenigingen van aanbieders van Internet toegang verder aanmoedigen teneinde het proces van zelfregulering te ondersteunen. Dit proces moet op gang worden gebracht in de Lid-Staten waar dit nog niet is gebeurd. De Commissie zal besprekingen en onderzoek inzake technische vraagstukken 28 betreffende de rol van de aanbieders van toegang en de aanbieders van hostdiensten bij het beperken van de verspreiding van illegale inhoud aanmoedigen. 2. Schadelijke inhoud Communautaire maatregelen filtreerprogrammatuur en beoordelingssystemen ter aanmoediging van het gebruik van • Er zou kunen worden overwogen een aanbeveling van de Raad op te stellen waarin een duidelijke politieke boodschap wordt overgebracht ter aanmoediging van het gebruik van filtreerprogrammatuur zoals PICS en een of meer Europese industrie reeds verzocht een beoordelingssystemen. De Commissie heeft de gemeenschappelijk platform tot stand te brengen dat het gebruik van filtreersystemen in de gehele Gemeenschap mogelijk maakt. • De Europese inhoudproducenten zouden moeten worden aangemoedigd om aan dit systeem mee te werken door hun eigen Gedragscode voor op het Internet gepubliceerde inhoud, inclusief systematische zelfbeoordeling van inhoud, goed te keuren. • Door middel van een initiatief van de Commissie zullen nationale bewustmakings- acties voor ouders en leerkrachten worden ondersteund. 3. Internationale vraagstukken a. Een internationale conferentie Tijdens de zitting van de Raad Industrie op 8 oktober 1996 werd de uitnodiging van Duitsland om als gastland voor een internationale conferentie op te treden, geaccepteerd. Daarbij zullen vertegenwoordigers van justitie en politie en vertegenwoordigers van de aanbieders van toegang, de aanbieders van hostdiensten en de gebruikers worden betrokken. Er zal vooral aandacht worden besteed aan: • de uitvoerbaarheid van onmiddellijke maatregelen, inclusief een kader voor internationale samenwerking, waarbij het bestaande wetgevingskader wordt gebruikt; • bespreking van de mogelijkheid van een internationale overeenkomst inzake illegale en schadelijke inhoud. 29 b. Verruiming van de dialoog Aangezien een zo groot mogelijk aantal landen bij deze dialoog moet worden betrokken, zou deze kunnen worden verruimd tot een organisatie met een groter aantal leden zoals de OESO, de Wereldhandelsorganisatie, de Verenigde Naties, of een van de gespecialiseerde instellingen van de Verenigde Naties. 4. Ondersteunende acties a. Transparantiemechanisme Problemen inzake regelgeving op systematische en transparante wijze op communautair niveau te onderzoeken, teneinde coherente en doelmatige juridische oplossingen uit te werken. b. Web-site voor voorlichting Er zal op het World Wide Web een site worden ingericht (bij een server van de Commissie) die originele inhoud en links naar geschikte pagina's op andere sites bevat. Deze Web-site zal deel uitmaken van een veelomvattende set Web-pagina's met informatie op uiteenlopende gebieden en over verwante thema's, die zullen worden vastgesteld in het kader van het onlangs door de Commissie goedgekeurde actieplan "Leren in de informatiemaatschappij". Het soort beschikbare inhoud kan zijn: a) informatie en begeleiding voor ouders, leerkrachten en kinderen, b) programmatuur voor controle door ouders, en c) informatie over activiteiten van officiële instanties (EU-Instellingen, Lid-Staten, derde landen, internationale organisaties en niet-gouvernementele organisaties). 30 ISSN 0254-1513 COM(96) 487 def. DOCUMENTEN NL 15 16 06 Catalogusnummer : CB-CO-96-517-NL-C ISBN 92-78-10304-7 Bureau voor officiële publikaties der Europese Gemeenschappen L-2985 Luxemburg


title: SKRIFTLIG FORESPØRGSEL nr. 2830/96 af Bill MILLER til Kommissionen. Det britiske privatfinansieringsinitiativ og forholdet til strukturfondene

eurovoc_concepts:
EU programme
European Community
European Regional Development Fund
United Kingdom
aid system
application of EU law
co-financing
private sector

formats: html print


title: Commission Regulation (EC) No 1985/96 of 16 October 1996 fixing Community producer prices for carnations and roses for the application of the import arrangements for certain floricultural products originating in Cyprus, Israel, Jordan and Morocco

eurovoc_concepts:
Cyprus
Middle East
Morocco
floriculture
import
producer price

formats: html pdfa1b print


title: Vorschlag für eine VERORDNUNG (EG) DES RATES zur Aufhebung der Verordnungen (EWG) Nr. 990/93 und (EG) Nr. 2471/94 betreffend die Aussetzung der wirtschaftlichen und finanziellen Beziehungen zur Bundesrepublik Jugoslawien (Serbien und Montenegro), zu den Schutzzonen der Vereinten Nationen in der Republik Kroatien und zu den von den bosnisch-serbischen Einheiten Kontrollierten Gebieten der Republik Bosnien-Herzegowina

eurovoc_concepts:
EU law
EU relations
Montenegro
Serbia
UN resolution
economic sanctions

text: KOMMISSION DER EUROPÄISCHEN GEMEINSCHAFTEN Brüssel, den 16. 10. 1996 KOM(96) 508 endg. Vorschlag für eine VERORDNUNG (EG) DES RATES zur Aufhebung der Verordnungen (EWG) Nr. 990/93 und (EG) Nr. 2471/94 betreffend die Aussetzung der wirtschaftlichen und finanziellen Beziehungen zur Bundesrepublik Jugoslawien (Serbien und Montenegro), zu den Schutzzonen der Vereinten Nationen in der Republik Kroatien und zu den von den bosnisch-serbischen Einheiten kontrollierten Gebieten der Republik Bosnien-Herzegowina Entwurf für eine ENTSC3HEIPUNG PER VERTRETER PER REGELUNGEN DER MITGLIEDSTAATEN DER EUROPÄISCHEN GEMEINSCHAFT FÜR RQflLE VW STÀflU IM RAHMEN PER RATSVERSAMMUJNG über die Aufhebung des Beschlusses 93/23 5/EGKS betreffend den Handel zwischen der Europäischen Gemeinschaft für Kohle und Stahl und der Bundesrepublik Jugoslawien (Serbien und Montenegro) Entwurf GEMEINSAMER STANDPUNKT des Rates gemäß Artikel J. 2 des Vertrags über die Europäische Union betreffend die Aufhebung des Wirtschafts- und Finanzembargos gegenüber dem ehemaligen Jugoslawien (von der Kommission vorgelegt) BEGRÜNDUNG Der Sicherheitsrat der Vereinten Nationen beschloß in seiner Resolution 1022 (1995) Absatz 4, das Embargo gegen Jugoslawien und die von bosnisch-serbischen Truppen besetzten Gebiete in Bosnien und Herzegowina am zehnten Tag nach der Abhaltung der ersten in dem Friedensabkommen vorgesehenen freien und fairen Wahlen aufzuheben, vorausgesetzt, die bosnisch-serbischen Truppen haben sich im Einklang mit dem Friedensabkommen endgültig aus den von ihnen besetzten Gebieten zurückgezogen. Am 14. September 1996 fanden Wahlen statt, und der Sicherheitsrat hat den genannten Beschluß gefasst. Entsprechend sind die bestehenden Rechtsvorschriften der Gemeinschaft über das Embargo aufzuheben. Diesem Zweck dienen die beigefügten Vorschläge für eine Verordnung (EG) des Rates, einen EGKS-Beschluß und einen gemeinsamen Standpunkt. Im Einklang mit Absatz 7 der Resolution 1022 (1995) lassen diese Vorschläge die Verordnung (EG) Nr. 1733/94 des Rates zum Verbot der Erfüllung bestimmter Ansprüche im Zusammenhang mit dem Embargo unberührt. Vorschlag für eine VERQRPNUNG (EG) PES RATES zur Aufhebung der Verordnungen (EWG) Nr. 990/93 und (EG) Nr. 2471/94 betreffend die Aussetzung der wirtschaftlichen und finanziellen Beziehungen zur Bundesrepublik Jugoslawien (Serbien und Montenegro), zu den Schutzzonen der Vereinten Nationen in der Republik Kroatien und zu den von den bosnisch-serbischen Einheiten kontrollierten Gebieten der Republik Bosnien-Herzegowina DER RAT DER EUROPÄISCHEN UNION- » gestützt auf den Vertrag zur Gründung der Europäischen Gemeinschaft, insbesondere auf die Artikel 73g und 228a, gestützt auf den vom Rat am. 1996 auf der Grundlage des Artikels J. 2 des Vertrags über die Europäische Union festgelegten gemeinsamen Standpunkt betreffend die Aufhebung des Embargos gegenüber dem ehemaligen Jugoslawien1, auf Vorschlag der Kommission, in Erwägung nachstehender Gründe: Der Sicherheitsrat der Vereinten Nationen hat im Einklang mit Absatz 4 seiner Resolution 1022 (1995) beschlossen, die in seinen Resolutionen 757 (1992), 787 (1992), 820 (1993), 942 (1994), 943 (1994), 988 (1995), 992 (1995), 1003 (1995) und 1015 (1995) verhängten Maßnahmen aufzuheben. In Anbetracht dessen müssen die Verordnung (EWG) Nr. 990/93 des Rates2 und die Verordnung (EG) Nr. 2471/94 des Rates3 aufgehoben werden - HAT FOLGENDE VERORDNUNG ERLASSEN: 'ABl. Nr. L. 2AB1. Nr. L 102 vom 28. 4. 1993, ausgesetzt durch die Verordnung (EG) Nr. 462/96 (ABl. Nr. L 65 vom 15. 3. 96, S. l). 3AB1. Nr. L 266 vom 15. 10. 1994, S. 1, ausgesetzt durch die Verordnung (EG) Nr. 462/96 (ABl. Nr. L 65 vom 15. 3. 96, S. l). Die Verordnungen (EWG) Nr. 990/93 und (EG) Nr. 2471/94 werden aufgehoben. Artikel 1 Artikel 2 Die Mitgliedstaaten können gemäß den gesetzlichen Bestimmungen alle Gelder und Vermögenswerte freigeben, die aufgrund der Verordnungen (EWG) Nr. 990/93 und (EG) Nr. 2471/94 des Rates eingefroren oder beschlagnahmt worden waren; Gelder oder Vermögenswerte, die Gegenstand von Forderungen, Pfandrechten, gerichtlichen Entscheidungen oder dinglichen Belastungen sind oder einder natürlichen oder juristischen Person, einer Gesellschaft oder einem sonstigen Rechtsträger gehören, welche nach den Rechtsvorschriften oder den Grundsätzen ordnungmäßiger Buchführung des betreffenden Mitgliedsstaat für zahlungsunfähig erklärt wurden oder als zahlungsunfähig gelten, bleiben jedoch solange eingefroren oder beschlagnahmt, bis sie nach den einschlägigen Rechtsvorschriften freigegeben werden. Artikel 3 Diese Verordnung tritt am Tag ihrer Veröffentlichung im Amtsblatt der Europäischen Gemeinschaften in Kraft. Sie gilt ab 4 Oktober 1996. Diese Verordnung ist in allen ihren Teilen verbindlich und gilt unmittelbar in jedem Mitgliedstaat. Geschehen zu Brüssel am. 1996 Im Namen des Rates Der Präsident Entwurf für eine ENTSCHEIDUNG DER VERTRETER DER REGIERUNGEN DER MITGLIEDSTAATEN DER EUROPÄISCHEN GEMEINSCHAFT FÜR KOHLE UND STAHL IM RAHMEN DER RATSVERSAMMLUNG über die Aufhebung des Beschlusses 93/235/EGKS betreffend den Handel zwischen der Europäischen Gemeinschaft für Kohle und Stahl und der Bundesrepublik Jugoslawien (Serbien und Montenegro) (96/. /EGKS) IM RAT VEREINIGTEN VERTRETER DER REGIERUNGEN DER DIE MITGLIEDSTAATEN DER EUROPÄISCHEN GEMEINSCHAFT FÜR KOHLE UND STAHL- gestützt auf den vom Rat am. 1996 auf der Grundlage des Artikels J. 2 des Vertrags über die Europäische Union festgelegten gemeinsamen Standpunkt betreffend die Aufhebung des Embargos gegenüber dem ehemaligen Jugoslawien4, im Einvernehmen mit der Kommission, in Erwägung nachstehender Gründe: Der Sicherheitsrat der Vereinten Nationen hat im Einklang mit Absatz 4 seiner Resolution 1022 (1995) beschlossen, die in seinen Resolutionen 757 (1992), 787 (1992), 820 (1993), 942 (1994), 943 (1994), 988 (1995), 992 (1995), 1003 (1995) und 1015 (1995) verhängten Maßnahmen aufzuheben. In Anbetracht dessen muß der Beschluß 93/235/EGKS aufgehoben werden - BESCHLÜSSEN: 4AM. Nr. L Der Beschluß 93/235/EGKS wird aufgehoben. Artikel 1 Artikel 2 Dieser Beschluß tritt am Tag seiner Veröffentlichung im Amtsblatt der Europäischen Gemeinschaften in Kraft. Er gilt ab 4 Oktober 1996. Geschehen zu Brüssel am. 1996 Der Präsident Entwurf GEMEINSAMER STANDPUNKT des Rates gemäß Artikel J. 2 des Vertrags über die Europäische Union betreffend die Aufhebung des Wirtschafts- und Finanzembargos gegenüber dem ehemaligen Jugoslawien (96/. /GASP) DER RAT DER EUROPÄISCHEN UNION - gestützt auf den Vertrag über die Europäische Union, insbesondere auf Artikel J. 2 - gestützt auf Absatz 4 der Resolution 1022 (1995) und Absatz 2 des Resolution 1074 (1996) des Sicherheitsrates der Vereinten Nationen - HAT FOLGENDEN GEMEINSAMEN STANDPUNKT FESTGELEGT: Artikel 1 Die einschlägigen Zwangsmaßnahmen gegenüber dem ehemaligen Jugoslawien, die im Einklang mit den Resolutionen 757 (1992), 787 (1992), 820 (1993), 942 (1994), 943 (1994), 988 (1995), 992 (1995), 1003 (1995) und 1015 (1995) des Sicherheitsrates der Vereinten Nationen verhängt wurden, werden aufgehoben. Dieser gemeinsame Standpunkt wird im Amtsblatt veröffentlicht. Artikel 2 Geschehen zu Brüssel,. 1996 Im Namen des Rates Der Präsident ISSN 0254-1467 KOM(96) 508 endg. DOKUMENTE DE 02 11 Katalognummcr : CB-CO-96-512-DE-C ISBN 92-78-10145-1 Amt für amtliche Veröffentlichungen der Europaischen Gemeinschaften L-2985 Luxemburg -\


title: INTERROGAZIONE SCRITTA n. 2830/96 dell'on. Bill MILLER alla Commissione. La "Private Finance Initiative" del Regno Unito e le sue relazioni con i fondi strutturali


title: WRITTEN QUESTION No. 2813/96 by Philippe-Armand MARTIN to the Commission. Checks on the movement of goods subject to excise duty

eurovoc_concepts:
Spain
customs document
customs formalities
customs regulations
excise duty
fruit product
interpretation of the law
intra-EU trade
transport document
wine


title: SKRIFTLIG FORESPØRGSEL nr. 2709/96 af Wolfgang NUßBAUMER til Kommissionen. Godkendelse af støtte på 1,59 mia schilling til sportsartikelforetagendet HTM

eurovoc_concepts:
Austria
State aid
activity report
aid to undertakings
industrial restructuring
job security
production cost
restriction on competition
sports equipment
transfer of businesses


title: ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΚ) αριθ. 1988/96 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 16ης Οκτωβρίου 1996 για καθορισμό των κατ' αποκοπή τιμών κατά την εισαγωγή για τον καθορισμό της τιμής εισόδου ορισμένων οπωροκηπευτικών

eurovoc_concepts:
citrus fruit
fruit vegetable
grape
import price