eurovoc_concepts:
EC Directive
air quality
environmental protection
organic chemical
solvent

formats: html pdf pdfa1b print

text: ίΙΠΤΡΟΜΠΤΩΝ ΙΎΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ TÎT ij tV it ft ù Βρυξέλλες, 06. 11. 1996 C()M(96) 538 τελικό 96/0276 (SYN) 11 ροκ ιση ΟΑΗΓΙΑΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για τον περιορισμό των εκπομπών πτητικών οργανικών ενώσεων που οφείλονται στη χρήση οργανικών οι α λυτών σε ορισμένες βιομηχανικές δραστηριότητες (υποβληθείσα από την Επιτροπή) ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ Ι ΚΘΙ III Ι. Εισαγωγή To 5o πρόγραμμα όρασης για το περιβάλλον 1. Η προτεινόμενη οδηγία αποσκοπεί στον περιορισμό των εκπομπών οργανικών ΓΥώΟΝΟν HOI» οφΗλοΥΐοΐ «Η|| /ρΐί«>1| ορμονικών 5(ϋλ»Πo»V ΟΙ ορισμένες διεργασίες και βιομηχανικές εγκαταστάσεις. II αειφόρος ανάπτυξη, κεντρική ιδέα του 5ου προγράμματος δράσης, επιβάλλει τη χάραξη και την εφαρμογή μιας πολιτικής διαρκούς οικονομικής και κοινωνικής ανάπτυξης, χωρίς πρόκληση ζημιών στο περιβάλλον και στους φυσικούς πόρους, από τα οποία εξαρτάται, η ποιότητα των αδιάκοπων δραστηριοτήτων του ανθρώπου και η περαιτέρω ανάπτυξη. Οι βιομηχανικές δραστηριότητες θεωρούνταν στο παρελθόν σοβαρά εμπόδιο στην επίτευξη καθαρού περιβάλλοντος. Σήμερα, με την ειραρμογή των αρχών της αειφορίας και της επικουρικότητας, η βιομηχανία μετέχει στη συνεχή διαδικασία της αποκατάστασης ισορροπίας ανάμεσα στη δραστηριότητα και την ανάπτυξη της κοινωνίας και στην προστασία του περιβάλλοντος, γεγονός που συνεπάγεται τη συνεκτίμηση των οικολογικών προβληματισμών σε όλες τις σημαντικές βιομηχανικές δραστηριότητες. Qr, εκ τούτου, η βιομηχανία συγκαταλέγεται, μπαξέ» ι ων Jit νιε τομέων στόχου που αναφέρονται στο 5ο πρόγραμμα δράσης της Κοινότητας, ενώ ένας από τους τρεις στυλοβάτες της σχέσης μεταξύ βιομηχανίας και περιβάλλοντος είναι οι κοινοτικοί έλεγχοι επί των παραγωγικών διεργασιών. Λόγω της συμβολής τους στο σχηματισμό φωτοχημικών οξειδωτϋίών παραγόντων, οι πτητικές οργανικές ενώσεις (volatile organic compounds/VOC) και, γενικώτερα, οι υδρογονάνθρακες ανήκουν στην ομάδα των ουσιών στόχου, που αναφέρονται στο κεχμάλαιο "Βέματα και διάμεσοι στόχοι του προγράμματος", υποκεφάλαιο 5. 2. Ιίπιπλέον, η διαχείριση των κινδύνων βιομηχανικών ατυχημάτων, που καλύπτονται από το υποκεφάλαιο 6. 1, απαιτεί βιομηχανικών ατυχημάτων, που καλύπτονται από το υποκεφάλαιο 6. 1, απαιτεί περιορισμό των εκπομπών επιβλαβών ουσιών στο ατμοσφαιρικό αέρα, στις περιορισμό των εκπομπών επιβλαβών ουσιών στο ατμοσφαιρικό αέρα, στις οποίες συγκατ<«λέγονται ορισμένοι οργανικοί διαλύτες καθώς και οργανικές ενώσεις που συνδέονται με τη χρήση και την απομάκρυνση των τελευταίων. Επιστημονική βάση 2. Οι οργανικοί διαλύτες χρησιμοποιούνται σε πολυάριθμες βιομηχανικές διεργασίες. Σε πολλές από τις διεργασίες αυτές, λόγω της πτητικότητας τους, εκλύονται στον ατμοσφαιρικό αέρα κατ' ευθείαν ή έμμεσα - συνήθως υπό μορφή οργανικών ενώσεων - μετά από φυσική ή χημική μετατροπή. Ορισμένες οργανικές ενώσεις βλάπτουν άμεσα την υγεία του ανθρώπου ή το περιβάλλον, όπως π. χ. οι καρκινογάνες, οι μεταλλαξιογόνεΓ ή οι Ιοίτΐκέ^ για την αναπαραγωγή. ΙνκΟεση σε διαλύτες αυτού ίου είδους παρατηρείται κυρίως σε ορισμένες βιομηχανικές και αστικές περιοχές. 1. Ιίπίπροσθετως, πολλοί διαλύεις λαμβάνουν μί'ρος σι ην ατμόσφαιρα σι χημ,ικές αντιδράσεις, οι οποίες έμμεσες επιδράσει^ ειδικώτερα το σχηματισμό φωτοχημικών οξειδωτικών παραγόντων και του κύριου συστατικού τους, του όζοντος. Οι αυξημένες συγκεντρώσεις όζοντος στον ατμοίκραιρικά αέρα μπορούν να βλάψουν την υγεία του ανθρώπου και να προκαλέσουν ζημίες στα δάση, στη βλάστηση και στις καλλιέργειες, μειώνοντας την απόδοση των τελευταίων. Το όζον αποτελεί επίσης ισχυρό έχουν ορισμένες θερμοκηπιακό αέριο. Ο σχηματισμός όζοντος μέσω Τ(υν VOC επέρχεται σε επεισόδια τοπικής και περιφερειακής κλίμακας. Στα επεισόδια αυτά ενέχονται πρόδρομοι ουσίες και. φωτοχημικοί οξειδωτικοί παράγοντες που μεταφέρονται σε μεγάλες αποστάσεις. Ρύπανση από τροποσφαιρικο όζον στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα 4. Η ρύπανση από τροποσφαιρικο όζον συνιστά εκτεταμένο και χρόνιο πρόβλημα της Κοινότητας. 'Γα στοιχεία που υποβάλλουν τα κράτη μέλη στην Ι'πίτροπή βάσιΐ ι ων διατάξεων ι. ης οδηγία ι. , 92/72/ΙίΟΚ, όείχουν όιι κατά ιοιι^ θερινούς μήνες, σημειώνεται σε όλα τα κράτη μέλη υπέρβαση της τιμής κατωφλίου για την προστασία της υγείας του ανθρώπου (110 μ^πι\ υπολογιζόμενη ως μέση τιμή οκταώρου) και ότι, στις αστικές περιοχές, υπολογίζεται ότι περισσότερα cmo 40 εκατομμύρια άτομα εκτίθενται σε πιθανές επιβλαβείς συγκεντρώσεις αυτού του απειλητικού ρύπου. Όσον αφορά τη τιμή κατωφλίου για την προστασία της βλάστησης (65 μ^/ιιν, υπολογιζόμενη ως μέση τιμή εικοσιτετραώρου), τα δεδομένα από την παρακολούθηση δείχνουν υπερβάσεις σε όλα τα κράτη μέλη. Υπολογίζεται ότι στη διάρκεια του 1995, σημειώθηκαν υπερβάσεις της τιμής κατωφλίου για την προστασία της βλάίττησης σε άνω του 27% της έκτασης των αγροτικών γαιών της Κοινότητας επί. περισσοί ipiL, ajio 150 ήμερες. S. Ιίκτάς από τις τιμές κατωφλίου για ι. ην προστασία της υγείας του ανθρώπου και της βλάστησης, στην οδηγία 92/72/1 ·Χ)Κ καθορίζονται επίσης οριακές τιμές συγκέντρωσης όζοντος, πέραν των οποίων ο πληθυσμός είτε πρέπει να ενημερώνεται (οριακή τιμή 180 μg/m3, υπολογιζόμενη ως μέση ωριαία τιμή) είτε να προειδοποιείται (360 μ^/ιυ3) για τους πιθανούς βραχυπρόθεσμους κίνδυνους για ι ην υγι(α ιου. Καιά ι ο υι, θερινούς μήνες ιου 1994 και του 1995, αναφέρθηκαν περισσότερα από 3000 περιστατικά υπέρβασης της οριακής τιμής ενημέρωσης του πληθυσμού ενώ οι τιμές που καταγράφηκαν συχνά υπερέβαιναν συχνά ια 250 |i. g/m1. 6. Είναι δικτκολο να προσδιοριστούν ποσοτικά οι επιπτώσεις και το κόστος της ρύπανσης από το όζον στην υγεία και οίο περιβάλλον. Στις συγκεντρώσεις που συνήθως παρατηρούνται κατά τη θερινή περίοδο στην Κοινότητα, τα ευαίσθητα άτομα του πληθυσμού είναι πιθανόν να αισθανθούν συμπτώματα όπως ερεθισμό των ματιών και του λαιμού και να αντιμετωπίσουν αναπνευστικά προβλήματα: κατά τη διάρκεια των επεισοδίων ρύπανσης una όζον, συνισιαται πράγματι ια ευαίσθηισ άνομα και ιδιαίτερα οι ηλικιωμένοι να (κποφεύγουν κάθε επίπονη σωματική δραστηριότητα. Σε μελέτη που πραγματοποιήθηκε στο Πνωμένο Βασίλειο με. αντικείμενο το κόστος των οδικών μεταφορών για την υγεία, οι επιπτώσεις στην υγεία των εκπομπών VOC από το συγκεκριμένο κλάδο (Χ50 χιλιοτάννοι) υπολογίσθηκαν σε Ι ΟΙΟ πρόωρους θανάτους και σε σημαντική νοσηρότητα, λόγιο του ότι οι εκπομπές συιΐι, ενί/«>νιαι ι άσο α ίο ο/ημαιισμά όΓονίο·, οοο και. σι η συγκέντρωση αιωρούμενων σωματιδίων. 7. Οσον αφορά τις επιπτιόοεις της στο περιβάλλον, η ρύπανση από όζον είναι γνωστό ότι επιδρά στη φωτοσύνθεση, προκαλώντας αλλοιώσεις και (χποχρωματισμό των φύλλων. Στις συγκεντρώσεις όζοντος που επικρατούν σήμερα στην Κοινότητα κατά τη θερινή καλλιεργητική περίοδο, οι ζημίες στην παραγωγή είναι δυνατόν να ανέλθουν σε. ποσοστό 5-10%. 8. II ανησυχία για τη ρύπανση από τροποσφαιρικο όζον οδήγησε σε σειρά πρωτοβουλιών με σκοπό τον περιορισμό των εκπομπών προδρόμων ουσιών -που συντελούν στον σχηματισμό όζοντος. Στο διεθνή χι όρο, το 1993 εγκρίθηκε (ττο πλαίσιο της Σύμβασης για τη διασυνοριακή ατμοσφαιρική ρύπανση μακράς αποστάσεως της UNIÎCK (Οικονομική επιτροπή του ΟΠΗ για την Ευρώπη) ένα πρωτόκολλο, βάσει του οποίου τα συμβαλλόμενα μέρη (μεταξύ των οποίων τα 14 κράτη μέλη της HIT, και η Κοινότητα) δεσμεύονται να περιορίσουν τις εκπομπές VOC έως το 1999 κατά 30% έναντι των επιπέδων τους το 1990. ιης ΙΙσρείοόυιΐκής Ιΐιΐρι·υιΐ|ς 9. Το Μάιο του 1996 πραγματοποιήθηκε στο Λονδίνο διάσκεψη υπουργών ιΙΙελγιο, ΛανΙα, Ιαλλία, Γερμανία, Η/ωρών Ιρλανδία, Λουξεμβούργο, Κάτω Χώρες και ΙΙνωμένο Βασίλειο), με τη συμμετοχή και της Ιϊπιτροπής, για να συζητηθεί το πρόβλημα της ρύπανσης από όζον. Στην υπουργική δήλωση, με την οποία έκλεισε 7| διάσκεψη, οι υπουργοί ζήτησαν ajio: "την CLKTAl' (σύμβαση της UNIiCli για τη διασυνοριακή ατμοσφαιρική ρύπανση μακράς αποστάσεως) και από την Κοινότητα να προχωρήσουν ακόμη ταχύτερα στη δημιουργία αυτού του πλαισίου (σ. σ. πανευρωπαϊκό πλαίσιο για την πρόληψη και τη διαχείριση των επεισοδίων ρύπανσης από όζον) και να εφαρμόσουν με την πρώτη ευκαιρία τα ενδεικνυόμενα μέτρα για την ελαχιστοποίηση των εκπομπών προδρόμων ουσιών του όζοντος, στα οποία συμπεριλαμβάνονται κατά περίπτωση: - προγράμματα περιορισμού και χρονοδιαγράμματα για την εφαρμογή ιου δεύτερου πρωιοκάλλου της σύμβασης Π,ΚΤΛΙ' ιης ΓΙΝΚΊί για τα οξείδια του αζώτου (NOx)· - κοινοτικά μέτρα, όπου χρειάζεται, για τον περιορισμό των εκπομπών προδρόμων ουσιών του όζοντος από τις κυριώττρες κινητές σταθερές και οικιακές πηγές, όπως η οδηγία για τις VOl1- σιάδτο II, la jtpaiυιία για ίο αυίακίνηια και ια καύσιμα ιου 2000, η οδηγία για τους διαλύτες, η στρατηγική κατά οξίνισης του περιβάλλοντος και η οδηγία για το όζον, καθώς και διερεύνηση των δυνατοτήτων χρήσεως οικονομικών και φορολογικών μέσων". Στην ίδια υπουργική δήλωση αναγνωρίζεται επίσης ότι για να εξαλειφθούν πρακτικά τα επεισόδια ρύπανσης από όζον. θα χρειαστεί ίσως να περιοριστούν οι εκπομπές προδρόμων ουσιών ιου όζοντος κατά ποσοστό αισθητά μεγαλύτερο από 60% σε σύγκριση με τά σημερινά επίπεδα. 10. Στις 18 Ιουνίου 1996 η Ιίπ,ιτροπή εξέδωσε ανακοίνωση στο Συμβούλιο και στο Κοινοβούλιο με. θέμα τη "μελλοντική στρατηγική για τον έλεγχο των εκπομπών στον ατμοσφαιρικό αέρα euro τις οδικές μεταφορές με βάση τα αποτελέσματα του προγράμματος Auto-(3il"(COM(96) 248 τελικό). Η ανακοίνωση αυτή συνοόευτόταν από δύο προτάσεις νομοθετικού περιεχομένου, μία για τις εκπομπές των επιβατηγών αυτοκινήτων και μια δεύτερη για τα πρότυπα ποιότητας για τη βενζίνη και το πετρέλαιο ντήζελ. Το 1997 προβλέπεται να υποβληθούν και άλλες προτάσεις για τα ΐ'}. οφρό <>/ημ<α<ί ι ιιο^'ί). μαιοίφ, /σήσι-ω·^, tia la βιφιια φοριη,'Ρ Ηα()(·ι_ και για την επιθεώρηση και τη συντήρηση, οι οποίες θα συμπληρώσουν τη δέσμη μέτρων που απορρέουν από το πρόγραμμα Λιιΐο Oil. Στην 4 ανακοίνωση της, η Γπιτροπή αναφέρει ότι ένας από τους βασικούς στόχους της, όσον αφορά τον περιορισμό των εκπομπών που οφείλονται στις οδικές μεταφορές, είναι η συγκράτηση στων επιπέδων των NOx και των VOC, που αποτελούν τις κυριώτερες προδρόμους ενώσεις για το σχηματισμό όζοντος. Ίίνας από τους οικολογικούς στόχους, στους οποίους η Γπιτροπή στηρίζει τη μελλοντική πολιτική της σε θέματα ελέγχου των εκπομπών των αυτοκινήτων, είναι η αναγκαία μείωση των ανΟρωπογινών εκπομπιπν NOx και VOC μέχρι το ?0|0 κατά 70% σι σχέση με τα σημερινά τους επίπεδα. Με τη δέσμη προτάσεων νομοθετικού περιεχομένου που απορρέουν (χπ,ό το πρόγραμμα Auto-Oil, επιτυγχάνεται αυτός ο βαθμός μείωσης των εκπομπών από την πλευρά του κλάδου των οδικών μεταφορών. Χωρίς ωστόσο ανάλογες μειώσεις των εκπομπών προδρόμων ουσιών του όζοντος από άλλους κλάδους, δεν θα επιτευχθεί ικανοποιητική ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα ως προς το όζον στην Κοινότητα, όπως προκύπτει από ιις εργασίες εκπόνηση^ μονιελων κατά την προπαρασκη »ή του προγράμματος Auto-( )i 1. για την παρακολούθηση (πρόγραμμα συνεργασίας Στις εργασίες αυτές χρησιμοποιήθηκε σε. μεγάλο βαθμό το μοντέλο του της Γ,ΜΙίΡ ατμοσφαιρικής ρύπανσης μακράς αποστάσεως), το οποίο αναπτύχθηκε, για την υποστήριξη των διαφόρων πρωτοκόλλων που έχουν ουναιρΟεί στο πλαίσιο της Σύμβασης της Γενεύης του 1979 για τη διασυνοριακή ατμοσεραιρική ρύπανση. Με βάση τα στοιχεία που αφορούν τις εκπομπές πρωτογενών ρύπων, το λεπτομερή χημισμό του σχηματισμού όζοντος και παράγοντες όπως η θερμοκρασία, η ταχύτητα του ανέμου, η ένταση της ηλιακής ακτινοβολίας να το χρησιμοποιηθεί για την πρόγνωση των συγκεντρώσεων όζοντος από άκρου εις άκρον της Ινυρώπης. Οι κατ' αυτόν τον τρόπο προβλεπόμενες τιμές ποιότητας ίου ατμοσφαιρικού αέρα συγκρίθηκαν κατόπιν με τους αντίστοιχους στόχους που καθορίζονται στην οδηγία ()?/72/Γ'. ΟΚ υ κ; προς το τροποσφαιρικο όζον, αφού ελήφθησαν υπόψη οι αναμενόμενες τάσεις των εκπομπών πρωτογενών ρύπων (βλ. πίνακα 1 ). μοντέλο μπορεί ΓΜΓΡ κ. λπ. , εκατό ποσοστό της έκτασης του κοινοτικού Ορισμένα από ία αποτελέσματα που απέδωσε το μοντέλο ΓΜΙ'Τ παρατίθενται στον πίνακα 2. Τα αποτελέσματα αυτά εκφράζονται σε επί τοις εδάφους που ανταποκρίνεται στους διάφορους στόχους σχετικά με την ποιότητα ιου το πίνακα αυτό διαπιστώνεται ότι ατμοσφαιρικοί) αέρα. Από οποιαδήποτε περαιτέρω μέτρα για τον περιορισμό των εκπομπών προδρόμων ουσιών του όζοντος από κινητές πηγές θα έχουν καθεαυτό ελάχιστη επίδραση στο πρόβλημα. Γ'άν υποτεθεί ότι το 2010 θα έχουν εξαλειφθεί οι εκπομπές που οφείλονται στην οδική κυκλοφορία, ι ο σημερινά 5. 1% της έκτασης του εδάφους όπου έχει επιτευχθεί ο στόχος των 1X0 μ. μ/ηι' αυξάνεται μόλις σε 7. 1%. Λυτά οφείλεται στο άτι, μέχρι το 2010, ίο μερίδιο ι ων κίνηΐών πηγών σιι,ς ικπομπι\ VOC, ιδίως, θα ι/,ιι μειωθεί αισθητά (το 1990, το 58% των εκπομπών VOC προέρχονταν, από σταθερές πηγές και το 42% από κινητές ενώ, σύμφωνα με τις προβλέψεις για το 2010, οι εναπομένουσε εκπομπές θα προέρχονται κατά 7ι% από σταθερές πηγές και μόνο κατά 27% από κινητές). 11. 12. 13. II ομάδα εργασίας του προγράμματος Autn-Oil προσέγγισε εν συνεχεία το πρόβλημα «υιό διαφορετική οπτική γωνία. Λνιί να. διατυπώσουν υποθέσεις εργασίας για τις σχετικές μειώσεις των εκπομπών από διάφορους κλάδους, εξέτασαν τις βελτιώσεις όσον αφορά την τήρηση των 14. επιπέδων προστασίας της υγείας, που μπορεί να προβλεφθεί ότι θα επέλθουν ως αποτέλεσμα του διασυνοριακού περιορισμού των εκπομπών από όλες τις πηγές προδρόμων ουσιών. Στον πίνακα 2, επομένως, φαίνεται επίσης ο προβλεπόμενος αντίκτυπος από τη μείωση κατά 50%, 60%, 70% και 80% των εκπομπ,ων τόσο ΝΟχ όσο και VOC από όλες τις ανθρωπογενείς πηγές σε σύγκριση με τα επίπεδα του 1990. Ως εκ της φύσεως του σχηματισμού του όζοντος, δεν μπορεί να αναμένεται πλήρης τήρηση των προτύπων ποιότητας του ατμοσφαιρικού αέρα, αν προηγουμένως δεν μειωθούν δραστικά οι ικιίομιιίι, όλων Ιων προδρόμων ουσιών από όλες τις πηγές. Ιΐράγματι, μόνον εφόσον επιτευχθεί μέιωση των εκπομπών προδρόμων ουσιών από όλες τις πηγές κατά 80% (σε σύγκριση με το 1990) η μέγιστη ωριαία συγκέντρωση όζοντος προβλέπεται ότι θα είναι χαμηλότερη από 180 μ^/ητΓ σε άνω του 90%' της έκτασης του εδάφους της \i\i. Όσον αφορά το πρότυπο των 180 μg/m3 μέσης ωριαίας τιμής 99ου εκατοστημορίου, μια διασυνοριακή μέιωση των εκπομπών προδρόμων ουσιών του όζοντος κατά 60%> και 70% αντιστοιχεί σε ποσοστό έκτασης ανταποκρινόμενης στο πρότυπο αυτό 95% και 99% αντίστοιχα. Με αυτό το δεδομένο, ο στόχος των προγραμμάτων Auto-Oil για τη συνολική μείωση των εκπομπών προδρόμων ουσιών του όζοντος καθορίστηκε σε 70%» των επιπέδων του 19901. Ία μί-ηπι J·'»»1 »'||S»M »'·/""ν rynoiTH On οϋιιγήοοιιν or πιοιορκιμό row εκπομπών πρ(χ\)όμων OIHHUJV του όζοντος αν όλη την ι'κτααη της ΙίΙν οχιοόν am μι,οά των ίΊΓ,υτϊδων του Ι')«)(). Κατά axwimia, η απαι,τοιΊμι-νη πηόοΟιτη μπ,ωοη των νκπχψκώχ το 2010 για να ρπιτπιχΟΗ, ο πτόχος του πιρι,ορι,υμού κατά 70% αν αύγκυιοη μι το IW0, ιοοουναμιί, μι το ΙΠ κνοίπον των ποο[ίλ»,π;όμ. Γνων κκπομπών κατά το 2010. 6 Hivuxaç 1 Συγκριτικές τιμές: εκπόνηση μοντέλων δραστικών ρύπων Ι Κατευθυντήριες γραμμές Πρότυπο ποιότητας του ατμοσφαιρικού άερα Οδηγία 92/72/ΕΟΚ Οδηγία 92/72/ΕΟΚ ΓΤΟμΕΤϊτ? μέση τιμή 8ώρου TW\ïg/ri? μέση ωριαία τιμή Κατευθυντήριες γραμμές της 1ΙΟΥ του 1995» για την ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα 120 fig/m' μέση τιμή Χώρου Συνάφεια Τιμή κατωφλίου προστασίας της υγείας Τιμή κατωφλίου, πέραν της οποίας οι αρμόδιες αρχές οφείλουν να ενημερώνουν/προει δοποιούν το ευρύ κοινό Τιμή κατωφλίου προστασίας της υγείας Πίνακας 2 Τήρηση των προτύπων ποιότητας του ατμοσφαιρικού αέρα ως προς το όζον στην ΕΕ Ποσοστό επί τοις εκατό της έκτασης της ΕΕ (μετρώμενης σε τετραγωνιδια Κανάβου EMÈP) όπου πληρούνται τα πρότυπα Μέση ωριαία τιμή 100ο εκατοστη- μ,όριο %<180 "'g/m3 37 Μέση ωριαία τιμ,ή 99ο εκατοστη- μ. άρι,ο % < 180 •"g/m3 73 Μέση τιμή 8ώρου 100ο εκατοστη- μόρι,ο % < 120 άγνωστη Μέση τιμή 8ώρου 99ο εκατοστη- μόριο % < 120 ""g/m3 10 53 62 Ί\ 81 92 87 89 <)S 99 100 5 8 II 18 26 19 25 28 37 46 Σενάριο Βάση αναφοράς 1990 Βάση αναιμοράς 2010 Βάση αναηκιράς 1990 -50% Βάση αναφοράς 1990 - 60% Βάση αναφοράς 1990 - 70%; Βάση αναφοράς 1990 - 80% 15. Τα σημαντικότερα αποτελέσματα, στα οποία κατέληξε η εκπόνηση μοντέλων της περιφερειακής ρί>πανσης από όζον στο πλαίσιο των προγραμμάτων Auto-Oil, έχουν ως εξής: ο περιορισμός των εκπομπών μέσω των μέτρων που έχουν ήδη εγκριθεί θα επιφέρει σημαντική βελτίωση έως το 2010 ως προς την περιφερειακή ρύπανση από όζον· για να περιοριστεί η ρύπανση από όζον πέραν των επιπέδων που θα επιτευχθούν με τα μέτρα που έχουν ήδη εγκριθεί, θα απαιτηθεί σημαντική μείωση των εκπομπών ΝΟχ και VOC - της τάξεως του 70-80% σε σύγκριση με το 1990- για τους σκοπούς του προγράμματος Auto-Oil, φαίνεται ότι θα τεθεί ως στόχος η μείωση των εκπομπών τουλάχιστον κατά 70% σε σύγκριση με τα επίπεδα τόσο των συνολικών ΝΟχ όσο και των συνολικών VOC του 1990 σε όλη την έκταση της ΕΕ· οποιαδήποτε περαιτέρω μέτρα περιορισμού των εκπομπών μόνο από την οδική κυκλοφορία θα έχουν στην καλύτερη περίπτωση οριακό αντίκτυπο, αν δεν συνοδευτούν από ανάλογα μέτρα για τις άλλες πηγές, ιδίως για τις πηγές VOC. Περιβαλλοντικοί στόχοι Το τελευταίο συμπέρασμα ήταν καθοριστικό για τη συνειδητοποίηση της ανάγκης να ληφθούν μέτρα για τον έλεγχο των εκπομπών VOC από σταθερές πηγές και να προωθηθεί τάχιστα η παρούσα πρωτοβουλία, της οποίας η προπαρασκευή είχε ήδη προχωρήσει αρκετά. Η παρούσα πρόταση, ωστόσο, είναι ένα μόνον από μια σειρά μέτρων για την αντιμετώπιση του προβλήματος του τροποσφαιρικού όζοντος, που, λόγω των δύο προδρόμων ουσιών του, από τις οποίες η καθεμία προέρχεται από πολλές διαφορετικές πηγές, απαιτεί πολυμέτωπο αγώνα. Η Επιτροπή θα εξετάσει με προσοχή την έκταση των υπολοίπων προβλημάτων για να προσδιορίσει τα πιό (χποτελεσματικά σε σχέση με το κόστος τους πρόσθετα μέτρα, που θα πρέπει να ληφθούν είτε σε τοπικό είτε σε εθνικό επίπεδο για την επίλυση τους. Η προτεινόμενη οδηγία εντάσσεται στο πλαίσιο της εφαρμογής του 5ου προγράμματος δράσης για το περιβάλλον και μιας σειράς μέτρων που αποσκοπούν στη συνολική μείωση των εκπομπών πτητικών οργανικών ενώσεων (VOC) στην Ένωση πέραν του περιορισμού κατά 30% την περίοδο 1990-1999 για τον οποίο η Επιτροπή έχει δεσμευτεί βάσει του πρωτοκόλλου για τον περιορισμό των VOC της Σύμβασης της 'Οπως προκύπτει από τα διαθέσιμα σήμερα επιστημονικά Γενεύης. στοιχεία, για να περιοριστεί η σοβαρότητα και η συχνότητα των επεισοδίων ρύπανσης από όζον, είναι απαραίτητο να επιτευχθεί μακροπρόθεσμα σημαντικά μεγαλύτερη μείωση των εκπομπών VOC, της τάξεως του 70 έως 80%. Σύμφωνα με τα αριθμητικά στοιχεία του CORINAIR για το 1990, οι ανθρωπογενείς εκπομπές VOC πλην μεθανίου στην Ευρωπαϊκή Ένωση ανέρχονταν σε 12 εκατομμύρια τόννους ετησίως, κατανεμημένους μεταξύ των διαφόρων κλάδων όπως φαίνεται παρακάτω στο σχήμα 1. 9 16. 17. 18. 1: Σύνολο ανθρωπογενών εκπομπών VOC (1990) Σύνολο εκπομπών: 12470 χιλιοτοννοι ες εκπομπές από σταθερές πηγές- 3793 χιλιοτοννοι Συνολικές εκπομπές από κινητές πηγές· 5615 χιλιοτοννοι Συνολικές εκπομπές από άλλες πηγές: 3. 062 χιλιοτοννοι Γεωργία Προϊόντα Εξόρυξη και διανομή ορυκτών καυσίμων 611 χιλιοτοννοι 1490 χιλιοτοννοι 961 χιλιοτοννοι 10 19. 20. 21. 22. 23. Ας σημειωθεί ότι το μερίδιο της χρήσης οργανικών διαλυτών στο σύνολο των ανθρωπογενών εκπομπών VOC είναι της τάξεως 30%, από το οποίο το 20% περίπου καταλαμβάνει η χρήση διαλυτών στη βιομηχανία. Η εν λόγω βιομηχανική χρήση ευθύνεται για το μισό περίπου των εκπομπών VOC από τη βιομηχανία, με αποτέλεσμα να συγκαταλέγεται στις πιο σημαντικές πηγές εκπομπών. Έχουν ήδη ληφθεί ορισμένα μέτρα για τον περιορισμό των εκπομπών οργανικών ενώσεων στο επίπεδο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ορισμένες οδηγίες του Συμβουλίου, για παράδειγμα, επιβάλλουν τον έλεγχο των εκπομπών υδρογονανθράκων από τα επιβατηγά αυτοκίνητα καθώς και από τα ελαφρά και βαρέα φορτηγά οχήματα. Με τα εφαρμοζόμενα μέτρα θα μειωθούν κατά 44% περίπου μέχρι το 2010 (συνυπολογιζόμενης της οικονομικής ανάπτυξης) οι εκπομπές VOC από τις οδικές μεταφορές, που προέρχονται από τα καυσαέρια των αυτοκινήτων και την εξάτμιση καυσίμου ενώ, όπως προαναφέρθηκε, το πρόγραμμα Auto-Oil, θα οδηγήσει, μεταξύ άλλων, σε επιπλέον μείωση των εκπομπών VOC από τον ίδιο κλάδο κατά 24% μέχρι το 2010. Στο νομοθετικό δίκτυο, έχουν θεσπιστεί και άλλες διατάξεις με αντικείμενο τις εκπομπές από την οδική κυκλοφορία και το σύστημα διανομής βενζίνης. Η λεγόμενη οδηγία "στάδιο Ι" (94/63/ΕΚ), για παράδειγμα, αποσκοπεί στον περιορισμό των εκπομπών VOC σε όλη την πολύπλοκη αλυσίδα διανομής βενζίνης, ενώ η πρόταση περί των "μη οδικών" οχημάτων, επί της οποίας το Συμβούλιο καθόρισε πρόσφατα κοινή θέση, έχει ως εντικείμενο τον περιορισμό, μεταξύ άλλων, των τύπους κινητών εκπομπών υδρογονανθράκων από ορισμένους μηχανημάτων και μη οδικών οχημάτων. Επιβάλλεται συνεπώς ανάλογος περιορισμός των εκπομπών διαλυτών από σταθερές πηγές, με ταυτόχρονη όμως συνεκτίμηση των ειδικών χαρακτηριστικών των σχετικών βιομηχανικών κλάδων. Η μείωση κατά 57%, την οποία καλείται να επιτύχει η βιομηχανία σύμφωνα με την παρούσα πρόταση, υπερβαίνει τις υποχρεώσεις που της αναλογούν βάσει του πρωτοκόλλου της UNECE. Σύμφωνα με τα στοιχεία του CORINAIR για το 1990, οι συνολικές εκπομπές από τον κλάδο της χρήσης οργανικών διαλυτών προέρχονται από πολλές πηγές. Η μέθοδος πρακτικής εφαρμογής των διαλυτών σε κάθε πηγή διαφέρει ανάλογα με τη βιομηχανική διεργασία. Για το λόγο αυτό, πρέπει να θεσπιστούν ειδικές απαιτήσεις για τους διάφορους τομείς εφαρμογής, οι οποίες όμως επιδιώχθηκε να είναι όσο το δυνατόν απλούστερες. Οι επιμέρους βιομηχανικοί κλάδοι προσδιορίζονται στον πίνακα 3: 11 Πίνακας 3 Εκατοστιαία αναλογία στο σύνολο των εκπομπών του κλάδου "Βιομηχανική χρήσηδιαλυτών" Δραστηριότητα στην οποία καταναλώνονται οργανικοί διαλύτες Βαφές Βαφές: κατασκευή αυτοκινήτων Άλλες βιομηχανικές εφαρμογές Απολίπανση και στεγνό καθάοισιια Απολίπανση μετάλλων Στεγνό καθάρισμα Παραγωγή ή επεξεργασία γημικών προϊόντων Επεξεργασία καουτσούκ Παραγωγή φαρμακευτικών προϊόντων Παραγωγή χρωμάτων και μελανών Παραγωγή συγκολλητικών υλών Άλλες γρτίσεις διαλυτών και συναφείς δραστηριότητες Εκτύπωση Παραλαβή λιπών και εδώδιμων και μη ελαίων Επίχριση με συγκολλητικές ύλες Διατήρηση ξύλου 6. 3 32. 0 12. : 4. 1 2. 1 4. 5 1. 4 3. 6 13. 4 4. 3 10. 4 5. 1 24. 25. Οι ανωτέρω επιμέρους κλάδοι ευθύνονται για το 60%; περίπου των συνολικών εκπομπών οργανικών ενώσεων από τη χρήση οργανικών διαλυτών, ποσοστό που ισούται με 2,2 εκατομμύρια τόννους περίπου (το υπόλοιπο οφείλεται κυρίως στην οικιακή χρήση). Αφετηρία για να προσδιοριστεί ο βαθμός περιορισμού των εκπομπών που είναι εφικτός στον τομέα αυτό, ήταν ο εντοπισμός της καλύτερης διαθέσιμης τεχνολογίας για τους ενεχόμενους βιομηχανικούς κλάδους και ο υπολογισμός του ποσοστού μείωσης των εκπομπών που θα μπορούσε να επιτευχθεί με την τεχνολογία αυτή καθώς και του σχετικού κόστους. Με βάση τα αποτελέσματα αυτής της εργασίας, η Επιτροπή καθόρισε το 1993 τις τιμές στόχου και ανέθεσε στο Γαλλογερμανικό Ινστιτούτο Περιβαλλοντικής Έρευνας (IFARE) να εκπονήσει μελέτη με θέμα τις οικονομικές επιπτώσεις τους2 ("Έκθεση της Καρλρούης"). Από τη μελέτη αυτή προέκυψε ότι η εφαρμογή των καλύτερων διαθέσιμων εκπομπών των τεχνικών επιτρέπει να επιτευχθεί μείωση των "Εκτίμηση του κόστους που συνεπάγεται το σχέδιο πρότασης της Επιτροπής για οδηγία περί του περιορισμού των εκπομπών οργανικών διαλυτών από τη βιομηχανία", J. Hein, C. Kippelen, F. Schultmann, T. Zundell, O. Rcntz, τελική έκθεση, Αύγουστος 1994. 12 θέμα τις οικονομικές επιπτώσεις τους2 ("Έκθεση της Καρλρούης"). Από τη μελέτη αυτή προέκυψε ότι η εφαρμογή των καλύτερων διαθέσιμων τεχνικών επιτρέπει να επιτετ^χθεί μείωση των εκπομπών των εγκαταστάσεων που καλύπτονται από τη πρόταση της τάξεως του 67% σε σύγκριση με το 1990, με βάση την κατάσταση της βιομηχανίας το 1990. Αν συνυπολογιστεί η οικονομική ανάπτυξη καθ' όλη την περίοδο ισχύος της προτεινόμενης οδηγίας, προκύπτει μείωση για το τελευταίο έτος αυτής της περιόδου κατά 57% περίπου ή 1,5 εκατομμύριο τόννους. Μια μελέτη που εκπονήθηκε από την ERM Economies για λογαριασμό του Υπουργείου Εμπορίου και Βιομηχανίας (DTI) του Ηνωμένου Βασιλείου3 ("μελέτη UK DTI") επιβεβαιώνει ότι μόλις ο στόχος της μείωσης υπερβεί ένα επίπεδο γύρω στο 55%, το οριακό κόστος της μείωσης για τους κλάδους που χρησιμοποιούν διαλύτες αυξάνεται σημαντικά. Τα μοντέλα που έχουν εκπονηθεί μέχρι σήμερα δείχνουν ότι αυτή η μείωση είναι άκρως απίθανο να επιλύσει το πρόβλημα του όζοντος σε όλη την έκταση της Ευρώπης και, ως εκ τούτου, είναι σχεδόν βέβαιο ότι θα απαιτηθούν και άλλα μέτρα. II Κόστος, οφέλη και αποτελεσματικότητα Πλεονεκτήματα και κόστος της πρότασης 26. Δεν υπάρχει κατ' αρχήν αμφιβολία ότι διατίθεται κατάλληλη τεχνολογία που επιτρέπει να διατηρούνται σε πολύ χαμηλά επίπεδα οι εκπομπές των συλλεγόμενων καμιναερίων από τις διεργασίες που καλύπτει η προετεινόμενη οδηγία. Στην πράξη όμως, το κόστος του εξοπλισμού μείωσης που απαιτείται για την κατεργασία εξαιρετικά υψηλών παροχών αερίων ή πολύ χαμηλών συγκεντρώσεων, ώστε να εξασφαλιστούν τα χαμηλότερα δυνατά επίπεδα εκπομπών, μπορεί σε ορισμένες περιπτώσεις να είναι απαγορευτικό. Κατά συνέπεια, εκτός από τις γενικές οριακές τιμές εκπομπών, που καθορίζονται στο άρθρο 5 για ειδικές κατηγορίες οργανικών ενώσεων, στο παράρτημα III Α καθορίζονται επιμέρους οριακές τιμές εκπομπών για τις διάφορες διεργασίες, που θα ισχύουν για όλες τις οργανικές ενώσεις. Στις περισσότερες περιπτώσεις, οι προτεινόμενες οριακές τιμές εκπομπών παρέχουν τη δυνατότητα επιλογής των τεχνολογιών που θα χρησιμοποιηθούν. Σε ορισμένες περιπτώσεις, καθορίστηκαν οριακές τιμές υψηλότερες από το μέσο όρο, ώστε να επιτρέπουν την εφαρμογή ιδιαίτερων τεχνικών ελέγχου των εκπομπών (π. χ. προσρόφηση, ανάκτηση διαλυτών), ενώ σε άλλες οι προτεινόμενες οριακές τιμές είναι ιδιαίτερα χαμηλές, προκειμένου λόγου χάριν να διασφαλιστεί η καταστροφή δυνάμει επιβλαβών ουσιών. 27. Καθώς δεν υπάρχουν κατάλληλες μεθοδολογίες για τη μετατροπή προστατευόμενων αξιών, όπως η υγεία του ανθρώπου και η πολιτιστική κληρονομιά, σε οικονομικά μέγεθη, το όφελος από τα προετινόμενα μέτρα είναι δύσκολο να υπολογισθεί σε χρήμα. Παρόλα αυτά, υπολογίζεται ότι μια μείωση των προδρόμων ουσιών του όζοντος κατά 50% θα είχε ως αποτέλεσμα να αυξηθεί σε 90% περίπου το ποσοστό της "Εκτίμηση του κόστους που συνεπάγεται το σχέδιο πρότασης της Επιτροπής για οδηγία περί του περιορισμού των εκπομπών οργανικών διαλυτών από τη βιομηχανία", J. Hein, C. Kippelen, F. Schultmann, T. Zundell, O. Rentz, τελική έκθεση, Αύγουστος 1994. Department of Trade and Industry, "Costs and benefits of the reduction of VOC emissions from Industry", ERM Economics, Μάιος 1996. 13 έκτασης της Κοινότητας που ανταποκρίνεται στη μέση ωριαία συγκέντρωση, η οποία καθορίζεται στην οδηγία 92/72/ΕΟΚ (με βάση το 99ο εκατοστημόριο). Η μείωση αυτή, όπως και η πρόοδος προς την υλοποίηση του περαιτέρω στόχου, που είναι ο περιορισμός των προδρόμων ουσιών του όζοντος κατά 70-80%, μπορούν να επιτευχθούν μόνο με παρέμβαση όλες τις πηγές προδρόμων ουσιών, γι' αυτό και η Επιτροπή εγκαινιάζει ή έχει ήδη εγκαινιάσει ορισμένες πρωτοβουλίες που καλύπτουν τους βασικούς παράγοντες του προβλήματος. Η μείωση ωστόσο των εκπομπών από τις βιομηχανίες που χρησιμοποιούν διαλύτες κατά 70-80% δεν είναι εφικτή εξ ολοκλήρου στη χρονική περίοδο που καλύπτει η πρόταση. Για το λόγο αυτό, στόχος της πρότασης είναι η μέγιστη μείωση που είναι σήμερα δυνατόν να επιτευχθεί με ικανοποιητική της σχέση κόστους-αποτελεσματικότητας, επείγουσας ανάγκης του τροποσφαιρικού όζοντος. λαμβανομένης υπόψη πρόβλημα να αντιμετωπιστεί το 28. Δεν είναι δυνατόν να γίνει ακριβώς και πλήρης εκτίμηση του κόστους που συνεπάγεται η εφαρμογή της προτεινόμενης οδηγίας, λόγω της πολλαπλής αβεβαιότητας που περιβάλλει τις εξελίξεις στον τομέα της βιομηχανικής χρήσης διαλυτών, π. χ. ευρύ φάσμα εγκαταστάσεων, κενά στις γνώσεις σχετικά με τις τεχνολογίες που ήδη εφαρμόζονται, περιορισμένα περιθώρια επιλογής των επιχειρήσεων εκμετάλλευσης σε σχέση με τις δοαφορετικές εναλλακτικές δυνατότητες μείωσης που τους παρέχονται. Ως εκ τούτου το κόστος της εφαρμογής των προτεινόμενων μέτρων μπορεί να υπολογιστεί μόνο κατά προσέγγιση. Από μια αναλυτική μελέτη κόστους κατά κλάδο, που εκπονήθηκε σε συνεργασία με τη βιομηχανία, προέκυψαν τα συμπεράσματα που παρατίθενται παρακάτω στον πίνακα 4 (τα αριθμητικά στοιχεία βασίζονται στην υπόθεση ότι ο χρόνος απόσβεσης είναι 10 έτη): 14 Πίνακας 4 Κλάδος _ _^ Εκτύπωση Επιφανειακός καθαρισμός Επίχριση καινουργών αυτοκινήτων Επίχριση θαλάμων οδήγησης καινουργών φορτηγών και καινουργών λεωφορείων Επίχριση καινουργών λεωφορείων Φανοποιία αυτοκινήτων Προεπίστρωση Άλλες δραστηριότητες επίχρισης Επικάλυψη ξύλου Επίχριση υφανσίμων υλών Στεγνό καθάρισμα Εμποτισμός ξύλου Επίχριση δερμάτων Επίχριση με συγκολλητική ύλη Παραγωγή επιχρισμάτων Προϊόντα από καουτσούκ Παραλαβή φυτικών ελαίων Φαρμακοβιομηχανία Συνολική ετήσια δαπάνη του κλάδου στην ΕΕ σε εκατ. ECU/έτος 124 725 688 484 80 40. 5 5. 5 726 120 4. 5 (κατά προσέγγιση) 102 26 44 31 12 438 23 [J20 | 29. 30. Πεδίο δοκιμής για να ελεγθεί αν η μείωση κατά 57% περίπου που ζητείται από τους ενεχόμενους κλάδους είναι πράγματι λογική, ήταν φυσικά το ίδιο το πρόγραμμα Auto-Oil. Τα λεπτομερή στοιχεία όσον αφορά το οριακό κόστος, που χρησιμοποιήθηκαν για τον καθορισμό των επιπέδων περιορισμού στο πρόγραμμα Auto-Oil, δεν ήσαν διαθέσιμα για όλους τους κλάδους που καλύπτει η παρούσα πρόταση. Για το λόγο αυτό, δεν ήταν δυνατόν να βελτιστοποιηθούν τα προβλεπόμενα μέτρα ελέγχου της ρύπανσης με βάση ανάλυση του οριακού κόστους ούτε να γίνει λεπτομερής σύγκριση με το πρόγραμμα Auto-Oil ως προς το οριακό κόστος. Μια "καθαρόαιμη" οικονομική ανάλυση αυτού του είδους για ένα τόσο ευρύ φάσμα κλάδων θα έθετε οπωσδήποτε και άλλα ερωτήματα, που ή ίδια η βιομηχανία θα πίεζε να εξεταστούν, κυρίως το ζήτημα της δίκαιης κατανομής των δαπανών που συνεπάγονται οι μειώσεις, στο οποίο θα έπρεπε να συνυπολογισθεί επίσης η σχέση του μέσου κόστους της μείωσης κατά ένα τόννο προς την προστιθέμενη αξία της για κάθε κλάδο. Κατά συνέπεια, ως βάση σύγκρισης με το πρόγραμμα Auto-Oil χρησιμοποιήθηκε κυρίως το άθροισμα των μέσων δαπανών. Οι ετήσιες δαπάνες που συνεπάγεται η πρόταση ανέρχονται συνολικά σε 4 δισεκατ. ECU περίπου, ήτοι 10 ECU κατ* άτομο κατ' έτος στην Ευρώπη. Το ποσό αυτό όμως αντιπροσωπεύει χρηματικό κόστος, οπότε, για να μπορεί να γίνει σύγκριση με το πρόγραμμα Auto-Oil, πρέπει να ληφθεί ως μέτρο ο λόγος του μέσου ετήσιου κόστους σε καθαρές σημερινές τιμές (3 δισεκατ. ECU/έτος) προς τη μείωση που θα έχει επιτευχθεί το τελευταίο έτος της περιόδου ισχύος της πρότασης (1500 τόννοι). Ο υπολογισμός αυτός δίδει κόστος 2000 ECU/τόννο μείωσης VOC, που είναι ανάλογο με το κόστος των μέτρων που εφαρμόζουν άλλοι κλάδοι 15 την καταπολέμηση για όζοντος. Συγκεφαλαιώνοντας, το πρόγραμμα Auto-Oil επιτρέπει να περιοριστούν πρόδρομοι ουσίες του όζοντος κατά 2 εκατομμύρια τόννους με κόστος 3000 ECU/τόννο ενώ η παρούσα πρόταση οδηγεί σε μείωση κατά 1,5 εκατομμύρια τόννους με κόστος 2000 ECU/τόννο περίπου. προβλήματος του του 31. 32. III 33. Πρέπει όμως να αναγνωρισθεί ότι οι βιομηχανίες που καλύπτονται από την παρούσα πρόταση συνήθως έχουν πολύ διαφορετικά χαρακτηριστικά από τους μεγάλους βιομηχανικούς ομίλους, τους οποίους αφορά το πρόγραμμα Auto-Oil. 'Οπως φαίνεται στο Δελτίο Επιπτώσεων στις Επιχειρήσεις που επισυνάπτεται στην πρόταση, η πρωτοβουλία αυτή αφορά περίπου 400000 επιχειρήσεις, μεταξύ των οποίων πολλές MME, για τις οποίες μια επιβάρυνση αυτού του μεγέθους είναι πολύ πιό δυσβάσταχτη απ' ό,τι για τους μεγάλους ομίλους. Ως εκ τούτου, κατά την κατάρτιση της πρότασης κατεβλήθη κάθε προσπάθεια ώστε να προβλεφθεί η μεγαλύτερη δυνατή ευελιξία για να αποφευχθεί η λήψη μέτρων υψηλού οριακού κόστους. Ένα παράδειγμα είναι η εισαγωγή ρήτρας "προστασίας των επενδύσεων" στο άρθρο 5 παράγραφος 1 της πρότασης, η οποία παρέχει τη δυνατότητα στις εγκαταστάσεις που είναι ήδη εφοδιασμένες με εξοπλισμό μείωσης, να επιτύχουν περιορισμό ισοδύναμο με την πρόσθετη μείωση που επιβάλλει η πρόταση από τις ανεξέλεγκτες εκπομπές τους, αντί να επενδύσουν σε νέο εξοπλισμό διεργασιών, επειδιώκοντας ακριβώς τα ίδια περιβαλλοντικά οφέλη. Άλλα μέτρα αυτού του είδους περιγράφονται στο Μέρος III "Επικουρικότητα". Αιτιολόγηση της επιλογής του μέσου Η οδηγία συνιστά καταλληλότερο μέσο από τον κανονισμό, επειδή είναι σκόπιμο να διαθέτουν τα κράτη μέλη περιθώρια ευελιξίας στην εφαρμογή των μέτρων που απαιτούνται για να επιτευχθεί το επιθυμητό αποτέλεσμα, τόσο για λόγους οικονομικής αποδοτικότητας όσο και για να έχουν τη δυνατότητα να βασισθούν στα μέτρα που ήδη εφαρμόζουν. Η οδηγία ενδείκνυται επίσης περισσότερο σε σύγκριση με την απόφαση ή τη σύσταση, λόγω του ότι για την τροποποίηση ισχυουσών εθνικών νομοθετικών διατάξεων απαιτείται νομοθετική πράξη. Επικουρικότητα Η προτεινόμενη οδηγία εναρμονίζεται απόλυτα με την αρχή της επικουρικότητας και με την ευρύτερη έννοια της επιμερισμένης ευθύνης, καθώς προβλέπει το συνδυασμό παραγόντων και μέσων στα κατάλληλα επίπεδα. Ορίζει έναν στόχο για τον περιορισμό των VOC με βάση τις μειώσεις που είναι τεχνικά και οικονομικά εφικτές σε κάθε κλάδο και, εν συνεχεία, απαιτεί από τα κράτη μέλη να επιτύχουν αυτό το στόχο είτε επιβάλλοντας οριακές τιμές εκπομπών είτε καταρτίζοντας εθνικά σχέδια, στα οποία θα προβλέπονται άλλα μέτρα με τα οποία μπορούν να επιτευχθούν οι ίδιες μειώσεις. Ενώ λοιπόν, λόγω του διασυνοριακού χαρακτήρα του προβλήματος των προδρόμων ουσιών του όζοντος, είναι απαραίτητη η ευρωπαϊκή προσέγγιση του περιορισμού των εκπομπών τους, η πρόταση αποβλέπει στην παροχή ευελιξίας στο βαθμό που συ|χβιβάξεται με την επίτευξη του γενικού στόχου. Με τα εθνικά σχέδια τα κράτη μέλη θα έχουν τις εξής εναλλακτικές δυνατότητες: να θεσπίσουν με νομοθετικές διατάξεις οριακές τιμές εκπομπών διαφορετικές από τις καθοριζόμενες στην παρούσα πρόταση ή να επιτύχουν την απαιτούμενη 16 34. 35. μείωση με διαπραγμάτευση συμφωνιών με τη βιομηχανία ή με ένα σύστημα εμπορεύσιμων αδειών ή ακόμη με επιβολή φορολογίας. Επιπλέον, τα κράτη μέλη μπορούν να χρησιμοποιήσουν τα εθνικά σχέδια για να προσαρμόσουν την κατανομή της απαιτούμενης μείωσης μεταξύ των διαφόρων κλάδων στα χαρακτηριστικά της βιομηχανίας του καθενός. Οποιοσδήποτε συνδυασμός των ανωτέρω μέτρων οδηγεί στο επιθυμητό αποτέλεσμα, είναι αποδεκτός. το κόστους υψηλή περιεκτικότητα Επιπλέον, οι οριακές τιμές που καθορίζονται στη πρόταση επιτρέπουν στην κάθε επιχείρηση εκμετάλλευσης να επιτύχει τη μείωση με τον πιο αποτελεσματικό σε σχέση με είτε χρησιμοποιώντας τεχνολογία μείωσης είτε υποκαθιστώντας τα προϊόντα χαμηλής με περιεκτικότητας ή με προϊόντα χωρίς καθόλου διαλύτες. Η πρακτική εφαρμογή επομένως, στην οποία συμπεριλαμβάνεται η επιλογή των μέτρων κόστους- την αποτελεσματικότητας, επαφίεται σε μεγάλο βαθμό στη διακριτική ευχέρεια των κρατών μελών και των επιχειρήσεων εκμετάλλευσης των εκάστοτε εγκαταστάσεων. Το ίδιο ισχύει και για πολλές άλλες πτυχές της εφαρμογής της προτεινόμενης οδηγίας. που παρουσιάζουν με προϊόντα καλύτερη διαλυτών τρόπο: σχέση του το πεδίο εφαρμογής εξαιρούνται από Η αρχή της αναλογικότητας τηρήθηκε με διάφορους τρόπους. Οι τύποι εγκαταστάσεων που επιλέχθηκαν και ο καθορισμός ορίων υπαγωγής συνεπάγονται ότι της προτεινόμενης οδηγίας οι εγκαταστάσεις που εκπέμπουν μικρές μόνο ποσότητες οργανικών ενώσεων, λόγω των χρησιμοποιούμενων μεθόδων ή του σχετικά μικρού μεγέθους τους, ή εγκαταστάσεις που θα ήταν πολύ δύσκολο να ελεγθούν, εξαιτίας του μεγάλου αριθμού τους. Η αρχή της αναλογικότητας εφαρμόστηκε επίσης στον καθορισμό των οριακών τιμών εκπομπών, όπου ελήφθησαν υπόψη, όσο το επιτρέπει το πλαίσιο μιας οδηγίας, οι διαφορές μεταξύ των διεργασιών στις οποίες καταναλώνονται οργανικοί διαλύτες προκειμένου να προσδιοριστούν οι τεχνικά και οικονομικά εφικτές μειώσεις. Μετά από μακρά διαδικασία διαβουλεύσεων με τις ομάδες ενδιαφερομένων, προσδιορίστηκαν επίπεδα περιορισμού των εκπομπών εντός ορισμένης χρονικής περιόδου, τα οποία μολονότι δικαίως είναι φιλόδοξα, είναι αναμφίβολα εφικτά και συμπίπτουν με την κατεύθυνση προς την οποία κινείται η βιομηχανία. Παράλληλα, οι επιχειρήσεις εκμετάλλευσης θα αποκομίσουν πρόσθετα οφέλη. Η στροφή προς τα επιχρίσματα με χαμηλή περιεκτικότητα διαλυτών, για παράδειγμα, θα περιόριζε την ανάγκη λήψης δαπανηρών μέτρων για την προστασία της υγείας και της ασφάλειας ή για την πρόληψη των ατυχημάτων. Επιπλέον, έχει αποδειχθεί σε πολλές περιπτώσεις ότι οι βιομηχανίες που επενδύουν στην πιο σύγχρονη (και καθαρώτερη) παραγωγικότητα και κερδίζουν ανταγωνιστικότητα. τεχνολογία σε IV 36. Αποτελέσματα των διαβουλεύσεων με τους ενδιαφερομένους Οι διαβουλεύσεις με τα κράτη μέλη και τη βιομηχανία άρχισαν τον Οκτώβριο του 1991 με ένα έγγραφο συζήτησης. Το πρώτο χέδιο πρότασης καταρτίσθηκε στις αρχές του 1992 και κοινοποιήθηκε σε όλες τις ομάδες ενδιαφερομένων. Πραγματοποιήθηκαν συνολικά 8 επίσημες συσκέψεις με αντιπροσώπους των κρατών μελών, από τις οποίες 6 ήταν κοινές 17 συσκέψεις με τους εκπροσώπους της βιομηχανίας4. Επιπλέον, πραγματοποιήθηκαν επίσης πολλές άτυπες συσκέψεις με ορισμένα κράτη μέλη, κλαδικές οργανώσεις και άλλες ομάδες ενδιαφερομένων με σκοπό την ανταλλαγή απόψεων σχετικά με την πρόταση. 37. Κατά τη διάρκεια όλων αυτών των συζητήσεων η πρόταση εξελίχθηκε. Μεταξύ άλλων, επήλθαν οι εξής βασικές αλλαγές: διασαφήνιση του πεδίου εφαρμογής της προτεινόμενης οδηγίας, βελτίωση της σχέσης κόστους-απόδοσης με την επιλογή των πιο πρόσφωρων κλάδων και Στις διαβουλεύσεις έλαβαν μέρος οι ακόλουθες κλαδικές οργανώσεις, επιχειρήσεις και εταιρείες συμβούλων, εκπροσωπώντας τα συμφέροντα της βιομηχανίας: ACEA - Ένωση Ευρωπαίων Κατασκευαστών Αυτοκινήτων BDI - Bundesverband der Deutschen Industrie e. V. Becker Industrial Coatings Ltd BFM - British Furniture Manufacturers BLIC - Bureau de Liaison des Industries du Caoutchouc des Communautés Européennes BP Chemicals BPBF - British Printing Industries Federation BVD - Bundesverband Druck CEAPLI - Confédération européenne des associations de pressings et laveries indépendants CEFIC - Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Ομοσπονδιών Χημικών Βιομηχανιών CEFIC - Υδρογονάνθρακες διαλύτες (Κλαδική ομάδα του CEFIC) CEIB - Ευρωπαϊκή Συνομοσπονδία Βιομηχανιών Ξύλου CEPE - European Confederation of Paint, Printing, Ink and Artist's Colours Manufacturers Associations CETS - Comité Européen des Traitements de Surface CITEN - Διεθνής Επιτροπή Βαφείων και Στεγνοκαθαριστηρίων COMiTEXTiL - Συντονιστική Επιτροπή των Κλωστοϋφαντουργικών Βιομηχανιών της ΕΟΚ COTANCE - Confederation des Associations Nationales de Tanneurs et Megissiers de la Communauté Européenne Dollamar & Co. ECCA - European Coil Coating Association ECSA - European Chlorinated Solvent Association EFPIA - European Federation of Pharmaceutical IndustriesD Association ENVTCON - Environmental Consultancy ERA - European Rotogravure Association ETE - Environmental & Thermal Engineering Ltd. EWPM - European Wood Preservative Manufacturers Group FEICA - Fédération Européenne d'Industries de Colles et Adhisifs FEDES - Fédération Européenne de Γ Emballage Souple FEDIOL - Ομοσπονδία Βιομηχανίας Ελαιοτριβείων της ΕΚ FINAT - Fédération Internationale des Fabricants et Transformateurs d'Adhisifs et Thermocollants sur papier et autres supports FPA - Flexible Packaging Association INTERGRAF - Διεθνής Συνομοσπονδία Εκτύπωσης και συναφών βιομηχανιών KWL-Verein - Verein der Kohlenwasserstoffl(psungsmittel-Textil- und Lcderreiniger ORGALIME - Organisme de Liaison des Industries Métalliques Européennes SEFA - Syndicat Europien de l'industrie des F\)ts et Acier SEFEL - Secrétariat Européen des Fabricants d1 Emballages Métalliques Légers TSA - Textile Services Association Limited UEA - Ευρωπαϊκή Ένωση Επίπλου UEAPME - Ευρωπαϊκή Ένωση Βιοτεχνικών και Μικρομεσαίων Επιχειρήσεων UEDA - Union Européenne de l'ameublement UNICE - Ένωση Συνομοσπονδιών Βιομηχανιών και Εργοδοτών της Ευρώπης UNITES - Fédération des Industries de Transformation pour Emballages Souples Verband der Lackindustrie e. V. / Verband der Druckfarbenindustrie W. E. I. - Western-European Institute for Woodpreservation 18 V 38. 39. εθνικών σχεδίων, ακριβέστερος καθορισμός των απαιτήσεων για τους επιμέρους κλάδους και ένταξη εναλλακτικών συστημάτων περιορισμού των εκπομπών, που αποτελούν κίνητρο για την εφαρμογή άλλων μέτρων πλην του καθαρισμού των καμιναεριων. Τα αποτελέσματα των διαβουλεύεσεων με τους επιμέρους βιομηχανικούς κλάδους και, ειδικότερα, τα σημεία εκείνα στα οποία εξακολουθεί να υπάρχει διάσταση απόψεων μεταξύ της βιομηχανίας και της Επιτροπής, αναλύονται στο Δελτίο Επιπτώσεων στις Επιχειρήσεις. Περιγραφή της κατάστασης που επικρατεί στα κράτη μέλη από πλευράς νομοθεσίας Εννέα χώρες έχουν θεσπίσει κατά το μάλλον ή ήττον δεσμευτικές νομοθετικές διατάξεις για τις δραστηριότητες που ευθύνονται για την έκλυση οργανικών ενώσεων ή για μέρη αυτών των δραστηριοτήτων που συνδέονται με το αντικείμενο της προτεινόμενης οδηγίας: πρόκειται για τη Δανία, τη Γερμανία, την Ιταλία, τις Κάτω Χώρες, την Πορτογαλία, το Ηνωμένο Βασίλειο, τη Φινλανδία, την Αυστρία και τη Σουηδία. Στις υπόλοιπες χώρες, για τις περισσότερες από τις εγκαταστάσεις και διεργασίες που καλύπτει η προτεινόμενη οδηγία, απαιτείται άδεια λειτουργίας. Οι οριακές τιμές εκπομπών καθορίζονται εν προκειμένω κατά περίπτωση σε κάθε άδεια. Στη Δανία, ο οικείος Οργανισμός Προστασίας του Περιβάλλοντος έχει εκδόσει κατευθυντήριες γραμμές για τον έλεγχο της ατμοσφαιρικής ρύπανσης από τις βιομηχανικές επιχειρήσεις, όπου αναλύεται λεπτομερέστερα η γενική αρχή του περιορισμού της ρύπανσης, η οποία διατυπώνεται στο κεφάλαιο 3. 3 του Νόμου περί Προστασίας του Περιβάλλοντος. Οι εν λόγω κατευθυντήριες γραμμές ισχύουν για όλες τις εγκαταστάσεις που περιλαμβάνονται στον κατάλογο του κεφαλαίου 5 του ίδιου Νόμου, χωρίς όμως να είναι νομικά δεσμευτικές για τις τοπικές αρχές, με αποτέλεσμα οι τελευταίες να μπορούν να επιτρέπουν παρεκκλίσεις τόσο ως προς τις καθοριζόμενες οριακές τιμές όσο και ως προς τις εγκαταστάσεις του καταλόγου. Ως εκ τούτου δεν είναι σαφές εάν και κατά πόσον οι διεργασίες και οι βιομηχανικές εγκαταστάσεις που εμπίπτουν στο πεδίο της προτεινόμενης οδηγίας, αντιμετωπίζονται πράγματι σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές, οι οποίες, επιπλέον, αφορούν ουσίες και δεν προβλέπουν οριακές τιμές για τις εκπομπές σγκεκριμένων βιομηχανικών ή εμπορικών δραστηριοτήτων. Η οριακή τιμή εκπομπών που πρέπει να τηρείται εξαρτάται κατά κύριο λόγο από την εκλυόμενη ουσία και τη ροή μάζας της. Οι ουσίες χωρίζονται σε τρεις τάξεις (Ι, Π και III), που περιλαμβάνουν όλες ορισμένους οργανικούς διαλύτες. εφαρμογής 40. Στη Γερμανία το Τέταρτο Διάταγμα Εφαρμογής του Ομοσπονδιακού Νόμου για τον έλεγχο των μετρώμενων εκπομπών (διάταγμα περί των εγκαταστάσεων που υπόκεινται σε χορήγηση άδειας) περιλαμβάνει κατάλογο εγκαταστάσεων για τις οποίες απαιτείται άδεια λειτουργίας. Πολλές από τις εγκαταστάσεις που καλύπτονται απο την παρούσα πρόταση εμπίπτουν επίσης στο πεδίο εφαρμογής του Τετάρτου Διατάγματος. 19 Για τις εγκαταστάσεις αυτές, οι οριακές τιμές εκπομπών που ενδιαφέρουν την παρούσα πρόταση καθορίζονται στην Τεχνική Οδηγία περί καθαρού ατμοσφαιρικού αέρα, Τ. Α. Luft. Στην τεχνική οδηγία γίνεται διάκριση μεταξύ καρκινογόνων και μη καρκινογόνων ουσιών, οι δε ουσίες καθεμίας από αυτές τις κατηγορίες χωρίζονται σε τρεις τάξεις ανάλογα με τον κίνδυνο που δημιουργούν. Για τις εν λόγω κατηγορίες και τάξεις ισχύουν διαφορετικές οριακές τιμές εκπομπών, ως εξής: Καρκινογόνες ουσίες: Ουσίες της τάξεως Ι : για ροή μάζας > 0. 5 g/h, η οριακή τιμή εκπομπών είναι 0. 1 mg/m3 Ουσίες της τάξεως II : για ροή μάζας > 5 g/h, η οριακή τιμή εκπομπών είναι 1 mg/m3 Ουσίες της τάξεως III: για ροή μάζας > 25 g/h, η οριακή τιμή εκπομπών είναι 5 mg/m3 Μη καρκινογόνες ουσίες: Ουσίες της τάξεως Ι : για ροή μάζας > 0. 1 kg/h, η οριακή τιμή εκπομπών είναι 20 mg/m3 Ουσίες της τάξεως II : για ροή μάζας > 2. 0 kg/h, η οριακή τιμή εκπομπών είναι 100 mg/m3 Ουσίες της τάξεως III: για ροή μάζας > 3. 0 kg/h, the emission limit value is 150 mg/m3 Στην περίπτωση των μιγμάτων διαλυτών που ανήκουν σε διαφορετικές τάξεις, ισχύουν οι αυστηρότερες οριακές τιμές. Η μη αυτόματη βαφή με ψεκασμό εξαιρείται από την τήρηση των οριακών τιμών που έχουν καθοριστεί για τις τάξεις II και III αλλά, στην πράξη, οι τοπικές αρχές θεωρούν τα όρια αυτά ως τιμές στόχου. Οι οριακές τιμές ισχύουν για τις νέες εγκαταστάσεις από το 1986 ενώ οι παλιότερες εγκαταστάσεις υποχρεούντο να συμμορφωθούν από το Μάρτιο του 1991. Στις εγκαταστάσεις που ήδη λειτουργούσαν στην πρώην Λαϊκή Δημοκρατία της Γερμανίας δόθηκε προθεσμία ενός επιπλέον έτους για να συμμορφωθούν. Για τις εγκαταστάσεις των οποίων εκπομπές υπερβαίνουν τις κατωτέρω τιμές ροής μάζας απαιτείται συνεχής παρακολούθηση των εκπομπών VOC. Ουσίες της τάξης Ι: Μίγματα ουσιών των τάξεων Ι και III: 10 kg/h 1 kg/h Οι εκπομές VOC εκφράζονται σε άθροισμα των ολικών οργανικών ενώσεων. Επιπλέον, ειδικές απαιτήσεις για ορισμένες δραστηριότητες, όπως η επίχριση αυτοκινήτων, η εκτύπωση, το στεγνό καθάρισμα και ο επιφανειακός καθαρισμός. ισχύουν 41. Στη Γαλλία, στο νόμο της 19. 7. 1976 απαριθμούνται περίπου εγκαταστάσεις", χωρισμένες σε δύο βασικές 400 "ταξινομημένες κατηγορίες: οι εγκαταστάσεις της κατηγορίας 1 υπόκεινται σε χορήγηση άδειας λειτουργίας και πρέπει να πληρούν ορισμένες απαιτήσεις, που 20 καθορίζονται με νομαρχιακά διατάγματα. Για τις εγκαταστάσεις της δεύτερης κατηγορίας αρκεί μια κοινοποίηση εκ μέρους του ιδιοκτήτη ή της επιχείρησης εκμετάλλευσης τους. Ορισμένες από τις εγκαταστάσεις που καλύπτει η προτεινόμενη οδηγία εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του ανωτέρω νόμου. Δεν έχουν θεσπιστεί νομικά δεσμευτικές οριακές τιμές εκπομπών με γενική εφαρμογή στο σύνολοι των βιομηχανικών εγκαταστάσεων όπου χρησιμοποιούνται οργανικοί διαλύτες. Έχουν ωστόσο καθοριστεί οριακές τιμές εκπομπών για ορισμένες από τις εγκαταστάσεις και διεργασίες που αφορά η προτεινόμενη οδηγία, όπως η επίχριση αυτοκινήτων, η εκτύπωση, το στεγνό καθάρισμα, η προεπίστρωση και το βερνίκωμα. Οι τοπικές αρχές δύνανται να καθορίζουν διαφορετικές οριακές τιμές εκπομπών στις περιπτώσεις όπου χρησιμοπούνται υδατικές μελάνες. Για τις εγκαταστάσεις των οποίων οι εκπομπές υπερβαίνουν τα 500 kg ημερησίως, απαιτείται συνεχής παρακολούθηση. Εκτός από τις πραναφερόμενες διατάξεις, στις 19 Φεβρουαρίου 1986 υπεγράφη συμφωνία μεταξύ της γαλλικής κυβέρνησης και των παραγωγών επιχρισμάτων και βερνικιών για τη μείωση της μέσης περιεκτικότητας των προϊόντων τους σε υδρογονανθρακικούς διαλύτες και την ενθάρρυνση της χρήσης των νέων προϊόντων με κατάλληλη διαφήμιση απευθυνόμενη τόσο στο ευρή κοινό, όσο και στους επαγγελματίες χρήστες. 42. Στην Ιταλία οι εμπορικές και βιομηχανικές δραστηριότητες που προκαλούν ατμοσφαιρική ρύπανση κατατάσσονται σε δύο κατηγορίες: στην πρώτη κατηγορία ανήκουν οι βιομηχανικές εγκαταστάσεις που πρέπει να βρίσκονται μακριά από οικιστικές περιοχές ενώ στη δεύτερη οι εμπορικές δραστηριότητες. Κατά κανόνα, το Υπουργείο Υγείας δημοσιεύει ανά τριετία νέο κατάλογο ταξινομημένων εγκαταστάσεων. Ο κατάλογος αυτός περιλαμβάνει και περιπτώσεις που καλύπτονται από την προτεινόμενη οδηγία. εγκαταστάσεις ορισμένες Ο νόμος 203 του 1988 ορίζει ότι η κεντρική κυβέρνηση χαράσσει κατευθυντήριες γραμμές που ισχύουν για όλες τις περιοχές κάθε περιφέρειας. Οι περιφέρειες έχουν τη δυνατότητα να επιβάλλουν αυστηρότερο έλεγχο των εκπομπών μόνο σε συγκεκριμένες περιοχές που αντιμετωπίζουν ειδικά προβλήματα. Τον Ιούλιο του 1990, ο Ιταλός υπουργός Περιβάλλοντος εξέδωσε κατευθυντήριες γραμμές για τον έλεγχο των εκπομπών από μια σειρά βιομηχανικών διεργασιών, στις οποίες συγκαταλέγονται ορισμένες από εκείνες που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της προτεινόμενης οδηγίας. Όπως και στην περίπτωση της γερμανικής τεχνικής οδηγίας Τ. Α. Luft, οι ουσίες χωρίζονται σε καρκινογόνες και μη καρκινογόνες ενώ καθεμία από τις δύο αυτέ κατηγορίες υποδιαιρείται σε πολλές τάξεις. Οι οριακές τιμές εκπομπών αποτελούν συνάρτηση των χαρακτηριστικών των ουσιών. Για τις καρκινογόνες ουσίες, οι οριακές τιμές εκπομπών είναι οι ίδιες όπως στην Τ. Α. Luft. Οι μη καρκινογόνες ουσίες χωρίζονται σε πέντε τάξεις (Ι έως V), για τις οποίες έχουν καθοριστεί οι ακόλουθες οριακές τιμές: 21 Ουσίες της τάξεως Ι : για ροή μάζας > 25 g/h, η οριακή τιμή εκπομπών είναι 5 mg/m3 Ουσίες της τάξεως II : για ροή μάζας > 0. 1 kg/h, η οριακή τιμή εκπομπών είναι 20 mg/m3 Ουσίες της τάξεως III: για ροή μάζας > 2. 0 kg/h, η οριακή τιμή εκπομπών είναι 150mg/m3 Ουσίες της τάξεως IV : για ροή μάζας > 3. 0 kg/h, η οριακή τιμή εκπομπών είναι 300mg/m3 Ουσίες της τάξεως V : για ροή μάζας > 4. 0 kg/h, η οριακή τιμή εκπομπών είναι 600mg/m3 ΟΙ γενικές αυτές απαιτήσεις ισχύουν για όλες τις καλυπτόμενες από την προτεινόμενη οδηγία εγκαταστάσεις που διέπονται από το νόμο 203. Για ορισμένες δραστηριότητες, όπως η επίχριση αυτοκινήτων και επιφανειών, έχουν καθοριστεί ειδικώτερες απαιτήσεις. Στις Κάτω Χώρες, βάσει του νόμου περί ατμοσφαιρικής ρύπανσης του 1972, καμία μονάδα από εκείνες που περιλαμβάνονται σε κατάλογο 400 περίπου εγκαταστάσεων δεν μπορεί να ανεγερθεί ή να τεθεί σε λειτουργία χωρίς προηγούμενη άδεια, την οποία χορηγούν οι επαρχιακές αρχές. Τα στοιχεία που πρέπει να συνοδεύουν τις αιτήσεις χορήγησης άδειας έχουν καθοριστεί με το διάταγμα του 1988 περίτων βιομηχανικών μονάδων που ρυπαίνουν τον ατμοσφαιρικό αέρα. Κατευθυντήριες γραμμές για τον καθορισμό οριακο')ν τιμών εκπομπών και τις επαρχιακές αρχές παρέχονται στο κείμενο "Nederlandse Emissie Richtijnen - Lucht" (NeR), που στην προσέγγιση του είναι ουσιαστικά πανομοιότυπο με τη γερμανική τεχνική οδηγία Τ. Α. Luft. To NeR, ωστόσο, δεν έχει περιβληθεί νομικό τύπο αλλά χρησιμεύει απλώς ως βάση διαβουλεύσεων των αιτούντων άδεια με τις εκδούσες αρχές, αν και, για ορισμένους κλάδους, όπως τα στεγνοκαθαριστήρια, έχουν καθοριστεί δεσμευτικές οριακές τιμές εκπομπ,ων. Οι διαβουλεύσεις αυτές κατέλειξαν σε μια σειρά νομικά δεσμευτικών απαιτήσεων για τη βιομηχανία, οι οποίες καθορίζονται στο πρόγραμμα KWS-2000 που περιλαμβάνει μέτρα περιορισμού των εκπομπών από πολλές από τις κατηγορίες πηγών που καλύπτει η προτεινόμενη οδηγία. Στην Πορτογαλία, όλες οι εγκαταστάσεις που καλύπτονται από την προτεινόμενη οδηγία υπόκεινται σε διαδικασίες χορήγησης άδειας. Από τις 12 Μαρτίου 1993, στις νέες εγκαταστάσεις πρέπει να τηρείται οριακή τιμή 50 mg C/m3 για τις εκπομπές οργανικών ενώσεων από τα καμιναέρια. Η οριακή αυτή τιμή θα ισχύσει για τις υφιστάμενες εγκαταστάσεις από την 1. 1. 1999. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, με το νόμο περί προστασίας του περιβάλλοντος του 1990 καθιερώθηκε ο ολοκληρωμένος έλεγχος της ρύπανσης (IPC) με αντικείμενο τις βιομηχανικές διεργασίες που μπορούν να προκαλέσουν σοβαρή ρύπανση και των τριών στοιχείων του περιβάλλοντος: του αέρα, του εδάφους και των υδάτων. Οι διεργασίες που απαριθμούνται στο Μέρος Α υπάγονται στην αρμοδιότητα του Οργανισμού Περιβάλλοντος. Μια δεύτερη ομάδα βιομηχανικών διεργασιών (Μέρος Β), που προκαλούν κυρίως ατμοσφαιρική ρύπανση, υπόκεινται σε έλεγχο της ατμοσφαιρικής ρύπανσης από τις τοπικές αρχές (LAAPC). Οι 22 43. 44. 45. 46. 47. βιομηχανικοί κλάδοι που διέπονται από αυτή τη νομοθεσία προσδιορίζονται στους κανονισμούς προστασίας του περιβάλλοντος του 1991 (διεργασίες και ουσίες που αποτελούν αντικείμενο προδιαγραφών). χρήσης διαλυτών, οι οποίες Οι βιομηχανικές δραστηριότητες καλύπτονται από την προτεινόμενη οδηγία, υπάγονται ως επί το πλείστον εις το Μέρος Β. Ο επικεφαλής του αρμόδιου κυβερνητικού οργάνου εκδίδει εγκυκλίους, απευθυνόμενες στις τοπικές αρχές, σχετικά με τα λεπτομερή πρότυπα (όπου συμπεριλαμβάνονται οριακές τιμές εκπομπών) που θα πρέπει να ισχύουν για κάθε κλάδο του Μέρους Β. Σε κάθε εγκύκλιο καθορίζεται τελική προθεσμία, εντός της οποίας οι ήδη υφιστάμενες διεργασίες θα πρέπει να πληρούν εξ ολοκλήρου τα πρότυπα της εγκυκλίου. Οι προθεσμίες συμμόρφωσης για τους συγκεκριμένους κλάδους κυμαίνονται από το 1996 έως το 1999, με εξαίρεση την αυτοκινητοβιομηχανία, στην οποία έχει δοθεί τελική προθεσμία έως το 2001 για την πλήρη συμμόρφωση των υφισταμένων μονάδων προς τα πρότυπα που ισχύουν για τις νέες μονάδες και ενδιάμεση προθεσμία έως το 1996 για την εφαρμογή ορισμένων από τα πρότυπα. Οι εγκύκλιοι αυτές καλύπτουν όλους σχεδόν τους κλάδους που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της προτεινόμενης οδηγίας. Στη Φινλανδία, σύμφωνα με το νόμο περί ελέγχου της ατμοσφαιρικής ρύπανσης και με το διάταγμα του 1982 περί ελέγχου της ατμοσφαιρικής ρύπανσης, οι εγκαταστάσεις στις οποίες η κατανάλωση διαλυτών υπερβαίνει τους 50 τόννους/έτος ή αιχμές κατανάλωσης υπερβαίνουν τα 100 kg/h, πρέπει να λαμβάνουν άδεια. Οι άδειες χορηγούνται κατά περίπτωση, οι δε απαιτήσεις όσον αφορά τις εκπομπές και οι υποχρεώσεις παρακολούθησης καθορίζονται ανάλογα με τις συνθήκες που επικρατούν στις εκάστοτε εγκαταστάσεις. Δεν έχουν προς το παρόν θεσπιστεί γενικοί κανονισμοί ή άλλες απαιτήσεις για κανέναν από τους κλάδους όπου χρησιμοποιούνται διαλύτες. τη κατά χορήγησης Στη Σουηδία, η βασική νομοθεσία συνίσταται στο νόμο περί προστασίας του περιβάλλοντος του 1969, ο οποίος διέπει τις δραστηριότητες που προκαλούν ατμοσφαιρική ρύπανση. Ο νόμος αυτός βασίζεται σε χωριστή αξιολόγηση κάθε επικίνδυνης για το περιβάλλον δραστηριότητας. Ο Οργανισμός Προστασίας του Περιβάλλοντος καταρτίζει γενικές κατευθυντήριες γραμμές, που δεν είναι νομικά δεσμευτικές και ακολουθούνται αδειών. Οι διαδικασία δραστηριότητες που ευθύνονται για εκπομπές VOC υπόκεινται στις νομοθετικές ρυθμίσεις εφόσον οι εκπομπές τους υπερβαίνουν τιμές κατωφλίου που καθορίζονται σε συνάρτηση με ορισμένους παράγοντες ανάλογα με τον κλάδο: κατανάλωση VOC, ποσότητα χρησιμοποιούμενων πρώτων υλών ή παραγωγή. Ορισμένοι ιδιαίτερα επικίνδυνοι για το περιβάλλον κλάδοι υπόκεινται στις νομοθετικές ρυθμίσεις χωρίς να ισχύει τιμή κατωφλίου. Στην περίπτωση των δραστηριοτήτων, για τις οποίες η τιμή κατωφλίου καθορίζεται σε συνάρτηση με την κατανάλωση VOC, απαιτείται άδεια για τις εγκαταστάσεις όπου καταναλώνονται ετησίως άνω των 5 τόννοι αλογονωμένων οργανικών διαλυτών ή άνω των 100 τόννοι άλλων οργανικών διαλυτών. Εάν η ετήσια κατανάλωση κυμαίνεται μεταξύ 1 και 5 τόννων αλογονωμένων οργανικών διαλυτών ή μεταξύ 3 και 10 τόννων άλλων οργανικών διαλυτών, απαιτείται κοινοποίηση στην αρμόδια για το περιβάλλον τοπική αρχή. Η επιχείρηση 23 εκμετάλλευσης των εγκαταστάσεων υποχρεούται να παρακολουθεί την πορεία της δραστηριότητας, η δε αρμόδια αρχή δύναται να καθορίζει λεπτομερείς προδιαγραφές για την απαιτούμενη παρακολούθηση υπό μορφή προγράμματος επιθεωρήσεων. Οι γενικές κατευθυντήριες γραμμές για το περιεχόμενο αυτών των προγραμμάτων καταρτίζονται και πάλι από τον Οργανισμό Προστασίας του Περιβάλλοντος. Στην Αυστρία έχουν θεσπιστεί δύο κανονισμοί για τις εκπομπές διαλυτών. Ο πρώτος περιορίζει την περιεκτικότητα σε διαλύτες των προϊόντων οικιακής και εμπορικής χρήσεως ενώ ο δεύτερος περιλαμβάνει οριακές τιμές για τις εκπομπές των εγκαταστάσεων στις οποίες χρησιμοποιούνται διαλύτες. Για τις βιομηχανικές μονάδες των οποίων η κατανάλωση κυμαίνεται μεταξύ 2 και 5 τόννων ετησίως, οι οριακές τιμές εκπομπών έχουν καθοριστεί σε 50 mg C/m3 σε περίπτωση των νέων εγκαταστάσεων και 75 mg C/m3 στην περίπτωση των υφισταμένων. Για τις βιομηχανικές μονάδες των οποίων η κατανάλωση υπερβαίνει τους 5 τόννους ετησίως, οι αντίστοιχες τιμές είναι 20 mg C/m3 προκειμένου για νέες εγκαταστάσεις και 30 mg C/m3 προκειμένου για υφιστάμενες εγκαταστάσεις. Ο κανονισμός για τα προϊόντα ισχύει από τον Ιανουάριο του 1996 ενώ ο κανονισμός για τον έλεγχο των εκπομπών, που καλύπτει εγκαταστάσεις επίχρισης ξύλου, μετάλλου και πλαστικών υλών, θα αρχίσει να ισχύει το 1999 για τις νέες εγκαταστάσεις και το 2001 για τις υφιστάμενες. Επιλογή και αιτιολόγηση της νομικής βάσης Δεδομένου ότι η προτεινόμενη οδηγία αποσκοπεί κυρίως στον περιορισμό των εκπομπών πτητικών οργανικών ενώσεων για την καλύτερη προστασία του περιβάλλοντος, επιλέχθηκε ως νομική βάση της το άρθρο 130 Σ της Συνθήκης ΕΟΚ. Με τις διατάξεις της πρότασης δεν επιτυγχάνεται πλήρης εναρμόνιση: μολονότι η οδηγία περιλαμβάνει οριακές τιμές εκπομπών, αυτό που επιδιώκεται είναι να οριστεί έμμεσα η μείωση που πρέπει να επιτευχθεί ενώ τα κράτη μέλη δεν θα υποχρεούνται να εφαρμόσουν τις συγκεκριμένες τιμές με την προϋπόθεση να επιτύχουν το ίδιο επίπεδο μείωσης. Κατά συνέπεια, η προτεινόμενη δράση πρέπει να εκληφθεί κατά κύριο λόγο ως δράση υπέρ του περιβάλλοντος, που αναλαμβάνεται σε κοινοτικό επίπεδο κατ' εφαρμογή του άρθρου 130 Σ της Συνθήκης. Ανάλυση των διατάξεων της πρότασης Σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας, η προτεινόμενη οδηγία προορίζεται να ορίσει ένα πλαίσιο για τον περιορισμό των εκπομπών πτητικών οργανικών ενώσεων από τις βιομηχανίες που χρησιμοποιούν διαλύτες ενώ οι μειώσεις πρέπει να επιτευχθούν με ειδικά μέτρα που θα ληφθούν σε τύπους εγκαταστάσεων και διεργασιών, ορισμένοι από τους οποίους υποδιαιρούνται σε πολυάριθμες υποκατηγορίες. επίπεδο. Καλύπτει 24 βασικούς εθνικό Οι εγκαταστάσεις και οι διεργασίες που καλύπτονται από την προτεινόμενη οδηγία είναι πολλές και ποικίλες και δεν απαντούν όλες σε όλα τα κράτη μέλη. Για να αποφευχθεί ωστόσο η κατάρτιση μεγάλου αριθμού ειδικών οδηγιών για τις επιμέρους διεργασίες στις οποίες χρησιμοποιούνται διαλύτες και δεδομένου ότι εξετάζεται μόνον μια 24 48. VI 49. VII 50. 51. να ενσωματωθούν πολλοί (συγκεκριμένα, οι εκπομπές VOC), πτυχή των δραστηριοτήτων αποφασίστηκε τύποι δραστηριοτήτων σε μια ενιαία πρόταση. Από την άποψη αυτή, η προτεινόμενη οδηγία μπορεί να θεωρηθεί ως νομοθετική ρύθμιση με άξονα ουσίες. Ορίζει έμμεσα την απαιτούμενη μείωση των εκπομπών, μέσω οριακών τιμών συναρτώμενων με τις μειώσεις που είναι τεχνικά και οικονομικά εφικτές σε κάθε κλάδο, επιβάλλοντας εν συνεχεία την υποχρέωση στα κράτη μέλη να επιτύχουν αυτές τις μειώσεις είτε με τήρηση των οριακών τιμών εκπομπών είτε με την εγκατάσταση ενός δικτύου άλλων μηχανισμών ελέγχου (εθνικό σχέδιο). διαφορετικοί 52. Με την προτεινόμενη οδηγία θεσπίζεται επίσης ο έλεγχος των εκπομπών διαλυτών που δημουργούν κινδύνους εξ αιτίας των άμεσων επιπτώσεων τους στην υγεία. Πιο συγκεκριμένα ακόμα οι καρκινογόνες, μεταλλαξιογόνες ή τοξικές για την αναπαραγωγή VOC πρέπει να ελέγχονται με πρότυπα περιορισμού των εκπομπών. Η εναλλακτική επιλογή των εθνικών σχεδίων δεν μπορεί να ισχύει για τις ουσίες αυτές, λόγω της φύσεως των πιθανών επιπτώσεων τους - πρέπει να ελέγχονται με μέτρα ειδικά για κάθε εγκατάσταση. 53. Τα κατωτέρω γενικά στοιχεία της πρότασης αφορούν όλες τις διεργασίες: i) ορισμός όλων των όρων που χρησιμοποιούνται στην προτεινόμενη οδηγία· Η) γενικές υποχρεώσεις για τις νέες και τις υφιστάμενες εγκαταστάσεις, τις εγκαταστάσεις που υφίστανται ουσιαστικές μετατροπές και εκείνες στις οποίες αναπτύσσονται παράλληλα περισσότερες από μια δρατηριότητες καλυπτόμενες από την προτεινόμενη οδηγία iii) καθορισμός γενικών περιορισμών στις εκπομπές και ειδικές διατάξεις για τις τοξικές και τις περιβαλλοντικά σημαντικές ουσίες, όπου συμπεριλαμβάνονται αυστηρότερες οριακές τιμές εκπομπών· iv) ανταλλαγή πληροφοριών σχετικά με τις δυνατότητες υποκατάστασης· ν) γενικές απαιτήσεις παρακολούθησης· vi) λεπτομερής ορισμός των περιορισμών στις εκπομπές και ' του τρόπου με τον οποίο πρέπει να υπολογίζονται· vii) διατάξεις για την επιβολή των προβλεπόμενων περιορισμών· viii) υποχρεώσεις όσον αφορά την κατάρτιση εθνικών προγραμμάτων· ix) ημερομηνίες έναρξης της ισχύος και εφαρμογής της προτεινόμενης οδηγίας. 54. Τα κατωτέρω στοιχεία αποτελούν αντικείμενο χωριστών ρυθμίσεων για κάθε διεργασία ή εγκατάσταση: i) ii) iii) μέγεθος και τύπος των εγκαταστάσεων και διεργασιών στις οποίες έχουν εφαρμογή συγκεκριμένες απαιτήσεις της προτεινόμενης οδηγίας· περιορισμός των εκπομπών οργανικών διαλυτών ή/και οργανικών ενώσεων· ορισμένες ειδικές διατάξεις, στις οποίες έχουν ληφθεί υπόψει οι ειδικές συνθήκες που επικρατούν σε δεδομένους κλάδους. 25 55. Η προτεινόμενη οδηγία απευθύνεται στα κράτη μέλη, τα οποία οφείλεται να λάβουν όλα τα αναγκαία μέτρα για την εφαρμογή της. 56. Άρθρο 1 Η προτεινόμενη οδηγία αποσκοπεί στην προστασία της δημόσιας υγείας και του περιβάλλοντος από τις άμεσες και τις έμμεσες επιπτώσεις των εκπομπών οργανικών διαλυτών ή οργανικών ουσιών που σχηματίζονται ως αποτέλεσμα της χρήσεως οργανικών διαλυτών, π. χ. εξ αιτίας των εφαρμοζόμενων μέτρων μείωσης των εκπομπών. Η οδηγία δεν έχει εφαρμογή στις συνθήκες υγιεινής στους εργασιακούς χώρους. Οι καλυπτόμενες εγκαταστάσεις και διεργασίες απαριθμούνται στο παράρτημα Ι: για να εμπίπτει μια διεργασία που εφαρμόζεται σε μια εγκατάσταση στο πεδίο εφαρμογής της προτεινόμενης οδηγίας πρέπει και να ανταποκρίνεται στον ορισμό της διεργασίας και να καλύπτει το αντίστοιχο όριο υπαγωγής που καθορίζεται στο παράρτημα III. 57. Άοθοο 2 και παράρτημα II Δίδονται οι ορισμοί των βασικών όρων που χρησιμοποιούνται στο κυρίως κείμενο της οδηγίας. Οι περισσότεροι από τους ορισμούς αυτούς δεν χρειάζονται περαιτέρω επεξήγηση. Ιδιαίτερη σημασία έχει ο ορισμός των οργανικών διαλυτών. Οι οργανικοί διαλύτες ορίζονται με βάση τη χημική τους ταυτότητα (οργανικές ενώσεις, όπως ορίζονται στο ίδιο άρθρο), την πτητικότητα και τα χαρακτηριστικά της εφαρμογής τους. Ο ορισμός αυτός θεωρείται ότι καλύπτει διαλύτες, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που θερμαίνονται πριν χρησιμοποιηθούν. σημαντικούς οργανικούς όλους τους Εφιστάται επίσης η προσοχή στον ορισμό της κατανάλωσης διαλυτών, από τον οποίο εξαιρούνται οι οργανικοί διαλύτες που ανακτώνται για να επαναχρησιμοποιηθούν, έτσι ώστε να αποτελεί κίνητρο για την εφαρμογή της ανακύκλωσης, που συνήθως συνοδεύεται από σημαντική μείωση των εκπομπών. Η κατανάλωση εκφράζεται σε συνολική εισροή οργανικών διαλυτών σε μια εγκατάσταση ή διεργασία ανά χρονική περίοδο 12 μηνών και, επομένως, συνιστά αξιόπιστο δείκτη του περιβαλλοντικού προβλήματος που είναι δυνατόν να δημιουργήσει η εγκατάσταση. Στην περίπτωση των νέων εγκαταστάσεων, θα πρέπει να γίνεται εκτίμηση της κατανάλωσης με βάση την ονομαστική δυναμικότητα τους, η οποία υποδηλώνει το προβλεπόμενο στη μελέτη μέγεθος τους. Ο ορισμός των εγκαταστάσεων είναι ο ίδιος με εκείνον που δίδεται στην οδηγία για την ολοκληρωμένη πρόληψη και καταπολέμηση της ρύπανσης, όπως είναι διατυπωμένος καλύπτει όλες τις διεργασίες που εκτελούνται στον ίδιο χώρο. Στο άρθρο 6 προβλέπονται ειδικές διατάξεις για τις περιπτώσεις όπου στο πεδίο εφαρμογής της οδηγίας εμπίπτουν δύο ή περισσότερες διεργασίες που εκτελούνται στον ίδιο χώρο. Τέλος, ο ορισμός της οριακής τιμής εκπομπών επιβάλλει στην επιχείρηση εκμετάλλευσης των εγκαταστάσεων να περιορίζει όσο το δυνατόν περισσότερο τους όγκους αέρα, λαμβάνοντας υπόψης τις απαιτήσεις υγιεινής και ασφάλειας στους εργασιακούς χώρους, και αναφέρει ότι οι όγκοι αέρα που προστίθενται για ψύξη ή αραίωση δεν λαμβάνονται 26 υπόψη στον προσδιορισμό της οριακής τιμής εκπομπών. Με τον ορισμό αυτό είναι σαφές ότι όλοι οι περιττοί όγκοι αέρα θα πρέπει είτε να αποφεύγονται είτε να αφαιρούνται, ώστε η οριακή τιμή εκπομπών, που εκφράζεται σε μάζα κατ' όγκο, να μην μπορεί να τηρείται φαινομενικά με αθέμιτα τεχνάσματα. Εκτός από την οριακή τιμή εκπομπών, που αφορά τα καμιναέρια, ορίζονται και δύο άλλοι τύποι ορίου εκπομπών, η οριακή τιμή ανεξέλεγκτων εκπομπών και η απαίτηση για τις εκπομπές. Τα δύο τελευταία όρια χρησιμοποιούνται με σκοπό να περιοριστούν οι εκπομπές από τις εργασίες ως σύνολο και όχι απλώς οι εκπομπές των καπνοδόχων, ώστε να λαμβάνονται υπόψη και οι μη δεσμευόμενες εκπομπές, που συνήθως αλλά ρυθμίσεςι αντιπροσωπεύουν σημαντικό ποσοστό των συνολικών εκπομπών. νομοθετικές υπόκεινται δεν σε 58. Άοθοο 3 Σύμφωνα με το άρθρο αυτό, τα κράτη μέλη υποχρεούνται να μεριμνούν ώστε όλες οι νέες εγκαταστάσεις να καταχωρούνται σε μητρώα ή να υπόκεινται σε χορήγηση άδειας και να ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις της προτεινόμενης οδηγίας. Για τις εγκαταστάσεις που υπόκεινται σε διαδικασία χορήγησης άδειας βάσει της οδηγίας 96/61/ΕΚ για την ολοκληρωμένη πρόληψη και καταπολέμηση της ρύπανσης ("οδηγία IPPC"), δεν απαιτείται βεβαίως υποβολή νέας αίτησης για άδεια λειτουργίας. Στο παράρτημα Ι της ανωτέρω οδηγίας, προβλέπεται τιμή κατωφλίου για την κατανάλωση οργανικών διαλυτών 150 kg/h ή των οποίων η κατανάλωση 200 τόννοι/έτος. Οι υπολείπεται αυτής της τιμής πρέπει τουλάχιστον να υπόκειται σε διαδικασία καταχώρισης σε μητρώα βάσει της παρούσας πρότασης. Σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας, επαφίεται στη διακριτική ευχέρεια των κρατών μελών να κρίνουν ποιες από τις εγκαταστάσεις που δεν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της οδηγίας IPPC θα πρέπει να υπόκεινται σε διαδικασία χορήγησης άδειας και ποιες σε διαδικασία καταχώρισης. εγκαταστάσεις 59. Άρθρο 4 Βάσει του άρθρου αυτού, οι υφιστάμενες εγκαταστάσεις πρέπει κατά κανόνα να ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις σχετικά με την άδεια λειτουργίας και τον περιορισμό των εκπομπών που ισχύουν για τις νέες εγκαταστάσεις αλλά προβλέπεται μεταβατική περίοδος από την ημερομηνά έναρξης της ισχύος μέρχι την ημερομηνία συμμόρφωσης προς τις διατάξεις της οδηγίας 96/61 της 24. 9. 1996 για την ολοκληρωμένη πρόβλεψη και καταπολέμηση της ρύπανσης. Σε ορισμένες περιπτώσεις (π. χ. επίχριση αυτοκινήτων) οι απαιτήσεις για τις υφιστάμενες εγκαταστάσεις δεν είναι τόσο αυστηρές όσο για τις νέες. Υποτίθεται εκ του ασφαλούς ότι η κάλυψη των απαιτήσεων για τις εκπομπές που καθορίζονται στην παρούσα πρόταση δεν προσκρούουν κατ' αρχήν σε τεχνικά εμπόδια, καθώς οι σχετικές τεχνικές είναι οι ήδη διαθέσιμες. Ο μόνος περιοριστικός παράγοντας είναι το κόστος, αν όμως ληφθεί υπόψη ότι, σε πολλές περιπτώσεις, θα απαιτηθούν ούτως ή άλλως επενδύσεις σε νέες τεχνολογίες παραγωγής κατά την προβλεπόμενη μεταβατική περίοδο, λόγου χάριν για να διατηρηθεί η ανταγωνιστικότητα σε υψηλά επίπεδα, το χρονοδιάγραμμα συμμόρφωσης των υφισταμένων εγκαταστάσεων είναι λογικό. 27 Η παράγραφος 3 πραγματεύεται τις περιπτώσεις όπου μια εγκατάσταση υφίσταται ουσιαστική μετατροπή, συμπεριλαμβανομένης της περίπτωσης όπου μια εγκατάσταση εμπίπτει για πρώτη φορά στο πεδίο εφαρμογής της προτεινόμενης οδηγίας κατόπιν ουσιαστικής μετατροπής. Στις περιπτώσεις αυτές, το τμήμα της εγκατάστασης στο οποίο επέρχεται η ουσιαστική μετατροπή πρέπει να ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις για τις νέες εγκαταστάσεις. Η διατύπωση αυτή επιλέχθηκε σκόπιμα για να διασφαλιστεί ότι κάθε εκσυγχρονισμός μιας εγκατάστασης συνοδεύεται από συμμόρφωση προς τις απαιτήσεις που ισχύουν για τις νέες εγκαταστάσεις. Η διάταξη αυτή ισχύει μόνο για το τμήμα της βιομηχανικής μονάδας που (δηλαδή υφίσταται ουσιαστική μετατροπή), ώστε να μην υπάρχει περίπτωση να λειτουργήσει ως αντικίνητρο για τον εκσυγχρονισμό, πράγμα που ενδεχομένως θα συνέβαινε αν η επένδυση σε ένα τμήμα της εγκατάστασης συνεπαγόταν επανεπένδυση στο σύνολο της. εκσυγχρονίζεται 60. Άοθοο 5 Στο άρθρο αυτό καθορίζονται οι απαιτήσεις όσον αφορά τον περιορισμό των εκπομπών βάσει της προτεινόμενης οδηγίας. Στην παράγραφο 1 καθορίζονται οι υποχρεώσεις των μεμονωμένων εγκαταστάσεων. Κάθε εγκατάσταση πρέπει να ανταποκρίνεται είτε στις οριακές τιμές εκπομπών, που καθορίζονται στο παράρτημα III Α, είτε στις απαιτήσεις του προγράμματος περιορισμού του παραρτήματος III Β, που έχουν μελετηθεί κατά τρόπον ώστε να οδηγούν σε περιορισμό των εκπομπών ισοδύναμο με εκείνον που θα προέκυπτε ως αποτέλεσμα της τήρησης των οριακών τιμών. Όπως όμως προαναφέρθηκε, το πρόγραμμα περιορισμού δεν ισχύει για τις ουσίες που έχουν άμεσες επιπτώσεις στην υγεία, για τις οποίες πρέπει πάντοτε να καθορίζονται οριακές τιμές, ανεξάρτητα από την εναλλακτική δυνατότητα περιορισμού που επιλέγεται δυνάμει της προτεινόμενης οδηγίας. Από την άλλη πλευρά, για να μην υποχρεωθούν οι εγκαταστάσεις που έχουν πρόσφατα επενδύσεις σε εξοπλισμ,ό μείωσης των εκπομπών να επανεπενδύσουν σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα, στο άρθρο 5 έχει περιληφθεί μια διάταξη, σύμφωνα με την οποία μια εγκατάσταση μπορεί να παρεκκλίνει των οριακών τιμών του παραρτήματος III Α, καθ' όσο χρόνο οι εκπομπές της δεν είναι μεγαλύτερες απ,' ό,τι εάν τηρούνταν οι εν λόγω τιμές. Η παράγραφος 2 περιλαμβάνει ειδικές διατάξεις για την περίπτωση όπου στην ίδια εγκατάσταση εκτελούνται δύο ή περισσότερες διεργασίες, καθεμία από τις οποίες υπερβαίνει τα όρια υπαγωγής που καθορίζονται στο παράρτημα, έτσι ώστε να είναι σαφές ποιοί περιορισμοί ισχύουν. Οι εν λόγω διατάξεις επιτρέπουν στην επιχείρηση εκμετάλλευσης να επιλέξει τη μέθοδο μείωσης που της επιτρέπει να ανταποκριθεί με το μικρότερο κόστος στις απαιτήσεις για τις συνολικές εκπομπές της εγκατάστασης. Η παράγραφος 3 ορίζει ότι πρέπει να τηροί>νται κατευθυντήριες τιμές για τις ανεξέλεγκτες εκπομπές, εφόσον αυτό είναι τεχνικά και οικονομικά εφικτό. Κατευθυντήριες τιμές έχουν καθοριστεί για ορισμένους κλάδους, στους οποίους, ως εκ της φύσεως των εκτελούμενων διεργασιών, δεν δικαιολογείται να έχουν υποχρεωτική εφαρμογή οι απαιτήσεις καθώς δεν 28 είαι αρκούντως βέβαιο ότι οι εγκαταστάσεις μπορούν να ανταποκριθούν σ' αυτές. Η παράγραφος 4 ορίζει ότι οι εγκαταστάσεις που δεν ακολουθούν το πρόγραμμα περιορισμού θα πρέπει να λειτουργούν, κατά το δυνατόν σε συνθήκες κλειστού περιβάλλοντος, έτσι ώστε το μεγαλύτερο μέρος των εκπομπών να μπορεί να δεσμεύεται και να καταστρέφεται. Ορίζει επίσης ότι οι εναπομένουσες εκπομπές των εγκαταστάσεων πρέπει να εκλύονται στην ατμόσφαιρα κατά τρόπον ώστε να διαφυλάσσονται η δημόσια υγεία και το περιβάλλον. λιγότερο Σύμφωνα με την παράγραφο 5 πρέπει να αποφεύγεται η χρήση διαλυτών οι οποίοι περιέχουν ουσίες που υπάρχει μεγάλος κίνδυνος να προκαλέσουν πολύ σοβαρές επιπτώσεις στη δημόσια υγεία, τα δε προϊόντα αυτά πρέπει να αντικατασταθούν, εφόσον είναι δυνατόν και το συντομώτερο, από επιβλαβείς ουσίες. Τα κριτήρια χαρακτηρισμού αυτών των ουσιών καθορίζονται στην οδηγία 67/548/ΕΟΚ. Στην παράγραφο 6 προβλέπονται για τις συγκεκριμένες ουσίες αυστηρότερες οριακές τιμές εκπομπών. Σε πολλές πάντως περιπτώσεις, η τήρηση αυτών των οριακών τιμών μπορεί να παρακαμφθεί με υποκατάσταση, καθώς στις περισσότερες από τις καλυπτόμενες διεργασίες δεν είναι απαραίτητη η χρήση των εν λόγω ουσιών. Η θέσπιση διατάξεων για τους συγκεκριμένους διαλύτες αποτελεί επομένως εν μέρει προληπτικό μέτρο, που αναμένεται να παρεμποδίσει τη χρήση τους. Δεδομένου ότι ορισμένοι από τους διαλύτες είναι δυνατόν να περιέχουν ίχνη αυτών των ουσιών, στην πρόταση προσδιορίζονται παροχές, κάτω από τις οποίες δεν ισχύουν οι οριακές τιμές εκπομπών. Στην παράγραφο 7 καθορίζονται γενικές οριακές τιμές εκπομπών για τις αλογονωμένες ουσίες που υπάρχουν υποψίες ότι συνιστούν άμεση απειλή για τη δημόσια υγεία ή γενικά για το περιβάλλον, με αποτέλεσμα να δικαιολογείται η επιβολή αυστηρότερων απαιτήσεων. Η παράγραφος 8 επιβάλλει τη λήψη κάθε κατάλληλου μέτρου για την ελαχιστοποίηση των εκπομπ,ων κατά την έναρξη και την παύση λειτουργίας. Στην παράγραφο 9 αντιμετωπίζεται το ενδεχόμενο οι περιορισμοί που θεσπίζονται με την προτεινόμενη οδηγία να αποδειχθούν μετά από εκτίμηση κινδύνων ανεπαρκείς και προβλέπεται αναθεώρηση των ορίων με διαδικασία επιτροπής. 61. Άρθρο 6 Στο άρθρο αυτό προβλέπεται ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των κρατών μελών και της βιομηχανίας σχετικά με τις δυνατότητες υποκατάστασης των οργανικών διαλυτών. Καθοριστικά κριτήρια εν προκειμένω είναι η καταλληλότητα προς χρήση και τα οφέλη για το περιβάλλον. Για να αντιμετωπισθεί το πολυσύνθετο ζήτημα και να εξασφαλιστούν συγκρίσιμες προσεγγίσεις σε όλη την έκταση της Κοινότητας, είναι απαραίτητο να συζητηθεί σε ευρωπαϊκό επίπεδο. 29 62. Άρθρο 7 Το άρθρο αυτό καλύπτει την παρακολούθηση των εκπομπών, απαιτώντας επαρκή απόδειξη της τήρησης όλων των διατάξεων της προτεινόμενης οδηγίας. Οι μέθοδοι παρακολούθησης και, όπου χρειάζεται, οι διαδικασίες δειγματοληψίας και μετρήσεων προβλέπεται ότι καθορίζονται κατά κανόνα από τα κράτη μέλη. Η εκχώρηση αυτής της αρμοδιότητας στα κράτη μέλη είναι σύμφωνη προς την αρχή της επικουρικότητας και ως προς τις διατάξεις της οδηγίας IPPC. Στην περίπτωση ωστόσο εγκαταστάσεων, χρειάζεται συνεχής παρακολούθηση των εκπομπών, πράγμα που προβλέπεται στο άρθρο. εξαιρετικά ρυπογόνων των 63. ΆΡΘΡΟ 8 Στο άρθρο αυτό προσδιορίζεται ο τρόπος με τον οποίο πρέπει να ελέγχεται η εφαρμογή των περιορισμών στις εκπομπές. Πρώτον, στην παράγραφο 1 διευκρινίζεται ότι η οριακή τιμή εκπομπών αναφέρεται είτε στη συνολική μάζα οργανικού άνθρακα είτε στο άθροισμα των μαζών των επιμέρους ενώσεων. II μείωση της μάζας των επιμέρους ενώσεων παρουσιάζει το πλεονέκτημα ότι οι οριακές τιμές εκπομπ,ων είναι συγκρίσιμες από πλευράς αυστηρότητας, ανεξάρτητα από την ένωση, και, για το λόγο αυτό, επιλέχθηκε ως παράμετρος για την εξακρίβωσης της τήρησης των οριακών τιμών εκπομπών των οργανικών ενώσεων που εμπίπτουν στις διατάξεις του άρθρου 5 παράγραφοι 5 και 7. Επειδή όμως η απαίτηση αυτή περιπλέκει πολύ την παρακολούθηση, στις περισσότερες περιπτώσεις αρκεί η παρακολούθηση με μέτρηση του συνολικού οργανικού άνθρακα. της εξακρίβωσης Δεύτερον η παράγραφος 2 ορίζει το στατιστικό κανόνα που πρέπει να εφαρμόζεται στο πλαίσιο συμμόρφωσης προκειμένου για συνεχείς μετρήσεις. Δεν θα πρέπει γενικά να σημειώνεται υπέρβαση της οριακής τιμής εκπομπών επί 8 ώρες πραγματικής λειτουργίας. Δεδομένου ότι πολλές από τις διεργασίες είναι συνεχείς, επιλέχθηκε ως δείκτης η κινητή μέση τιμή οκταώρου. Επιπλέον, σύμφωνα με το στοιχείο ii), ο κανόνας αυτός παρέχει περιθώρια ευελιξίας στην επιχείρηση εκμετάλλευσης για να αντιμετωπίζει απρόβλεπτες αλλαγές μικρής διάρκειας στις συνθήκες λειτουργίας της εγκατάστασης ή εκτέλεσης της διεργασίας. της Στην παράγραφο 3 καθορίζονται κανόνες για την εξακρίβωση της συμμόρφωσης στην περίπτωση των περιοδικών μετρήσεων, οι οποίοι περιλαμβάνουν έναν ελάχιστο αριθμό αναγνώσεων ανά πρόγραμμα μετρήσεων. Η παράγραφος 4 ορίζει ποιες είναι οι παράμετροι ως προς τις οποίες η συμμόρφωση μπορεί να εξακριβώνεται με σχέδιο διαχείρισης διαλυτών και παραπέμπει στο παράρτημα IV όπου παρέχονται υποδείξεις με τη χρήση τέτοιων σχεδίων. Δεν προτείνεται στατιστικά αξιολόγηση αλλά υποχρεωτική απόδειξη της συμμόρφωσης στο βαθμό που ικανοποιεί την αρμόδια αρχή. Το ίδιο παράρτημα ορίζει λεπτομερώς τον τρόπο με τον οποίο μπορούν να χρησιμοποιούνται τα σχέδια σε κάθε περίπτωση. Λόγω του νεωτεριστικού 30 χαρακτήρα αυτής της λύσης, η μεθοδολογία παρέχεται ενδεικτικά αντί να επιβάλλεται ως υποχρεωτική. Στην παράγραφο 5 προβλέπεται τροποποίηση των ανωτέρω διατάξεων με διαδικασία επιτροπής με βάση τα αποτελέσματα της ανταλλαγής πληροφοριών σχετικά με τα σχέδια διαχείρισης διαλυτών. 64. ΆΡΘΡΟ 9 μη συμμόρφωσης. Πιό Το άρθρο αυτό ορίζει γενικά ποια μέτρα πρέπει να λαμβάνονται σε περίπτωση προβλέπεται απαγόρευση της λειτουργίας των εγκαταστάσεων, εφόσον κρίνεται απαραίτητο, δηλαδή εφόσον δεν υπάρξει συμμόρφωση εντός ενός αποδεκτού χρονικού διαστήματος. Το άρθρο αυτό ορίζει επίσης ότι στους κλάδους που δεν επιτυγχάνουν τον επιδιωκόμενο περιορισμό των εκπομπών μέσω του εθνικού σχεδίου, επιβάλλεται η τήρηση των οριακών τιμών εκπομπών που καθορίζονται στην προτεινόμενη οδηγία. συγκεκριμένα, 65. ΆΡΘΡΟ 10 Το άρθρο αυτό επιβάλλει την υποχρέωση στα κράτη μέλη να τα στοιχεία για τον έλεγχο της εφαρμογής της συγκεντρώνουν προτεινόμενης οδηγίας. Δεδομένου ότι η τελευταία καλύπτει ευρύ φάσμα κλάδων, ευρύτερο από πολλές άλλες οδηγίες, η υποβολή αναλυτικών στοιχείων είναι απαραίτητη για να διασφαλιστεί η εναρμονισμένη εφαρμογή της από τα κράτη μέλη. Η διαφάνεια επαυξάνεται σε σημαντικό βαθμό με την υποχρέωση δημοσίευσης των εκθέσεων που θα συνταχθούν. 66. ΆΡΘΡΟ 11 Το άρθρο αυτό περιλαμβάνει τυποποιημένες διατάξεις που αφορούν την πρόσβαση στις πληροφορίες. 67. ΆΡΘΡΟ 12 Το άρθρο αυτό παρέχει στα κράτη μέλη την εναλλακτική δυνατότητα να επιδιώξουν τον ίδιο στόχο με εκείνο που θα επιτυγχανόταν με την τήρηρη των οριακών τιμών εκπομπών που καθορίζονται στην πρόταση, αλλά με μέτρα προσαρμοσμένα στις ιδιαίτερες συνθήκες που επικρατούν στο καθένα, τα οποία πρέπει να καθορίζονται σε εθνικό σχέδιο. Τα εθνικά σχέδια επιτρέπουν επίσης τη χρήση εναλλακτικών μέσων για την επίτευξη του στόχου της πρότασης. Τα μέσα αυτά θα πρέπει βεβαίως να πληρούν τις τυχόν γενικές απαιτήσεις που έχεουν επιβληθεί σε ευρωπαϊκό επίπεδο για τη χρήση τους, τα δε κράτη μέλη οφείλουν να απ,οδυκνείουν ότι τα μέσα της επιλογής τους είναι ικανά να αποδώσουν την (κπαιτούμενη μείωση. Τα κράτη μέλη θα μπορούν ακόμη να διαφοροποιήσουν τα επίπεδα μείωσης μεταξύ των διαφόρατν κλάδων, ώστε να επιτύχουν το πιό αποδοτικό από οικονομική άποψη σχήμα περιορισμού για τις συνθήκες που επικρατούν στη βιομηχανία τους. Με την έννοια αυτή, το να διαταράξει τους όρους εθνικό σχέδιο ανταγωνισμού (σε πολύ μικρότερο βαθμό πάντως απ' ό,τι λόγου χάριν, με τη νομοθεσία ποιοτικών στόχων, λόγω του ότι όλοι καλούνται να καταβάλουν παραπλήσιες προσπάθειες). Η ελαφρά αυτή διαταραχή δικαιολογείται ωστόσο, αν ληφθεί υπόψη η μεγαλύτερη αποδοτικότητα που εξασφαλίζεται με τα εθνικά σχέδια. τον κίνδυνο ενέχει 31 Τα μέλη που επιλέγουν να κάνουν χρήση της δυνατότητας εφαρμογής εθνικών σχεδίων απαλλάσσονται από την υποχρέωση επιβολής του προβλεπόμενου στη πρόταση περιορισμού των εκπομπών που συνδέονται με το όζον. Εξακολουθούν όμως να ισχύουν όλες οι υπόλοιπες απαιτήσεις, όπως π. χ. οι σχετικές με τη χορήγηση αδειών, την παρακολούθηση και την επιβολή, καθώς και η απαίτηση ελέγχου των εκπομπών που έχουν άμεσες επιπτώσεις στην υγεία. Τα κράτη μέλη που κάνουν χρήση των διατάξεων των παραγράφων 1 και 2 υπέχουν επίσης ορισμένες πρόσθετες υποχρεώσεις. Οφείλουν να συστήσουν εθνική αρχή αρμόδια για τη συλλογή και την αξιολόγηση κατάλληλων πληροφοριών για τον έλεγχο των εθνικών σχεδίων. Με τα σχέδια αυτά πρέπει επίσης να θέτουν και να υλοποιούν ενδιάμεσους στόχους περιορισμού των εκπομπών μέσω των οποίων θα διασφαλίζεται ικανοποιητική πρόοδος προς την επίτευξη του τελικού στόχου. Τέλος, οι εκθέσεις σχετικά με την εφαρμογή των εθνικών σχεδίων, των οποίων η υποβολή προβλέπεται στο άρθρο 10 της παρούσας πρότασης, θα αξιολογούνται από την Επιτροπή. Η Επιτροπή προτίθεται να καλέσει εμπειρογνώμονες από τα κράτη μέλη για να την επικουρίσουν στο έργο αυτό. Σε περίπτωση όπου διαπιστώνεται παράβαση των διατάξεων της παραγράφου 1, ενημερώνεται σχετικά το Συμβούλιο και το ενεχόμενο κράτος μέλος οφείλει να λάβει διορθωτικά μέτρα. Αν η παράβαση αφορά την κατάστρωση του σχεδίου καθεαυτή και το κράτος μέλος δεν διορθώσει εντός ορισμένης προθεσμίας το σχέδιο, κατά τρόπον ώστε το τελευταίο να μπορεί κατά τεκμήριο να υλοποιηθεί, τότε το συγκεκριμένο κράτος μέλος θα υποχρεούται να εφαρμόσει τις οριακές τιμές εκπομπών που καθορίζονται στην προτεινόμενη οδηγία σύμφωνα με το ίδιο χρονοδιάγραμμα όπως τα υπόλοιπα κράτη μέλη. 68. ΆΡΘΡΡ 13 Στο άρθρο αυτό προβλέπεται η σύσταση συμβουλευτικής επιτροπή, η οποία θα επικουρεί την Επιτροπή στην άσκηση των εξής καθηκόντων. i) τροποποίηση της οδηγίας προκειμένου να ληφθούν υπόψη τα αποτελέσματα της εκτίμησης κινδύνων για οποιαδήποτε από τις ουσίες που καλύπτονται από την προτεινόμενη οδηγία, σύμφωνα με το άρθρο 5 παράγραφος 9· ii) τροποποίηση της οδηγίας κατόπιν της ανταλλαγής πληροφοριών σχετικά με τις εμπειρίες από την εφαρμογή των σχεδίων διαχείρισης διαλυτών, σύμφωνα με το άρθρο 8 παράγραφος 5. 69. Άρθρα 14,15 και 16 Τυποποιημένο κείμενο για την έναρξη της ισχύος της προτεινόμενης οδηγίας και τη μεταφορά της στο εθνικό δίκαιο. 32 70. HctgAgnmaj TP παράρτημα αυτό περιέχει τους ορισμούς των δραστηριοτήτων που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της προτεινόμενης οδηγίας. 71. Παράστημα Το παράρτημα αυτό περιέχει των όρων που χρησιμοποιούνται στην προτεινόμενη οδηγία - βλ. ανάλυση του άρθρου 2. τους ορισμούς 72. Παράρτημα III Στο παράρτημα αυτό αναφέρονται οι βασικές απαιτήσεις της προτεινόμενης οδηγίας όσον αφορά τον περιορισμό των εκπομπών. Καθορίζονται τρία είδη απαιτήσεων: απαιτήσεις για τις εκπομπές, εκφραζόμενες σε εκπομπές διαλυτών συναρτήσει της ποσότητας παραγώμενου προϊόντος· η προσέγγιση (MOlj. |ϋοαΐΜΐάΤπ ι*ρ|0|!ίνι< Ί * » "ν*<! · |'||Ι·Μ *', <; W'K. "( , VU |HMUUI V»' καλυφθεί ι ίτε με υποκατάσταση είτε με μείωση· κλασικές οριακές τιμές εκπομπών, που δεν είναι δυνατόν να τηρηθούν με άλλο τρόπο εκτός της μείωσης και πρόγραμμα περιορισμού, το οποίο προορίζεται να επιτρέψει σε κάθε εγκατάσταση να επιτύχει τον απαιτούμενο περιορισμό με άλλα μέσα εκτός της μείωσης, ιδιαίτερα δε με υποκατάσταση. Οι ανωτέρω διατάξεις εξετάζονται χωριστά στις επόμενες παραγράφους. 73. Παράρτημα III Λ Στο μέρος αυτό του παραρτήματος III καθορίζονται όρια εκπομπών για τους κλάδους που καλύπτονται από την οδηγία, τα οποία διαφέρουν καιά περυιιωσιι, ανάλογα με ίο μιΊτ()ο^ II|L, ενκαΐασιασιΐς κ*tOcnu, KHI. , όταν ί iv(ti απαραίτητο, ανάλογα με το αν πρόκειται για νέες ή υφιστάμενες εγκαταστάσεις. Τα όρια εκπομπών εκφράζονται, κατά το μέτρο του δυνατού, σι μάζα εκλυόμενου διαλύτη ανά μονάδα προϊόντος, διότι η αντίστοιχη τιμή μπορεί να τηρηθεί είτε με υποκατάσταση είτε με εξοπλισμό μείωση!", και η προτεινόμενη οδηγία έχει cor αρχή ότι η επιχείρηση εκμετάλλευσης πρέπει να είναι σε θέση να επιλέξει τη λιγότερο δαπανηρή λύση. Με τ,α όρια εκπομπών αυτού του είδους αναγνωρίζονται επίσης αυτόματα οι προσπάθειες που έχουν ήδη καταβάλει οι επιχειρήσεις των εγκαταστάσεων τους, πράγμα που δεν θα συνέβαινε, για παράδειγμα, με μια απόλυτα ποσοστιαία μείωση των εκπομπ,ων. Τα ανωτέρω όρια εκπομπών ισχύουν για το στεγνό καθάρισμα, τον εμποτισμό ξύλου, την επίχριση όερμάταιν, την κατασκευή υποδημάτων, την πολύστρωση ξύλου και πλασιΐΜΐιιν υλοιν. ·tjν παραλαβή φιπικων ελαίων και ii|V ιπί,/πίσΐ} αυτοκινήτων. για να ελέγξουν τις εκμετάλλευσης εκπομπές Τα όρια εκπομπών για όλους τους υπόλοιπους κλάδους εκφράζονται σε οριακές HJIIL, εκιίομποιν καπνοδόχου και σε οριακές, ή κατευθυντήριες •π τιμές ανεξέλεγκτων εκπομπών. Πρέπει να τηρούνται οι οριακές τιμές και των δύο αυτών τύπων αλλά η οριακή τιμή εκπομπών καπνοδόχου, που εκφράζεται σε συγκέντρωση και όχι σε <|κ>ριίο (συνολική εκλυόμενη ποσότητα) διαλύτη, μπορεί συνήθως να τηρηθεί μόνο με εξοπλισμό μείωσης. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι, περιορίζοντας την ποσότητα του χρησιμοποιούμενου διαλύτη, η υποκατάσταση επιτρέπει μεν να μειωθούν δραστικά η αρχική συγκέντρωση του διαλύτη στα καμι,ναέρια και η συνολική ποσότητα των εκπομπών, ωστόσο όμως η συγκέντρωση στα καμιναέρια παραμένει γενικά υψηλότερη από την οριακή τιμή εκπομπών. Για το λόγο αυτό, έπρεπε να βρεθεί ένας τρόπος ώστε οι εγκαταστάσεις oik, οποίες y/,^v\' «φορμο^ή aunt ια όριο να μπορούν να ισοδύναμο περιορισμό με υποκατάσταση. Λυτός είναι ο επιτύχουν σκοπός του προγράμματος περιορισμού που αποτελεί αντικείμενο του παραρτήματος III Β. 74. Παράρτημα 111 Β Βασικός στόχος του προγράμματος περιορισμού των εκπομπών είναι να δώσει την ευχέρεια σε μια επιχείρηση εκμετάλλευσης να επιτύχει τον ίδιο περιορισμό, όπως εάν τηρούσε τις οριακές τιμές εκπομπών, αλλά με υποκατάσταση. Ως εκ τούτου, το σημείο αναφοράς για τον περιορισμό πρέπει να είναι η ποσότητα διαλυτών που θα εκλυόταν χωρίς εξοπλισμό μείωσης και με πλήρη χρήση των διαλυτών, ενώ ο απαιτούμενος περιορισμός εκ μέρους της επιχείρησης εκμετάλλευσης πρέπει να είναι το ίδιο ποσοστό μείωσης με εκείνο που θα επιτυγχανόταν με την εφαρμογή των οριακών τιμών εκπομπών στη συγκεκριμένη αρχική υπόθεση εργασίας. Στην προσέγγιση αυτή θα πρέπει επίσης να λαμβάνεται υπόψη η πρόοδος που έχει σημειώσει η επιχείρηση εκμετάλλευσης όσον αφορά ιον περιορισμό m»v ηυίσμπών. Ι. αιΓλιον, (Ια ιίρείΐιΐ να ϋροβλίφΟιί μ,εταβατική περίοδος για περιορισμό των εκπομπών από την επιχείρηση εκμετάλλευσης, ώστε τα υποκατάστατα βρίσκονται ενδεχομένως ακόμη στο στάδιο της ανάπτυξης. να καλυφθούν οι περιπτώσεις όπου Πρακτική εφαρμογή (i) αφορά το χρονοδιάγραμμα του περιορισμού, που Το στοιχείο περιλαμβάνει δύο στάδια: η μείωση των εκπομπών μέχρι την τελική τιμή στόχου πρέπει να επιτευχθεί εντός 6 ετών στις νέες εγκαταστάσεις και εντός 7 ετών στις υφιστάμενες, ενώ ένας ενδιάμεσος στόχος ίσος με τον τελικό στόχο επί 1,5 πρέπει να είτευχθεί στις νέες και στις υφιστάμενες εγκαταστάσεις εντός 2,5 και, 5 ετών αντίστοιχα. Το στοιχείο (ϋ) αφορά τον υπολογισμό των εκπομπών αναφοράς, οι οποίες πρέπει να αντιστοιχούν όσο το δυνατόν περισσότερο στα επίπεδα που θα προέκυπταν με τΐ| χρήσιι συνήθων επιχρισμάτων με υψηλή περιεκτικότητα διαλυτών για τον ίδιο σκοπό, χωρίς εξοπλισμό μείωσης των εκπομπών. Ο υπολογισμός βασίζεται στην εύλογη υπόθεση ότι στο προϊόν μεταφέρεται η ίδια ποσότητα στερεών ανεξαρτήτως του εάν το επίχρισμα έχει υψηλή ή χαμηλή περιεκτικότητα διαλυτών. Εάν συνεπώς είναι γνωστά η σημερινή περιεκτικότητα στερεών στα υλικά και ο λόγος στερεών προς διαλυι,η στα συνήθη επιχρίσματα, οι "ετήσιες εκμπομπις αναφοράς" των διαλυτών μπορούν να υπολογιστούν με πολλαπλασιασμό των δύο αυτών παραμέτρων. 34 Το στοιχείο (iii) αφορά τον υπολογισμό των εκπομπών στόχου, ο οποίος συνίσταται σε πολλλαπλασιασμό των ετήσιων εκπομπών αναφοράς επί τον συντελεστή μείωσης που θα επιτυγχανόταν αν τηρούνταν οι οριακές τιμές εκπομπών που καθορίζονται στο παράρτημα III Α. Ο εν λόγω συντελεστής αντιστοιχεί στο ποσοστό των εκπομπών που μειώνονται - δηλαδή στις ανεξέλεγκτες εκπομπές (που εξ ορισμού δεν μειώνονται) συν τις εναπομένουσες εκπομπές διαλυτών από την καπνοδόχο μετά την τήρηση της οριακής τιμής εκπομπών καπνοδόχου. Το άθροισμα αυτό υπολογίζεται ως εξής: Οι ανεξέλεγκτες εκπομπές εκφράζονται απλώς με την οριακή τιμή ανεξέλεγκτων εκπομπών. Για να υπολογιστεί το ποσοστό της οριακής τιμής εκπομπών καπνοδόχου που δεν μειώνεται, απαιτείται εκτίμηση της απόδοσης των μέτρων μείωσης που αντιστοιχεί στην οριακή τιμή εκπομπών. Στις περισσότερες εγκαταστάσεις, η απόδοση αυτή είναι περίπου 95% (οπότε δεν μειώνεται το 5% περίπου των εκπομπών) αλλά σε ορισμένες μικρότερες εγκαταστάσεις είναι χαμηλότερη, περί το 85% (15% μη μειωνόμενες εκπομπές). Οι εκπομπές που θα προέκυπταν με την εφαρμογή των οριακών τιμών εκπομπών είναι επομένως ίσες προς την οριακή τιμή ανεξέλεγκτων εκπομπών (που εκφράζεται ήδη σε ποσοστό επί τοις εκατό) συν το 5% (ή 15%) μη μειωνόμενων εκπομπών καπνοδόχου. 75 ΠαοάρττίΜ,α IV Το παράρτημα αυτό περιέχει λεπτομερείς ορισμούς και απαιτήσεις για τα σχέδια διαχείρισης διαλυτών. Εξηγείται ο σκοπός των σχεδίων και δίδονται ορισμοί των εισροών και των εκροών. Εν συνεχεία υποδεικνύεται ο τρόπος με τον οποίο το σχέδιο διαχείρισης διαλυτών μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την εξακρίβωση της συμμόρφωσης ως προς τις τέσσερις παραμέτρους που απαριθμούνται στο άρθρο 8 παράγραφος 4 της προτεινόμενης οδηγίας: οριακές και κατευθυντήριες τιμές ανεξέλεγκτων εκπομπών, οριακές τιμές εκπομπών με βάση το προϊόν, πρόγραμμα περιορισμού και απαιτήσεις του άρθρου 5 παράγραφος 2 στοιχείο επιχείρηση εκμετάλλευσης να εντοπίσει εναλλακτικές λύσεις όσον αφορά τον περιορισμό των εκπομπών· πρόκειται για ένα έμμεσο πλεονέκτημα του σχεδίου διαχείρισης διαλυτών, το οποίο όμως δεν δικαιολογεί τον κόπο και τη δαπάνη της κατάρτισης ενός τέτοιου σχεδίου μόνο γι' αυτό το σκοπό. Κατά συνέπεια, η οδηγία επιβάλλει μόνο την υποχρέωση της απόδειξης της συμμόρφωσης και το σχέδιο διαχείρισης διαλυτών είναι απλώς ένας τρόπος εκπλήρωσης αυτής της υποχρέωσης. (β). Το σχέδιο επίσης την επιτρέπει (ϋ) 35 Vm Αελτίο MME: οι επιπτώσεις της πρότασης στις επιχειρήσεις με ειδική αναφορά στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις Τίτλος της πρότασης· Περιορισμός των εκπομπών οργανικών ενώσεων που οφείλονται στη χρήση οργανικών διαλυτών σε ορισμένες διεργασίες και βιομηχανικές εγκαταστάσεις. Αριθμός αναφοράς (Ευρετήριο) 1. Λαμβανομένης υπόψη της αρχής της επικουρικότητας γιατί είναι απαραίτητη η κοινοτική νομοθεσία στο συγκεκριμένο τομέα και σε τί κυρίως αποσκοπεί; Η κοινοτική νομοθεσία στο συγκεκριμένο τομέα είναι απαραίτητη ως συμβολή στην προστασία της δημόσιας υγείας, ειδικότερα από την έκθεση σε φωτοχημικούς οξειδωτικούς παράγοντες και σε τοξικές οργανικές ενώσες. Για το σκοπό αυτό, πρέπει να μειωθούν σημαντικά οι εκπομπές οργανικών ενώσεων, ιδιαίτερα από το τμήμα της βιομηχανίας που ευθύνεται για τις εκπομπές διαλυτών, το οποίο δεν καλύπτει η οδηγία IPPC. 2. Ποιοι θίγονται από την πρόταση; Επιρηματικοί κλάδοι Η πρόταση αφορά τους επαγγελματίες και κυρίως τους βιομηχανικούς καταναλωτές οργανικών διαλυτών. Οι οργανικοί διαλύτες είναι πτητικοί και, όταν δεν λαμβάνονται μέτρα, εκλύονται στο περιβάλλον. Οι εκπομπές οργανικών διαλυτών αντιπροσωπεύουν σημαντικό ποσοστό του συνόλου των εκπομπών οργανικών ενώσεων στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Δεδομένου ότι πολύ διαφορετικοί βιομηχανικοί κλάδοι χρησιμοποιούν οργανικούς διαλύτες, ο αριθμός των εγκαταστάσεων που θίγονται από την παρούσα πρόταση είναι αρκετά μεγάλος. Μετά όμως από διεξοδική συζήτηση με τη βιομηχανία και τα κράτη μέλη, καθορίστηκαν όρια υπαγωγής για τους διάφορους κλάδους, ώστε να καλύπτονται μόνομ οι εγκαταστάσεις ικανού μεγέθους. Κατά τον καθορισμό των ορίων υπαγωγής, η Επιτροπή επεδίωξε κυρίως να διαπιστώσει αν τα πλεονεκτήματα από τον περιορισμό μειώνονται όσο μικρότερο είναι το μέγεθος των καλυπτόμενων εγκαταστάσεων, βασιζόμενη στη μελέτη κόστους-οφέλους που εκπόνησε το πανεπιστήμιο της Καρλσρούης για τη πρώτη σειρά προτάσεων της Επιτροπής. Μέγεθος επιχειρήσεων Το μέγεθος των θιγόμενων εγκαταστάσεων ποικίλλει ανάλογα με τον κλάδο. Τα όρια υπαγωγής εκφράζονται σε κατανάλωση διαλυτών και η κοινωνικοοικονομική σχέση μεταξύ αυτής της τιμής και του μεγέθους μιας εγκατάστασης εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τα χαρακτηριστικά κάθε κλάδου. Παρόλα αυτά, ο αριθμός των θιγόμενων MME μπορεί να υπολογισθεί κατά προσέγγιση με την -υπόθεση ότι η τιμή κατωφλίου του παραρτήματος Ι της οδηγίας IPPC (ετήσια κατανάλωση οργανικών διαλυτών 200 τόννων) αποτελεί τη διαχωριστική γραμμή μεταξύ των 36 μεγάλων εγκαταστάσεων, από τη μια πλευρά και των μικρών και μεσαίων, από την άλλη. Με την υπόθεση αυτή, ο αριθμός των θιγόμενων μικρομεσίων επιχειρήσεων είναι της τάξεως των πολλών εκαντοντάδων χιλιάδων. Οι επιπτώσεις της πρότασης σε καθένα από τους καλυπτόμενους κλάδους αναλύονται λεπτομερέστερα στις επόμενες παραγράφους. Επίχριση αυτοκινήτων για τον των όλες εκπομπών περιορισμό Η ACEA (Ένωση Ευρωπαίων Κατασκευαστών Αυτοκινήτων) υποστηρίζει ότι μετά τις οριακές τιμές που καθορίστηκαν για την επίχριση αυτοκινήτων γίνεται διάκριση εις βάρος των κατασκευαστών μικρών αυτοκινήτων, λόγω του ότι αυτές εκφράζονται σε g/m2. Η διάκριση οφείλεται, αφενός στο ότι η κατανάλωση διαλυτών για καθαρισμό είναι σταθερή ποσότητα ανά όχημα, ανεξάρτητα από το μέγεθος του, και αφετέρου, στο ότι η αναλογία βαφής προς γαλβανισμό είναι μεγαλύτερη στα μικρά αυτοκίνητα. Κατά την άποψη μας όμως, την οποία συμμερίζεται και η ACEA, σ' ένα μέσο του είδους της προτεινόμενης οδηγίας πρέπει να εφαρμοστεί η ίδια προσέγγιση όσον τις αφορά αυτοκινητοβιομηχανίες. Με το δεδομένο αυτό, διερευνήσαμε, από κοινού με την ACEA, τις δυνατότητες εφαρμογής σε όλες τις διεργασίες της σουηδικής προσέγγισης, σύμφωνα με την οποία η οριακή τιμή συνίσταται από μία σταθερή ποσότητα ανά όχημα και από εκπομπές συναρτήσει της επιφάνειας. Η λύση αυτή παρέχει κατ' αρχήν μία δίκαιη βάση για τον υπολογισμό των εκπομπών από την επίχριση οποιουδήποτε οχήματος, ανεξάρτητα από τον τύπο του, αλλά το σημείο ισοδυναμίας μεταξύ των είναι υφισταμένων οριακών τιμών και της νέας προσέγγισης αμφισβητούμενο. II Επιτροπή ήταν και είναι πάντοτε διατεθημένη να εξετάσει πιο δίκαιους τρόπους υπολογισμού της απαιτούμενης μείωσης των εκπομπών από κάθε κατηγορία κατασκευαστών αυτοκινήτων, θεωρώντας όμως ως απόλυτα επιτακτική ανάγκη να συνεισφέρει η αυτοκινητοβιομηχανία στον προβλεπόμενο στην πρόταση περιορισμό των εκπομπών στο βαθμό που καθορίζεται σ' αυτήν. Επειδή ωστόσο οι συζητήσεις με τη βιομηχανία δεν κατέλειξαν σε συμφωνία επί των σχετικών προτάσεων, διατηρήθηκαν οι οριακές τιμές που είχαν ήδη υπολογιστεί. Θα πρέπει να σημειωθεί, πάντως, ότι συστήματα πανομοιότυπα με το προτεινόμενο εφαρμόζονται ήδη σε όλη την κλίμακα μεγεθών αυτοκινήτων, για παράδειγμα στο Ηνωμένο Βασίλειο, γεγονός που αποδεικνύει ότι η προσέγγιση που επιλέχθηκε μπορεί περίφημα να υλοποιηθεί. Εμποτισμός ξύλου Κατά τις διαβουλεύσεις με τις Protim Solignum και CEI Bois, οι τελευταίες επισήμαναν ορισμένα σημεία και κυρίως: - την οριακή τιμή ανεξέλεγκτων εκπομπών για τον εμποτισμό ξύλου, - το όριο υπαγωγής που καθορίζεται για τον κλάδο, - την κάλυψη του κρεοσώτου από τον ορισμό των διαλυτών, - την προσθήκη νέων συντελεστών για την πολύστρωση ξύλου και πλαστικών υλών. 37 Όσον αφορά την οριακή τιμή ανεξέλεγκτων εκπομπών για τον εμποτισμό ξύλου, δεχθήκαμε το επιχείρημα του κλάδου, ο οποίος ισχυρίζεται ότι, λόγω των τεχνικών ιδιομορφιών του, μια οριακή τιμή της τάξεως του 20- 30%, όπως απαιτείται από τους περισσότερους κλάδους, θα συνεπαγόταν στην πράξη πλήρη εξάλειψη των ανεξέλεγκτων εκπομπών. Ως εκ τούτου, η οριακή τιμή αυξήθηκε σε 45%. Το όριο υπαγωγής του κλάδου μειώθηκε από 45 τόννους/έτος σε 25 τόννους/έτος. Η έκθεση της Καρλσρούης δείχνει ότι αυτή η πτώση του ορίου υπαγωγής προβλέπεται ότι θα έχει ως αποτέλεσμα να μειωθούν οι εκπομπές VOC κατά ένα επιπλέον 21,3% με αύξηση του κόστους κατά 21,7%. Με το δεδομένο αυτό λοιπόν, που βασίζεται σε στοιχεία που δόθηκαν από τις ενδιαφερόμενες βιομηχανίες και διακρίνονται ιδιαίτερα για την πληρότητα τους, η μέση δασπάνη ανά τόννο μείωσης δεν είναι μεγαλύτερη για τις μικρές εγκαταστάσεις έναντι των μεγάλων. Από αυτό συνάγεται ότι οι επιχειρήσεις που καλύπτουν το όριο υπαγωγής των 25 τόννων δεν θα δυσκολευτούν να επιτύχουν τον απαιτούμενο περιορισμό περισσότερο από τις μεγαλύτερες του κλάδου τους, συμπέρασμα που δεν αντικρούσθηκε με κανένα πειστικό στοιχείο. Τόσο η Protim Solignum όσο και η CEI Bois έθεσαν το ζήτημα της κάλυψης των πτητικών συστατικών του κρεοσώτου από τον ορισμό των διαλυτών. Τα πτητικά συστατικά του κρεοσώτου δεν είναι από τεχνική άποψη διαλύτες αλλά, λόγω της πτητικότητας τους, συνιστούν περιβαλλοντικό πρόβλημα εξίσου με τις υπόλοιπες εκπομπές VOC. Από την άποψη αυτή, η τεχνική λειτουργία τους στο προϊόν είναι άσχετη. Κατά συνέπεια, δεν υπάρχει λόγος να μην υπόκειται το κρεόσωτο στα ίδια όρια εκπομπών όπως κάθε άλλο υλικό που χρησιμοποιείται για τον εμποτισμό ξύλου. Για να διασφαλιστεί ότι ο απαιτούμενος περιορισμός δεν θέτει σε μειονεκτική θέση τη χρήση του κρεοσώτου χαμηλής πτητικότητας, στην πρόταση προβλέπεται μια εναλλακτική οριακή τιμή με τη μορφή συντελεστή εκπομπών (εκπομπές διαλυτών ανά τόννο προϊόντος), ώστε να καλυφθούν οι περιπτώσεις υποκατάστασης με προϊόντα με χαμηλή περιεκτικότητα διαλυτών. Βιομηχανία καουτσούκ Οι διαβουλεύσεις με τον BLIC (Σύνδεσμος Βιομηχανιών Καουτσούκ των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων) επικεντρώθηκαν στο όριο υπαγωγής που καθορίζεται για τον κλάδο αυτό. Ο BLIC πρότεινε άνοδο του ορίου τουλάχιστον στους 15 τόννους/έτος. Βάσει των στοιχείων που δόθηκαν για τα αποτελέσματα αυτής της αλλαγής για τις εκπομπές και τις δαπάνες του κλάδου, προκείπτει ότι οι επιπλέον εκπομπές διαλυτών θα ανέρχονταν σε 7550 τόννους αλλά θα εξοικονομούνταν συνολικά 41250000 λίρες στερλίνες σε δαπάνες κεφαλαίου και 4262000 λίρες στερλίνες σε ετήσιες δαπάνες λειτουργίας. Ο υπολογισμός του κόστους ανά τόννο μείωσης για τον κλάδο αυτό (με βάση το κόστος για το τελευταίο έτος εφαρμογής της οδηγίας σε καθαρές σημερινές τιμές, διαιρούμενο δια της μείωσης που θα επιτευχθεί, όπως σε όλους τους άλλους υπολογισμούς που παρατίθενται στην παρούσα αιτιολογική έκθεση) δίδει ως αποτέλεσμα 1170 ECU/τόννο, δηλαδή ποσό σημαντικά μικρότερο από το μέσο ετήσιο κόστος της μείωσης που προβλέπεται στην πρόταση. Τα στοιχεία ωστόσο που έδωσε αργότερα ο κλάδος αποδεικνύουν ότι το κόστος για τις μικρές επιχειρήσεις του κλάδου θα 38 είναι τουλάχιστον διπλάσιος σε σύγκριση με τις μεγάλες. Για το λόγο αυτό το όριο υπαγωγής για το συγκεκριμένο κλάδο αποφασίσθηκε να αυξηθεί από 5 σε 10 τόννους ετήσιας κατανάλωσης διαλυτών. Στεγνό καθάρισμα Η Επιτροπή δέχθηκε διαβήματα για τον κλάδο των στεγνοκαθαριστηρίων από τις οργανώσεις UEAPME και CINET καθώς και από το Ινστιτούτο Ερευνών για τις τεχνικές καθαρισμού ΤΝΟ. Στην έκθεση της Καρλσρούης αναφέρεται ότι με την τήρηση οριακής τιμής 20 g/kg, οι εκπομπές του κλάδου θα μειώνονταν κατά 37000 τόννους, φθάνοντας στους 31000 τόννους, με εφαρμογή τηγς τεχνολογίας των μηχανών κλειστού κυκλώματος. Η τήρηση οριακής τιμής 10 g/kg, που προϋποθέτει τη χρήση της λεγόμενης "νέας γενιάς μηχανών κλειστού κυκλώματος", θα οδηγούσε σε αύξηση του κόστους που συνεπάγεται η πρόταση κατά 150% και υποδιπλασιασμό των εκπομπών που απομένουν, το οποίο σημαίνει πρόσθετη μείωση της τάξεως των 15000 τόννων ή αύξηση κατά 40% περίπου έναντι της μείωσης που επιτυγχάνεται με την προηγούμενη οριακή τιμή (37000 τόννοι). Η Επιτροπή παραδέχεται ότι για να επιτευχθεί η νέα οριακή τιμή θα απαιτούνταν σημαντικά πρόσθετα έξοδα. Για το λόγο αυτό προτείνει μια ενιαία οριακή τιμή εκπομπών 20 g/kg για όλες τις εγκαταστάσεις στεγνού καθαρίσματος που καλύπτει η πρόταση, η οποία μπορεί να τηρηθεί με μηχανές κλειστού κυκλώματος με λογικό ύψος επένδυσης. Μια άλλη αλλαγή που επήλθε στην πρόταση αφορά τη διάταξη περί εφαρμογής λιγότερο αυστηρής οριακής τιμής εκπομπών προκειμένου για μηχανές ηλικίας άνω των τριών ετών. Η διατήρηση των επιδόσεων μιας εγκατάστασης σε υψηλό επίπεδο εξαρτάται από την επιμελή λειτουργία και συντήρηση της και όχι από το ύψος της αρχικής επένδυσης. Είναι εύλογη επομένως η απαίτηση οποιαδήποτε εγκατάσταση να εξακολουθεί να έχει τις ίδιες επιδόσεις για χρονικό διάστημα πολύ μεγαλύτερο των τριών ετών. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή θεώρησε λογικό να απαιτείται από τις εγκαταστάσεις να λειτουργούν με την αρχική οριακή τιμή εκπομπών για το σύνολο της διάρκειας ζωής τους και απάλειψε την εναλλακτική δυνατότητα λειτουργίας με χαμηλότερη οριακή τιμή εκπομπών μετά από ένα ορισμένο χρονικό διάστημα. Επικάλυψη ξύλου 11 UEA (Ευρωπαϊκή Ένωση Επίπλου) υπέβαλλε ορισμένες προτάσεις για τον κλάδο της επιπλοποιίας από τις οποίες η βασικότερη ήταν το αίτημα να ανέλθει το όριο υπαγωγής για τον κλάδο από τους 15 στους 25 τόννους. Η UEA ισχυρίζεται ότι, με τον Τρόπο αυτό, το κόστος θα μειωνόταν περίπου κατά 25% ενώ οι εκπομπές θα ήταν κατά 20% περισσότερες. Ο λόγος των δύο αυτών μεγεθών προσεγγίζει τη μονάδα, δείχνοντας ότι, κάτω από την τιμή κατωφλίου των 25 τόννων, το κόστος ανά τόννο μείωσης δεν αυξάνεται σε βαθμό που θα δικαιολογούσε την προτεινόμενη από τη UEA αλλαγή. Το ίδιο προκύπτει και από την σχεδόν ευθύγραμμη καμπύλη του λόγου/εκπομπές συναρτήσει του ορίου υπαγωγής στο δεύτερο υπόμνημα της UEA. 39 H UEA ισχυρίζεται ότι το κόστος της συμμόρφωσης ως προς το ποσοστό του κύκλου εργασιών είναι διπλάσιο για τις επιχειρήσεις μεσαίου μεγέθους σε σύγκριση με τις μεγάλες. Ο ισχυρισμός αυτός, ωστόσο, δεν φαίνεται να ευσταθεί, δεδομένου, ότι σύμφωνα με τα προαναφερόμενα στοιχεία, οι δαπάνες ανά τόννο μείωσης είναι συγκρίσιμες. Η διαφορά επομένως οφείλεται κατά πάσα πιθανότητα σε διαφορετικά κέρδη ανά μονάδα προϊόντος, που και αυτά θα υπέθετε κανείς ότι είναι συγκρίσιμα μεταξύ των μεσαίων και των μεγάλων εγκαταστάσεων. Είναι αναμφίβολα δύσκολο να εξηγηθούν οι λόγοι για τους οποίους παρατηρούνται τόσο σημαντικές διαφορές, όσο υποδηλώνουν τα στοιχεία της UEA. Έχει ενδιαφέρον μια σύγκριση με την προηγούμενη αναπροσαρμογή του ορίου υπαγωγής για το συγκεκριμένο κλάδο από τη ΓΔ XI, δηλαδή τη μετάβαση από τους 5 στους 15 τόννους με βάση την έκθεση της Καρλσρούης. Η εν λόγω έκθεση δείχνει ότι, με αυτή την αλλαγή του ορίου υπαγωγής, το κόστος μειώνεται κατά 40% περίπου ενώ οι εκπομπές αυξάνονται κατά 13% περίπου, ήτοι με αναλογία 3:1 έναντι της αναλογίας 1:1, την οποία συνεπάγεται η τελευταία πρόταση. Τα στοιχεία αυτά αποτελούν αδιάσειστη απόδειξη ελαττούμενου οφέλους από τον περιορισμό και το όριο υπαγωγής τροποποιήθηκε ανάλογα. Φανοποιία αυτοκινήτων Από την πρώτη διερεύνηση των επιπτώσεων της πρότασης στον κλάδο της φανοποιίας αυτοκινήτων στο πλαίσιο της έκθεσης της Καρλσρούης διαπιστώθηκε ότι τα μέτρα είναι δυνατόν να οδηγήσουν σε καθαρές οικονομίες, τόσο για γις μικρές όσο και για τις μεσαίες εγκαταστάσεις, της τάξεως των 18000 ECU και των 62000 ECU ετησίως αντίστοιχα. Οι τη μειωμένη κατανάλωση οικονομίες αυτές απορρέουν από χρωμάτων/διαλυτών χάρις σε τρία μέτρα συμμόρφωσης: καθαρισμός των πιστολιών βαφής σε κλειστό περιβάλλον, χρήση πιστολιών μεγάλου όγκου και χαμηλής πιέσεως (HVLP) και αντικατάσταση των συμβατικών επιχρισμάτων από επιχρίσματα με υψηλή περιεκτικότητα στερεών. Ας σημειωθεί ότι, σύμφωνα με όλα τα διαθέσιμα δεδομένα, τα τρία αυτά μέτρα εξασφαλίζουν τη συμμόρφωση προς την προτεινόμενη οδηγία, επειδή στο πρόγραμμα περιορισμού προβλέπεται ότι στον απαιτούμενο περιορισμό μπορούν να συνυπολογίζονται και οι μειώσεις των συνολικών εκπομπών διαλυτών που επιτυγχάνονται με βελτιώσεις στην απόδοση της διαχείρισης και των διεργασιών (όπως καθαρισμός των πιστολιών βαφής με κλειστό περιβάλλον και η χρήση πιστολιών HVLP). Με τα δεδομένα αυτά, δεν τίθεται προφανώς ζήτημα εφαρμογής ορίου υπαγωγής για τον κλάδο, αφού όλες οι επιχειρήσεις του θα αποκομίσουν καθαρό οικονομικό όφελος. Από τη μελέτη UK DTI, ωστόσο, προέκυψαν κάπως διαφορετικά στοιχεία για τις επιπτώσεις στο κόστος των επιχειρήσεων του κλάδου και, συγκεκριμένα, δαπάνη 350 ECU ανά τόννο μείωσης (υπολογιζόμενη, όπως και σε όλες τις άλλες περιπτώσεις, σε καθαρές σημερινές τιμές). Ο υπολογισμός αυτός είναι ελαφρώς ανακριβής, όπως δείχνει η μελέτη στην οποία βασίζεται5 ("μελέτη UK DOE"). Στη μελέτη αυτή αναφέρεται ότι το επενδυτικό κόστος της εφαρμογής της πρότασης (καθορισμός πιστολιού Aspinwalls and ΝΕΡΑ, "Evaluating the costs of impementing the proposed EU solvents directive and the scope for using economic struments", 1996. 40 βαφής HVLP συν επιχρίσματα με υψηλή περιεκτικότητα στερεών) ανέρχεται σε εφάπαξ δαπάνη 5250 ECU ενώ η επιχείρηση εξοικονομεί 4100 ECU ετησίως. Αυτό σημαίνει ότι η επένδυση θα έχει σχεδόν αποσβεστεί το πρώτο έτος και εν συνεχεία θα προκύψουν καθαρές οικονομίες. Η εξοικονόμηση κόστους απορρέει ως επί το πλείστον από την εισαγωγή της τεχνολογίας HVLP ενώ η μετάβαση σε βαφές με υψηλή περιεκτικότητα στερεών είναι οικονομικά ουδέτερη, με εξαίρεση τα έξοδα επιμόρφωσης (εφάπαξ δαπάνη περίπου 1000 ECU). Δεδομένου τι το πρώτο μέτρο αποφέρει στις εγκαταστάσεις σημαντικά κέρδη κόστους, είναι εύλογη η απαίτηση για στροφή προς προϊόντα με υψηλή περιεκτικότητα στερεών, που είναι οικονομικά ουδέτερη, καθώς με τον τρόπο αυτό θα επιτευχθεί πρόσθετη μείωση των εκπομπών της τάξεως του 30%. Οι καθαρές οικονομίες από την εφαρμογή του συνόλου των μέτρων εξακολουθούν να δικαιολογούν την απόφαση να μην καθοριστεί όριο υπαγωγής για τον κλάδο. Εκτύπωση Η πρόταση αποτέλεσε αντικείμενο ουσιαστικών διαβημάτων εκ μέρους πολλών διεθνών συνομοσπονδιών του κλάδου της εκτύπωσης, που συντονίζονται από την INTERGRAF. Τα σημαντικότερα διαβήματα αφορούσαν το όριο υπαγωγής για τις μικρές εγκαταστάσεις εκτύπωσης, τις οριακές τιμές εκπομπών καπνοδόχου και τις οριακές τιμές ανεξέλεγκτων των εγκαταστάσεων εκδοτικής βαθυτυπίας. εκπομπών για άλλες εγκαταστάσεις πλην Για το ζήτημα του ορίου υπαγωγής, από την έκθεση της Καρλσρούης προκύπτει ότι, με το όριο ετήσιας κατανάλωσης διαλυτών των 5 τόννων όπως προβλεπόταν αρχικά, το κόστος του περιορισμού των εκπομπών για τις μικρές εγκαταστάσεις (κατά κανόνα, όσες καταναλώνουν από 5 έως 15 τόννους/έτος) θα κυμαινόταν μεταξύ του τριπλασίου και του τις οκταπλασίου μεγαλύτερες εγκαταστάσεις, ανάλογα με τεχνολογίας που τον χρησιμοποιούν. Για το λόγο αυτό, η πρόταση στις εγκαταστάσεις εκτύπωσης αυξήθηκε στους 15 τόννους/έτος. του αντίστοιχου κόστους τύπο για της Όσον αφορά τις ανεξέλεγκτες εκπομπές, το πρόβλημα έγκειται στο γεγονός ότι ένα μεγάλο ποσοστό αυτών των εκπομπών συνίσταται από ισοπροπανόλη, που χρησιμοποιείται στο διάλυμα του δοχείου μελάνης, και από τις εκπομπές των εργασιών καθαρισμού, που είναι και στις δύο περιπτώσεις πολύ δύσκολο να δεσμευτούν. Εξετάσθηκαν διάφορες τεχνικές λύσεις που θα επέτρεπαν την τήρηση των προβλεπόμενων οριακών τιμών ανεξέλεγκτων εκπομπών, μεταξύ των οποίων ο εγκλωβισμός, η υποκατάσταση και το όφσετ εν ξηρώ αλλά το συμπέρασμα ήταν ότι καμμία δεν παρέχει αρκετά εχέγγυα για τον περιορισμό των εκπομπών εντός της χρονικής περιόδου που καθορίζεται στην πρόταση, ώστε να δικαιολογείται ο καθορισμός υποχρεωτικής οριακής τιμής ανεξέλεγκτων εκπομπών. Το περιστροφικό όφσετ θερμοστερεούμενης μελάνης δημιουργεί ένα πρόσθετο πρόβλημα, λόγω του ότι χρησιμοποιούνται μελάνες με χαμηλή περιεκτικότητα διαλυτών, από τις οποίες μόνο ένα μέρος εξατμίζεται (καθώς δεσμεύεται το σύνολο 41 του εξατμιζόμενου διαλύτη απ,ό τη μελάνη). Το υπόλοιπο που παραμένει στο προϊόν, δεν είναι πτητικό σε θερμοκρασία περιβάλλοντος και δεν θεωρείται ανεξέλεγκτες εκπομπές. Κατά συνέπεια, η ποσότητα των ανεξέλεγκτων εκπομπών (που περιλαμβάνει μέρος της ισοπροπανόλης και τις εκπομπές διαλυτών καθαρισμού), μολονότι δεν είναι δυσανάλογα μεγάλη σε απόλυτες τιμές, αντιπροσωπεύει μεγάλο ποσοστό των συνολικών εκπομπών. Για τους λόγους αυτούς, καθορίστηκαν κατευθυντήριες τιμές για όλους τους επιμέρους κλάδους πλην της εκδοτικής βαθυτυπίας η οποία, ως ομοιογενής κλάδος μεγάλων περίκλειστων εγκαταστάσεων, βρίσκεται σε διαφορετική θέση από τους υπόλοιπους. Σχετικά με την οριακή τιμή εκπομπών καπνοδόχου, επισημάνθηκε ότι η μείωση της τιμής αυτής από 150 mg C/m3 σε 100 mg C/m3 ευνοεί την καύση εις βάρος των τεχνικών μείωσης με ανάκτηση διαλυτών και ότι, λόγω της μεγαλύτερης κατανάλωσης ενέργειας που απαιτεί η καύση, η ανωτέρω απόφαση είναι αμφίβολης αξίας από πλευράς προστασίας του περιβάλλοντος. Η παρατήρηση αυτή ελήφθη υπόψη με τη διάταξη του άρθρου 5 παράγραφος 1, σύμφωνα με την οποία επιτρέπεται παρέκκλιση της νέας οριακής τιμής εκπομπών στην περίπτωση των υφισταμένων εγκαταστάσεων που ανταποκρίνονται στην οριακή τιμή των 150 mg C/m3, υπό τον όριο ότι οι συνολικές εκπομπές των τελευταίων δεν υπερβαίνουν εκείνες που θα επιτυγχάνονταν με τήρηση της νέας οριακής τιμής. Παραγωγή επιχρισμάτων Η CEPE υπέβαλε στην Επιτροπή ορισμένες παρατηρήσεις, που αφορούσαν κυρίως την εκφραζόμενη σε συγκέντρωση οριακή τιμή εκπομπών για τον κλάδο. Η ουσία των επιχειρημάτων της ήταν ότι, λόγω της χρήσης πολύ ασθενών ρευμάτων αέρα, ώστε να ελαχιστοποιείται η εξάτμηση και να συγκρατείται η μεγαλύτερη δυνατή ποσότητα διαλύτη, για δεδομένη οριακή τιμή εκπομπών εκφραζόμενη σε συγκέντρωση, η εγκαταστάσεις παραγωγής εκλυόμενη μάζα διαλυτών, από τις επιχρισμάτων είναι μικρή σε σύγκριση με τις εγκαταστάσεις που χρησιμοποιούνται επιχρίσματα. Η μέριμνα για τον περιορισμό των εκπομπών διαλυτών εντοπίζεται ούτως ή άλλως στην εργασία σε κλειστό περιβάλλον και όχι στις τεχνικές μείωσης, διότι η μείωση προϋποθέτει τη συλλογή των εκπομπών με ρεύμα αέρα με υπερπίεση, που σημαίνει ότι και μόνο η διοχέτευση τέτοιων ρευμάτων αέρα σε μια διεργασία επιτείνει την εξάτμιση και αυξάνει την πιθανότητα εκπομπών. Επιπλέον, το κόστος της μείωσης των εκπομπών που έχουν πολύ χαμηλή παροχή αυξάνεται ραγδαία, φθάνοντας έως και στο οκταπλάσιο, όταν η οριακή τιμή κατέρχεται κάρτων των 150 mg C/m3, και ο κλάδος ανέφερε το παράδειγμα μιας εγκατάστασης, όπου οι δαπάνες κεφαλαίου για τον περιορισμό των εκπομπών σε επίπεδα κατώτερα από το προαναφερόμενο έφθασαν τις 346000 ECU/τόννο. Κατόπιν με δεδομένες τις μη αποδεκτές συνέπειες της επιβολής αυστηρότερης οριακής τιμής, αποφασίστηκε να διατηρηθεί για το συγκεκριμένο κλάδο η τιμή των 150 mg C/m3. Οι παρατηρήσεις της FEICA (Ένωση Ευρωπαίων Παραγωγών Συγκολλητικών Υλών) δεν αφορούσαν τόσο τις οριακές τιμές που καλούνται να τηρήσουν όσο την ανάγκη προσδιορισμού σε ευρωπαϊκό επίπεδο της ακρίβειας με την οποία θα πρέπει να μετράται η τιμή. Στην πορεία της κατάρτισης της πρότασης έγινε σαφές εν προκειμένω ότι οι 42 έννοιες της οριακής τιμής ανεξέλεγτων εκπομπών και των μεθόδων προσδιορισμού τους είναι τόσο καινοφανείς, ώστε δεν είναι δυνατόν στην παρούσα φάση να καθοριστούν προδιαγραφές όσον αφορά την ακρίβεια, και ότι η απόφαση σχετικά με την επαρκή απόδειξη της τήρησης της τιμής αυτής πρέπει να αφεθεί στη διακριτική ευχέρεια των αρμοδίων αρχών. Επίχριση με συγκολλητικές ύλες Επίκεντρο των παρατηρήσεων της FINAT για τον κλάδο τους ήταν το γεγονός ότι η οριακή τιμή εκπομπών των 50 mg C/m3, που είχε καθοριστεί αρχικά, θα ευνοοούσε την καύση εις βάρος της ανάκτησης διαλυτών. Τα προϊόντα του κλάδου και οι χρησιμοποιούμενες διεργασίες παραγωγής διαφέρουν από εγκατάσταση σε εγκατάσταση, όπως και οι τεχνικές επιλογές όσον αφορά τον περιορισμό των εκπομπών. Με μια οριακή τιμή 50 mg C/m3, η ανάκτηση διαλυτών θα ήταν σε ορισμένες περιπτώσεις, αν όχι αδύνατη, τουλάχιστον καθόλου συμφέρουσα. Κατά κοινή παραδοχή, η ανάκτηση διαλυτών πρέπει να προτιμάται έναντι της καύσης και, συνεπώς, προτείνεται διπλή οριακή τιμή εκπομπών, η οποία παρέχει ελευθερία επιλογής μεταξύ TCOV δύο λύσεων. Ορισμένοι επιμέρους κλάδοι, που είχαν αρχικά συμπεριληφθεί στον κλάδο της επίχρισης με συγκολλητικές ύλες, παρατίθενται τώρα χωριστά στο παράρτημα III Α- πρόκειται συγκεκριμένα για την υποδηματοποιία και την πολύστρωση ξύλου και πλαστικών υλών (η τελευταία καλύφθηκε στην ανάλυση του εμποτισμού ξύλου). Η αλλαγή αυτή έγινε, επειδή για τους ανωτέρω κλάδους μπορεί να καθοριστεί συντελεστής εκπομπών, δηλαδή μια οριακή τιμή εκπομπών εκφραζόμενη σε εκπομπές διαλυτών ανά μονάδα προϊόντος. Τα όρια που εκφράζονται μ' αυτόν τον τρόπο παρουσιάζουν το πλεονέκτημα ότι είναι δυνατό να τηρηθούν είτε με υποκατάσταση είτε με εξοπλισμό μείωσης, με αποτέλεσμα να παρακάμπτεται η υποχρέωση εφαρμογής προγράμματος περιορισμού και το συνακόλουθο πρόβλημα του προσδιορισμού της ισοδύναμης μείωσης. Οι τιμές του συντελεστή εκπομπών βασίζονται στα όρια που ισχύουν σήμερα στο Ηνωμένο Βασίλειο και είμαστε πεπεισμένοι ότι είναι μεν αυστηρές αλλά και εφικτές. Προεπίστρωση Στο τμήμα της έκθεσης της Καρλσρούης που αφορά τα προετινόμενα όρια εκπομπών για τον κλάδο της προεπίστρωσης, διατυπώνεται το συμπέρασμα ότι το συνολικό κόστος που συνεπάγονται τα όρια επαγωγής και οι οριακές τιμές του παραρτήματος ΠΙ Α της πρότασης είναι χαμηλό, λόγω της τεχνολογίας που ήδη χρησιμοποιείται στις περισσότερες εγκαταστάσεις προεπίστρωσης, και ότι η συμμόρφωση προς την προτεινόμενη οδηγία δεν θα πρέπει να δημιουργήσει ιδιαίτερα προβλήματα στον κλάδο. Η κλαδική οργάνωση ECCA είχε αποδεχθεί παλαιότερα την εκτίμηση αυτή, γι' αυτό και οι οριακές τιμές δεν άλλαξαν από τότε που ολοκληρώθηκε η μελέτη της Καρλσρούης. Πρόσφατα όμως, την απαίτηση συνεχούς ο κλάδος πρόβαλε αντιρρήσεις παρακολούθησης στις περιπτώσεις όπου η ροή μάζας των εκπομπών καπνοδόχου υπερβαίνει τα 10 kg/h και οι καπνοδόχοι είναι εφοδιασμένες με εξοπλισμό μείωσης. Πρόκειται για πολύ χαμηλή ροή μάζας και είναι λογικό να απαιτείται από τις εγκαταστάσεις να παρακολουθούν συνεχώς τις εκπομπές τους, όταν η μη τήρηση των οριακών τιμών εκπομπών που για 43 καθορίζονται στην πρόταση μπορεί να έχει ως συνέπεια πολύ μεγάλες ποσότητες εκπομπών. Επίχριση περιελίξεων Η δραστηριότητα αυτή είχε αρχικά συμπεριληφθεί στις "άλλες δραστηριότητες επίχρισης" και υπόκειτο σε οριακές τιμές εκπομπών καπνοδόχου και ανεξέλεγκτων εκπομπών. Η οργάνωση όμως που εκπροσωπεί τον κλάδο, η Europacable, υπέβαλε στην Επιτροπή στοιχεία που δείχνουν ότι θα μπορούσε να καθοριστεί για τον κλάδο ένας συντελεστής εκπομπών, ο οποίος θα ισοδυναμούσε με περιορισμό των εκπομπών πολύ αυστηρότερο από τις οριακές τιμές. Οι οριακές τιμές που προβλέπονταν (50 mg C/m3 για τις εκπομπές καπνοδόχου και 20% για τις ανεξέλεγκτες εκπομπές) αντιστοιχούν σε συντελεστή εκπομπών ίσο περίπου με 19 g/kg προϊόντος. Τα νέα όρια, 10 g/kg προϊόντος για τις εγκαταστάσεις παραγωγής λεπτού σύρματος και 5 g/kg προϊόντος για τις υπόλοιπες εγκαταστάσεις, είναι αρκετά αυστηρότερα. Η διάκριση βάσει των διαστάσεων του σύρματος οφείλεται στο γεγονός ότι, για δεδομένο πάχος επιχρίσματος, όσο μικρότερη είναι η διάμετρος του σύρματος, τόσο μεγαλύτερη είναι η αναλογία του επιχρίσματος στο βάρος του και, συνεπώς, τόσο μεγαλύτερη ποσότητα διαλύτη, σε σχέσεη με το βάρος του τελικού προϊόντος, χρησιμοποιείται για την επίστρωση αυτού του επιχρίσματος. Άλλες δραστηριότητες επίχρισης Ο κλάδος αυτός καλύπτει κατά κάποιον τρόπο τα πάντα, δεδομένου ότι περιλαμβάνει οποιαδήποτε δραστηριότητα επίχρισης εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής της πρότασης αλλά δεν κατονομάζεται στο παράρτημα III Α. Το μόνο διάβημα που δέχθηκε η Επιτροπή σχετικά ήταν εκ μέρους της αεροδιαστημικής βιομηχανίας, η οποία προτίθεται να επωφεληθεί από το καθεστώς απαλλαγής, βάσει του παραρτήματος III Β, αλλά προβληματιζόταν γιατί στο πρόγραμμα περιορισμού δεν αναφερόταν η ακριβής περιεκτικότητα διαλυτών στα συγκεκριμένα επιχρίσματα. Ο προβληματισμός αυτός ελήφθη υπό\|)η και η υπόθεση εργασίας για την περιεκτικότητα διαλυτών στα επίχρίσματα που προορίζονται για την αεροδιαστημική βιομηχανία τροποποιήθηκε από 60% σε 70% (που ισοδυναμεί με αναλογία διαλύτη προς στερεά 1:2,33 αντί του 1:1,15 που προβλεπόταν αρχικά). Επίχριση δερμάτων Οι τιμές που θα ισχύουν για τις εγκαταστάσεις επίχρισης δερμάτων τροποποιήθηκαν στη διάρκεια των συζητήσεων για να ληφθούν υπόψη οι δυσχέρειες που μπορεί να αντιμετωπίσουν οι μεσαίες επιχειρήσεις. Οι μικρές επιχειρήσεις εξαιρούνται λόγω του ορίου των 10 τόννων/έτος. Ο συντελεστής εκπομπών για τις μεσαίες επιχειρήσεις καθορίζεται στο 85 g/m3 έναντι των 75 g/m3 που θα ισχύουν για τις μεγάλες επιχειρήσεις (όσες καταναλώνουν άνω των 25 τόννους/έτος). Θεωρούμε ότι με τον τρόπο αυτό λαμβάνονται κατάλληλα υπόψη οι ιδιομορφίες των MME. 44 Επιφανειακός καθαρισμός της τιμών οριακών επιβολής αυστηρότερων Η ECSA υπέβαλε παρατηρήσεις σχετικά με τις συνέπειες των οριακών τιμών που καθορίζονται στην πρόταση για τις εγκαταστάσεις στις οποίες χρησιμοποιούνται χλωρωμένοι διαλύτες που επισημαίνονται με τη φράση κινδύνου R40 για τον καθαρισμό επιφανειών. Η ECSA αμφισβητεί το σκεπτικό τους συγκεκριμένους διαλύτες. Ο λόγος είναι ότι οι διαλύτες αυτοί επισημαίνονται με τη φράση κινδύνου R40, επειδή ταξινομούνται ως καρκινογόνες ουσίες και ότι, όσο πιο δυνάμει επικίνδυνη είναι μια ουσία, τόσο αυστηρότερες οριακές τιμές θα πρέπει να ισχύουν γι' αυτήν. Η ECSA αναφέρθηκε σε επιδημιολογικές μελέτες που, κατά την άποψη της, αποδεικνύουν ότι οι διατάξεις της πρότασης για τον έλεγχο των εκπομπών των συγκεκριμένων διαλυτών είναι αδικαιολόγητα αυστηρές. Η σύνδεση όμως των οριακών τιμών με την επισήμανση με τη φράση κινδύνου R40 έγινε ακριβώς για να προβλεφθούν οι εξελίξεις στην επιδημιολογία. Αν τα επιδημιολογικά δεδομένα είναι επαρκώς πειστικά, ώστε να θεμελιώνουν την κατάργηση της επισήμανσης με τη φράση κινδύνου R40, δεν θα ισχύουν πλέον οι αυστηρότερες οριακές τιμές για τις εν λόγω ουσίες. Η ECSA έθεσε ακόμη το ζήτημα του οριακού κόστους που συνεπάγεται η τήρηση των προβλεπόμενων στην πρόταση οριακών τιμών εκπομπών. Δεν προτείνουν ωστόσο τροποποίηση των οριακών τιμών αλλά κλίνουν υπέρ της αναπροσαρμογής του ορίου υπαγωγής για τον κλάδο επιστροφής στο όριο του 1 kg/h, που προβλεπόταν στα πρώτα σχέδια της πρότασης και θα ανέβαζε το εκφραζόμενο σε τόννους όριο από 1 σε 2 τόννους/έτος. Το επιχείρημα στο οποίο στηρίζουν την πρόταση τους είναι ότι ένα τέτοιο όριο θα επέτρεπε σε μεγαλύτερο ποσοστό των εγκαταστάσεων επιφανειακού καθαρισμού να περιορίσουν την ποσότητα διαλυτών που καταναλώνουν σε βαθμό που να μην εμπίπτουν πλέον στο πεδίο εφαρμογής της πρότασης, εγκαθιστώντας απλώς ένα σύστημα θαλάμου συλλογής. Ας σημειωθεί, ωστόσο, ότι το προτεινόμενο όριο υπαγωγής είναι ήδη υψηλότερο από το ισχύον σε πολλά κράτη μέλη. Η προτεινόμενη οδηγία καλύπτει μόνον τις εγκαταστάσεις με ετήσια κατανάλωση διαλυτών μεγαλύτερη από 1 τόννο, με αποτέλεσμα να εξαιρείται από το πεδίο εφαρμογής της ένα μεγάλο μέρος των μικρών εγκαταστάσεων επιφανειακού καθαρισμού. Επιπροσθέτως, οι οριακές τιμές εκπομπ,ων που καθορίζονται στην πρόταση δεν απαιτούν κατ' ανάγκη το εξαιρετικά υψηλού οριακού κόστους τεχνικό μέσο (ενιαίος στεγανός θάλαμος), στο οποίο avaq^mai η ECSA. Η μελέτη UK DTI παρέχει στοιχεία από τα οποία προκύπτει ότι οι εγκαταστάσεις που θα αφορούσε η προτεινόμενη από την ECSA αλλαγή του ορίου υπαγωγής μπορούν να υποκαταστήσουν το σύστημα καθαρισμού με υδατικά (τα οποία επιτρέπουν τη μείωση των εκπομπών διαλυτών κατά 100%) με το ένα τρίτο του οριακού κόστους του ενιαίου στεγανού θαλάμου. Υπενθυμίζεται επίσης ότι ακόμη και αυτό το οριακό κόστος έχει υπολογιστεί με βάση την μετατροπή του συνόλου της διεργασίας ενώ, σε πολλές περιπτώσεις, υπάρχει μια αποτελεσματικότερη και ακόμη πιό οικονομική λύση: η μετατροπή μέρους μόνον της διεργασίας σε υδατικό καθαρισμό, όσο είναι απαραίτητο για να τεθεί η εγκατάσταση στο σύνολο της εκτός του πεδίο\> εφαρμογής της πρότασης. 45 Κατόπιν των ανωτέρω, θεωρούμε λογικό το προτεινόμενο όριο υπαγωγής. Φαρμακοβιομηχανία Η φαρμακοβιομηχανία ευθύνεται για σημαντικό ποσοστό των εκπομπών διαλυτών. Στη μελέτης της Καρλσρούης ότι οι εκπομπές του κλάδου υπολογίζονται σε 60 τόννους/έτος, ποσότητα συγκρίσιμη με τα επίπεδα της πλειονότητηας των κλάδων που καλύπτει η πρόταση. Πρόκειται για σημαντικές εκπομπές και δεν είναι δυνατόν να αγνοηθούν. Κατά τις συζητήσεις με τον κλάδο, ωστόσο, η Επιτροπή διαπίστωσε ότι είναι βάσιμος ο προβληματισμός τους μήπως ο τύπος του προβλεπόμενου ορίου εκπομπών (και συγκεκριμένα, οι εκφραζόμενες σε συγκέντρωση οριακές τιμές εκπομπών καπνοδόχου) δεν είναι προσαρμοσμένος στα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του κλάδου, δεδομένου ότι οι φαρμακευτικές βιομηχανίες διαθέτουν κατά κανόνα πολλές καπνοδόχους ασυνεχούς λειτουργίας. Κατά συνέπεια, η καταλληλότερη μέθοδος θα ήταν ο έλεγχος της μάζας των εκπομπών μιας δεδομένης εγκατάστασης και όχι της συγκέντρωσης τους στα καμιναέρια. Κατόπιν αυτού, στις αρχές Ιουλίου η Επιτροπή ζήτησε από τον κλάδο να προτείνει εναλλακτική μέθοδο βασισμένη σε οριακές τιμές για τη μάζα των εκπομπών, καθώς η ίδια δεν διαθέτει την απαιτούμενη εμπειρία για το σκοπό αυτό. Μέχρι σήμερα, οι κλάδοι δεν έχουν υποβάλει καμμία σχετική πρόταση, με αποτέλεσμα να μην υπάρχει άλλη δυνατότητα από τη διατήρηση των εκφραζόμενων σε συγκέντρωση οριακών τιμών, έστω και αν αναγνωρίζεται ότι δεν είναι ό,τι καλύτερο. Παραλαβή φυτικών ελαίων και εξευγενισμός λιπών και ελαίων Η FEDIOL είναι γενικά ικανοποιημένη από τις τιμές που καθορίζονται σήμερα στο παράρτημα III της πρότασης αλλά διατύπωσε επιφυλάξεις για την αντιμετώπιση των εγκαταστάσεων που καταναλώνουν ποσότητα διαλυτών άνω των 600 τόννων/έτος, ζητώντας να θεωρούνται ως μικρές εγκαταστάσεις. Η Επιτροπή είναι της γνώμης ότι το αίτημα αυτό προς το παρόν δεν είναι βάσιμο. Ένα άλλο σημείο που επισήμανε η FEDIOL είναι η κατάσταση των μικρών επιχειρήσεων που ασχολούνται με την ασυνεχή παραλαβή συνήθως ειδικών ελαίων και, για τεχνικούς λόγους, δεν μπορούν να τηρήσουν τις οριακές τιμές εκπομπών, οι οποίες προβλέπονται για τις εγκαταστάσεις επεξεργασίας προϊόντων χύμα. Η Επιτροπή δέχθηκε τις θέσεις του κλάδου, σύμφωνα με τις οποίες η ασυνεχής επεξεργασία σπόρων εξωτικών φυτών πρέπει να υπόκειται σε υψηλότερες οριακές τιμές εκπομπ,ων απ' ό,τι οι υπόλοιπες διεργασίες και, για το λόγο αυτό, ανέβασε από 1,5 kg/τόννο σε 3 kg/τόννο την οριακή τιμή εκπομπών για την παραλαβή ελαίων από την κατηγορία "λοιποί σπόροι" (δηλαδή άλλοι σπόροι πλην εκείνων που κατονομάζονται στο παράρτημα III). 3. Τί θα πρέπει να πράξουν οι επιχειρήσεις για να συμμορφωθούν με την προτεινόμενη οδηγία; Στην περίπτωση των νέων εγκαταστάσεων, οι επιχειρήσεις θα έχουν τις εξής εναλλακτικές δυνατότητες: 46 εφαρμογή φιλικών προς το περιβάλλον μεθόδων ή χρήση παρασκευασμάτων με χαμηλό ρυπογόνο δυναμικό ή χρήση διαθέσιμων τεχνολογιών μείωσης. Οι απαραίτητες τεχνικές για την τήρηση των διατάξεων της προτεινόμενης οδηγίας είτε είναι ήδη διαθέσιμες στην αγορά είτε πρόκειται να κυκλοφορήσουν τα επόμενα έτη. Για τη δεύτερη περίπτωση, στην πρόταση προβλέπονται συμπληρωματικές προθεσμίες εφαρμογής της οδηγίας. Οι υφιστάμενες εγκαταστάσεις πρέπει κατ' αρχήν να ανταποκρίνονται στις ίδιες απαιτήσεις όπως οι νέες, αλλά, σε ορισμένες περιπτώσεις, καθορίστηκαν λιγότερο αυστηρές κατά κάποιο τρόπο απαιτήσεις, προκειμένου να ληφθεί υπόψη η ιδιαίτερη κατάσταση ενός δεδομένου κλάδου. Μια άλλη απαίτηση είναι η υποχρέωση που επιβάλλεται σε όλες τις εγκαταστάσεις να αποδεικνύουν την τήρηση των οριακών τιμών της πρότασης, πράγμα που προϋποθέτει την παρακολούθηση των εκπομπών. Οι εκπομπές των οποίων η ροή μάζας στο τελικό σημείο έκλυσης και μετά από μείωση υπερβαίνει τα 10 kg C/ώρα πρέπει να παρακολουθούνται συνεχώς ενώ οι υπόλοιπες εκπομπές μπορούν να παρακολουθούνται περιοδικά. Στην πράξη, οι επιχειρήσεις εκμετάλλευσης των εγκαταστάσεων που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της προτεινόμενης οδηγίας θα κληθούν: να επιλέξουν τον τρόπο περιορισμού των εκπομπών που ταιριάζει περισσότερο στις εγκαταστάσεις τους, ακολουθώντας τις σχετικές με την υποκατάσταση κατευθύνσεις· να εφαρμόσουν την τεχνική λύση της επιλογής τους, είτε από το στάδιο της μελέτης των εγκαταστάσεων είτε με μετατροπή· να προσδιορίσουν ποσοτικά τη ροή οργανικών διαλυτών στις εγκαταστάσεις, ώστε να διαπιστώσουν εάν υπερβαίνει τα όρια υπαγωγής στο πεδίο εφαρμογής της προτεινόμενης οδηγίας και, κατά περίπτωση, να αποδείξουν την τήρηση των προτεινόμενων οριακών τιμών εκπομπών· να συντηρούν τον εξοπλισμό και να ελέγχουν την ποιότητα των παρασκευασμάτων, έτσι ώστε να διασφαλίζεται η αδιάλειπτη συμμόρφωση προς τις απαιτήσεις της προτεινόμενης οδηγίας. 4. Ποιες είναι οι πιθανές οικονομικές επιπτώσεις της προτεινόμενης οδηγίας; Απασχόληση Τα προβλεπόμενα μέτρα αναμένεται να αποτελέσουν κίνητρο για νέες θέσεις εργασίας στους βιομηχανικούς κλάδους του σχεδιασμού και της παραγωγής φιλικών προς το περιβάλλον τεχνολογιών και προϊόντων καθώς και στις επιχειρήσεις που ασχολούνται με τον έλεγχο της ορθής χρήσης των εν λόγω τεχνολογκυν και προϊόντων. Η ανταλλαγή πληροφοριών σχετικά με την υποκατάσταση προβλέπεται ότι θα διευκολύνει την εισαγωγή καινοτόμων μεθόδων ελέγχου των VOC. Κατεβλήθη κάθε δυνατή προσπάθεια για την προσαρμογή των ορίων 47 υπαγωγής και των οριακών τιμών κατά κλάδο και μέγεθος εγκαταστάσεων, ώστε να μην υπάρχουν σοβαρές και άμεσες δυσμενείς επιπτώσεις στην απασχόληση στους καλυπτόμενους από την πρόταση κλάδους. Για όλες τις δραστηριότητες που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της προτεινόμενης οδηγίας, το πρόσθετο κόστος είναι λογικό και αναλογικό, αν ληφθούν υπόψη τα μέτρα που απαιτείται να λάβουν άλλοι κλάδοι για την αντιμετώπιση του προβλήματος του όζοντος. Επενδύσεις και ίδρυση νέων επιχειρήσεων μεταξύ πολλών δεκάδων κατανεμόμενα Η πρόταση επιβάλλει στις επιχειρήσεις εκμετάλλευσης υφισταμένων εγκαταστάσεων να επενδύσουν σε μετατροπές διεργασιών, σε νέα παρασκευάσματα ή σε τεχνολογία μείωσης. Ομοίως, οι επιχειρήσεις εκμετάλλευσης νέων εγκαταστάσεων θα επιβαρυνθούν με πρόσθετες επενδυτικές και λειτουργικές δαπάνες σε σύγκριση με την προ του περιορισμού κατάσταση. Υπό την έννοια αυτή, το κόστος της εφαρμογής της προτεινόμενης οδηγίας, που υπολογίζεται σε 3 έως 4 δισεκατομ. ECU ετησίως, χιλιάδων εγκαταστάσεων, αντιστοιχεί πρακτικά στις ανωτέρω επενδύσεις. Ένα σημαντικό ποσοστό αυτών των δαπανών αντιπροσωπεύει πρόσθετες επιχειρηματικές ευκαιρίες για τους προμηθευτές τεχνολογίας μείωσης και ελέγχου καθώς και για τους παραγωγούς υποκατάστατων προϊόντων και, επομένως, απλή μεταφορά οικονομικής δραστηριότητας από έναν τομέα σε άλλο. Το θετικό αυτό αποτέλεσμα μπορεί να ποσοτικοποιηθεί μόνο με βάση εκτεταμένες υποθέσεις εργασίας, που είναι εξαιρετικά δύσκολο να επαληθευτούν. Δύσκολο είναι επίσης να προσδιοριστούν οποιεσδήποτε συγκεκριμένες επιπτώσεις στις βιομηχανίες που θίγονται άμεσα από την πρόταση. Με την υιοθέτηση ολοκληρωμένων τεχνικών λύσεων στο σύνολο της διεργασίας, που έχουν θετική επίδραση τόσο στις εκπομπές, όσο και στην απόδοση των διεργασιών, ορισμένοι κλάδοι είναι πιθανόν να αποκομίσουν οφέλη από την κάλυψη των απαιτήσεων της πρότασης. Ορισμένες ενδέχεται να αποκτήσουν το πλεονέκτημα της πρώτης κίνησης έναντι άλλων, που λειτουργούν σε άλλα μέρη του κόσμου και θα υπαχθούν αργότερα σε ανάλογους περιορισμούς. Δεν μπορεί επομένως να αποκλειστεί το ενδεχόμενο τα αντισταθμιστικά οφέλη να μην καλύψουν το κόστος για ορισμένες εγκαταστάσεις και κλάδους, με αποτέλεσμα την καθαρή αύξηση των εξόδων. Υπενθυμίζεται ωστόσο ότι, ακόμη και στην τελευταία αυτή περίπτωση, οι επιπτώσεις στην ανταγωνιστικότητα θα είναι μάλλον μηδαμινές σε σύγκριση με την επίδραση άλλων παραγόντων, όπως του κόστους της εργασίας και η παραγωγικότητα. εγκαταστάσεις επίσης Το χρονοδιάγραμμα των επενδύσεων έχει μελετηθεί κατά τρόπον ώστε να εκτείνεται πρακτικά σε επταετή περίοδο για να αποφευχθούν οι αιχμές στις επενδύσεις. Οι επιχειρήσεις εκμετάλλευσης, από την πλευρά τους, είναι. αναμενόμενο να μετακυλίσουν το μεγαλύτερο μέρος των δαπανών τους στις τιμές. Στους περισσότερους κλάδους όμως, η πιθανή αύξηση των τιμών θα είναι πολύ μικρή, δεδομένου ότι το πρόσθετο κόστος αντιπροσωπεύει συνήθως το πολύ λίγες εκατοστιαίες μονάδες του συνολικού κόστους του προϊόντος. Επιπλέον, η πείρα δείχνει ότι οι βιομηχανίες που επενδύουν νωρίς σε υπερσύγχρονες τεχνολογίες αποκτούν σημαντικό πλεονέκτημα της πρώτης κίνησης. Τα μέτρα περιορισμού των εκπομπών διαλυτών αποδίδουν επίσης έμμεσα οφέλη, όπως π. χ. η μείωση των δαπανών υγειονομικής περίθαλψης και 48 ασφάλειας στους εργασιακούς χώρους και η μείωση των ασφαλίστρων για την ασφάλιση κατά των κινδύνων βιομηχανικού ατυχήματος. Η πρόταση καθ1 εαυτή, επομένως, δεν αναμένεται να επιδράσει αρνητικά στην γένεση νέων επιχειρήσεων στους καλυπτόμενους κλάδους, ενδέχεται μάλιστα να έχει και θετικές επιπτώσεις όσον αφορά τη σύσταση νέων επιχειρήσεων στον τομέα των λεγόμενων "καθαρών τεχνολογιών". Ανταγωνιστική θέση των επιχειρήσεων Όπως προαναφέρθηκε, κατεβλήθη μεγάλη προσπάθεια για τον καθορισμό των οριακών τιμών με βάση τα διαθέσιμα στοιχεία σχετικά με τις επιπτώσεις τους στην ανταγωνιστικότητα της βιομηχανίας. Το πρόσθετο κόστος που συνεπάγεται η εφαρμογή της προτεινόμενης οδηγίας υπολογίζεται ότι αντιπροσωπεύει αρκετά χαμηλό ποσοστό του κόστους των προϊόντων των καλυπτόμενων κλάδων, ώστε οι τυχόν αρνητικές επιπτώσεις στην ανταγωνιστική θέση των επιχειρήσεων, αν υπάρξουν, να είναι λίγες, τόσο σε τοπική όσο και σε εθνική ή διεθνή κλίμακα. Αντίθετα, η ανάπτυξη φιλικών προς διεργασιών και παρασκευασμάτων προβλέπεται ότι θα ενισχύσει μακροπρόθεσμα τη θέση των καλυπτόμενων κλάδων, όπως και των προμηθευτών τους, καθώς η προστασία του περιβάλλοντος αποκτά παγκοσμίως ολοένα μεγαλύτερη πολιτική βαρύτητα. το περιβάλλον 5. Η πρόταση περιλαμβάνει μέτρα για να ληφθεί υπόψη η ιδιαίτερη κατάσταση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων; Στην ανάλυση που προηγήθηκε αναφέρθηκαν πολλές περιπτώσεις όπου, σε στενή συνεργασία με τη βιομηχανία και τα κράτη μέλη και αφού ζητήθηκε η γνώμη των εκπροσώπων μικρών επιχειρήσεων, εισήχθησαν στην πρόταση γενικές διατάξεις για να ληφθεί υπόψη η ιδιαίτερη κατάσταση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων. Ειδικότερα: i) όποτε κρίθηκε σκόπιμο, καθορίστηκαν όρια για την εφαρμογή της προτεινόμενης οδηγίας, ώστε να μην αφορά πολύ μικρές εγκαταστάσεις· ϋ) στις περισσότερες περιπτώσεις, οι απαιτήσεις για τις μικρές εγκαταστάσεις, νέες και υφιστάμενες, είναι λιγότερα αυστηρές από εκείνες που καθορίζονται για τις μεσαίες. Βάσει των διατάξεων αυτών, είτε εξαιρούνται από το πεδίο εφαρμογής της οδηγίας οι εγκαταστάσεις μικρού ή μεσαίου μεγέθους είτε οι απαιτούμενες επενδύσεις από τις επιχειρήσεις εκμετάλλευσης τέτοιων εγκαταστάσεων είναι μικρότερες και εκτείνονται σε πολύ μεγαλύτερες χρονικές περιόδους. 49 Πρόταση ΟΔΗΓΙΑΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για τον περιορισμό των εκπομπών πτητικών οργανικών ενώσεων που οφείλονται στη χρήση οργανικών διαλυτών σε ορισμένες βιομηχανικές δραστηριότητες. Το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, Έχοντας υπόψη: τη Συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και ιδίως το άρθρο 130 Σ παράγραφος 1, την πρόταση της Επιτροπής6 τη γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής7 Σε συνεργασία με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 189 Γ της Συνθήκης8 Εκτιμώντας: 1. 2. 3. ότι τα προγράμματα δράσης της Ευρωπαϊκής Κοινότητας στον τομέα του περιβάλλοντος τα οποία εγκρίθηκαν από το Συμβούλιο και τους αντιπροσώπους των κυβερνήσεων των κρατών μελών που συνήλθαν στο πλαίσιο του Συμβουλίου με τα ψηφίσματα της 22ας Νοεμβρίου 19739, της 17ης Μαΐου 197710, της 7ης Φεβρουαρίου 198311,, της 19ης Οκτωβρίου 198712 και της 1ης Φεβρουαρίου Î99313 δίδουν έμφαση στη σημασία της πρόληψης και του περιορισμού της ατμοσφαιρικής ρύπανσης· ότι, στο ψήφισμα της 19ης Οκτωβρίου 1987, επισημαίνεται η σημασία της επικέντρωσης της κοινοτικής δράσης, μεταξύ άλλων, στην εφαρμογή κατάλληλων προτύπων ώστε να διασφαλιστεί ένα υψηλό επίπεδο προστασίας της δημόσιας υγείας και του περιβάλλοντος· ότι η Κοινότητα και τα κράτη μέλη της είναι συμβαλλόμενα μέρη του πρωτοκόλλου της Σύμβασης του 1979 για τη διασυνοριακή ατμοσφαιρική ρύπανση μακράς αποστάσεως, το οποίο αφορά τον έλεγχο των εκπομπών πτητικών οργανικών ενώσεων για να περιοριστούν οι διασυνοριακές ροές τους καθώς και οι ροές των συνακόλουθων δευτερογενών φωτοχημικών οξειδωτικών παραγόντων, με σκοπό την προστασία της υγείας του ανθρώπου και του περιβάλλοντος απ,ό δυσμενείς επιπτώσεις· ΕΕ ΕΕ Γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της. (ΕΕ αριθ. ). Κοινή θέση του Συμβουλίου της. και απόφαση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της. ΕΕ C 112, 20. 12. 1973, σ. 1 E EC 139. 13. 6. 1977,0. 1 EEC46, 17. 2. 1983, σ. 1 EEC 328, 7. 12. 1987, σ. 1 E EC 138, 1. 2. 1993, σ. 1 50 4. 5. 6. 7. 8. ότι η οφειλόμενη στις πτητικές οργανικές ενώσεις ρύπανση σε ένα κράτος μέλος συχνά έχει επίδραση στον ατμοσφαιρικό αέρα και στα ύδατα άλλων κρατών μελών: ότι, σύμφωνα με το άρθρο 130Ρ της Συνθήκης, απαιτείται δράση σε κοινοτικό επίπεδο· ότι, λόγω των χαρακτηριστικών τους, η χρήση οργανικών διαλυτών σε ορισμένες διεργασίες και βιομηχανικές εγκαταστάσεις προκαλεί έκλυση οργανικών ενώσεων στον ατμοσφαιρικό αέρα, οι οποίες μπορούν να βλάψουν την δημόσια υγεία, ή/και συντελεί στον τοπικό και διασυνοριακό σχηματισμό φωτοχημικών οξειδοτικών παραγόντων στο οριακό στρώμα της τροπόσφαιρας, οι οποίοι προσκαλούν ζημίες σε φυσικούς πόρους ζωτικής σημασίας για το περιβάλλον και την οικονομία και, σε ορισμένες συνθήκες έκθεσης, έχουν βλαβερή επίδραση στην υγεία του ανθρώπου· ότι η μεγάλη συχνότητα εμφάνισης υψηλών συγκεντρώσεων τροποσφαιρικού όζοντος τα τελευταία έτη έχει προξενήσει διάχυτη ανησυχία για τις επιπτώσεις τους στη δημόσια υγεία και στο περιβάλλον· ότι, επομένως, απαιτείται προληπτικά δράση για την προστασία της δημόσιας υγείας και του περιβάλλοντος από τις συνέπειες ιδιαίτερα βλαβερών εκπομπών, που οφείλονται στη χρήση οργανικών διαλυτών, και για τη διασφάλιση του δικαιώματος των πολιτών σε ένα καθαρό και υγιεινό περιβάλλον· ότι οι εκπομπές οργανικών ενώσεων μπορούν να αποφευχθούν ή να περιοριστούν σε πολλές διεργασίες και εγκαταστάσεις, δεδομένου ότι στην αγορά διατίθενται ήδη ή πρόκειται να διατεθούν τα επόμενα έτη λιγότερο βλαβερά πιθανώς υποκατάστατα· ότι, στις περιπτώσεις όπου δεν υπάρχουν κατάλληλα υποκατάστατα, θα πρέπει να ληφθούν άλλα τεχνικά μέτρα για τον περιορισμό των εκπομπών στο περιβάλλον, στο βαθμό που αυτό είναι εφικτό από οικονομική και τεχνική άποψη· 9. ότι η χρήση οργανικών διαλυτών και οι εκπομπές οργανικών ενώσεων που έχουν τις σοβαρότερες επιπτώσεις στη δημόσια υγεία θα πρέπει να περιοριστούν στο βαθμό που αυτό είναι εφικτό από τεχνική άποψη· 10. ότι οι εγκαταστάσεις και διεργασίες που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της παρούσας οδηγίας και δεν υπόκεινται σε άδειας βάσει της κοινοτικής ή εθνικής νομοθεσίας, πρέπει τουλάχιστον να καταχωρούνται σε μητρώα· 11. ότι οργανικοί διαλύτες χρησιμοποιούνται σε πολλούς διαφορετικούς τύπους εγκαταστάσεων και διεργασιών και επομένως πρέπει, πέραν των γενικών, να καθοριστούν και ειδικές απαιτήσεις καθώς και όρια για το μέγεθος των εγκαταστάσεων στις οποίες θα έχουν εφαρμογή οι διατάξεις της παρούσας οδηγίας· 12. ότι η υψηλού επιπέδου προστασία του περιβάλλοντος απαιτεί τον καθορισμό και την επίτευξη περιορισμών στις εκπομπές οργανικών ενώσεων και κατάλληλων συνθηκών λειτουργίας - σύμφωνα με την αρχή της καλύτερης διαθέσιμης τεχνολογίας - για ορισμένες βιομηχανικές εγκαταστάσεις και διεργασίες της Κοινότητας στις οποίες χρησιμοποιούνται οργανικοί διαλύτες· 51 13. ότι οι επιχειρήσεις εκμετάλλευσης θα πρέπει να μειώσουν τις εκπομπές οργανικών διαλυτών, συμπεριλαμβανομένων των ανεξέλεγκτων εκπομπών, και τις εκπομπές οργανικών ενώσεων· ότι το σχέδιο διαχείρισης διαλυτών αποτελεί σημαντικό εργαλείο για την εξακρίβωση της ανωτέρω μείωσης: ότι είναι μεν δυνατόν να δοθούν κατευθύνσεις αλλά το σχέδιο διαχείρισης διαλυτών δεν έχει φθάσει ακόμη στο στάδιο της ωριμότητας, ώστε να μπορεί να θεσπιστεί κοινοτική μεθοδολογία· ότι η Επιτροπή θα πρέπει να λάβει υπόψη τις εξελίξεις στη χρήση σχεδίων αυτού του τύπου για να καθορίσει, κατά περίπτωση, τη σχετική μεθοδολογία· 14. ότι, σε ορισμένες περιπτώσεις, τα κράτη μέλη δύνανται να απαλλάσσουν την επιχείρηση εκμετάλλευσης από την υποχρέωση να τηρεί τις οριακές τιμές εκπομπών, εφόσον υπάρχουν εναλλακτικά μέτρα, όπως η χρήση προϊόντων με χαμηλή περιεκτικότητα διαλυτών ή χωρίς καθόλου διαλύτες, που επιτρέπουν να επιτευχθεί ισοδύναμος περιορισμός των εκπομπών· 15. ότι απαιτείται προσαρμογή των υφισταμένων διεργασιών και εγκαταστάσεων ικανές να εντός κατάλληλου χρονικού διαστήματος, ώστε να είναι ανταποκριθούν στις οριακές τιμές εκπομπών που καθορίζονται για νέες εγκαταστάσεις· ότι το χρονικό αυτό διάστημα θα πρέπει να συμβαδίζει με το χρονοδιάγραμμα συμμόρφωσης προς την οδηγία 96/61/ΕΚ του Συμβουλίου της 24ης Σεπτεμβρίου 1996 σχετικά με την ολοκληρωμένη πρόληψη και έλεγχο της ρύπανσης · 16. ότι πρέπει να ληφθούν κατάλληλα υπόψη τα μέτρα περιορισμού των εκπομπών που θα έχουν ήδη ληφθεί πριν από την έναρξη ισχύος της παρούσας οδηγίας· 17. ότι, σε πολλές περιπτώσεις, είναι δυνατόν να επιτρέπεται στις μικρές και μεσαίες εγκαταστάσεις, νέες και υφιστάμενες, να πληρούν λιγότερο αυστηρές απαιτήσεις για να διατηρήσουν την ανταγωνιστικότητα τους· 18. ότι, στα τμήματα υφισταμένων εγκαταστάσεων που υπόκεινται σε ουσιαστικές μετατροπές, πρέπει να εφαρμόζονται τα πρότυπα για τις νέες εγκαταστάσεις ως προς τον εξοπλισμό που έχει υποστεί την ουσιαστική μετατροπή· 19. ότι απαιτείται παρακολούθηση των εκπομπών, που περιλαμβάνει την εφαρμογή τεχνικών μέτρησης για να αξιολογούνται, οι συγκεντρώσεις κατά μάζα ή η ποσότητα των ρύπων που επιτρέπεται να εκλύονται στο περιβάλλον· 20. ότι τα κράτη μέλη οφείλουν να καθορίσουν τη διαδικασία που πρέπει να εφαρμόζεται και τα μέτρα που πρέπει να λαμβάνονται σε περίπτωση υπέρβασης των ορίων των εκπομπών· 21. ότι τα κράτη μέλη οφείλουν να λαμβάνουν κατάλληλα μέτρα για να ενθαρρύνουν την προώθηση της καλύτερης διαθέσιμης τεχνολογίας, ώστε να ελαχιστοποιηθούν οι εκπομπές οργανικών διαλυτών και οργανικών ενώσεων στο περιβάλλον· 22. ότι τα κράτη μέλη υποχρεούνται να υποβάλλουν εκθέσεις στην Επιτροπή σχετικά με την εφαρμογή της παρούσας οδηγίας· E EL 257, 10. 10. 1996,σ. 26 52 23. ότι ορισμένα κράτη μέλη έχουν ήδη λάβει μέτρα για τον περιορισμό των πτητικών οργανικών ενώσεων, τα οποία ενδέχεται να μην συμβιβάζονται προς τα μέτρα που προβλέπονται στην παρούσα οδηγία· ότι υπάρχουν εναλλακτικές προσεγγίσεις του περιορισμού, που ενδεχομένως επιτρέπουν να επιτευχθεί ο στόχος της παρούσας οδηγίας με αποδοτικότερο τρόπο από την εφαρμογή ενιαίων οριακών τιμών εκπομπών: ότι, συνεπώς, τα κράτη μέλη μπορούν να απαλλαγούν από την υποχρέωση τήρησης των ορίων των εκπομπών, εφόσον θέσουν σε εφαρμογή εθνικό σχέδιο, ικανό να φέρει ως αποτέλεσμα, εντός του χρονοδιαγράμματος εφαρμογής της οδηγίας, ίσο τουλάχιστον ποσοστό μείωσης των εκπομπών οργανικών ενώσεων από αυτές τις διεργασίες και τις βιομηχανικές εγκαταστάσεις· 24. ότι η Επιτροπή και τα κράτη μέλη πρέπει να συνεργαστούν για να εξασφαλιστεί η ανταλλαγή πληροφοριών σχετικά με την εφαρμογή της οδηγίας και την πρόοδο όσον αφορά τις δυνατότητες υποκατάστασης, ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΟΔΗΓΙΑ: Άρθρο 1 Στόχος και πεδίο εφαρμογής Η παρούσα οδηγία αποσκοπεί στην πρόληψη ή τον περιορισμό των άμεσων και έμμεσων επιπτώσεων που έχουν οι εκπομπές πτητικών οργανικών ενώσεων στο περιβάλλον, ιδίως δε στον ατμοσφαιρικό αέρα, καθώς και των πιθανών κινδύνων που συνεπάγονται για την υγεία, με μέτρα και διαδικασίες που πρέπει να εφαρμόζονται στις βιομηχανικές δραστηριότητες οι οποίες ορίζονται στο παράρτημα Ι της παρούσας οδηγίας, κατά το μέτρο που αυτές ασκούνται μέσα στις κλίμακες των ορίων που εκτίθενται στο παράρτημα III τμήμα Α της παρούσας οδηγίας. Άρθρο 2 Ορισμοί Για τους σκοπούς της παρούσας οδηγίας ισχύουν οι ακόλουθοι ορισμοί: Άδεια: η διαδικασία με την οποία η αρμόδια αρχή εγκρίνει τη λειτουργία του συνόλου ή μέρους μίας εγκατάστασης με μία ή περισσότερες γραπτές αποφάσεις. Αρμόδιες αργές: οι αρχές ή οι οργανισμοί που, βάσει των νομοθετικών διατάξεων των κρατών μελών, είναι υπεύθυνοι για την εκπλήρωση των υποχρεώσεων που απορρέουν απ,ό την παρούσα οδηγία 53 Συνθήκες κλειστού περιβάλλοντος: η εγκατάσταση που λειτουργεί με τρόπο που επιτρέπει τη συλλογή των εκπομπών, με αποτέλεσμα να μην είναι τελείως ανεξέλεγκτες. Εκπομπές κάθε έκλυση στο περιβάλλον ουσιών ή παρασκευασμάτων από μία εγκατάσταση ή διεργασία. Ανεξέλεγκτες εκπομπές: όλες οι μη δεσμευόμενες εκπομπές πτητικών οργανικών ενώσεων στον ατμοσφαιρικό αέρα, στο έδαφος και στα ύδατα καθώς και, εκτός αντίθετων διατάξεων στο παράρτημα III, εκπομπές διαλυτών που περιέχονται στο προϊόν. Συμπεριλαμβάνονται οι μη δεσμευόμενες εκπομπές που ελευθερώνονται στο εξωτερικό περιβάλλον μέσω παραθύρων, θυρών, αεραγωγών και ομοειδών ανοιγμάτων. Κατευθυντήρια τιμή εκπομπών: ένα όριο εκπομπών, του οποίου δεν θα πρέπει να γίνεται υπέρβαση, εφόσον αυτό είναι εφικτό από τεχνική και οικονομική άποψη. Οριακή τιμή εκπομπών: η μέγιστη ποσότητα αέριας οργανικής ένωσης ή ομάδας αερίων οργανικών ενώσεων, που περιέχεται στα καμιναέρια μίας εγκατάστασης και της οποίας δεν πρέπει να γίνεται υπέρβαση σε κανονικές συνθήκες λειτουργίας. Η τιμή αυτή εκφράζεται, εκτός αντίθετων διατάξεων στο παράρτημα III, είτε σε μάζα ολικού οργανικού άνθρακα ή σε μάζα επιμέρους οργανικών ενώσεων κατ' όγκο καμιναεριων σε πρότυπες συνθήκες θερμοκρασίας και πίεσης. Στον υπολογισμό της συγκέντρωσης του ρύπου στα καμιναέρια δεν λαμβάνονται υπόψη οι όγκοι αέρα που προστίθεται στα καμιναέρια για ψύξη ή αραίωση. Απαίτηση νια τις εκπομπές: οποιοσδήποτε άλλος τύπος απαίτησης για τις εκπομπές εκφραζόμενης με αριθμητική τιμή, εκτός από την οριακή τιμή εκπομπών, την οριακή τιμή ανεξέλεγκτα)ν εκπομπών και την κατευθυντήρια τιμή ανεξέλεγκτων εκπομπών. Οριακή τιμή ανεξέλεγκτων εκπομπών: το όριο, εκφραζόμενο σε εκατοστιαία αναλογία των εισροών διαλυτών στην εγκατάσταση, το οποίο δεν πρέπει να υπερβαίνει η ποσότητα πτητικών οργανικών ενώσεων που εκλύεται υπό μορφή ανεξέλεγκτων εκπομπών. Κατευθυντήρια τιμή ανεξέλεγκτων εκπομπών: το όριο, εκφραζόμενο σε εκατοστιαία αναλογία των εισροών διαλυτών στην εγκατάσταση, το οποίο δεν πρέπει να υπερβαίνει η ποσότητα πτητικών οργανικών ενο'χιεων που εκλύεται υπό μορφή ανεξέλεγκτων εκπομπών, εφόσον αυτό είναι εφικτό από τεχνική και οικονομική άποψη. 54 Εγκατάσταση: μία μόνιμη μονάδα, στην οποία ασκούνται μία ή περισσότερες από τις δραστηριότητες που ορίζονται στο παράρτημα Ι. Συμπεριλαμβάνονται οι μηχανές παραγωγής και όλος ο βοηθητικός εξοπλισμός που είναι απαραίτητος για την εκτέλεση της ή των διεργασιών και βρίσκεται στον ίδιο χώρο. Υφιστάμενη ενκατάστση: μία εγκατάσταση που ήδη λειτουργεί ή μία εγκατάσταση στην οποία έχει χορηγηθεί άδεια λειτουργίας ή για την οποία, κατά την αρμόδια αρχή, έχει υποβληθεί πλήρης αίτηση για άδεια, βάσει νομοθετικών διατάξεων που ίσχυαν πριν από την ημερομηνία έναρξης της εφαρμογής της παρούσας οδηγίας, με την προϋπόθεση η εν λόγω εγκατάσταση να αρχίσει να λειτουργεί το αργότερο ένα έτος μετά την ημερομηνία αυτή. Νέα εγκατάσταση: μία εγκατάσταση, για την οποία υποβάλλεται πλήρης αίτηση χορήγησης άδειας για πρώτη φορά μετά την ημερομηνία μεταφοράς της παρούσας οδηγίας στο εσωτερικό δίκαιο ή η οποία αρχίζει να λειτουργεί πέραν του ενός έτους μετά την ημερομηνία αυτή. Επιγείρηση εκμετάλλευσης: το φυσικό ή νομικό πρόσωπο που εκμεταλλεύεται ή ελέγχει την εγκατάσταση ή στο οποίο, όταν αυτό προβλέπεται στην εθνική νομοθεσία, έχει μεταβιβαστεί καθοριστική για την τεχνική λειτουργία της εγκατάστασης οικονομική ισχύς. Οργανική ένωση: κάθε ένωση που περιέχει τουλάχιστον άνθρακα και ένα ή περισσότερα από τα στοιχεία υδρογόνο, αλογόνα, οξυγόνο, θείο, φωσφόρο, πυρίτιο ή άζωτο, εκτός από τα οξείδια του άνθρακα και τα ανόργανα ανθρακικά και όξινα ανθρακικά άλατα. Οργανικός διαλύτης: κάθε πτητική οργανική ένωση που χρησιμοποιείται, μόνη ή σε συνδυασμό με άλλους παράγοντες και χωρίς να υφίσταται χημική μετατροπή, για τη διάλυση πρώτων υλών, προϊόντων ή απορριμμάτων ή ως μέσο καθαρισμού για τη διάλυση ξένων προσμίξεων ή ως διαλυτοποιητής, ή ως ρυθμιστής του ιξώδους ή της επιφανειακής τάσης ή ως πλαστικοποιητής ή ως συντηρητικό. Για τους σκοπούς της παρούσας οδηγίας, το κλάσμα του κρεοσώτου που υπερβαίνει το δεδομένο όριο τάσης ατμών για τις συγκεκριμένες συνθήκες χρήσης θεωρείται οργανικός διαλύτης. 55 Κατανώρηση σε μητρώο: η καθορισμένη με νομοθετική πράξη διαδικασία, κατά την οποία η επιχείρηση εκμετάλλευσης γνωστοποιεί στην αρμόδια αρχή την πρόθεση της να θέσει σε λειτουργία μία εγκατάσταση ή διεργασία που εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής της παρούσας οδηγίας. Η αρμόδια αρχή πρέπει να βεβαιώνει την παραλαβή της γνωστοποίησης. Ουσίες τα χημικά στοιχεία και οι ενώσεις τους, στη φυσική τους κατάσταση ή κατόπιν βιομηχανικής παραγωγής, σε στερεή, υγρή ή αέρια μορφή ή σε μορφή ατμών. Ουσιαστική μετατροπή: στην περίπτωση των μικρών εγκαταστάσεων, η αύξηση της ονομαστικής δυναμικότητας κατά περισσότερο από 25%: στην περίπτωση των εγκαταστάσεων που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της οδηγίας 96/61/ΕΚ, ο ορισμός που δίδεται στην οδηγία αυτή: για όλες τις υπόλοιπες εγκαταστάσεις, η αύξηση της ονομαστικής δυναμικότητας κατά περισσότερο από 10% Πτητική οργανική ένωση: κάθε οργανική ένωση που έχει τάση ατμών 0,01 Kpa ή μεγαλύτερη σε θερμοκρασία 293,15 Κ ή ανάλογη πτητικότητα στις συγκεκριμένες συνθήκες χρήσης. Άρθρο 3 Υποχρεώσεις για τις νέες εγκαταστάσεις Τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα για να εξασφαλίζεται ότι όλες οι νέες εγκαταστάσεις, οι οποίες δεν έχουν ήδη άδεια δυνάμει της οδηγίας 96/61/ΕΚ, πριν αρχίσουν να λειτουργούν υπόκεινται σε καταχώρηση ή σε άδεια για τις δραστηριότητες που εμπίπτουν στο καθοριζόμενο στο άρθρο 1 πεδίο εφαρμογής και ότι οι νέες εγκαταστάσεις πληρούν τις απαιτήσεις των άρθρων 5 έως 9 της παρούσας οδηγίας. Άρθρο 4 Υποχρεώσεις για τις υφιστάμενες εγκαταστάσεις Τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα για να εξασφαλίσουν ότι: 1. Όλες οι υφιστάμενες εγκαταστάσεις που δεν έχουν ήδη άδεια δυνάμει της οδηγίας 96/61/ΕΚ, υπόκεινται σε καταχώρηση σε μητρώο ή λαμβάνουν άδεια μέχρι την πρώτη από τις ημερομηνίες συμμόρφωσης που προσδιορίζονται στο παράρτημα III τμήμα Β της παρούσας οδηγίας. 56 2. Οι υφιστάμενες εγκαταστάσεις πληρούν τις υπόλοιπες απαιτήσεις των άρθρων 5 έως 9 το αργότερο στις 30 Οκτωβρίου 2007. 3. Σε περίπτωση όπου μία εγκατάσταση υφίσταται ουσιαστικές μετατροπές ή εμπίπτει για πρώτη φορά στο πεδίο εφαρμογής της οδηγίας κατόπιν ουσιαστικών μετατροπών, το τμήμα της εγκατάστασης που έχει υποστεί τις ουσιαστικές μετατροπές αντιμετωπίζεται είτε ως νέα εγκατάσταση ή ως υφιστάμενη εγκατάσταση, με την προϋπόθεση ότι οι συνολικές εκπομπές της εγκατάστασης δεν υπερβαίνουν τις εκπομπές που θα προέκυπταν αν αντιμετωπιζόταν ως νέα εγκατάσταση. Άρθρο 5 Όρια εκπομπών 1. Τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα, είτε με προδιαγραφές στους όρους της άδειας είτε, προκειμένου για εγκαταστάσεις που υπόκεινται σε διαδικασία καταχώρησης σε μητρώα, με γενικούς δεσμευτικούς κανόνες, για να εξασφαλίσουν τη συμμόρφωση προς τις παραγράφους 2 έως 9: που λεπτομερώς περιορισμού περιγράφεται 2. Σε όλες τις εγκαταστάσεις τηρούνται οι οριακές τιμές εκπομπών, οι οριακές τιμές ανεξέλεγκτων εκπομπών και οι υπόλοιπες απαιτήσεις σχετικά με τις εκπομπές που καθορίζονται στο παράρτημα III τμήμα Α ή οι απαιτήσεις του προγράμματος στο παράρτημα III τμήμα Β. Το πρόγραμμα περιορισμού δεν απαλλάσσει τις εγκαταστάσεις από τις οποίες εκλύονται οι ουσίες που προσδιορίζονται στις παραγράφους 5, 7, και 8 από την υποχρέωση τήρησης των απαιτήσεων αυτών των παραγράφων. Για ορισμένες εγκαταστάσεις, στις οποίες ήδη λειτουργεί εξοπλισμός μείωσης των εκπομπών την ημερομηνία μεταφοράς της παρούσας οδηγίας στο εθνικό δίκαιο, επιτρέπεται παρέκκλιση από τι· οριακές τιμές εκπομπών του παραρτήματος III τμήμα Α, υπό τον όρο ότι οι συνολικές εκπομπές της εγκατάστασης δεν υπερβαίνουν εκείνες που θα επιτυγχάνονταν αν πληρούσε όλες τις απαιτήσεις του παραρτήματος III τμήμα Α. Το πεδίο εφαρμογής και ο χαρακτήρας της παρέκκλισης αυτής προσδιορίζονται στο παράρτημα III τμήμα Α. Στις εγκαταστάσεις όμως που δεν κάνουν χρήση του προγράμματος περιορισμού, οποιοσδήποτε εξοπλισμός μείωσης τοποθετείται ισχύος της οδηγίας πρέπει να μετά την ημερομηνία έναρξης της ανταποκρίνεται σε όλες τις απαιτήσεις του παραρτήματος III τμήμα Α. 3. Οι εγκαταστάσεις στις οποίες ασκούνται δύο ή περισσότερες δραστηριότητες, η καθεμία από τις οποίες χωριστά υπερβαίνει τα όρια μεγέθους του παραρτήματος III τμήμα Α: (α) όσον αφορά τις ουσίες που προσδιορίζονται στις παραγράφους 6 και 8 πληρούν τις απαιτήσεις αυτών των παραγράφων για κάθε επιμέρους διεργασία: (β) όσον αφορά οποιαδήποτε άλλη ουσία, είτε (i) πληρούν τις απαιτήσεις της παραγράφου 2 για κάθε επιμέρους διεργασία ή 57 (ϋ) οι συνολικές εκπομπές τους δεν υπερβαίνουν εκείνες που θα προέκυπταν ως αποτέλεσμα αν εφαρμοζόταν το σημείο (i). 4. Οι κατευθυντήριες τιμές ανεξέλεγκτων εκπομπών, που παρέχονται στο παράρτημα III τμήμα Α, τηρούνται εφόσον αυτό είναι εφικτό από τεχνική και οικονομική άποψη. 5. Οι διεργασίες και εγκαταστάσεις που δεν ακολουθούν το προβλεπόμενο στο παράρτημα III τμήμα Β πρόγραμμα περιορισμού λειτουργούν σε συνθήκες κλειστού περιβάλλοντος, εκτός εάν αυτό είναι ανέφικτο από τεχνική ή οικονομική άποψη, και οι εκπομπές από όλες τις διεργασίες και εγκαταστάσεις που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της παρούσας οδηγίας εκλύονται κατά τρόπον ώστε να διαφυλάσσονται η δημόσια υγεία και το περιβάλλον. 6. Οι ουσίες ή τα παρασκευάσματα που στην ετικέτα τους αναγράφονται οι φράσεις κινδύνου R45, R46, R49, R60, R61, λόγω της περιεκτικότητας τους σε πτητικές οργανικές ενώσεις οι οποίες βάσει της οδηγίας 67/548/ΕΟΚ του Συμβουλίου15, κατατάσσονται, ως καρκινογόνες, μεταλλαξιογόνες ή τοξικές για την αναπαραγωγή, αντικαθίστανται στο μέτρο του δυνατού και το ταχύτερο από λιγότερο επιβλαβή παρασκευάσματα ή ουσίες το ταχύτερο δυνατόν. 7. Σε περίπτωση σημαντικής έκλυσης οργανικών ενώσεων που αναφέρονται στην παράγραφο 6, δηλαδή όταν η ροή μάζας του αθροίσματος των ενώσεων στις οποίες οφείλεται η αναφερόμενη στην παράγραφο 6 επισήμανση είναι ίση με 10 g/ώρα ή μεγαλύτερη, τηρείται οριακή τιμή εκπομπών 2mg/m3. Η οριακή τιμή εκπομπών αναφέρεται στο άθροισμα των μαζών των επιμέρους ενώσεων. 8. Σε περίπτωση σημαντικής έκλυσης αλογονωμένων οργανικών διαλυτών που στην ετικέτα τους αναγράφεται η φράση κινδύνου R40, δηλαδή όταν η ροή μάζας του αθροίσματος των ενώσεων στις οποίες οφείλεται η επισήμανση με τη φράση R40 είναι ίση με 100 g/ώρα ή μεγαλύτερη, τηρείται οριακή τιμή εκπομπών 20 mg/m3. Η οριακή τιμή εκπομπών αναφέρεται στο άθροισμα των μαζών των επιμέρους ενώσεων. 9. Λαμβάνονται όλες οι ενδεικνυόμενες προφυλάξεις για την ελαχιστοποίηση των εκπομπών κατά την έναρξη και την παύση της λειτουργίας. 10. Σε περίπτωση όπου οποιαδήποτε από τις ουσίες στις οποίες οφείλεται η επισήμανση με τις φράσεις κινδύνου R40, R60, ή R61 και οι οποίες υπόκεινται στις διατάξεις της παρούσας οδηγίας αποτελεί αντικείμενο εκτίμησης κινδύνων σύμφωνα με τον κανονισμό 793/93/ΕΟΚ του Συμβουλίου16 ή την οδηγία 88/379/ΕΟΚ του Συμβουλίου17, η Επιτροπή, σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 13 της παρούσας οδηγίας, εξετάζει τα πορίσματα της εκτίμησης κινδύνων και τροποποιεί ανάλογα τα όρια εκπομπών για τις συγκεκριμένες ουσίες. ΕΕ 196, 16. 8. 1967, σ. 1 E EL 84, 5. 4. 1993, σ. 1 E EL 187, 16. 7. 1988, σ. 14 58 Άρθρο 6 Υποκατάσταση 1. Η Επιτροπή εξασφαλίζει την ανταλλαγή πληροφοριών με αποτελεσματικό από διοικητική άποψη τρόπο μεταξύ των κρατών μελών και των ενδιαφερομένων κλάδων σχετικά με τη χρήση των οργανικών ουσιών και τις δυνατότητες υποκατάστασης τους για να εξεταστούν η καταλληλότητα προς χρήση, οι πιθανές περιβαλλοντικές επιπτώσεις και το κόστος και τα οφέλη των διαθέσιμων εναλλακτικών λύσεων, με σκοπό τη διατύπωση συστάσεων για τη χρήση υλικών με ελάχιστες πιθανές επιπτώσεις στον ατμοσφαιρικό αέρα, στα ύδατα, στο έδαφος, στα οικοσυστήματα και στη δημόσια υγεία. Η Επιτροπή δημοσιεύει τα αποτελέσματα της ανταλλαγής πληροφοριών για κάθε κλάδο 2. Τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε: (α) στην περίπτωση των εγκαταστάσεων που υπόκεινται σε άδεια, οι συστάσεις που διατυπώνονται στην παράγραφο 1 να λαμβάνονται υπόψη στη διαδικασία χορήγησης της άδειας, ώστε να χρησιμοποιούνται υλικά των οποίων οι πιθανές επιπτώσεις στον ατμοσφαιρικό αέρα, στα ύδατα, στο έδαφος και στη δημόσια υγεία είναι ελάχιστες: (β) οι συστάσεις που διατυπώνονται στην παράγραφο 1 να κοινοποιούνται στις εγκαταστάσεις που υπόκεινται σε καταχώρηση σε μητρώα. Άρθρο 7 Παρακολούθηση 1. Τα κράτη μέλη καθορίζουν κατάλληλες απαιτήσεις παρακολούθησης, στις οποίες συμπεριλαμβάνονται μεθοδολογία και συχνότητα μετρήσεων, διαδικασία αξιολόγησης και η υποχρέωση παροχής στην αρμόδια αρχή των απαιτούμενων στοιχείων για την εξακρίβωση της συμμόρφωσης προς την παρούσα οδηγία. Οι εκπομπές όμως των καπνοδόχων που είναι εφοδιασμένες με εξοπλισμό μείωσης, των οποίων η ροή μάζας στο τελικό σημείο έκλυσης είναι μεγαλύτερη από 10 Kg/ώρα ολικού οργανικού άνθρακα (υπολογιζόμενη ως κινητή μέση τιμή οκταώρου), πρέπει να παρακολουθούνται συνεχώς. Άρθρο 8 Εξακρίβωση της τήρησης των ορίων για τις εκπομπές 1. Η τήρηση των διατάξεων του άρθρου 5, παράγραφοι 7 και 8, εξακριβώνεται με βάση το άθροισμα των κατά μάζα συγκεντρώσεων των εκάστοτε επιμέρους οργανικών ενώσεων. Σε όλες τις άλλες περιπτώσεις, εξακριβώνεται η συμμόρφωση με βάση τη συνολική μάζα των εκπομπών οργανικού άνθρακα. 2. Προκειμένου για συνεχείς μετρήσεις, οι οριακές τιμές εκπομπών που καθορίζονται στο άρθρο 5 και στο παράρτημα III τμήμα Α θεωρείται ότι τηρούνται, εάν: 59 (α) (β) καμία από τις κινητές μέσες τιμές οκταώρου, σε συνθήκες κανονικής λειτουργίας, δεν υπερβαίνει τις οριακές τιμές εκπομπών: καμία από τις ωριαίες τιμές δεν υπερβαίνει την καθορισμένη οριακή τιμή εκπομπών κατά συντελεστή μεγαλύτερο του 1,5. Για τον υπολογισμό των τιμών που αναφέρονται στο πρώτο εδάφιο λαμβάνονται υπόψη μόνον οι περίοδοι πραγματικής λειτουργίας των εγκαταστάσεων ή διεργασιών σε κανονικές συνθήκες. 3. Προκειμένου για περιοδικές μετρήσεις, καταγράφονται τρεις ενδείξεις σε κάθε πρόγραμμα μετρήσεων, τα δε χρονικά διαστήματα μεταξύ των προγραμμάτων μετρήσεων δεν πρέπει να είναι μεγαλύτερα από 24 μήνες. Οι οριακές τιμές εκπομπών που καθορίζονται στο άρθρο 5 και στο παράρτημα IV τμήμα Α θεωρείται ότι τηρούνται, εάν καμία από τις έγκυρες τιμές των δειγματοληπτικών μετρήσεων δεν υπερβαίνει την καθορισμένη οριακή τιμή εκπομπών. Η τήρηση των οριακών τιμών πρέπει να εξακριβώνεται εκ νέου μετά από κάθε ουσιαστική μετατροπή. 4. Η τήρηση των κατωτέρω αποδεικνύεται κατά τρόπο ικανοποιητικό για την αρμόδια αρχή: η οριακή τιμή ανεξέλεγκτων εκπομπών και οι κατευθυντήριες τιμές τους, απαιτήσεις του προγράμματος περιορισμού που περιγράφεται στο παράρτημα III τμήμα Β, διατάξεις του άρθρου 5 παράγραφος 3 και απαιτήσεις για τις εκπομπές που εκφράζονται σε εκπομπές διαλυτών ανά μονάδα προϊόντος. Το παράρτημα IV παρέχει συστάσεις για τη χρήση σχεδίων διαχείρισης διαλυτών, τα οποία επιτρέπουν να αποδειχθεί η συμμόρφωση ως προς τις ανωτέρω παραμέτρους. 5. Η Επιτροπή οργανώνει ανταλλαγή πληροφοριών σχετικά με τη χρήση των σχεδίων διαχείρισης διαλυτών στα κράτη μέλη με βάση τα στοιχεία που θα συγκεντρωθούν για την εφαρμογή της παρούσας οδηγίας την πρώτη τριετία μετά την μεταφορά της στο εθνικό δίκαιο. Με βάση τα αποτελέσματα της ανταλλαγής πληροφοριών, η Επιτροπή, σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 13 της παρούσας οδηγίας, τροποποιεί, κατά περίπτωση, το παρόν άρθρο και το παράρτημα IV. Άρθρο 9 Μη συμμόρφωση 1. Τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα για να διασφαλίσουν ότι, σε περίπτωση όπου διαπιστώνεται παράβαση των απαιτήσεων της παρούσας οδηγίας: (α) η επιχείρηση εκμετάλλευσης ενημερώνει την αρμόδια αρχή και λαμβάνει μέτρα για την αποκατάσταση της συμμόρφωσης το συντομότερο δυνατόν: 60 (β) εφόσον κρίνεται απαραίτητο, απαγορεύεται η λειτουργία εγκατάστασης. της 2. Όταν δεν επιτυγχάνονται οι στόχοι ενός εγκεκριμένου εθνικού σχεδίου, το κράτος μέλος μεριμνά ώστε οι βιομηχανικοί κλάδοι που δεν εκπλήρωσαν τις εκ του σχεδίου δεσμεύσεις και υποχρεώσεις τους να υποχρεωθούν να τηρούν όρια εκπομπών του τύπου που προσδιορίζεται στο άρθρο 5 παράγραφοι 2, 3 και 4 και στο παράρτημα III, τα οποία εγγυώνται την εκπλήρωση των ανωτέρω δεσμεύσεων και υποχρεώσεων και ανταποκρίνονται τουλάχιστον στις διατάξεις του άρθρου 5 παράγραφοι 2, 3 και 4 και του παραρτήματος III. Η συμμόρφωση αυτή πρέπει ιδίου να χρονοδιαγράμματος όπως κάθε άλλη ομοειδής εγκατάσταση ή εντός δύο ετών από την διαπίστωση της μη συμμόρφωσης, ανάλογα με το ποιο από τα δύο χρονικά διαστήματα είναι μεγαλύτερο. επιτευχθεί εντός του Άρθρο 10 Συστήματα πληροφόρησης και υποβολή εκθέσεων 1. Κάθε τρία χρόνια, τα κράτη μέλη διαβιβάζουν στην Επιτροπή πληροφορίες για την εφαρμογή της παούσας οδηγίας μέσω μιας τομεακής έκθεσης η οποία καλύπτει και τις άλλες σχετικές κοινοτικές οδηγίες. Η έκθεση αυτή καταρτίζεται βάσει ερωτηματολογίου ή σχεδιαγράμματος το οποίο καταρτίζει η Επιτροπή με τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 6 της οδηγίας 91/692/ΕΟΚ του Συμβουλίου18. Το ερωτηματολόγιο ή το σχεδιάγραμμα αυτό αποστέλλεται στα κράτη μέλη έξι μήνες πριν από την έναρξη της περιόδου που καλύπτει η έκθεση. Η έκθεση υποβάλλεται στην Επιτροπή εντός εννέα μηνών από τη λήξη της τριετίας την οποία καλύπτει. Τα κράτη μέλη υποβάλλουν στην Επιτροπή εκθέσεις σχετικά με την εφαρμογή της παρούσας οδηγίας σύμφωνα με το άρθρο 5 της οδηγάις 91/692/ΕΟΚ. Τα κράτη μέλη δημοσιεύουν τις εκθέσεις αυτές ταυτόχρονα με τη διαβίβαση τους στην Επιτροπή, υπό τους περιορισμούς που προβλέπονται στο άρθρο 3 παράγραφοι 3 2 και 3 της οδηγίας 90/313/ΕΟΚ19. Πρώτη έκθεση καλύπτει την περίοδο 2000 έως 2003. 2. Οι πληροφορίες που υποβάλλονται δυνάμει της παραγράφου 1 περιλαμβάνουν ειδικότερα: α) λεπτομερή στοιχεία για τη χορήγηση αδειών και την καταχώρηση σε μητρώα βάσει της παρούσας οδηγίας: β) λεπτομερή στοιχεία για το βαθμό συμμόρφωσης προς τις απαιτήσεις του άρθρου 5 παράγραφοι 2, 3 και 4 του παραρτήματος III ή του άρθρου 12: γ) τη συμμόρφωση προς τις απαιτήσεις του άρθρου 5 παράγραφοι 6 και 8. E EL 377, 31. 12. 1991,σ. 48 E EL 158, 23. 6. 1990, σ. 56 61 Άρθρο 11 Πρόσβαση του κοινού στις πληροφορίες 1. Με την επιφύλαξη των διατάξεων της οδηγίας 90/313/ΕΟΚ, τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα για να διασφαλίσουν ότι οι αιτήσεις χορήγησης αδείας για νέες εγκαταστάσεις ή για ουσιαστικές μετατροπές καθίστανται για κατάλληλο διάστημα προσιτές στο κοινό, ώστε να μπορεί το κοινό να διατυπώνει τις παρατηρήσεις του πριν ληφθεί απόφαση από την αρμόδια αρχή. Με την επιφύλαξη των διατάξεων της οδηγίας 96/61/ΕΚ, δεν υφίσταται υποχρέωση αναμόρφωσης των πληροφοριών πριν καταστούν προσιτές στο κοινό. Η απόφαση της αρμόδιας αρχής, συνοδευόμενη από ένα τουλάχιστον αντίγραφο της άδειας και των τυχόν μετέπειτα αναπροσαρμογών της, καθίσταται επίσης προσιτή στο κοινό. Για τις εγκαταστάσεις που υπόκεινται σε καταχώριση σε μητρώα, καθίσταται προσιτό στο κοινό το μητρώο και οι γενικοί κανόνες που διέπουν την καταχώρηση. 2. Καθίστανται επίσης προσιτά στο κοινό τα αποτελέσματα της παρακολούθησης των εκπομπών που απαιτείται σύμφωνα με τους όρους της άδειας ή της καταχώρισης στο μητρώο, βάσει του άρθρου 7, και τα οποία βρίσκονται στην κατοχή της αρμόδιας αρχής. 3. Οι παράγραφοι 1 και 2 εφαρμόζονται υπό τους περιορισμούς του άρθρου 3, παράγραφοι 2 και 3, της οδηγίας 90/313/ΕΟΚ όσον αφορά τους λόγους, συμπεριλαμβανομένου του εμπορικού και του βιομηχανικού απορρήτου, που μπορεί να επικαλεσθούν οι αρμόδιες αρχές για να αρνηθούν να καταστήσει πληροφορίες προσιτές στο κοινό. Άρθρο 12 Εθνικά σχέδια 1. Τα κράτη μέλη δύνανται να καταρτίζουν και να εφαρμόζουν εθνικά σχέδια για τον περιορισμό των εκπομπών από τις διεργασίες και βιομηχανικές εγκαταστάσεις που καλύπτονται από το άρθρο 1. Τα σχέδια αυτά πρέπει να οδηγούν σε μείωση, μέχρι τις 30 Οκτωβρίου 2007, των ετήσιων εκπομπών πτητικών οργανικών ενώσεων από τις εγκαταστάσεις που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής τΐ|ς οδηγίας κατά ποσοστό τουλάχιστον ίσο με τη μείωση που θα επιτυγχανόταν με την τήρηση των οριακών τιμών εκπομπών που καθορίζονται στο άρθρο 5 παράγραφοι 2, 3 και 4 και στο παράρτημα III. Το κράτος μέλος που επιλέγει να κάνει χρήση της ανωτέρω δυνατότητας απαλλάσσεται από την υποχρέωση τήρησης των οριακών τιμών εκπομπών που καθορίζονται στο άρθρο 5 παράγραφοι 2, 3 και 4 και στο παράρτημα III. 2. Το σχέδιο περιλαμβάνει κατάλογο των νομοθετικών διατάξεων που έχουν θεσπιστεί ή πρόκειται να θεσπιστούν για να διασφαλιστεί η υλοποίηση του στόχου που προσδιορίζεται στην παράγραφο 1 καθώς και λεπτομέρειες για τον προβλεπόμενο μηχανισμό παρακολούθησης της εφαρμογής του σχεδίου. Το σχέδιο πρέπει επίσης να περιλαμβάνει δεσμευτικούς ενδιάμεσους στόχους 62 όσον αφορά τον περιορισμό των εκπομπών, σε σχέση με τους οποίους μπορεί να εκτιμηθεί η πρόοδος προς την επίτευξη του τελικού στόχου. 3. Το ενδιαφερόμενο κράτος μέλος διαβιβάζει στην Επιτροπή αντίγραφο του σχεδίου το αργότερο την ημερομηνία μεταφοράς της οδηγίας στο εθνικό δίκαιο. Το σχέδιο πρέπει να συνοδεύεται από επαρκή δικαιολογητικά για να μπορούν να επαληθευθούν οι προοπτικές επίτευξης του στόχου που αναφέρεται στην παράγραφο 1, καθώς και από τα τυχόν ειδικά δικαιολογητικά που έχει ζητήσει η Επιτροπή. 4. Το κράτος μέλος ορίζει εθνική αρχή ως αρμόδια για τη συλλογή και την αξιολόγηση των πληροφοριών που απαιτούνται βάσει της παραγράφου 3 καθώς και για την εφαρμογή του εθνικού σχεδίου. 5. Εάν μετά την εξέταση του σχεδίου ή των εκθέσεων προόδου, που οφείλουν να υποβάλλουν τα κράτη μέλη σύμφωνα με το άρθρο 10, η Επιτροπή δεν έχει πεισθεί ότι έχουν επιτευχθεί οι στόχοι του σχεδίου εντός της δεδομένης χρονικής περιόδου, γνωστοποιεί τη γνώμη της στο κράτος μέλος και στη συμβουλευτική επιτροπή, που αναφέρεται στο άρθρο 13 εξηγώντας τους σχετικούς λόγους, εντός έξη μηνών από την παραλαβή του σχεδίου ή της έκθεσης. Το κράτος μέλος κοινοποιεί κατόπιν στην Επιτροπή, εντός τριών μηνών, τα διορθωτικά μέτρα που έλαβε για να διασφαλίσει την επίτευξη των επιδιωκόμενων αποτελεσμάτων. 6. Όσον αφορά το αρχικό σχέδιο, αν η Επιτροπή αποφανθεί, εντός έξι μηνών από την κοινοποίηση των διορθωτικών μέτρων, ότι τα μέτρα αυτά δεν αρκούν για να διασφαλιστεί η επίτευξη του στόχου του σχεδίου εντός της δεδομένης χρονικής περιόδου, το κράτος μέλος υποχρεούται να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις του άρθρου 5 παράγραφοι 2, 3 και 4 του παραρτήματος III, για τις μεν υφιστάμενες εγκαταστάσεις εντός της αντίστοιχης προθεσμίας που καθορίζεται στην οδηγία, για τις δε νέες εγκαταστάσεις εντός 12 μηνών από την ημερομηνία της απόφασης της Επιτροπής. Άρθρο 13 Συμβουλευτική Επιτροπή 1. Η Επιτροπή επικουρείται από την επιτροπή που έχει συσταθεί δυνάμει του άρθρου 19 παράγραφος 1 της οδηγίας 96/61/ΕΚ με διαδικασία συμβουλευτικού χαρακτήρα. 2. Ο αντιπρόσωπος της Επιτροπής υποβάλλει στην εν λόγω επιτροπή σχέδιο των μέτρων που πρόκειται να ληφθούν. II συμβουλευτική επιτροπή διατυπώνει τη γνο')μη της για το σχέδιο αυτό μέσα σε προθεσμία που μπορεί να ορίσει ο πρόεδρος ανάλογα με τον επείγοντα χαρακτήρα του θέματος και, αν χρειασθεί, προβαίνει σε ψηφοφορία. Η γνώμη καταχωρείται στα πρακτικά. Επιπλέον κάθε κράτος μέλος έχει το δικαίωμα να ζητήση να καταχωρηθεί η θέση του στα πρακτικά. Η Επιτροπή λαμβάνει ιδιαίτερα υπόψη τη γνώμη της συμβουλευτικής επιτροπής και την ενημερώνει για τον τρόπο με τον οποίο έλαβε υπόψη τη γνώμη αυτή. 63 Άρθρο 14 Κυρώσεις Τα κράτη μέλη καθορίζουν τις κυρώσεις που επιβάλλονται σε περίπτωση παράβασης των εθνικών διατάξεων που θεσπίζονται κατ'εφαρμογή της παρούσας οδηγίας και λαμβάνουν όλα τα αναγκαία μέτρα για την επιβολή τους. Οι προβλεπόμενες κυρώσεις πρέπει να είναι αποτελεσματικές, αναλογικές και αποτρεπτικές. Τα κράτη μέλη κοινοποιούν τις σχετικές διατάξεις στην Επιτροπή, το αργότερο την ημερομηνία που αναφέρεται στο άρθρο 15, και τις γνωστοποιούν τις τυχόν μεταγενέστερες τροποποιήσεις τους το ταχύτερο δυνατόν. Άρθρο 15 Μεταφορά στο εθνικό δίκαιο 1. Τα κράτη μέλη θέτουν σε ισχύ τις αναγκαίες νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις για να συμμορφωθούν με την παρούσα οδηγία το αργότερο στις 31 Δεκεμβρίου 1999. Πληροφορούν αμέσως την Επιτροπή σχετικά. 2. Οι εν λόγω νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις που θεσπίζονται από τα κράτη μέλη περιλαμβάνουν παραπομπή στην παρούσα οδηγία ή συνοδεύονται από σχετική παραπομπή κατά την επίσημη δημοσίευση τους. Ο τρόπος παραπομπής καθορίζεται από τα κράτη μέλη. Τα κράτη μέλη ανακοινώνουν στην Επιτροπή το(τα) κείμενο(α) των (ουσιωδών) διατάξεων εσωτερικού δικαίου, τις οποίες θεσπίζουν στον τομέα που διέπεται από την παρούσα οδηγία. (Η Επιτροπή πληροφορεί σχετικά τα άλλα κράτη μέλη) Άρθρο 16 Έναρξη ισχύος Η παρούσα οδηγία αρχίζει να ισχύει την 20ή ημέρα από την ημερομηνία δημοσίευσης της στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων. Άρθρο 17 Αποδέκτες Η παρούσα οδηγία απευθύνεται στα κράτη μέλη. Βρυξέλλες, Για το Συμβούλιο Ο Πρόεδρος 64 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι: ΠΕΔΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ Κατηγορίες βιομηχανικών δραστηριοτήτων κατά την έννοια του άρθρου 1. Κάθε δραστηριότητα περιλαμβάνει πάντοτε τον καθαρισμό του χρησιμοποιούμενου εξοπλισμού αλλά όχι τον καθαρισμό του τεχνουργήματος. Επίχριση με συγκολλητικές ύλες: Κάθε διεργασία, κατά την οποία μία επιφάνεια καλύπτεται με συγκολλητική ύλη, εκτός από την επίχριση και την πολύστρωση με συγκολλητικές ύλες που αποτελούν μέρος διεργασιών εκτύπωσης. Διεργασίες επίγρισης: Κάθε διεργασία εφάπαξ ή πολλαπλής επίστρωσης συνεχούς λεπτού στρώματος επιχρίσματος: στα οχήματα που απαριθμούνται κατωτέρω: καινουργή αυτοκίνητα, που ορίζονται ως οχήματα της κατηγορίας ΜΙ υπό την έννοια της οδηγίας 70/156/ΕΟΚ και της κατηγορίας NI υπό την επίχριση πραγματοποιείται στις ίδιες εγκαταστάσεις όπως για τα σχήματα της κατηγορίας ΜΙ ίδιας οδηγίας, εφόσον η έννοια της θάλαμοι οδήγησης φορτηγών, που ορίζονται ως το κουβούκλιο του οδηγού μαζί με όλα τα ενσωματωμένα περιβλήματα για τον τεχνικό εξοπλισμό των οχημάτων των κατηγοριών Ν2 και Ν3 υπό την έννοια της οδηγίας 70/156/ΕΟΚ μικρά και μεγάλα φορτηγά, που ορίζονται ως σχήματα των κατηγοριών NI, Ν2 και Ν3 υπό την έννοια της οδηγίας 70/156/ΕΟΚ, εκτός από τους θαλάμους οδήγησης λεωφορεία, που ορίζονται ως οχήματα των κατηγοριών Μ2 και Μ3 υπό την έννοια της οδηγίας 70/156/ΕΟΚ σε μεταλλικές και πλαστικές επιφάνειες σε ξύλινες επιφάνειες σε επιφάνειες από υφάνσιμες ύλες, ύφασμα, μεμβράνη και χαρτί σε δέρματα. Δεν συμπεριλαμβάνεται η επικάλυψη υποστρωμάτων με μέταλλο με τεχνικές ηλεκτροφόρησης και ψεκασμού με χημικά προϊόντα. Εάν η διεργασία επίχρισης περιλαμβάνει ένα στάδιο εκτύπωσης στο ίδιο αντικείμενο, το στάδιο αυτό θεωρείται μέρος της διαδικασίας επίχρισης ενώ δεν συμπεριλαμβάνονται οι χωριστές διεργασίες εκτύπωσης. 65 Ποοεπίστοωση: επικάλυψης ρόλων κάθε διεργασία χάλυβα, ανοξείδωτου χάλυβα, επικαλυμμένου χάλυβα, κραμάτων χαλκού και ταινιών αλουμινίου με επίχρισμα σε μορφή λεπτού στρώματος ή επάλληλων στρωμάτων με συνεχή μέθοδο. Μεταποίηση Φυσικού ή συνθετικού καουτσούκ: η μηχανική ζύμωση, η ανάμιξη, το καλανδράρισμα, η διέλαση και βουλκανισμός φυσικού ή συνθετικού καουτσούκ και οι τυχόν βοηθητικές εργασίες για τη μεταποίηση φυσικού ή συνθετικού καουτσούκ σε τελικά προϊόντα. Στεγνό καθάρισμα: Κάθε διεργασία κατά την οποία χρησιμοποιούνται πτητικές οργανικές ενώσεις για την απομάκρυνση των ρύπων από τα ακόλουθα βιομηχανικά καταναλωτικά παπλώματα, κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα ή άλλα αντικείμενα κατασκευασμένα από υφάνσιμες ίνες. γουναρικά, δερμάτινα είδη, είδη: Εμποτισμός ξύλινων επιφανειών: κάθε διεργασία με την οποία η ξυλεία αποκτά ένα φορτίο συντηρητικού. Παραγωγή επιχρισμάτων, βερνικιών, μελανών και συγκολλητικών υλών: η βιομηχανική παραγωγή των ανωτέρω τελικών προϊόντων, καθώς και ενδιαμέσων προϊόντων, εφόσον αυτά παράγονται στις ίδιες εγκαταστάσεις, με την ανάμιξη χρωμάτων, ρητινών και κολλητικών υλικών με οργανικούς οι διαλύτες ή άλλους φορείς, στην οποία συμπεριλαμβάνονται δραστηριότητες σχηματισμού κολλοειδών και προκολλοειδών, οι ρυθμίσεις του ιξώδους και του χρωματισμού καθώς και η πλήρωση των περιεκτών με το τελικό προϊόν. Παραγωγή Φαρμακευτικών προϊόντων: η χημική σύνθεση, η ζύμωση, η εκχύλιση, η μορφοποίηση και η τελική επεξεργασία φαρμακευτικών τελικών ή ενδιάμεσων προϊόντων. Εκτύπωση: διεργασία αναπαραγωγής κειμένων ή/και εικόνων, κατά την οποία μεταφέρεται μελάνη σε επιφάνειες οποιουδήποτε τύπου με τη βοήθεια ενός μεταφορέα εικόνας και η οποία περιλαμβάνει και τις συνδεδεμένες εργασίες βερνικώματος, επίχρισης και πολύστρωσης. Στο πεδίο εφαρμογής της παρούσας οδηγίας εμπίπτουν μόνον οι ακόλουθες τεχνικές εκτύπωσης: Φλεξονοαφία - διεργασία εκτύπωσης κατά την οποία χρησιμοποιούνται μεταφορέας εικόνας απ,ό καουτσούκ ή ελαστικά φωτοπολυμερή, όπου οι μελάνες τυπογραφείου βρίσκονται επάνω από το μη εκτυπούμενο τμήμα, και υγρές μελάνες που ξηραίνονται με εξάτμιση 66 περιστροφικό όφσετ θερμοστερεούμενης μελάνης - διεργασία εκτύπωσης με περιστροφική τροφοδότηση, κατά την οποία χρησιμοποείται μεταφορέας εικόνας στον οποίο το εκτυπούμενο και το μη εκτυπούμενο τμήμα βρίσκονται στο ίδιο επίπεδο, όπου περιστροφική τροφοδότηση σημαίνει ότι το πιεστήριο τροφοδοτείται με το προς εκτύπωση υλικό από ρόλους, σε αντιδιαστολή με την τροφοδότηση με ελεύθερα φύλλα. Το μη εκτυπούμενο τμήμα υποβάλλεται σε κατεργασία για να είναι υδρόφιλο και, συνεπώς, να απωθεί τη μελάνη. Το εκτυπούμενο τμήμα υποβάλλεται σε κατεργασία για να δέχεται και να μεταβιβάζει τη μελάνη στην προς εκτύπωση επιφάνεια. Για την εξάτμιση χρησιμοποιείται κλίβανος, όπου το τυπωμένο υλικό θερμαίνεται με θερμό αέρα. Πολύστρωση συνδεδεμένη με διεργασία εκτύπωσης - η συγκόλληση δύο ή περισσότερων εύκαμπων υλικών για την παραγωγή πολύστρωτων προϊόντων. Εκδοτική βαθυτυπία (ϊλλουστρασιόν) - εκτύπωση χαρτιού με βαθυτυπία για περιοδικά, φυλλάδια, καταλόγους και ομοειδή προϊόντα, κατά την οποία χρησιμοποιούνται μ,ελάνες τολουολίου βαθυτυπία - διεργασία εκτύπωσης κατά την οποία χρησιμοποιούνται κυλινδρικός μεταφορέας εικόνας, όπου το εκτυπούμενο τμήμα βρίσκεται κάτω απ,ό το μη εκτυπούμενο, και υγρές μελάνες που ξηραίνονται με εξάτμηση. Οι εσοχές πληρούνται με μελάνη η περίσσεια της απομακρύνεται από το μη εκτυπούμενο τμήμα, πριν η προς εκτύπωση επ,ιφάνεια έλθει σε επαφή με τον κύλινδρο και αποσπάσει τη μελάνη από τις εσοχές. περιστροφική μεταξοτυπία - διεργασία εκτύπωσης με περιστροφική τροφοδότηση, κατά την οποία η μελάνη διοχετεύεται στην προς εκτύπωση επιφάνεια εξαναγκαζόμενη να διέλθει από πορώδη μεταφορέα εικόνας, στον οποίο το εκτυπούμενο τμήμα είναι ανοικτό ενώ το μη εκτυπούμενο ερμητικά κλειστό, και χρησιμοποιούνται υγρές μελάνες που ξηραίνονται μόνον με εξάτμιση. Περιστροφική το πιεστήριο τροφοδοτείται με το προς εκτύπωση υλικό από ρόλους, σε αντιδιαστολή με την τροφοδότηση με ελεύθερα φύλλα. τροφοδότηση σημαίνει ότι βερνίκωμα - διεργασία κατά την οποία ένα εύκαμπο υλικό επικαλύπτεται με βερνίκι ή με συγκολλητικό επίχρισμα με σκοπό την μετέπειτα σφράγιση του υλικού συσκευασίας. Επιφανειακός καθαρισμός: κάθε διεργασία, εκτός από το στεγνό καθάρισμα, κατά την οποία χρησιμοποιούνται οργανικοί διαλύτες για την απομάκρυνση ρύπων από την επιφάνεια ενός υλικού, συμπεριλαμβανομένης της απολίπανσης. Μία διεργασία καθαρισμού που συνίσταται σε περισσότερα του ενός στάδια, τα οποία προηγούνται ή έπονται οποιαδήποτε άλλης κατεργασίας, θεωρείται (ης μία ενιαία διεργασία καθαρισμοί"). Η διεργασία αναφέρεται στον καθαρισμό του τεχνουργήματος και όχι του χρησιμοποιούμενου εξοπλισμού. 67 Παραλαβή φυτικών ελαίων και εξευγενισμός λιπών και φυτικών ελαίων: η παραλαβή φυτικών ελαίων από σπόρους και άλλες φυτικές ύλες, η επεξεργασία των στερεών υπολειμμάτων για την παραγωγή ζωοτροφών, ο καθαρισμός των λιπών και φυτικών ελαίων που λαμβάνονται από σπόρους καθώς και από φυτικές ή/και ζωικές ύλες. Φανοποιία αυτοκινήτων 20 όλες οι διεργασίες επίχρισης ενός οδικού οχήματος, όπως αυτό ορίζεται στην οδηγία 70/156/ΕΟΚ, ή μέρους οδικού οχήματος, που εκτελούνται εκτός των εγκαταστάσεων παραγωγής για την επισκευή των οχημάτων ή τη συντήρηση ή τη διακόσμηση τους, καθώς και η πρώτη επίχριση των οχημάτων με υλικά φανοποιίας, εφόσον αυτή εκτελείται εκτός της γραμμής παραγωγής Επίγριση περιελίξεων: η επίχριση μεταλλικών αγωγών που χρησιμοποιούνται για την περιέλιξη των πηνίων σε μετασχηματιστές, ηλεκτροκινητήρες κ. λπ. Πολύστρωση ξύλου και πλαστικών υλών: συγκόλληση ξύλου ή/και πλαστικών υλών για την παραγωγή πολύστρωτων προϊόντων. Η Επιτροπή θα εξετάσει άλλες προσεγγίσεις για τη ρύθμιση των εκπομπών του κλάδου αυτού με έλεγχο των προϊόντων που χρησιμοποιεί, και, ως εκ τούτου, ενδέχεται να αποσύρει τον κλάδο από το πεδίο εφαρμογής της παρούσας πρότασης για να τον υπαγάγει σε άλλα μέτρα 68 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ II - ΟΡΙΣΜΟΙ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΟΡΩΝ Για τους σκοπούς της παρούσας οδηγίας, νοούνται ως: Συγκολλητική ύλη: κάθε παρασκεύασμα, συμπεριλαμβανομένων όλων των απαραίτητων για την ορθή εφαρμογή του οργανικών διαλυτών ή παρασκευασμάτων που περιέχουν οργανικούς διαλύτες, το οποίο χρησιμοποιείται για την συγκόλληση χωριστών μερών ενός βιομηχανικού προϊόντος. ΑλοΥονωμένος οργανικός διαλύτης: ο οργανικός διαλύτης που περιέχει τουλάχιστον ένα άτομο αλογόνου ανά μόριο. Επίγρισμα: κάθε παρασκεύασμα, συμπεριλαμβανομένων όλων των απαραίτητων για την ορθή εφαρμογή του οργανικών διαλυτών ή παρασκευασμάτων που περιέχουν οργανικούς διαλύτες, το οποίο χρησιμοποιείται για να επιφέρει διακοσμητικό, προστατευτικό ή άλλο λειτουργικό αποτέλεσμα σε μία επιφάνεια. Κατανάλωση οι συνολικές εισροές οργανικών διαλυτών σε μία εγκατάσταση ή διεργασία ανά ημερολογιακό έτος ή οποιαδήποτε άλλη περίοδο 12 μηνών, αφαιρουμένων των πτητικών οργανικών ενώσεων που ενδεχομένως ανακτώνται για να επαναχρησιμοποιηθούν. Μελάνη: το παρασκεύασμα, συ[ΐπεριλαμβανομένων όλων των απαραίτητων για την ορθή εφαρμογή των οργανικών διαλυτών ή παρασκευασμάτων που περιέχουν οργανικούς διαλύτες, το οποίο χρησιμοποιείται σε διεργασίες εκτύπωσης για την αποτύπωση κειμένου ή εικόνων σε μία επιφάνεια. Κινητή μέση τιμή οκταώρου: ο υπολογισμός ανά ώρα του αριθμητικού μέσου όρου όλων των έγκυρων ενδείξεων που έχουν καταγραφεί το προηγούμενο οκτάωρο κανονικής λειτουργίας, ο οποίος πραγματοποιείται μετά από κάθε οκτάωρο κανονικής λειτουργίας. Ονομαστική δυναμικότητα: η μέγιστη μάζα οργανικών διαλυτών, υπολογιζόμενη ως ημερήσιος μέσος όρος, που χρησιμοποιείται σε μία εγκατάσταση, όταν αυτή λειτουργεί σε κανονικές συνθήκες με την απόδοση για την οποία έχει σχεδιαστεί. 69 Κανονική λειτουργία: όλες οι περίοδοι λειτουργίας μίας εγκατάστασης ή διεργασίας, εκτός από τις φάσεις έναρξης και παύσης της λειτουργίας και τις περιόδους συντήρησης του εξοπλισμού. Παρασκευάσματα: τα μίγματα ή διαλύματα που αποτελούνται από δύο ή περισσότερες ουσίες Επαναγρησιμοποίηση οργανικών διαλυτών: η χρήση οργανικών διαλυτών που έχουν ανακτηθεί από μία εγκατάσταση για οποιονδήποτε τεχνικό ή εμπορικό σκοπό, όπου συμπεριλαμβάνεται η χρήση τους ως καυσίμων, εφόσον αυτή αποδεικνύεται με τρόπο που ικανοποιεί την αρμόδια αρχή, με εξαίρεση την επεξεργασία τους ως αποβλήτων. Πρότυπες συνθήκες: θερμοκρασία 273,15 Kelvin και πίεση 101,3 Kpa Φάσεις έναοΕης και παύσης της λειτουργίας: οι εργασίες που εκτελούνται για να τεθεί μία διεργασία, ένα στοιχείο του εξοπλισμού ή μία δεξαμενή σε λειτουργία ή εκτός λειτουργίας ή σε άφορτη λειτουργία (ρελαντί). Οι τακτικές διακυμάνσεις των διεργασιών δεν θεωρούνται φάσεις έναρξης και παύσης της λειτουργίας. Μικρή εγκατάσταση: η εγκατάσταση που καλύπτεται από τα στοιχεία 6, 11 ή 12 του παραρτήματος III τμήμα Α ή από την κατώτερη κλίμακα ορίων μεγέθους των στοιχείων 1, 3,4, 5, 8,10, 13,16 ή 18 του παραρτήματος III τμήμα Α. Βερνίκι : ένα διαφανές επίχρισμα Καμιναέρια : τα τελικά αέρια απόβλητα που περιέχουν οργανικές ενώσεις ή άλλους ρύπους και εκλύονται στον αέρα μέσω καπνοδόχου, συκροτήματος καπνοδόχων ή εξοπλισμού μείωσης. Η παροχή των καμιναεριων εκφράζεται σε [ ιη3/ώρα ] σε πρότυπες συνθήκες. 70 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΠ Τμήμα Α. ΟΡΙΑ ΜΕΓΕΘΟΥΣ ΚΑΙ ΟΡΙΑΚΕΣ ΤΙΜΕΣ ΕΚΠΟΜΠΩΝ Διεργασία (όριο κατανάλωσης διαλυτών σε τόννους/έτος Όριο μεγέθους (κλίμακα ορίων κατανάλωσης διαλυτών σε τόννους/έτος) Οριακή τιμή εκπομπών (mgC/m*) Οριακή τιμή ανεξέλεγκτων / συνολικών# εκπομπών (σε % των εισροών διαλυτών) Ειδικές διατάξεις Νέες Υφιστάμε Περιστροφική όφσετ θερμοστερεού- μενης μελάνης (>15) Εκδοτική βαθυτυπία (ιλλουστρασιόν) (> 25) Άλλες διεργασίες βαθυτυπίας, φλεξογραφία, περιστροφική μεταξοτυπία, πολύστρωση ή βερνίκωμα(> 15) Επιφανειακός καθαρισμός1 (> 1) 15-25 >25 100 20 30' >25 75 10 15 ^Τα" υπολείμματα διαλυτών στο τελικό προϊόν δεν θεωρούνται μέρος των ανεξέλεγκτων εκπομπών. Κατευθυντήρια τιμή 15-25 >25 1-5 >5 100 100 "W 201 'Κατευθυντήρια τιμή 'Με χρήση ενώσεων που προσδιορίζοντα ι στο άρθρο 5 παράγραφοι 5 και 7. '2Εάν η μέση περιεκτικότητα σε διχλωρομεθάνιο όλων των παραγόντων καθαρισμού που χρησιμοποιούντ αιεντός χρονικής περιόδου 12 μηνών είναι >50% κατά βάρος, ισχύει οριακή τιμή 50 W 202 15 10 71 15 Άλλες διεργασίες επιφανειακού καθαρισμού (> 2) 2-10 >10 75' 751 20' 151 6 7 Επίχριση (< 15) και φανοποιία αυτοκινήτων Προεπιστρωση (> 25) 50 501 25 5 10 5-15 >15 1001 50/752·3 25 20 8 Αλλες διεργασίες επίχρισης, όπου συμπεριλαμβάνοντ αι η επίχριση μετάλλων, πλαστικών υλών, υφανσίμων υλών, μεμβρανών και χαρτιού (> 5) 72 | Όι εγκαταστάσεις που αποδυκνείουν στην αρμόδια αρχή ότι η μέση περιεκτικότητα σε διαλύτες όλων των χρησιμοποιούμε νων προϊόντων δεν υπερβαίνει το 30% κατά βάρος απαλλάσσονται από την υποχρέωση τήρησης αυτών των οριακών τιμών. Τια τις εγκαταστάσεις στις οποίες χρησιμοποιούντ αι νιτρωμένοι διαλύτες και εφαρμόζονται τεχνικές που επιτρέπουν την επαναχρησιμοπ οίηση ανακτώμενων διαλυτών, η οριακή τιμή είναι 150. Ή οριακή τιμή εκπομπών ισχύει για εφαρμογή του επιχρίσματος και την ξήρανση σε συνθήκες κλειστού περιβάλλοντος 2Η πρώτη τιμή ισχύει για την ξήρανση ενώ η δεύτερη για την εφαρμογή του επιχρίσματος, με την υπόθεση ότι οι εργασίες εκτελούνται σε συνθήκες κλειστού περιβάλλοντος 3Για τις εγκαταστάσεις στις οποίες 9 Επίχριση περιελίξεων (> 5) 10 g/kg' 5 g/kg* 10 Επικάλυψη ξύλου 0 1 5) 15-25 >25 100' 50/752 25 20 11 Στεγνό καθάρισμα 20 g/kg*w 73 'Ισχύει για τις εγκαταστάσεις στις οποίες η μέση διάμετρος του σύρματος που υποβάλλεται στην κατεργασία είναι < 0,1 mm. 2Ισχύει για όλες τις εγκαταστάσεις. Οι οριακές τιμές εκπομπών εκφράζονται σε γραμμάρια εκλυόμενου διαλύτη ανά χιλιόγραμμα παραγόμενου προϊόντος Ή οριακή τιμή εκπομπών ισχύει για εφαρμογή του επιχρίσματος και την ξήρανση σε συνθήκες κλειστού περιβάλλοντος 2Η πρώτη τιμή ισχύει για την ξήρανση ενώ η δεύτερη για την εφαρμογή του επιχρίσματος, με την υπόθεση ότι οι εργασίες εκτελούνται σε συνθήκες κλειστού περιβάλλοντος 'Εκφράζεται σε μάζα εκλυόμενου διαλύτη ανά χιλιόγραμμο καΟαριζόμενου προϊόντος. 2Η οριακή τιμή εκπομπών που καθορίζεται στο άρθρο 5 παράγραφος 7 δεν ισχύει για τον κλάδο αυτό. 12 Ι Εμποτισμός ξύλου 100' (>25) 45 ή 11 kg/m32# 13 Επίχριση δερμάτων (> 10) 10-25 >25 85 g/m2 * 75 g/m2 * 14 Υποδηματοποιία (>5) 20 g ανά ζεύγος* 15 Πολύστρωση ξύλου και πλαστικών υλών (>5) 30 g/mz* 16 Επίχριση με συγκολλητικές ύλες (> 5) 5-15 >15 50' 50» 25 20 'Δεν ισχύει για τον εμποτισμό με κρεόσωτο. 2Εκφράζεται σε μάζα διαλύτη ανά m3 κατεργασμένης ξυλείας. Εφόσον επιλέγεται αυτή η εναλλακτική δυνατότητα, η οριακή τιμή εκπομπών καπνοδόχου δεν ισχύει. Οι οριακές τιμές εκπομπών εκφράζονται σε γραμμάρια εκλυόμενου διαλύτη ανά τετραγωνικό μέτρο παραγόμενου προϊόντος. Οι οριακές τιμές εκπομπών εκφράζονται σε γραμμάρια εκλυόμενου διαλύτη ανά ζεύγος παραγόμενων υποδημάτων. Οι οριακές τιμές εκπομπών εκφράζονται σε γραμμάρια εκλυόμενου διαλύτη ανά τετραγωνικό μέτρο παραγόμενου προϊόντος. 'Εφόσον εφαρμόζονται τεχνικές που επιτρέπουν την επαναχρησιμοπ οίηση ανακτώμενων διαλυτών, η οριακή τιμή εκπομπών είναι 150. 74 100-1000 >1000 150 150 51 31 17 Ι Παραγωγή επιχρισμάτων, βερνικιών, μελανών και συγκολλητικών υλών (> 100) 18 Μεταποίηση καουτσούκ (> 10) 10-15 >15 20' 20' 30 25 19 Παραλαβή φυτικών ελαίων (> 10) 20 Παραγωγή φαρμακευτικών προϊόντων (> 50) 20' ελιές - 2,5 kg/τόννο' * σπόροι ρικι - 3,0 kg/τόννο σπόροι ελαιοκράμβης -1,0 kg/τόννο σπόροι ηλίανθου - 1,0 kg/τόννο σπόροι σόγιας (συνήθης έκθλιψη) - 0,8 kg/τόννο σπόροι σόγιας (λευκές νιφάδες) - 1,2 kg/τόννο άλλοι σπόροι - 3 kg/τόννο 1,5 kg/τόννο2* 4 kg/τόννο3 * 5 15 Όι εγκαταστάσεις στις οποίες επιτυγχάνονται οριακές τιμές συνολικών εκπομπών 5 και 3 απαλλάσσονται από την υποχρέωση τήρησης των αντίστοιχων οριακών τιμών εκπομπών. 'Εφόσον εφαρμόζονται τεχνικές που επιτρέπουν την επαναχρησιμοπ οίηση ανακτώμενων διαλυτών, η οριακή τιμή εκπομπών είναι 150. 'Ισχύει για την παραλαβή ελαίου από το προσδιοριζόμεν ο υλικό 2Ισχύει για όλες τις διεργασίες κλασματικού διαχωρισμού εκτός από την αποκομμίωση (απομάκρυνση των κόμμεων από το έλαιο). 3Ισχύει για την αποκομμίωση. 'Εφόσον εφαρμόζονται τεχνικές που επιτρέπουν την επαναχρησιμοπ οίηση ανακτώμενων διαλυτών, η οριακή τιμή εκπομπών είναι 150. # Οι σχετικές με τις εκπομπές (χπ,αιτήσεις αυτής της στήλης που σημειώνονται με αυτό το σημείο είναι απαιτήσεις για τις εκπομπές που βασίζονται στο προϊόν και αναφέρονται στις συνολικές εκπομπές, υπολογιζόμενες ως ετήσιος μέσος όρος, συμπεριλαμβανομένων των διαλυτών που χρησιμοποιούνται για τον καθαρισμό του εξοπλισμού διεργασιών. Στις υπόλοιπες περιπτώσεις, οι απαιτήσεις αφορούν μόνον τις ανεξέλεγκτες εκπομπές. 75 Παρέκκλιση κατά το άρθρο 5 παράγραφος 2 Για τις εγκαταστάσεις που, σύμφωνα με τον προηγούμενο πίνακα, υπόκεινται σε τήρηση οριακών τιμών 75 mg C/m3 ή 100 mg C/m3 και είναι ήδη εφοδιασμένες με εξοπλισμό μείωσης που επιτρέπει την τήρηση οριακής τιμής εκπομπών 150 mg C/m3 και άρχισε να λειτουργεί το νωρίτερο το 1994, επιτρέπεται παρέκκλιση των οριακών τιμών που καθορίζονται στον ανωτέρω πίνακα, υπό τον όρο ότι οι εκπομπές της εγκατάστασης δεν υπερβαίνουν εκείνες που θα συνολικές επιτυγχάνονταν, αν πληρούσε όλες τις απαιτήσεις του πίνακα. Επίχριση αυτοκινήτων Οι οριακές τιμές εκπομπών εκφράζονται σε γραμμάρια εκλυόμενου διαλύτη συναρτήσει του εμβαδού του προϊόντος σε τετραγωνικά μέτρα. Το εμβαδόν των προϊόντων που απαριθμούνται στον επόμενο πίνακα ορίζεται ως εξής: το εμβαδόν που υπολογίζεται από τη συνολική επιφάνεια που υφίσταται επίχριση με ηλεκτροφόρηση και το εμβαδόν των τυχόν μερών που προστίθενται σε διαδοχικές φάσεις της διαδικασίας επίχρισης και επικαλύπτονται με τα ίδια επιχρίσματα όπως το εκάστοτε προϊόν ή το συνολικό εμβαδόν του προϊόντος που επικαλύπτεται στην εγκατάσταση. Το εμβαδόν της επιφάνειας που επικαλύπτεται με ηλεκτροφόρηση υπολογίζεται από τον τύπο: 2 Χ συνολικό βάρος του αιια£ώιιατος μέσο πάχος της λαμαρίνας Χ πυκνότητα της λαμαρίνας Η μέθοδος αυτή ισχύει και για άλλα επιχρισμένα μέρη κατασκευασμένα από λαμαρίνα. Για τον υπολογισμό του εμβαδού των άλλων επιχρισμένων μερών που προστίθενται ή του συνολικού εμβαδού της επιφάνειας που επικαλύπτεται στην εγκατάσταση, χρησιμοποιείται CAD (computer Aided Design/ σχεδιασμός με υπολογιστή) ή άλλη ισοδύναμη μέθοδος. Οι οριακές τιμές συνολικών εκπομπών που καθορίζονται στον επόμενο πίνακα αναφέρονται σε όλα τα στάδια της διεργασίας που εκτελούνται στην ίδια εγκατάσταση, από την επίχριση με ηλεκτροφόρηση ή με οποιαδήποτε άλλη τεχνική, μέχρι την τελική επάλειψη με κηρό και στίλβωση του τελευταίου στρώματος του επιχρίσματος, καθώς και στους διαλύτες που χρησιμοποιούνται για τον καθαρισμό του εξοπλισμού διεργασιών. Η οριακή τιμή εκφράζεται σε άθροισμα των μαζών των οργανικών ενώσεων ανά m2 του συνολικού εμβαδού του επιχρισμένου προϊόντος. 76 Διεργασίες (Όριο κατανάλωσης διαλυτών σε τόννους /έτος Όριο παραγωγής (Ετήσια παραγωγή επιχρισμένου προϊόντος) Οριακή τιμή συνολικών εκπομπών (g/m2) Επίχριση καινουργών αυτοκινήτων (>15) > 5000 Θάλαμος οδήγησης καινουργών φορτηγών (>15) Καινουργή μικρά και μεγάλα φορτηγά (>15) Κοινουργή λεωφορεία (>15) < 5000 ενός όγκου ή > 3500 με πλαίσιο <5000 >5000 <2500 >2500 <500 >500 Νέες 45 90 65 55 90 70 210 150 Υφιστάμενες 60 90 85 75 120 90 290 225 Οι εγκαταστάσεις επίχρισης αυτοκινήτων, στις οποίες η κατανάλωση διαλυτών υπολείπεται των ορίων που καθορίζονται στον ανωτέρω πίνακα, υπόκεινται στις απαιτήσεις του παραρτήματος III τμήμα Α για τον κλάδο της φανοποιίας αυτοκινήτων. 77 Τμήμα Β ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΥ 1. Γενικές αρχές Σκοπός του προγράμματος περιορισμού είναι να επιτρέψει τη μείωση των εκπομπών κατά ποσοστό ισοδύναμο με εκείνο που θα επιτυγχανόταν με την τήρηση των οριακών τιμών, αλλά με άλλα μέσα. Στην κατάστρωση του προγράμματος λαμβάνονται υπόψη ταεξής δεδομένα: (i) όταν τα προϊόντα υποκατάστασης με χαμηλή ή μηδενική περιεκτικότητα διαλυτών βρίσκονται ακόμη στο στάδιο της ανάπτυξης, πρέπει να δίδεται στην επιχείρηση εκμετάλλευσης παράταση χρόνου για την εφαρμογή του προγράμματος περιορισμού των εκπομπών που έχει καταρτίσει· (ii) το σημείο αναφοράς για τη μείωση των εκπομπών θα πρέπει να αντιστοιχεί όσο το δυνατόν περισσότερο στις εκπομπές που θα προέκυπταν, αν δεν λαμβανόταν κανένα μέτρο περιορισμού. Το πρόγραμμα περιορισμού που ακολουθεί έχει εφαρμογή στις εγκαταστάσεις για τις οποίες μπορεί να διατυπωθεί η υπόθεση ότι το προϊόν έχει σταθερή περιεκτικότητα στερεών, η οποία χρησιμοποιείται κατόπιν για τον καθαρισμό του σημείου αναφορά για τη μείωση των εκπομπών. Εάν η μέθοδος αυτή είναι ακατάλληλη, η αρμόδια αρχή δύναται να εγκρίνει εναλλακτικά συστήματα απαλλαγής, τα οποία, κατά την κρίση της, είναι σύμφωνα πος τις γενικές αρχές που διατυπώνονται στο παρόν παράρτημα. 2. Πρακτική εφαρμογή (i) Η επιχείρηση εκμετάλλευσης υποβάλλει σχέδιο περιορισμού των εκπομπών, το οποίο περιλαμβάνει ειδικότερα μειώσεις της μέσης περιεκτικότητας των συνολικών εισροών σε διαλύτες, ή/και αύξηση της απόδοσης της χρήσης στερεών, ώστε οι συνολικές εκπομπές της εγκατάστασης να μειωθούν μέχρι ένα δεδομένο ποσοστό επί τοις εκατό των ετήσιων εκπομπών αναφοράς, καλούμενο "εκπομπές στόχου". Η μείωση αυτή πρέπει να επιτευχθεί με το ακόλουθο χρονοδιάγραμμα: Χρονική περίοδος Νέες εγκαταστάσεις μέχρι τις 30. 10. 2001 μέχρι τις 30. 10. 2004 Ι Υφιστάμενες εγκαταστάσεις μέχρι τις 30. 10. 2005 μέχρι τις 30. 10. 2007 Μέγιστες επιτρεπόμενες Ι ετήσιες συνολικές ] εκπομπές εκπομπές στόχου Χ 1,5 εκπομπές στόχου | (ii) Οι ετήσιες εκπομπές αναφοράς υπολογίζονται ως εξής: (α) Προσδιορίζεται η συνολική μάζα στερεών στην ποσότητα επιχρίσματος ή/και μελάνης, βερνικιού ή συγκολλητικής ύλης που καταναλώνεται στη διάρκεια ενός έτους. (β) Οι ετήσιες εκπομπές αναφοράς υπολογίζονται με πολλαπλασιασμό της μάζας που προσδιορίζεται σύμφωνα με το στοιχείο (α) επί κατάλληλο συντελεστή, που λαμβάνεται από τον επόμενο πίνακα. Οι αρμόδιες αρχές δύνανται να αναπροσαρμόζουν τους συντελεστές του πίινακα αυτού προκειμένου να ληφθούν υπόψη τεκμηριωμένες αυξήσεις της απόδοσης της χρήσης στερεών. Συντελεστής για τον πολλαπλασιασμό του στοιχείου (ii) (β) 4 Διεργασία Εκδοτική βαθυτυπία (ιλλουστρασιόν), φλεξογραφία, πολύστρωση συνδεδεμένη με διεργασία εκτύπωσης, βερνίκωμα συνδεδεμένο με διεργασία εκτύπωσης, επικάλυψη ξύλου, επίχριση υφανσίμων υλών, υφασμάτων, μεμβρανών ή χαρτιού, επίχριση με συγκολλητικές ύλες Προεπιστρωση, φανοποιία αυτοκινήτων Επιχρίσματα που έρχονται σε επαφή με 2,33 τρόφιμα, επιχρίσματα που χρησιμοποιούνται στην αεροδιαστημική βιομηχανία Άλλες διεργασίες επίχρισης και περιστροφική μεταξοτυπία 1,5 3 (iii) Οι εκπομπές στόχου ισούνται με τις ετήσιες εκπομπές αναφοράς, πολλαπλασιαζόμενες επί ένα ποσοστό επί τοις εκατό ίσο με την: - (οριακή τιμή ανεξέλεγκτων εκπομπών + 15) για τις εγκαταστάσεις που καλύπτονται από το στοιχείο 6 και από την κατώτερη κλίμακα ορίων μεγέθους των στοιχείων 8 και 10 του παραρτήματος III τμήμα Α· (οριακή τιμή ανεξέλεγκτων εκπομπών εγκαταστάσεις. + 5) για όλες τις υπόλοιπες (iv) Έχει επιτευχθεί συμμόρφωση, εφόσον η πραγματική κατανάλωση διαλυτών, όπως προσδιορίζεται με τη βοήθεια των σχεδίων διαείρισης διαλυτών, είναι ίση με τις εκπομπές στόχου ή μικρότερη. 79 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ IV: ΣΧΕΑΙΟ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΔΙΑΑΥΤΩΝ 1. Εισαγωγή Στο παράρτημα αυτό παρέχονται οδηγίες για την κατάρτιση σχεδίου διαχείρισης διαλυτών. Διατυπώνονται οι γενικότερες αρχές που πρέπει να εφαρμόζονται (σημείο 2), παρέχεται ένα πλαίσιο για το ισοζύγιο μάζας (σημείο 3) και υποδεικνύεται ο τρόπος χρήσης του σχεδίου για την εξακρίβωση της συμμόρφωσης (σημείο 4). 2. Γενικές αρχές Το σχέδιο διαχείρισης διαλυτών εξυπηρετεί τους εξής σκοπούς: i) εξακρίβωση της συμμόρφωσης κατά το άρθρο 8 παράγραφος 4· ii) προσδιορισμό μελλοντικών εναλλακτικών λύσεων όσον αφορά τον περιορισμό των εκπομπών· iii) παροχή πληροφοριών στο κοινό σχετικά με την κατανάλωση και τις εκπομπές διαλυτών και τη συμμόρφωση προς την παρούσα οδηγία. 3. Ορισμοί Οι ορισμοί που ακολουθούν παρέχουν ένα πλαίσιο για την εκπόνηση ισοζυγίου μάζας. Εισροές οργανικών διαλυτών: 11. Η ποσότητα της προμήθειας οργανικών διαλυτών ή περιεχόμενων σε παρασκευάσματα οργανικών διαλυτών που χρησιμοποιούνται ως εισροές στη διεργασία εντός της χρονικής περιόδου για την οποία υπολογίζεται το ισοζύγιο μάζας. 12. Η ποσότητα οργανικών διαλυτών ή περιεχόμενων σε παρασκευάσματα οργανικών διαλυτών που ανακτάται και επαναχρησιμοποιείται ως εισροή διαλυτών στη διεργασία. (Οι ανακυκλωμένοι διαλύτες συνυπολογίζονται κάθε φορά που εισρέουν στη διεργασία). Εκροές οργανικών διαλυτών: 01. Οι δεσμευόμενες εκπομπές οργανικών διαλυτών ή/και οργανικών ενώσεων οφειλόμενων στην κατανάλωση διαλυτών, που εξέρχονται από το στόμιο των καπνοδόχων ή αφού διέλθουν από εξοπλισμό μείωσης. 02. Οι απώλειες οργανικών διαλυτών στα ύδατα, λαμβανομένης υπόψη, κατά περίπτωση, της επεξεργασίας των λυμάτων κατά τον υπολογισμό της ποσότητας 05. 03. Η ποσότητα οργανικών διαλυτών που παραμένει στα προϊόντα της διεργασίας υπό μορφή ξένων προσμίξεων ή υπολειμμάτων. 04. Οι μη δεσμευόμενες εκπομπές οργανικών διαλυτών στον ατμοσφαιρικό αέρα. Συμπεριλαμβάνεται ο γενικός εξαερισμός των χώρων, κατά τον οποίο 80 ελευθερώνεται αέρας στο εξωτερικό περιβάλλον μέσω παραθύρων, θυρών, αεραγωγών και ομοειδών ανοιγμάτων. 05. Οι απώλειες οργανικών διαλυτών ή/και οργανικών ενώσεων που οφείλονται σε χημικές ή φυσικές αντιδράσεις (όπου συμπεριλαμβάνονται, λόγου χάριν, οι ποσότητες που καταστρέφονται, π. χ. με καύση ή άλλες τεχνικές επεξεργασίας αερίων ή υγρών αποβλήτων, ή δεσμεύονται, π. χ. με προσρόφηση, εφόσον δεν υπολογίζονται στις ποσότητες 06,07 ή 08). 06. Οι οργανικοί διαλύτες που περιέχονται στα συλλεγόμενα απόβλητα. 07. Οι οργανικού διαλύτες ή οι περιεχόμενοι σε παρασκευάσματα οργανικοί διαλύτες που πωλούνται ή προορίζονται να πωληθούν ως προϊόντα εμπορικής αξίας. 08. Οι οργανικοί διαλύτες πουπεριέχονται σε παρασκευάσματα και ανακτώνται για να επαναχρησιμοποιηθούν, όχι όμως ως εισροές στη διεργασία, εφόσον δεν υπολογίζονται στην ποσότητα 07. 09. Τελική διάθεση οργανικών διαλυτών στο έδαφος. 4. Οδηγός χρήσης του σχεδίου διαχείρισης διαλυτών για την εξακρίβωση της συμμόρφωσης Η χρήση του σχεδίου διαχείρισης διαλυτών εξαρτάται από τη συγκεκριμένη απαίτηση, της οποίας η κάλυψη πρόκειται να εξακριβωθεί ως εξής: (i) Εξακρίβωση της συμμόρφωσης προς τις απαιτήσεις του προγράμματος περιορισμού που περιγράφεται στο παράρτημα III τμήμα Β, της τήρησης οριακών τιμών που εκφράζονται σε εκπομπές διαλυτών ανά μονάδα προϊόντος και της συμμόρφωσης προς τις απαιτήσεις του άρθρου 5 παράγραφος 3 στοιχείο (β): (α) Για όλες τις διαδικασίες για τις οποίες γίνεται χρήση της εναλλακτικής δυνατότητας του παραρτήματος III τμήμα Β, θα πρέπει να καταρτίζεται κάθε χρόνο σχέδιο διαχείρισης διαλυτών για τον προσδιορισμό της κατανάλωσης. Η κατανάλωση μπορεί να υπολογιστεί από την εξίσωση: C=I1 -08 Παράλληλα, θα πρέπει επίσης να προσδιορίζεται η περιεκτικότητα των επιχρισμάτων σε στερεά συστατικά, ώστε να συνάγονται οι ετήσιες εκπομπές αναφοράς και οι εκπομπές στόχου κάθε χρόνο. (β) Για την εκτίμηση της τήρησης οριακών τιμών που εκφράζονται σε εκπομπές διαλυτών ανά μονάδα προϊόντος, θα πρέπει κάθε χρόνο να καταρτίζεται σχέδιο διαχείρισης διαλυτών για τον προσδιορισμό των εκπομπών. Οι εκπομπές μπορούν να υπολογιστούν από την εξίσωση: Ε = F + 01 όπου F είναι οι ανεξέλεγκτες εκπομπές όπως προσδιορίζονται στο στοιχείο (ii) (α) παρακάτω. Η τιμή που προκύπτει θα πρέπει κατόπιν να διαιρείται για της κατάλληλης παραμέτρου για το εκάστοτε προϊόν. (γ) Για την εκτίμηση της συμμόρφωσης προς τις απαιτήσεις του άρθρου 5 παράγραφος 3 στοιχείο (β), θα πρέπει να καταρτίζεται κάθε χρόνο σχέδιο διαχείρισης διαλυτών για τον προσδιορισμό των συνολικών εκπομπών από όλες τις εκάστοτε διεργασίες. Ο αριθμός αυτός θα πρέπει κατόπιν να συγκρίνεται με τις συνολικές εκπομπές που θα προέκυπταν, αν η εγκατάσταση πληρούσε τις απαιτήσεις του παραρτήματος III για κάθε επιμέρους διεργασία. (ii) Προσδιορισμός των ανεξέλεγκτων κατευθυντήριες και οριακές τιμές του παραρτήματος III τμήμα Α εκπομπών για παραβολή με τις (α) Μεθοδολογία Οι ανεξέλεγκτες εκπομπές μπορούν να υπολογιστούν από την εξίσωση: F= 11-01 -05-06-07-08 Η ποσότητα αυτή μπορεί να προσδιοριστεί με απευθείας μέτρηση των ποσοτήτων ή, εναλλακτικά, να υπολογιστεί με άλλο τρόπο, για παράδειγμα με βάση την απόδοση της διεργασίας ως προς τη δέσμευση των εκπομπών. Η οριακή τιμή ανεξέλεγκτων εκπομπών εκφράζεται σε εκατοστιαία αναλογία των εισροών, οι οποίες μπορούν να υπολογιστούν από την εξίσωση: Ι = II + 12 (β) Συχνότητα Οι ανεξέλεγκτες εκπομπές ενός τμήματος της εγκατάστασης μπορούν να υπολογιστούν με μια σύντομη αλλά πλήρη σειρά μετρήσεων. Ο προσδιορισμός αυτός δεν χρειάζεται κατόπιν· να επαναληφθεί μέχρι να τροποποιηθεί ο εξοπλισμός. Αν όμως οι οριακές τιμές ανεξέλεγκτων εκπομπών δεν τηρούνται σε καθένα από τα τμήματα της εγκατάστασης, θα πρέπει να καταρτίζεται κάθε χρόνο σχέδιο διαχείρισης διαλυτών για το σύνολο της, ώστε να διασφαλίζεται η τήρηση των τιμών αυτών. 82 ISSN 0254-1483 COM(96) 538 τελικό ΕΓΓΡΑΦΑ GR 14 Αριθ. καταλόγου : CB-CO-96-565-GR-C ISBN 92-78-11379-4 Υπηρεσία Επισήμων Εκδόσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων L-2985 Λουξεμβούργο 83