title: MEDDELELSE FRA KOMMISSIONEN TIL RÅDET, EUROPA- PARLAMENTET, DET ØKONOMISKE OG SOCIALE UDVALG OG REGIONSUDVALGET - SAMHØRIGHEDSPOLITIK- OG KULTUR - Et bidrag til beskæftigelsen

text: KOMMISSIONEN FOR DE EUROPÆISKE FÆLLESSKABER Bruxelles, den 20. 11. 1996 KOM(96) 512 endelig udg. MEDDELELSE FRA KOMMISSIONEN TIL RÅDET, EUROPA-PARLAMENTET, DET ØKONOMISKE OG SOCIALE UDVALG OG REGIONSUDVALGET SAMHØRIGHEDSPOLITEK- OG KULTUR Et bidrag til beskæftigelsen I. INDLEDNING Den kulturelle mangfoldighed i EU er en af dens mest værdifulde aktiver og samtidig en væsentlig del af dens identitet. Potentialet i forbindelse med dette aktiv og de muligheder for fornyelse, som den frembyder, er langtfra blevet udnyttet fuldt ud. I hvidbogen om vækst, konkurrenceevne og beskæftigelse blev det fremhævet, at kultur er en sektor med fremtidige beskæftigelsesmuligheder. I sin nylige meddelelse, "EU's strukturinterventioner og beskæftigelse"1, har Kommissionen foreslået en referenceramme for investeringer med stor beskæftigelseseffekt, der støttes af strukturfondene. Kulturens voksende betydning er snævert knyttet til den seneste økonomiske udvikling. Væksten i kulturelle aktiviteter er for det første en følge af samfundets udvikling, som er præget af tilbagegang i de traditionelle industrierhverv til fordel for serviceerhverv. Ændret levevis (herunder især større mobilitet) og øget fritid medfører for det andet en større efterspørgsel efter fritidsaktiviteter, bl. a. efter kultur. Disse to tendenser medvirker til at styrke rentabiliteten af kulturel virksomhed. Den kulturelle sektor er i stigende grad præget af snævre og skiftende forbindelser mellem kulturlivet (offentlige kulturelle og sociokulturelle institutioner: teatre, museer, kunstcentre, historiske kulturelle seværdigheder i byerne og uden for disse, kunstskoler, musikskoler osv. ) og kulturel virksomhed (markeder for musik, kunst, litteratur, film, fjernsyn og video, foto, plastisk kunst og teater, arkitektur, kunsterhverv, beskyttelse af historiske monumenter og turisme). Kultur kan i denne sammenhæng yde et væsentligt bidrag til beskæftigelsen. Kulturprodukterne og kulturel virksomhed udgør et beskæftigelsespotentiale, der går langt ud over effekten af mere klassiske foranstaltninger som f eks. bevaring eller udnyttelse af kulturarven. Kultur er ikke kun et område, der er ensbetydende med udgifter for det offentlige; den er i stigende grad en erhvervsaktivitet med et stort vækstpotentiale - en aktivitet, der er præget af kreativitet, nyskabelse og produktion, som kommer de regionale og lokale økonomier til gode. Kultur bidrager f. eks. i høj grad til udvikling af edb-indhold og -applikationer, som er en af de væsentligste faktorer for konkurrenceevnen i informationssamfundet. I henhold til artikel 130 A i traktaten om Den Europæiske Union skal Fællesskabet fremme aktioner, der styrker den økonomiske og sociale samhørighed. De kulturelle aktioner er på grundlag af de betingelser, der defineres i det følgende, omfattet af denne bestemmelse. Det fremgår endvidere af traktatens artikel 128, at Fællesskabet i sin indsats skal tage hensyn til de kulturelle aspekter i forbindelse med sine øvrige politikker. KOM(96) 109 endelig udg. af 20. marts 1996. Det er meget vanskeligt at give en samlet definition af kultur, som beskriver dens mangfoldighed. I henhold til traktatens artikel 128, stk. 2, skal Fællesskabet spille en rolle (dvs. koordinere, støtte eller supplere medlemsstaternes indsats) med hensyn til forbedring af kendskabet til og formidling af de europæiske folkeslags kultur og historie, bevarelse og beskyttelse af væsentlig europæisk kulturarv, ikke-kommercielle kulturelle udvekslinger samt kunstnerisk og litterær produktion, herunder i den audiovisuelle sektor. Selv om strukturfondsforordningerne ikke udtrykkeligt omhandler kultur, frembyder de visse muligheder for at yde støtte til kulturelle aktioner i forbindelse med: a) b) c) d) e) produktive investeringer, der gør det muligt at oprette eller bevare varige arbejdspladser (art. 1 i EFRU-forordningen); infrastrukturinvesteringer (artikel 1, litra b), i EFRU-forordningen); udvikling af regionernes eget potentiale gennem foranstaltninger til fremme og støtte af lokaludviklingsinitiativer (artikel 1, litra c), i EFRU-forordningen); programmer vedrørende uddannelse og fremme af beskæftigelsen i den voksende sektor for turisme og fritid samt vedrørende kunst (artikel 1 i ESF-forordningen); fremme af turist- og håndværksmæssige investeringer, herunder forbedring af boliger på landbrugsbedrifter, og (under mål 1) istandsættelse af landsbyer og beskyttelse af landdistrikternes kulturværdier, hvis de ikke finansieres af EFRU (artikel 5 i EUGFL- forordningen). Der er ligeledes mulighed for at yde støtte til nyskabende pilotprojekter, der fremmer udveksling af erfaringer og samarbejde mellem regioner eller lokale myndigheder (artikel 10/EFRU-forordningen, artikel 6/ESF-forordningen og artikel 4/FIUF-forordningen). Denne meddelelse vedrører kun kultur i det omfang, den er knyttet til den økonomiske og sociale samhørighed og til foranstaltninger til regional udvikling, hvortil der ydes støtte fra strukturfondene. Den indgår i de generelle bestræbelser, der gøres i forbindelse med strukturfondene, for at afgrænse områder, hvis beskæftigelsespotentiale ikke er blevet udnyttet fuldt ud. Der er tale om et oplæg til diskussion om omfanget af den støtte, der efter de gældende bestemmelser kan ydes fra strukturfondene. II. KULTUR OG REGIONAL UDVIKLING Kultur er knyttet til den regionale udvikling og begrebet økonomisk og social samhørighed. Den kulturelle forskelligartethed er et udtryk for den regionale eller lokale identitet og regionernes eget potentiale. De kulturelle aktiviteter er i særlig grad et kendetegn for ELTs byer. Det er derfor vigtigt at integrere strukturfondenes kulturstøtte i den EF-politik for byeme, der er ved at blive fastlagt. Samtidigt hermed påvirkes de regionale eller lokale kulturer hele tiden udefra af andre regioner og andre lande. Dette forhold påpeges i Kommissionens indkaldelse af forslag vedrørende lokale myndigheder (1995-1999)2. tværregionalt samarbejde fra regionale og Efter de gældende regler kan kulturelle aktiviteter kun finansieres under strukturfondene, hvis de er relevante for regional eller lokal udvikling. De skal med andre ord være varigt beskæftigelsesfremmende og indgå i strategien for den lokale eller regionale udvikling. Der er tre årsager til, at kultur spiller en vigtig rolle for den regionale udvikling. Kultur er for det første en kilde til beskæftigelse; aktiviteter i forbindelse med kulturarven samt kulturelle produkter og kulturel virksomhed skaber beskæftigelse - både direkte og indirekte. Kultur er for det andet en stadigt mere afgørende faktor i forbindelse med placeringen af nye investeringer, idet den kan indvirke positivt på en given regions image og gøre den mere attraktiv. Endvidere kan kultur spille en vigtig rolle i forbindelse med renovering af ugunstigt stillede byområder eller landområde. For det tredje kan kultur spille en positiv rolle i forbindelse med fremme af den sociale integration og derigennem bidrage til at øge den sociale samhørighed. /. Kulturs beskæftigelsespotentiale Man mangler stadig oplysninger om forholdet mellem kultur og jobskabelse på regionalt plan, og der foreligger endnu ikke generelle undersøgelser eller oplysninger om EU som helhed. Dette skyldes for det første, at kultursektoren ikke er homogen, og at der fra den ene medlemsstat til den anden endvidere er meget store forskelle på den statistiske definition og klassificering af kultur. (C(95)253/l 1), EFT nr. C 253 af 29. 9. 1995. På trods af manglen på sammenlignelige statistikker aftegner der sig imidlertid visse generelle tendenser. I Kommissionens dokument om initiativer vedrørende lokal udvikling og beskæftigelse understregede man allerede kulturens betydning for den økonomiske udvikling og jobskabelsen3. Kulturprojekterne er ofte knyttet direkte eller indirekte til fremme af turisme. Uafhængigt af turismen bidrager kultur imidlertid også direkte eller indirekte til beskæftigelsen og til den regionale udvikling - blot på andre måder. For at øge beskæftigelseseffekten af den indsats, der gøres på det kulturelle område, skal der investeres i promovering af de pågældende lokaliteter og kulturelle projekter, der modtager støtte, og i forbedring af de tilhørende tjenesteydelser. Turisme og kultur er to områder, der styrker hinanden gensidigt, og de kan, hvis de modtager en passende støtte, øge effekten af den beskæftigelsesfremmende indsats, der gøres med strukturfondene. Hotelkapaciteten kan være en vigtig faktor. Udvikling af kultur ÙS turisme i landdistrikter For Vautra Sverige ydes 20% qf bevillingerne fra strukturfondene medprogrammet for I99^J999^^rmålSb^cifiktilområaetti4rimteoghfltt4r. Formålet hermeder bla* ai gennemføre en markedsundersøgelse! at foretage m opgørelse mer de tokale kulturelle ressourcer og at yde stolle til faciliteter somfeks^ museer og andre kulturelle institutioner, Det menes, at foranstaltningen direkte elkr inéreke til skah 109 nye arhejdsplaaser a) Direkte beskæftigelseseffekt Kultur bidrager direkte til beskæftigelsen gennem etablering af nye virksomheder, navnlig små og mellemstore virksomheder. Hertil kommer, at uddannelse på det kulturelle område øger regionernes beskæftigelsespotentiale. Ny kompetence og nye jobtyper i tilknytning til kultur giver yderligere muligheder for jobskabelse. Kooperativer, sammenslutninger og fonde, der ofte arbejder med sociale tabere eller arbejdsløse, spiller i den sammenhæng en afgørende rolle. Udviklingen inden for kulturelle produkter og kulturel virksomhed, der er resultatet af en ny livsstil, skaber øget beskæftigelse, især i sektorer, der har tilknytning til multimedier og informationssamfundet. SEK(95) 564, marts 1995. Støtte til kulturel virksomhed øg medier fDet Forenede Kongerige indgår der i flere programmer mider mal 2for perioden 1994* 199$en specifik aktion vedrorende stolte til kulturel virksomhed Prioriteterne for disse programmer afhænger af de regionale karakteristika ("Kulturel servtee og "Turisme, kulturel virksomhed og uéiyttelse afbilledet*1 om). / visse proéètiomsemce\ store områder (Manchester, lancashire^ Cheshire, North East, London, Yorkshire og Humberside) er mellem 11 og 17% af de samlede strukturfondsbevillinger øremærket til kultur. I det samlede programmeringsdokument for den nordvestlige del af England (Manchester, Lancashire og Cheshire) indgår derf eks. slotte til kulturel virksomhed og medierne under prioriteten "Twisme og kulturd virksomhed og udnyttelse afbilledet1** Formålet med denne aktion er følgende: ~. at stimulere væksten og fremme beskæftigelsen på langt sigt gennem en koordineret strategi for kulturel virksomhed (navnligfor små og mellemstore virksomheder); at ttdttytfe vækst*- og beskæftigelsespotentialet i medievirksomheder (herunder også i informaiionssamftmdet); at forbedre miværk ogsamarbejde htaen for kulturelvirksomhed;. Det anslås, af omkring 700 virksomheder vil modtage støtte, hvilket vil skabe eller opretholde 2 000arbejdspladser. Det anslås, at der blev ydet en direkte kulturstøtte på omkring 400 mio. ECU under strukturfondsprogrammerne for perioden 1989-1993. Tallene for de enkelte programmer skal imidlertid tages med forbehold. Eftersom indsatsen på det kulturelle område ofte falder ind under foranstaltninger med forskellige benævnelser, råder man i realiteten ikke over præcise tal. De tilsyneladende begrænsede midler, strukturfondene bevilliger til kultur, bør vurderes på grundlag af den opnåede kvalitative effekt. Der er langt færre omkostninger forbundet med kulturstøtten end med de investeringer, der er nødvendige til andre infrastrukturer, men den kan i ligeså høj grad medvirke til at gøre en lokalitet mere attraktiv. Bevaring af historiske bvanlnver Mellem 19S6 og 1992 blev der med det integrerede middelhavsprogram (IMP) for Kreta, med bistand fra EFRUt ydet stolte til de historiske lokaliteter Chania og Rethinnon (Gwkentand), EFMdraget til finansiering af de samlede omkostninger (7 mio. ECU) beløb sig tit4f9 mio. EClt Foranstaltningerne omfattede stabilisering og restaurering af historiske mattumentersamtforbedringafdet omgivende miljo og af adgangsforholdene. Detteprogram er et eksempel på en kombination af bevaring af arkitektoniske værdier og fortearingafmiljøet, som medvirker til i højgrad al øge depågældenae steders være som EFRÙ bidrog under EF*støttemmmen for Italien for perioden 1989*199$ til restaurering aftagøpe&ole-sløttet i Avigliano (regionen Basilicataf Dette projekt er el godt eksempel på en kombif talion af bevaring af kulturværdier på den ene side og kommerciel udnyttelse, kulturelforskning og miljøbeskyttelse på den anden Slottet vil i første omgang blive benyttet effen institution, der er atmarligfor restaurering og genanvendelse af historiske monumenter i Syditalien og for overmgningafmiljoeU Derefter overtages slottet af det nationale center for skovovervågning. Herudover organisererslotskooperativet, der har hjemme i den istandsatte bygnings udflugter med guide, konferencer, udstillinger samt koncerter og teaterforestillinger; kooperativet driver endelig en restawxtntfor ae besøgende. b) Kulturs indirekte beskæftigelseseffekt og dens image-betydning - forbedring af lokaliteternes kvalitet Skillelinjen mellem de direkte og de indirekte effekter ligger ikke fast: på langt sigt suppleres de direkte effekter ofte af de indirekte effekter. Som eksempel kan nævnes støtte til igangsættelse af teatre, koncertsale eller museer. Effekten af kulturelle arrangementer kan ikke kun måles gennem en stigning i antallet af turister. Etableringen af små eller mellemstore virksomheder med tilknytning til kultursektoren leverandører, byggevirksomheder, uddannelsescentre og (kulturelle reservationsservice) udgør således et stadigt større beskæftigelsespotentiale. serviceydelser, Man undervurderer stadigvæk kulturens indirekte effekter og den betydning, den kan have med hensyn til at forbedre en regions eller en lokalitets image. Kulturlivet er i stadig højere grad en del af det miljø, der tiltrækker investeringer, navnlig i de moderne og nyskabende sektorer. I en verden, der er præget af voksende mobilitet, tager beslutningstagerne (som afgør placeringen af investeringer) hensyn til faktorer som det kulturelle og naturlige miljø, når der skal træffes et valg mellem konkurrerende lokaliteter (der er ofte en meget tæt sammenhæng mellem valg af levested og valg af arbejdssted). 2. Kultur, lokaludviklingsinitiativer og varig udvikling De kulturelle foranstaltninger er særligt effektive, når de indgår i en strategi for bæredygtig udvikling. Den økonomiske udvikling, den sociale samhørighed, miljøbeskyttelse og indsatsen på det kulturelle område er tæt forbundet og ikke nødvendigvis i modstrid med hinanden. Kultur, bœredvsûs udvikHnsøsindustrielomlæenins »Zechwbuhn Ruhrgeftiet* (tyskland) er & godt eksempel på integrering af kultur i en strategiforbœreayg^guâviMing. Strukturfondene biarager underËEQffARÏÏ {19&4» 1997) til istandsættelse af et ubenyttet jernbanenet mellem kul* og staJproduktionsankeg. En stor delafprojektet vedrøreristandsættelse af nettets garnie banegårde og tilhørende bygningen som er af industriarkitektonisk værdi for regionen Derme integreringqf industrielle værdier i et startprogram til fremme af turisme og byudvikling (som samtidig omfatter genanvendelse af ubenyttede inaustriomrâaer) viser, hvorledes hdtur kan inddragesifokaludviktingsstrategler* samtidigmedatregionensImageforbears, ogder tiltækkes turister og skëes arbejdspladser, Dette gælder især på lokalt plan, hvor ofte meget specifikke betingelser er afgørende for udviklingsstrategiernes succes (dvs. "det lokale programmer1: lokal nyskabelses- og virksomhedskultur, organisering af lokalsamfundet, teknisk kompetence og specifik arkitektur); dette er årsagen til, at lokaludviklingsinitiativerne er et vigtigt redskab til udnyttelse af de kulturelle aktiver. Kultur kan f. eks. i vid udstrækning indgå i byudviklingsstrategier, fordi de kulturelle infrastrukturer gør byerne mere attraktive, forbedrer deres livskvalitet og giver dem et bedre image, mens produktive investeringer i kulturel virksomhed skaber beskæftigelse på lang sigt. Kulturel uddannelse ou byfornyelse Et andet bemærkelsesværdigt eksempel på integrering af kultur i et byfornyelses-projekt er istandsættelsen af Marseille's gamle bydel med "Cité de la musique" i Betsunce-foartereL Projektet (hvis samlede omkostninger helober sig til W mux IX *U) har modtaget 4 mio, ECU fra EFHU, idet der er tale om et hyptlo/projekt, som er omfattet af artikel 10 i BFRU- fororaningeti Projektet vedrører musikuddannelse for studerende, gymnasieelever, arbejdstagere og beboere i kvarteret Det bygger på en kulturpoliiik, hvori indgår multikulturel musik kreativitet, visuel fremstilling og koncerter, hvorigennem kvarterets dårligst stillede - unge, arbejdsløse indvandrere - tilbydes nogle faste holdepunkten Be herigennem hjælpes til at skabe sig en identitet og planlægge deres fremtid samt til at etablere en kommunihilion mellem kvarteret* beboere og dem, der lever anare steder i byen; der kan herved skabes større abet/hed og bedre social og kulturel integration* tø De kulturelle aktiviteter tilskynder ofte personer med utilstrækkelige kvalifikationer eller handicappede, som er truet af udstødelse fra arbejdsmarkedet, til at gøre en indsats for at opnå social og økonomisk reintegrering. Kultur, social integration, uddannelse os> turisme l Kolding har en gruppe unge arbejdsløse ombygget en tidligere russisk i^bådtil en turistattraktion. Projektet er blevet slottet cif de komnnmate myndigheder og£$F(4Q%) under mål 3, og man har under dets gennemforelse kunnet kombinere praktMe og teoretiske erfaringer Efter en grundliggende uddannelse (historie, sprog ag turistguide* kursus) kunne deltagerne vcelga mellem forskellige kurser (elektronik marketing og metalarbejde) og praktisk uddannelse (forlagsvirksomhed, kommunikation, oprettelse af et u~bådsmuseum osv. f 1 lobet af de første tre ar deltog 110 personer i projektet, og 69 af disse fandt et arbejde eller er under uddannelse. I landdistrikterne er produkterne og aktiviteterne ofte tæt knyttet til regionens kulturelle arv. Som eksempler på denne kulturelle arv kan nævnes fester i forbindelse med vinhøsten, lokale brødfremstillingstraditioner eller de særlige former for græsningsskifte i Alperne. Samtidigt med, at disse traditioner frembyder muligheder for at fremme regional udvikling og turisme, styrker de også befolkningernes identificering med deres region. Under LEADER-initiativet har mange projekter f. eks. tilknytning til kultur. De medvirker til at fremme den regionale identitet, til at udnytte kulturarven og etablere permanente kulturelle infrastrukturer (egnsmuseer, kulturcentre samt tilrettelæggelse af specifikke aktiviteter (festivaler og "rejsende" biografer). De kulturelle aktiviteter er særligt effektive, fordi de kan trække på regionernes eget potentiale; til gengæld bidrager støtten til kulturelle produkter og kulturel virksomhed til at styrke dette potentiale. Som oftest er virksomhederne på det kulturelle område afhængige af lokale eller regionale netværk af leverandører og kunder, og de er derfor mere snævert knyttet til deres region eller det sted, hvor de er beliggende, end hvor der er tale om andre former for produktiv investering. Hertil kommer, at kulturel virksomhed oftest er meget arbejdskraftintensiv og derfor også udgør et væsentligt bidrag på beskæftigelsesområdet. Kulturel investering regionernes (herunder konkurrenceevne og er af stor betydning for den regionale og lokale økonomiske trivsel. infrastmkturer og kulturarven) i virksomheder, forbedrer Kulturel virksomhed os kulturarv som en integrerende del af etløkaludviklinesinitiativ Temple bar-projektet i Dublin er et eksempel på byfornyelse i et forsømt boligkvarter gennem etablering af faciliteter til udvikling (tf små og mellemstore virksomheder på det kulturelle område. Projektet er et skoleeksempel på integrering af kultur i englobai strategi til lokaludvikling omfattende forskellige aspekter som f eks. boliger* miljø, forretninger, restauranter og hoteller samt marketing. Der er tale om et langsigtet projekt, som har omfattet etablering af forskellige kulturelle centre (centerfor irsk film, værksteder for kunstnere, kunstgallerier, udstillingslokaler, et vikingemuseum, et smykkeværksted, borneteater osv. f Der organiseres ofte festivaler. / løbet af fire år (indtil december 1995) blev der investeret 120 mio, ECU fra den offentlige sektor (Fællesskabet og Irland) og 70 mio. ECU fra den private sektor; der er blevet skabt 1 200 job i kidtursektoren og i servicesektoren; 72 nye virksomheder har etableret sig i Temple Bar, og 150 personer er blevet uddannet på kultur- og miljøområdet Temple Bar betragtes nu som den tredjevigtigste turistattraktion i Dublin En hensigtsmæssig inddragelse af kultur i udviklingsstrategier for turisme og økonomi medvirker i højere grad til at skabe en bæredygtig lokal eller regional udvikling end isoleret skabelse af nye turistattraktioner. Kultur kan i en kombination med traditionelle former for masseturisme (f eks. i kystområder eller på vintersportssteder) medvirke til at fremme alternative former for turisme, der er mindre koncentrerede og samtidigt mere bæredygtige. Kultur kan endvidere medvirke til at skabe aflastning i højsæsonen og tiltrække turister i lavsæsonperioder og derigennem være til gavn for beskæftigelsen. Bevaring af arkæologiske fund oe turisme uden for sæsonen EPRUhar wider fterfotidsregionalprogranimet for Sicilien ydet støtte til udgrawiingeri byen Segesta i øens nordvestlige del Denne slotte, som beløber sig til S mia £CU. har gfortdetmuligt at finansiere en stor del af programmel, herunder afdækangm af Agora, \ åen gamle bymur^ samt af en gammel arabisk by og en senere normannisk bosættelse. Stedet tiltrækker mange turister hele året rundt og er et eksempelpå strukturfondenes ; Udrug dl turisme udenfor sæsonen og varige job i tilbiyttùng dl kultur. Om foråret og mrnuerengetuiemføres der endvidere kulturelle arrangemetiter (teaterforestillinger og fømerter) idet antikke græske teater. 3. Tværregionale og internationale kulturelle udvekslinger - en specifik rolle for Fællesskabet Ligesom inddragelsen af kulturelle projekter i strategierne for lokal eller regional udvikling er af afgørende betydning, så kan det af hensyn til nyskabelse også være nyttigt, at der udveksles erfaringer mellem regioner eller lokaliteter med forskellige kulturelle situationer. En sådan udveksling kan være et redskab, der gør det muligt for lokalsamfundene og regionerne selv at sikre den bedst mulige udnyttelse af deres kulturelle værdier (f. eks. i forbindelse med marketing), i stedet for at lade specialister uden for regionen varetage denne opgave. Kommissionen spiller en særlig rolle i denne forbindelse gennem sin støtte til etablering af nødvendige kontakter. I tidens løb er mange projekter vedrørende grænseoverskridende kultursamarbejde blevet finansieret under strukturfondsprogrammerne. Den seneste indkaldelse af forslag vedrørende tværregionalt kultursamarbejde, der blev foretaget i henhold til artikel 10 i EFRU-forordningen, vedrører i særlig grad dette emne, og der tilskyndes til samarbejde fra nu af og frem til 1999 på følgende områder: historiske og arkitektoniske kulturværdier industrielle og teknologiske kulturværdier håndværkskulturværdier 11 Denne aktion har til formål at: fremme en integreret fremgangsmåde i forbindelse med udvikling ved at mobilisere de regionale og lokale aktører på det politiske og administrative område i den offentlige og den private sektor og ikke-udbyttegivende institutioner; fremme udveksling af erfaringer og knowhow på det kulturelle område mellem regionale og lokale myndigheder med henblik på at opnå større EF-samhørighed; fremme anvendelsen af ny informations- og kommunikationsteknologi; Ud af 228 støtteberettigede projekter har Kommissionen udvalgt 33, som lægger vægt på tværregionalt samarbejde og lokaludvikling. Projekterne vedrører navnlig nyskabende fremgangsmåder i de berørte områder. Sumtnmkt^tmnf uftværretdmuH $#mtobeîderkuïturoë m tekwtøé Megtoneræt%bpmiellkmMM Newcastle (Ug) vilanfm^Åniwerpen ØEL} via internet éxée et virtuelt museum før &m fâstor&t m# M& har tilfomàtatfiemw twismm WåUbiaragermedWø W ECU vgdz samlede projektomkostninger er på 1M& tnia ECU ToscamffT)* Porto (POfy og I forbindelse med lokale initiativer i landdistrikter er de kulturelle aspekter integreret i det tværregionale EF-net, der støttes under LEADER-initiativet. Netværket gør det muligt at etablere kontakter og diskussioner mellem lokale aktionsgrupper om emner som feks. regional identitet eller salgsfremme for regionale produkter. Der ydes også støtte til gennemførelse af tværnationale projekter som feks. Celtic Route, der er blevet til i samarbejde mellem LEADER-grupper i Frankrig og Det Forenede Kongerige. III. BEGRÆNSNINGER OG MULIGHEDER: FREMTIDSUDSIGTER Sammenholdt med anden støtte, som Fællesskabet specifikt yder til kultur, er strukturfondene allerede den største finansielle bidragsyder til projekter, der har direkte eller indirekte tilknytning til kultur. Der er stadigvæk ubenyttede muligheder for at støtte kulturen, selv inden for rammerne af de eksisterende forordninger. Eftersom der findes et stort kulturelt potentiale i Fællesskabets dårligst stillede regioner, er strukturfondenes støtte til kulturelt orienterede projekter velegnet til at styrke deres svage økonomi. Inddragelsen af den kulturelle dimension i strategier til fremme af turismen gør det muligt at skabe mere afbalancerede og bæredygtige former for turisme; herigennem kan kultur bidrage til at øge beskæftigelsen. 12 Da kulturlivet i stigende grad betragtes som en faktor, der er vigtig for en regions image og for dens evne til at tiltrække investorer, frembyder kultur nye måder, hvorpå man kan modvirke den industrielle tilbagegang. Den kulturelle virksomhed og de kulturelle produkter har et stort vækstpotentiale og er derfor på langt sigt beskæftigelsesfremmende. En virksomhed, der arbejder med kultur, og som er inddraget i byudvikling, kan bidrage med kreative og nyskabende elementer til byfornyelse. Udnyttelse af industrielle og teknologiske værdier i disse områder kan ligeledes bidrage til alternativ jobskabelse. I landdistrikter frembyder udnyttelsen af kulturarven samt kulturelle produkter og aktiviteter nye muligheder for at modvirke affolkningen, og den kan medvirke til at tiltrække nye erhvervsaktiviteter. Det er af afgørende betydning, at man inddrager kultur i strategier til udvikling af landdistrikter med henblik på at gøre traditionelle aktiviteter til aktiver for den regionale udvikling og turisme; kultur er endvidere vigtig for landbefolkningernes identificering med deres hjemegn. /. Støtte til kulturelle aktiviteter på medlemsstaternes initiativ Arten af den kulturstøtte, der ydes under EF-støtterammerne og EF-initiativerne, afhænger af medlemsstaternes strategier og ideer på området og dermed også af de berørte regioner og lokale myndigheder. Anvendelsen af en "bottom-up"-metode ved fastlæggelsen af de kulturelle aktiviteter er i overensstemmelse med den tætte sammenhæng mellem kultur og regionernes eget potentiale. 1 forbindelse med tværregional udveksling af erfaringer på kulturområdet bør alle aktioner tage sigte på at forny snarere end på at efterligne, samtidig med at de udnytter det potentiale, der findes i regionerne. til kultur bør Den øgede støtte i den forbindelse vurderes på baggrund af sit jobskabelsespotentiale, sin indflydelse på den regionale udvikling og sin integrering i regionale og lokale udviklingsinitiativer. Kultur er ikke kun en regional eller national arv, den er også et økonomisk aktiv. Man bør større beskæftigelsesmuligheder, der ligger i kulturprodukter og nyskabende og kreativ kulturel virksomhed, navnlig i forbindelse med multimedier og informationssamfundet. Kommissionen opfordrer medlemsstaterne til at foreslå nyskabende og kommercielle foranstaltninger, der går langt ud over den traditionelle støtte til kulturarven eller til turisme. i fremtiden gøre mere brug af de stadigt Man vil kunne styrke samspillet mellem strukturfondene og den kulturelle indsats gennem anvendelse af traktatens artikel 130 A og 128 samt nærhedsprincippet. I fremtiden vil det være nødvendigt at behandle støtteberettigelsen af kulturelt orienterede udviklingsprojekter med smidighed, således at der tages hensyn til de forskellige vilkår og behov i regionerne. Kriterier for støtteberettigelse - og eventuelt fastlæggelse af evalueringsmetoder - vil kunne bidrage til at skabe klarhed om strukturfondenes bidrag til kulturen. 13 Man bør endvidere søge at forbedre kendskabet til forholdet mellem kulturelle initiativer, image og regional udvikling, herunder især med hensyn til beskæftigelse (dvs. image-input og - output), og der bor foretages en evaluering af jobskabelsespotentialet, som viser omkostningseffektiviteten. 2. Pilotprojekter under EFRU-forordningens artikel 10 EFRU-forordningens artikel 10 vil fortsat give Kommissionen mulighed for at yde støtte til projekter, der kræver særlige retningslinjer eller særlig koordinering på EF-plan. De erfaringer, der indhøstes gennem projekter vedrørende tværregionalt kultursamarbejde frem til 1999, kan efter en 2-årig forsøgsperiode anvendes til at fastlægge nye retningslinjer for deres anvendelse og videreformidling under EF-støtterammerne og -initiativerne. Artikel 10 i EFRU-forordningen er endvidere en bestemmelse, som fortsat skal anvendes til forsøgsforanstaltninger, der går ud over EF-støtterammemes og -initiativernes rækkevidde, som feks. udveksling af erfaringer eller nyskabelse på det kulturelle område. Det vil i de kommende år derfor blive forsøgt at skabe synergi mellem denne indsats til fremme af regional udvikling og regionalt samarbejde og den indsats, der gøres inden for rammerne af Fællesskabets kulturelle programmer. Det vil bl. a. blive nødvendigt at styrke den fælles kulturarv og fremme bevidstheden hos medlemsstaternes borgere om, at de også er EU- borgere. IV KONKLUSION Kulturens voksende betydning for den regionale udvikling skal dels ses på baggrund af en omlægning af økonomien, dels som et resultat af en ny livsstil. Set i det perspektiv bør kultur udnyttes i højere grad for at styrke og diversificere det lokale og regionale udviklingspotentiale i både de dårligst stillede regioner og i regioner, hvor der sker strukturelle ændringer. Kultur betragtes ofte isoleret i forhold til andre udviklingsfaktorer eller i forbindelse med image; det er imidlertid vigtigt i højere grad at betragte den som en fuldgyldig del af de regionale og lokale beskæftigelsesstrategier. For at øge effekten på nyskabelse og beskæftigelse bør man styrke synergien mellem støtte til kultur inden for rammerne af strukturfondene og andre programmer, der vedrører dette område (feks. FoU-programmer vedrørende multimediestøttenetværk under ESPRIT, Media II og Info 2000). Strukturfondenes støtte til kultur gør det ikke kun muligt at bevare og udvikle kulturelle aktiver (dvs. kulturarven), men også at foretage produktiv investering i kulturel virksomhed og kulturelle produkter. Kulturel virksomhed og kulturelle produkter er et hurtigt voksende område i den private sektor med et betragteligt vækstpotentiale - ikke mindst når der er tale om aktiviteter, som har tilknytning til medierne. 14 Den rolle, strukturfondene kan spille i denne forbindelse, er endnu ikke blevet udnyttet fuldt ud. I kraft af programmernes udformning og den betydning, man tillægger udviklingsmodeller, der er baseret på det lokale potentiale, spiller medlemsstaterne og regionerne en central rolle med hensyn til at øge vægtningen af den kulturelle indsats under strukturfondene. 15 ISSN 0254-1459 KOM(96) 512 endelig udg. DOKUMENTER DA 01 16 04 Katalognummer : CB-CO-96-599-DA-C ISBN 92-78-11735-8 Kontoret for De Europæiske Fællesskabers Officielle Publikationer L-2985 Luxembourg /c


title: Sammlung von Texten, die der Rat in der Zusammensetzung der Minister für Zusammenarbeit in Entwicklungsfragen verabschiedet hat.

eurovoc_concepts:
EU policy
development aid


title: VERORDNUNG (EG) Nr. 2219/96 DER KOMMISSION vom 20. November 1996 zur Änderung der im Zuckersektor für bestimmte Erzeugnisse geltenden repräsentativen Preise und zusätzlichen Einfuhrzölle

eurovoc_concepts:
CCT duties
import
raw sugar
representative price
sugar product
white sugar


title: Die Informationsgesellschaft ist auch Sache der Frauen.

eurovoc_concepts:
change of job
consumption
new technology
participation of women
technical education


title: Regolamento (CE) n. 2215/96 della Commissione del 20 novembre 1996 recante misure derogative per il «Glühwein»

eurovoc_concepts:
derogation from EU law
flavoured wine
food technology
fruit product
labelling
preparation for market

formats: html pdfa1b print


title: 96/701/EY: Komission päätös, tehty 20 päivänä marraskuuta 1996, Euroopan maatalouden ohjaus- ja tukirahaston (EMOTR) tukiosastosta varainhoitovuonna 1992 rahoitettuja menoja koskevien jäsenvaltioiden tilien sekä tiettyjen varainhoitovuoden 1993 menojen tarkastamisesta ja hyväksymisestä tehdyn päätöksen 96/311/EY muuttamisesta (Ainoastaan saksan-, espanjan-, kreikan- ja italiankieliset tekstit ovat todistusvoimaisia)

eurovoc_concepts:
Community budget
EAGGF Guarantee Section
agricultural expenditure
aid to agriculture
closing of accounts
financial year


title: KOMMISSIONENS FORORDNING (EF) Nr. 2211/96 af 20. november 1996 om fastsættelse af eksportrestitutionerne for hvidt sukker og råsukker i uforarbejdet stand

eurovoc_concepts:
export refund
raw sugar
white sugar


title: ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ, ΣΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ, ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ - ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ - Συμβολή στην απασχόληση

eurovoc_concepts:
Structural Funds
culture
economic and social cohesion
job creation
regional development

text: ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ Βρυξέλλες, 20. 11. 1996 COM(96) 512 τελικό ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ, ΣΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ, ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΙΙΗ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ Συμβολή στην απασχόληση Ι. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ποικιλομορφία της πολιτιστικής κληρονομιάς της Ευρώπης είναι ένα από τα πολυτιμότερα πλεονεκτήματα της. Αποτελεί ουσιαστικό στοιχείο της ταυτότητας της ηπείρου μας. Αλλά οι δυνατότητες του πλεονεκτήματος αυτού, όπως και οι δυνατότητες καινοτομίας που προσφέρει, δεν αξιοποιούνται ακόμη πλήρως. Το Λευκό Βιβλίο "Ανάπτυξη, ανταγωνιστικότητα, απασχόληση" προσδιόρισε τον πολιτισμό ως ένα τομέα που προσφέρει προοπτικές απασχόλησης. Στην πρόσφατη ανακοίνωση της με τίτλο "Κοινοτικές διαρθρωτικές παρεμβάσεις και απασχόληση1, η Επιτροπή πρόσφερε ένα πλαίσιο αναφοράς για επενδύσεις υψηλής έντασης εργασίας επιδοτούμενες από τα Διαρθρωτικά Ταμεία. Η αυξανόμενη σημασία του πολιτισμού συνδέεται στενά με την πρόσφατη εξέλιξη της οικονομικής ανάπτυξης. Κατά πρώτον, η επέκταση του πολιτισμού συνδέεται με την εξέλιξη των κοινωνιών, η οποία χαρακτηρίζεται από την οπισθοδρόμηση των παραδοσιακών βιομηχανιών προς όφελος των υπηρεσιών. Κατά δεύτερον, η εξέλιξη του τρόπου ζωής (και ειδικότερα η αυξημένη κινητικότητα) και η αύξηση του ελεύθερου χρόνου δημιουργούν ισχυρότερη ζήτηση για δραστηριότητες αναψυχής, και ιδίως πολιτιστικές. Οι δύο αυτές τάσεις τείνουν να ενθαρρύνουν τις βιώσιμες από οικονομική άποψη πλευρές του πολιτισμού. Ο πολιτιστικός τομέας χαρακτηρίζεται ολοένα και περισσότερο από στενές και πολύμορφες διασυνδέσεις μεταξύ της πολιτιστικής ζωής (δημόσιοι πολιτιστικοί και κοινωνικοπολιτιστικοί οργανισμοί: θέατρα, μουσεία, καλλιτεχνικά κέντρα, αστικά ή αγροτικά καλλιτεχνικά αξιοθέατα, σχολές τέχνης και μουσικής κλπ. ) και της πολιτιστικής οικονομίας (αγορά μουσικής, τέχνης, λογοτεχνίας και βιβλίου, κινηματογραφική, βιντεοταινιών· παραγωγή φωτογραφία, σχεδιασμός, πλαστικές τέχνες και θεάματα, αρχιτεκτονική, χειροτεχνία, προστασία ιστορικο'νν μνημείων, τουρισμός). τηλεοπτική παραγωγή και Στο πλαίσιο αυτό, ο πολιτισμός μπορεί να συμβάλει σημαντικά στην απασχόληση. Τα πολιτιστικά προϊόντα και βιομηχανίες προσφέρουν δυνατότητες δημιουργίας θέσεων απασχόλησης, οι οποίες υπερβαίνουν σαφώς τα αποτελέσματα των περισσότερο "κλασικών" μέτρων, όπως η διαφύλαξη ή η αξιοποίηση της πολιτιστικής κληρονομιάς. Ο πολιτισμός δεν είναι μόνο μια ασχολία του δημοσίου που προκαλεί πρόσθετες δαπάνες· κατέχει επίσης αυξανόμενο μερίδιο της ιδιωτικής οικονομίας, όπου διαθέτει ισχυρές δυνατότητες ανάπτυξης, και είναι φορέας στοιχείων δημουργικότητας, καινοτομίας και παραγωγής που είναι ευεργετικά για τις περιφερειακές και τοπικές οικονομίες. Για παράδειγμα, ο πολιτισμός συμβάλλει ευρέως στην ανάπτυξη περιεχομένου και εφαρμογών, η οποία αντιπροσωπεύει ένα-από τα κύρια στοιχεία της ανταγοννιστικότητας στην κοινωνία των πληροφοριών. Το άρθρο 130 Α της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση προβλέπει ότι η Κοινότητα προωθεί τις ενέργειες που ενισχύουν την οικονομική και κοινωνική συνοχή. Υπό τις προϋποθέσεις που θα αναπτυχθούν παρακάτω, οι πολιτιστικές ενέργειες μπορούν να υπαχθούν στο πεδίο εφαρμογής της διάταξης αυτής. Εξάλλου, το άρθρο 128 της Συνθήκης διευκρινίζει ότι η Κοινότητα λαμβάνει υπόψη τις πολιτιστικές πτυχές, όταν αναλαμβάνει δράση στο πλαίσιο των άλλων πολιτικών της. COM (96) 109 τελικό της 20ής Μαρτίου 1996. Είναι πολύ δύσκολο να δοθεί ένας γενικός ορισμός του πολιτισμού που να αποδίδει πλήρως την ποικιλομορφία του. Το άρθρο 128 παράγραφος 2 της Συνθήκης προβλέπει ότι η Κοινότητα διαδραματίζει ρόλο (συντονισμού, στήριξης ή συμπλήρωσης της δράσης των κρατών μελών) στους τομείς τους σχετικούς με τη βελτίωση της γνώσης και της διάδοσης του πολιτισμού και της ιστορίας των ευρωπαϊκών λαών, με τη διατήρηση και την προστασία της πολιτιστικής κληρονομ,ιάς ευρωπαϊκής σημασίας, με τις μη εμπορικές πολιτιστικές ανταλλαγές, καθώς και με την καλλιτεχνική και λογοτεχνική δημιουργία (συμπεριλαμβανομένου του οπτικοακουστικού τομέα). Αν και δεν αναφέρουν ρητά τον πολιτισμό, οι κανονισμοί των Διαρθρωτικών Ταμείων προσφέρουν ορισμένες δυνατότητες ενίσχυσης πολιτιστικών ενεργειών στο πλαίσιο παραγωγικών επενδύσεων που επιτρέπουν τη δημιουργία ή τη διατήρηση α) σταθερών θέσεων απασχόλησης (άρθρο 1 στοιχείο α) του κανονισμού ΕΤΠΑ) β) επενδύσεων σε έργα υποδομής (άρθρο 1 στοιχείο β) του κανονισμού ΕΤΠΑ) γ) της ανάπτυξης του ενδογενούς δυναμικού των περιφερειών με μέτρα τόνωσης και ενίσχυσης των πρωτοβουλιών τοπικής ανάπτυξης (άρθρο 1 στοιχείο γ) του κανονισμού ΕΤΙ Ι Α) 6) προγραμμάτων κατάρτισης και δράσης για την απασχόληση στον επεκτεινόμενο τομέα του τουρισμού και της αναψυχής, όπως και στον τομέα των τεχνών (άρθρο 1 του κανονισμού ΕΚΤ) της των ενθάρρυνσης τουριστικών και βιοτεχνικών επενδύσεων ε) (συμπεριλαμβανομένης γεωργικές εκμεταλλεύσεις) όπως και, στο πλαίσιο του στόχου 1, της ανακαίνισης και της ανάπτυξης των αγροτικών οικισμών καθώς και της προστασίας και της διατήρησης της αγροτικής κληρονομιάς, εάν δεν χρηματοδοτούνται από το ΕΤΠΑ (άρθρο 5 κανονισμού ΕΓΤΠΕ). της κατοίκησης στις της βελτίωσης Υπάρχουν επίσης δυνατότητες ενίσχυσης καινοτόμων πρότυπων πειραματικών έργων που ευνοούν ειδικότερα την ανταλλαγή εμπειριών και τη συνεργασία μεταξύ περιφερειών ή οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης (άρθρο 10 ΕΤΠΑ, άρθρο 6 ΕΚΤ, άρθρο 8 ΕΓΤΠΕ, άρθρο 4 ΧΜΠΑ). Η παρούσα ανακοίνωση ασχολείται με τον πολιτισμό μόνο στο μέτρο που συνδέεται με την οικονομική και κοινωνική συνοχή και με την περιιρερειακή ανάπτυξη που επωφελούνται από την παρέμβαση των Διαρθρωτικών Ταμείων. Εντάσσεται στη γενική προοπτική του εντοπισμού, στο πλαίσιο των παρεμβάσεων των Διαρθρωτικών Ταμείων, περιοχών που παρουσιάζουν δυνατότητες απασχόλησης που ακόμη δεν χρησιμοποιούνται πλήρως. Επιδιώκει να θέσει τις βάσεις μιας συζήτησης σχετικά με την έκταση της ενίσχυσης που μπορούν να προσφέρουν τα Διαρθρωτικά Ταμεία στον πολιτισμό με το σημερινό κανονιστικό πλαίσιο. Π. ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ Ο πολιτισμός συνδέεται με την περιφερειακή ανάπτυξη και με την ίδια την έννοια της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής. Πράγματι, ο πολιτισμός με το σύνθετο χαρακτήρα του εκq)ράζει την περιφερειακή ή τοπική ταυτότητα και το ενδογενές δυναμικό μιας περιφέρειας. Οι πολιτιστικές δραστηριότητες είναι ιδιαίτερα ένα σημαντικό χαρακτηριστικό των ευρωπαϊκών πόλεων. Είναι επομένως ουσκόδες να ενσωματωθεί η ενίσχυση για τον πολιτισμό που χορηγείται (υιό τα Διαρθρίοτικά Ταμεία στην κοινοτική πολιτική για την πόλη, η οποία βρίσκεται στο στάδιο της εκπόνησης. Παράλληλα, ο περιφερειακός ή τοπικός πολιτισμός υφίσταται διαρκούς διαπεριφερειακές ή διεθνείς επιρροές. Η πρόσφατη πρόσκληση της Επιτροπής για την υποβολή προτάσεων διαπεριφερειακής πολιτιστικής συνεργασίας εκ μέρους των περιφερειακών και τοπικών αρχών (1995-1999)2 ανεγνώρισε ρητά τον δεσμό αυτό. ισχύοντες κανονισμούς, οι πολιτιστικές δραστηριότητες Σύμφωνα με τους μπορούν να τύχουν χρηματοδότησης από τα Διαρθρωτικά Ταμεία, μόνον εάν συνδέονται με την περιφερειακή ή τοπική ανάπτυξη. Με άλλα λόγια, πρέπει να συμβάλλουν στη δημιουργία σταθερών θέσεων απασχόλησης και να αποτελούν αναπόσπαστο τμήμα των στρατηγικών τοπικής ή περιφερειακής ανάπτυξης. Η σημασία του πολιτισμού για την περιφερειακή ανάπτυξη είναι τριπλή. Πρώτον, ο πολιτισμός είναι πηγή θέσεων απασχόλησης· οι δραστηριότητες που σχετίζονται με την πολιτιστική κληρονομιά, όπως και τα προϊόντα και οι βιομηχανίες πολιτιστικού χαρακτήρα δημιουργούν άμεσα και έμμεσα θέσεις απασχόλησης. Δεύτερον, ο πολιτισμός είναι όλο και περισσότερο ένας αποφασιστικός παράγων για τη χωροθέτηση νέων επενδύσεων, διότι ενισχύει την εικόνα και την ελκυστικότητα μιας περιφέρειας. Ο πολιτισμός μπορεί να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στην ανάπλαση υποβαθμισμένων αστικών περιοχών ή αγροτικών περιοχών. Τρίτον, ο πολιτισμός μπορεί να διαδραματίσει θετικό ρόλο στην προώθηση της κοινωνικής ένταξης και να συμβάλει έτσι στην κοινωνική συνοχή. 1. Οι δυνατότητες τον πολιτισμού για δημιουργία απασχόλησης Υπάρχει ακόμη έλλειψη στοιχείων ως προς τον δεσμό μεταξύ του πολιτισμού και της δημιουργίας θέσεων απασχόλησης σε επίπεδο περιφέρειας. Δεν υπάρχουν ακόμη μελέτες ή δεδομένα που να αφορούν ολόκληρη την Ευρώπη. Κατά πρώτον, ο τομέας του πολιτισμού δεν είναι ομοιογενής· μπορεί να εκτιμηθεί μόνο μέσω των διαφόρων υφισταμένων στατιστικών κατηγοριών. Κατά δεύτερον, οι διαφορές μεταξύ των κρατών μελ<ί>ν ως προς τον ορισμό και τη στατιστική ταξινόμηση του πολιτισμού είναι ευρύτατες. (0(95)253/11), ΕΕ αριθ. C 253 της 29. 09. 1995 Παρά την έλλειψη διαθέσιμων στατιστικών πληροφοριών, διακρίνονται ορισμένες γενικές τάσεις. Η σημασία του πολιτισμού για την οικονομική ανάπτυξη και τη δημιουργία απασχόλησης αναφερόταν ήδη στο έγγραφο της Επιτροπής σχετικά με τις πρωτοβουλίες τοπικής ανάπτυξης και απασχόλησης. Τα πολιτιστικά έργα συνδέονται συχνά, άμεσα ή έμμεσα, με την προώθηση του τουρισμού. Αλλά, ανεξάρτητα από τον τουρισμό, ο πολιτισμός συμβάλλει με διάφορους άλλους τρόπους, άμεσα ή έμμεσα, στην απασχόληση και στην περιφερειακή ανάπτυξη. Για να αυξηθεί η επίπτωση της πολιτιστικής δράσης στην απασχόληση, πρέπει να γίνουν επενδύσεις στην προώθηση του τόπου εγκατάστασης και των επιδοτούμενων πολιτιστικών σχεδίων και να υπάρξει βελτίωση των συναφίόν τουριστικών υπηρεσιών. Ο τουρισμός και ο πολιτισμός ενισχύονται αμοιβαίως και μπορούν, αν τύχουν της κατάλληλης στήριξης, να αυξήσουν την επίπτωση της παρέμβασης των Διαρθρωτικών Ταμείων στην απασχόληση. Εξάλλου, η επάρκεια καταλυμάτων μπορεί να είναι σημαντικός παράγων. Ανάπτυξη τον πολιτισμού και τον τουρισμού mie αγροτικές περιοχές Στην V stra Sverige (Σουηδία), το πρόγραμμα 1995-1999 για τον στόχο 5β διαθέτει το 20% των κονδυλίων από τα Διαρθρωτικά Ταμεία σε ένα ειδικό άξονα ''Τουρισμόςκαι Πολιτισμός". Μεταξύ άλλων θεμάτων, ο άξονας αυτός αφορά την εκπόνηση μελέτης της αγοράς, την ανάπτυξη καταλόγου των πολιτιστικών πόρων της περιοχής, καθώς και τη στήριξη επενδύσεων σε τουριστικό εξοπλισμό, όπως γραφεία υποδοχής, καταλύματα, μουσεία και άλλα πολιτιστικά ιδρύματα Εκτιμάται ότι το μέτρο θα δημιουργήσει άμεσα και έμμεσα περίπου 100 νέες θέσεις απασχόλησης. α) Άμεσες επιπτώσεις στην απασχόληση Ο πολιτισμός είναι άμεση πηγή θέσεων απασχόλησης, χάρη στη δημιουργία νέων επιχειρήσεων, και ειδικότερα MME. Επιπλέον, η κατάρτιση και η εκπαίδευση στον τομέα του πολιτισμού ενισχύουν τις δυνατότητες απασχόλησης σε μια περιφέρεια. Η δημιουργία νέων δεξιοτήτων και επαγγελμάτων συναφών με τον πολιτισμό προσφέρει πρόσθετες δυνατότητες νέων θέσεων εργασίας. Οι συνεταιρισμοί, οι ενώσεις και τα ιδρύματα που εργάζονται συχνά με άτομα αποκλεισμένα κοινωνικά ή με ανέργους διαδραματίζουν ουσιαστικό ρόλο από την άποψη αυτή. Η επέκταση των πολιτιστικών προϊόντων και βιομηχανιών συνεπεία της εξέλιξης του τρόπου ζωής, ειδικότερα, δημιουργεί ολοένα σημαντικότερες δυνατότητες απασχόλησης, ιδίως στους τομείς που συνδέονται με τα πολυμέσα και την κοινωνία των πληροφοριών. SEC(95) 564, Μάρτιος 1995. Ενίσγυση των βιομηγανιών του πολιτισμού και των μέσων ενημέρωσης Στο Ηνωμένο Βασίλειο πολλά προγράμματα τον στόχου 2 για την περίοδο 1994- 1996 προβλέπουν ένα ειδικό μέτρο ενίσχυσης των πολιτιστικών βιομηχανιών. Ο καθορισμός των προτεραιοτήτων των προγραμμάτων ποικίλλει ανάλογα με τα περιφερειακά υπηρεσίες παραγωγής", "Τουρισμός, πολιτιστικές βιομηχανίες και ανάδειξη της εικόνας" κλπ. ). Σε ορισμένες μεγάλες περιοχές (ευρύτερη περιοχή του Μάντσεστερ, Lancashire, Cheshire, North East, Λονδίνο, Yorkshire και Humberside), οι προτεραιότητες οι συναφείς με τον πολιτισμό αντιπροσωπεύουν μεταξύ Π και 17% των συνολικών κονδυλίων που χορηγούνται από τα Διαρθρωτικά Ταμεία. χαρακτηριστικά ("Πολιτιστικές υπηρεσίες και για τη Βορειοδυτική Για παράδειγμα, το ενιαίο έγγραφο προγραμματισμού Αγγλία (Greater Manchester, Lancashire, Cheshire) προβλέπει, στο πλαίσιο της προτεραιότητας "Τουρισμός και πολιτιστικές βιομηχανίες ανάδειξη της εικόνας της περιφέρειας", "ενίσχυση της βιομηχανίας του πολιτισμού και των μέσων ενημέρωσης". Οι στόχοι της ενέργειας είναι: - η τόνωση της μακροπρόθεσμης ανάπτυξης και της απασχόλησης μέσω συντονισμένης στρατηγικής υπέρ των πολιτιστικών βιομηχανιών (ιδιαίτερα των MME) - η εκμετάλλευση των δυνατοτήτων ανάπτυξης και απασχόλησης των βιομηχανιών που συνδέονται με τα μέσα ενημέρωσης (συμπεριλαμβανομένης της κοινωνίας των πληροφοριών) - η βελτίωση των δικτύων και η συνεργασία μεταξύ των βιομηχανιών. Εκτιμάται ότι 700 περίπου επιχειρήσεις θα λάβουν ενίσχυση, η οποία θα επιτρέψει τη δημιουργία ή τη διατήρηση περίπου 2000 θέσεων απασχόλησης. πολιτιστικών Εκτιμάται ότι περίπου 400 εκατ. ECU από τους πόρους τ(ην προγραμμάτονν των Διαρθρωτικών Ταμείων για την περίοδο 1989-1993 διατέθηκαν άμεσα στον πολιτιστικό τομέα. Η προσέγγιση κατά προγράμματα υποχρεώνει ωστόσο να γίνουν δεκτά τα στοιχεία αυτά με επιφύλαξη. Δεδομένου ότι η πολιτιστική δράση καλύπτεται συχνά (χπό μέτρα με διάφορους τίτλους, δεν διατίθενται στην πραγματικότητα ακριβή αριθμητικά στοιχεία. Εξάλλου, το φαινομενικά χαμηλό ύψος των πόρων που τα Διαρθρωτικά Ταμεία διαθέτουν στον πολιτισμό πρέπει να εξετασθεί σε σχέση με την ποιοτική επίπτωση τους. Παρά το ιδιαίτερα χαμηλό κόστος της σε σχέση με τις επενδύσεις που απαιτούνται για τα άλλα έργα υποδομής, η ενίσχυση για τον πολιτισμό μπορεί να συμβάλει εξίσου σημαντικά στη βελτίωση της ελκυστικότητας ενός τόπου ή μιας περιφέρειας. Διατήρηση ιστορικών κτιρίων Μεταξύ 1986 και 1992, το ολοκληρωμένο μεσογειακό πρόγραμμα (ΜΟΠ) για την Κρήτη επιχορήγησε, με συμμετοχή του ΕΤΠΑ, την ανάπλαση των ιστορικών κέντρων των Χανίων και του Ρεθύμνου (Ελλάδα). Η κοινοτική συνεισφορά στο συνολικό κόστος (7 εκατ. ECU) ανήλθε σε 4,9 εκατ. ECU. Τα μέτρα προέβλεπαν τη στερέωση και την αποκατάσταση ιστορικών μνημείων καθώς και τη βελτίωση του περιβάλλοντος χώρου και των προσπελάσεων. Το πρόγραμμα αυτό είναι ένα παράδειγμα συνδυασμού της διαφύλαξης της αρχιτεκτονικής κληρονομιάς με τη βελτίωση του περιβάλλοντος που οδηγεί σε σημαντική αύξηση της τουριστικής ελκυστικότητας των αντίστοιχων τόπων. Σύμφωνα με το κοινοτικό πλαίσιο στήριξης για την Ιταλία και την περίοδο 1989- 1993, το ΕΤΠΑ συμμετέσχε στην αποκατάσταση του Κάστρου Lagopesole στο Avigîiano (περιφέρεια Basilicata). Το έργο είναι ένα καλό παράδεγμα συνδυασμού της πολιτιστικής κληρονομιάς αφενός, και αφετέρου της της διαφύλαξης του εμπορικής εκμετάλλευσης, της πολιτιστικής έρευνας και της προστασίας ίδρυμα περιβάλλοντος. Πρώτον, το ανακαινισμένο κάστρο θα φιλοξενεί ένα ιστορικών επιφορτισμένο με την αποκατάσταση και την επαναχρησιμοποίηση μνημείων στο Mezzogiomo καθώς και με την παρακολούθηση του περιβάλλοντος. Δεύτερον, το κτίριο θα φιλοξενεί το εθνικό κέντρο για την προστασία των δασών. Τρίτον, ο συνεταιρισμός του κάστρου που έχει εγκατασταθεί στο ανακαινισμένο κτίριο διοργανώνει εκδρομές με ξενάγηση, συνδιασκέψεις, εκθέσεις, μουσικές και θεατρικές εκδηλώσεις ο ίδιος συνεταιρισμός διαχειρίζεται ένα εστιατόριο για τους επισκέπτες. Οι έμμεσες επιπτώσεις στην απασχόληση και ο πολιτισμός ως παράγων β) διαμόρφωσης της εικόνας της περιοχής - βελτίωση της ποιότητας των τόπων εγκατάστασης Η διαχωριστική γραμμή μεταξύ των άμεσων και έμμεσων επιπτώσεων στην απασχόληση δεν είναι σταθερή: μακροπρόθεσμα, οι άμεσες επιπτώσεις συμπληρώνονται συχνά από έμμεσες επιπτώσεις. Ένα παράδειγμα είναι η ενίσχυση για την έναρξη λειτουργίας αιθουσών θεάτρου και συναυλιών ή μουσείων. Οι επιπτώσεις των πολιτιστικών εκδηλώσεων δεν μετρώνται μόνο με την αύξηση του αριθμού τουριστών. Η δημιουργία ή η διατήρηση MME που συνδέονται με τον πολιτιστικό τομέα (υποστηρικτικές και βοηθητικές υπηρεσίες, προμηθευτές, κατασκευαστικές επιχειρήσεις, κέντρα κατάρτισης, υπηρεσίες κράτησης θέσεων) προσφέρουν αυξανόμενες δυνατότητες δημιουργίας θέσεων απασχόλησης. Η σημασία των έμμεσων επιπτώσεων του πολιτισμού και ο ρόλος που διαδραματίζει στη βελτίωση της εικόνας και της ελκυστικότητας μιας περκρέρειας ή ενός τόπου εγκατάστασης ακόμη υποτιμώνται. Η πολιτιστική ζωή αποτελεί διαρκώς και περισσότερο στοιχείο του περιβάλλοντος που προσελκύει τις επενδύσεις, ιδιαίτερα στους σύγχρονους και καινοτόμους τομείς. Σε ένα κόσμο αυξανόμενης κινητικότητας, οι υπεύθυνοι λήψης αποφάσεο)ν (οι οποίοι καθορίζουν τη χωροΟέτηση των επενδύσεων) λαμβάνουν υπόψη πλεονεκτήματα όπως το πολιτιστικό ή φυσικό περιβάλλον, όταν πρέπει να επιλέξουν μεταξύ ανταγωνιστικών τόπων (οι αποφάσεις που σχετίζονται με την επιλογή των τόπων διαβίωσης και εργασίας πολύ συχνά συνδέονται στενά). 2. Πολιτισμός πρωτοβουλίες τοπικής ανάπτυξης και αειφόρος ανάπτυξη Τα πολιτιστικά μέτρα παρουσιάζουν τη μέγιστη αποτελεσματικότητα τους, όταν εντάσσονται σε μια στρατηγική αειφόρου ανάπτυξης. Η οικονομική ανάπτυξη, η κοινωνική συνοχή, η προστασία του περιβάλλοντος και η πολιτιστική δράση έχουν στενές σχέσεις και δεν υπάρχουν κατ' ανάγκη αντιθέσεις μεταξύ τους. Πολιτισμός, αειφόρος ανάπτυξη και βιομηχανική ανασυγκρότηση σε μια στρατηγική αειφόρου ανάπτυξης. Στο πλαίσιο της Ο "Zechenbahn Ruhrgebiet" (Γερμανία) είναι ένα καλό παράδειγμα ενσωμάτωσης του πολιτισμού RECHAR II (1994-1997), τα Διαρθρωτικά Ταμεία συμβάλλουν στην ανακαίνιση ενός εγκαταλελειμμένου σιδηροδρομικού δικτύου που συνδέει ανθρακωρυχεία και εργοστάσια χαλυβουργίας. Σημαντικό μέρος του σχεδίου συνίσταται στην ανακαίνιση παλαιών σταθμών και κτιρίων του δικτύου, που αντανακλούν την περιφερειακή κληρονομιά βιομηχανικής αρχιτεκτονικής. Η ενσωμάτωση της πρόγραμμα της βιομηχανικής κληρονομιάς σε ένα μεγάλο διαφύλαξης τουριστικής και αστικής ανάπτυξης την επαναχρησιμοποίηση εγκαταλελειμμένων βιομηχανικών χώρων) δείχνει με ποιο τρόπο ο πολιτισμός μπορεί να ενταχθεί στις στρατηγικές τοπικής ανάπτυξης, επισκέπτες βελτιώνοντας παράλληλα την εικόνα της περιφέρειας, προσελκύοντας _____ και δημιουργώντας θέσεις απασχόλησης. (που περιλαμβάνει ταυτόχρονα Αυτό είναι ιδιαίτερα εμφανές σε τοπικό επίπεδο, όπου συχνά ειδικές συνθήκες καθορίζουν την επιτυχία μιας αναπτυξιακής στρατηγικής ("τοπικό λογισμικό": τοπική παιδεία καινοτομίας και επιχειρηματικότητας, οργάνωση της κοινότητας, τεχνικές ικανότητες, ιδιαίτερη αρχιτεκτονική)· για το λόγο αυτό οι πρωτοβουλίες τοπικής ανάπτυξης αποτελούν απαραίτητο εργαλείο για την αξιοποίηση των πολιτιστικών πλεονεκτημάτων. Ο πολιτισμός μπορεί, για παράδειγμα, να ενταχθεί κατά μέγα μέρος σε στρατηγικές αστικής ανάπτυξης, δεδομένου ότι η πολιτιστική υποδομή ενισχύει τη φυσική ελκυστικότητα και βελτιώνει την τοπική ποιότητα ζωής όπως και την εικόνα ενός τόπου, ενο') οι παραγωγικές επενδύσεις στις πολιτιστικές επιχειρήσεις δημιουργούν μακροπρόθεσμες θέσεις απασχόλησης. Πολιτιστική κατάρτιση και αστική ανάπλαση Ενα άλλο αξιοσημείωτο παράδειγμα ενσωμάτωσης του πολιτισμού σε ένα έργο αστικής εξυγίανσης είναι η αναζωογόνηση του ιστορικού κέντρου της Μασσαλίας με την "Cité de la musique" στη συνοικία Belsunce. Το έργο (το συνολικό κόστος τον οποίου ανέρχεται σε 10 εκατ. ECU) έλαβε <χπό το ΕΤΠΑ 4 εκατ. ECU ως αστικό πρότυπο πειραματικό έργο του άρθρον 10 του κανονισμού ΕΤΠΑ. Το έργο εστιάζεται στη μουσική κατάρτιση που προορίζεται για φοιτητές, μαθητές λυκείου, εργαζομένους, υπαλλήλους και κατοίκους της συνοικίας. Βασίζεται σε μια πολιτιστική πολιτική που ενδιαφέρεται για την πολυπολιτισμική μουσική, τη δημιουργικότητα, την παρουσίαση και τις συναυλίες, προσφέροντας έτσι στους φτωχότερους κατοίκους της συνοικίας - νέους μετανάστες χωρίς απασχόληση - κάποια σημεία αναφοράς. Τούτο θα τους επιτρέψει να αποκτήσουν μια ταυτότητα και να σχεδιάσουν το μέλλον τους καθώς και να αναπτύξουν μεταξύ των κατοίκων της συνοικίας και των κατοίκων των άλλων τμημάτων της πόλης επικοινωνία που διευκολύνει ένα μεγαλύτερο άνοιγμα και μια καλύτερη κοινωνική και πολιτιστική ένταξη. Επιπλέον, οι πολιτιστικές δραστηριότητες ενθαρρύνουν συχνά άτομα με ανεπαρκή κατάρτιση ή άτομα με ειδικές ανάγκες ή που απειλούνται με αποκλεισμό από την αγορά εργασίας να καταβάλουν προσπάθεια για την οικονομική και κοινωνική επανένταξη τους. Πολιτισμός, κοινωνική ένταξη κατάρτιση και τουρισμός Στο Kôlding (Δανία), μια ομάδα νέων αποκλεισμένων από την αγορά εργασίας μετέτρεψε ένα παλαιό ρωσικό υποβρύχιο σε τουριστικό αξιοθέατο. Το έργο στηρίχθηκε από τις δημοτικές αρχές με ενίσχυση (40%) του ΕΚΤ (στόχος 3) και συνδύασε πρακτική και θεωρητική εμπειρία Μετά τη βασική κατάρτιση (ιστορία, ξένες γλώσσες, επάγγελμα ξεναγού), οι συμμετέχοντες μπορούσαν να επιλέξουν μεταξύ κατεργασία μετάλλου) και πρακτικής κατάρτισης (εκδόσεις, επικοινωνία, δημιουργία ενός υποβρύχιου μουσείου, κλπ). Κατά τα 3 πρώτα έτη συμμετέσχαν 110 άτομα και 69 από αυτά βρήκαν εργασία ή παρακολουθούν μαθήματα κατάρτισης. (ηλεκτρονική, μάρκετινγκ, ενός συνόλου μαθημάτων Στις αγροτικές περιοχές, τα προϊόντα και οι δραστηριότητες συχνά συνδέονται στενά με τις πολιτιστικές καταβολές της περιφέρειας. Μπορούν να αναφερθούν ως παραδείγματα ειδικών εκδηλώσεων του τύπου αυτού πολιτιστικής κληρονομιάς η γιορτές κρασιού κατά την περίοδο του τρύγου, οι τοπικές παραδόσεις παρασκευής ψωμιού ή οι ιδιαίτερες μορφές της νομαδικής ποιμενικής οικονομίας στις αλπικές περιφέρειες. Οι εκδηλώσεις αυτές, εκτός του ότι προσφέρουν δυνατότητες περιφερειακής ανάπτυξης και τουρισμού, ενισχύουν την ταύτιση του πληθυσμού με τον τόπο του. Στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας LEADER, για παράδειγμα, πολλά τοπικά έργα συνδέονται με τον πολιτισμό. Συμβάλλουν στην προώθηση της περιφερειακής ταυτότητας, της αξιοποίησης της πολιτιστικής κληρονομιάς, της δημιουργίας μόνιμης πολιτιστικής υποδομής (μουσεία οικολογίας, πολιτιστικά κέντρα), καθώς και της διοργάνωσης ειδικών πολιτιστικών δραστηριοτήτων (φεστιβάλ, περιοδεύοντες κινηματογράφοι). Οι πολιτιστικές δραστηριότητες είναι αποτελεσματικότερες όταν επωφελούνται από το ενδογενές δυναμικό μιας περιφέρειας· αντίστροφα, η ενίσχυση των πολιτιστικών προϊόντων και βιομηχανιών συμβάλλει στην ενδυνάμωση του ενδογενούς δυναμικού της περιφέρειας. Οι επιχειρήσεις πολιτιστικού χαρακτήρα εξαρτώνται γενικά σε μεγάλο βαθμό από τοπικά ή περιφερειακά δίκτυα προμηθευτών και πελατών και, κατά συνέπεια, προσκολλώνται στενότερα στην περιφέρεια τους ή στον τόπο εγκατάστασης απ'ό,τι άλλες μορφές παραγωγικών επενδύσεων. Επιπλέον, οι πολιτιστικές βιομηχανίες έχουν ως επί το πλείστον υψηλή ένταση εργασίας και συμβάλλουν επομένως σημαντικά στην απασχόληση. Οι υποδομή, πολιτιστικές συμπεριλαμβανομένης την ανταγωνιστική θέση μιας περιφέρειας σε σχέση με τις αντίπαλες περιφέρειες και συνιστούν σημαντικό παράγοντα των περιφερειακών ή τοπικών επιδόσεων. όπως κληρονομιάς) η βελτιώνουν πολιτιστικής βιομηχανίες επενδύσεις και της (οι Πολιτιστικές βιομηχανίες και πολιτιστική κληρονομιά ως αναπόσπαστο μέρος μιας πρωτοβουλίας τοπικής ανάπτυξης συνοικίας που Το έργο Temple Bar στο Δουβλίνο είναι ένα παράδειγμα αναζωογόνησης μιας δημιουργία υποβαθμισμένης αστικής εγκαταστάσεων στήριξης της ανάπτυξης MME στον πολιτιστικό τομέα Αποτελεί εξαιρετικό παράδειγμα ενσωμάτωσης του πολιτισμού σε μια γενική στρατηγική τοπικής ανάπτυξης, η οποία περιλαμβάνει διάφορες πλευρές όπως η κατοικία, το περιβάλλον, τα εμπορικά καταστήματα, εσστιατόρια και ξενοδοχεία καθώς και το μάρκετινγκ. επιτεύχθηκε με τη κέντρο κέντρων (ιρλανδικό πολιτιστικών έργο, το οποίο διευκόλυνε τη δημιουργία Πρόκειται για ένα μακροπρόθεσμο κινηματογράφου, διαφόρων εργαστήρια καλλιτεχνών, γκαλερί τέχνης, χώροι εκθέσεων, μουσείο των Βίκινγκ, κέντρο δημιουργίας κοσμημάτων, παιδικό θέατρο, κλπ). Συχνά διοργανώνονται φεστιβάλ. Σε 4 έτη (έως τον Δεκέμβριο 1995), επενδύθηκαν 120 εκατ. ECU δημοσίου χρήματος (κοινοτικού και εθνικού) όπως και 70 εκατ. ECU από τον ιδιωτικό του πολιτισμού και των υπηρεσιών εγκαταστάθηκαν 72 νέες επιχειρήσεις στο Temple και του Bar, και 150 άτομα καταρτίστηκαν στους τομείς του πολιτισμού περιβάλλοντος. To Temple Bar θεωρείται πλέον ως το τρίτο δημοφιλέστερο τουριστικό αξιοθέατο του Δουβλίνου. τομέα· δημιουργήθηκαν 1. 200 θέσεις εργασίας τομέα στον Η συνετή ενσωμάτωση του πολιτισμού στην εκπόνηση μιας στρατηγικής τουριστικής ή οικονομικής ανάπτυξης εντάσσεται καλύτερα απ'ό,τι η δημιουργία "νέων αξιοθεάπον" σε μια αειφόρο προσέγγιση της τοπικής ή περιφερειακής ανάπτυξης. Συνδυαζόμενος με τις συμβατικές μορφές μαζικού τουρισμού (στα παράλια ή στα κέντρα χειμερινών αθλημάτων), ο πολιτισμός μπορεί να ευνοήσει εναλλακτικές μορφές τουρισμού, καλύτερα κατανεμημένες και επομένως σε μεγαλύτερο βαθμό εποχικές αειφορικές. Εξάλλου, ο πολιτισμός μπορεί να εξομαλύνει διακυμάνσεις και, κατά συνέπεια, να προωθήσει την απασχόληση. τις 10 Διατήρηση αρχαιολογικών γώρωνκαι μη εποχικός τουρισμός Στη βορειοδυτική Σικελία το ΕΤΠΑ συμμετέσχε στο πλαίσιο του πολυταμειακού περιφερειακού προγράμματος για τη Σικελία στις ανασκαφές της πόλης Segesta. Η συνδρομή του ΕΤΠΑ, ύψους 3 εκατ. ECU, επέτρεψε τη χρηματοδότηση μεγάλου μέρους του προγράμματος και ειδικότερα της αποκάλυψης της Αγοράς, του αρχαίου περιβόλου της πόλης, καθώς και των λειψάνων μιας παλαιάς αραβικής συγκρότημα πόλης και μιας μεταγενέστερης προσελκύει πολυάριθμους τουρίστες και αποτελεί παράδειγμα της συμβολής των Διαρθρωτικών Ταμείων στην ενίσχυση του μη εποχικού τουρισμού και των μόνιμων θέσεων εργασίας που συνδέονται με τον πολιτισμό. Η ελκυστικότητα δ^)ορες του τόπου ενισχύεται περισσότερο την άνοιξη και το καλοκαίρι με πολιτιστικές εκδηλώσεις (θέατρο, συναυλίες) που διοργανώνονται στο αρχαίο ελληνικό θέατρο. νορμανδικής αποικίας. Το Αιαπεριφερειακές/διεθνείς πολιτιστικές ανταλλαγές - ένας ιδιαίτερος ρόλος 3. για την Κοινότητα Ενώ η ενσωμάτωση πολιτιστικών έργων στη στρατηγική τοπικής ή περιφερειακής ανάπτυξης είναι ζωτικής σημασίας, η ανταλλαγή εμπειριών μεταξύ τόπων με διαφορετική πολιτιστική θέση μπορεί να ευνοήσει την καινοτομία. Η μεταφορά γνώσεων μπορεί να αποτελέσει εργαλείο που να επιτρέπει στις τοπικές ή περιφερειακές αρχές να χρησιμοποιούν καλύτερα τα πολιτιστικά πλεονεκτήματα τους (π. χ. σε θέματα διαφήμισης), αντί να αναθέτουν το καθήκον αυτό σε ειδικούς εκτός της περιφέρειας. Η Επιτροπή διαδραματίζει ιδιαίτερο ρόλο στο πλαίσιο αυτό διευκολύνοντας τις αναγκαίες επαφές. Στο παρελθόν, πολυάριθμα έργα διασυνοριακής συνεργασίας σχετικά με πολιτιστικές δραστηριότητες χρηματοδοτήθηκαν από τα προγράμματα των Διαρθρωτικών Ταμείων. Η πρόσφατη πρόσκληση υποβολής προτάσεων για όιαπεριιμερειακή συνεργασία στον πολιτιστικό τομέα, η οποία προκηρύχθηκε βάσει του άρθρου 10 του κανονισμού ΕΤΠΑ, ασχολείται ιδιαίτερα με το θέμα αυτό και παρακινεί για συνεργασία έως το 1999 στους ακόλουθους τομείς: ιστορική και αρχιτεκτονική κληρονομιά· βιομηχανική και τεχνολογική κληρονομιά· κληρονομιά σχετική με τη χειροτεχνία. 11 H ενέργεια αυτή αποσκοπεί: στην προώθηση μιας ολοκληρωμένης προσέγγισης της ανάπτυξης, μέσω της κινητοποίησης των περιφερειακών και τοπικών φορέων στον πολιτικό και διοικητικό χώρο, στο δημόσιο και ιδιωτικό τομέα και στις μη κερδοσκοπικές ενώσεις· στην προώθηση της ανταλλαγής εμπειριών και τεχνογνωσίας στον πολιτιστικό τομέα μεταξύ περιφερειακών και τοπικών αρχών με στόχο την κοινοτική συνοχή· στην προώθηση της χρησιμοποίησης των νέων τεχνολογκόν πληροφορικής και επικοινωνίας. Μεταξύ 228 επιλέξιμων σχεδίων, η Επιτροπή επέλεξε 33, τα οποία δίνουν έμφαση ιττις διαστάσεις της διαπεριφερειακής συνεργασίας και της τοπικής ανάπτυξης. Τα έργα αιρορούν ιδίως καινοτόμες προσεγγίσεις στις αντίστοιχες περιοχές. Σύνδεση της διαπεριφερειακή:: συνεργασίας με τον πολιτισμό και ne νέες τεχνολογίες Υπό την αιγίδα της Αμβέρσας, οι περιφέρειες και δήμοι Uusimaa (FIN), Παλέρμο (IT), Τοσκάνη (Π), Πόρτο (POR) και Newcastle (UK) πρόκειται να δημιουργήσουν μέσω του Internet ένα ευρωπαϊκό εικονικό μουσείο για την ιστορική κληρονομιά τους, μουσείο που αποσκοπεί μεταξύ άλλων στην προώθηση της τουριστικής ανάπτυξης. Το ΕΤΠΑ θα συνεισφέρει 600. 000 ECU έναντι συνολικού κόστους του έργου 1,165 εκατ. ECU Στο πλαίσιο των τοπικο'τν πρωτοβουλιών σε αγροτικές περιοχές, οι πολιτιστικές πτυχές ενσωματώνονται στο διαπεριφερειακό κοινοτικό δίκτυο που στηρίζεται από την κοινοτική πρωτοβουλία LEADER. Το δίκτυο δίνει τη δυνατότητα επαφών και συζητήσεων μεταξύ των τοπικών ομάδων δράσης για θέματα όπως η περιφερειακή ταυτότητα ή η προώθηση των περκρερειακών προϊόντων. Επίσης, στηρίζεται η ανάπτυξη υπερεθνικών σχεδίο>ν, όπως η κελτική οδός, η οποία ήταν αποτέλεσμα της συνεργασίας μεταξύ των ομάδων LEADER στη Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο. III. ΟΡΙΑ ΚΑΙ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ : ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ Σε σύγκριση με τις άλλες ενισχύσεις που η Κοινότητα προορίζει ρητά για τον πολιτισμό, τα Διαρθρωτικά Ταμεία είναι ήδη ο κύριος χρηματοδότης έργων που συνδέονται άμεσα ή έμμεσα με τον πολιτισμό. Εξακολουθούν να υφίστανται αχρησιμοποίητες δυνατότητες ενίσχυσης της πολιτιστικής δράσης, ακόμη και με τους περιορισμούς των ισχυόντων κανονισμών. Ααμβανομένης υπόψη της ισχυρής συγκέντρωσης του πολιτιστικού δυναμικού στις πλέον μειονεκτούσες περιφέρειες της Κοινότητας, η ενίσχυση των Διαρθρωτικών Ταμείων για έργα πολιτιστικού χαρακτήρα αποτελεί ένα συμπληρωματικό μέσο για την ενίσχυση των χαμηλών επιδόσεων της οικονομίας των περιφερειών αυτών. Η ενσωμάτωση της πολιτιστικής διάστασης στη στρατηγική τουριστικής ανάπτυξης προίκρέρει πρόσθετες ευκαιρίες για εναλλακτικές και καλύτερα κατανεμημένες αειφορικές μορφές τουρισμού και συμβάλλει έτσι στη δημιουργία νέων θέσεων απασχόλησης. 12 Με δεδομένη την προϊούσα αναγνώριση της πολιτιστικής ζωής ως σημαντικού στοιχείου της εικόνας και της ελκυστικότητας μιας περιφέρειας για τους ενδεχόμενους επενδυτές, ο πολιτιστικός τομέας προσφέρει νέες ευκαιρίες για την αντιμετώπιση της βιομηχανικής παρακμής. Οι πολιτιστικές βιομηχανίες και προϊόντα ενέχουν ισχυρές δυνατότητες ανάπτυξης και είναι, κατά συνέπεια, ευεργετικές για την μακροπρόθεσμη απασχόληση. Με την ένταξη της σε σχέδια αστικής ανάπτυξης, η επιχείρηση πολιτιστικού χαρακτήρα μπορεί να προσφέρει στην αστική ανάπλαση δημιουργικά και καινοτόμα στοιχεία. Η εκμετάλλευση της βιομηχανικής και τεχνολογικής κληρονομιάς στις περιοχές αυτές μπορεί επίσης να συμβάλει στη δημιουργία εναλλακτικών θέσεων απασχόλησης. Στις αγροτικές περιοχές, η εκμετάλλευση της πολιτιστικής κληρονομιάς με πολιτιστικά προϊόντα και δραστηριότητες προσφέρει νέες δυνατότητες για την καταπολέμηση της φυγής του πληθυσμού και της εγκατάλειψης των χωριών και μπορεί να προσελκύσει συμπληρωματικές οικονομικές δραστηριότητες. Η των ενσωμάτωση του πολιτισμού είναι απαραίτητη για την εκμετάλλευση παραδοσιακών δραστηριοτήτων ως πλεονεκτημάτων για την περιφερειακή ανάπτυξη και τον τουρισμό, ενώ συμβάλλει σημαντικά στην ταύτιση του αγροτικού πληθυσμού με τον τόπο του. /. Ενίσχυση των πολιτιστικών δραστηριοτήτων με πρωτοβουλία των κρατών μελών Η ποιότητα της ενίσχυσης του πολιτισμού στο πλαίσιο των κοινοτικοί πλαισίων (ττήριξης και των κοινοτικών πρωτοβουλιών εξαρτάται από τις στρατηγικές και τις ιδέες των κρατών μελών για το θέμα και, κατ'ακολουθία, από τις ενδιαφερόμενες περιφέρειες και τοπικές κοινότητες. Μια προσέγγιση των πολιτιστικών δραστηριοτήτων "εκ των κάτω προς τα άνω" είναι σύμφωνη με το στενό δεσμό μεταξύ του πολιτισμού και του ενδογενούς δυναμικού μιας περιφέρειας. Όσον αφορά τις διαπεριφερειακές ανταλλαγές εμπειριών στον πολιτιστικό τομέα, κάθε ενέργεια πρέπει να στρέφεται προς την καινοτομία μάλλον παρά τη μίμηση, ενώ θα στηρίζεται στο ενδογενές δυναμικό των περιφερειών. Η ένταση της ενίσχυσης για τον πολιτισμό στο πλαίσιο αυτό πρέπει να εκτιμάται σε σχέση με τις θέσεις απασχόλησης, το>ν οποίων μπορεί να διευκολύνει τη δημιουργία, με τη σύνδεση της με την περιφερειακή ανάπτυξη και με την ενσωμάτωση της στις πρωτοβουλίες περιφερειακής κα τοπικής ανάπτυξης. Ο πολιτισμός δεν είναι μόνο μια περιφερειακή ή εθνική κληρονομιά, είναι επίσης ένα οικονομικό πλεονέκτημα. Πρέπει στο εξής να χρησιμοποιείται σε μεγαλύτερο βαθμό το αυξανόμενο δυναμικό θέσεων απασχόλησης που αντιπροσωπεύουν τα καινοτόμα και δημιουργικά πολιτιστικά προϊόντα και βιομηχανίες, και ιδίως όσα συνδέονται με τα πολυμέσα και με την κοινωνία των πληροφοριών. Η Επιτροπή καλεί τα κράτη μέλη να προτείνουν καινοτόμα και εμπορικά μέτρα που να εξέρχονται από το πλαίσιο της της πολιτιστικής κληρονομιάς ή του τουρισμού. "κλασικής" ενίσχυσης Κατ'εφαρμογή των άρθρων 130Α και 128 της Συνθήκης, καθώς και της αρχής της επικουρικότητας, ένας διεξοδικός προβληματισμός θα μπορούσε να ενισχύσει τον δεσμό μεταξύ των διαρθρωτικών ταμείων και της πολιτιστικής δράσης. Στο μέλλον, το ζήτημα των κριτηρίων επιλεξιμότητας των αναπτυξιακών έργων με κυρίαρχο το πολιτιστικό στοιχείο θα πρέπει να αντιμετωπιστεί με ευελιξία, κατά τρόπον (άστε να λαμβάνεται υπόψη η ποικιλία το>ν περιστάσε«)ν και των αναγκών ανάλογα με τις περιφέρειες. Τα κριτήρια επιλεξιμότητας - και εν ανάγκη, ο προσδιορισμός μεθόδων αξιολόγησης - θα μπορούσαν να συμβάλουν στην αποσαφήνιση της συμβολής των Διαρθρωτικών Ταμείων στον πολιτισμό. 13 Θα πρέπει επίσης να υπάρξει εμβάθυνση στην έρευνα που αποσκοπεί στη βελτίωση πον γνώσεων για τη σύνδεση μεταξύ της πολιτιστικής δράσης, της εικόνας της περιφέρειας και της περιφερειακής ανάπτυξης, ιδίως από την άποψη της απασχόλησης (εισροές και εκροές της "εικόνας") καθώς και αξιολόγηση των δυνατοτήτων δημιουργίας απασχόλησης, η οποία να προβάλλει τη σχέση κόστους/αποτελεσματικότητας. 2. Πρότυπα πειραματικά έργα δυνάμει τον άρθρον 10 τον κανονισμού ΕΤΠΑ Το άρθρο 10 του κανονισμού ΕΤΠΑ θα εξακολουθήσει να παρέχει στην Επιτροπή τη δυνατότητα να στηρίζει τα έργα που απαιτούν ιδιαίτερες κατευθύνσεις ή συντονισμό σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Η πείρα που θα αποκτηθεί έως το 1999, χάρη στα έργα διαπεριφερειακής συνεργασίας στον πολιτιστικό τομέα αναμένεται, μετά μια περίοδο πειραματισμού 2 ετών, να δώσει νέες κατευθύνσεις με στόχο την εφαρμογή τους και τη διάχυση τους στα κοινοτικά πλαίσια στήριξης και στις κοινοτικές πρωτοβουλίες. Επιπλέον, το άρθρο 10 του ΕΤΠΑ είναι μια διάταξη που πρέπει να εξακολουθήσει να χρησιμοποιείται για πειραματικές ενέργειες που εκφεύγουν από τα όρια των κοινοτικών πλαισίων στήριξης και των κοινοτικών πρωτοβουλία')ν, όπως η ανταλλαγή εμπειριών ή η καινοτομία στον πολιτιστικό τομέα. Από την άποψη αυτή και για τα προσεχή έτη, θα επιδιωχθεί η συνεργία μεταξύ των εν λόγω αναπτυξιακών ενεργειών και ενεργειών περιφερειακής συνεργασίας και των αντίστοιχων που διεξάγονται στο πλαίσιο πον πολιτιστικών προγραμμάτων της Κοινότητας. Πρέπει, ιδιαίτερα, να αξιοποιηθεί η κοινή πολιτιστική κληρονομιά και η συμμετοχή στην ιθαγένεια της Ένωσης. IV. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ Η αυξανόμενη σημασία του πολιτισμού για την περιφερειακή ανάπτυξη πρέπει να εκτιμηθεί στο πλαίσιο της αναδιάρθρωσης της οικονομίας και ταυτόχρονα ως αποτέλεσμα της εξέλιξης του τρόπου ζωής. Στην προοπτική αυτή, ο πολιτιστικός τομέας θα πρέπει να τύχει μεγαλύτερης εκμετάλλευσης, ώστε να αυξηθεί και να διαφοροποιηθεί το δυναμικό τοπικής και περιφερειακής ανάπτυξης, τόσο των πλέον μειονεκτικών περιφερειών όσο και των περιφερειών που πλήττονται από διαρθρωτικές αλλαγές. Δεδομένου ότι ο πολιτισμός αντιμετωπίζεται συχνά ανεξάρτητα από άλλους παράγοντες ανάπτυξης ή ζητήματα σχετικά με την εικόνα μιας περιοχής, θα είναι χρήσιμο να θεωρηθεί σε μεγαλύτερο βαθμό ως ένα διακριτό στοιχείο των στρατηγικών περιφερειακής και τοπικής ανάπτυξης της αγοράς εργασίας. Επιπλέον, για να μεγιστοποιηθούν οι επιπτώσεις στην καινοτομία και την απασχόληση, πρέπει να ενισχυθεί η συνεργία μεταξύ της στήριξης του πολιτισμού στο πλαίσιο των Διαρθρωτικών Ταμείων και των άλλων συναφών προγραμμάτων (π. χ. τα προγράμματα Ε&Α, όπως τα δίκτυα στήριξης των πολυμέσων που προβλέπονται από το ESPRIT, Media II, Info 2000). Η ενίσχυση που παρέχουν τα Διαρθρωτικά Ταμεία στον πολιτισμό δίνει τη δυνατότητα όχι μόνο να διαφυλαχθούν και να αναπτυχθούν τα πολιτιστικά να πλεονεκτήματα πραγματοποιηθούν παραγωγικές επενδύσεις στις πολιτιστικές βιομηχανίες και προϊόντα. Ως ένας τομέας της ιδιωτικής οικονομίας που επεκτείνεται με ταχύ κληρονομιά), πολιτιστική (δηλαδή αλλά και η 14 ρυθμό, οι πολιτιστικές βιομηχανίες και τα αντίστοιχα προϊόντα προσφέρουν σημαντικές δυνατότητες ανάπτυξης, ιδίως στους τομείς δραστηριότητας που συνδέονται με τα μέσα ενημέρωσης. Ο ρόλος που μπορούν να διαδραματίσουν τα διαρθρωτικά ταμεία στο πλαίσιο αυτό δεν έχει αναπτυχθεί ακόμη στο μέγιστο των δυνατοτήτων του. Λαμβανομένης υπόψη της προσέγγισης βάσει προγραμμάτων και της αξίας των αναπτυξιακών σχεδίων που βασίζονται στο ενδογενές δυναμικό, τα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη και οι περιφέρειες διαδραματίζουν ουσιαστικό ρόλο στο να δοθεί μεγαλύτερη βαρύτητα στην πολιτιστική δράση των Διαρθρωτικών Ταμείων. 15 ISSN 0254-1483 COM(96) 512 τελικό ΕΓΓΡΑΦΑ GR 01 16 04 Αριθ. καταλόγου : CB-CO-96-599-GR-C ISBN 92-78-11737-4 Υπηρεσία Επισήμων Εκδόσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων L-2985 Λουξεμβούργο


title: Kommissionens Forordning (EF) nr. 2215/96 af 20. november 1996 om undtagelsesforanstaltninger for »Glühwein«


title: 97/277/EG: Beschikking van de Commissie van 20 november 1996 waarbij een concentratie onverenigbaar met de gemeenschappelijke markt wordt verklaard (Zaak nr. IV/M.784 - Kesko/Tuko) Verordening (EEG) nr. 4064/89 van de Raad (Slechts de tekst in de Engelse taal is authentiek) (Voor de EER relevante tekst)

eurovoc_concepts:
Finland
common market
consumer goods
economic concentration
merger control
restriction on competition


title: 96/701/CE: Decisione della Commissione del 20 novembre 1996 che modifica la decisione 93/311/CE relativa alla liquidazione dei conti presentati dagli Stati membri per le spese dell'esercizio finanziario 1992 finanziate dal Fondo europeo agricolo di orientamento e di garanzia (FEAOG), sezione garanzia, nonché per alcune spese dell'esercizio 1993 (I testi in lingua spagnola, tedesca, greca e italiana sono i soli facenti fede)


title: Komission työasiakirja - Viides puiteohjelma: lisää aineksia suuntauksista käytävään keskusteluun

eurovoc_concepts:
EU programme
EU research policy
research and development
research programme
technological change

text: EUROOPAN YHTEISÖJEN KOMISSIO Bryssel, 20. 11. 1996 KOM(96) 595 lopullinen KOMMISSION TYÖASIAKIRJA Viides puiteohjelma: lisää aineksia suuntauksista käytävään keskusteluun Johdanto Komissio esitti 10. 7. 1996 ehdotuksensa tutkimuksen ja teknologisen kehittämisen viidennen puiteohjelman suuntauksiksi otsikolla Huomisen keksiminen. Suuntaukset esiteltiin neuvostoon kokoontuneille tutkimusministereille 7. 10. , ja Euroopan parlamentti tarkastelee niitä parhaillaan. Jotta Euroopan yhteisön toimielimet voivat jatkaa alkanutta keskustelua syvällisemmin, myös komission on aika edetä asiassa. Siksi tämä paperi on laadittu ensimmäisen valmisteluasiakirjan muotoon. Valmisteluasiakirjan tavoite on selventää ja tarkentaa komission aikomuksia rakenteen, tavoitteiden ja toteuttamisvälineiden suhteen. Tässä vaiheessa, kun vielä odotetaan unionin tutkimustoiminnan viisivuotiskauden arviointikertomuksen ja Euroopan parlamentin oma-aloitteisen kertomuksen päätelmiä, on aiheellista lähinnä täsmentää ehdotettuja suuntauksia, ennen kuin tutkimusministerit kokoontuvat neuvostossa 5. joulukuuta. Viidennen puiteohjelman yksityiskohtaisesta sisältöehdotuksesta tehdään toinen valmisteluasiakirja, jonka komissio esittelee vuoden 1997 alussa. Sen jälkeen laaditaan virallinen ehdotus, jonka komissio esitellee maaliskuussa 1997. Viidennen puiteohjelman laatimisen katsotaan laajalti olevan oikea tilaisuus pohtia uudelleen joitakin Euroopan unionin tutkimuspolitiikan piirteitä. Tiedonannossa Huomisen keksiminen, jota leimaa vahva suuntaus yhteiskunnan ja talouden tarpeisiin vastaamiseen, yleisestä lähestymistavasta on laajalti sovittu. Yleisen hyväksynnän on saanut myös ajatus, että unionin tutkimustoiminnalle on annettava keinot reagoida sopivalla tavalla ja riittävän nopeasti ympäristön jatkuviin ja nopeisiin muutoksiin. Tämä edellä kuvatun lähestymistavan toteutuskeinoja määrittelemään pyrkivä teksti käsittelee asiasta seuraavia puolia: rakenne. , tavoitteet, toteuttamisen yilineÊL(mm. hallinto), rahoiöisja aikataulu. I Rakenne Viidennen toimintaohjelman yhteiskunnalliset ja taloudelliset tavoitteet ovat korkealla, ja ohjelman olisi toimittava tehokkaasti ja oltava myös helppolukuinen. Siksi sen on oltava rakenteeltaan yksinkertainen. Yksinkertainen rakenne olisi säilytettävä myös komission myöhemmin laatimassa virallisessa päätösehdotuksessa (tietenkin niin, että kahden oikeudellisen perustan - Euroopan yhteisön perustamissopimuksen ja Euroopan atomienergiayhteisön perustamissopimuksen - asettamia rajoituksia noudatetaan). Yksinkertainen rakenne saadaan esimerkiksi tiedonannon Huomisen keksiminen jäsentelystä. Komissio ehdottaakin, että viides puiteohjelma jäsennetään sen mallin mukaan kuuteen ohjelmaan, jotka vastaavat Huomisen keksimisessä osoitettuja kuutta painopistettä. Ohjelmat muodostetaan varmistaen, että yleinen etuja koko Euroopan taloudelliset ja sosiaaliset tarpeet otetaan kaikkialla huomioon. Samasta syystä ohjelmiin otetaan mukaan uusia tietoja ja kehittyvää teknologiaa, työllä pyritään määrättyyn määrään tarkkoja tavoitteita ja tähän pyritään kaikkien tieteenalojen ja ammattitaidon avulla. Ohjelmat - Aihepiirit Ohjelmat voisivat keskittyä seuraaviin aiheisiin: * * * elävän luonnon varojen ja ekosysteemin hyödyntäminen käyttäjäystävällisen tietoyhteiskunnan luominen kilpailukykyisen ja kestävän kasvun edistäminen Nämä aihepiirit mainittiin ensisijaisina ja niitä kuvailtiin yleisesti tiedonannossa Huomisen keksiminen (KOM(96) 332), ja komission yksiköissä pohditaan niiden sisältöä yksityiskohtaisesti1. Kuhunkin aihepiiriin on kuuluttava: * useita kohdennettuja tutkimus- ja kehitystoimia, joissa yhteensovittaminen ja integrointi ovat tärkeitä tekijöitä, ja esittelytoimia, jotka todistavat teknologian olevan teknisesti ja taloudellisesti elinkelpoinen Ydinenergian käyttöön liittyvää toimintaa käsitellään myöhemmin EHTY:n perustamissopimuksen 7 artiklan määräysten mukaisesti. * * perustutkimuksen ja- teknologioiden kehitystoimia; tämä luokka olisi pidettävä viidennessä puiteohjelmassa riittävän hyvässä asemassa toimia, tulosten jotka vastaavat kansainvälisen yhteistyön, ohjelmakohtaisia levityksen ja hyödyntämisen, pk-yrityksille innovaatioiden, annettavan tuen, koulutuksen ja liikkuvuuden, sosiaalis-taloudellisten näkökohtien tutkimuksen ja seurannan sekä rahoitettujen hankkeiden tuloksena saatavien tietojen ja syntyvän teknologian toimintaperiaatteiden yleistavoitteita Aihepiirikohtaisissa ohjelmissa pk-yritysten tukitoiminnan toteuttaminen (jota helpotetaan perustamalla keskitetty palvelupiste ja järkiperäistämällä tietoverkot) antaa lisäksi yrityksille mahdollisuuden käyttää hyväkseen suuryritysten, tutkimuskeskusten ja korkeakoulujen kanssa hankkeiden yhteydessä solmittuja suhteita. - Horisontaaliset piirteet Ohjelmat voisivat koskea seuraavia aiheita: * * * Eurooppalaisen tutkimuksen kansainvälisen aseman lujittaminen; Innovaatiot ja pk-yritysten osallistuminen; Inhimillisten voimavarojen kasvattaminen. Ohjelmien pitäisi edistää johdonmukaisen ja jäsennellyn politiikan toteuttamista kaikilla kolmella alalla: kansainvälisessä tieteellisessä ja teknisessä yhteistyössä, innovaatioissa ja inhimillisten voimavarojen edistämisessä. Komissiossa jatketaan keskustelua edellä mainittujen kolmen aiheen lisäksi myös näistä aiheista alojen tarkan sisällön määrittämiseksi. Tämän vuoksi ohjelmissa kannustettaisiin: * * aihepiirikohtaisissa ohjelmissa samoilla aloilla koordinointia ja tukemista varten tehtyä työtä; toteutetun toiminnan kaikkia kolmea aihetta koskevia yleisempiä aloitteita. Edellä kuvatun rakenteen avulla voidaan kasvattaa huomattavasti puiteohjelman yleistä tehokkuutta. Rakenne vastaa tapaa, jolla unionin TTK-toiminta on jäsennelty EY:n perustamissopimuksen XV osastossa. Yhteinen tutkimuskeskus Yhteinen tutkimuskeskus osallistuu viidennen puiteohjelman täytäntöönpanoon niin kuin se on osallistunut aiempiinkin puiteohjelmiin. Se asettaa puolueettoman ja riippumattoman täytäntöönpanon palvelukseen monilla aloilla ainutlaatuisten resurssiensa ja tutkimustoimintansa ansiosta kehittämiensä ja ylläpitämiensä kykyjen tukemana, ja jatkaa samalla teollisuuden kanssa luomiensa yhteyksien kehittämistä. asiantuntemuksensa politiikan unionin Yhteisen tutkimuskeskuksen viidenteen puiteohjelmaan kuuluvan toiminnan on oltava tiettyjen perusteiden mukaista, joita ovat selkeästi todettu tarve, tunnustettu ammattitaito ja eurooppalaisen lisäarvon tarjoaminen. Lisäksi osa toiminnasta toteuttaen uusia markkinoilla toteutetaan edelleen kilpailulliselta pohjalta toimimisen muotoja, erityisesti uusia tapoja liittyä yhteen teollisuuden kanssa. TT Tavoitteet Huomisen keksimisessä korostettiin, että unionin tutkimustoimintaa olisi keskitettävä. Sama tarve on tullut esille monissa jäsenvaltioiden, tutkimuslaitosten esittämissä kommenteissa viidettä ja puiteohjelmaa koskevaan keskusteluun. teollisuutta edustavien järjestöjen Konkreettisesti tämä merkitsee, että tutkimustoimia on harjoitettava vain rajatussa määrässä aiheita, jotka vastaavat Euroopan yhteiskunnallisia ja taloudellisia tarpeita. Kuten edellä olevasta ilmenee, komissio ehdottaa juuri tätä. Työn keskittäminen kuitenkin merkitsee, että jokaisen aihepiirin sisällä on tehtävä valintoja, samoin mahdollisten tieteellisten ja teknologisten tavoitteiden välillä. Millä perusteella tällaiset valinnat voidaan tehdä? Komissio ehdottaa, että valinnat tehdään yhteisin perustein, joita käytetään järjestelmällisesti kaikissa valinnoissa. Kaikissa tapauksissa valitaan sellaisia tieteellisiä ja teknologisia tavoitteita, jotka liittyvät yleisen edun ja yhteiskunnallisen hyväksyttävyyden mukaan mitattua merkittävää eurooppalaista lisäarvoa sisältävään toimintaan. Ennen kuin tavoitteita tutkitaan tuon perusvaatimuksen kannalta, niiden on kuitenkin täytettävä seuraavat kaksi perustetta: * ilmaistut suuret poliittiset Tiedonannossa Huomisen keksiminen valinnat. Tieteellisten ja teknologisten tavoitteiden on ensinnäkin edistettävä selvästi Huomisen keksimisessä kuvattuja yhteiskunnallisia ja taloudellisia tavoitteita: elämänlaatua, terveyttä ja ympäristön laatua (yhteiskunnallisen tavoitteihin on kiinnitettävä erityistä merkityksensä ansiosta näihin huomiota), tietoyhteiskunnan kehittämistä, teollisuuden kilpailukykyä, kestävää kehitystä ja työpaikkoja luovaa kasvua, Euroopan korkean tieteellisen tason ja sijoituksia ja innovaatiota houkuttelevan luonteen ylläpitämistä ja vahvistamista (inhimillisten voimavarojen ja liikkuvuuden edistämistä laajojen toimintaperiaatteiden toteuttamista. kannustettava) erityisesti unionin on ja * Taitojen ja tekniikan taso ja Euroopan asema kyseisillä aloilla. Valinta voi kohdistua vain niihin tavoitteisiin, jotka liittyvät aloihin, joilla aukeaa uusia teitä tutkimukselle tai joissa eurooppalaisella tutkimuksella on pahoja todellisia tai toisaalta aloihin, joissa Euroopalla on joko aukkoja, vahvuuksia joiden varaan rakentaa tai päinvastoin heikkouksia, joita voidaan korjata Euroopan tason toiminnalla. Unionin tutkimuspolitiikan ohjenuora on Euroopan kilpailukyvyn tukeminen, ja sen olisi ohjattava myös näitä valintoja. Ennen kuin neljänteen puiteohjelmaan kuuluneiden tavoitteiden jatkamista viidennessä ehdotetaan, meidän on tutkittava huolellisesti niihin aihepiireihin kuuluneen toiminnan tuloksia (erityisesti riippumattomien asiantuntijoiden laatimien arviointikertomusten perusteella). On myös tarkastettava, ovatko toimien perusteena niiden aloitushetkellä olleet syyt yhä ajankohtaiset. Lisättäköön, että tavoitteiden on oltava tarkastettavia ja mikäli mahdollista myös numeroin ilmaistavissa, ja niiden saavuttamiselle olisi asetettava määräaika. m Välineet Viidennen puiteohjelman onnistuminen riippuu olennaisesti sen lopullisesta toteuttamistavasta, jonka puolestaan on oltava sidoksissa käytettyjen välineiden tasoon. Huomisen keksimisessä annetut suuntaviivat ja asiasta käydyt lukuisat tason keskustelut ja pohdinnat ovat tuottaneet ne^ä pääaihepiiriä. joiden nostamiseen pitäisi keskittyä: * * * * yhteensovittaminen joustavuus ja reaktiokyky tutkimuksen vaikutus kilpailukykyyn hallinto Yhteensovittaminen Yhteensovittamista tarvitaan kolmella tasolla: yksittäisten tutkimusohjelmien sisällä ja eri ohjelmien välillä, tutkimusohjelmien ja unionin muun toiminnan välillä sekä kansallisten ja eurooppalaisten aloitteiden välillä. * Yhteensovittaminen tutkimusohjelmien sisällä ja niiden välillä Ohjelmien lukumäärän rajoittaminen antaa hyvät mahdollisuudet parantaa kunkin ohjelman sisäistä ja eri ohjelmien välistä koordinointia siksi, että liittymäkohtia on rajoitetusti. Tutkimustoimia, jotka ovat läheisessä yhteydessä yhden tai useamman ohjelman eri aloihin, sovitetaan yhteen täydentävyyden, johdonmukaisuuden ja muiden vastaavien menetelmien mukaan. Tässä kaksitahoisessa tehtävässä tutkimuksen ja teollisuuden erityisryhmillä (task forces) voi olla oma erityistehtävänsä. Erityisryhmien perustaminen oli neljännen puiteohjelman täytäntöönpanossa merkittävä keksintö, jonka tärkeys tuli ilmi myös innovaatiota käsittelevää vihreätä kirjaa koskeneissa kuulemisissa. Erityisryhmät ovat väline, jota komissio voi käyttää asiantuntemuksen työkaluna yhteensovittamiseen, kuulemiseen ja niiden tutkimuslinjojen yksilöimiseen, joita Euroopan on seurattava kansalaisten hyvinvoinnille tärkeän avainteknologian kehittämiseksi oikealle tasolle. Erityisryhmien käytöstä on saatu hyviä kokemuksia, ja niitä voidaan käyttää myös viidennessä puiteohjelmassa. Erityisryhmien tehtävä on varmistaa, että kohdennetut toimet käynnistetään. Ne ovat eri ohjelmien ja niihin osallistuvien yksiköiden välisen yhteensovittamisen työkaluja. Aihepiireille omistettujen ohjelmien ja horisontaalisia asioita käsittelevien ohjelmien välisen jäsentelyn otaksutaan lisäksi mahdollistavan yhteensovittamisen koko puiteohjelman tasolla. * Yhteensovittaminen tutkimusohjelmien välillä ja niiden sopivuus muuhun unionin toimintaan ja politiikkaan Puiteohjelmassa varmistetaan riittävällä tavalla, että ohjelmat ovat täydentäviä ja johdonmukaisia yhteisön muun politiikan tavoitteiden kanssa. Tutkimustoiminnan ja unionin muun toiminnan koordinointikysymys koskettaa erityisesti toisaalta puiteohjelman ja rakennerahastojen suhteita ja toisaalta kolmansille maille tarjottavia taloudellisen ja teknisen avun suurohjelmia ja - järjestelmiä (PHARE, TACIS, MEDA, EKR, apu ALA-kehitysmaille): Viime vuosina TTK-politiikan ja aluekehityspolitiikan välille syntyneet yhteisvaikutukset jatkavat kehittymistään. Rakennerahastoja käytetään avunsaajamaiden melko tutkimuskapasiteettia sekä inhimillisten tutkimusinfrastruktuurin että (koulutuksen) osalta. Syvällisen analyysin perusteella voimavarojen järjestelmällisesti vahvistamaan komissio aikoo esittää pian tiedonannon aiheesta "Tutkimus ja koheesio". Sen tarkoituksena olisi mm. kehittää entisestään näiden kahden alan yhteisvaikutuksia. Teknisen ja rahoitusyhteistyön ja kolmansien maiden kanssa harjoitetun taloudellisen yhteistyön välineet auttavat jo nykyisellään merkittävästi kestävää kehitystä vastaanottajamaissa ja niiden taloudellista yhteistyötä unionin kanssa mm. tutkimuksen ja teknologian siirron ja mukauttamisen alalla. Kyseisiä maita olis^ kannustettava mainittujen välineiden tarjoamien mahdollisuuksien avulla lisäämään synergiaa niiden puiteohjelman toimien kanssa, jotka vastaavat niiden tarpeisiin. Kolmansien maiden puiteohjelmaan osallistumisen rahoittamista varten myönnettävä poliittinen tuki, jota voidaan antaa esimerkiksi unionin kansainvälisen yhteistyön välineillä, kansainvälisistä tutkimussopimuksista käytyihin neuvotteluihin perustuva rahoitus, jonka yksityiskohdat määritetään tapauskohtaisesti, pitää erottaa selkeästi toisistaan. toisaalta ja Yhteensovittamista on myös vahvistettava puiteohjelman ja muiden toimien ja ohjelmien välillä, jotka koskevat mm. ammatti- ja muuta koulutusta. * Yhteensovittaminen kansallisten ja EU:n aloitteiden välillä Puiteohjelma edustaa tietenkin vain murto-osaa kaikesta Euroopassa tehtävästä tutkimuksesta. Koko Euroopan tutkimuspotentiaalia ei voida käyttää täysin hyväksi muuten kuin sovittamalla tehokkaasti yhteen eri tahoilla tehtävää työtä. Asiassa on edettävä tarkkojen tavoitteiden mukaan. Siinä voitaisiin käyttää hyväksi samalla sekä jo olemassa olevia välineitä että uusia menetelmiä: Jo olemassa olevat välineet. Eureka- ja Cost-toiminta, joista ensin mainittu koskee markkinoita lähellä olevaa tutkimusta ja viimeksi mainittu kohdennettua perustutkimusta, sopivat erityisen hyvin kansallisten ja EU:n aloitteiden koordinointiin. Järjestelmien välistä tiedonvaihtoa olisi lisättävä, jäsenvaltioita olisi kannustettava kohentamaan maiden sisäistä ja koordinointia. Jo luotuja yhteyksiä olisi vahvistettava toimivampaan suuntaan, ja ne olisi nivellettävä toisiinsa yksinkertaisella tavalla. Uudet menetelmät. Perustamissopimuksen 130 k artikla (täydentävät toimintaohjelmat), 130 1 artikla (osallistuminen kansallisiin aloitteisiin) ja 130 n artikla (yhteisyritykset) täydentävät perinteisiä ohjelmia, jollaisten on edelleen muodostettava olennainen osa unionin tutkimustoimintaa. Näitä välineitä voidaan käyttää sellaisissa erityistilanteissa, joissa niiden käyttö antaa lisäarvoa. 130 k ja 130 1 artikla mahdollistavat sellaisia tutkimusaiheita koskevat toimet, joilla on erityistä merkitystä joillekin jäsenvaltioille. Tältä pohjalta toteutettujen toimien olisi oltava täydentävässä suhteessa puiteohjelman ja puiteohjelman olisi toimien kanssa, loppuosan muodostavien huolehdittava siitä, että tasapaino niiden välillä säilyy. Toimissa olisi keskityttävä erityisiin aloitteisiin, joista on selvää etua koko unionille. Joustavuus ja reaktiokyky Usein on korostettu ohjelmien joustavuuden lisäämistä ja unionin reaktiokyvyn parantamista suhteessa tieteen ja teknologian odottamattomaan kehitykseen tai yllättäviin ongelmiin, mikä onkin selvästi tarpeen. On mahdotonta ennustaa nelivuotisen puiteohjelman alkaessa, mitä kaikkia tarpeita ilmenee tai miten asiat kehittyvät ohjelman kestoaikana. tutkimustyön jatkuvaan mukauttamiseen Euroopan liittyy kaksi ongelmaa: kehityksen seuraaminen reaaliajassa ja reaktioiden ja vastausten mukauttamiseen käytetyt menetelmät: * Tieteen ja teknologian kehityksen ja yhteiskunnan ja teollisuuden tarpeita voidaan seurata ilman viivettä vahvistamalla "teknologiasevrantaa" ja tiivistämällä niiden suhteita ohjelman toimiin. Erityisesti kohdennettujen lisätoimien tarvetta voitaisiin analysoida jatkuvasti arviointikertomusten ja seurannan perusteella sekä tiedeyhteisön ja käyttäjien teollisuuden, säännöllisen kuulemisen pohjalta. * Nopea ja joustava vastaus voi toteutua eri keinoin, joista tärkeimpiä ovat: työohjelmien säännöllinen mukauttaminen mieluiten kerran vuodessa rajoitetun "vapaa-alueen" perustaminen, jonka päätöksentekoa valvotaan tarkasti ja joka perustetaan nimenomaan odottamattomiin tarpeisiin reagoimista varten. Myös ohjelmien pieni lukumäärä lisää joustavuutta merkittävällä tavalla. On kuitenkin huomattava, että sopivat mekanismit eivät riitä takaamaan joustavuutta. Tarvitaan myös poliittista tahtoa niiden käyttämiseen. Tutkimuksen vaikutus kilpailukykyyn Unionin olisi suosittava kilpailukykyyn myönteisesti vaikuttavan tutkimustoiminnan kehittämistä erityisesti sellaisten esittelytoimien välityksellä, joissa yksityinen rahoitus on runsaammin mukana kuin perinteisissä kustannustenjakohankkeissa, sekä sellaisia henkistä omaisuutta koskevia säännöksiä, jotka motivoivat hyödyntämään tuloksia. Hallinta Kaikki asiaa kommentoineet ovat todenneet, että terve ja tehokas hallinto on edellytys unionin TTK-ohjelmien onnistumiselle. Komissio pyrkii parantamaan entisestään hankkeiden noudatettujen perusperiaatteiden mukaan: tehokkuus, laatu, tasavertaiset mahdollisuudet ja julkisten varojen terve hallinto. ja ohjelmien hallintoa nykyään Neljännessä puiteohjelmassa tapahtuneen edistyksen pohjalta komissio pyrkii parantamaan ohjelmien hallinnon johdonmukaisuutta ja laatua. Päätavoitteena olisi selvästi korjata nykyinen tilanne, jossa ohjelmissa on liian paljon osallistujia, mikä tekee hallinnosta hyvin raskaan. Tätä aiotaan torjua kolmenlaisilla toimenpiteillä: * * * Keskittymällä: tarkkaan määriteltyjä ensisijaisia tavoitteita, mikä vähentänee ehdotusten lukumäärää; rajataan koskemaan muutamia työohjelmat Avoimuudella: komissio pyrkii antamaan riittävän tarkkoja tietoja, jotta vältetään ehdotukset, joiden motiivit tai oikeutus eivät ole riittäviä tai jotka eivät suoraan kuulu ohjelman alaan; jäsenvaltioiden ja kansallisten laitosten olisi autettava komissiota tässä tehtävässä levittämällä tietoa ohjelmista; Tarkastamalla ehdotusten vaatimustenmukaisuus etukäteen: kerrotaan mahdollisille osallistujille, erityisesti pienille ja keskisuurille yrityksille jo varhaisessa ehdotukset muodollisten ovatko osallistumisedellytysten mukaisia ja ohjelman tavoitteiden suuntaisia. vaiheessa, Puiteohjelman jäsentäminen rajattuun määrään monitieteisiä ja monialaisia ohjelmia merkitsee myös siirtymistä ohjelmakeskeisestä hallintotavasta yhteiseen hallintoon. 1Y Talousarvio ja aikataulu Viidettä puiteohjelmaa rahoitetaan lainsäädäntöviranomaisen määrittämän "yhteisen enimmäismäärän" rajoissa. Aikana, jona maksusitoumukset tehdään (1999-2002), määrä ei saa ylittää unionin rahoitusnäkymissä vuosittain vahvistettua rajaa. Tutkimuskulut ovat nykyään rahoitusnäkymien otsakkeen 3 alla (sisäpolitiikat). Ne ovat sen selvästi suurin osa: 60 % otsakkeen toimintaan käytettävissä olevista varoista, niin kuin Edinburghin sopimusten perusteella kuuluukin olla (puolesta kahteen kolmasosaan rahoitusnäkymien otsakkeen 3 varoista). Tätä lähestymistapaa voitaisiin jatkaa viidennessä puiteohjelmassa. Kun unionin tutkimusmenojen sopivaa tasoa suunnitellaan, otetaan huomioon BKT:n kasvuodotukset. 10 Samalla otetaan huomioon, että toiset tekniset suurmaat Yhdysvallat ja Japani eivät vähennä työpanostaan. Japani käyttää tutkimukseen 3 % BKT:staan, Yhdysvallat 2,5 %, mutta EU:ssa siihen on jo vuosia käytetty vain keskimäärin 2 %. Sitä paitsi Yhdysvaltojen tutkimusbudjetti, jota oli viime vuosina pienennetty, kasvaa vuonna 1997 lähes 3 miljardilla dollarilla (esimerkiksi NIH-laitosten talousarvio kasvaa 6,9 prosentilla), ja Japanin julkisten tutkimuslaitosten budjetti jatkaa jo vuosia jatkunutta nopeata kasvuaan (+ 8,3 % Science and Technology Agency:lie, -I- 16,4 % MITLlle). Ottaen huomioon kilpailija-kumppaneidemme investoinnit meidän täytyy varmistaa, että Euroopassa lisätään julkisten ja yksityisten tutkimuskulujen rahoitusta. Päätelmät Kaiken kaikkiaan meillä on kiire, ja viidennen puiteohjelman toteuttaminen suunnitellun aikataulun mukaisesti on välttämätöntä. Jos ohjelman halutaan alkavan vuonna 1999, niin kuin on sovittu, ja koska päätöksentekoprosessi vie aikaa, asiassa on edettävä ripeästi. Kuten tämän tiedonannon alussa mainittiin, komissio suunnittelee esittelevänsä yksityiskohtaisen valmisteluasiakirjan vuoden 1997 alussa ja esittävänsä virallisen ehdotuksensa maaliskuussa 1997. Ehdotus ei kuitenkaan rajoita yhteisön tulevaa rahoitusjärjestelmää koskevia myöhempiä komission ehdotuksia, jotka esitellään heti hallitusten välisen konferenssin päätyttyä. Tarkoitus on, että puiteohjelma hyväksytään virallisesti vuoden 1998 alussa. Komissio on tietoisesti valinnut työstävänsä viidennen puiteohjelman vaiheittain, jotta joka vaiheessa voidaan varmistua, että ehdotetut suunnat ymmärretään ja niitä kannatetaan riittävästi. Tämä asiakirja on siis laadittu auttamaan keskustelua jäsentymään selkeiden suuntien mukaan. Komissio toivoo voivansa asiasta käydyn keskustelun perusteella laatia ja esitellä mahdollisimman nopeasti suunnittelemansa yksityiskohtaisen valmisteluasiakirjan ja sen jälkeen virallisen ehdotuksensa. Näiden kahden asiakirjan perusteella saa vielä tarkemman kuvan siitä konkreettisesta tavasta, jolla voidaan saavuttaa laajaa kannatusta saaneet, tiedonannossa Huomisen keksiminen esitetyt yhteiskunnalliset ja taloudelliset tavoitteet. 11 ISSN 1024-4492 KOM(96) 595 lopullinen ASIAKIRJAT FI 15 Luettelonumero : CB-CO-96-613-FI-C ISBN 92-78-11897-4 Euroopan yhteisöjen virallisten julkaisujen toimisto L-2985 Luxemburg IL