title: ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ - Περιβαλλοντικοί φόροι και επιβαρύνσεις στην ενιαία αγορά

text: ΕΠΙΤΡΟΠΗ TON ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ Βρυξέλλες, 2 6. 03. 1 9 97 COM(97) 9 τβλ*«Λ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ Περιβαλλοντικοί φόροι και επιβαρύνσεις στην ενιαία αγορά ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η Επιτροπή έχει κατ' επανάληψη συμφωνήσει για μια εκτεταμένη χρήση φορολογικών μέσων ώστε η περιβαλλοντική πολιτική να γίνει αποδοτικότερη και αποτελεσματικότερη από πλευράς κόστους. Τα περισσότερα από τα μέσα αυτά χρησιμοποιούνται σε επίπεδο κράτους μέλους. Η παρούσα ανακοίνωση υποβάλλεται για να στηριχθούν οι εν λόγω δραστηριότητες και για να εξασφαλιστεί ότι οι περιβαλλοντικοί φόροι και επιβαρύνσεις επιβάλλονται κατά τρόπο συμβατό προς την κοινοτική νομοθεσία. Η ανακοίνωση αποτελεί ένα πρώτο βήμα σε ό,τι αφορά τον τρόπο με τον οποίο χειρίζεται η Επιτροπή την χρήση των περιβαλλοντικών φόρων από τα κράτη μέλη. Σκοπός της ανακοίνωσης είναι να εξηγήσει ότι υπάρχει δυναμικό πλαίσιο για την χρήση των περιβαλλοντικών φόρων και επιβαρύνσεων από τα κράτη μέλη στο πλαίσιο της ενιαίας αγοράς. Σκοπός της ανακοίνωσης είναι επίσης να αποσαφηνίσει τόσο τις δυνατότητες όσο και τους περιορισμούς των κρατών μελών στο πεδίο αυτό. Στην ανακοίνωση δεν εξετάζονται τα πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα από πλευράς οικονομικής και περιβαλλοντικής αποτελεσματικότητας της χρήσεως των περιβαλλοντικών εισφορών σε επίπεδο κράτους μέλους. Εντούτοις, θα δώσει στα κράτη μέλη μια γενική εικόνα των σχετικών νομικών υποχρεώσεων οι οποίες πρέπει να λαμβάνονται υπόψη κατά τον προγραμματισμό περιβαλλοντικών εισφορών. Η ανακοίνωση δείχνει ότι τα κράτη μέλη έχουν αρκετά περιθώρια δράσης στην εφαρμογή φορολογικών μέσων, στο πλαίσιο βέβαια τήρησης των υποχρεώσεων που απορρέουν από την συνθήκη. Οι περιβαλλοντικοί φόροι και επιβαρύνσεις χρησιμοποιούνται ολοένα και περισσότερο στα κράτη μέλη, πράγμα που διευρύνει το πεδίο για εφαρμογή μιας περιβαλλοντικής πολιτικής με καλύτερη σχέση κόστους-αποτελέσματος. Οι περιβαλλοντικοί φόροι και επιβαρύνσεις μπορούν να γίνουν ο κατάλληλος δρόμος εφαρμογής της αρχής "ο ρυπαίνων πληρώνει", με ενσωμάτωση του περιβαλλοντικού κόστους στις τιμές των αγαθών και υπηρεσιών. Τα φορολογικά μέσα θεωρούνται ως κίνητρα για τους παραγωγούς και τους καταναλωτές, αφού κατευθύνουν τις επιλογές προς δραστηριότητες ηπιότερες για το περιβάλλον. Ο τρόπος με τον οποίο χρησιμοποιούνται σήμερα οι περιβαλλοντικοί φόροι στα κράτη μέλη εκτίθεται σε προσάρτημα της παρούσας ανακοίνωσης. Λ*- Είναι προφανές ότι τα μέσα αυτά πρέπει να χρησιμοποιούνται κατά τρόπο συμβατό προς την κοινοτική νομοθεσία. Συγκεκριμένα, ανταγωνισμός, ενιαία αγορά και φορολογία επηρεάζουν τον τρόπο με τον οποίο μπορούν να χρησιμοποιηθούν οι περιβαλλοντικοί φόροι και επιβαρύνσεις και τα εξ αυτών έσοδα. Το νομικό πλαίσιο μεριμνά βασικά ώστε τα κράτη μέλη να μην στρεβλώνουν τον ανταγωνισμό εισάγοντας διακρίσεις εναντίον προϊόντων και υπηρεσιών από άλλα κράτη μέλη. Το νομικό πλαίσιο είναι ωστόσο εντελώς περίπλοκο, λόγος για τον οποίο η Επιτροπή κρίνει σημαντικό να το αναλύσει στην ανακοίνωση της. Στο έγγραφο αναλύονται επίσης τα μέτρα ελέγχου που ισχύουν στην Κοινότητα, και που είναι γνωστά (υς κανόνες γνωστοποίησης. Η Επιτροπή σε συνεργασία με όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη, έχει την πρόθεση να συνεχίσει τη διερεύνηση του δρόμου των περιβαλλοντικών εισφορών με τους εξής τρόπους: 1) Συστηματική συγκέντρωση εμπειριών από την εφαρμογή των εισφορών που ισχύουν στα κράτη μέλη. 2) Συστηματική ανάλυση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων της χρήσης των περιβαλλοντικοί φόρων και επιβαρύνσεων στα κράτη μέλη. 3) Συστηματική ανάλυση των επιπτώσεων των περιβαλλοντικών φόρων και επιβαρύνσεων στην εσιοτερική αγορά και στην ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής βιομηχανίας. Τα σχετικά αποτελέσματα θα χρησιμοποιηθούν για τη συναγωγή συμπερασμάτων σχετικά με την περαιτέρω χρήση των μέσων αυτών σε κοινοτικό επίπεδο και σε επίπεδο κρατών μελών. /}L· ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Ι. ΣΤΟΧΟΙ ΚΑΙ ΠΕΔΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΗΣ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗΣ II. ΟΡΙΣΜΟΙ ΚΑΙ ΝΟΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ α. Ορισμοί β. Διάφορες κατηγορίες περιβαλλοντικών εισφορών γ. Νομικό πλαίσιο II. ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ Α. ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΕΙΣΦΟΡΩΝ α. Περιβαλλοντικός στόχος της επιβολής εισφοράς β. Τελωνειακοί δασμοί και επιβαρύνσεις ισοδύναμου αποτελέσματος γ. Εσωτερική φορολογία δ. Παράγωγο δίκαιο που διέπει την έμμεση φορολογία ε. Κρατικές ενισχύσεις 4 4 5 6 7 7 7 8 11 14 Ύπαρξη ενίσχυσης Συμβατότητα μιας ενίσχυσης με την περί κρατικών ενισχύσεων νομοθεσία τηςΕΕ στ. Ποσοτικοί περιορισμοί και μέτρα ισοδύναμου αποτελέσματος 18 Β. ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΚΟΙΝΟΤΙΚΟΥΣ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΥΣ ΕΛΕΓΧΟΥ α. Υποχρεώσεις γνωστοποίησης σε ό,τι α(|)ορά τις κρατικές ενισχύσεις β. Υποχρεώσεις γνοκττοποίησης δυνάμει της οδηγίας 83/189/ΕΟΚ και του παράγωγοι) κοινοτικού δικαίου για το περιβάλλον γ. Γνωστοποίηση εθνικών μέτρων μεταφοράς κοινοτικών οδηγιών δ. Καταγγελίες και έρευνες της Επιτροπής εξ ιδίας πρωτοβουλίες IV ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΠΡΟΣΑΡΤΗΜΑ 21 21 23 24 24 24 Γενική εικόνα των περιβαλλοντικών φόρων και επιβαρύνσεων στα κράτη μέλη της ΕΕ και του ΕΟΧ /t Ι. ΣΤΟΧΟΙ ΚΑΙ ΠΕΔΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΗΣ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ! 1. Το πέμπτο κοινοτικό πρόγραμμα δράσης για το περιβάλλον1 και η αναθεώρηση 19962 προβάλλουν τη διεύρυνση του φάσματος των μέσων περιβαλλοντικής πολιτικής ως μία από τις προτεραιότητες καίριας σημασίας. Τα κοινοτικά όργανα έχουν κατ' επανάληψη καλέσει την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να διερευνήσουν σε μεγαλύτερη έκταση το δυναμικό των νέων μέσων περιβαλλοντικής πολιτικής, φορολογικής φύσεως κυρίως. Τον Δεκέμβριο του 1995, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Μαδρίτης κατέληγε στο συμπέρασμα ότι για την εκμετάλλευση του δυναμικού δημιουργίας απασχόλησης στο πεδίο της προστασίας του περιβάλλοντος, η πολιτική για το περιβάλλον θα πρέπει να βασιστεί σε μέσα της αγοράς, των φορολογικών συμπεριλαμβανομένων, ακόμη περισσότερο από όσο βασίζεται σήμερα. Ανάλογο συμπέρασμα διατυπώθηκε και στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Φλωρεντίας, τον Ιούνιο του 19963. 2. Για την επίτευξη των περιβαλλοντικών στόχων, οι οποίοι ολοένα και περισσότερο καθιερώνονται ως νομοθεσία πλαίσιο σε επίπεδο ΕΕ, τα κράτη μέλη έχουν στη διάθεση τους, πέραν των εναρμονισμένων σε κοινοτικό επίπεδο μέτρων, πλήθος οικονομικών, τεχνικών και αυτοδεσμευτικών μέσων. Οι περιβαλλοντικοί φόροι και επιβαρύνσεις εντάσσονται στα περιβαλλοντικά μέσα και μπορούν να αποτελέσουν τρόπο εφαρμογής της αρχής "ο ρυπαίνων πληρώνει" με ενσωμάτωση του περιβαλλοντικού κόστους στην τιμή των αγαθών και υπηρεσιών. Μπορούν έτσι οι καταναλωτές και οι παραγωγοί να οδηγηθούν στην υιοθέτηση μιας περιβαλλοντικής στάσης που να ανταποκρίνεται περισσότερο στις αρχές της αειφορίας. 3. Ένας από τους σκοπούς των περιβαλλοντικών φόρων και επιβαρύνσεων είναι η επίτευξη ενός περιβαλλοντικού στόχου, θα πρέπει συνεπώς η εφαρμογή τους να έχει επίπτωση στην αγορά. Έχει επομένως σημασία να καθοριστούν σε κατάλληλο ύψος οι περιβαλλοντικοί φόροι και επιβαρύνσεις: μια πολύ χαμηλή εισφορά δεν θα 1 2 3 EEC 138, 15. 7. 1993, α. 1 COM(95) 647,24. 1. 1996 Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Φλωρεντίας ζήτησε από το Συμβούλιο να του υποβάλει έκθεση για την εξέλιξη των φορολογικών συστημάπον στην Ευρωπαϊκή Ένωση, λαμβάνοντας υπόψη την αναγκαιότητα καθιέρωσης ενός περιβαλλοντικού φόρου ο οποίος να τονώνει το επιχειρηματικό πνεύμα και τη δημιουργία απασχόλησης και να προωθεί μια αποτελεσματικότερη περιβαλλοντική πολιτική. 11 είναι σε θέση να άρει πλήρως μια στρέβλωση της αγοράς, ενώ ένας πολύ υψηλός δασμός αντικαθιστά μια στρέβλωση με μια άλλη. 4. Τα έσοδα από περιβαλλοντικούς φόρους και επιβαρύνσεις μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τη χρηματοδότηση δραστηριοτήτων προστασίας του περιβάλλοντος. Σε μερικές περιπτώσεις, τα μέσα αυτά μπορούν επίσης να παρέχουν υψηλά και σταθερά έσοδα, και να χρησιμοποιηθούν έτσι για τη μείωση άλλων φόρων οι οποίοι εισπράττονται δημιουργώντας στρεβλώσεις στην οικονομία, όπως είναι η φορολόγηση της εργασίας. Μια τέτοια προσέγγιση έχει προταθεί στα κράτη μέλη στη Λευκή Βίβλο της Επιτροπής "Ανάπτυξη, ανταγωνιστικότητα και απασχόληση"4, προσέγγιση με την οποία συμφώνησε και το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο των Βρυξελλών τον Δεκέμβριο του 1993. Το ίδιο ζήτημα εξετάζεται και στην έκθεση της Επιτροπής "Φορολογία στην Ευρωπαϊκή Ένωση - ' Εκθεση για την εξέλιξη των φορολογικών συστημάτων"5, που εκπονήθηκε για το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Δουβλίνου (Δεκέμβριος 1996). 5. Περιβαλλοντικοί φόροι και επιβαρύνσεις επιβάλλονται σε όλα τα κράτη μέλη ΕΚ/ΕΟΧ6, και διαδραματίζουν ολοένα και μεγαλύτερο ρόλο στην περιβαλλοντική πολιτική χωρών της Κεντροανατολικής Ευρώπης που έχουν υποβάλει αίτηση ένταξης στην ΕΕ. Όπου ήταν δυνατόν, εκδόθηκαν κανόνες σε κοινοτική κλίμακα, ώστε να καταστεί δυνατή η εφαρμογή τέτοιων φόρων στο πλαίσιο της ενιαίας αγοράς (π. χ. φορολογία πετρελαιοειδών / βλ. σημ. 23). Εξάλλου, με βάση την αρχή της επικουρικότητας, αναλαμβάνοναι σε εθνικό επίπεδο όλο και περισσότερες πρωτοβουλίες υπό μορφή φόρων και επιβαρύνσεων για την αντιμετώπιση τοπικών περιβαλλοντικών προβλημάτων, τα οποία " τις περισσότερες φορές αντιμετωπίζονται αποτελεσματικότερα σε τοπικό επίπεδο. 6. Η χρήση περιβαλλοντικών φόρων και επιβαρύνσεων και των εξ αυτών εσόδων επηρεάζει, άμεσα ή έμμεσα, αρκετά πεδία κοινοτικής νομοθεσίας πέραν εκείνου της περιβαλλοντικής πολιτικής, συγκεκριμένα τη νομοθεσία του ανταγωνισμού, της ενιαίας αγοράς και της φορολογίας. Πολλές συγκεκριμένες περιπτώσεις έχουν καταδείξει πόσο σημαντικό είναι να επεκταθεί η ενοποίηση των διαφόρων αυτών πεδίων πολιτικής. Στον γεωργικό τομέα ενδέχεται να χρειαστεί ευρύτερος 4 5 6 COM(93) 700 τελικό COM(96) 546, 22. 10. 1996 Βλ. προσάρτημα 1. προβληματισμός, εξαιτίας της κοινοτικής γεωργικής πολιτικής. Η χρήση περιβαλλοντικών φόρων και επιβαρύνσεων ενδέχεται επίσης να επηρεάσει υποχρεώσεις προς τρίτες χώρες, στο πλαίσιο π. χ. του ΠΟΕ. Τα κράτη μέλη πρέπει να τα λαμβάνουν όλα αυτά υπόψη έτσι ώστε οι περιβαλλοντικοί φόροι και επιβαρύνσεις που επιβάλλονται σε εθνικό επίπεδο να συμβιβάζονται τόσο με τις υποχρεώσεις που απορρέουν από την συνθήκη όσο και με τις υποχρεώσεις τους προς τον ΠΟΕ7. 7, Για τους παραπάνω λόγους, η Επιτροπή κρίνει ότι είναι σημαντικό να διευκρινιστεί το νομικό πλαίσιο που εφαρμόζεται για τα κράτη μέλη τα οποία επιθυμούν να θεσπίσουν περιβαλλοντικούς φόρους και επιβαρύνσεις. Το πλαίσιο καθορίζεται από τη συνθήκη, το παράγωγο κοινοτικό δίκαιο, τη νομολογία του δικαστηρίου, καθώς και αποφάσεις και νομικά μέτρα που έχει λάβει η Επιτροπή για να εφαρμοσθεί στην πράξη το εν λόγω νομικό πλαίσιο. Η Επιτροπή θεωρεί επίσης ότι είναι σημαντικό να τονίσει ποια επιπλέον στοιχεία μπορεί να λαμβάνει υπόψη όταν αξιολογεί περιβαλλοντικούς φόρους και επιβαρύνσεις των κρατών μελών. Στόχος του παρόντος εγγράφου δεν είναι ωστόσο να αναλύσει τα πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα της χρήσεως περιβαλλοντικών φόρων και επιβαρύνσεων σε εθνικό επίπεδο, από οικονομικής και περιβαλλοντικής πλευράς. Οι πληροφορίες που περιέχονται στο έγγραφο θα πρέπει να αποτελέσουν χρήσιμες κατευθυντήριες για τα κράτη μέλη για τον σχεδιασμό, την εςχχρμογή και αξιολόγηση τέτοιων μέσων. Σκοπός είναι να εξασφαλιστεί μια ισόρροπη και αποτελεσματική χρήση των μέσων σε επίπεδο κράτους μέλους, περιφερειακό ή τοπικό, καθώς και διαφανής αξιολόγηση αυτών από την Επιτροπή. 8. Η Επιτροπή θα παρακολουθεί και θα κρίνει τη χρήση των - περιβαλλοντικών - φόρων και επιβαρύνσεων σε εθνικό επίπεδο, λαμβάνοντας υπόψη τις επιπτώσεις στην εφαρμογή της περιβαλλοντικής πολιτικής, τη λειτουργία της ενιαίας αγοράς και την ανταγωνιστικότητα, καθώς και σε άλλα πεδία πολιτικής, όπως π. χ. η ενεργειακή πολιτική. Όταν αρχίσουν να πολλαπλασιάζονται εμφανώς διαφορετικές εθνικές λύσεις για ανάλογα προβλήματα, ή όταν η επίτευξη των περιβαλλοντικών στόχων μπορεί να γίνει με πιο συμφέροντα τρόπο από πλευράς κόστους - Μολονότι ίο παρόν έγγραφο αφορά πτυχές συνδεόμενες με την ενιαία αγορά, τα κράτη μέλη θα πρέπει να γνωρίζουν ότι υπάρχει ενδεχόμενο να ανακύψουν περιπτώσεις για τις οποίες να υπάρχει ασυμβίβαστο μεταξύ των σχετικών κανόνων της ΕΕ και του ΠΟΕ, αναφορικά κυρίως με τις ρυθμίσεις φόρων που επιβάλλονται στα σύνορα. Βλ. ανακοίνωση της Επιτροπής για το εμπόριο και το περιβάλλον, COM(96) 54 (ΕΕ C/28. 2. 1996). 3 αποτελέσματος, η Επιτροπή θα προωθήσει σε κοινοτικό επίπεδο νέες προτάσεις, παρά τις δυσχέρειες που ανακύπτουν εξ αιτίας της ομοφωνίας που απαιτείται σήμερα για τη θέσπιση φορολογικών μέτρων. 9. Στο κεφάλαιο II της παρούσας ανακοίνωσης εξετάζεται το ζήτημα των ορισμών και περιγράφεται το γενικό νομικό πλαίσιο, ενώ στο κεφάλαιο III εκτίθενται αναλυτικές κατευθυντήριες γραμμές. Να τονιστεί ότι η ανακοίνωση δεν μπορεί να δώσει οριστικές απαντήσεις για μελλοντικά προβλήματα και ότι συνεπώς κάθε μεμονωμένη περίπτωση θα πρέπει να εξετάζεται χωριστά. II. ΟΡΙΣΜΟΙ ΚΑΙ ΝΟΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ α. Ορισμοί 10. Αναφορικά με τους περιβαλλοντικούς φόρους, διαφορετικό νόημα δίδεται συχνά σε παραπλήσιους όρους στα διάφορα κράτη μέλη, ενώ η νομοθεσία της ΕΕ δεν δίνει ακριβείς ορισμούς. Έχει σημασία ωστόσο να τονισθεί ότι καθοριστικός παράγοντας για να κριθεί ένα μέτρο σε σχέση με την κοινοτική νομοθεσία είναι τα χαρακτηριστικά του και τα αποτελέσματα που παράγει, και όχι το όνομα που του δίνουν τα διάφορα κράτη μέλη. Συνεπώς, η ανακοίνωση δεν έχει σκοπό να ορίσει τους διαφόρους τύπους μέσων που χρησιμοποιούνται στα κράτη μέλη. Η διατύπωση "φόροι και επιβαρύνσεις" θα πρέπει να νοείται ως καλύπτουσα όλες τις υποχρεωτικές, μη ανταποδοτικές πληρωμές, ανεξαρτήτως εάν τα έσοδα προστίθενται απευθείας στον κρατικό προϋπολογισμό ή προορίζονται για συγκεκριμένους σκοπούς (π. χ. διάθεση κεφαλαίων). Στην παρούσα ανακοίνωση ο όρος "εισφορές" καλύπτει τη διατύπωση "φόροι και επιβαρύνσεις" όπως ορίζεται παραπάνω. Εισφορές που καλύπτονται από ειδικότερες διατάξεις κοινοτικών οδηγιών εμπίπτουν στο νομικό πλαίσιο της εκάστοτε οδηγίας. 11. Μια κατάλληλη ιδιότητα για να χαρακτηριστεί μια εισφορά ως περιβαλλοντική θα ήταν να έχει σαφώς αρνητική επίδραση επί του περιβάλλοντος η φορολογική βάση της εισφοράς. Μια εισφορά θα μπορούσε ωστόσο να χαρακτηριστεί ως περιβαλλοντική εάν η επίδραση της επί του περιβάλλοντος είναι λιγότερο σαφής, αλλά παρ' όλα αυτά αισθητά θετική. Σχετικό παράδειγμα μπορούν να αποτελέσουν οι διαφοροποιήσεις φόρου ή επιβάρυνσης με βάση περιβαλλοντικά κριτήρια· 4 διαφορετική π. χ. φορολογική επιβάρυνση της βενζίνης με μόλυβδο και της αμόλυβδης βενζίνης. Σε γενικές γραμμές, εναπόκειται στο κράτος μέλος να αποδείξει την εκτιμώμενη περιβαλλοντική επίδραση της εισφοράς εάν κάτι τέτοιο είναι απαραίτητο για να κριθεί κατά πόσον είναι συμβατή με την κοινοτική νομοθεσία. β. Διάφορες κατηγορίες περιβαλλοντικών εισφορών 12. Η πείρα έχει δείξει ότι οι περιβαλλοντικοί φόροι και επιβαρύνσεις μπορεί να διαφέρουν πολύ ως προς τον χαρακτήρα, υποδιαιρούνται όμως σε δύο κύριες κατηγορίες8. Οι εισφορές εκπομπής ρύπων συνδέονται άμεσα με την πραγματική ή κατ' εκτίμηση προκαλούμενη ρύπανση, ανεξαρτήτως εάν οι ρύποι καταλήγουν στον αέρα, το νερό ή το έδαφος ή εάν πρόκειται για πρόκληση θορύβων. Ήδη επιβάλλονται επιβαρύνσεις για εκπομπές NOx από μεγάλες εγκαταστάσεις καύσεως και για ρύπανση των υδάτων από εγκαταστάσεις επεξεργασίας υγρών αποβλήτων. Εισφορές για πρόκληση θορύβου επιβάλλονται στον χώρο των αεροπορικών μεταφορών. Εισφορές που επιβάλλονται σε μόνιμες πηγές ρύπανσης (όπως είναι οι βιομηχανικές εγκαταστάσεις) εκφεύγουν κατά πολύ του πεδίου εφαρμογής της παρούσας ανακοίνωσης, αφού η καταβολή τους επιβαρύνει παραγωγούς9. εγχώριους Εισφορές παραγωγής επιβάλλονται σε πρώτες ύλες και ενδιάμεσους συντελεστές παραγωγής όπως λιπάσματα, φυτοφάρμακα και υπόγεια ύδατα, τέλος δε σε προϊόντα που προορίζονται για τον τελικό καταναλωτή όπως συσσωρευτές, συσκευασίες μιας χρήσεως, ελαστικά αυτοκινήτων και πλαστικές σακούλες. Ορισμένες εισφορές παραγωγής που εφαρμόζονται εδώ και πολλά χρόνια, στο πεδίο κυρίως της ενέργειας, θεωρείται ολοένα και περισσότερο ότι συμβάλλουν στην ενοποίηση περιβαλλοντικής και ενεργειακής πολιτικής. Αντιπροσωπευτικά Για περισσότερα βλ. "Environmental Taxes; Implementation and Environmental Effectiveness", European Environmental Agency, 1996· και "Environmental Taxes in OECD Countries", ΟΟΣΑ, 1995. Απαλλαγές από εισφορές εκπομπής ρύπων και η χρήση των εσόδων από τέτοιες εισφορές μπορούν ωστόσο να υπαχθούν στους κανόνες που διέπουν τις κρατικές ενισχύσεις (βλ. παρακάτω). 5 παραδείγματα αποτελούν οι φόροι που επιβάλλονται στη βενζίνη, το πετρέλαιο ντήζελ, τα πετρέλαια θέρμανσης και την ηλεκτρική ενέργεια. γ. Νομικό πλαίσιο 13. Η νομική αποτίμηση των περιβαλλοντικών εισφορών είναι περίπλοκο ζήτημα, καθώς πρόκειται για ένα μέσο σχετικώς νέο και εν εξελίξει, και το οποίο μάλιστα δεν ελήφθη υπόψη κατά τη σύνταξη της συνθήκης. Το βασικό νομικό πλαίσιο που διέπει τις περιβαλλοντικές εισφορές περιγράφεται στα ακόλουθα άρθρα: τελωνειακοί δασμοί που επιβάλλονται στο ενδοκοινοτικό εμπόριο ή επιβαρύνσεις ισοδύναμου αποτελέσματος (άρθρα 9-12) ποσοτικοί περιορισμοί επί των εμπορικών συναλλαγών μεταξύ κρατών μελών ή μέτρα ισοδύναμου αποτελέσματος (άρθρα 30-36) διατάξεις που διέπουν την πολιτική μεταφορών και οι οποίες είναι λιγότερο ευνοϊκές έναντι μεταφορέων των άλλων κρατών μελών σε σχέση με τους εθνικούς μεταφορείς (άρθρο 76) κρατικές ενισχύσεις που προκαλούν στρεβλώσεις του ανταγωνισμού και που θίγουν το ενδοκοινοτικό εμπόριο (άρθρα 92-93) εσωτερική φορολογία που εισάγει διακρίσεις έναντι προϊόντων των άλλων κρατών μελών και η οποία, με άλλα λόγια, προστατεύει την εθνική παραγωγή (άρθρο 95) και νομοθεσία που διέπει τους ειδικούς όρους κατανάλωσης και άλλες μορφές έμμεσης φορολογίας (άρθρο 99) άρθρο 130Ρ όπου περιγράφονται οι στόχοι της περιβαλλοντικής πολιτικής της Κοινότητας. III. ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ Α. ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΕΙΣΦΟΡΩΝ ΓΡΑΜΜΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ α. Περιβαλλοντικός στόχος της εισφοράς 14. Στο άρθρο 2 της συνθήκης ΕΚ αναφέρεται ότι "μια σταθερή και διαρκής, μη πληθωριστική και σεβόμενη το περιβάλλον ανάπτυξη" είναι ένα από τα κυριότερα καθήκοντα της Κοινότητας. Το άρθρο 130Ρ λέει ότι η κοινοτική πολιτική για το περιβάλλον συμβάλλει στη διατήρηση, προστασία και βελτίωση της ποιότητας του περιβάλλοντος, την προστασία της υγείας του ανθρώπου, καθώς και τη συνετή και ορθολογική χρησιμοποίηση των φυσικών πόρων. Η πρόληψη αποτελεί αρχή καίριας σημασίας, καθώς και η αρχή "ο ρυπαίνων πληρώνει" και η αρχή της προφύλαξης. Αναφέρεται επιπλέον ότι τα μέτρα περιβαλλοντικής προστασίας πρέπει να ενσωματωθούν στον καθορισμό και την υλοποίηση άλλων πεδίων πολιτικής. Κατά την καθιέρωση περιβαλλοντικών εισφορών, τα κράτη μέλη πρέπει να αιτιολογούν επαρκώς την ανάγκη επίλυσης περιβαλλοντικών προβλημάτων. Ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δοθεί στη σχέση μεταξύ των μέτρων αυτών και των κριτηρίων του άρθρου 130Ρ της συνθήκης ΕΚ, της περιβαλλοντικής νομοθεσίας της Κοινότητας και συναφούς νομολογίας, του πέμπτου προγράμματος δράσης για το περιβάλλον10 και διεθνών συμφωνιών στις οποίες έχει προσχωρήσει η Ευρωπαϊκή Κοινότητα. β. Τελωνειακοί δασμοί και επιβαρύνσεις ισοδύναμου αποτελέσματος 15. Σύμφωνα με τα άρθρα 9 έως 12 της συνθήκης ΕΚ, τα κράτη μέλη αποφεύγουν την καθιέρωση νέων τελωνειακών δασμών επί των εισαγωγών και εξαγωγών ή άλλων επιβαρύνσεων ισοδύναμου αποτελέσματος. Τέτοιοι τελωνειακοί δασμοί με την αυστηρότερη έννοια του όρου δεν εφαρμόζονται πλέον μεταξύ των κρατών μελών. Εντούτοις, το Δικαστήριο έχει αποφασίσει ότι οποιαδήποτε χρηματική επιβάρυνση επιβάλλεται σε προϊόντα για τον λόγο και μόνον ότι διασχίζουν κάποια μεθόριο έχει αποτέλεσμα που ισοδυναμεί προς τελωνειακό δασμό. Έτσι μια ίο EEC 138, 17. 5. 1993,σ. 1 εισφορά που επιβαρύνει μόνο ξένα προϊόντα μπορεί να θεωρείται ισοδύναμη προς τελωνειακό δασμό. Ωστόσο, εάν μια τέτοια εισφορά εντάσσεται σε ένα γενικότερο σύστημα φορολογίας προϊόντων, σύμφωνα με αντικειμενικά κριτήρια και ανεξαρτήτως καταγωγής των προϊόντων, θα πρέπει να εξετάζεται βάσει του άρθρου 95. 16. Ένα γενικό σύστημα φορολογίας από την οποία απαλλάσσεται ένα πολύ μεγάλο ποσοστό της εθνικής παραγωγής μπορεί εντούτοις να θεωρείται ως επιβάρυνση με αποτέλεσμα ισοδύναμο προς τελωνειακό δασμό. Σχετικά μ' αυτό, το Δικαστήριο έχει καταστήσει σαφές ότι ενδέχεται να είναι αναγκαίο να λαμβάνεται υπόψη η ιδιοποίηση των εσόδων από την εισφορά. Μια εισφορά που επιβάλλεται σε προϊόντα τόσο εγχώρια όσο και από άλλα κράτη μέλη σύμφωνα με τα ίδια κριτήρια μπορεί συνεπώς να αποτελεί επιβάρυνση με αποτέλεσμα ισοδύναμο προς τελωνειακό δασμό εάν τα έσοδα χρησιμοποιούνται προς πλήρη αποζημίωση των εγχώριων παραγωγών των φορολογούμενων προϊόντων. Ωστόσο, η χρήση των εσόδων προς υποστήριξη των καταναλωτών των φορολογούμενων προϊόντων δεν εμπίπτει σε αυτήν την κατηγορία, και πρέπει να ενταχθεί στα αφορώντα τις κρατικές ενισχύσεις (βλ. 33-34). Μια εισφορά μπορεί να θεωρηθεί ότι έχει αποτέλεσμα ανάλογο με τελωνειακό δασμό και ότι είναι παράτυπη κρατική ενίσχυση, αφού μπορεί να διέπεται τόσο από τις διατάξεις των άρθρων 9-12 όσο και από τις διατάξεις του άρθρου 92. γ. Εσωτερική φορολογία 17. Σκοπός του άρθρου 95 είναι να εξασφαλιστεί η αμεροληψία της εσωτερικής φορολογίας, αφού απαγορεύει την εισαγωγή διακρίσεων απέναντι στα προϊόντα άλλων κρατών μελών, πράγμα που θα σήμαινε έμμεση προστασία των εγχώριων προϊόντων. Η σχετική νομολογία του Δικαστηρίου βασίζεται σε τρεις κύριες αρχές: 1) Τα κράτη μέλη είναι κατ' αρχήν ελεύθερα, εντός ορισμένων ορίων, να επιλέγουν το σύστημα φορολογίας που αυτά κρίνουν καταλληλότερο. 2) Το σύστημα που εφαρμόζεται για τα εγχώρια προϊόντα αποτελεί σημείο αναφοράς για τον καθορισμό του κατά πόσον προϊόντα άλλων κρατών μελών φορολογούνται επαχθέστερα από τα εθνικά προϊόντα. 3) Όταν κράτος μέλος φορολογεί προϊόντα άλλου κράτους μέλους βαρύτερα από ομοειδή εθνικά προϊόντα, παραβαίνει τις διατάξεις του άρθρου 95. 18. Αναφορικά με την πρώτη αρχή, το Δικαστήριο εμμένει σταθερά11 στην άποψη ότι τα κράτη μέλη έχουν τη δυνατότητα να επιβάλλουν διαφορετικές εισφορές σε προϊόντα, ακόμη και όταν αυτά είναι'Όμοειδή". Για να είναι νομότυπη, μια τέτοια διαφοροποίηση πρέπει να βασίζεται σε αντικειμενικά κριτήρια, όπως είναι οι 1) πρώτες ύλες και οι μέθοδοι παραγωγής12 2) πρέπει να επιδιώκει στόχους οικονομικής πολιτικής που να συμβιβάζονται με τις απαιτήσεις της συνθήκης και του παράγωγου δικαίου 3) επιπλέον, οι αναλυτικοί κανόνες πρέπει να είναι τέτοιοι ώστε να αποτρέπεται η εισαγωγή άμεσων διακρίσεων σε βάρος προϊόντων από άλλα κράτη μέλη ή τέτοιες διακρίσεις να εισάγονται έμμεσα με την προστασία ανταγωνιστικών εθνικών προϊόντων. Το Δικαστήριο έχει επισημάνει ότι μια εισφορά δεν μπορεί να θεωρείται ότι εισάγει διακρίσεις αποκλειστικά επειδή επιβάλλεται επαχθέστερη φορολογία μόνο σε προϊόντα από άλλα κράτη μέλη εάν κάτι τέτοιο απορρέει από την εφαρμογή αντικειμενικών κριτηρίων που δεν εισάγουν διακρίσεις13. Εάν ωστόσο προϊόντα από άλλα κράτη μέλη, με βάση κριτήρια τα οποία είναι είτε αυθαίρετα είτε εισάγουν διακρίσεις, αποκλείονται εκ των προτέρων ή/και εξ ορισμού από το ευεργέτημα μειωμένης εισφοράς, αυτό συνιστά παραβίαση του άρθρου 9514. 11 12 13 14 Απόφαση της 4ης Μαρτίου 1986/υπόθεση C-106/84, Επιτροπή εναντίον Δανίας (1986) ECR 833 και απόφαση της 7ης Απριλίου 1987/υπόθεση C-196/85 Επιτροπή εναντίον Γαλλίας (1987) ECR 1597. Απόφαση της 14ης Ιανουαρίου 1981, υπόθεση 46/80, SA Vinal εναντίον Orbat ( 1981 ) ECR 77. Απόφαση της 30ής Νοεμβρίου 1995, υπόθεση C-113/94, Casarin ( 1995) ECR 4203. Απόφαση της 27ης Μαΐου 1981, υποθέσεις 142 και 143/80, Salengo (1981) ECR 1413 και απόφαση της 3ης Ιουλίου 1985, υπόθεση 277/83, Επιτροπή εναντίον Ιταλίας (1985) ECR 2049. 9 19. Ως προς τη δεύτερη αρχή, το σύστημα φορολογίας πρέπει να είναι διαφανές, στον βαθμό τουλάχιστον που κάτι τέτοιο πρέπει να είναι δυνατόν ώστε να κρίνεται αντικεμενικά κατά πόσον η επιβάρυνση προϊόντων από άλλα κράτη μέλη υπερβαίνει την αντίστοιχη ομοειδών εθνικών προϊόντων15. Επιπλέον, το σύστημα ίδιο τρόπο σε εθνικά και μη προϊόντα. πρέπει να εφαρμόζεται με τον Συγκεκριμένα, σύμφωνα με το δικαστήριο, για να κριθεί κατά πόσον υπάρχει παραβίαση των διατάξεων του άρθρου 95, πρέπει να ληφθούν υπόψη τα ακόλουθα στοιχεία: ο συντελεστής της εισφοράς, οι διατάξεις οι σχετικές με τη φορολογική βάση, τα συστήματα ελέγχου για την επιβολή της εισφοράς, και οι λεπτομερείς κανόνες που διέπουν την είσπραξη της εισφοράς. Η νομολογία του Δικαστηρίου δείχνει επίσης ότι το γεγονός και μόνον ότι υπερισχύει η επί των εισαγωγών φορολογία δεν αρκεί για να θεωρηθεί ότι εισάγει διακρίσεις16. Το καθοριστικό κριτήριο είναι η πραγματική χρηματική επιβάρυνση από κάθε εισφορά που επιβάλλεται σε εθνικά προϊόντα αφενός και σε προϊόντα από άλλα κράτη μέλη αφετέρου. 20. Το άρθρο 95 δεν δίνει στην Κοινότητα το δικαίωμα να κρίνει κατά πόσον εισφορά που επιβάλλει κράτος μέλος είναι υπερβολικά υψηλή σε συσχετισμό με τον επιδιωκόμενο περιβαλλοντικό στόχο17. Η νομολογία που έχει παραχθεί με βάση το άρθρο 95 επιβεβαιώνει την εφαρμογή των κριτηρίων της αναλογικότητας, πράγμα που συνεπάγεται εξισορρόπηση του περιβαλλοντικού οφέλους με τη δυνητική επίπτωση επί της ενιαίας αγοράς, μόνο για τα διοικητικά μέτρα ελέγχου της εισφοράς18. 21. Ως προς την τρίτη αρχή, για να αποδειχθεί κατά πόσον υπάρχει παραβίαση του άρθρου 95 πρώτο εδάφιο, πρέπει να αξιολογηθεί κατά πόσον είναι "ομοειδή" τα 15 16 17 18 Αποφάσεις της 26ης Ιουνίου 1981, υπόθεση C-152/89, Επιτροπή εναντίον Λουξεμβούργου (1991) ECR 3141 και υπόθεση C-153/89, Επιτροπή εναντίον Βελγίου (1991) ECR 3171. Απόφαση της 16ης Δεκεμβρίου 1986, υπόθεση 200/85, Επιτροπή εναντίον Ιταλίας (1986) ECR 3953. Απόφαση της 5ης Απριλίου 1990, υπόθεση C-132/88, Επιτροπή εναντίον Ελλάδας (1990) ECR 1567. Απόφαση της 7ης Απριλίου 1987, υπόθεση 196/85, Επιτροπή εναντίον Γαλλίας (1987) ECR 1597. 10 εθνικά και τα ξένα προϊόντα. Το Δικαστήριο υποστηρίζει ότι "ομοειδή προϊόντα" είναι όσα έχουν παρεμφερή χαρακτηριστικά και πληρούν τις ίδιες ανάγκες από πλευράς καταναλωτών19. Με την έννοια αυτή, πρέπει να εξετάζεται κατά πόσον προϊόντα με την ίδια λειτουργία αλλά διαφορετικές περιβαλλοντικές ιδιότητες λόγω περιεχομένου ή διαφορές στις μεθόδους παραγωγής μπορούν να θεωρούνται διαφορετικά προϊόντα20. 22. Εάν τα εμπορεύματα δεν είναι "ομοειδή", είναι όμως τουλάχιστον εν μέρει ή δυνάμει ανταγωνιστικά με ξένα προϊόντα, το δεύτερο εδάφιο του άρθρου 95 απαιτεί να μην οδηγεί η εισφορά σε έμμεση προστασία των εθνικών προϊόντων21. Κατά την αξιολόγηση αυτής της πτυχής, θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη όχι μόνον η κατάσταση όπως έχει σήμερα αλλά και οι δυνατότητες της αγοράς να δεχθεί ξένα προϊόντα, υπό τον όρο ότι δεν υπεισέρχονται προστατευτικά μέτρα. Πρέπει επίσης να λαμβάνεται υπόψη και ο τρόπος με τον οποίο χρησιμοποιούνται τα εκ της εισφοράς έσοδα. Το Δικαστήριο αποφάσισε ότι, όταν τα έσοδα από εισφορά χρησιμοποιούνται για να αντισταθμίσουν μερικώς την επιβάρυνση που υφίστανται τα εθνικά προϊόντα, η εισφορά αποτελεί εσωτερικό φόρο ο οποίος εισάγει διακρίσεις σε βάρος των προϊόντων των άλλων κρατών μελών, κατά την έννοια του άρθρου 95 της συνθήκης22. Επιπλέον, μια εισφορά μπορεί να θεωρείται τόσο ως εισάγουσα διακρίσεις όσο και ως παράτυπη κρατική ενίσχυση, αφού μπορεί να υπαχθεί τόσο στις διατάξεις του πρώτου εδαφίου του άρθρου 95 όσο και στις διατάξεις του άρθρου 9223 (βλ. σημείο 26 και επόμενα). δ. Παράγωγο δίκαιο που διέπει την έμμεση φορολογία 23. Η κοινοτική νομοθεσία που έχει εκδοθεί δυνάμει του άρθρου 99 περιέχει: 19 20 21 22 23 Απόφαση της 7ης Μαΐου 1987, Επιτροπή εναντίον Ιταλίας, υπόθεση 184/85 (1987) ECR 2013. Για να αξιολογηθεί κατά πόσον προϊόντα μπορούν να χαρακτηρισθούν ως ομοειδή, το δικαστήριο εξέτασε κατά πόσον τα προϊόντα ικανοποιούν τις ίδιες καταναλωτικές ανάγκες και κατά πόσον είναι συναφή τόσο τα νομικά όσο και τα πραγματολογικά δεδομένα. Δυνάμει του κανονισμού του Συμβουλίου σχετικά με ένα κοινοτικό σύστημα απονομής οικολογικού σήματος (κανονισμός ΕΟΚ αριθ. 880/92, της 23/3/1992, ΕΕ L 99, 11. 4. 1992, σ. 1), οικολογικά σήματα μπορούν να απονέμονται για προϊόντα (π. χ. χαρτί) με την ίδια λειτουργία αλλά με διαφορετικές οικολογικές ιδιότητες. Αποφάσεις της 7ης Μαΐου 1987, υπόθεση 184/85, Επιτροπή εναντίον Ιταλίας (1987) ECR 2013 και υπόθεση 193/85, Cofrutta (1987) ECR 2085. Απόφαση της 16ης Δεκέμβριο 1992, υπόθεση C-17/91, Georges Lornoy (1992) ECR 6523. Απόφαση της 21ης Μαΐου 1980, υπόθεση 73/79, Επιτροπή εναντίον Ιταλίας (1980) ECR 1533. 11 α) εναρμονισμένους κανόνες για τα φορολογικά καθεστώτα και ελάχιστους συντελεστές για τους ειδικούς φόρους κατανάλωσης που επιβάλλονται στα πετρελαιοειδή, τα καπνά και τα οινοπνευματώδη ποτά β) λοιπές γενικές διατάξεις στην οδηγία 92/12/ΕΟΚ, οι οποίες δίνουν τη δυνατότητα στα κράτη μέλη να επιβάλλουν σε προϊόντα έμμεσους φόρους, υπό τον όρο ότι οι φόροι αυτοί δεν δημιουργούν διαμεθοριακές διατυπώσεις στις εμπορικές συναλλαγές μεταξύ κρατών μελών. Μια σημαντική διάταξη της οδηγίας 92/81/ΕΟΚ24 είναι ότι, κατά κανόνα, ένας μόνο φορολογικός συντελεστής μπορεί να χρησιμοποιείται ανά προϊόν. Η οδηγία 92/12/ΕΟΚ25 παρέχει στα κράτη μέλη τη δυνατότητα, με ορισμένους περιορισμούς, να επιβάλλουν διαφορετικούς εθνικούς φόρους στα πετρελαιοειδή. Τέτοιοι φόροι πρέπει να συμμορφώνονται προς τους κανόνες που εφαρμόζονται για τους ειδικούς φόρους κατανάλωσης και τον ΦΠΑ26. Τα κράτη μέλη μπορούν να ζητούν από το Συμβούλιο έγκριση για να εφαρμόζουν μειωμένους φορολογικούς συντελεστές ή και απαλλαγές, για περιβαλλοντικούς π. χ. λόγους27. Επιπλέον, τα κράτη μέλη έχουν δικαίωμα να εφαρμόζουν μειωμένους φορολογικούς συντελεστές ή φορολογικές απαλλαγές σε πετρελαιοειδή που χρησιμοποιούνται για ειδικούς σκοπούς, π. χ. στις δημόσιες μεταφορές και στον γεωργικό τομέα. 24. Η οδηγία 93/89/ΕΟΚ28 καθορίζει συνθήκες πλαίσια για την εφαρμογή φόρων, διοδίων και τελών χρήσεως (Eurovignette) στα βαρέα φορτηγά οχήματα στα κράτη μέλη. Τον Ιούλιο του 1996, η Επιτροπή υπέβαλε πρόταση29 αντικατάστασης της εν 24 25 26 27 28 29 Οδηγία του Συμβουλίου 92/81/ΕΟΚ, της 19ης Οκτωβρίου 1992, σχετικά με την εναρμόνιση των καθεστώτων ειδικών φόρων κατανάλωσης που επιβάλλονται στα πετρελαιοειδή (ΕΕ L 316, 31. 10. 1992, σ. 12). Οδηγία του Συμβουλίου 92/12/ΕΟΚ, της 25ης Φεβρουαρίου 1992, σχετικά με το γενικό καθεστώς, κατοχή, κυκλοφορία και ελέγχους προϊόντων που υπόκεινται σε ειδικούς φόρους κατανάλωσης (ΕΕ L 76,23. 3. 1992, σ. 1). Οδηγία 92/81/ΕΟΚ, της 19ης Οκτωβρίου 1992, σχετικά με την εναρμόνιση των καθεστώτων ειδικών φόρων κατανάλωσης που επιβάλλονται στα πετρελαιοειδή (Ε L 316, 31. 10. 1992, σ. 12) και οδηγία 92/82/ΕΟΚ, της 19ης Οκτωβρίου 1992, σχετικά με την προσέγγιση των συντελεστών των ειδικών φόρων κατανάλωσης που επιβάλλονται στα πετρελαιοειδή (ΕΕ L 316,31 10. 1992, σ. 19). Μέχρι στιγμής έχουν χορηγηθεί 70 παρεκκλίσεις. Μερικές αφορούν διαφοροποίηση φορολογίας καυσίμων με περιβαλλοντικά κριτήρια π. χ. μειωμένοι φορολογικοί συντελεστές για πετρέλαιο ντήζελ περιβαλλοντικούς βελτιωμένο και για αναμορφωμένη βενζίνη με μόλυβδο ή χωρίς μόλυβδο. Σε εφαρμογή της κοινοτικής αρχής της διαφοροποιημένης φορολογίας, η αμόλυβδη βενζίνη και η βενζίνη με μόλυβδο θεωρούνται ως δύο διαφορετικά προϊόντα. Οδηγία 93/89/ΕΟΚ (ΕΕ L 279, 12. 11. 1993) Πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου σχετικά με την επιβολή τελών σε βαρέα φορτηγά οχήματα για τη χρήση ορισμένων έργων υποδομής, COM(96) 331, 10. 7. 1996. 12 λόγω οδηγίας30, βάσει του άρθρου 75. Σύμφωνα με την πρόταση θα υπάρχει δυνατότητα διαφοροποίησης των οδικών τελών (ετήσια τέλη κυκλοφορίας, διόδια και τέλη χρήσεως εν γένει, ιδιαιτέρως δε σε περιβαλλοντικούς ευαίσθητες διαδρομές) με συνεκτίμηση του εξωτερικού κόστους. Γενικότερα, σχετικά με τη χρήση των οικονομικών μέσων στον κλάδο των μεταφορών έχει δρομολογηθεί από την Επιτροπή μια συζήτηση μέσω της Πράσινης Βίβλου που έχει τίτλο "Προς έναν δίκαιο και αποτελεσματικό καθορισμό των τιμών στις μεταφορές - Επιλογές για την ενσωμάτωση των εξωτερικών στοιχείων κόστους των μεταφορών στην Ευρωπαϊκή Ένωση"31. Κατά τη διάρκεια του τρέχοντος έτους, η Επιτροπή θα προωθήσει περαιτέρω δράση για την παρακολούθηση της συνέχειας σε σχέση με την Πράσινη Βίβλο. 25. Οι οδηγίες 91/542/ΕΟΚ32, 93/59/ΕΟΚ33 και 94/12/ΕΚ34, που έχουν εκδοθεί στο πλαίσιο του άρθρου 10ΘΑ και αφορούν τις εκπομπές ρύπων από μηχανοκίνητα οχήματα, περιέχουν ειδικά πλαίσια παροχής φορολογικών κινήτρων για την αγορά νέων οχημάτων. Σκοπός είναι να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις ώστε τα κράτη μέλη να ενθαρρύνουν την εμπορία νέων οχημάτων αντιρρυπαντικής τεχνολογίας, και παράλληλα να αποτραπεί η επιβολή φορολογικών μέτρων που να αποτελούν ντε φάκτο τεχνικούς κανόνες άλλους πλην των εναρμονισμένων κανόνων που ισχύουν σε κοινοτικό επίπεδο. Η παροχή τέτοιων φορολογικών κινήτρων επιτρέπεται αρκεί να τηρούνται οι ακόλουθες αρχές: πρέπει να έχουν εφαρμογή σε όλα τα νέα οχήματα που ανταποκρίνονται στις μελλοντικές οριακές τιμές εκπομπών τις προβλεπόμενες στις οδηγίες πρέπει να καταργούνται σταδιακώς καθώς οι νέες οριακές τιμές εκπομπής θα αποκτούν υποχρεωτικό χαρακτήρα πρέπει να είναι χαμηλότερα από το επιπλέον απαιτούμενο κόστος μέχρις ότου επιτευχθεί συμμόρφωση με τις μελλοντικές οριακές τιμές εκπομπών πρέπει να κοινοποιούνται εγκαίρως στην Επιτροπή. 30 31 32 33 34 Στις 5 Ιουλίου 1995, το Δικαστήριο ακύρωσε την οδηγία για διαδικαστικές παρατυπίες. Η οδηγία όμως παραμένει σε εφαρμογή μέχρις ότου αντικατασταθεί από άλλη νομοθετική πράξη. COM(95) 691 τελικό EEL 295,25. 10. 1991, σ. 1 EEL 186, 28. 7. 1993, σ. 21 EEL 100, 19. 4. 1994,0. 42 13 ε. Κρατικές ενισχύσεις 26. Σύμφωνα με το άρθρο 92 της συνθήκης, οποιαδήποτε ενίσχυση χορηγούμενη από κράτος μέλος η οποία στρεβλώνει ή απειλεί με στρέβλωση τον ανταγωνισμό είναι ασύμβατη με την κοινή αγορά. Κατά κανόνα, η Επιτροπή δεν μπορεί να επιτρέπει την ύπαρξη ενισχύσεων στο πλαίσιο ενός φορολογικού συστήματος εάν κάτι τέτοιο σημαίνει παραβίαση άλλων διατάξεων της συνθήκης. Πρώτα λοιπόν θα πρέπει να εξασφαλιστεί ότι μια περιβαλλοντική εισφορά δεν παραβιάζει άλλες διατάξεις, τις διατάξεις κυρίως των άρθρων 9, 12, 30-36 και 95. Εάν μια ενίσχυση δεν παραβιάζει τις διατάξεις αυτές, τότε μπορεί να θεωρηθεί συμβατή με την κοινή αγορά σύμφωνα με τα παρακάτω. α) Ύπαρξη ενίσχυσης 27. Πριν αποφασίσει κατά πόσον μια ενίσχυση είναι συμβατή με τις κοινοτικές διατάξεις περί κρατικών ενισχύσεων, η Επιτροπή οφείλει να διαλευκαίνει κατά πόσον υπάρχει όντως ενίσχυση. Τα έσοδα από περιβαλλοντικές εισφορές αποτελούν "κρατικούς πόρους". Εάν τα έσοδα αυτά μεταβιβάζονται στον γενικό κρατικό προϋπολογισμί), η μελλοντική τους χρήση δεν αφορά την παρούσα ανακοίνωση. Αν όμως τα έσοδα αυτά προορίζονται για ειδικό σκοπό, ενδέχεται να υπάρχει περίπτωση κρατικής ενίσχυσης εάν ευνοούνται ορισμένες επιχειρήσεις ή κλάδοι παραγωγής. Κρατική ενίσχυση συνιστούν επίσης απαλλαγές από εισφορές παραγωγής ή από εισφορές εκπομπής ρύπων, ακόμη και όταν οι απαλλαγές αυτές είναι απαραίτητες ώστε εθνικές επιχειρήσεις να μην βρεθούν σε μειονεκτική θέση έναντι ανταγωνιστριών τους σε χώρες οι οποίες δεν επιβάλλουν τέτοιες εισφορές. β) Συμβατότητα μιας ενίσχυσης με την περί κρατικών ενισχύσεων νομοθεσία τηςΕΕ Χρήση των εσόδων 28. Το άρθρο 92 παράγραφος 2 θεσπίζει κατηγορίες ενισχύσεων οι οποίες κρίνεται ότι συμβιβάζονται με την κοινή αγορά, ενώ η παράγραφος 3 προσδιορίζει ορισμένες κατηγορίες ενισχύσεων οι οποίες ενδέχεται να συμβιβάζονται με την κοινή αγορά. Το άρθρο 93 προβλέπει διαδικασία στο πλαίσιο της οποίας η Επιτροπή θα κρίνει τις κρατικές ενισχύσεις με κριτήριο τις διατάξεις του άρθρου 14 92. Οι αρχές βάσει των οποίων αξιολογούνται από την Επιτροπή προγράμματα ενισχύσεων για την επίτευξη περιβαλλοντικών στόχων περιγράφονται στις κατευθυντήριες της Κοινότητας σχετικά με τη χορήγηση κρατικών ενισχύσεων για την προστασία του περιβάλλοντος35. Για την αξιολόγηση σταθμίζονται τα οφέλη για το περιβάλλον με τις επιπτώσεις επί του ανταγωνισμού. 29. Κατά την αξιολόγηση υποθέσεων κρατικής ενίσχυσης, η Επιτροπή λαμβάνει υπόψη τόσο την προέλευση όσο και τη χρήση των εσόδων για να έχει πλήρη εικόνα. Μια απλή ανάλυση της χρήσης των εσόδων χωρίς την εκτίμηση της προέλευσης αυτών δεν θα έδινε πλήρη εικόνα, αφού θα ήταν σαν να επρόκειτο απλώς για κατανομή δημόσιων πόρων. Προς τούτο, το Δικαστήριο έχει καταστήσει σαφές ότι η Επιτροπή πρέπει να λαμβάνει υπόψη όλους τους παράγοντες οι οποίοι υπεισέρχονται άμεσα ή έμμεσα, όπου συμπεριλαμβάνονται η έμμεση ενίσχυση, η χρηματοδότηση της ενίσχυσης και η σχέση μεταξύ της χρηματοδότησης και του ποσού που θα δοθεί ως ενίσχυση36. 30. Για να διευκολύνουν την εκ μέρους της Επιτροπής αξιολόγηση, ζητούνται από τα κράτη μέλη σαφείς εξηγήσεις για το πώς σκοπεύουν να χρησιμοποιήσουν τα έσοδα από περιβαλλοντικές εισφορές. Σκόπιμο είναι τα κριτήρια να είναι πάντοτε ανοικτά, διαφανή, να μην περιέχουν στοιχεία αυθαιρεσίας και να παρέχουν κίνητρα για τήρηση ορθής στάσης. Οι συνηθέστεροι τρόποι χρήσεως των εσόδων είναι οι ακόλουθοι: 1) Υποστήριξη περιβαλλοντικών επενδύσεων/δραστηριοτήτων 31. Παραδείγματα κριτηρίων τα οποία λαμβάνει υπόψη η Επιτροπή όταν κρίνει κατά πόσον η υποστήριξη περιβαλλοντικών επενδύσεων συμβιβάζεται με τους κοινοτικούς κανόνες περί κοινοτικών ενισχύσεων είναι: - κατά πόσον τα έσοδα διατίθενται στο ίδιο πεδίο οικονομικής δραστηριότητας από όπου και προέρχονται ή σε άλλο πεδίο, με άλλα λόγια κατά πόσον ένας τομέας αντλεί καθαρό όφελος 35 36 EEC 72, 10. 3. 1994,σ. 3 Απόφαση της 25ης Ιουνίου 1970, υπόθεση 47/69, Γαλλία εναντίον Επιτροπής (1970). 15 - κατά πόσον οι δραστηριότητες που χρηματοδοτούνται με τις εισπράξεις από εισφορές μπορούν να διατεθούν δια της συνήθους εμπορικής οδού με ικανοποιητικά αποτελέσματα ή κατά πόσον χρειάζεται κάποιας μορφής ενίσχυση - κατά πόσον τα χρήματα που καταβάλλονται σε επιχειρήσεις μπορούν να θεωρηθούν ως αντιστάθμιση της ανάληψης δραστηριοτήτων κοινής ωφέλειας, τις οποίες διαφορετικά δεν θα υλοποιούσαν - προβλεπόμενη διάρκεια του μέτρου - κατά πόσον προβλέπεται μείωση της ενίσχυσης με το πέρασμα του χρόνου37. 2) Εισφορές για τη χρηματοδότηση συστημάτων συλλογής και διάθεσης επικίνδυνων προϊόντων και ουσιών 32. Αναπτύσσονται ολοένα και περισσότερα συστήματα συλλογής και διάθεσης προϊόντων και ουσιών που επιβαρύνουν το περιβάλλον. Στο πλαίσιο αυτών των συστημάτων, τα κράτη μέλη επιβάλλουν συνήθως εισφορά στην πώληση των εν λόγω προϊόντων και ουσιών, και οι εισπράξεις χρησιμοποιούνται για την πληρωμή εταιρειών οι οποίες αναλαμβάνουν τη συλλογή και διάθεση των προϊόντων μετά τη χρήση38. 3) Απόδοση στον φορέα που κατέβαλε την εισφορά 33. Η απόδοση των εισπράξεων από εισφορές εκπομπής ρύπων (εισφορές που επιβαρύνουν εγχώριες μόνον επιχειρήσεις) στον φορέα που κατέβαλε τις εισφορές 37 38 Οι κανόνες που ισχύουν για τη χορήγηση ενισχύσεων γεωργικών δραστηριοτήτων περιέχονται στον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 2078/92, ΕΕ L 215 30. 7. 1992, σ. 85. Η Επιτροπή έχει αξιολογήσει και εγκρίνει τρία τέτοια προγράμματα: ένα δανέζικο πρόγραμμα συλλογής συσσωρευτών οι οποίοι επιβαρύνουν το περιβάλλον (υπόθεση κρατικής ενίσχυσης Ν 539/95), ένα δανέζικο πρόγραμμα συλλογής και διάθεσης μεταχειρισμένων ελαστικών αυτοκινήτων (υπόθεση κρατικής ενίσχυσης Ν684/93, ΕΕ C 390 3. 12. 1994, σ. 15) και ένα ολλανδικό πρόγραμμα συλλογής και διάθεσης αχρηστευμένων αυτοκινήτων (υπόθεση κρατικής ενίσχυσης Ν 93/95 (ex Ν 182/95)). Τα στοιχεία καίριας σημασίας στην αξιολόγηση που έκανε η Επιτροπή ήταν τα ακόλουθα: ότι η πληρωμή των εταιρειών που αναλαμβάνουν τη συλλογή βασίζεται ότι τα τέλη με τα οποία χρηματοδοτείται το σύστημα επιβάλλονται σε (1) όλους αδιακρίτως τους εισαγωγείς/παραγωγούς των εκάστοτε προϊόντων (2) στις τρέχουσες συνθήκες της αγοράς (3) ότι τα συνθήματα δεν επιτρέπουν ούτε με άμεσο ούτε με έμμεσο τρόπο στις εταιρείες που αναλαμβάνουν τη συλλογή να πωλούν τα προϊόντα που συλλέγουν σε τιμές χαμηλότερες από τις τιμές της αγοράς (4) αποδοτικά. ότι τα συστήματα πρέπει να είναι ανοικτά και διαφανή και οικονομικώς Η Επιτροπή διαπίστωσε ότι επληρούντο τα παραπάνω κριτήρια και ότι επομένως η ενίσχυση δεν αντέβαινε προς την νομοθεσία περί κρατικών ενισχύσεων, ενέκρινε συνεπώς τα εν λόγω συστήματα συλλογής και διάθεσης. 16 θα ήταν κανονικά αδιαφιλονίκητη, υπό τον όρο τήρησης των γενικών κανόνων περί διαφάνειας και μη αυθαιρεσίας. Θα πρέπει ωστόσο να αποφεύγεται αναιτιολόγητη εύνοια συγκεκριμένου εγχώριου παραγωγικού κλάδου. 34. Οι εισφορές παραγωγής αφορούν τόσο τα εγχώρια προϊόντα όσο και τα προϊόντα άλλων κρατών μελα')ν. Εάν οι εισπράξεις από εισφορές παραγωγής χρησιμοποιούνται για να αντισταθμιστεί πλήρως η επιβάρυνση που υφίστανται οι εγχώριοι παραγωγοί, η εισφορά μπορεί να θεωρείται ως επιβάρυνση της οποίας το αποτέλεσμα είναι ισοδύναμο με το αποτέλεσμα τελωνειακού δασμού. Τότε, σύμφωνα με τα παραπάνω, θα υπάρχει τάση απαγόρευσης της εισφοράς αυτής δυνάμει του άρθρου 12 της συνθήκης (βλ. σημεία 15-16). Αν οι εισπράξεις αντισταθμίζουν μερικώς την επιβάρυνση των εγχώριων παραγωγών, η εισφορά θα πρέπει να εξετάζεται με βάση το κριτήριο της εισαγωγής διακρίσεων δυνάμει του άρθρου 95 (βλ. σημείο 22). Η Επιτροπή δεν έχει εγείρει αντιρρήσεις σε υποθέσεις σχετικές με εισφορές παραγωγής, οι εισπράξεις από τις οποίες προορίζονταν για την αντιμετώπιση περιβαλλοντικών προβλημάτων παρεμφερών με εκείνα για τα οποία προοριζόταν η ίδια η εισφορά, υπό τον όρο βέβαια ότι δεν ανέκυψαν τα προαναφερόμενα προβλήματα39. Κανόνες απαλλαγής που ευνοούν εγχώριες επιχειρήσεις 35. Σύμφωνα με τα παραπάνω, απαλλαγές από εισφορές εκπομπής ρύπων ή από εισφορές παραγωγής ενδέχεται να συνιστούν κρατικές ενισχύσεις κατά την έννοια του άρθρου 92 παράγραφος 1 της συνθήκης. Προσωρινή ανακούφιση από την επιβολή νέων εισφορών εκπομπής ρύπων μπορεί να επιτρέπεται όταν χρειάζεται να αντισταθμιστούν απώλειες στο πεδίο της ανταγωνιστικότητας, αφού οι εισφορές εκπομπής ρύπων επιβάλλονται συνήθως σε εγχώριες μόνο επιχειρήσεις. Ως εγγύηση ότι οι ελαφρύνσεις αυτές δεν οδηγούν σε αναιτιολόγητη στρέβλωση του ανταγωνισμού, και για να δοθεί κίνητρο στους αποδέκτες της ενίσχυσης να εφαρμόσουν μέτρα περιορισμού της ρύπανσης, η Επιτροπή απαιτεί όπως η φορολογική ελάφρυνση ή αντιστάθμιση 39 Σε δύο υποθέσεις κρατικής ενίσχυσης (έλεγχος σπόρων σποράς στη Γαλλία -υπόθεση κρατικής ενίσχυσης Ν 693/91 και εισφορά επί φυτοφαρμάκων στη Δανία- υπόθεση κρατικής ενίσχυσης Ν 416/95), η Επιτροπή αποφάσισε ότι οι εισπράξεις οι προερχόμενες από εισφορές τόσο επί εγχωρίων προϊόντων όσο και επί προϊόντων από άλλα κράτη μέλη μπορούν να χρησιμοποιούνται για την αντιμετώπιση εγχώριων περιβαλλοντικών προβλημάτων τα οποία είναι και αντικείμενο της εισφοράς. Απαραίτητος όρος είναι η κατανομή της είσπραξης να γίνεται βάσει αντικειμενικών κριτηρίων και να μην ευνοούνται οι εγχώριοι παραγωγοί των επιβαρυνόμενων προϊόντων. 17 - είναι προσωρινή, - δεν ευνοεί τον κλάδο με καθαρό όφελος, και - μειώνεται κατ' αρχήν με το πέρασμα του χρόνου40. 36. Οι κανόνες απαλλαγής από εισφορές παραγωγής εφαρμόζονται με μεγαλύτερη προσοχή, αφού οι εισφορές αυτές επηρεάζουν παραγωγούς άλλων κρατών μελών. Τέτοιες απαλλαγές πρέπει πρώτα να εξετάζονται από πλευράς εισαγωγής διακρίσεων και με κριτήριο τους κανόνες της ενιαίας αγοράς, και εφόσον εγκριθούν, να εξετάζονται με βάση την νομοθεσία περί κρατικών ενισχύσεων. Κατά κανόνα, τα κράτη μέλη ενθαρρύνονται να μεριμνούν ώστε - οι κανόνες παροχής απαλλαγών να είναι σαφείς, ανοικτοί και διαφανείς - να γίνεται γνωστό το προβλεπόμενο χρονικό πλαίσιο - να εξετάζονται οι επιπτώσεις επί των θιγόμενων κλάδων παραγωγής - οι απαλλαγές να μην δημιουργούν αναιτιολόγητο πλεονέκτημα υπέρ των εγχώριων επιχειρήσεων - να εξετάζονται οι αναμενόμενες επιπτώσεις τόσο για τους εγχώριους παραγωγούς όσο και για τους εισαγωγείς των σχετικών προϊόντων και παρεμφερών υποκατάστατων αυτών. στ. Ποσοτικοί περιορισμοί και μέτρα ισοδύναμου αποτελέσματος 37. Υπό ορισμένους όρους που περιγράφονται στη συνέχεια, μια εισφορά ή κάποιες πτυχές αυτής μπορεί να αξιολογηθεί υπό το φως των διατάξεων του άρθρου 30, το οποίο απαγορεύει όλα τα μέτρα των οποίων το αποτέλεσμα είναι ισοδύναμο προς το αποτέλεσμα ποσοτικών περιορισμών επί των εισαγωγών. Εντούτοις, ένα τέτοιο μέτρο μπορεί να εγκριθεί δυνάμει των διατάξεων των άρθρων 30-36 εάν κριθεί αναγκαίο για την επίτευξη του περιβαλλοντικού στόχου και εφόσον οι επιπτώσεις του στην εσωτερική αγορά θεωρηθούν ανάλογες προς το περιβαλλοντικό όφελος. Να τονισθεί ότι το στοιχείο που αξιολογείται βάσει του άρθρου 30 είναι το μέσο προστασίας του περιβάλλοντος και όχι ο περιβαλλοντικός στόχος καθ' εαυτόν. 40 Για τους λόγους αυτούς, η Επιτροπή δέχθηκε π. χ. το ολλανδικό (υπόθεση κρατικής ενίσχυσης Ν 760/95) και δανέζικο (υπόθεση κρατικής ενίσχυσης Ν 459/95, ΕΕ C 324, 5. 12. 1995, σ. 9) πρόγραμμα επιβολής φόρου <Χ>2/ενέργειας ως συμβατό με τους κανόνες περί κρατικών ενισχύσεων. 18 Εφαρμογή του άρθρου 30 38. Το άρθρο 30 της συνθήκης κανονικά δεν εφαρμόζεται όταν μια εισφορά εμπίπτει στις διατάξεις των άρθρων 9, 12, 16 και 95 της συνθήκης ΕΚ. Μπορεί όμως να εφαρμοσθεί στις ακόλουθες περιπτώσεις: - όταν μια εισφορά επιβάλλεται σε προϊόν του οποίου δεν υπάρχει άλλο παρεμφερές ή ανταγωνιστικό εθνικό προϊόν και το ύψος της εισφοράς είναι τέτοιο ώστε να μπορεί να παρακωλύσει την ελεύθερη διακίνηση των προϊόντων για παράδειγμα, το Δικαστήριο έχει επισημάνει ότι ο φόρος πρώτης κυκλοφορίας που εφαρμόζεται σε νέα μηχανοκίνητα οχήματα σε ένα κράτος μέλος όπου δεν κατασκευάζονται τέτοια οχήματα, μπορεί να εξετάζεται στο πλαίσιο των διατάξεων του άρθρου 3041, και - όταν η εισφορά συναρτάται με ορισμένους όρους ή παράγοντες που μπορούν να διαχωριστούν από τους όρους που προσδιορίζουν τη λειτουργία του καθεστώτος των εισφορών, οι όροι αυτοί μπορεί να θεωρηθεί ότι εμπίπτουν στις διατάξεις του άρθρου 30. Τέτοιοι όροι ή παράγοντες ενδέχεται να αφορούν τον τρόπο με τον οποίο τα προϊόντα επισημαίνονται ή παρουσιάζονται. Αν για παράδειγμα το καθεστώς των εισφορών απαιτεί από φορέα της αγοράς να μεταβάλει το σχήμα, το μέγεθος ή την ονομασία προϊόντος ή την ετικέτα με την οποία το προϊόν διακινείται μόνιμα σε άλλο κράτος μέλος42, και εάν η αλλαγή αυτή δεν είναι απαραίτητη για την ορθή λειτουργία της εισφοράς και την επίτευξη του στόχου αυτής, η απαιτούμενη αλλαγή μπορεί να εξεταστεί δυνάμει των διατάξεων του άρθρου 3043. Επιπλέον, σύμφωνα με τη νομολογία του Δικαστηρίου περί τεχνικών απαιτήσεων, οι όροι ή παράγοντες για τους οποίους γίνεται λόγος παραπάνω δεν μπορούν να κατευθύνουν το εμπόριο κατά τρόπο ώστε ορισμένοι μόνον έμποροι να είναι σε θέση να εισάγουν το εκάστοτε προϊόν και άλλοι να εμποδίζονται44. 39. Το Δικαστήριο έχει αποφασίσει ότι ένα μέτρο, όπως π. χ. η εγγύηση που καταβάλλεται ανά φιάλη στο πλαίσιο ενός συστήματος ανακύκλωσης γυαλιού, δεν 4· 42 43 44 Υπόθεση 47/88, Επιτροπή εναντίον Δανίας ( 1990) ECR 4509. Βλ. π. χ. υπόθεση 27/80 Fietje (1980) ECR 3839 και υπόθεση 94/82 Kikvorsch ( 1983) ECR 947. Την ίδια συλλογιστική ακολούθησε το Δικαστήριο στην υπόθεση 74/76, Ianelli & Volpi ( 1977) ECR 557, αναφορικά με τη σχέση μεταξύ των άρθρων 30 και 92. Υπόθεση 104/75, De Peijper (1976) ECR 613. 19 μπορεί να χαρακτηρισθεί ως καθαυτό φορολογικό μέτρο, μπορεί συνεπώς να εξετάζεται δυνάμει των διατάξεων του άρθρου 3045. Κριτήρια αξιολόγησης δυνάμει του άρθρου 30 40. Νομολογία επί της εφαρμογής του άρθρου 30 σχετικά με μη φορολογικά μέτρα υπάρχει άφθονη, όμως το Δικαστήριο δεν έχει ακόμη κρίνει ένα φορολογικό μέτρο βάσει αυτής της διάταξης. Χρήσιμες κατευθύνσεις για να κρίνεται η αναγκαιότητα και αναλογικότητα μπορούν εντούτοις να αναζητηθούν στη νομολογία του δικαστηρίου46 τη σχετική με μη φορολογικά μέτρα, μολονότι, όπως έχει σημειωθεί παραπάνω, οι εισφορές και οι τεχνικοί κανόνες ενδέχεται να διαδραματίζουν διαφορετικούς σε κάποιο βαθμό ρόλους στο πλαίσιο της περιβαλλοντικής πολιτικής. 41. Εάν το άρθρο 30 έχει εφαρμογή για το εθνικό μέτρο, η προστασία του περιβάλλοντος αναγνωρίζεται ως "υποχρεωτική απαίτηση" βάσει της οποίας μπορεί να αιτιολογηθεί το μέτρο47 ακόμη κι αν εμποδίζει την ελεύθερη διακίνηση των εμπορευμάτων. Σύμφωνα με τη νομολογία, για την αιτιολόγηση ενός μέτρου με σκοπό την προστασία του περιβάλλοντος, πρέπει να πληρούνται οι ακόλουθοι όροι: - το μέτρο δεν πρέπει να εισάγει διακρίσεις, θα πρέπει δηλαδή να εφαρμόζεται τόσο για τα εγχώρια προϊόντα όσο και για τα προϊόντα άλλων κρατών μελών, - η αναγκαιότητα του για την επίτευξη του περιβαλλοντικού στόχου θα πρέπει να αποδεικνύεται, μεταξύ άλλων και με επιστημονικά στοιχεία48, - η επιβάρυνση την οποία επιβάλλει το μέτρο θα πρέπει να είναι αναλογική με τον στόχο για προστασία του περιβάλλοντος49, πράγμα που υπονοεί ότι δεν θα πρέπει 45 46 47 48 49 Απόφαση της 20ής Σεπτεμβρίου 1988, υπόθεση 302/86, Επιτροπή εναντίον Βασιλείου της Δανίας, ελεύθερη διακίνηση εμπορευμάτων - δοχεία μπύρας και μη οινοπνευματωδών ποτών, "Danish bottle case" (1988) ECR 4607. Βλ. επίσης άρθρο 3 της οδηγίας της Επιτροπής 70/50/ΕΟΚ, της 22ης Δεκεμβρίου 1969. Στην υπόθεση 155/82, Επιτροπή εναντίον Βελγίου (1983) ECR 531, σ. 543, παράγραφος 12 και επόμενες, και στην υπόθεση 62/90, Επιτροπή εναντίον Γερμανίας (1992) ECR 2575, σ. 2605, παράγραφος 11 και επόμενες, το Δικαστήριο εφήρμοσε επίσης τους όρους περί αναγκαιότητας και αναλογικότητας και εντόπισε τους εθνικούς περιορισμούς της ελεύθερης διακίνησης των εμπορευμάτων, οι οποίοι δεν δικαιολογούνται βάσει των διατάξεων περί προστασίας της υγείας και της ζωής του ανθρώπου. Υποθέσεις Cassis de Dijon και Danish Bottle Υπόθεση 304/84, Millier ( 1986) ECR 1511 και υπόθεση 178/84, Επιτροπή εναντίον Γερμανίας (1987) ECR 1227. Υπόθεση 227/82, Van Bennekom (1983) ECR 3883. 20 να δημιουργεί περισσότερους εμπορικούς φραγμούς από όσο χρειάζεται για την επίτευξη του περιβαλλοντικού στόχου και ότι δεν υπάρχει άλλο μέτρο λιγότερο περιοριστικό για το εμπόριο. 42. Η εκτίμηση κατά πόσον μια περιβαλλοντική εισφορά είναι αναγκαία και αναλογική για την εκπλήρωση του στόχου προστασίας του περιβάλλοντος πρέπει να γίνεται για κάθε μεμονωμένη υπόθεση χωριστά. Στην πράξη, η εκτίμηση αυτή θα εξαρτηθεί πολλές φορές από παράγοντες όπως το ύψος της εισφοράς, το περιβαλλοντικό όφελος που αναμένεται να προκύψει και το ύψος των διοικητικών και άλλων συναφών δαπανών που συνδέονται με την εκάστοτε δραστηριότητα. Η εκτίμηση της αναγκαιότητας και αναλογικότητας του μέτρου μπορεί επίσης να εξαρτηθεί από πολιτισμικούς παράγοντες, μεταξύ των οποίων η καταναλωτική συμπεριφορά. Β. ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΥΣ ΕΛΕΓΧΟΥ ΓΡΑΜΜΕΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΚΟΙΝΟΤΙΚΟΥΣ α. Υποχρεώσεις γνωστοποίησης σε ό,τι αφορά τις κρατικές ενισχύσεις 43. Τα κράτη μέλη οφείλουν να ενημερώνουν την Επιτροπή σε εύθετο χρόνο (ώστε να είναι σε θέση να υποβάλει τις παρατηρήσεις της) για οποιαδήποτε ενίσχυση σκοπεύουν να χορηγήσουν ή να τροποποιήσουν. Εντούτοις δεν απαιτείται γνωστοποίηση για κάθε ενίσχυση που υπάγεται στον κανόνα de minimis50. Ο χρόνος που χρειάζεται η Επιτροπή για να αξιολογήσει μια υπόθεση είναι συνήθως δύο μήνες. Εάν ωστόσο η Επιτροπή κρίνει ότι ένα τέτοιο σχέδιο δεν συμβιβάζεται με την κοινή αγορά, δυνάμει του άρθρου 92, θέτει σε κίνηση τη διαδικασία που προβλέπετια στο άρθρο 93 παράγραφος 2. Η πλήρης αυτή εξεταστική διαδικασία δίνει στο εκάστοτε κράτος μέλος καθώς και σε άλλα κράτη μέλη και λοιπά ενδιαφερόμενα μέρη την ευκαιρία να υποβάλουν τις απόψεις τους για την προβλεπόμενη ενίσχυση. Το άμεσα ενδιαφερόμενο κράτος μέλος δεν μπορεί να θέσει σε εφαρμογή τα μέτρα που προτείνει πριν καταλήξει η διαδικασία σε οριστική απόφαση (άρθρο 93 παράγραφος 3 της συνθήκης ΕΚ). 50 Βλ. ανακοίνωση της Επιτροπής για τον κανόνα de mimimis σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις, ΕΕ C 68,6. 3. 1996, σ. 9. 21 44. Η πλήρης εξεταστική διαδικασία δίνει στην Επιτροπή τη δυνατότητα να λάβει οριστική απόφαση σχετικά με το κατά πόσον η ενίσχυση συμβιβάζεται με την κοινή αγορά. Σε περιπτώσεις αρνητικής απόφασης, μερικώς αρνητικής απόφασης ή απόφασης υπό όρους, η Επιτροπή διατάσσει το άμεσο ενδιαφερόμενο κράτος μέλος να συμμορφωθεί προς την απόφαση εντός ορισμένου χρόνου51. 45. Πρόγραμμα χορήγησης ενισχύσεων το οποίο τίθεται σε εφαρμογή χωρίς τήρηση των απαιτήσεων γνωστοποίησης είναι παράτυπο. Η Επιτροπή μπορεί να διατάξει το κράτος μέλος να αναστείλει την πληρωμή της ενίσχυσης επί όσον χρόνο εκκρεμεί η έκβαση της εξεταστικής διαδικασίας. Σε περιπτώσεις κρατικών ενισχύσεων που είχαν τεθεί σε εφαρμογή προτού ληφθεί η απόφαση της Επιτροπής, και τις οποίες η Επιτροπή κήρυξε ασυμβίβαστες προς την κοινή αγορά, με την τελική της απόφαση η Επιτροπή απαιτεί συνήθως από το κράτος μέλος να ανακτήσει από τον δικαιούχο τη χορηγηθείσα ενίσχυση, προσαυξημένη με τόκους. Σε περίπτωση μη συμμόρφωσης προς την απόφαση της Επιτροπής, η Επιτροπή έχει τη δυνατότητα να προσφύγει στο δικαστήριο. Η υποχρέωση κράτους μέλους να μην θέσει σε εφαρμογή τα μέτρα που προτείνει μέχρις ότου εκδοθεί η τελική απόφαση της Επιτροπής έχει έμμεσο αποτέλεσμα, πράγμα που σημαίνει ότι ένας ανταγωνιστής της επιχείρισης στην οποία χορηγείται η ενίσχυση μπορεί να προσφύγει σε εθνικό Δικαστήριο για τη λήψη όλων των κατάλληλων μέτρων σύμφωνα με την εθνική νομοθεσία, συμπεριλαμβανομένης της αναστολής περαιτέρω πληρωμών στο πλαίσιο του προγράμματος χορήγησης ενίσχυσης, μέχρις ότου αποφασίσει η Επιτροπή σχετικά με το κατά πόσον η ενίσχυση συμβιβάζεται ή όχι με τη συνθήκη. Επιπλέον, ένα εθνικό δικαστήριο μπορεί με βάση την τελική του απόφαση να διατάξει απόδοση της ενίσχυσης που καταβλήθηκε παράτυπα52 ή να επιδικάσει την καταβολή εξόδων για βλάβη53. 51 52 53 Για μια λεπτομερή περιγραφή των διαδικασιών βλέπε: Guide to Procedures in State Aid Cases, in Competition Law in the European Communities, Τόμος IIA - Rules applicable to State aid, Μέρος B-I, Βρυξέλλες - Λουξεμβούργο 1995. Βλ. υπόθεση C-39/94, Syndicat français de L'Express international και λοιποί εναντίον των γαλλικών ταχυδρομείων και λοιπών (που δεν έχουν ακόμη κατονομασθεί), σημείο 71. Βλ. π. χ. τις δύο συνδυασμένες υποθέσεις C-6/90 και C-9/90, Andrea Francovich και λοιποί εναντίον Ιταλίας (1990), ECR 5337, σημείο 35. 22 β. Υποχρεώσεις γνωστοποίησης δυνάμει της οδηγίας 83/189/ΕΟΚ και του παράγωγου κοινοτικού δικαίου για την προστασία του περιβάλλοντος 46. Η οδηγία 83/189/ΕΟΚ54 θεσπίζει μια διαδικασία πληροφόρησης σχετικά με τεχνικά πρότυπα και κανόνες. Με βάση την οδηγία τα κράτη μέλη οφείλουν να γνωστοποιούν τυχόν τεχνικούς κανόνες, συμπεριλαμβανομένων όσων συνδέονται με φορολογικά ή χρηματοδοτικά μέτρα που επηρεάζουν την κατανάλωση των προϊόντων, ενθαρρύνοντας τη συμμόρφωση με τέτοιες τεχνικές προδιαγραφές ή άλλες απαιτήσεις. Η εκ των προτέρων γνωστοποίηση διαβιβάζεται στην Επιτροπή και μέσω αυτής στα λοιπά κράτη μέλη, τα οποία μπορούν να διατυπώσουν παρατηρήσεις ή αναλυτική γνώμη. Η συνήθης προθεσμία των τριών μηνών που προβλέπεται στην οδηγία δεν ισχύει για τεχνικούς κανόνες που αφορούν φορολογικά μέτρα, και οι παρατηρήσεις και αναλυτικές γνώμες της Επιτροπής και των κρατών μελών ενδέχεται να αφορούν μόνον τους εμπορικούς φραγμούς και όχι τις φορολογικές και χρηματοδοτικές πτυχές του μέτρου55. Η υποχρέωση γνωστοποίησης είναι ανεξάρτητη από την έκβαση της αξιολόγησης δυνάμει των άρθρων 30 και 95. 47. Αναφορικά με το παράγωγο κοινοτικό δίκαιο με την προστασία του περιβάλλοντος, η ίδια διαδικασία γνωστοποίησης όπως και στην οδηγία 83/189/ΕΟΚ προβλέπεται στο άρθρο 16 της οδηγίας 94/62/ΕΚ σχετικά με τη συσκευασία και τα απορρίμματα συσκευασίας. Το εν λόγω άρθρο καλύπτει μέτρα που τα κράτη μέλη σκοπεύουν να εκδόσουν σε εφαρμογή της οδηγίας 94/62/ΕΚ και αναφέρει ότι ένα κράτος μέλος μπορεί να επισημάνει ότι η γνωστοποίηση αφορά εξίσου την οδηγία 83/189/ΕΟΚ εάν το προτεινόμενο μέτρο αποτελεί και τεχνικό ζήτημα κατά την έννοια της τελευταίας αυτής οδηγίας. Κατ' αυτόν τον τρόπο, τα κράτη μέλη έχουν την δυνατότητα να διαβιβάζουν στην Επιτροπή μία γνωστοποίηση, η οποία να καλύπτει δύο οδηγίες. 48. Σε περίπτωση μη γνωστοποίησης μέτρου το οποίο είναι γνωστοποιήσιμο δυνάμει των οδηγιών αυτών, η Επιτροπή μπορεί να κινήσει διαδικασία για παράβαση υποχρέωσης, δυνάμει του άρθρου 169 της συνθήκης ΕΚ, και να 54 55 Οδηγία του Συμβουλίου 83/189/ΕΟΚ, της 28ης Μαρτίου 1983, "για την καθιέρωση μιας διαδικασίας πληροφόρησης στον τομέα των τεχνικών προτύπων και προδιαγραφών" - ΕΕ L 109,26. 4. 1983, όπως τροποποιήθηκε με την οδηγία 88/182/ΕΟΚ, της 22ας Μαρτίου 1988, ΕΕ L 81, 26. 3. 1988 και με την οδηγία 94/107ΕΚ, της 23ης Μαρτίου 1994, ΕΕ L 100,19. 4. 1994. Αρθρο 8 παράγραφος 1 της οδηγίας. 23 διαβιβάσει στο κράτος μέλος επιστολή επίσημης ανακοίνωσης. Σε μια τέτοια περίπτωση, ζητείται από το ενδιαφερόμενο κράτος μέλος να απαλείψει το σχετικό μέτρο από την νομοθεσία του. Εάν το κράτος μέλος θέλει να εφαρμόσει ένα τέτοιο μέτρο, οφείλει να διαβιβάσει στην Επιτροπή νέο σχέδιο αυτού και να το εκδόσει αφού ακολουθήσει τη διαδικασία γνωστοποίησης. γ. Γνωστοποίηση εθνικών μέτρων μεταφοράς κοινοτικών οδηγιών 49. Κάθε οδηγία περιέχει διάταξη με την οποία ζητείται υποχρεωτικά από τα κράτη μέλη να γνωστοποιούν τα μέτρα που λαμβάνουν για μεταφορά της οδηγίας στην εθνική τους νομοθεσία. Το ίδιο ισχύει και για εισφορές ή άλλα οικονομικά μέσα όταν οι οδηγίες περιέχουν διατάξεις που αναφέρονται σε οικονομικά μέσα, όπως το άρθρο 15 της οδηγίας 75/439/ΕΟΚ περί διαθέσεως των χρησιμοποιημένων ορυκτελαίων. Σε περίπτωση μη γνωστοποίησης στην Επιτροπή νομοθετικού μέτρου περί μεταφοράς οδηγίας στην εθνική νομοθεσία, κινείται διαδικασία για παράβαση υποχρέωσης, δυνάμει του άρθρου 169 της συνθήκης ΕΚ. δ. Καταγγελίες και έρευνες της Επιτροπής εξ ιδίας πρωτοβουλίες 50. Η Επιτροπή ενημερώνεται συχνά επί θεμάτων σχετικών με περιβαλλοντικές εισφορές μέσω καταγγελιών από θιγόμενες επιχειρήσεις κράτη μέλη. Σε τέτοιες περιπτώσεις, η Επιτροπή οφείλει να προχωρήσει σε έρευνα, αφού έχει τη θεσμική υποχρέωση να μεριμνά για την ορθή εφαρμογή της συνθήκης και του παράγωγου δικαίου. Έχει συνεπώς το δικαίωμα να αναλάβει πρωτοβουλία διερεύνησης του θέματος και αναζήτησης πληροφοριακών στοιχείων από τα κράτη μέλη για τον τρόπο με τον οποίο χρησιμοποιούν τις περιβαλλοντικές εισφορές. IV. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ 51. Η χρήση περιβαλλοντικών φόρων και επιβαρύνσεων διευρύνεται με ταχείς ρυθμούς στα κράτη μέλη, στο πλαίσιο του πέμπτου προγράμματος δράσης για το περιβάλλον και της τελευταίας αναθεώρησης αυτού. Η Επιτροπή υποστηρίζει την τάση αυτή, αφού ανοίγεται έτσι πεδίο για μια περιβαλλοντική πολιτική με καλύτερη σχέση κόστους-αποτελέσματος. Η διαδικασία όμως αυτή συνεπιφέρει συγκρούσεις με άλλες πτυχές κοινοτικής πολιτικής, ιδιαιτέρως δε με τους κανόνες της ενιαίας 24 αγοράς. Η παρούσα ανακοίνωση θέλει να αποτελέσει οδηγό των κρατών μελών, για να μεριμνούν ώστε οι εθνικές πρωτοβουλίες που αναλαμβάνουν για την επιβολή περιβαλλοντικών επιβαρύνσεων να είναι συμβατές με το ισχύον κοινοτικό πλαίσιο. 52. Η παρούσα ανακοίνωση είναι ένα πρώτο μέτρο της Επιτροπής στην πορεία διαχείρισης περιβαλλοντικών φόρων και επιβαρύνσεων. Η ανακοίνωση δείχνει ότι τα κράτη μέλη έχουν στη διάθεση τους σημαντικό πεδίο δράσης για την εφαρμογή τέτοιων μέσων, τα οποία και έχουν αποδειχθεί ιδιαιτέρως ενδιαφέροντα για τη βελτίωση της αποδοτικότητας της περιβαλλοντικής πολιτικής. Ωστόσο, στην ανακοίνωση τονίζεται επίσης και η σημασία του νομικού πλαισίου που συνδέεται με τη λειτουργία της ενιαίας αγοράς, το οποίο πρέπει να τηρούν τα κράτη μέλη όταν θεσπίζουν περιβαλλοντικούς φόρους καιεπιβαρύνσεις. Σ'αυτό το πλαίσιο, η Επιτροπή θα εξετάσει κατά πόσον θα χρειαστεί να δοθεί μεγαλύτερη προσοχή στην ανάλυση βάσει του άρθρου 30, όταν θα εξετάζονται μελλοντικά οι εισφορές που θεσπίζονται για περιβαλλοντικούς λόγους. 53. Με την αυξημένη πείρα που υπάρχει ήδη από τη χρήση περιβαλλοντικών φόρων και τελών στα κράτη μέλη, θα αυξηθεί και η πείρα της Επιτροπής προκειμένου για την αξιολόγηση τέτοιων μέσων, με βάση και την παρούσα ανακοίνωση. Με βάση τις πληροφορίες αυτές, η Επιτροπή θα εξετάσει την ανάγκη ανάληψης πρωτοβουλιών ώστε να εξασφαλισθεί η επίτευξη των βασικών κοινοτικών στόχων. 54. Για να αξιολογήσει τις επιπτώσεις επί της ενιαίας αγοράς και της περιβαλλοντικής πολιτικής, η Επιτροπή σκοπεύει να προχωρήσει σε εκτίμηση των οικονομικών και περιβαλλοντικών προεκτάσεων αυτών των μέσων και να συστηματοποιήσει τα συμπεράσματα που μπορούν να συναχθούν. 25 ΠΡΟΣΑΡΤΗΜΑ I Γενική εικόνα των περιβαλλοντικών φόρων και επιβαρύνσεων στις χώρες ΕΕ και ΕΟΧ1 Οκτώβριος 1996 Περιβαλλοντικοί φόροι Αυσ τρία Βέλ γιο Δα νία Φινλα -νδία Γαλλί α Γέρμα νία Ελλά δα Ισλ ανδί α Ιρλα νδία Ιτα λία Λιχτεν στάϊν Λουξ εμβοΰ -ργο Κάτω Χώρες Νορβη γία Πορ τογα λία Ισπα νία Σου ηδία Η. Β. Καύσιμα Με μόλυβδο/χωρίς μόλυβδο (διαφοροπ. ) Ντίζελ (διαφοροπ. ανάλογα με την ποιότητα) Φόρος άνθρακα/ενέργειας Φόρος θείου Ειδικοί φόροι κατανάλωσης (άλλοι πλην ΦΠΑ) Βενζίνη (διαφοροπ. ανάλογα με την ποιότητα) Αλλα ενεργειακά προϊόντα Αλλοι ειδικοί φόροι κατανάλωσης Φόρος άνθρακα/ενέργειας Φόρος θείου Τέλη NOx Φορολογία επί των οχημάτων Πώληση/ειδικός φόρος/ πρώτη κυκλοφορία (διαφοροπ. ) Οδικά τέλη/τέλη πρώτης κυκλοφορίας (διαφοροπ. ) Γεωργικοί συντελεστές παραγωγής Λιπάσματα Φυτοφάρμακα • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • Γενική εικόνα των περιβαλλοντικών φόρων και επιβαρύνσεων στις χώρες ΕΕ και ΕΟΧ1 (σννεχεια) Οκτώβριος 1996 Περιβαλλοντικοί φόροι Αυσ τρία Βέλ γιο Δα νία Φινλα -νδία Γαλλί α Γερμ ανία Ελλά δα Ισλα νδία Ιρλα νδία Ιτα λία Λιχτε νστά'ί ν Λουξε μβού- ργο Κά τω Χώ οες Νορ βηνί α Πορτ ογαλί α Ισπα νία Σουηδί α Η. Β. Άλλα εμπορεύματα Συσσωρευτές Πλαστικές σακούλες Δοχεία μιας χρήσεως Ελαστικά αυτοκινήτων CFC ή/και halons Ξυραφάκια μιας χρήσεως Φωτογραφικές μηχανές μιας χρήσεως Λιπαντικά έλαια Ρύπανση από πετρέλαιο Διαλυτικά Διατάξεις άμεσης φορολογίας Περιβαλλοντικές επενδύσεις/ταχεία απόσβεση Έξοδα μεταφοράς εργαζομένων, που καταβάλλει ο εργοδότης (φορολογητέο • • εισόδημα) Αεροπορικές μεταφορές Τέλη θορύβων | Λοιπά τέλη • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • Ι Γενική εικόνα των περιβαλλοντικών φόρων και επιβαρύνσεων στις χώρες ΕΕ και ΕΟΧ1 (συνέχεια) Οκτώβριος 1996 Περιβαλλοντικοί φόροι Αυσ τρία Βέλ γιο Δα νία Φινλ α- νδία Γαλλία Γερμ ανία Ελλά δα Ισλα νδία Ιρλα νδία Ιτα λία Λιχτε νστάϊ ν Λουξε μβού- ργο Τέλη και φορολογία ύδρευσης Τέλη ύδρευσης Αποχετευτικά τέλη Τέλη υγρών βιομηχανικών αποβλήτων Φορολογία άντλησης υπογείων χ»δάτων Τέλη διάθεσης ζωικής κόπρου Τέλη διάθεσης & διαχείρισης αποβλήτων Δημοτικά τέλη Τέλη διάθεσης απορριμάτων Τέλη επικίνδυνων αποβλήτων Φόρος ή τέλη υγειονομικής ταφής απορριμάτων • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • Κά τω Χ ώρ ες • • • • • • • Νορ βηγί α Πορτ ογαλί α Ισπα νία Σουηδί α Η. Β. • • • • • • • • • • • • • • • • • • • Πηγή: ΟΟΣΑ (Implementation Strategies for Environmental Taxes), 1996, ενημερωμένη έκδοση 1) Σκοπός του πίνακα είναι να δοθεί σχηματικά μια γενική εικόνα των περιβαλλοντικών φόρων και επιβαρύνσεων στις διάφορες χώρες. Σχεδιασμός, δομή φορολογικών συστημάτων, φορολογικοί συντελεστές κ. λπ. διαφέρουν από χώρα σε χώρα. ISSN 0254-1483 COM(97) 9 τελικό ΕΓΓΡΑΦΑ GR 09 14 10 Αριθ. καταλόγου : CB-CO-97-033-GR-C ISBN 92-78-15311-7 Υπηρεσία Επισήμων Εκδόσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων L-2985 Λουξεμβούργο


title: PREGUNTA ESCRITA n. 1146/97 del Andrea MANZELLA a la Comisión. Carácter vinculante del Derecho comunitario de la competencia

eurovoc_concepts:
EU law - national law
application of EU law
competition
enforcement of ruling
primacy of EU law
public order

formats: html print


title: 392 D 0595 : Beschikking van de Commissie van 21 december 1992 betreffende het meerjarig oriëntatieprogramma voor de vissersvloot van Denemarken voor de periode 1993-1996, overeenkomstig Verordening (EEG) nr. 4028/86 van de Raad (92/595/EEG)(PB nr. L 401 van 31.12.1992, blz. 45).,392 D 0595 : Commission Decision of 21 December 1992 on a multiannual guidance programme for the fishing fleet of Denmark for the period 1993 to 1996 pursuant to Council Regulation (EEC) No 4028/86 (92/595/EEC)(OJ No L 401, 31.12.1992, p. 45).,392 D 0595 : Decisione della Commissione del 21 dicembre 1992 relativa ad un programma d'orientamento pluriennale per la flotta peschereccia della Danimarca per il periodo 1993-1996 conformemente al regolamento (CEE) n. 4028/86 del Consiglio (92/595/CEE)(GU n. L 401 del 31.12.1992, pag. 45).,392 D 0595 : Decisión de la Comisión de 21 de diciembre de 1992 relativa a un programa de orientación plurianual de la flota pesquera de Dinamarca para el período de 1993 a 1996, de conformidad con el Reglamento (CEE) n̊ 4028/86 del Consejo (92/595/CEE)(DO n̊ L 401 de 31.12.1992, p. 45).,392 D 0595 : Decisão da Comissão de 21 de Dezembro de 1992 relativa a um programa de orientação plurianual da frota de pesca da Dinamarca, para o período 1993/1996, em conformidade com o disposto no Regulamento (CEE) n̊ 4028/86 do Conselho (92/595/CEE)(JO n̊ L 401 de 31.12.1992, p. 45).,392 D 0595 : Décision de la Commission du 21 décembre 1992 relative à un programme d'orientation pluriannuel de la flotte de pêche du Danemark pour la période 1993-1996 conformément au règlement (CEE) n̊ 4028/86 du Conseil (92/595/CEE)(JO n̊ L 401 du 31.12.1992, p. 45).,392 D 0595 : Entscheidung der Kommission vom 21. Dezember 1992 über das gemäß der Verordnung (EWG) Nr. 4028/86 des Rates von Dänemark für den Zeitraum 1993-1996 vorgelegte mehrjährige Ausrichtungsprogramm für die Fischereiflotte (92/595/EWG)(ABl. Nr. L 401 vom 31.12.1992, S. 45).,392 D 0595 : Kommissionens beslutning af 21. december 1992 om et flerårigt udviklingsprogram for Danmarks fiskerflåde (1993-1996) i medfør af Rådets forordning (EØF) nr. 4028/86 (92/595/EØF)(EFT nr. L 401 af 31.12.1992, s. 45).,392 D 0595 : Απόφαση της Επιτροπής της 21ης Δεκεμβρίου 1992 για πολυετές πρόγραμμα προσανατολισμού του αλιευτικού στόλου της Δανίας για την περίοδο 1993-1996 σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 4028/86 του Συμβουλίου (92/595/ΕΟΚ)(ΕΕ αριθ. L 401 της 31.12.1992, σ. 45).

eurovoc_concepts:
Denmark
common fisheries policy
consolidation of EU law
fishing fleet


title: 97/216/EY: Komission päätös, tehty 26 päivänä maaliskuuta 1997, klassiseen sikaruttoon liittyvistä tietyistä suojatoimenpiteistä Alankomaissa ja päätöksen 97/122/EY kumoamisesta (ETA:n kannalta merkityksellinen teksti)

eurovoc_concepts:
Netherlands
animal plague
health certificate
health control
swine
veterinary legislation

formats: html pdfa1b print


title: Regolamento (CE) n. 560/97 della Commissione del 26 marzo 1997 relativo ai quantitativi supplementari di prodotti tessili da mettere a disposizione della Repubblica di Indonesia

eurovoc_concepts:
Indonesia
import policy
originating product
quantitative restriction
textile product


title: REGOLAMENTO (CE) N. 554/97 DELLA COMMISSIONE del 26 marzo 1997 che modifica il correttivo applicabile alla restituzione per i cereali

eurovoc_concepts:
cereals
export
export refund
third country


title: Regulamento (CE) nº 573/97 da Comissão de 26 de Março de 1997 que altera o Regulamento (CE) nº 1382/96 relativo à abertura e modo de gestão de um contingente pautal de importação de carne de bovino congelada destinada à transformação

eurovoc_concepts:
beef
food processing
frozen product
import
tariff quota


title: ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ αρ θ. 1146/97 του Andrea MANZELLA προς την Επ τροπή. Ο υποχρεωτικός χαρακτήρας του κοινοτικού δικαίου του ανταγωνισμού


title: Bestimmungen betreffend den Zugang der Öffentlichkeit zu Unterlagen der Bank vom Direktorium der EIB verabschiedet am 26. März 1997

eurovoc_concepts:
European Investment Bank
access to information
document
personal data
protection of privacy


title: Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 574/97 της Επιτροπής της 26ης Μαρτίου 1997 για ανακατανομή των δικαιωμάτων εισαγωγής σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1382/96 για το άνοιγμα και τη διαχείριση εισαγωγής δασμολογικής ποσόστωσης για κατεψυγμένο βόειο κρέας που προορίζεται για μεταποίηση

eurovoc_concepts:
beef
customs duties
food processing
frozen product
import
tariff quota


title: COMMISSION REGULATION (EC) No 555/97 of 26 March 1997 fixing the export refunds on syrups and certain other sugar products exported in the natural state

eurovoc_concepts:
export refund
sugar product
syrup


title: Commission Regulation (EC) No 572/97 of 26 March 1997 amending Regulations (EEC) No 3478/92 and (EC) No 1066/95 in the tobacco sector as regards certain deadlines

eurovoc_concepts:
Greece
agricultural guidance
contract
product quality
production quota
tobacco


title: VERORDNUNG (EG) Nr. 557/97 DER KOMMISSION vom 26. März 1997 zur Festsetzung der im Sektor Getreide geltenden Zölle

eurovoc_concepts:
CCT duties
United States
cereals
import
import licence