title: Mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement over het beleid van de Unie ter bestrijding van corruptie

eurovoc_concepts:
corruption
fraud against the EU
intergovernmental cooperation (EU)
public morality

text: COMMISSE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN Brussel, 21. 05. 1997 COM(97) 192 def. MEPEPELINQ VAN PE COMMISSIE AAN PE RAAP EN HET EUROPEES PARLEMENT HET BELEID VAN DE UNIE TER BESTRIJDING VAN CORRUPTIE OVER INHOUD Deel I: INLEIDING 1. 1 1. 2 DE NOODZAAK VAN EEN STRIKTER BELEID VAN DE EUROPESE UNIE OP HET GEBIED VAN CORRUPTIE WAT CORRUPTIE IS Deel H: BESTRIJDING VAN CORRUPTIE OP BEPAALDE BELEIDSTERREINEN n. 1 CORRUPTIE EN STRAFRECHT 11. 2 FISCALE AFTREKBAARHEID 11. 3 11. 3. 1 II. 3. 2 DE INTERNE MARKT EN ANDERE INTERNE BELEIDSTERREINEN Richtlijnen inzake overheidsopdrachten Financiële transacties II. 3. 2. a. Bedrijfsboekhouding II. 3. 2b II. 3. 3 n. 3. 3. a n. 3. 3 b n. 3. 3 c n. 3. 3. d n. 4 II. 4. 1 11. 4. 2 11. 4. 3 Financiële instellingen Andere maatregelen en beleidsterreinen Zwarte lijst Engagement tegen corruptie Burgerlijke rechtsmiddelen Informanten EXTERNE BIJSTAND EN SAMENWERKING Voorkoming van corruptie in derde landen die van de EU steun ontvangen Anticorruptieprogramma's Clausules inzake "goed bestuur" en bestrijding van corruptie II. 5 SAMENWERKING IN INTERNATIONALE FORA BIJLAGE 1 INTERNATIONALE INITIATIEVEN DEEL I: INLEIDING I. l DE NOODZAAK VAN EEN STRIKTER BELEID VAN DE EUROPESE UNIE OP HET GEBIED VAN CORRUPTIE 1. In deze mededeling worden de hoofdlijnen geschetst van een breed beleid van de Europese Unie ter bestrijding van corruptie. Dat corruptie op EU-niveau bestreden moet worden, wordt onderkend en er is reeds een aantal maatregelen op dit gebied getroffen. Niet alle problemen vallen echter onder deze maatregelen, die bovendien geen deel uitmaken van een geïntegreerde aanpak. Een aantal ontwikkelingen wijzen erop dat er verdere en meer gecoördineerde maatregelen nodig zijn: • Op 15 december 1995 keurde het Europees Parlement een resolutie over corruptie goed (rapporteur Mevrouw Salisch) waarin de Commissie, de Raad en de Lid-Staten werden opgeroepen op een groot aantal gebieden maatregelen ter bestrijding van corruptie te treffen. In dit verslag, dat niet alleen betrekking had op corruptie waardoor de financiële belangen van de Gemeenschap worden geschaad, werd nadrukkelijk gewezen op het gevaar van corruptie, het verband met de georganiseerde misdaad en de noodzaak om in de Unie een beleid inzake corruptie te ontwikkelen. • In het verslag van de Groep van hoog niveau over georganiseerde criminaliteit waar de Europese Raad om heeft gevraagd, wordt benadrukt dat het van groot belang is meer te doen aan corruptiebestrijding. • Bij een groot aantal internationale fora, zoals de G7, de OESO, de Raad van Europa, de Verenigde Naties en de Wereldhandelsorganisatie (zie bijlage 1) staat corruptie momenteel op de agenda. Het resultaat van deze besprekingen zal gevolgen hebben voor de Europese Unie, en het wordt steeds duidelijker dat de Unie op gecoördineerde wijze moet optreden als zij haar belangen doeltreffend wil behartigen. 2. De belangen van de Unie worden geschaad door corruptie, omdat corruptie - een correcte besluitvorming ondermijnt; de concurrentie vervalst en ingaat tegen de beginselen van open en vrije markten, en met name de goede werking van de interne markt in gevaar brengt; - - schade toebrengt aan de financiële belangen van de Europese Gemeenschappen; een ongunstige invloed heeft op het externe beleid ten aanzien van een aantal bijstand ontvangende landen; en - in strijd is met een doorzichtige en open internationale handel. 3. In haar eigen belang moet de Unie, met inachtneming van de internationale jurisdictieregels, een samenhangende strategie op het gebied van corruptie binnen en buiten haar grenzen ontwikkelen. Deze strategie zou betrekking moeten hebben op de internationale handel en mededinging, de uitgaven van de Gemeenschap in het buitenland, de eigen middelen van de Gemeenschap, ontwikkelingssamenwerking en de pre- toetredingsstrategie. 1. 2 W AT C O R R U P T EE IS 4. Corruptie heeft in het besluitvormingsproces die voortvloeien uit een ongeoorloofde motivatie ofte behalen voordeel. Deze algemene omschrijving van corruptie kan in verschillende contexten worden geplaatst : te maken met machtsmisbruik of ongewenste elementen Het besluitvormingsproces kan worden beïnvloed door verschillende vormen van ongeoorloofd gedrag. In juridische zin kunnen die onder verschillende noemers vallen, zoals misbruik, bedrog, beïnvloeding, steekpenningen. Niet al deze handelingen zijn in alle lidstaten strafbaar. Eén eensluidende definitie van alle aspecten van corruptie bestaat niet. Er zijn voorbeelden van handelingen die in de ene lidstaat niet strafbaar zijn terwijl ze in de andere als corrupt worden beschouwd, zoals het geven van geschenken waarbij stilzwijgend wordt verwacht dat degene die geschenken geeft, een gunstige behandeling krijgt. Bij alle vormen van corruptie zijn ten minste twee partijen betrokken, degene die de steekpenningen aanbiedt - actieve corruptie - en degene die de steekpenningen aanneemt - passieve corruptie. Bij actieve corruptie kan het gaan om een particulier of een rechtspersoon (zoals een bedrijf) die steekpenningen aanbiedt. Bij passieve corruptie kan het gaan om het aannemen van steekpenningen door ambtenaren, politici, werknemers, enz. Het kan ook gaan om personen die zelf geen besluiten nemen, maar die invloed hebben op degene die dat wel doet. Corruptie komt niet alleen voor in de overheidssector. Ook in de particuliere sector kunnen steekpenningen iemand ertoe aanzetten inbreuk te maken op bepaalde contractuele, administratieve of ethische verplichtingen. • • Corruptie kan internationaal zijn. Bij steekpenningen kan het gaan om betalingen in andere landen. Of om betalingen, op het nationale grondgebied, aan buitenlandse ambtenaren of ambtenaren van de EG of internationale organisaties. Bepaalde beleidsterreinen kunnen worden beschouwd als bijzonder corruptiegevoelig. De wetgever richt zich dan wellicht het liefst op deze terreinen met bijzondere kenmerken. Een voorbeeld daarvan is het EU-instrument dat alleen betrekking heeft op corruptie waardoor de financiële belangen van de EG worden geschaad. Het was duidelijk dat op dit gebied een specifieke aanpak vanuit de Unie nodig was. De OESO richt zich voornamelijk op corruptie bij internationale handelstransacties, omdat dit soort corruptie in het bijzonder gevolgen heeft voor economische transacties waarbij OESO-leden zijn betrokken. 5. In alle lidstaten is omkoping van de eigen ambtenaren1 strafbaar, maar niet overal op dezelfde manier. 1 In de ontwerp-overeenkomst betrenende de bestrijding van corruptie waarbij EG-ambtenaren of ambtenaren van Lid-Staten van de Europese Unie zijn betrokken, zijn de volgende definities van actieve en passieve corruptie gebruikt, waarbij de elementen die voor alle 15 lidstaten gelden, naar voren komen: "Passieve corruptie bestaat in het feit dat een ambtenaar opzettelijk, onmiddellijk of middellijk, voordelen, ongeacht de aard daarvan, voor zichzelf of voor een ander aanneemt of vraagt, dan wel ingaat op een desbetreffende toezegging teneinde in smjd met zijn ambtspücht, een ambtshandeling of m de uitoefening van zijn ambt te verrichten of na te laten". een handeling "Actieve corruptie bestaat in het feit dat iemand opzettelijk een ambtenaar onmiddellijk of middellijk een voordeel, ongeacht de aard daarvan, voor hemzelf of voor een ander belooft of verstrekt, om in strijd met zijn ambtsplicht een ambtshandeling of een handeling in de uitoefening van zijn ambt te verrichten of na te laten". • In sommige lidstaten is het zo dat wanneer namens een onderneming steekpenningen worden betaald, de onderneming zelf aansprakelijk is, terwijl in andere lidstaten de onderneming op geen enkele wijze aansprakelijk is, maar de betrokken natuurlijke personen een strafbaar feit hebben gepleegd, ook al gebeurde dat in het belang van de onderneming. • In sommige landen worden gekozenen, ministers of parlementsleden niet beschouwd als ambtenaren, waardoor zij niet onder de anticorruptiwetgeving voor ambtenaren vallen. In sommige landen is het omkopen van iemand die invloed heeft op een ambtenaar niet strafbaar. Er is dan pas sprake van een strafbaar feit als de steekpenningen worden betaald aan de ambtenaar die daadwerkelijk het besluit neemt. • In sommige landen moet de ambtenaar in strijd met zijn ambtsplicht handelen. Er is dan geen sprake van een strafbaar feit als een ambtenaar steekpenningen aanneemt om een opdracht te gunnen aan een bedrijf dat de opdracht in ieder geval zou hebben gekregen. 6. Momenteel is in de meeste lidstaten het omkopen van een buitenlandse ambtenaar of een ambtenaar van een internationale organisatie niet strafbaar. En in de vier lidstaten waar het omkopen van buitenlandse ambtenaren wel kan worden vervolgd, wordt een verschillende aanpak gevolgd. • In sommige landen wordt het territorialiteitsbeginsel gehanteerd. Als de corruptie van een buitenlandse ambtenaar zich voordoet op het grondgebied van zo'n lidstaat kunnen zowel de actieve als de passieve partij strafrechtelijk worden vervolgd, ook als de omkoping volgens de nationale wetgeving van de buitenlandse ambtenaar niet strafbaar is. In zo'n land is echter geen sprake van een strafbaar feit als de corrupte handeling in het buitenland wordt gepleegd. • In sommige landen wordt het territorialiteitsbeginsel ruim geïnterpreteerd. Deze landen vinden dat de corruptie onder hun jurisdictie valt zodra een aspect daarvan zich op hun grondgebied heeft voorgedaan. In andere landen geldt een striktere uitleg en moet een wezenlijk deel van het strafbare feit gepleegd zijn op hun grondgebied voordat dit onder hun jurisdictie valt. • Jurisdictie kan ook, eventueel naast de territoriale benadering, worden vastgesteld op basis van nationaliteit. Een onderdaan van een lidstaat waar deze aanpak geldt, is strafbaar als hij een buitenlandse ambtenaar omkoopt, ook al wordt geen enkel aspect van het strafbare feit gepleegd op het grondgebied van deze lidstaat. Soms is alleen de onderdaan die de steekpenning heeft betaald strafbaar (alleen actieve corruptie). Soms geldt dat alleen sprake is van een strafbaar feit als de handeling ook strafbaar is volgens. de wetgeving van het land van de buitenlandse ambtenaar (dubbele strafbaarheid). 7. In een groot aantal lidstaten is corruptie in de particuliere sector strafbaar, maar op dit gebied zijn de verschillen tussen de lidstaten nog veel groter dan bij corruptie van ambtenaren. 8. Deze mededeling is geen pleidooi voor volledige harmonisatie van de wetgeving en het beleid van de lidstaten inzake corruptie. Op een aantal kernpunten is een gemeenschappelijke aanpak op het niveau van de Unie echter wel wenselijk. DEEL H: CORRUPTIEBESTRIJDING OP BEPAALDE BELEIDSTERREINEN n. l CORRUPTIE EN STRAFRECHT 9. Een essentieel onderdeel van de strijd tegen corruptie is de strafbaarstelling ervan. Strafbaarstelling heeft niet alleen een afschrikkende en repressieve werking, maar brengt ook duidelijk en ondubbelzinnig de boodschap over dat bepaalde vormen van gedrag niet aanvaardbaar en in strijd met het algemeen belang zijn. Eigenlijk zou het omkopen van EG-ambtenaren, het omkopen van ambtenaren van andere lidstaten, het omkopen van ambtenaren van landen buiten de Unie en corruptie in de particuliere sector overal in de Unie onder het strafrecht moeten vallen. 10. In de meeste lidstaten is het omkopen van EG-ambtenaren of ambtenaren van andere lidstaten niet strafbaar. Dit is in het bijzonder een probleem als de EG-begroting wordt benadeeld. In 1995 werd door Spanje een voorstel ingediend voor het latere Eerste Protocol bij de Overeenkomst aangaande de bescherming van de financiële belangen van de Europese Gemeenschappen2. In dit protocol wordt actieve en en passieve corruptie waarbij een ambtenaar van de Gemeenschappen of een van de lidstaten is betrokken, in alle lidstaten strafbaar gesteld als de financiële belangen van de EG erdoor worden benadeeld. Het Protocol is echter nog niet van kracht en er is nog geen streefdatum vastgesteld voor de tenuitvoerlegging ervan. De ratificatie van het Protocol is afhankelijk van de ratificatie van de Overeenkomst aangaande de bescherming van de financiële belangen van de Unie. 11. De Lid-Staten zouden zich ertoe moeten verbinden het Eerste Protocol vóór midden 1998 te ratificeren en ten uitvoer te leggen. 12. Het Eerste Protocol beperkt zich tot corruptie waardoor de financiële belangen van de EG worden geschaad. Italië heeft daarom een ontwerp-verdrag voorgesteld waarmee wordt beoogd iedere vorm van actieve en passieve corruptie waarbij EU-ambtenaren of ambtenaren van een andere EU-Lid-Staat zijn betrokken strafbaar te stellen, ook al worden de financiële belangen van de EU met geschaad. Hoewel inhoudelijk snel met deze ontwerp-overeenkomst werd ingestemd, heeft de formele goedkeuring ervan vertraging opgelopen. 13. De Lid-Staten zouden zich ertoe moeten verbinden de ontwerp-overeenkomst betreffende de bestrijding van corruptie waarbij EG-ambtenaren of ambtenaren van lidstaten van de Europese Unie zijn betrokken, zo snel mogelijk goed te keuren, zodat deze vóór eind 1998 kan worden geratificeerd. 14. De maatregelen die tot nu toe zijn getroffen, hebben geen betrekking op corruptie van ambtenaren van derde landen, ook niet als daarmee geld van de Gemeenschap verloren dreigt te gaan. Het zou een grote stap voorwaarts betekenen voor de bestrijding van corruptie buiten de Unie als de actieve corruptie van een buitenlandse ambtenaar strafbaar zou worden gesteld. Dit zou van toepassing zijn op onderdanen van de EU die ambtenaren van niet-lidstaten omkopen. In een voorstel op dit gebied dienen de internationale jurisdictieregels in acht te worden genomen. Zo'n voorstel zou derhalve betrekking moeten hebben op delicten die geheel of gedeeltelijk op het grondgebied van een lidstaat worden gepleegd en eventueel ook op delicten die in het buitenland worden gepleegd door een onderdaan van een lidstaat. Het probleem van de dubbele strafbaarstelling en de definitie die moet worden gehanteerd, moet nader worden onderzocht. Ondertekend op 27. 9. 96. 15. Het is van groot belang dat bij een overeenkomst inzake omkoping van buitenlandse ambtenaren zoveel mogelijk landen betrokken zijn. Op die manier kan worden voorkomen dat EU- ondememingen die onder wetgeving vallen waarin het omkopen van buitenlandse ambtenaren strafbaar is, worden benadeeld ten opzichte van hun concurrenten uit andere landen. In 1978/1979 is geprobeerd een VN-verdrag op te stellen. De Raad van Europa werkt momenteel aan een algemeen verdrag waarin deze problematiek wordt behandeld en ook de OESO houdt zich met dit onderwerp bezig. In de loop van dit jaar zal een ontwerpmaatregel worden besproken. Dit instrument heeft alleen betrekking op corruptie bij internationale handelstransacties. Hoewel dit een grote stap voorwaarts zou zijn, zou een aantal vormen van corruptie daarin buiten beschouwing blijven, met name die welke verband houden met de externe financiële en technische bijstand van de EU. 16. De Commissie is er voorstander van een gemeenschappelijk standpunt uit hoofde van Titel VI van het Verdrag betreffende de Europese Unie goed te keuren waarin wordt verklaard dat er in het kader van de Raad van Europa/OESO naar moet worden gestreefd omkoping van buitenlandse ambtenaren strafbaar te stellen. 17. In de EU zijn nog geen maatregelen getroffen tegen corruptie in de particuliere sector. Met corruptie in de particuliere sector wordt bijvoorbeeld bedoeld dat steekpenningen worden betaald aan een persoon in een particuliere onderneming om deze persoon te doen handelen op een manier die niet verenigbaar is met zijn of haar taken. In sommige Lid-Staten is particuliere corruptie al tot op zekere hoogte strafbaar gesteld3, maar in andere Lid-Staten kunnen in het algemeen alleen civielrechtelijke of administratieve maatregelen worden getroffen. Deze problematiek wordt besproken in de Raad van Europa. Vanwege de gevolgen, met name voor de mededinging, is het in het belang van de Unie deze vorm van corruptie te bestrijden. 18. De Commissie is er voorstander van particuliere corruptie strafbaar te stellen op grond van Titel VI van het Verdrag betreffende de Europese Unie, en als eerste stap zal zij voorstellen een gemeenschappelijk standpunt goed te keuren met het oog op de onderhandelingen die momenteel worden gevoerd in de Raad van Europa. 19. Strafrechtelijke sancties alleen zijn niet voldoende om corruptie te bestrijden. Slechts een zeer klein percentage corruptiegevallen wordt succesvol vervolgd. Er is een groot aantal verschillende maatregelen nodig, zoals meer doorzichtigheid en betere sociaal-economische omstandigheden. In de volgende punten komt een aantal met-strafrechtelijke maatregelen aan de orde. 7 lidstaten kennen bepalingen waarbij het omkopen van werknemers of tussenpersonen van particuliere ondernemingen strafbaar is gesteld. In sommige lidstaten is het weliswaar een strafbaar feit, maar valt het onder de wetgeving inzake arbeid, oneerlijke concurrentie of oneerlijke handelspraktijken. Een voorbeeld daarvan is de Code du travail français, article 1. 152-6, waarin het als een strafbaar feit wordt beschouwd als een manager of werknemer middelijk of onmiddellijk, zonder medeweten en toestemming van zijn werkgever geschenken of de toezegging daarvan, kortingen of andere voordelen vraagt of aanneemt om een handeling die verband houdt met zijn positie of die wordt vergemakkelijkt door zijn positie, te verrichten of na te laten. In andere lidstaten vallen zowel corruptie in de overheidssector als corruptie in de particuliere sector onder het algemene strafrecht. Sectie 1(1) van de Prevetion of Corruption Act 1906 van het Verenigd Koninkrijk is bijvoorbeeld van toepassing op alle "agents" in de openbare en in de particuliere sector. II. 2. FISCALE AFTREKBAARHEID 20. Bij de berekening van de belastbare winst is het normaal toegestaan de uitgaven die zijn gedaan om dit inkomen te verwerven, af te trekken. Dit is een algemeen geaccepteerd gebruik. Niet alle uitgaven zijn echter overal fiscaal aftrekbaar. In sommige landen is het expliciet verboden bepaalde uitgaven af te trekken, met name representatiekosten of betalingen die illegaal zijn volgens de wetgeving van het land waarin ze gedaan zijn. 21. Slechts in enkele lidstaten zijn steekpenningen aan buitenlandse ambtenaren volgens de belastingwet uitdrukkelijk niet fiscaal aftrekbaar. Afgezien van zo'n algemeen verbod zijn in sommige landen bepaalde uitgaven niet aftrekbaar vanwege de aard van de betalingen zelf (geschenken en representatiekosten zijn in bepaalde landen niet aftrekbaar, ongeacht de vraag of de aanvaarding ervan als corruptie wordt beschouwd of niet), omdat ze moeilijk aantoonbaar zijn of omdat ze illegaal zijn (in het land van de betaler of in dat van de ontvanger). 22. In sommige lidstaten zijn steekpenningen aan buitenlandse ambtenaren fiscaal aftrekbaar als ze worden beschouwd als algemeen zakelijk gebruik in het betreffende land. In zulke gevallen kan de aftrek afhankelijk worden gesteld van de bekendmaking van de identiteit van de ontvanger aan de belastingautoriteiten. 23. In de twee belangrijkste handelspartners van de EU zijn steekpenningen aan buitenlandse ambtenaren om verschillende redenen niet aftrekbaar. In de VS zijn deze steekpenningen niet aftrekbaar als de betalingen een strafbaar feit zijn volgens de Foreign Corrupt Practices Act van 1997. In Japan zijn ze echter om andere redenen niet aftrekbaar. 24. Belastingbeleid wordt altijd beschouwd als moreel neutraal. Dit is echter niet terecht als een handeling die in het land waar de steekpenningen worden aangenomen als een strafbaar feit wordt beschouwd, volgens de belastingwet voordeel oplevert. Dit kan worden beschouwd als het goedkeuren van strafbare handelingen die in andere rechtsgebieden worden gepleegd. Fiscale voorzieningen die omkoping kunnen bevorderen hebben bovendien gevolgen voor de mededinging, kunnen de interne markt en de internationale handel verstoren en de economische en sociale ontwikkeling van derde landen schaden. Deze praktijk kan bij de toetredingskandidaten en in derde landen leiden tot twijfel over de werkelijke bedoelingen van de Unie als blijkt dat de steekpenningen die aan ambtenaren van deze landen worden betaald om zaken te kunnen doen, voor EU-ondernemingen fiscaal aftrekbaar zijn. 25. Het strafbaarstellen van het omkopen van buitenlandse ambtenaren zal een gunstig effect hebben. Voor landen waarin steekpenningen fiscaal aftrekbaar zijn zolang ze niet illegaal zijn, zal de strafbaarstelling automatisch tot gevolg hebben dat de fiscale aftrekbaarheid vervalt. Het kan echter enige tijd duren voordat deze strafbaarstelling wordt gerealiseerd. En zelfs als dat gebeurt zullen niet alle problemen zijn opgelost. • De fiscale aftrekbaarheid zou kunnen blijven gelden tenzij is bewezen dat er een strafbaar feit is gepleegd. Als het bewijs daarvan moet worden geleverd, zal dat in de praktijk weinig veranderen aan de bestaande situatie. • Er zullen gevallen blijven bestaan waarin het betalen van steekpenningen aan een ambtenaar van een derde land een strafbaar feit is in dat land maar niet in de EU-lidstaat. Dat zou bijvoorbeeld het geval kunnen zijn wanneer een wezenlijk deel van het delict is gepleegd in het buitenland, of omdat niet is voldaan aan de vereiste dubbele strafbaarstelling. • Sommige dubieuze praktijken zijn, om uiteenlopende redenen, niet strafbaar. Dat neemt niet weg dat er morele overwegingen zijn om de fiscale aftrekbaarheid van deze praktijken af te schaffen. De praktische problemen om dat te bereiken moeten echter niet worden onderschat. 26. In verschillende internationale organisaties wordt opgeroepen tot afschaffing van deze fiscale aftrekbaarheid (VN, de Raad van Europa, de OESO en het Europees Parlement). Alle vijftien Lid- Staten hebben hun goedkeuring gehecht aan de aanbeveling van de OESO waarin landen waar steekpenningen aan buitenlandse ambtenaren fiscaal aftrekbaar zijn, worden opgeroepen hun regelgeving te herzien teneinde deze aftrek onmogelijk te maken. Het lijkt er derhalve op dat alle Lid-Staten in beginsel voorstander zijn van het verbieden van deze fiscale aftrekbaarheid. Sommige Lid-Staten zijn echter bezorgd dat zij in een nadelige positie komen ten opzichte van de concurrenten als andere belangrijke handelsmogendheden deze fiscale aftrekbaarheid blijven toestaan. Bovendien is het voor bepaalde Lid-Staten wellicht gemakkelijker aan de hand van een EU-instrument veranderingen door te voeren dan op eigen initiatief op nationaal niveau hervormingen te bewerkstelligen. 27. De Unie heeft belang bij een gemeenschappelijke aanpak van de afschaffing van belastingfaciliteiten die corruptie kunnen bevorderen. • Internationale organisaties, zoals de OESO en de Raad van Europa, erkennen dat corruptie kan leiden tot concurrentievervalsing, een inzicht dat ook uit de wetgeving van sommige Lid- Staten spreekt (b. v. de Duitse en Oostenrijkse wetgeving tegen oneerlijke concurrentie). Omkoping in het kader van zakelijke transacties heeft ten doel een ongeoorloofd voordeel te behalen dat de concurrentie vervalst. • Overheidsmaatregelen die omkoping bevorderen door steekpenningen aan buitenlandse ambtenaren fiscaal aftrekbaar te maken, geven exportondernemingen een oneerlijk voordeel, zowel boven op het binnenland gerichte concurrenten als boven ondernemingen uit lidstaten waar deze fiscale aftrekbaarheid niet bestaat. Er moet derhalve rekening worden gehouden met de externe gevolgen van maatregelen tegen corruptie. • Fiscale aftrekbaarheid van steekpenningen aan buitenlandse ambtenaren heeft niet alleen te maken met concurrentie en handel. Elke maatregel in verband met het omkopen van buitenlandse ambtenaren is vanzelfsprekend van invloed op de ontwikkelingssamenwerking en kan gevolgen hebben voor ontwikkelingslanden. 28. De Unie moet de bestaande kanalen voor de uitwisseling van informatie tussen belastingautoriteiten over illegale betalingen ten volle benutten. Voor zover steekpenningen van invloed zijn op de ontvanger als belastingplichtige kan in het kader van de richtlijn inzake wederzijdse bijstand4 informatie worden verstrekt aan de belastingautoriteiten van de lidstaat waar de ontvanger van de steekpenningen verblijft. Als de ontvanger in ieder geval belasting moet betalen over de ontvangen bedragen, zou dat een afschrikkend effect hebben op omkoping, ook al geven de belastingautoriteiten de informatie misschien niet door aan de gerechtelijke autoriteiten van het betrokken land. 29. Als eerste stap zal de Commissie de fiscale aftrekbaarheid van steekpenningen met de lidstaten in de daartoe aangewezen fora bespreken om tot overeenstemming te komen over de afschaffing van dergelijke bepalingen in het kader van een gemeenschappelijke maatregel. Richtlijn 77/799/EEG 11. 3 DE INTERNE MARKT EN ANDERE INTERNE BELEIDSTERREINEN 30. Het vrije verkeer van goederen is gebaseerd op de beginselen van niet-discriminatie en vrije concurrentie. Omkoping is in strijd met deze beginselen. Het is nuttig de regels voor de bescherming van het vrije verkeer op een aantal terreinen te onderzoeken om na te gaan of bijzondere maatregelen ter bestrijding van corruptie kunnen worden voorgesteld. II. 3. 1 Richtlijnen inzake overheidsopdrachten Deze richtlijnen hebben tot doel de doorzichtigheid van en de gelijkheid van toegang tot 31. de overheidsopdrachten te verzekeren. In de bestaande richtlijnen5 inzake overheidsopdrachten is in het hoofdstuk "Criteria voor de kwalitatieve selectie" bepaald dat een ondernemer of leverancier van deelneming aan een opdracht kan worden uitgesloten : - als hij bij een rechterlijke beslissing die kracht van gewijsde heeft veroordeeld is geweest voor een delict dat zijn beroepsmoraliteit in het gedrang brengt; - als hij in de uitoefening van zijn beroep een ernstige fout heeft begaan, vastgesteld op elke grond die de aanbestedende diensten aannemelijk kunnen maken. Deze bepalingen hebben betrekking op omkoping. 32. In het Groenboek van de Commissie "De overheidsopdrachten in de Europese Unie : suggesties voor de toekomst" van november 1996 wordt erkend dat eerlijke, doorzichtige en met-discriminerende gunningsprocedures, samen met de mogelijkheid voor de gegadigden om hun rechten voor de nationale rechtbanken te verdedigen, de risico's van fraude en omkoping beperken. Hoewel de bestrijding van corruptie wellicht niet de voornaamste doelstelling is, kan iedere verbetering van de regels voor de overheidsopdrachten van nut zijn. Een bijzonder relevant idee uit het Groenboek is dat de verantwoordelijke nationale ambtenaar een verklaring van persoonlijke verantwoordelijkheid voor de naleving van de voorschriften van de Unie inzake overheidsopdrachten zou opstellen. 33. Gebieden die in verband met de bestrijding van corruptie nader kunnen worden onderzocht, zijn onder meer die van de zwarte lijsten, anticorruptietoezeggingen en de burgerlijke rechtsmiddelen. Er bestaan bepalingen6 betreffende getuigschriften en burgerlijke rechtsmiddelen, maar alleen met betrekking tot de instantie die de opdracht gunt. In internationaal verband heeft de Unie er alle belang bij de doorzichtigheid op het gebied van de overheidsopdrachten te vergroten. Deze doelstelling kan worden nagestreefd in het kader van de OESO en de WTO, waar dit onderwerp momenteel wordt onderzocht. De Commissie zal, na de door het Groenboek 34. ingezette raadplegingen, onderzoeken hoe de toepassing van de bepalingen inzake overheidsopdrachten die betrekking hebben op de bestrijding van corruptie kunnen worden verbeterd. 5 6 (93/36/EEG, 93/37/EEG en 92/50/EEG). (Richtlijn 92/13/EEG). II. 3. 2 Financiële transacties 35. Bij omkoping is er vaak sprake van een overdracht in contanten of natura. Contante transacties kunnen, vooral wanneer het om grote bedragen gaat, sporen nalaten tussen de betaler en de ontvanger van het geld. De omkoopsom heeft een bron vanwaar zij wordt overgemaakt en de ontvanger moet het bedrag deponeren (bijvoorbeeld op een bankrekening) of het omzetten in goederen, diensten of vastgoed. Omdat steekpenningen over het algemeen onwettelijk zijn, werkt iedere maatregel om de betaling ervan bekend te maken, preventief en afschrikkend en vergemakkelijkt hij de beslaglegging op illegaal aan ambtenaren betaalde bedragen. 11. 3. 2. aBedrijfsboekhouding 36. Wanneer een bedrijf uit zijn activa omkoopsommen betaalt, moet dit in de boekhouding worden verwerkt. Het bestaan van "geheime fondsen" bij de bedrijven is een sleutelelement in het omkopingsproces. Dit kan enigszins worden tegengegaan door voorschriften betreffende de doorzichtigheid van de boekhouding van de bedrijven. De Raad van Europa heeft de aandacht gevestigd op de betekenis van accountants en boekhouding voor de bestrijding van corruptie en volgens een aanbeveling van de OESO moeten de boekhoudeisen en -praktijken voorzien in de gepaste registratie van de betrokken betalingen. In juli 1996 heeft de Commissie een Groenboek voorgesteld over "De rol, de positie en de aansprakelijkheid van de met de wettelijke controle belaste accountant" in de Europese Unie, waarin ook de rol van de accountant bij de opsporing van corruptie in de jaarrekeningen van de bedrijven aan de orde komt. Onder toezicht van het Contactcomité voor de richtlijnen over de jaarrekeningen zal een reeks vervolgacties worden ondernomen op basis van samenwerking met vertegenwoordigers van het accountantsberoep. 37. Na de raadplegingsfase van het Groenboek zal de Commissie een mededeling uitbrengen met concrete voorstellen over de wijze hoe de richtlijnen over boekhouding en externe controle beter kunnen worden toegepast bij de bestrijding van corruptie. II. 3. 2b Financiële instellingen 38. Normaal bevinden steekpenningen zich in een bepaalde fase van de transactie bij een financiële instelling. De OESO heeft aanbevolen de banken en de financiële instellingen te verplichten boeken bij te houden die kunnen worden gecontroleerd en onderzocht ingeval van corruptie. De tweede bankrichtlijn legt de kredietinstellingen reeds de verplichting op gezonde administratieve en boekhoudkundige procedures in te voeren en een passende interne controle te verrichten. De toegang van de politie of het gerecht tot deze boeken is normaal geregeld in de nationale wetgeving. 39. De geldwitwasrichtlijn geldt voor de opbrengst van drugsdelicten en andere door de lidstaten aangeduide delicten. De banken en andere financiële instellingen moeten gegevens over de klanten en de transacties registreren en beschikbaar houden voor het onderzoek naar het witwassen van geld en kunnen ook worden verplicht verdachte transacties te melden. De Commissie heeft reeds een "tweede protocol" bij het verdrag over de bescherming van de financiële belangen van de Gemeenschap voorgesteld om het witwassen van de opbrengst van omkoping strafbaar te stellen. 40. De lidstaten moeten het witwassen van de opbrengst van corruptie strafbaar stellen. De Commissie heeft dit reeds formeel voorgesteld in het ontwerp voor het "tweede protocol" wanneer het gaat om corruptie ten nadele van de financiële belangen van de Gemeenschap. II. 3. 3 Andere maatregelen en beleidsterreinen In alle sectoren -landbouw, Structuurfondsen, doorvoer- kunnen bijzondere 41. maatregelen bijdragen tot de bestrijding van corruptie. In dit deel wordt de toepassing van bepaalde anticorruptiemaatregelen bekeken die van nut kunnen zijn op terreinen van het communautaire beleid waarmee grote uitgaven gemoeid zijn en er dus mogelijkheden zijn tot corruptie of andere misbruiken. n. 3. 3. aZwarte lijst De zwarte lijst is een mechanisme waarmee ondernemingen die voor delicten zijn 42. veroordeeld kunnen worden geïdentificeerd. Zij is dus ook een middel om de naam te kennen van bedrijven die een bewezen risico zijn wat betreft corruptie. Zij kan worden gebruikt om te voorkomen dat dergelijke ondernemingen aan aanbestedingen deelnemen of subsidies ontvangen, alsook als waarschuwing voor de risico's van het zaken doen met dergelijke ondernemingen. Een verordening van de Raad7 bevat maatregelen tegen op een zwarte lijst opgenomen 43. ondernemers, zoals uitsluiting van de voordelen van het EOGFL-Garantie. Deze verordening handelt over onregelmatigheden met de voorschriften van de Gemeenschap. Zij bestrijkt echter niet alle vormen van corruptie op het gebied van het EOGFL. Niets belet een onderneming die op grond van deze verordening wegens corrupte praktijken is uitgesloten, een aanvraag voor een opdracht of een subsidie uit een ander deel van de communautaire begroting in te dienen. In de richtlijnen betreffende de overheidsopdrachten is in het hoofdstuk "Criteria voor de 44. kwalitatieve selectie" bepaald dat een ondernemer van deelneming aan een opdracht kan worden uitgesloten in geval van bepaalde delicten8. Deze bepalingen inzake corruptie zijn ook van toepassing bij aanbestedingen door de diensten van de Commissie. 45. Onderzocht kan worden of het mogelijk is een algemeen zwarte-lijstsysteem in te voeren voor terreinen waarop de communautaire financiën gevaar lopen, zoals dat van de externe hulp. Het gebruik van de zwarte lijst zal van sector tot sector verschillen. In sommige gevallen kan het gepast zijn een op de zwarte lijst geplaatste onderneming automatisch gedurende een periode vastgestelde 7 (Verordening nr. 1469/95 van de Raad, Verordening nr. 745/96 van de Commissie). 8 Volgens de criteria voor de kwalitatieve selectie kan van deelneming aan een opdracht worden uitgesloten iedere ondernemer : - die bij een rechterlijke beslissing die kracht van gewijsde heeft, veroordeeld is geweest voor een debet dat de beroepsmoraliteit van de ondernemer in het gedrang brengt; - die in de uitoefening van zijn beroep een ernstige fout heeft begaan, vastgesteld op elke grond die de aanbestedende diensten aannemelijk kunnen maken (zie ook punt II. 3. 1). 10 te sluiten, terwijl het van bepaalde voordelen uit in andere gevallen, zoals bij overheidsopdrachten, slechts om informatie zou gaan en de aanbestedende instantie ondanks de waarschuwing zelf kan beslissen. Een andere mogelijkheid is een register op te stellen van rechtspersonen en natuurlijke personen die op zwarte lijsten voorkomen, zodat de nationale diensten en de diensten van de Commissie kunnen worden gewaarschuwd voor de gevaren die verbonden zijn aan het zaken doen met dergelijke personen. In gemakkelijk toegankelijke databanken kunnen de personen worden geïdentificeerd die achter dergelijke firma's schuilgaan. Een belangrijke overweging bij het onderzoek van de mogelijkheid om een zwarte- 46. lijstsysteem in te voeren, is dat rekening moet worden gehouden met de beginselen inzake bescherming van gegevens9 en ook met de beginselen van evenredigheid, subsidiariteit en de rechten van het individu. n. 3. 3. bEngagement tegen corruptie 47. Van de inschrijvers voor een bepaald project kan een schriftelijke verbintenis worden geëist dat zij niet van steekpenningen gebruik zullen maken om de opdracht te verkrijgen. Door dit engagement wordt omkoping ontmoedigd en kan een onderneming burgerlijk worden vervolgd voor schade of een contractuele boete. Een andere aanpak bestaat erin bepaalde opdrachten te beperken tot ondernemingen die een speciale gedragscode of praktijk tegen het gebruik van corruptie voor het verkrijgen van opdrachten hebben aanvaard. Hier is echter omzichtigheid geboden opdat de concurrentie niet te sterk zou worden beperkt. De Commissie zal een systeem van zwarte lijsten en engagementen tegen corruptie 48. op terreinen waarmee EU-middelen gemoeid zijn uitwerken, zodat een intersectoriële uitwisseling van informatie over personen en ondernemingen die bij corruptie betrokken zijn geweest mogelijk wordt, met inachtneming van de gegevensbeschermingseisen. II. 3. 3. cBurgerlijke rechtsmiddelen 49. Een strafrechtelijke of administratieve sanctie vormt geen compensatie voor de onderneming aan wie een opdracht niet is gegund als gevolg van corrupte praktijken van een concurrent. Een zaak voor de burgerlijke rechtbank kan het verlies wellicht wel goedmaken. De benadeelde inschrijver krijgt dan tevens de mogelijkheid op eigen initiatief een corrupte concurrent te laten vervolgen, waardoor dus ook minder behoefte zal zijn aan administratieve maatregelen. Een dergelijk systeem controleert zichzelf. 50. Hoewel niet speciaal met het oog op corruptie in de richtlijnen inzake overheidsopdrachten reeds voorzien in de mogelijkheid dat een onderneming waaraan door onregelmatigheden tijdens de procedures een opdracht niet is gegund, zich burgerlijke partij kan stellen. Dit is echter beperkt tot het gebied van de overheidsopdrachten, en het gaat hier om vervolging van de instantie die de opdracht heeft gegund en dus niet van de aanbesteder die de omkoopsom heeft betaald. Een meer algemene aanpak voor de burgerlijke vervolging van ondernemingen die steekpenningen hebben betaald wordt thans onderzocht door de Raad van Europa. is 9 Richtlijn 95/46/EG. 11 51. Te gepasten tijde zal de Commissie een gemeenschappelijk standpunt over het vraagstuk van de burgerlijke rechtsmiddelen tegen corruptie tegen de achtergrond van de besprekingen die thans gaande zijn in de Raad van Europa voorstellen. II. 3. 3. dlnformanten 52. Informanten zijn werknemers van corrupte ondernemingen die de autoriteiten op de hoogte brengen van de corrupte praktijken van hun bedrijf. Dergelijke "verklikkers" zijn vaak niet wettelijk beschermd en kunnen dus het slachtoffer worden van hun daden. In het verslag "Whistleblowing, fraud and the European Union" dat in februari 1996 door Public Concern at Work (Londen) werd gepubliceerd op verzoek van het Europees Parlement en met de steun van de Commissie, worden veel van de problemen ter zake behandeld. De Commissie werkt momenteel aan een studie van de nationale wetgeving en praktijken met betrekking tot het recht van werknemers om over interne zaken van het bedrijf te worden geraadpleegd, met inbegrip van het recht op bescherming wanneer zij een gewettigde klacht hebben neergelegd bij een overheidsinstantie. 53. De lidstaten zouden hun wetgeving opnieuw moeten bekijken en waar nodig amenderen om ervoor te zorgen dat personen die omkoping melden op de gepaste wijze worden beschermd. n. 4 EXTERNE BIJSTAND EN SAMENWERKING H. 4. 1 Voorkoming van corruptie in derde landen die van de EU steun ontvangen 54. De Commissie heeft corruptiebestrijding opgenomen in haar beleid van externe bijstand en samenwerking. Zij heeft middelen uitgetrokken voor verschillende projecten ter bestrijding van corruptie, hetzij rechtstreeks (regionale studiedagen), hetzij onrechtstreeks (verbetering van de gerechtelijke structuren en de administratieve doorzichtigheid). Initiatieven ter bestrijding van corruptie zijn onder meer de organisatie van studiedagen over de regels van oorsprong en workshops ter verbetering van het financiële beheer en de bestrijding van fraude. De bestrijding van corruptie vergt een evenwichtige aanpak. De aan de bestrijding van 55. fraude en corruptie verbonden conditionaliteit moet deel uitmaken van een coherente ontwikkelingsstrategie. Gestreefd moet worden naar meer coherentie van de corruptiebestrijding op diverse terreinen, maar met inachtneming van regionale verschillen. 56. Een dergelijke strategie moet : - de schepping van de gepaste wetgeving en controlemachanismen en -instellingen ondersteunen door middel van de nodige technische bijstand; 12 - de werking en de doorzichtigheid van de aanbestedingsprocedures verbeteren; - rekening houden met de resultaten in termen van beheer van de openbare middelen bij de besluitvorming over initiatieven die uit middelen van de Gemeenschap worden gefinancierd; - de verbetering van de sociaal-economische voorwaarden ondersteunen. 57. De Commissie zal een coherente anticorruptiestrategie opstellen voor haar samenwerking met derde landen die van de EU steun ontvangen of met haar een samenwerkings- of bijstandsovereenkomst hebben gesloten. De Commissie zal haar steun met het oog op de preventie van corruptie uitbreiden, in het bijzonder door voorwaarden te scheppen die bevorderlijk zijn voor doorzichtigheid, goed bestuur en onafhankelijkheid van de rechterlijke macht, en door technische bijstand te geven voor de totstandbrenging van de gepaste wetgeving en doelmatige aanbestedings- en controlemechanismen. De Commissie zal haar aanbestedingsvoorschriften op het gebied van de buitenlandse hulp opnieuw bekijken om betere maatregelen tegen corruptie te kunnen treffen. Zij zal trachten de regels die in de verschillende groepen van landen worden toegepast, te harmoniseren. Bij deze herziening zal ook de vraag aan de orde komen van sancties tegen ondernemingen die zich aan corrupte praktijken schuldig maken. II. 4. 2 Anticorruptieprogramma's 58. Enkele landen van Midden- en Oost-Europa die tot de EU willen toetreden worden tijdens de overgang naar een volledige markteconomie met corruptieproblemen geconfronteerd. De Unie moet hen helpen deze problemen te boven te komen, omdat corruptie hun hervormingsprogramma in gevaar brengt en met de uitbreiding van de Unie naar de buurlanden kan overslaan. 59. De Unie, die een belangrijke verlener van ontwikkelingshulp is, moet niet alleen bezorgd zijn over het effect van corruptie op de derde landen zelf, maar ook over eventueel oneigenlijk gebruik van financiële steun van de Unie als gevolg van corruptie. Het Europees Parlement, de Rekenkamer en de lidstaten wensen een betere beheerscontrole en kostendoelmatigheid. Dit onderwerp wordt momenteel besproken door de Groep van persoonlijke vertegenwoordigers voor SEM 2000. De recente heroriëntering van het PHARE-programma legt de nadruk op de bestrijding van onregelmatigheden en fraude. 60. Technische bijstand voor de beteugeling van corruptie in de openbare sector in Oost- Europa wordt in beperkte mate reeds geleverd in het kader van het PHARE-programma (bijvoorbeeld het gezamenlijke programma OCTOPUS van de Raad van Europa en de EU inzake corruptie en georganiseerde misdaad in Midden- en Oost-Europa). Het met de OESO uitgevoerde project SIGMA, dat betrekking heeft op het terrein van de overheidsopdrachten, is eveneens van betekenis. De Nieuwe Onafhankelijke Staten hebben hun eigen moeilijkheden met corruptie waardoor het proces van economische en democratische veranderingen wordt verstoord. Te denken valt aan een speciaal initiatiefin het kader van het TACIS-programma. 13 In de derde landen aan de Middellandse Zee is een ontwikkeling gaande naar vrijhandel 61. en sterke banden met de interne markt van de Europese Unie. In de verklaring van Barcelona van 28 november 1995 hebben de 27 Euromed-partners corruptiebestrijding expleciet als gezamenlijke doelstelling bestempeld. Bovendien zijn in de MEDA-verordening10, welke betrekking heeft op de samenwerkingsprocedures, precieze normen vastgesteld voor een doorzichtig beheer van de financiële en technische hulp aan de derde landen rond de Middellandse Zee. 62. Vooral in de landen van Midden- en Oost-Europa die tot de Unie willen toetreden, moeten speciale anticorru preprogram ma's worden opgesteld, overeenkomstig de protocollen bij de Europa-Overeenkomsten over de opzet van programma's en in verband met het geplande Toetredingspartnerschap rond een nationaal programma ter toepassing van het "acquis communautaire*'. II. 4. 3 Clausules inzake "goed bestuur" en bestrijding van corruptie 63. De Overeenkomst van Lomé IV, als herzien door de in Mauritius op 4 november 1995 ondertekende overeenkomst, heeft thans "goed bestuur" als een van haar basisbeginselen. Een uitgebreidere toepassing van dit beginsel is nodig wil de Unie een algemene strategie ten uitvoer kunnen leggen. In alle internationale samenwerkings-, ontwikkelings- en bijstandsovereenkomsten 64. zou het "goed bestuurd-beginsel moeten worden opgenomen. 65. Een belangrijke maatregel zou de opneming zijn van anticorruptieclausules in alle contracten die met steun worden gefinancierd. In maart 1990 werd met de ACS-staten overeengekomen in de algemene voorwaarden van alle contracten die door het Europees Ontwikkelingsfonds worden gefinancierd, bijzondere clausules op te nemen ter bestrijding van corruptie. De Commissie is bezig met een onderzoek van dergelijke clausules om na te gaan hoe hun doelmatigheid kan worden verbeterd. Deze aangelegenheid heeft ook op internationaal vlak de aandacht. De Wereldbank neemt ter zake een stringentere houding aan en het Ontwikkelingshulpcomité van de OESO heeft in 1996 aanbevelingen gedaan over de opname van anticorruptieclausules in contracten die met steun worden gefinancierd. 66. De Commissie zal in samenwerking met de OESO, de Wereldbank en de overige multilaterale donoren zorgen dat in contracten die met steun worden gefinancierd anticorruptieclausules worden opgenomen. 10 Nr. 1488/%. 14 11. 5 SAMENWERKING IN INTERNATIONALE FORA 67. Als de EU strenge anticorruptiemaatregelen wil nemen die gevolgen kunnen hebben voor het handelsverkeer, is het in het belang van de EU dat op zo breed mogelijk vlak actie wordt ondernomen om synergie-effecten te bereiken en concurrentienadelen te voorkomen. De EU moet ook streven naar verenigbaarheid tussen de interne regels, die in de eerste plaats op de interne markt van de EU gericht zijn, en het externe beleid, dat vooral de versterking tot doel heeft van het open multilaterale handelssysteem. Gebrek aan verenigbaarheid zou nadelig zijn voor handel en industrie. 68. De vraagstukken van corruptie en doorzichtigheid komen regelmatig aan de orde in internationale organisaties zoals de G7, de Wereldhandelsorganisatie (WTO), de Verenigde Naties, de OESO en de Raad van Europa. Voorts hebben de Verenigde Staten, naast andere belangrijke handelspartners van de EU, corruptie hoog op hun agenda geplaatst. In verklaring van de VN over corruptie en omkoping in internationale commerciële activiteiten van december 1996 wordt op de lidstaten een beroep gedaan om binnenlandse en internationale omkoping te vervolgen en fiscale aftrekbaarheid van steekpenningen te verbieden. Er is een modelwet voor overheidsopdrachten opgesteld door de Commissie van de Verenigde Naties voor internationale handelswetgeving (UNICITRAL). 69. De nieuwe overeenkomst van de WTO over overheidsopdrachten (GPA) is van kracht geworden op 1 januari 1996. Het gaat om een "plurilaterale" overeenkomst die niet door alle WTO-leden is ondertekend. Momenteel zijn belangrijke markten van Azië, Amerika, Midden- en Oost-Europa en Afrika er niet in opgenomen. Op de conferentie van Singapore in december 1996 besloten de WTO-ministers een werkgroep "doorzichtigheid van de procedures voor overheidsopdrachten" op te richten. Op basis van de bevindingen van deze werkgroep zullen elementen worden ontwikkeld die in een passende overeenkomst zullen worden opgenomen. De Commissie zal op alle internationale fora, zoals de Gl te Denver in juni 1997, 70. aandringen op een ambitieus en gecoördineerd beleid inzake corruptie. * * •* 15 BIJLAGE I INTERNATIONALE INITIATIEVEN De staatshoofden en regeringsleiders van de G7 hebben op 28 juni 1996 in Lyon verklaard dat zij: ". vastbesloten (zijn) de corruptie bij internationale handelstransacties aan te pakken omdat de corruptie de transparantie en de billijkheid aantast en omdat de economische en politieke kosten ervan zeer hoog zijn. In overeeristemming met de beloften van de ministers van de OESO dergelijke daden op efficiënte en gecoördineerde wijze te bestrijden, verzoeken wij de OESO meer aandacht te te besteden aan het uitwerken van internationale vergemakkelijken en voorstellen voor concrete acties in 1997 te bestuderen. " teneinde het aanklagen instrumenten De ministers van Financiën van de G7 hebben de vraagstukken van omkoping en corruptie besproken op 27 april 1997, en op de G7/P8-topconferentie in Denver, die in juni 1997 wordt gehouden, zal dit onderwerp vermoedelijk weer worden behandeld. De ministerraad van de OESO heeft op 11 april 1996 een aanbeveling goedgekeurd - tegen de fiscale aftrekbaarheid van steekpenningen die worden betaald aan buitenlandse ambtenaren. Deze aanbeveling was een aanvulling op aanbevelingen over corruptie die al in mei 1994 waren goedgekeurd. De ministers deden tevens het verzoek om in 1997 overeenkomstig de verklaring van de G7/P8-top in Lyon een verslag en voorstellen over de strafbaarstelling van het omkopen van buitenlandse ambtenaren in te dienen. Dit punt staat op de agenda van de ministerraad van mei 1997. - Op 1 januari 1996 werd een overeenkomst van de Wereldhandelsorganisatie inzake overheidsopdrachten van kracht, waarin verschillende maatregelen worden vastgesteld op het gebied van doorzichtigheid, openheid en regelmatigheid aan de hand waarvan het probleem van de corruptie op het gebied van overheidsopdrachten kan worden aangepakt. Deze overeenkomst geldt wel voor de belangrijkste handelspartners van de Gemeenschap, maar is niet van toepassing op alle WTO-landen. De Quad-landen hebben daarom geprobeerd de naleving op WTO-niveau te verbeteren. Tijdens de ministerconferentie te Singapore in december 1996 werden onderhandelingen geopend over inzake doorzichtigheid, openheid en regelmatigheid (vervolging). Op basis van deze inspanningen zal in de WTO verder worden gewerkt aan de ontwikkeling van een overeenkomst inzake doorzichtigheid. interimovereenkomst een nieuwe De Raad van Europa heeft een speciale multidisciplinaire groep gevormd die zich - bezighoudt met corruptie. Er is een gedetailleerd actieprogramma goedgekeurd. De groep bespreekt momenteel ontwerpmaatregelen op civiel- en strafrechtelijk en administratief gebied. Het thema van de volgende vergadering van de ministers van Justitie in juni 1997 in Praag is corruptie en georganiseerde misdaad. 16 - De Verenigde Naties hebben zich bij verschillende gelegenheden uitgesproken over corruptie. In december 1996 nog hechtte de algemene vergadering als onderdeel van een resolutie over corruptiebestrijding haar goedkeuring aan een internationale gedragscode voor ambtenaren. Voorts keurden de VN een verklaring goed tegen corruptie en omkoping bij internationale handelstransacties, waarin onder andere wordt ingegaan op omkoping van buitenlandse ambtenaren, fiscale aftrekbaarheid van steekpenningen, extraterritoriale jurisdictie en het bankgeheim. - De Wereldbank heeft in augustus 1996 specifieke anti-corruptiebepalingen opgenomen in haar aanbestedingsrichtlijnen die gelden voor alle goederen en diensten die met geld van de Bank worden gefinancierd. Later in 1996 werd besloten dat de Bank corruptie als een ontwikkelingsprobleem zal beschouwen, waarna interne groepen werden gevormd die de situatie vanuit verschillende invalshoeken zullen bestuderen. 17 Het Internationaal Monetair Fonds heeft onlangs het belang onderstreept van de bestrijding van corruptie en richt zich op de bevordering van behoorlijk bestuur. - In maart 1996 heeft de Organisatie van Amerikaanse Staten (OAS) een overeenkomst inzake corruptiebestrijding goedgekeurd. In de Transatlantische agenda en het Gezamenlijk actieprogramma EU-VS wordt de bestrijding van corruptie en omkoping specifiek als doelstelling genoemd. Op de bijeenkomst van de Transatlantische bedrijfsdialoog op 8-9 november 1996 in Chicago hebben de Amerikaanse en de Europese zakenwereld in een verklaring blijk gegeven van hun afkeuring van omkoping en corruptie en laten weten dat het onderwerp in 1997 op hun agenda blijft staan. In mei 1996 heeft de Internationale Kamer van Koophandel haar gedragsregels inzake omkoping bij internationale handelstransacties verscherpt en aangedrongen op meer maatregelen tegen corruptie op nationaal en internationaal niveau. Transparency International, een niet-gouvernementele organisatie ter bestrijding van corruptie bij internationale handelstransacties, heeft een document uitgebracht waarin er bij de EU op wordt aangedrongen anticorruptiemaatregelen te treffen op verschillende gebieden. 18 ISSN 0254-1513 COM(97) 192 def. DOCUMENTEN NL 09 Catalogusnummer : CB-CO-97-244-NL-C ISBN 92-78-20211-8 Bureau voor officiële publikaties der Europese Gemeenschappen L-2985 Luxemburg n


title: ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ αρ θ. 1833/97 του Fernando FERNANDEZ MARTIN προς την Επ τροπή. Βάσεις στις οποίες θα στηρίξει η Επιτροπή την προσφυγή έφεσης κατά της τελικής έκθεσης του ΠΟΕ

eurovoc_concepts:
EU law
European Commission
World Trade Organisation
appeal
report
tropical fruit

formats: html pdf print

text: C 45/110 EL Epi·shmh Efhmeri·da tvn Eyrvpai¤kv· n Koinoth·tvn 10. 2. 98 (98/C 45/138) GRAPTH ERVTHSH P-1833/97 ypobolh· : Fernando Ferna·ndez Mart(cid:14)·n (PPE) prow thn Epitroph· (21 Mai(cid:143)oy 1997) Ue·ma: Ba·seiw stiw opoi·ew ua sthri·jei h Epitroph· thn prosfygh· e·feshw kata· thw telikh·w e·kueshw toy POE Apo· to·te poy sygkroth·uhke, sto plai·sio toy kanonismoy· 404/93 (1), h KOA ston tome·a thw mpana· naw den e·xei stamath·sei na apotelei· antikei·meno epiue·sevn se o·loyw toyw tomei·w kai me ka·ue ei·doyw me·sa. Gia mi·a ako·mh fora·, o en lo·gv tome·aw antimetvpi·zei pro·blhma epibi·vshw kai afyktia·, en prokeime·nv lo·gv thw kataggeli·aw poy ype·balan ston POE oi Hnvme·new Politei·ew, o Ishmerino·w, h Goyatema·la, h Ondoy·ra kai to Mejiko·. Gnvri·zontaw h·dh thn telikh· e·kuesh poy ekdo·uhke stiw 30 Aprili·oy 1997, se poie·w ba·seiw ua sthri·jei h Eyrvpai¤kh· Epitroph· thn prosfygh· e·feshw kata· thw en lo·gv e·kueshw; (1) EE L 47 thw 25. 2. 1993, sel. 1. Apa· nthsh toy k. Fischler ej ono·matow thw Epitroph· w (17 Ioyni·oy 1997) H e·kuesh thw epitroph·w toy Pagko·smioy Organismoy· Empori·oy (POE) gia to koinotiko· kauestv· w gia tiw mpana·new kyklofo·rhse sta me·lh toy POE stiw 22 Mai(cid:143)oy 1997. Ei·nai na piuano·n na ypoblhuei· gia e·gkrish apo· thn epitroph· epi·lyshw diaforv· n toy POE ton Ioy·nio. Me thn eykairi·a ayth·, h Koino·thta ua anakoinv· sei thn pro·uesh thw na ypoba·lei e·nstash sthn epitroph· ekdi·kashw ensta·sevn toy POE. H Epitroph· ejeta·zei thn e·kuesh poly· prosektika·. Ei·nai pro·vro, sto paro·n sta·dio, na anaferuei· h ba·sh thw e·nstashw thw Koino·thtaw. To mo·no poy mporei· na eipvuei· epi· toy paro·ntow ei·nai o·ti h Epitroph· ei·nai poly· dysaresthme·nh me ta sympera·smata thw e·kueshw, to·so sxetika· me ta eidiko·tera pori·smata gia to kauestv· w thw mpana·naw, o·so kai sxetika· me tiw eyry·terew epiploke·w poy proky·ptoyn apo· thn ermhnei·a tvn diata·jevn thw Genikh·w Symfvni·aw Dasmv· n kai Empori·oy (GATT) kai toy POE, kai ua probei· stiw kata·llhlew ene·rgeiew gia na ejasfali·sei o·ti ta zhth·mata ayta· ua lhfuoy·n ypo·ch apo· thn epitroph· ekdi·kashw ensta·sevn toy POE. (98/C 45/139) GRAPTH ERVTHSH E-1852/97 ypobolh· : Richard Howitt (PSE) prow thn Epitroph· (30 Mai(cid:143)oy 1997) Ue·ma: Eji·svsh synta·jevn andrv· n kai gynaikv· n Antapokrino·menow se diamartyri·a chfofo·roy moy, toy k. Farmer apo· thn Stanford-le-Hope o opoi·ow ypoxrev· uhke na syntajiodothuei· apo· thn etairi·a P & O Distribution, Barking and Tilbury Depot o·tan to kauestv· w syntajiodo·thsh·w thw ejisv· uhke metajy· andrv· n kai gynaikv· n kai ori·suhke sta 63 xro·nia, ervtv· thn Epitroph· ea·n h eji·svsh ayth· enta·ssetai stiw proue·seiw thw Epitroph·w kai ea·n ei·nai sy·mfvno prow thn sxetikh· odhgi·a to gegono·w o·ti ergazo·menoi ypoxreoy·ntai na aposyruoy·n sth sy·ntajh envri·tera ap(cid:146) o·ti proeble·peto prin; Ti· me·sa diaue·tei o k. Farmer sto ue·ma ayto·; Apa· nthsh toy k. Flynn ej ono·matow thw Epitroph· w (2 Ioyli·oy 1997) H Epitroph· efista· thn prosoxh· toy k. boyleyth· sto gegono·w o·ti h odhgi·a toy Symboyli·oy 96/97/EK (1), poy egkri·uhke stiw 20 Dekembri·oy 1996 tropopoi·hse thn odhgi·a 86/378/EOK (2) v· ste ayth· na ei·nai sy·mfvnh me to a·ruro 119 thw synuh·khw EK o·pvw ayto· ermhney·uhke apo· to Eyrvpai¤ko· Dikasth·rio sthn apo·fash· toy Barber kauv· w kai stiw ako·loyuew synafei·w apofa·seiw. Ta kra·th me·lh xreia·sthke na la· boyn ta anagkai·a me·tra gia th symmo·rfvsh prow thn odhgi·a ayth· vw thn 1h Ioyli·oy 1997. H Epitroph· ua zhth·sei apo· o·la ta kra·th me·lh plhrofori·ew sxetika· me ta me·tra poy elh·fuhsan gia thn efarmogh· thw odhgi·aw ayth·w kai den ua dista· sei endexome·nvw na ue·sei se efarmogh· th diadikasi·a h opoi·a proble·petai apo· to a·ruro 169 thw synuh·khw EK


title: SCHRIFTELIJKE VRAAG nr. 1833/97 van Fernando FERNÁNDEZ MARTÍN aan de Commissie. Grondslagen van het beroep van de Commissie tegen het eindrapport van de WTO

text: C 45/110 NL Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen 10. 2. 98 (98/C 45/138) SCHRIFTELIJKE VRAAG P-1833/97 van Fernando Ferna·ndez Mart(cid:14)·n (PPE) aan de Commissie (21 mei 1997) Betreft: Grondslagen van het beroep van de Commissie tegen het eindrapport van de WTO Sinds de vaststelling van de GMO in de bananensector (verordening 404/93) (1) heeft deze marktordening veelvuldige protesten veroorzaakt in alle kringen onder gebruik van alle soorten middelen. Nog eens zij erop gewezen dat deze sector een dodelijke strijd levert en op dit ogenblik volledig is geparalyseerd, deze keer als gevolg van een klacht die bij de WTO door de VS, Ecuador, Guatemala, Honduras en Mexico werd ingediend. Kan de Commissie mededelen of het eindrapport haar bekend was op 30 april j. l. ? Op welke grondslagen zal de Europese Commissie haar beroep tegen genoemd rapport baseren? (1) PB L 47 van 25. 2. 1993, blz. 1. Antwoord van de heer Fischler namens de Commissie (17 juni 1997) Het rapport van het panel van de Wereldhandelsorganisatie (WTO) dat is ingesteld voor de communautaire bananenregeling, is op 22 mei 1997 aan de leden van de WTO meegedeeld. Vermoedelijk zal het in juni ter goedkeuring worden voorgelegd aan het orgaan voor geschillenbeslechting van de WTO. Bij die gelegenheid zal de Gemeenschap meedelen voornemens te zijn om tegen het rapport van het panel beroep aan te tekenen bij de beroepsinstantie van de WTO. De Commissie is bezig met een zeer nauwgezet onderzoek van het rapport van het panel. Het zou voorbarig zijn om nu al aan te geven wat de grondslagen voor het beroep van de Gemeenschap zullen zijn. Het enige wat er hier nu over kan worden opgemerkt, is dat de Commissie zeer ontevreden is over de conclusies van het panel, niet alleen wat de meer specifieke bevindingen inzake de bananenregeling betreft, maar ook ten aanzien van de bredere consequenties van de uitleg die het panel heeft gegeven aan de Algemene Overeenkomst betreffende Tarieven en Handel en de WTO-bepalingen, en dat zij alles in het werk zal stellen om te bereiken dat aan deze aspecten aandacht wordt besteed door de beroepsinstantie van de WTO. (98/C 45/139) SCHRIFTELIJKE VRAAG E-1852/97 van Richard Howitt (PSE) aan de Commissie (30 mei 1997) Betreft: Gelijktrekken pensioenen mannen en vrouwen, de heer Farmer, Stanford-le-Hope, VK Een inwoner van mijn kiesdistrict, de heer Farmer uit Stanford-le-Hope, is door zijn werkgever, P&O Distribution, Barking and Tilbury Depot, gedwongen met pensioen te gaan, omdat in het kader van de gelijktrekking van de pensioenregeling de pensioengerechtigde leeftijd voor zowel mannen als vrouwen op 63 jaar werd gesteld. Was het de intentie van de Commissie en is het in overeenstemming met de richtlijn dat werknemers gedwongen kunnen worden eerder met pensioen te gaan dan voorheen gebruikelijk was? Welke beroepsmogelijkheden staan wat dit betreft voor de heer Farmer open? Antwoord van de heer Flynn namens de Commissie (2 juli 1997) De Commissie wil de geachte afgevaardigde erop wijzen dat de op 20 december 1996 goedgekeurde Richtlijn van de Raad 96/97/EG (1) Richtlijn 86/378/EEG (2) heeft gewijzigd om haar in overeenstemming te brengen met artikel 119 van het EG-Verdrag, zoals dat door het Hof van Justitie is uitgelegd in het arrest Barber en de daarmee samenhangende arresten die daarop zijn gevolgd. De lidstaten hebben de nodige maatregelen moeten nemen om uiterlijk op 1 juli 1997 aan deze richtlijn te voldoen. De Commissie zal alle lidstaten om informatie vragen over de voor de tenuitvoerlegging van deze richtlijn genomen maatregelen en zal eventueel niet aarzelen om de in artikel 169 van het EG-Verdrag bedoelde procedure in te leiden


title: Kommissionens Forordning (EF) nr. 906/97 af 21. maj 1997 om ændring af forordning (EF) nr. 1556/96 om indførelse af en ordning med importlicenser for visse frugter og grøntsager fra tredjelande

eurovoc_concepts:
citrus fruit
fruit vegetable
import licence
pip fruit
stone fruit
third country

formats: html pdfa1b print


title: Frågor och svar om mänskliga rättigheter, demokrati och grundläggande friheter.

eurovoc_concepts:
democracy
fundamental rights
human rights


title: Για περισσότερες πληρφορίες σχετικά με ανθρώπινα δικαιώματα, δημοκρατία και θεμελιώδεις ελευθερίες : Ελλάδα.

eurovoc_concepts:
Greece
democracy
fundamental rights
human rights


title: A Tanács határozata (1997. május 21.) a vámügyi együttműködésről és kölcsönös jogsegélyről szóló, az Európai Közösség és az Amerikai Egyesült Államok között létrejött megállapodás megkötéséről

eurovoc_concepts:
United States
administrative cooperation
cooperation agreement (EU)
customs cooperation
exchange of information

text: 344 HU Az Európai Unió Hivatalos Lapja 02/8. kötet 31997D0541 1997. 8. 12. AZ EURÓPAI KÖZÖSSÉGEK HIVATALOS LAPJA L 222/16 A TANÁCS HATÁROZATA (1997. május 21. ) a vámügyi együttműködésről és kölcsönös jogsegélyről szóló, az Európai Közösség és az Amerikai Egyesült Államok között létrejött megállapodás megkötéséről (97/541/EK) AZ EURÓPAI UNIÓ TANÁCSA, 2. cikk tekintettel az Európai Közösséget létrehozó szerződésre és külö- nösen annak 113. cikkére, a 228. cikk (2) bekezdésének első mondatával összefüggésben, A Közösséget, a tagállamok képviselőinek támogatásával, a Bizottság képviseli a megállapodás 22. cikke által létrehozott Vámegyüttműködési Vegyes Bizottságban. tekintettel a Bizottság javaslatára, mivel 1993. április 5-én a Tanács felhatalmazta a Bizottságot, a Közösség részéről, a Közösség néhány fontos kereskedelmi part- nerével való vámügyi együttműködési megállapodásra vonatkozó tárgyalásra; mivel a vámügyi együttműködésről és kölcsönös jogsegélyről szó- ló, az Európai Közösség és az Amerikai Egyesült Államok között létrejött megállapodást jóvá kell hagyni, 3. cikk A Tanács elnöke felhatalmazást kap, hogy a Közösség részéről a megállapodás aláírására feljogosított személyeket kijelölje. 4. cikk A megállapodás 23. cikkében előírt értesítést a Közösség részéről a Tanács elnöke hajtja végre. A KÖVETKEZŐKÉPPEN HATÁROZOTT: 1. cikk A Tanács vámügyi a Közösség nevében jóváhagyja együttműködésről és kölcsönös jogsegélyről szóló, az Európai Közösség és az Amerikai Egyesült Államok között létrejött megállapodást. a A megállapodás szövegét e határozathoz csatolták. 5. cikk Ezt a határozatot az Európai Közösségek Hivatalos Lapjában kell kihirdetni. Kelt Brüsszelben, 1997. május 21-én. a Tanács részéről az elnök M. PATIJN


title: 97/616/EF: Kommissionens beslutning af 21. maj 1997 om Tysklands støtte til Bremer Vulkan Werft GmbH (Kun den tyske udgave er autentisk) (EØS-relevant tekst)

eurovoc_concepts:
Germany
State aid
aid system
economic analysis
production aid
shipbuilding