title: Ανακοίνωση της Επιτροπής για την προώθηση του ρόλου των σωματείων και των ιδρυμάτων στην Ευρώπη

eurovoc_concepts:
collective activities
foundation
report
social economy
voluntary organisation

text: ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ Βρυξέλλες, 06. 06. 1997 COM(97) 241 τελικό ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Ι. ΕΙΣΑΓΩΓΗ IL ΠΕΔΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ III. Ο ΡΟΛΟΣ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΩΝ ΣΩΜΑΤΕΙΩΝ/ΕΝΩΣΕΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΙΔΡΥΜΑΤΩΝ IV. Η ΣΥΙΕΡΓΑΟΕΑ ΟΙΥ ΤΙΙΕΑ OUI EIUOEUI ΙΕ ΟΑ ΕΥΡϋΠΑϋΕΑ ΘΕΟΙΕΕΑ ΟΡΓΑΙΑ 1 b lb 3 7 V. ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΠΟΥ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΕΙ Ο ΤΟΜΕΑΣ ΤΩΝ ΕΝΩΣΕΩΝ 10 VI. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι. Η ΕΡΕΥΝΑ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ II. ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΤΟΥ ΝΟΜΙΚΟΥ ΚΑΙ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΤΩΝ ΣΩΜΑΤΕΙΩΝ/ΕΝΩΣΕΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΙΔΡΥΜΑΤΩΝ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΠΙ. ΤΟ ΝΟΜΙΚΟ ΚΑΙ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΩΝ ΣΩΜΑΤΕΙΩΝ/ΕΝΩΣΕΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΙΔΡΥΜΑΤΩΝ 13 19 30 36 4«t Ι. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΧΟΙ και (χυτές κοινωνικής Η παρούσα ανακοίνωση εξετάζει έναν 1 τομέα της της κοιν<ονικής οικονομίας Ευρωπαϊκής Κοινότητας - τον τομέα τ<. ον ιδρυμάτων. Οι των σο>ματείων οργανώσεις διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο αε όλους σχεδόν τους τομείς δραστηριότητας. Συμβάλλουν στη δημιουργία απασχόλησης, στη δραστήρια άσκηση ίων δικαιωμάτων του πολίτη, στη δημοκρατία, παρέχουν ευρύ διαδραματίζουν φάσμα αθλητικές σημαντικό δραστηριότητες τα συμφέροντα των πολιτών σε διάφορες δημόσιες αρχές. Διαδραματίζουν επίσης τη ζωτικό ρόλο στην προώθηση και διαφύλαξη των ανθρώπινων δικαιωμάτων, καθώς και στις αναπτυξιακές πολιτικές. υπηρεσιών, φόλα και εκπροσωπούν σε 14 Όλα αυτά τα χρόνια οι εν λόγω οργανώσεις έχουν συμβάλει σημαντικά στην ανάπτυξη της Ευρώπης και αυτό είναι κάτι που θα πρέπει να ενθαρρυνθεί και να αναπτ\ΐχθεί περαιτέρω. διεξήγαγε Επιτροπή της σημασίας τους, η 1. 2 Δεδομένης Ευρωπαϊκή μια εκτεταμένη έρευνα για την καλύτερη γνώση του τομέα και για τον εντοπισμό των ζητημάτων που πρέπει να εξεταστούν. Τα αποτελέσματα της έρευνας παρουσιάζονται στο παράρτημα 1, τα προβλήματα και 1. 3 Στόχος του παρόντος εγγρά(ρου είναι να περιγράψει την αυξανόμενη σημασία του τομέα εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, να παρουσιάσει τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι εν λόγω οργανώσεις και να ανοίξει ένα διάλογο βάσει ενός συνόλου ιδεών, προκειμένου να ευνοηθεί η ανάπτυξη τους σε ευρωπαϊκό και εθνικό επίπεδο, να βελτιωθεί η ικανότητα τους μελλοντικές αντιμετο>πίζουν ανάγκες και να μεγιστοποιηθεί η συμβολή τους στην Ευρωπαϊκή ολοκλήρωση. να 1. 4 Το έγγραφο (αϊτό παρουσιάζει μια σειρά μέτρων τα οποία μπορούν να ληφθούν επίπεδο κρατών μελών, αλλά δεν σε επιδιώκει να επιβάλει στα κράτη μέλη συγκεκριμένες λύσεις ή δράσεις. Επαφίεται σε κάδε κράτος μέλος ξεχωριστά να των διαφόρων Οεμάτο>ν που επιληφθεί προκύπτουν. Ωστόσο, σύμφορα με την αρχή της επικουρικότητας και την αρχή της αναλογικότητας υπάρχουν ορισμένοι στόχοι που μπορούν να τεθούν σε κοινοτικό επίπεδο. Οι ιδέες αυτές περιγράφονται-στα "Συμπεράσματα". II. ΠΕΔΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ Σωματεία - τα τα μια άκρη σχηματικά, τοπικής και συνεταιρισμοί, του σωματεία 2 Από τους τρεις τομείς της κοινωνικής οικονομίας ταμεία αλληλασφάλισης και σωματεία - ο τομέας των σωματείων είναι ο πλέον δύσκολος να οριοθετηθεί και να προσδιορισθεί. 2. 1 Πολύ σο)ματεία μπορούν να ορισθούν ως ομάδες ανθρο')πο)ν που συνεργάζονται για τον ένα ή τον άλλο σκοπό. 2. 2 Στη φάσματος που βρίσκονται ενσωματώνονται στον ιστό της καθημερινής κοινωνικής, οικογενειακής ζωής, ενώ στην άλλη άκρη βρίσκονται μεγάλοι οργανισμοί τεράστιας εθνικής (Αλλά ακόμα όπως πανεπιστήμια, νοσοκομεία, ερευνητικά και πολιτιστικά ιδρύματα, τα οποία πολύς κόσμος συνηθίζει να τα θεωρεί (λανθασμένα) (ρορείς. Αλλα ως καθαρά σωματεία, απασχολούν επαγγελματικά εκατοντάδες άτομα, (χουν χιλιάδες εθελοντές και ο κύκλος εργασιοΥν τους ανέρχεται σε πολλά εκατομμύρια Ecu. ΙΙάρα πολλά (κηματεία συνεργάζονται στενά με δημόσιες αρχές σε παραδοσιακούς τομείς όπως η κοινωνική εργασία· άλλα πάλι σωματεία εμμένουν στην αρχή της απόλυτης ανεξαρτησίας με ριζοσπαστικά κοινωνικά προγράμματα ή "εναλλακτικούς" τρόπους ζωής. "δημόσιους" (Αντίθετα, ασχολούνται σημασίας διεθνούς και και 2. 3 Υπάρχει, πάντως, σχετική συναίνεση (ος προς το ότι τα σωματεία έχουν, σε μεγαλύτερο ή μικρότερο βαθμό, τα εξής κ()ινά χ(*ρ< /. κτηρκιτικά: α από είναι κυρίως, αν€|α§τητε$, (α) διορίζονται από τις άτυπες *} M hoo, αμιγώς κοινωνικές ή οι&ογεν&ακές, ομΜ&; στο άτι διαθέσουν κάποια, èetto scott ^totvrtéôn, srti<Wij tj 8£σ|Ηκή ôvtotii*tt< (β) είναι μη κερδοσκοπικές, πράγμα που σημαίνει ότι στόχος τους δεν είναι να αποκομίζουν κέρδη για τα διοικητικά στελέχη ή τα μέλη τους. (γ) κυβερνήσεις mu άλλες δημόσιες <*$££$. , δηλαδή mm ÛMOQ&Z να διο^ο4νται, χωρίς καμία έ|ω&ν ΛΟφέμβαση, σύμφωνα μ* τους δικούς τουτ; κανόνας και διαδικασίες, (δ) η διοίκηση τους πρέπει να ασκείται συχνά κατά αποκαλείται, τρόπο. Η χρήση του όρου αυτού σημαίνει όχι μόνο ότι τα σωματεία δεν πρέπει αυτές καθαυτές να είναι κερδοσκοπικές αλλά επίσης ότι εκείνοι που τις διοικούν δεν θα πρέπει να ενεργούν με την προοπτική του προσωπικού κέρδους. (ε) πρέπει να σ«μ$ΜΒΤ€χουν μ& κάποιο %çom στη 3ημόσι« ξ<αη m% η $QCÉCrtngi»ottita τους να στοχεύω, τουλάχιστον çv μ ^, ατ^ν προώθηση του dtgtàww <Η>μφ4ό0νΐ#$, "ανιδιοτελή", όπως. ορισμός ποικίλλει συμφέροντος" 2. 4 Το κατά πόσο ορισμένα σωματεία συγκεντρώνουν και τα πέντε παραπάνω χαρακτηριστικά έντονα. Ο καθορισμός, για παράδειγμα, του κατά πόσο ένα σωματείο είναι πράγματι ανεξάρτητη είναι εξαιρετικά δύσκολος, ενώ η έννοια του είναι "δημόσιου προσφέρει, αμφιλεγόμενη. Ο παρόλα αυτά, ένα βαθμό συνοχής σ' ένα πολύπλοκο χώρο. 2. 5 Το παρόν έγγραφο ασχολείται με όλες τις οργανώσεις που έχουν, σε κάποιο βαθμό, τα παραπάνω πέντε κοινά χαρακτηριστικά. Ωστόσο, αποκλείστηκαν συνειδητά τρία πολύ οργανώσεων. Πρόκειται για τα πολιτικά κόμματα, που είναι σωματεία, αλλά μπορεί μεν να αποτελούν τις περίπτωση, θρησκευτικές κοινότητες (με την αυστηρή έννοια του όρου χωρίς να αποκλείονται οι οργανώσεις με θρησκευτικό χαρακτήρα που ενεργούν για το γενικό δημόσιο συμφέρον), καθώς και τα συνδικάτα και τις οργανώσεις των εργοδοτών. συγκεκριμένα ειδική είδη Ιδρύματα το συχνά ασκούν αποτελεί Όπως τα σωματεία έτσι και τα 3 ευρύ φάσμα ένα ιδρύματα δραστηριοτήτων. Σε ορισμένες χώρες το ίδρυμα πλέον χρησιμοποιούμενο μέσο για την επιδίωξη στόχων που μπορεί να είναι ταυτόσημοι με τους στόχους που συνήθως επιδιο')κουν σε άλλες χώρες τα σωματεία. Από νομική πλευρά όμως, τα ιδρύματα αποτελούν πιο ομοιογενή ομάδα από τα σωματεία και η μόνη σημαντική διάκριση που γίνεται είναι ανάμεσα στα ιδρύματα που κατά κύριο λόγο επιδιώκουν στα ιδρύματα που επιδιώκουν δημόσια οφέλη. Η παρούσα Ανακοίνωση εστιάζεται κυρίους ιδρύματα τα οποία προωθούν το στα δημόσιο αν συμφέρον παραμένουν ιδιωτικοί φορείς). ιδιωτικά (ακόμα οφέλη και και 3. 1 Στο παρόν, επομένως, πλαίσιο, τα ιδρύματα είναι φορείς με τις δικές τους πηγές χρηματοδότησης που διαθέτουν τους οικονομικούς τους πόρους κατά βούληση για σχέδια ή δραστηριότητες κοινωφελούς χαρακτήρα. Είναι εντελώς ανεξάρτητα από κυβερνήσεις ή άλλες δημόσιες αρχές και διοικούνται από ανεξάρτητα διοικητικά συμβούλια. Είδη σωματείων 4 Η διατύπωση ορισμών για τα σωματεία και τα ιδρύματα είναι τόσο δύσκολη όσο και η ταξινόμηση τους σε κατηγορίες. Η ευρωπαϊκό δυσκολία που υπάρχει σε επίπεδο στις οφείλεται διαφορετικές εθνικές παραδόσεις που υπάρχουν και στην έντονη τάση τους να ταυτόχρονα διαφορετικούς συνδυάζουν στόχους. Τα περισσότερα σωματεία και ιδρύματα μπορούν, πάντως, να θεωρηθούν ότι υπάγονται σε ένα ή περισσότερους από τους ακόλουθους τομείς δραστηριοτήτων: μέρει εν (a) ïlatym* υπηρεσιών: στην κατηγορία αυτή ^ιλαμ|3άνονταί όλ^ς οι οργανώσεις που παρέχουν στα μέλη ή στους πελάτες υπηρεσίες τους κοινωνικές υπηρεσίες, υγειονομικής κατάρτισης, περίθαλψης, ενημέρωσης, παροχής συμβουλών ή άλλα είδη υποστήριξης. (β) Ασκησα mtecmc οφγανώσεχς προβάλλοΐΐν πρόκειται για και που υποστηρίξουν éva σκοπό ή μια ομάδα, μ& απ#ϊ£ρα στόχο τον δπ*ιρ$αα|χό rt\ç «οιν^ς γνΕμης % τη μεταβολή της υφίίίτάμβνης (V) κ,^ι mrmmliiSn τους «œwoi; ό μ Λς ατόμων μβ κοινά ev$ia$éoovm, ή «mi ανμμ$τ&σΛίν & w ck ανάγκη ΑφΗβφ&ον να tfçotfféçow qotfcte {krtjft&o» Ενημ^ωοη* m υπο^τι|ρι<|τ| 0Ρυν^#β4& Φ) y. ^fflS^M για ^éneitoi ^δνΟ^μεσους ^ùgètç" Wi>> te uwtwifc&w τις §Qqm%Qtôvf\%&; μεμονωμένων Qmrnétmm %m «3ΐασχολοιΟνται tf έναν *οι*ό ταμ&Ε, ή *ις 5^{^ρι#τήτ$£ w> TopâaT^vo«^4aTeiwvm^4ei^ îçagé^ow ενημέρωση και υ^οοϋτίρφι. Οι OQvav<&(M$ αυτές «jat&orôv το σημαντ^ ig^o τη£ 6uxotv5^cJnç του τομέα των σωματείου ;& *ι0ημόΜ£<*ρχ&;, 4. 1 Πολλά σωματεία και ιδρύματα έχουν, φυσικά, εθνική ή και διεθνή διάσταση. Στη μεγάλη πλειοψηφία τους, όμως, η διάσταση τους είναι περιφερειακή ή τοπική. Γενικά, όσο πιο περιορισμένη είναι η γεωγραφική διάσταση μιας οργάνωσης τόσο μεγαλύτερο είναι το φάσμα των δραστηριοτήτων της και ακόμα δυσχερέστερος ο διαχωρισμός της μιας δραστηριότητας από την άλλη. Σε όλη την Ευρώπη υπάρχουν εκατοντάδες χιλιάδες αυτόνομων τοπικών ομάδων που εργάζονται σε επίπεδο γειτονιάς, συνοικίας, χωριού ή μικρής αγροτικής ζώνης, με στόχο τη βελτίωση της ποιότητας ζωής της τοπικής κοινότητας. Αυτές οι οργανώσεις, πράγματι, ασκούν, ταυτόχρονα και συνήθως άτυπα, όλες τις παραπάνω δραστηριότητες - παρέχουν υπηρεσίες και αμοιβαία βοήθεια, εφιστούν την προσοχή στις ανάγκες της κοινότητας ή συγκεκριμένων ομάδων που ζουν σ* αυτήν και προσφέρουν τον κατάλληλο μηχανισμό μέσω του οποίου η κοινότητα μπορεί να γνωστοποιήσει τα αιτήματα της στις δημόσιες αρχές. Το νομικό και φορολογικό πλαίσιο των σωματείων και των ιδρυμάτων 5 Η σημασία ύπαρξης σαφούς, θετικού νομικού και φορολογικού πλαισίου για την άσκηση των δραστηριοτήτων των σωματείων να και ιδρυμάτων δεν μπορεί των υποτιμάται. Οι οργανώσεις δυσκολεύονται να αναπτύξουν τις δραστηριότητες τους αν εθνικό ή δεν υπάρχει τέτοιο πλαίσιο ευρωπαϊκό. II παρουσιάζεται ο τρόπος με τον οποίο καθορίζεται η νομική και φορολογική βάση του εν λόγω τομέα στην Ευρωπαϊκή Ένωση. παράρτημα Στο III. Ο ΡΟΛΟΣ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΩΝ ΣΩΜΑΤΕΙΩΝ/ΕΝΩΣΕΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΙΔΡΥΜΑΤΩΝ - πωλούν 6 Από τα αποτελέσματα της κοινοτικής έρευνας προκύπτει, σαφώς, ότι τα σωματεία και τα ιδρύματα, παρόλο που στην μεγάλη τους πλειοψηφία είναι οργανώσεις μικρού μεγέθους, διαθέτουν σαν σύνολο σημαντικά περιουσιακά στοιχεία και κινητοποιούν μεγάλο μέρος του ανθρώπινου δυναμικού τόσο σε έμμισθη όσο και σε εθελοντική βάση. Όπως συμβαίνει και με άλλες μορφές επιχειρήσεων, και συγκεκριμένα τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις, πολλά σωματεία ιδρύματα ασκούν επίσης οικονομική και δραστηριότητα προϊόντα, παρέχουν υπηρεσίες έναντι αμοιβής και εμφανίζουν κέρδη τα οποία στη συνέχεια επανεπενδύουν. 6. 1 Επομένως, η συμβολή του εν λόγω τομέα στην οικονομία είναι, πράγματι, σημαντική. Η ακριβής σημασία του φάνηκε πρόσφατα από τα αποτελέσματα της πρώτης συστηματικής συγκριτικής έρευνας που διεξάχθηκε για τον τομέα σε 4 κράτη μέλη (Ηνωμένο Βασίλειο, Γαλλία, Γερμανία και του τη Ιταλία) υπό Πανεπιστημίου της Johns Βαλτιμόρης. 1 Τα αποτελέσματα αυτά είναι εξαιρετικά σημαντικά. 6. 2 Τα αποτελέσματα της έρευνας είναι τα εξής: αυτός ο <*TIJ αντκΕρ^ωπευετ το 3,7% της συνολικής απασχόλησης χαι το 10% της συνολικής απασχόλησης στον τομέα των υπηρεσιών. Ο ένα αριθμός αυτός εκατομμύριο άτομα περίπου. Ο μη διεύθυνση Hopkins ισοδυναμεί Γερμανία τομέας με Δημοσιεύτηκε το 1994. το 10% είναι ιδιαίτερα τομέας κερδοσκοπικός σημαντικός όσον αφορά την υγεία: το 40% των ημερών νοσηλείας και το 60% των υπηρεσιών κατ' οίκον αναλαμβάνονται από τον τομέα των σωματείων,* στη Γαλλία το 4,2% του συνολικού ενεργού πληθυσμού απασχολείται στον εν λόγω τομέα και πάνω από των εργαζομένων στον τομέα των υπηρεσιών. Συνολικά, απασχολούνται περίπου 800. 000 άτομα. Οι μη κερδοσκοπικές οργανώσεις αναλαμβάνουν την παροχή κατ' οίκον υπηρεσιών σε περισσότερους από τους μισούς ασθενείς που χρειάζονται παρόμοιες υπηρεσίες καθώς και τη μέριμνα του 20% περίπου των μαθητών της πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Η παρουσία των μη κερδοσκοπικών οργανώσεων είναι ιδιαίτερα αισθητή στις κοινωνικές υπηρεσίες και στον αθλητισμό μια και το 80% των ατόμων που έχουν αθλητικά ενδιαφέροντα ανήκουν σε μη κερδοσκοπικούς αθλητικούς ομίλους· στην Ιταλία σχεδόν το 2% του συνολικού ενεργού πληθυσμού απασχολείται στον εν λόγω τομέα και πάνω από το 5% των εργαζομένων στον τομέα των υπηρεσιών. Συνολικά, ο τομέας, η παρουσία του οποίου είναι ιδιαίτερα έντονη στις κοινωνικές υπηρεσίες, απασχολεί περίπου 400. 000 άτομα. Μη σωματεία των παιδικών διαχειρίζονται σταθμών και διασφαλίζουν την παροχή πάνω από το 40% των νοσοκομειακών υπηρεσιών κατ' οίκον· κερδοσκοπικά 20% το στον περίπου στο Ηνωμένο Βασίλειο, το 4% του ενεργού πληθυσμού ή πάνω από το 9% των εργαζόμενων στον τομέα των υπηρεσιών απασχολούνται τομέα. άτομα Συνολικά, απασχολούνται στον τομέα αυτό ο οποίος διαδραματίζει ιδιαίτερα σημαντικό ρόλο στην παροχή έρευνας και εκπαίδευσης: - οι μη κερδοσκοπικά σωματεία διαχειρίζονται το σύνολο των γυμνασίων καθώς και το 22% των νηπιαγωγείων και των δημοτικών. εν λόγω 900. 000 μια των είναι δαπάνες προϊόντος αστείρευτη μη κερδοσκοπικών Οι σωματείων σαν ποσοστό του ακαθάριστου εγχώριου εξίσου εντυπωσιακές: 2% στην Ιταλία, 3,3% στη Γαλλία, 3,6% στη Γερμανία, και 4,8% στο Ηνωμένο Βασίλειο. 6. 4 Τα εντυπωσιακότερα όμως στοιχεία προκύπτουν από την εξέταση της αύξησης της απασχόλησης. Από την έρευνα προέκυψε - μόνο βέβαια για δύο χώρες για τις οποίες υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία, δηλαδή τη Γερμανία και τη Γαλλία - ότι από το 1980 έως το 1990 ο τομέας των σωματείων αποτέλεσε πηγή απασχόλησης. 2τη Γαλλία, η μια στις επτά véeç êimtç εργασίας που δημιουργήθηκαν κατά τη δεκαετία αυτή οφείλεται στον εν λόγω τομέα καν στη ορμάνια η μια στις οκτώ ή εννιά véeç θέσεις εογααίας. Αυτό το συμπέρασμα είναι πράγματι εξαιρετικά σημαντικό. 6. 5 Τα αριθμητικά αυτά στοιχεία δεν θα πρέπει, ίσως, να εκπλήσσουν εάν ληφθεί υπόψη η ανάπτυξη του τομέα στο πρόσφατο παρελθόν και οι λόγοι που οδήγησαν σ' αυτήν (βλέπε παραγράφους 1. 4 και 1. 5 του Παραρτήματος Ι). Ορισμένοι από τους λόγους αυτούς ενδέχεται να έχουν ιστορικό χαρακτήρα ή συνδέονται στενά με την ιδιαίτερη περίπτωση των διαφόρων κρατών μελών. Φαίνεται, πάντως, ότι και άλλοι παράγοντες - η εμφάνιση νέων αναγκών και κοινωνικών η προβληματισμών και, πάνω (χπό όλα, η τάση να αναθέτουν στα των κυβερνήσεων ιδρύματα την παροχή σωματεία και τα στο παρελθόν υπηρεσιών προγραμμάτιζαν και παρείχαν οι ίδιες - διαδραμάτισαν σημαντικό ρόλο σ' ολόκληρη την Κοινότητα. ανάπτυξη οποίες νέων τις 6. 6 Αλλά, οι πολιτικές αυτές εξελίξεις δεν ήταν ομοιόμορφες σε όλα τα κράτη μέλη. Ο βαθμός στον οποίο συνοδεύτηκαν από σαφείς διοικητικές αλλαγές, προκειμένου να διευκολυνθεί η συμμετοχή των σωματείων και ιδρυμάτων, ποικίλλει σημαντικά. συνταγματικές ή 6. 3 Τέλος, το σύνολο των δαπανών του τομέα στις χώρες αυτές έφθασε το ποσό των 127 δια. Ècu (17 δια. στην Ιταλία, 31,3 δισ. στη Γαλλία, 36,6 δισ. στο Ηνωμένο Βασίλειο και 42,2 δισ. στη Γερμανία). 6. 7 Τα στοιχεία αυτά δείχνουν σαφώς ότι ο τομέας στάθηκε ικανός να δημιουργήσει νέ*ς ευκαιρίες συμβάλλοντας όχι μόνο στη βελτίωση της ποιότητας ζωής, αλλά επίσης στην αύ|ηση %χ\ς απασχόλησης και στην οικονομική ανάπτυξη. Για το λόγο αυτό, ο για ενθαρρυνθεί να τομέας θα πρέπει να διαδραματίσει σημαντικότερο ρόλο στην εκστρατεία θέσεων εργασίας όπως αναφέρεται στο "Σύμφωνο στο παράδειγμα, για Απασχόλησης", πλαίσιο Τοπικών Πρωτοβουλιών των Απασχόλησης. δημιουργία προγραμμάτων, την Κοινότητα, πάρα 6. 8 Σε ολόκληρη πολλά σωματεία και ιδρύματα ασχολήθηκαν με την κατάρτιση και την εκ νέου κατάρτιση των ανέργων, μερικές φορές στο πλαίσιο αλλά κυβερνητικών συχνότερα για δικό τους λογαριασμό, καθώς και με την παροχή υπηρεσιών στα λιγότερο ειδικές ευνοημένα άτομα -σε άτομα με έχουν νέους ανάγκες, περιθωριοποιηθεί, σε εκείνους που για τον επανειλημμένα ένα ή απέτυχαν αγορά στην εργασίας. λόγο ενταχθούν τον άλλο που να σε το τα για και τρόπο σωματεία διατηρήσουν 6. 9 Τα ιδρύματα παρέχουν επίσης αποτελεσματική κατάρτιση σε διάφορους εθελοντές, πολλοί από τους εργασία οποίους βρίσκουν στη συνέχεια στην παραδοσιακή αγορά στηριζόμενοι στην εμπειρία και τις γνώσεις που απέκτησαν στον τομέα των σωματείων. Η εθελοντική εργασία αποτελεί για πολλούς ανθρώπους έναν τις να εργασιακές τους συνήθειες σε μια περίοδο κατά την οποία, ιδιαίτερα για όσους είναι να άνεργοι, μακροχρόνια εξακολουθήσουν vex έχουν μια οργανωμένη ζωή μπορεί να είναι πολύ δύσκολο. Ο τομέας των σωματείων και των ιδρυμάτων ευκαιριών για προσφέρεται εμπλουτισμού εμπειριών που στοχεύουν στην απόκτηση κοινωνικών δεξιοτήτων οι οποίες ικανότητα απασχόλησης και, ακόμη περισσότερο, το αίσθημα του μέλους μιας κοινότητας και του ευρωπαίου πολίτη μεταξύ των νέων. Η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εθελοντική (Ασχολείται με το ζήτημα αυτό και προσφέρει εκπαιδευτική στην ενεργό συμμετοχή των νέων α' ένα τοπικό σχέδιο. Η εθελοντική εργασία είναι επίσης πολύ σημαντική για τους συνταξιούχους που να να (αξιοποιούν τα προσόντα τους και να έχουν ενεργό ρόλο στην κοινο>νία. βελτιώσουν συνεχίσουν επιθυμούν βασισμένη εμπειρία παροχή την θα Κοινωνική σημασία Δεν 7 υπάρχουν ακριβή αριθμητικά στοιχεία για τον υπολογισμό του αριθμού των ατόμων που ανήκουν σε σωματεία αλλά, με βάση τις εκτιμήσεις ορισμένων κρατών μελίόν εκτιμάται γενικά ότι ανάμεσα στο ένα τρίτο και το μισό περίπου του πληθυσμού 100 σε ανήκει εκατομμύρια περίπου. σωματεία, δηλ. σε και που στον είναι, ανάπτυξη υπηρεσίες, κ ο ι ν ω ν ι κ οί απασχολούν τον αγώνα διαδραματίσει καίριο εκπαίδευση, η υγεία και Ιστορικά, είναι ανεκτίμητη η επίδραση 7. 1 και τα επιτεύγματα των σωματείων και των αδελφών τους οργανώσεων, των ιδρυμάτων. Στα σο)ματεία και στα ιδρύματα οφείλουμε τη δημιουργία πολυάριθμων υπηρεσκόν, οι όπως η κοινωνικές σήμερα θεωρούνται δεδομένες Η συμμετοχή τους και των στην πολιτικών ιδεών και στο πνευματικό κλίμα επίσης. στο οποίο ζούμε σήμερα ιδρύματα τεράστια. Τα σωματεία και τα στη ρόλο έχουν ιδεών και πον διάδοση των επιστημονικών τεχνολογικών έχουν εξελίξεων προσφέρει το κατάλληλο πλαίσιο για την ανταλλαγή απόψεων πάνα) σε όλα τα θέματα άνθρο)πο. που Πρωτοστάτησαν την για αναγνώριση των ανθρουιινων δικαιωμάτο>ν και την ανθρώπινη αξιοπρέπεια και για τη διατήρηση της πολιτιστικής κληρονομιάς περιβάλλοντος. μας το Πολυάριθμα λιγότερο πνεύμα αλληλεγγύης υπέρ των ευνοημένων ατόμων, των ασθενούν ή των ατόμων με ειδικές ανάγκες, των φτο)χών και των αποκλεισμένων, τονν ηλικκυμένων και των νέων, κα()(ός και μεταξύ εκείνίον που έχουν εργασία και των ανέργονν, μεταξύ ανόρίόν και γενεών, μεταξύ των περιοχονν που ευημερούν και δοκιμαζόμενων των συμβάλλουν περιοχοΥν. (τημαντικά του κοινωνικού αποκλεισμού, της σεξουαλικής παιδιών, γυναικών εκμετάλλευσης καθίός και τα>ν φυλετικοϊν διακρίσεων και Έχουν διαδραματίσει της ξενοφοβίας. σημαντικό ρόλο στην κινητοποίηση της κοινής γνώμης υπέρ της ανάπτυξης και έχουν δημιουργήσει προνομιακού:; δεσμούς του φυσικού σωματεία των σωματεία γυναικών, μεταξύ καταπολέμηση προβάλλουν Τα στην (ρτωχοΥν και και ή ανάγκης είναι με εκπροσώπους κοινωνικών φορέων στις αναπτυσσόμενες χώρες. Επίσης παρέχουν έκτακτης υπηρεσίες και τόσο βοήθεια που επισιτιστική απαραίτητες σε περιόδους κρίσης, συχνά δε επιδεικνύουν ηρωισμό σε δουλεύοντας περιοχές όπου έχουν προκληθεί ταραχές. 7. 2 Σήμερα, τα σωματεία και τα ιδρύματα συμμετέχουν σε όλους ανεξαιρέτως τους τομείς που μπορούν να ενδιαφέρουν την ανθρωπότητα και η συμμετοχή τους στην ευημερία και την ανάπτυξη της κοινωνίας μας και των διαφόρων πολιτισμών μας παραμένει όπως πάντα σημαντική, ιδίως ενόψει της διαδικασίας της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης. Παράλληλα, τα σωματεία να εξακολουθούν καινοτομούν, και ανάγκες επισημαίνουν να πειραματίζονται τρόπους νέους αντιμετώπισης τους. να νέες με σωματεία και τα ιδρύματα έχουν από καιρό ενθαρρύνει τις διεθνείς επαφές και την κατανόηση μεταξύ των λαών και δείχνουν τώρα έντονο ενδιαφέρον για το ρόλο που έχουν να διαδραματίσουν οι πολίτες στη σφυρηλάτηση της Ευρωπαϊκής Ένοχτης και στο να αποκτήσει ουσία η Ευρο')πη των πολιτών. Η εμπειρία τους και η βασική φιλοσοφία τους, σε συνδυασμό με την αυξανόμενη οργάνωση τους σε ευρωπαϊκό επίπεδο, τις καθιστούν τις πλέον αρμόδιες για το ρόλο αυτό. Πολιτική σημασία: Προώθηση της Λ ημοκρατίας Πολιτική σημασία: Ιδιότητα πολίτη τον 8. 1 Ο ρόλος που διαδραματίζουν τα σωματεία στην ενίσχυση του αισθήματος του πολίτη και στην προσφορά ενός τρόπου για να εκφρασθεί το αίσθημα αυτό, αποκτά όλο και μεγαλύτερη σημασία σε ευρωπαϊκό να Πράγματι επίπεδο. διαδραματίσουν στη ενεργό δημιουργία του αισθήματος του ευρωπαίου πολίτη όπως αναφέρεται στο άρθρο 8 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Τα πρέπει ρόλο 6 η υπάρχει αμφιβολία, ότι 9. 1 Δεν τα σωματεία και τα ιδρύματα συμβάλλουν εις βάθος στη δημοκρατική ζωή της Ευρώπης και η συμβολή τους αυτή είναι απαραίτητη. καλά Πράγματι, ύπαρξη και οργανωμένου ιδρυμάτων μπορεί να εκληφθεί ως μια βέβαιη ένδειξη ότι η δημοκρατία έχει ωριμάσει αρκετά. Για πολλούς ανθρώπους η συμμετοχή σε ένα σωματείο μπορεί να είναι η δημοκρατικής εμπειρία διαδικασίας πέραν της συνήθους εκλογικής διαδικασίας. σωματείων μοναδική τομέα ενός με συμβολή τους την στην 9. 2 Η αποτελεσματικότητα οποία λειτουργεί η αντιπροσωπευτική δημοκρατία δεν θα πρέπει, εντούτοις, να υποτιμάται. Πάνω από όλα, διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο ως ενδιάμεσοι φορείς στην ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ κυβερνήσεων και πολιτών, παρέχοντας, αφενός, στους πολίτες τη δυνατότητα να εξετάσουν κριτικά τις ενέργειες ή τις προτάσεις της κυβέρνησης και, αφετέρου, απόψεων και στις δημόσιες αρχές έμπειρες συμβουλές σχετικά με τις απόψεις που ασπάζεται η κοινή γνώμη και σημαντικές πληροφορίες για τον αντίκτυπο που έχουν οι πολιτικές τους. οι εκλεγμένοι 9. 3 Το γεγονός ότι τα σωματεία και τα ιδρύματα διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στη δημοκρατική διαδικασία δεν σημαίνει ότι μπορούν να αναλάβουν και το ρόλο που έχουν αντιπρόσωποι. Διαφαίνονται, πράγματι, κάποιοι κίνδυνοι όσον αφορά το ρόλο άσκησης πίεσης για ένα και μοναδικό θέμα που τείνουν να υιοθετούν ορισμένες σωματεία. Η ενασχόληση τους με συγκεκριμένα ζητήματα ή συγκεκριμένα άτομα ή ομάδες μπορεί να τις οδηγήσει να επιδιώξουν την ανατροπή της ισορροπίας ανάμεσα στα ανταγωνιστικά συμφέροντα που όλες οι εκλεγμένες κυβερνήσεις προσπαθούν να διαφυλάξουν. Υπάρχει ανάγκη για μεγαλύτερη κατανόηση των δυσχερειών όσον αφορά τη λήψη πολιτικών αποφάσεων. δημοκρατικά IV. Η ΣΥΙΕΡΓΑΟΕΑ ΟΙΥ ΤΙΙΕΑ OUI EIUOEUI IE ΟΑ EYPUIIAUEA ΘΕΟΙΕΕΑ ΟΡΓΑΙΑ με ECHO (Υπηρεσία τον ισχύει τομέα για 9. 4 Τα Ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα έχουν μακρά παράδοση επαφών και ανεπίσημων των διαβουλεύσεων σωματείων. Αυτό πολλές υπηρεσίες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής όπως, για παράδειγμα, η ΓΔ IB, η ΓΔ VIII με τις Υπηρεσίες Αναπτυξιακής Βοήθειας και το ανθρωπιστικής βοήθειας της ΕΚ) που απέκτησαν σημαντική εμπειρία από τη συνεργασία τους με Μη Κυβερνητικούς (ΜΚΟ) ανθρωπιστικής βοήθειας, η ΓΔ V και η πλατφόρμα Κοινωνικών Ευρωπαϊκών ΜΚΟ που προκύπτουν από το Κοινωνικό Φόρουμ, η ΓΔ XI και περιβαλλοντικές η οργανώσεις, ΓΔ τους Συμβουλευτική Ταμεία συνεταιρισμούς, Αλληλασφάλισης, τα Σωματεία και τα Ιδρύματα. Η ΓΔ Χ ιδίως προσβλέπει στον τομέα των σωματείων για τη διάδοση πληροφοριών, στους πολίτες, σχετικά με ευραυταϊκά ζητήματα. Επιτροπή τα Οργανισμούς XXIII και για η του Οι ΜΚΟ συμμετέχουν σε σημαντικό αριθμό ερευνητικών έργο)ν που χρηματοδοτούνται στο πλαίσιο 4ου Προγράμματος Πλαισίου (1994-1998). Το στοχοθετημένο Ερευνητικό Κοινωνικο-Οικονομικό Πρόγραμμα καλύπτει εκτενώς το ρόλο του εν λόγω τομέα στην οικονομία και τη σημασία του για την κοινωνική συνοχή. Το (1999-2002) 5ο Πρόγραμμα αναμένεται να δώσει ακόμη μεγαλύτερη έμφαση στο ζήτημα αυτό. ΙΙλαίσιο σε πολυάριθμα για μια σειρά Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στηρίζεται επίσης σωματεία προκειμένου να συλλέξει πληροφορίες και απόψεις θεμάτων. Η ετερογένεια του τομέα εκτιμάται ιδιαίτερα λόγω της γνώσης και της εμπειρίας του σε θέματα πολιτικής, περιβάλλοντος, βοήθειας και ανάπτυξης και διότι εξασφαλίζει ζωτικό σύνδεσμο με τους πολίτες στο χώρο τους και ιδίως τη σύνδεση με κοινωνικές κατηγορίες. κοινωνικής ευάλωτες πλέον τις 9. 5 Ο ολοένα σημαντικότερος ρόλος που διαδραματίζει ο τομέας των σωματείων σε ένα ευρύ φάσμα ζητημάτων που είναι βασικά για την ευρωπαϊκή οικοδόμηση, και ιδίοος στη διαχείριση και υλοποίηση βασικών πτυχών υπηρεσιών κοινωνικής πρόνοιας σε πολλά κράτη μέλη, έχει αναγνωριστεί και αντικατοπτρίζεται στις κυριότερες δηλώσεις της Επιτροπής για την κοινωνική πολιτική και την πολιτική απασχόλησης, όπως η Πράσινη και η Αευκή Βίβλος για την Κοινωνική Πολιτική και η Λευκή Βίβλος για την Ανάπτυξη, την Ανταγωνιστικότητα και την Απασχόληση. 9. 6 Ωστόσο, επί σειρά ετών, οι επαφές μεταξύ των ευρωπαϊκών θεσμικών οργάνων και του τομέα των σωματείων ήταν εντελώς σε βάση adhoc και μόνο το 1992, με τη Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση, τονίστηκε για πρώτη φορά επισήμως η σημασία των δεσμών με τον εν λόγω τομέα στη Δήλωση 23 που επισυνάπτεται στη Συνθήκη. 2 ότι το Φόρουμ θα πραγματοποιείται κάθε δύο χρόνια. για βούληση 9. 7 Σε ευρωπαϊκό επίπεδο υπάρχει έντονη πολιτική εξασφάλιση συστηματικότερων διαβουλεύσεων με τον τομέα των σωματείων, τόσο στο στάδιο της χάραξης όσο και στο στάδιο της υλοποίησης των πολιτικών, δεδομένου του όλο και σημαντικότερου ρόλου που αποκτά στα κράτη μέλη, ιδίως στην κοινωνική πολιτική3. την έκδοση της Δήλωσης Μετά 23, σημειώθηκαν διάφορες εξελίξεις οι οποίες ενεργοποίησαν τη διαδικασία ενίσχυσης της συνεργασίας με τις ΜΚΟ και άλλες οργανώσεις του τομέα των σωματείων και παρότρυνσης συστηματικότερης διαβούλευσης με τις εν λόγω οργανώσεις. Οι κυριότερες από αυτές τις εξελίξεις ήταν: της του πραγματοποίηση πρώτου • η Κοινωνικής Φόρουμ Ευρωπαϊκού Πολιτικής το Μάρτιο του 1996, που συγκέντρωσε πάνω από 1000 συμμετέχοντες κυρίως από ΜΚΟ, μόλις πριν από την έναρξη της Διακυβερνητικής Διάσκεψης. Αυτή ήταν η απαρχή ενός νέου πολιτικού στόχου: η οικοδόμηση, με το πέρασμα του χρόνου, ενός πραγματικού διαλόγου των πολιτών σε ευρωπαϊκό επίπεδο που θα συμπληρώνει τον πολιτικό διάλογο με τις εθνικές αρχές και τον κοινωνικό διάλογο με τους κοινωνικούς εταίρους. Προβλέπεται "Η Συνδιάσκεψη) τονίζει τη Η Δήλωση 23 ορίζει: σημασία που έχει, στην επιδίωξη των στόχων τον ίδρυση της άρθρον 117 της συνθήκης για την μεταξύ Ευρωπαϊκής Κοινότητας, η συνεργασία διαφόρίον και της φιλανθριοπικών οργανώσεων και ιδρυμάτων, ως φορέων υπεύθυνων για κοινωνικές υπηρεσίες και για μονάδες παροχής κοινωνικών υπηρεσιών". Κοινότητας των Θα πρέπει επίοης να σημειωθεί ότι η Επιτροπή είχε μακροχρόνιο διάλογο με τις ενώσεις και τα ιδρύματα σε άλλους τομείς, όπως για παράδειγμα στο πλαίοιο των επαφών της με ΜΚΟ που της ασχολούνται επιτροπής που χρηματοδοτείται κατά 90% από την Επιτροπή. την Ανάπτυξη, μέσω με σύνδεσης ΕΚ-ΜΚΟ Ο νέος αυτός διάλογος των πολιτών έχει δύο βασικούς στόχους: -να εξασφαλιστεί ότι οι απόψεις των ιδρυμάτων και η σωματείων και των εμπειρία που αποκτούν από την άσκηση των δραστηριοτήτων να τους λαμβάνονται συστηματικά υπόψη από τους υπεύθυνους για τη χάραξη πολιτικής σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ώστε οι πολιτικές να μπορούν στις πραγματικές ανάγκες, και προσαρμόζονται μπορούν να -να διαβιβάζονται οι πληροφορίες από το ευρωπαϊκό επίπεδο στο τοπικό επίπεδο ώστε οι πολίτες να ενημερώνονται για τις εξελίξεις, να αισθάνονται ότι συμμετέχουν ευρωπαϊκή οικοδόμηση και να στην μπορούν το ενδιαφέρον που παρουσιάζει γι' αυτούς, της συμβάλλοντας διαφάνειας του αισθήματος του πολίτη. έτσι στην αύξηση ενίσχυση συνειδητοποιήσουν στην και να • η δημιουργία, το 1995, μιας πλατφόρμας ευρωπαϊκών κοινωνικών ΜΚΟ, που εκπροσωπεί μεγάλο αριθμό οργανώσεων, προκειμένου να βοηθήσει στην προετοιμασία του Ευρωπαϊκού Φόρουμ Κοινωνικής Πολιτικής και να διευκολύνει την ανάπτυξη του διαλόγου των πολιτών· • η σύσταση μιας "Επιτροπής σοφών" (Comité des Sages), το 1995, επιφορτισμένης με την εκπόνηση έκθεσης για τα θεμελιώδη δικαιώματα προς μετέπειτα συζήτηση στο Φόρουμ Κοινωνικής Πολιτικής προκειμένου να τροφοδοτηθούν οι διαβουλεύσεις της Διακυβερνητικής σχετικά με την αναθεώρηση της συνθήκης ΕΕ. Η έκθεση αυτή η οποία υποστηρίζει μια Ευρώπη των πολιτικών και κοινωνικών δικαιωμάτων προκάλεσε επίσης ένα διάλογο σε ευρωπαϊκή κλίμακα μέσω μιας σειράς εθνικών σεμιναρίων στα οποία συμμετείχαν, ιδίως, τα σωματεία και οι κοινωνικοί εταίροι. • η δημιουργία, το 1997, μιας νέας γραμμής του προϋπολογισμού, με αριθμό Β3-4101, με στόχο αφενός μεν την προώθηση της συνεργασίας άλλες με ΜΚΟ οργανώσεις του τομέα των σωματείων, αφετέρου δε την ενίσχυση της ικανότητας των εν λόγω οργανώσεων να συμμετέχουν στο διάλογο των πολιτών σε ευρωπαϊκή κλίμακα· και %$ Στο πλαίσιο των προπαρασκευαστών εργασιών για tt) ΑιαΗυ|&$ντ|τική Διάσ^Εψη αναπτύχθηκε συνεχής διάλογος μ^ξι) του ev λόγω τομέα* της Επ^οπής mi του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Επίσης, στο πλαίσιο της Διακυβερνητικής συζητήθηκαν σημαντικά θέματα σχετικά με τον τομέα των σωματείων. Μεταξύ αυτών περ ιλαμβάνονται : η δημιουργία νομικού υπόβαθρου για τα διατάξεις σχετικά με κανονιστικές σωματεία σε ευρωπαϊκό επίπεδο η δημιουργία νομικού υπόβαθρου για τη λήψη μέτρων παροχής κινήτρων τόσο στον τομέα της απασχόλησης όσο και στον κοινωνικό τομέα η ενσωμάτωση της Δήλωσης 23 στη ειδικών Συνθήκη και η συμπερίληψη διατάξεων για τη διαβούλευση και το διάλογο με τα φιλανθρωπικά σωματεία και ιδρύματα σχετικά με όλα τα πολιτικά ζητήματα που τα αφορούν του τροποποίηση 8α προκειμένου να επιτραπεί η λήψη (με τη διαδικασία της συναπόφασης) μέτρων για τη διευκόλυνση της ελεύθερης κυκλοφορίας. άρθρου Η Επιτροπή σκοπεύει να διατυπώσει συγκεκριμένες προτάσεις ανάλογα με τα αποτελέσματα της Διακυβερνητικής. Όσον αφορά τις μελλοντικές εξελίξεις, και προκειμένου να διαφυλαχθεί στο μέγιστο η δημιουργικότητα και η ελευθερία έκφρασης, είναι σημαντικό να μην παρεμποδίζεται η διαβούλευση με τον τομέα των σωματείων ή λόγα) προσήλωσης στους τύπους αλλά, αντίθετα, γραφειοκρατίας υπερβολικής να καταβληθούν προσπάθειες υιοθέτησης μιας ευέλικτης πλην όμως συστηματικής προσέγγισης για την ανάπτυξη του διαλόγου των πολιτών και σχέσεων μεταξύ των σωματείων και των Ευρο)παϊκο')ν θεσμικυ')ν οργάνων και να ληφθούν πλήρως υπόψη η αρχή οι ιδιαιτερότητες κάθε κράτους μέλους. επικο\>ρικότητας και της ένα λόγω τομέα σε 9. 9 Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει επίσης προσπαθήσει να επιτρέψει τη συμμετοχή του εν ευρύ φάσμα προγραμμάτων χρηματοδότησης. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται τα Διαρθρωτικά Ταμεία, τα προγράμματα PHARE και TAC ΙS για την Ανατολική και Κεντρική Ευρώπη, το πρόγραμμα Leonardo da Vinci, η Δήλο)ση 23 και οι νέες γραμμές του προϋπολογισμού για τον Τρίτο τομέα και την Απασχόληση, οι γραμμές του προϋπολογισμού για τις MME και την Κοινωνική Οικονομία, καθώς και το Πρόγραμμα Εθελοντικής Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας, που ενθαρρύνει τη διεθνική εθελοντική εργασία, το Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανάπτυξης (ETΑ) για τη συνεργασία και την ανάπτυξη με τις χώρες της σύμβασης του LOME και του προϋπολογισμού για εξωτερικές δράσεις και κυρίως χώρες ALAMED· ο κατάλογος αυτός οπωσδήποτε δεν είναι εξαντλητικός. τη συνεργασία με γραμμές ειδικές τις οι Εκτιμάται ότι, συνολικά, περίπου 800 εκατ. ECU (εκ των οποίων 196 εκατ. ECU με τη μορφή της συγχρηματοδότησης) διατίθενται ετησίως από την ΕΕ ως αναπτυξιακή βοήθεια μέσω ΜΚΟ και η Επιτροπή συνεργάζεται με τον τομέα των σωματείων σε αρκετά ζητήματα πολιτικής που έχουν σχέση με τις αναπτυσσόμενες χώρες. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συνεργάζεται επίσης στενά με τους ΜΚΟ για την σεξουαλικής καταπολέμηση της εκμετάλλευσης των γυναικών. των παιδιών και Η Επιτροπή θα επιθυμούσε την περαιτέρω ανάπτυξη της συνεργασίας της με τον τομέα των σωματείων για την εμβάθυνση της την Ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης. Προς κατεύθυνση αυτή διατυπώνονται προτάσεις στο κεφάλαιο "Συμπεράσματα". V. ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΠΟΥ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΕΙ Ο ΤΟΜΕΑΣ ΤΩΝ ΕΝΩΣΕΩΝ τα να και στο από ήταν πλαίσιο δημόσιες σωματεία ξαφνικά υποχρεωμένες 10. Τα ιδρύματα εργάζονται κάτω από τεράστια πίεση και σ' ένα συνεχώς μεταβαλλόμενο περιβάλλον. Σε ορισμένες περιπτώσεις οι οργανώσεις αυτές αναλαμβάνουν την παροχή υπηρεσιών τις οποίες παρείχαν μέχρι πρότινος οι δημόσιες αρχές. Ωστόσο, ο τομέας αντιμετωπίζει πραγματικά προβλήματα και προκλήσεις στον τρόπο με τον οποίο μπορεί να ανταποκριθεί στην παροχή αυτών των νέων υπηρεσιών. Οργανώσεις των οποίων ο παρέχουν συνήθως ρόλος υπηρεσιών υποστήριξη αρχές παρεχόμενων βρίσκονται να πρέπει να διαχειριστούν τις υπηρεσίες αυτές μόνες τους. Αυτό σημαίνει, ενδεχομένως νέα μέτρα για το προσωπικό, νέες ανάγκες και δομές διαχείρισης, ολοκληρωτική αλλαγή του τρόπου χρηματοδότησης της οργάνωσης, καθώς και αλλαγή στον τρόπο συνεργασίας με τις δημόσιες αρχές και, φυσικά, με άλλα σωματεία θα προμηθευτεί η οργάνωση τους απαραίτητους πόρους; Η χρηματοδότηση θα προέλθει από μορφή τις αρχές ή μακροπρόθεσμων βραχυπρόθεσμων συμβάσεων και θα είναι, πράγματι, επαρκής; Μια οργάνωση μπορεί να υπολογίζει στην αυξανόμενη υποστήριξη του λαού (μεμονωμένοι πολίτες) ή των επιχειρήσεων; Μια τέτοια αλλαγή μπορεί να συνεπάγεται επίσης εις βάθος επανεξέταση του λόγου ύπαρξης μιας οργάνωσης. Μια οργάνωση, η οποία δημιουργήθηκε για να ανταποκριθεί ορισμένων τμημάτων του πληθυσμού (άτομα με ειδικές ανάγκες, κοινωνικά αποκλεισμένοι, εθνικές μειονότητες, κτλ. ,) και για να παρέχει ορισμένες υπηρεσίες υποστήριξης, μπορεί να κληθεί ξαφνικά να αναλάβει τη διαχείριση αυτής καθεαυτής της υπηρεσίας; ιδρύματα. Πώς στις ανάγκες επιδοτήσεων δημόσιες και τη με δημόσιες 10. 1 Όλα αυτά τα ζητήματα έχουν σοβαρές επιπτώσεις για τις οργανο'χτεις όσον αφορά την εξεύρεση πόρων και την κατάρτιση και να αρχές οι συνειδητοποιήσουν τη σημασία της διάθεσης στα σωματεία και στα ιδρύματα τοιν πόρων και του χρόνου που χρειάζονται για να μπορέσουν να προσαρμοστούν στις νέες ανάγκες. πρέπει έχουν τομέα υπηρεσιών, δεν «^ασφαλίσουν στον 10*2 Οι δημόσιες αρχές, παρά to γεγονός ότι αναθέτουν όλο και περισσότερο σε σωματεία και ιδρύματα την παροχή μιας σειράς ακόμα συνολικά αναγνωρίσει την υποχρέωση τους των να σωματείων to καλύτερο δυνατό πλαίσιο προκειμένου να συμβάλουν αποτελεσματικά στην προώθηση κοινωφελών σκοπών. Το αποτέλεσμα είναι ότι σε πολλά κράτη μέλη ο εν λόγω τομέας λειτουργεί σε ουσιαστικά ανύπαρκτο πλαίιηο πολιτικής, τουλάχιστον από στ^ατηγιχή απόψη. Αυτή η έλλειψη δημόσιας ενός πολιτικής τον εμποδίζει να συμβάλλει* όσο το δυνατόν περισσότερο, στην επίλυση των προβλημάτων που αντιμετωπίζουμε. Είναι να λυθεί καιρός το πρόβλημα αυτό αποτελεσματικά. αυνεκτικού πλαισίου που από τα αντιμετωπίζουν σημαντικότερα 10. 3 Ένα οι προβλήματα υπεύθυνοι είναι η χάραξης πολιτικής σοβαρή έλλειψη ενημέρωσης που υπάρχει για τον τομέα. Η δυνατότητα χάραξης πολιτικής έχει επίσης εμποδιστεί, σ' ένα βαθμό, από την ίδια τη διάρθρωση του δημόσιου τομέα και συγκεκριμένα από τη συνήθεια το)ν τα δημόσιων αρχών να θεωρούν ότι ιδρύματα παρέχουν σωματεία και τα υπηρεσίες ομάδες σε πελατών, ή ότι αποτελούν συνομιλητές σε συγκεκριμένους διευθύνσεις κοινωνικών υπηρεσιών έχουν επαφές με τις οργανώσεις που παρέχουν κοινοηακές υπηρεσίες, οι διευθύνσεις περιβάλλοντος με τις οργανώσεις που ασχολούνται με θέματα περιβάλλοντος κ. ο. κ. Με το πέρασμα του χρόνου, οι συγκεκριμένες διευθύνσεις και οι υπάλληλοι έχουν αναλυτικές πληροφορίες για τις οργανοκιεις με τις οποίες συνεργάζονται. Σε επίπεδο κυβέρνησης όμως, οι γνο>σεις που μπορούν συγκεκριμένες τομείς. Οι μπορούν τους να 10 να συγκεντρώσουν οι αρμόδιες διευθύνσεις, παραμένουν αποσπασματικές. Ως επί το πλείστον, είναι μάλλον σπάνιο οι δημόσιες αρχές να έχουν μια συνολική εικόνα του τομέα, ή των αναγκών του ή των σημαντικών εξελίξεων που συμβαίνουν σ' αυτόν. Το ίδιο φαινόμενο χωρίς αμφιβολία έχει αποτελέσει έναν από τους λόγους που σε ορισμένα κράτη μέλη, τα σωματεία και τα ιδρύματα δεν ότι έχουν αποτελούν "τομέα". αποκτήσει συνείδηση που προέχει 10. 4 Εκείνο είναι να την συμπληρώσουν οι δημόσιες αρχές "κάθετη" προσέγγιση τους και να αρχίσουν να εξετάζουν με σοβαρότητα τομεακά ή "οριζόντια" θέματα που αφορούν τον τομέα προκειμένου να ανα&τύξουν συνολικά κατάλληλες πολιτικές. Ταυτόχρονα, πρέπει να αναγνωρισθεί ο δημόσιος ρόλος των σωματείων και των ιδρυμάτων και να ενθαρρυνθεί πλήρως η αποδοχή του τομέα σε όλα τα επίπεδα ως ισότιμου κοινωνικού εταίρου στο διάλογο για όλα τα ζητήματα πολιτικής και εφαρμογής που τον αφορούν. 10. 6 Υπάρχει επίσης ένας σημαντικός και αριθμός αυξανόμενος συνεχώς ομοσπονδιών ή δικτύων σωματείων και ιδρυμάτων που δραστηριοποιούνται σε ευρωπαϊκή κλίμακα. Ορισμένες, όπως η Συντονιστική Επιτροπή (Liaison Committee) Ερυθρού Σταυρού για την Ευρώπη, δρουν ως συντονιστικά όργανα για τις διάφορες εθνικές οργανώσεις που ασπάζονται τους ίδιους σκοπούς και στόχους και φέρουν το ίδιο όνομα. Άλλες, όπως το Ευρωπαϊκό Κέντρο για τα Ιδρύματα ή το CEDAG (το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο για τα Σωματεία) δρουν ως κέντρο για την άσκηση πίεσης στις 11 δημόσιες αρχές εξ ονόματος του τομέα των σωματείων και για να διαδίδουν καλά παραδείγματα λειτουργίας στα - συχνά πολύ ετερογενή - μέλη τους. και 10. 7 Υπάρχουν επίσης πολλοί οργανισμοί αναπτυξιακής παροχής βοήθειας υπηρεσιών επείγουσας ανάγκης με μακρά παράδοση ανάπτυξης δραστηριοτήτων στην αλλοδαπή, αλλά οι οποίοι συνεργάζονται όλο και περισσότερο σε ευρωπαϊκό επίπεδο και με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Έτσι, η επιτροπή σύνδεσης της ΕΚ με τις ΜΚΟ Αναπτυξιακής Βοήθειας συνεργάζεται στενά με τη ΓΔ VIII (Ανάπτυξη), με τον ECHO, τη ΓΔ IB και άλλες ΓΔ της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. σε πλήρως ικανότητα των σωματείων να 10. 8 Η διεθνικές συμβάλλουν δραστηριότητες στον κοινωνικό τομέα και στον τομέα της απασχόλησης περιορίστηκε από τη διακοπή ορισμένων ευρωπαϊκών προγραμμάτων, από το 1995 και μετά, εν αναμονή απόφασης του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου σχετικά με τη νομική βάση τέτοιων μέτρων. Στις προτάσεις της προς τη Διακυβερνητική, η Επιτροπή προσπάθησε να διορθώσει αυτή προτείνοντας μια νομική βάση για τη μεταφορά την διεθνικών ανταλλαγή δικτύων σε τομείς όπως η καταπολέμηση του κοινωνικού αποκλεισμού και η προώθηση ίσων καταπολέμηση ή διακρίσεων λόγω φύλου, μειονεξίας, φυλής ή ηλικίας. Αυτό αναμένεται να επιτρέψει στην Επιτροπή τη έγκριση μέτρων παροχής κινήτρων όπως αυτά που έχουν ήδη θεσπιστεί για την εκπαίδευση, την κατάρτιση και τη δημόσια υγεία. πρακτικών, μέσω βέλτιστων εμπειριών κατάσταση ευκαιριών την η 10. 9 Υπάρχουν, ωστόσο, άλλα προβλήματα τα οποία αντιμετωπίζουν οι οργανώσεις που προσπαθούν να αναπτύξουν τις διεθνικές ευρωπαϊκές δραστηριότητες τους: Αυτά περιλαμβάνουν: πολλά στην Αν και στα χαρτιά μια οργάνωση μπορεί να φαίνεται ότι έχει τους ίδιους σκοπούς και στόχους, πραγματικότητα αυτό ενδέχεται να μην ισχύει. Ο ρόλος μιας οργάνωσης που ασχολείται με μια συγκεκριμένη κατηγορία πελατών μπορεί να διαφέρει σημαντικά από χώρα σε χώρα. Οι οργανώσεις που συνεργάζονται συναντούν, επίσης, δυσκολίες οι οποίες οφείλονται συχνά σε πολιτισμικές και γλωσσικές διαφορές. αδυναμία ιφόζφααης των οργανώσεων * στ^^ρωπα'υίή^ψ^τοΜτηση4 Πολλές οργανώσεις δυσκολεύονται να έγκυρες και ενημερωμένες αποκτήσουν πληροφορίες σχετικά με την ευρωπαϊκή χρηματοδότηση. Ενδέχεται, επίσης, να έχουν δυσκολίες με ορισμένα κράτη μέλη που είναι απρόθυμα να επιτρέψουν στα Σωματεία και στα σε την συγκεκριμένα ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά προγράμματα για τα οποία είναι αρμόδια να λαμβάνουν αποφάσεις. πρόσβαση ιδρύματα * δυσκολίες εξεύρεσης συμπληρφμαηκής χρηματοδότησης ym σχέδια m οποία συγχρηματοσοζοΰνται από ευρωπαϊκά πρόγράμμβνα H συμπληρωματική χρηματοδότηση για σχέδια προέρχεται συχνά από δημόσιες αρχές οι οποίες ενδέχεται να υποβάλλουν δικές τους ανταγωνιστικές προτάσεις, ή να μην ενδιαφέρονται για την υποστήριξη ενός τέτοιου σχεδίου. υπερβολική εξάρτηση από ευρωπαϊκά * κεφάλαια, mm δημιουργεί nmvmwû δυσκολίας m mfàeôù μακροπρόθεσμου προγραμματισμού και συνέπειας της άΐϋ^είρισηςλογ^ ασυμβατότητας pma%é wv της βξΧφΜρόθωμον χρηματοδότησης των μακροπρόθεσμων βασικών αναγκών χρηματοδότησης των σωματείων χαρακτήρα και αυτής επίπεδο Οι δυσκολίες εξεύρεσης κεφαλαίων σε εθνικό ορισμένες οδήγησαν οργανώσεις στην αναζήτηση ευρωπαϊκής χρηματοδότησης η οποία μπορεί να είναι ασυμβίβαστη με τους κύριους σκοπούς και στόχους τους. Η διακοπή αυτής της πηγής χρηματοδότησης μπορεί να υπονομεύσει την ύπαρξη τους. δυσκολίες * καθυστερημένης λόγω καταβολής τηςευρωπαϊκήςχρηματοδότησης Όταν οι χρηματικές καταβολές καθυστερούν, για διάφορους λόγους, σε ευρωπαϊκό ή εθνικό επίπεδο, οι οργανώσεις αντιμετωπίζουν συχνά προβλήματα στην εκτέλεση των διεθνικών σχεδίων τους. έλλειψη vopuiïïlç αναγνώρισης των * οργανώσεων σε αλλεςχώρες οι παρέχουν υπηρεσίες Αυτό μπορεί να προκαλέσει σοβαρά προβλήματα σε οργανώσεις που επιθυμούν να ανοίξουν γραφεία σε άλλα κράτη μέλη, ή να οποίες χρηματοδοτούνται από τις δημόσιες αρχές ενός άλλου κράτους μέλους. Η Επιτροπή έχει ήδη προτείνει ορισμένα μέτρα (κυρίως όσον του Ευρωπαϊκού Σωματείου) που έχουν ως στόχο να αποκτήσουν οι οργανώσεις νομική χώρες της προσωπικότητα σε άλλες Ευρωπαϊκής Ένωσης. το Καταστατικό αφορά μ&ψή εκπροσώπηση των οργανώσεων * που ονμμετ&αυνσεοιαβονλεϋσης Σε αριθμό ορισμένες περιπτώσεις τα ευρωπαϊκά δίκτυα δεν έχουν δομή και να επαρκή εξασφαλίσουν ότι λαμβάνονται υπόψη οι απόψεις ενός ευρέος φάσματος οργανώσεων που ασκούν δραστηριότητες σε τοπικό, περιφερειακό και εθνικό επίπεδο. μελών ώστε έλλειψη * μέρους κατανόησης ορισμένων δημόσιων αρχών όσον αφορά το ευρωπαϊκό é^yonoti θέλουν va επιτελέσουν ta Σωματεία και τα ιδρύματα εκ αποφάσεις Οι ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά προγράμματα λαμβάνονται ουχνά οε εθνικό και όχι οε ευραυταϊκύ επίπεδο. πολλά για Πολλές οργανώσεις παραπονούνται ότι οι δημόσιες αρχές δεν είναι ενήμερες για το διεθνικό έργο που προσπαθούν να 12 επιτελέσουν, ή ότι δεν τις υποστηρίζουν. Αυτό, την πραγματοποίηση διεθνικών σχεδίων. δυσχεραίνει συχνά, * έλλειψη επαρκούς κατάρτισης Η ανεπαρκής κατάρτιση μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα την κακή διαχείριση και την αδυναμία να ανταποκριθούν στις προκλήσεις και στις νέες ανάγκες. οργανώσεων των έλλειψη πρόσβασης σης * διασύνδεσης τεχνικές Λόγω της ανεπαρκούς κατάρτισης, ορισμένες οργανώσεις δεν είναι σε θέση να αναπτύξουν δεσμούς με άλλες οργανώσεις που συμμερίζονται τις ίδιες απόψεις. 10. 10 Όλα αυτά τα προβλήματα δεν είναι αξεπέραστα και μάλιστα με κάποια από αυτά ασχολούνται ήδη η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και ορισμένα κράτη μέλη. Ωστόσο, θα πρέπει να σημειωθεί ότι τα προβλήματα αυτά αντιμετωπίζονται, συχνά, σε βάση ad hoc και όχι ως τμήμα μιας συνεκτικής στρατηγικής και πολιτικής απέναντι στον εν λόγω τομέα. Το κεφάλαιο που ακολουθεί ιδέες που μπορούν παρουσιάζει ορισμένες ίδιο τον τομέα, να εξεταστούν από τον καθώς και σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο. VI. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΕΠΙΠΕΔΟ ΚΡΑΤΩΝ ΜΕΛΩΝ Η Επιτροπή πιστεύει ότι κατά το μεγαλύτερο τους μέρος οι ενέργειες θα πρέπει να αναληφθούν, σε συνδυασμό με την αρχή της επικουρικότητας, κράτους σε μέλους ή, όπου ενδείκνυται, σε επίπεδο περιφέρειας ή τοπικής αρχής. επίπεδο απόκτηση βαθύτερης Η Επιτροπή εκτιμά ότι τα κράτη μέλη θα πρέπει να δώσουν ιδιαίτερη προσοχή στους ακόλουθους τομείς: * κατανόηση του τομέα σε όλα τα mimàa Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η χάραξη πολιτικής εμποδίζεται προς το παρόν από την έλλειψη συστηματικών και αξιόπιστων γνώμης και για τον τομέα. υπεύθυνοι στοιχείων ΙΙράγματι, υπάρχουν μέρη στην Κοινότητα, όπου ο τομέας έχει τόσο μικρή παρουσία σε δημόσιο χάραξης επίπεδο, ώστε οι πολιτικής φαίνεται μάλλον να αγνοούν αυτή καθεαυτή οι ενδιαφερόμενοι εθνικές, περιφερειακές, τοπικές αρχές και ο ίδιος ο τομέας των σωματεία;>ν - θα πρέπει, ως εκ τούτου, να εξετάσουν ποιες ενέργειες μπορεί να αναλάβει ο καθένας για την καταγραφή της διάστασης και της συμβολής του. την ύπαρξη - ευρωπαϊκές, του. Όλοι μεταξύ σχέση σωματείων ("συνεργασία") • δημόσιων αρχών και του τομέα Οι δημόσιες αρχές σε ολόκληρη την ίδια η Ευρωπαϊκή Κοινότητα και η Επιτροπή ζητούν από τα Σωματεία να διαδραματίζουν όλο και μεγαλύτερο ρόλο. Για το λόγο αυτό, προέχει να δοθεί η δυνατότητα στα Σωματεία να συμμετέχουν με τις δημόσιες αρχές στο σχεδιασμό των υπηρεσιών και στη χάραξη πολιτικής σε όλα τα επίπεδα. Με τον τρόπο αυτό, θα γίνει σαφέστερη η σχέση μεταξύ σωματείων και δημόσιων αρχών και θα αναπτυχθεί η μεταξύ τους συνεργασία. Η συνεργασία μεταξύ κυβερνήσεων και υποχρεώσεις συμβατικές συνεπάγεται μεταξύ των μεμονωμένων σωματείων και των δημόσιων αρχών, υποχρεώσεις που επιβάλλουν τους δικούς τους περιορισμούς. Αλλά οποιαδήποτε και αν είναι η σχέση τους με τις κυβερνήσεις, τα σωματεία και τα ιδρύματα είναι και πρέπει να παραμείνουν ανεξάρτητες από κυβερνήσεις. Οι δημόσιες τη αρχές θα πρέπει να επανεξετάσουν δημόσια πολιτική και να υποβάλλουν προτάσεις σχετικά με το τι πρέπει να γίνει σε πολιτικό επίπεδο για την υποστήριξη του τομέα ώστε να αναπτύξει τις ικανότητες του και, όπου είναι απαραίτητο, να βελτιώσει τις ικανότητες του προκειμένου να μπορέσει να εκπληρώσει καλύτερα το νέο του ρόλο. νομοθεσία που διέπει τα σωματεία και * %α ιδρύματα Οι αρμόδιες αρχές θα πρέπει να εξετάσουν τη τα περιθώρια που υπάρχουν διασαφήνιση και την προσαρμογή των νομικών πλαισίων ώστε να συμβάλλουν στην πλήρη ανάπτυξη του δυναμικού του τομέα σε εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο. για 13 που βάση κανόνες τη φορολογική και διέπουν • ανταγωνισμού δραστηριότητα του τομέα Οι κανόνες φορολογίας που εφαρμόζονται στον τομέα πρέπει να είναι σαφείς και απλοί και τα κίνητρα, καθώς και οι απαλλαγές, πρέπει να μελετηθούν προσεκτικά. Κάθε ξεχωριστή φορολογική μεταχείριση πρέπει ειδικούς να δικαιολογείται από περιορισμούς του εν λόγω τομέα και τις μεθόδους εσωτερικής οργάνωσης του που τον τους παραδοσιακούς οικονομικούς φορείς. διαφοροποιούν τους από τη της σταθερής χρηματοδότηση τρόποι διασφάλισης « οικονομικής ευεξίας του τομέα Θετικά νομικά και φορολογικά συστήματα είναι σημαντικά για την ανάπτυξη του τομέα σε όλες τις χώρες, καθώς και για τη διασφάλιση της δημόσιας αξιοπιστίας. Παρόλα αυτά, οι δημόσιες αρχές θα πρέπει να διασφαλίσουν ότι η κοινωνία βλέπει θετικά τον τομέα των σωματείων και να ενθαρρύνουν από δημόσιες αρχές και επιχειρήσεις, καθώς και ιδιωτικές δωρεές. • κατάρτιση Η ανάπτυξη του τομέα δεν έχει συνοδευτεί από την αντίστοιχη κατάρτιση που θα βοηθούσε τα σωματεία να αναπτύξουν τις δεξιότητες τους και την ειδίκευση τους προκειμένου να αντιμετωπίσουν τις νέες οι συχνά ανάγκες. Πολύ προϋπολογισμοί που προορίζονται για την κατάρτιση οι πρώτοι που περικόπτονται όταν υπάρχει στενότητα ζητείται από τα χρηματοδότησης και σωματεία να περικόψουν τις δαπάνες τους. Οι να διασφαλίζουν ότι τα σωματεία αποκτούν την απαραίτητη κατάρτιση προκειμένου να είναι σε θέση να παρέχουν τις υπηρεσίες και να εκτελούν εργασίες που όλο και περισσότερο τους ζητούνται. συμβαίνει δημόσιες πρέπει αρχές είναι τις θα να των της κοινωνίας επιτεύγματα • πληροφοριών Τα σωματεία και έχουν προφανές συμς)έρον να συμμετέχουν από κοντά στις εξελίξεις της κοινωνίας των πληροφορκόν. Η συμμετοχή τοον σωματείων ιδρυμάτων σε πιλοτικά σχέδια, και των ιδρύματα τα για από συγχρηματοδοτούνται σωματεία ανησυχούν καλύτερη πρόσβαση σε προγράμματα τα ειδικότερα στον τομέα των εφαρμογοΥν, θα πρέπει να ενθαρρυνθεί. * που Διαρθρωτικά Ταμεία Πολλά την πρόσβαση στη χρηματοδότηση από τα Διαρθρωτικά Ταμεία. Οταν η εφαρμογή των Κοινοτικών Πλαισίων Στήριξης και των λειτουργικών προγραμμάτων εμπίπτει στην αρμοδιότητα μελών, προτρέπονται τα κράτη μέλη να εξετάσουν ισχύουσα και διοικητική πρακτική ώστε να διευκολύνουν την πρόσβαση στην πληροφόρηση και την ευρύτερη συμμετοχή του τομέα. Το ίδιο ισχύει και όσον αφορά τον ορισμό των δικαιούχων για συνολικές επιχορηγήσεις. να αναθεωρήσουν κρατούν των την ΕΠΙΠΕΔΟ ΕΝΩΣΕΩΝ ΚΑΙ ΙΔΡΥΜΑΤΩΝ Τα σωματεία και τα ιδρύματα πρέπει να καταβάλλουν κάθε δυνατή προσπάθεια για την προβολή τους μέσω της χρήσης των μέσων μαζικής επικοινωνίας και της νέας τεχνολογίας των πληροφοριών. Θα πρέπει να προσπαθήσουν να είναι ανοικτές και προσπελάσιμες ώστε το κοινό και οι δημόσιες αρχές να κατανοήσουν τους σκοπούς και τους στόχους τους και τον οποίο δουλεύουν. Οι τρόπο με οργανώσεις θα πρέπει να ενθαρρύνουν τη σχετική κατάρτιση του προσωπικού και των εθελοντών τους και, όπου ενδείκνυται, θα πρέπει να προσπαθήσουν να αναπτύξουν καλούς δεσμούς με τις δημόσιες αρχές και τις επιχειρήσεις. τον είναι να από μην μία επιόκύξει τη Ο τομέας θα πρέπει να διαφοροποίηση της χρηματοδοτικής του εντελώς βάσης ώστε εξαρτημένος πηγή χρηματοδότησης. Τα δίκτυα οργανώσεων θα πρέπει να διασφαλίσουν ότι τα μέλη τους απαρτίζουν μια όσο το δυνατόν πληρέστερη βάση πράγματι να προκειμένου αντιπροσωπευτικά. να προσπαθήσουν επίσης μόνο είναι ΕΠΙΠΕΔΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ 14 σε επίπεδο σημαντικό τα Ευρωπαϊκής Επιπλέον, η Επιτροπή προτείνει ακόλουθα Κοινότητας: Τα σωματεία διαδραματίζουν ένα • εξαιρετικά ρόλο ως μέσο διασύνδεσης μεταξύ των πολιτών και των δημόσιων αρχών, ο οποίος όμως ρόλος δεν έχει αναγνωρισθεί στο βαθμό που θα έπρεπε. Τα σωματεία ζητούν να αναγνωρισθεί η συνεισφορά τους σ' αυτόν τον τομέα· δεν αρκούνται πλέον στο να ασκούν απλά και μόνο πιέσεις αλλά ζητούν από τα κοινοτικά όργανα σε συστηματική και μόνιμη βάση, για όλα τα θέματα και για όλες τις αποφάσεις οι οποίες μπορούν να επηρεάσουν τη δραστηριότητα τους, τη λειτουργία τους και την υλοποίηση των στόχων τους. συμβουλεύονται, τις να τομέα, Σωματείων Συνεταιρισμών, Η Επιτροπή θα εξακολουθήσει και θα αναπτύξει περαιτέρω τη συνεχή ανταλλαγή πληροφοριών και απόψεων θεσπίζοντας ένα συστηματικό και τακτικό διάλογο και μια σταθερή διαδικασία διαβουλεύσεων με τους εκπροσώπους του τομέα5. Για το σκοπό αυτό, η Επιτροπή εκφράζει την ικανοποίηση της για την πρόσφατη δημιουργία, από τον της Συμβουλευτικής εν λόγω Ταμείων Επιτροπής αλληλασφάλισης, και Ιδρυμάτων, η οποία έχει ως καθήκον να τις διαβουλεύσεις και τον εξασφαλίζει τομέα. Η του οριζόντιο Επιτροπή θα επιδιώξει επίσης να αναπτύξει το διάλογο της με τον τομέα μέσω του Ευρωπαϊκού Κοινωνικής Φόρουμ Πολιτικής και μέσω της νέας γραμμής του προϋπολογισμού για την προώθηση της συνεργασίας φιλανθρωπικές οργανώσεις και θα εξετάσει τον τρόπο με τον οποίο μπορεί να οργανωθεί, όπου ενδείκνυται, η εκπροσώπηση των σωματείων σε άλλες συμβουλευτικές επιτροπές. Η ανάπτυξη αυτού του διαλόγου και της συνεργασίας θα συμβάλει στην καλύτερη κατανόηση και στην οικοδόμηση υφιστάμενες συντονισμό τις με Στο πλαίσιο αυτό θα πρέπει να υπενθυμίσουμε ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει εκοίόσει ένα κατάλογο των Ευρωπαϊκών Μη Κερδοσκοπικοί Οργανώσεων προκειμένου να επιτρέψει στους υπεύθυνους να έχουν συστηματικότερες και όσο το ουνατόν ευρύτερες διαβουλεύσεις. 15 της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης σε όλα τα επίπεδα. του ρόλου Η αναγνώριση • που διαδραματίζουν τα σωματεία στην σημερινή κοινωνία δεν μπορεί να γίνει χωρίς "την καλύτερη κατανόηση της λειτουργίας, των αναγκών και των προσδοκιών του τομέα. Επειδή η κατανόηση αυτή δεν έχει ακόμα ολοκληρωθεί και, κυρίως, δεν έχει διαδοθεί σε όλα τα κράτη μέλη ούτε σε ευρωπαϊκό επίπεδο, πρέπει να καταβληθούν ιδιαίτερες προσπάθειες στην κατεύθυνση αυτή. Ένας από τους τρόπους για να υπάρξει κάποια πρόοδος στο θέμα αυτό είναι η καλύτερη των προβολή λόγους τους. Για πρωτοβουλιών αυτούς, και προκειμένου να ενισχυθεί η προσπάθεια κατανόησης τομέα, η Επιτροπή θα μελετήσει πρόταση για την καθιέρωση ενός ευρωπαϊκού έτους για τα σωματεία και τη συμμετοχή του πολίτη. σωματείων τους των του και Η Επιτροπή αναγνωρίζει • τη σπουδαιότητα του ρόλου που μπορούν να διαδραματίσουν τα σωματεία για τη διάδοση των πληροφοριών και ως οργανώσεις που βρίσκονται κοντά στους πολίτες και για το λόγο αυτό προτίθεται να τις συμπεριλάβει περισσότερο στις δράσεις της που αφορούν την διάδοση των πληροφοριών. Τα σωματεία διαδραμάτισαν στη διοργάνωση προηγούμενων "Ευρωπαϊκών ετών". Ο ρόλος τους όμως αυτός δεν έτυχε πάντα αναγνώρισης. Η Επιτροπή θα επιδιώξει, ως εκ τούτου, να διασφαλισθεί η αναγνώριση και προβολή του ρόλου των σωματείων στα επόμενα "Ευρωπαϊκά έτη". σημαντικό των ρόλο με τη της του δημιουργία • Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο πρότεινε την εκπόνηση μελετών σχετικά με την ανάπτυξη κοινωνικής τομέα οικονομίας στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα, ιδιαίτερα ενός παρατηρητηρίου που θα παρακολουθεί την εξέλιξη του τομέα στην ενιαία αγορά. Η Επιτροπή πιστεύει ότι το έργο αυτό θα μπορούσε να συμπεριληφθεί στο ρόλο που Ευρωπαϊκό το διαδραματίζει Παρατηρητήριο των MME. Προτείνει επίσης η απογραφή και η ανάλυση, στο πλαίσιο των υφιστάμενων δομών, να εστιάζονται σε ό,τι κάνουν τα σωματεία και ό,τι επιθυμούν να κάνουν σε διεθνικό επίπεδο και κυρίως στα αντιμετωπίζουν: προβλήματα που προβλήματα που συνδέονται με τις διαφορές νομικής φύσης που υπάρχουν στα διάφορα κράτη, με τη μεταφορά χρημάτων, την ενοικίαση ή αγορά ακινήτων σε άλλα κράτη την μέλη, την είσπραξη επιχορηγήσεων, αποτελεσματικότητα αμοιβαίας αναγνώρισης επαγγελματικών προσόντων, τα εμπόδια που υπάρχουν στα κράτη μέλη όσον αφορά τις χορηγίες κτλ. Θα προσπαθήσει επίσης να εντοπίσει διάφορα παραδείγματα πετυχημένης πρακτικής που θα μπορούσαν να προωθηθούν και να διαδοθούν. των της • Τα σωματεία, προκειμένου να αναλάβουν διεθνικές δραστηριότητες, χρειάζονται μέσα που δεν είναι ακόμα αρκετά διαδεδομένα αλλά είναι εντελώς απαραίτητα για κάθε συναφή δραστηριότητα. Τα μέσα αυτά αφορούν την γνώση ξένων γλωσσών, τη γνώση των διαφορών που υπάρχουν στα διάφορα κράτη μέλη όσον αφορά τη φορολογία, τις μεθόδους εργασίας, τις διοικητικές διαδικασίες κτλ. Τα σωματεία που την ανάπτυξη διεθνικών δραστηριοτήτων έχουν μεγάλες ανάγκες κατάρτισης. Η Επιτροπή πρέπει, επομένως, να προωθήσει την καλύτερη πρόσβαση σε ευρωπαϊκά προγράμματα κατάρτισης που θα απευθύνονται ειδικά στους υπεύθυνους των σωματείων που επιθυμούν να αναπτύξουν δραστηριότητες σε ευρωπαϊκό επίπεδο. ενδιαφέρονται για ενδέχεται να αποκτήσει Από την άλλη πλευρά η συμμετοχή του τομέα στο "Ευρωπαϊκό έτος της δια βίου εκμάθησης" αποδεικνύει την πραγματική και δυνατή συνεισφορά του εν λόγω τομέα στη δια βίου εκμάθηση, συμπεριλαμβανομένης της εκπαίδευσης των ενηλίκων την οποία διαχειρίζεται σε μεγάλο βαθμό ο τομέας των σωματείων. Τα επόμενα έτη, η συνεισφορά αυτή ζωτική σημασία για την οικοδόμηση μιας κοινωνίας της γνώσης για όλους. Τα σωματεία συχνά αντιμετωπίζουν • ιδιαίτερες δυσκολίες στην εξεύρεση εταίρων ή συνεργατών εκτός της χώρας καταγωγής τους που να μπορούν να διευκολύνουν τις διεθνικές δραστηριότητες τους, καθώς και στην πρόσβαση σε ορισμένα κοινοτικά ταμεία για τα οποία το στοιχείο αυτό αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση. Η όλη ακόμη κατάσταση τα περισσότερο από δυσχεραίνεται γεγονός ότι το οι και μέσα κοινοτικές πολυάριθμα πολιτικές που έχουν στη διάθεση τους οι επιχειρήσεις για την εξεύρεση εταίρων σε ευρωπαϊκό επίπεδο (BC-Net, Europaricnarial, BRE, κτλ) δεν είναι πάντα προσαρμοσμένα στις ανάγκες των σωματείων. 1 Για το λόγο αυτό, η Επιτροπή θα μεριμνήσει ώστε να ανταποκρίνονται στις ειδικές ανάγκες των σωματείων και να είναι εύκολη η πρόσβαση των σωματείων σ' αυτά. και καλύτερα συνειδητοποιήσουν τεχνολογίες, εφαρμογές • Τα σωματεία και τα ιδρύματα, έχουν πρόδηλο συμφέρον να συμμετέχουν από κοντά στις εξελίξεις της κοινωνίας των πληροφοριών. Χρειάζονται προσπάθειες για να τις ευκαιρίες και τα οφέλη που μπορούν να οι τους προσφέρουν οι υπηρεσίες των οι πληροφοριών και των τηλεπικοινωνιών. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει ήδη δημιουργήσει την Υπηρεσία Σχεδίου της Κοινωνίας των Πληροφοριών (Information Society Project Office - ISPO) ως ένα "πολυκατάστημα" στο πλαίσιο της Επιτροπής για να επιτρέψει ευκολότερη πληροφόρηση για τον εν λόγω τομέα. Το Φόρουμ της Κοινωνίας των Πληροφοριών θα επιδιώξει τη συμμετοχή μερών, όλων συμπεριλαμβανομένων των σωματείων και των ιδρυμάτων, στη σχετική με την πολιτική συζήτηση. Η συμμετοχή των σωματείων και ιδρυμάτων σε δοκιμαστικά σχέδια, των ειδικότερα στον τομέα των εφαρμογο')ν, θα πρέπει να ενθαρρυνθεί. ενδιαφερόμενων των πρόσβαση Πολλές από τα σωματεία αξιώνουν • πηγές στις ευκολότερη χρηματοδότησης, συμπεριλαμβανομένου των διαρθρωτικών ταμείων και άλλων πηγών χρηματοδότησης. Η πολυπλοκότητα τα>ν των διοικητικών διαδικασιών, η οποία οδηγεί συχνά πληρο)μοΥν, καθυστερήσεις ενδέχεται να εμποδίσει τις οργανώσεις διαθέτουν μικρού περιορισμένους πόρους να συμβάλλουν όσο συστημάτων μεγέθους αίτησης που και σε προγράμματα Τα και ECOS/OUVERTURE, καθο>ς και το πρόγραμμα PACTE τη να διεθνοποίηση τονν ενοκτεοιν και τοιν ιδρυμάτων. οιευκολΰνουν μπορούν RECITE 16 μπορούν στην εφαρμογή των διαφόρων χρηματοδοτικών προγραμμάτων της ΕΕ. Όσον αφορά τα Διαρθρωτικά Ταμεία, η Επιτροπή, σε συνεργασία με τα κράτη μέλη, θα συνεχίσει την έντονη διερεύνηση τρόπων διευκόλυνσης της πρόσβασης στην κοινοτική χρηματοδότηση, συμπεριλαμβανομένης της δυνατότητας προχρηματοδότησης εκ μέρους των κρατών μελών και της αυξημένης χρήσης συνολικών επιχορηγήσεων. Γενικά, θα προτείνει τρόπους εξορθολογισμού και απλούστευσης των διαδικασιών στο πλαίσιο της μεταρρύθμισης διαρθρωτικών ταμείων που πρόκειται να τεθεί σε ισχύ από το έτος 2000. Επίσης θα συνεχίσει να της ενθαρρύνει που έννοιας και επεκτείνεται κοινωνικούς θα συμβιβάζεται με την ανάγκη για κατάλληλα και αποτελεσματικά συστήματα ελέγχου της διαχείρισης των δημόσιων κεφαλαίων. ερμηνεία σχέσης οικονομικούς στους εταίρους7, ευρύτερη εταιρικής οποία των την της η διατίθενται Η Επιτροπή θα μελετήσει επίσης μέσα για ευρύτερη δημοσίευση πληροφοριών την τους κοινοτικούς πόρους σχετικά με χρηματοδότησης σε που σωματεία και ιδρύματα. Τα αποτελέσματα των δραστηριοτήτων που δυνάμει χρηματοδοτούνται νέας γραμμής Β3-4013 του προϋπολογισμού αναμένεται να φωτίσουν κάπως τη διάσταση της απασχόλησης τομέα (σωματείων και ιδρυμάτων). Ειδικότερα, θα εξεταστεί ο τωρινός και δυνατός ρόλος του τομέα των σωματείων και των ιδρυμάτων στη διαδικασία ανάπτυξης της απασχόλησης και η ικανότητα τους για δημιουργία θέσεων εργασίας και θα εντοπιστούν παραδείγματα βέλτιστης πρακτικής. Η Επιτροπή θα τρίτο στον της 7 Αρθρο 4 του κανονισμού-πλαισίου αριθ. 2081/93 για τα διαρθρωτικά ταμεία. για 8 Η ΓΔνΐΙΙ (Ανάπτυξη) διαθέτει ήδη ένα έγγραφο με τίτλο "Συλλογή των διαθέσιμων κοινοτικών των πόρων δραστηριοτήτων άλλων κυβερνητικών ή/και αποκεντρωμένων φορέων που εκπροσωπούν την Κοινωνία των Πολιτών στους τομείς της Συνεργασίας για την Ανάπτυξη και της Ανθρ(οπιστικής Βοήθειας". τη των ΜΚΟ χρηματοδότηση και των ευρεία διάδοση και εξασφαλίσει συμπερασμάτων. Η υποστήριξη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής χρήσης μέσω της κατάρτισης και της τεχνολογιών πληροφοριών θα βελτιώσει την ικανότητα τους για δικτύωση προκειμένου να συμμετάσχουν πλήρως σε Ευρίοπαϊκά Κοινοτικά Προγράμματα. τα ιδρύματα, να • Η έρευνα κατέδειξε ότι αυξάνεται σταθερά το ενδιαφέρον των σωματείων για την ανάπτυξη διεθνικών δραστηριοτήτων. Τα σωματεία είναι πρόθυμες να μάθουν διαφορετικούς εργασίας από τρόπους οργανώσεις που βρίσκονται σε άλλες χώρες. Πολλές οργανώσεις όμως αντιμετωπίζουν στο να κάνουν κάτι τέτοιο δυσκολίες εξαιτίας της έλλειψης πόρων. Η Επιτροπή θα μπορούσε να βοηθήσει οργανώσεις όπως είναι τη δυνατότητα ίδρυσης ενός ειδικού ταμείου προκειμένου να διευκολυνθεί η διεθνική εργασία των σωματείων. Συγκεκριμένα, το ταμείο θα επιτρέπει στα σωματεία να προχρηματοδοτούν ορισμένα σχέδια για τα οποία έχουν ζητήσει επιχορηγήσεις από τις δημόσιες αρχές και, επίσης, θα επιτρέπει την πραγματοποίηση εκπαιδευτικών επισκέψεων παρακολούθηση διασκέψεων, και σεμιναρίων και επιμορφωτικών εκδηλώσεων για οργανώσεις που υπό κανονικές συνθήκες δεν θα είχαν παρόμοια δυνατότητα. εξετάσουν την Οι αλλά μπορούν δυσκολίες πολυάριθμες στις επίσης • που αντιμετωπίζουν τα σωματεία κατά την εφαρμογή διεθνικών δράσεων οφείλονται συχνά στις εθνικές νομοθεσίες που δεν είναι νέες κατάλληλα προσαρμοσμένες ανάγκες να οφείλονται και σε μέτρα που έχουν ληφθεί σε κοινοτικό επίπεδο τα οποία, επειδή ακριβώς είχαν σχεδιασθεί με βάση άλλους στόχους, ενδέχεται να δημιουργούν εμπόδια στα σωματεία και τα ιδρύματα. Για το λόγο αυτό, η Επιτροπή προτείνει τη μελέτη και τη στενή παρακολούθηση των επιπτώσεων που έχουν οι πολιτικές, οι δράσεις και η κοινοτική των σωματείων. Αυτή η παρακολούθηση και ανάλυση θα πρέπει να πραγματοποιείται καλύτερου συστηματικά συντονισμού διαΐ|>όρων αρμόδιων υπηρεσιών, με στόχο τόσο τον έλεγχο της εφαρμογής των κοινοτικοί κανόνατν στον τομέα των σωματείων όσο και μέσα) μεταξύ ενός των νομοθεσία τομέα στον 17 την προώθηση των εταιρικών διαρθρώσεων και της πρόσβασης τους στην ενιαία αγορά. Η Επιτροπή σκοπεύει να ξεκινήσει ευρύ διάλογο στον οποίο θα συμμετάσχουν ο τομέας των σωματείων και των ιδρυμάτων, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, η Επιτροπή των Περιφερειών, η Οικονομική και Κοινωνική τα κράτη μέλη και άλλα Επιτροπή, μέρη, προκειμένου να ενδιαφερόμενα συζητηθούν διεξοδικά τα ' θέματα που περιέχονται έγγραφο. Η Επιτροπή πρόκειται να πραγματοποιήσει μια σειρά διασκέψεων και σεμιναρίων για τη συζήτηση της Ανακοίνωσης και των θεμάτων που θα προκύψουν από αυτή. παρόν στο ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ I. Η ΕΡΕΥΝΑ και Πόσα σωματεία ιδρύματα Ι υπάρχουν; Πώς χρηματοδοτούνται; Πόσοι σωματεία; Πόσα άτομα ανήκουν σε απασχολούν; απασχολούνται Πόσοι εθελοντικά σε σωματεία ή ιδρύματα; Πόσο και άραγε μεγάλος αναπτύσσεται; Πώς σε ευρωπαϊκό επίπεδο; Ποιες είναι οι ανάγκες του και οι επιδιώξεις του για το μέλλον; εξελίσσεται τομέας είναι ο 1. 1 Δυστυχώς, όπως έχει ήδη γίνει σαφές, υπάρχει μεγάλη έλλειψη πληροφοριών για τον τομέα των σωματείων στα κράτη μέλη ευρωπαϊκό και ακόμα περισσότερο σε επίπεδο. Αυτή η απουσία σημαντικών στοιχείων δεν αντικατοπτρίζει μόνο το γεγονός ότι, μέχρι σχετικά πρόσφατα, δεν υπήρχε ιδιαίτερο ενδιαφέρον εκ μέρους των πανεπιστημιακών και των υπεύθυνων λήψης αποφάσεων για τα σωματεία αλλά και ότι δεν πλαίσιο δειγματοληπτικής έρευνας. ένα κατάλληλο υπάρχει Επιτροπή, προκειμένου 1. 2 Η να διαφωτίσει την όλη κατάσταση, αποφάσισε να διεξαγάγει σε όλα τα κράτη μέλη έρευνα για τα σωματεία βάσει ερωτηματολογίου. Σύμφωνα με τη μέθοδο που εφαρμόστηκε, στάλθηκαν ερωτηματολόγια στα σωματεία σε όλη την Ευρώπη μέσω των οργανισμών εκπροσώπησης τους στις Βρυξέλλες και σε εθνικό επίπεδο. Η έρευνα διεξάχθηκε από τον Ιούνιο έως τον Οκτώβριο του 1993 και συγκεντρώθηκαν περίπου 2. 300 απαντήσεις. Ο αριθμός απαντήσεων είναι εντυπωσιακά υψηλός και η Επιτροπή εκφράζει τις ευχαριστίες της σε όλους όσοι συμμετείχαν στην έρευνα. Ο βαθμός αυτός ανταπόκρισης μπορεί να εκληφθεί και ως μια ένδειξη για το πόσο πολύ ενδιαφέρονται τα σωματεία των διαφόρων κρατών μελών για τις εξελίξεις που σημειώνονται σε ευρωπαϊκό επίπεδο. 1. 3 Με που χρησιμοποιήθηκε, που ήταν και η μόνη δυνατή για την Επιτροπή, η έρευνα πρέπει να θεωρηθεί ως αυστηρά αναγνωριστική και της, που σε καμία τα αποτελέσματα επιστημονικά, θα είναι περίπτωση δεν πρέπει ιδιαίτερη ερμηνευθούν προσοχή. Τα συμπεράσματα είναι, παρόλα"' δεδομένη μέθοδο να τη με αυτά, παρακάτω. ενδιαφέροντα και αναλύονται Ανάπτυξη τον τομέα το είκοσι περίπου 1. 4 Όλα τα στοιχεία συγκλίνουν στο γεγονός ότι ο τομέας των σωματείων γνώρισε από το τέλος του τελευταίου πολέμου και ύστερα ταχύτατη ανάπτυξη και η έρευνα αντικατοπτρίζει αυτό ακριβώς το φαινόμενο και ιδιαίτερα τη σημαντική αύξηση του αριθμού των σωματείων τα χρόνια. Η τελευταία ανάπτυξη του τομέα στην τελευταία δεκαετία θα μπορούσε με μια λέξη να χαρακτηρισθεί εκρηκτική. Το 75% των σωματείων, που ερωτηματολόγιο, συμπλήρωσαν ιδρύθηκαν μετά το 1961, ενώ περίπου το 65% μετά το 1971 και περίπου το 45% μετά το 1981. Δεν συντρέχει κανένας λόγος για να πιστέψουμε ότι το δείγμα ήταν αφύσικα "νέο" ή ότι η ανάπτυξη επιβραδύνεται. Ο τομέας παρουσιάζει κάποιες ελάσσονος σημασίας διαφορές στα διάφορα κράτη μέλη - για παράδειγμα, για προφανείς λόγους, ο τομέας φαίνεται να είναι κατά μέσο όρο νεώτερος στην Ισπανία και την Πορτογαλία από ό,τι στα υπόλοιπα κράτη της Ευρώπης (το 84% του ισπανικού δείγματος και το 85% του πορτογαλικού δείγματος ιδρύθηκαν μετά το 1971 και το 63% και 62% αντίστοιχα μετά το 1981) - αλλά το ίδιο βασικό φαινόμενο μπορεί να παρατηρηθεί και οπουδήποτε αλλού στην Ευρώπη. έπαίξαν 1. 5 Υπάρχο\>ν χωρίς αμφιβολία πολλοί λόγοι που συνέβαλαν <f αυτή την πολύ έντονη ανάπτυξη αλλά oi ακόλουθοι παράγοντες χωρ£ς αμφιβολία καθοριστικό ρόλο: η αύξηση της $υτ|μ£$ία£ μετά %ο τέλος * του δεύτερου παγκόσμιου πολέμου mi η επακόλουθη αύξηση του ελ^ύθ^οου χρόνου (εβδομάδα πέντε ημερών, μεγαλύτερη διακοπές και aqyia σαββατοκύριακα) * τ| προφανής στροφή προς. τον τομέα παροχής υπηρεσιών που στ[μειώ$ηκ£ στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες κατά τη διάρκεια %%ζ δεκαετίας του W η αυξανόμενη ανάθεση υπ-ηο^σιών $m * κοινωνικών (ιδιαίτερα σωματεία υπηρεσιών) προηγουμένως οποίες αποτελούσαν αρμοδιότητα των δημόσιων αρχών ("κοινωνική ιδιωτικοποίηση") οι 19 οι αλλαγές στις προτιμήσεις του * κοινού από τις ομοιόμορφες και απρόσωπες υ^ηρ^σιες που προσφέρονταν παραδοσιακά από τις τις σημόοιβς αρχές προς φηχφίΜΗρέΜζ mi #β0αανατ<>λ«ιμέν$£ πφος τον πελάτη ΐΜηρεαίες που παρέχουν ta σωματεία * η e^avtOTj μιας ολόκληρης aeigaç νέων αναγκών χαι η ανάπτυξη νέων κοινωνικών προβληματισμών (π. χ. ισότητα των φύλων* ^ ι β ά λ λ ον και διατήρηση της β^αφαορα^ βοήθεια οτις wtwmmôv mi χωρ^ς ύστερα αιπό την ανεξαρτησία ~ων π$φην arcomév 4ta$& τη οε^αετία του *<50, 4 η ^ ί ση της ανεργίας στα τέλη της στις αρχές της &$παετίας τον 70 m σ&ίαδτΧας του '80 πον οδήγησε <πη ôf|#tm>ôvw* π^γ#α#μάτφν απαο£δλη<*η£ οτα οποία συμμετέχουν τα σωματεία ^αι ϊσ&ανια ιστ<»ρικοί λόγοι που συνδέονται άμεσα μ$ ορισμένα κράτη μέλη ά&ως για &€^άδ&γμα η εκρηκτι&ή αύ|ηση τ$ν την £ϊα>ματεί6?ν άτην ϊϊοοτογαλία που, πριν mé τις 3ϊολ*«ές αλ^εγέ^. ήταν απαγορευμένες ή το &£νημα γ*α. τη οτριονρ,γία δομών ανεξάρτητων από το κράτος ύστέοα από τις κοινωνικές και πολιτικές αναταραχές του 1968 * που πραγματοποιούνται στην Ευρώπη όπως ο των αυξανόμενος συνταίιού^ων/ανέργων mv αοηνοιδν. τα «οάτη μέλη να με# aféoow &ολλ£ς νπη^ίδς από το οημόσιο στον ίοΐ^τικό τομέα nai τον τομέα TÊÔV <5Cô^atekov &ρο&&μένου. να π^ι^ψουν τις οημ$αιες δαπάνες dtpoywifcég αλλαγή αριθμός Αριθμός μελών 1. 6 Ένα από τα πλέον γνωστά σωματεία της Κοινότητας έχει περισσότερα από 13 εκατομμύρια σωματεία, μέλη. Πολλά παρόλα' αυτά, είναι μικρά, και τα δραστήρια μέλη τους είναι συχνά πολύ λίγα. Λόγω της μεθόδου που χρησιμοποίησε η Επιτροπή, το ένα δυσανάλογα δείγμα περιλαμβάνει "ενδιάμεσων μεγάλο οργανώσεων" που περιγράφεται στην παράγρας^ο 4 και εθνικών οργανώσεων. Επομένως, είναι να αναπόφευκτο διογκώνεται το μέσο μέγεθος των σωματείων αποτελέσματα (30%) την αριθμό έννοια στα με 20 των της Κοινότητας. Η πλειοψηφία ενδιάμεσων οργανώσεων που απάντησαν στην έρευνα ήταν ομοσπονδίες - δηλαδή συλλογικοί φορείς που παρέχουν ορισμένες υπηρεσίες, που είναι οργανωμένες, σε κεντρικό επίπεδο, (όπως για παράδειγμα παροχή πληροφοριών και δράσεις άσκησης σειρά ανεξάρτητων πίεσης) σωματείων ή κλάδων (συνήθως με ίδια νομική προσωπικότητα) που ασκούν ίδιο τομέα. Παρόλα δραστηριότητα στον εξαιρετικά στοιχεία τα αυτά ενδιαφέροντα. είναι μια σε 1. 7 Στο δείγμα, περίπου το 40% των σωματείων είχαν λιγότερα από 100 μέλη και περισσότερες από τις μισές είχαν λιγότερα από 200. Το φάσμα ήταν, πάντως, πολύ ευρύ. Γι' αυτό, το 13% του δείγματος είχαν από 1. 000 έως 5. 000 μέλη και το 15% είχαν πάνω από 5. 000 μέλη. Όπως ήταν αναμενόμενο, οι εθνικές οργανώσεις έτειναν να έχουν περισσότερα μέλη από τις περιφερειακές - σε γενικές γραμμές φαίνεται να έχουν το διπλάσιο αριθμό μελών από τις περιφερειακές οργανώσεις. 1. 8 Από τις ομοσπονδίες που απάντησαν στην έρευνα σχεδόν οι μισές εκπροσωπούν περισσότερες από 50 οργανώσεις, ενώ το 9% εκπροσωπεί πάνω από 500. Οι ομοσπονδίες, έμμεσα, μεγάλο φυσικά, εκπροσωπούν, αριθμό μελών μεμονωμένων σωματείων: στο δείγμα, περισσότερες από μισές ομοσπονδίες (55%) εκπροσωπούν έμμεσα το 32% πάνω από 10. 000 μέλη ενώ εκπροσωπούν πάνω από 100. 000 μέλη. Ο μέσος αριθμός μελών που εκπροσωπούνται έμμεσα ανέρχεται πάνω από 1. 300. 000 τις παράγοντες. Οι τείνουν να 1. 9 Το μέγεθος των σωματείων και των ομοσπονδιών φαίνεται ότι επηρεάζεται από διάφορους μεγάλες είναι και οι οργανώσεις τις με συμβαίνει αρχαιότερες όπως που οργανώσεις σε απασχολούνται κοινωφελείς τομείς που παρουσιάζουν μεγάλο και διαρκές ενδιαφέρον όπως είναι οι κοινωνικές υπηρεσίες και η εκπαίδευση. Όπως έχει ήδη σημειωθεί, τα σωματεία με μεγάλη γεωγραφική εμβέλεια τείνουν να είναι μεγαλύτερες από εκείνες που έχουν τοπική ακτίνα δράσης. Ο αριθμός των μελοτν αντικατοπτρίζει επίσης, κατά ένα τρόπο, το του μέγεθος και τη σχετική ευημερία κράτους μέλους καθώς και τη σχετική ωριμότητα του τομέα. Απασχόληση μικρές επιχειρήσεις 1. 10 Ο αριθμός των υπαλλήλων που απασχολούν τα σωματεία κυμαίνεται από κανέναν έως πολλές χιλιάδες. Στην μεγάλη τους πλειοψηφία, πράγματι, τα σωματεία είναι όπως συμβαίνει με τους ομόλογους τους στην παραδοσιακή οικονομία, οι περισσότερες ελάχιστο από προσωπικό. και ορισμένα σωματεία εξαιρετικά μεγάλα που απασχολούν μεγάλο αριθμό υπαλλήλων με καθεστώς πλήρους απασχόλησης ή μερικής απασχόλησης. απασχολούν Υπάρχουν βεβαίως αυτές και το 14% 1. 11 Το μέσο σωματείο στο δείγμα της έρευνας απασχολεί 40 υπαλλήλους με πλήρη απασχόληση και 10 με μερική απασχόληση. Ο αντίστοιχος μέσος όρος για τις ενδιάμεσες οργανώσεις είναι λίγο υψηλότερος. Αυτοί οι μέσοι όροι, όμως, κρύβουν πολύ μεγάλες διακυμάνσεις: του περίπου δείγματος δεν απασχολεί καθόλου έμμισθο προσωπικό, το 17% απασχολεί πάνω από 50 άτομα (με πλήρη και μερική απασχόληση), το 6% από 101 έως 500 υπαλλήλους και το 4% πάνω από 501 υπαλλήλους. Ο συνηθέστερος αριθμός υπαλλήλων κυμαίνεται μεταξύ του ενός και των πέντε υπαλλήλων. Το πλήρως απασχολούμενο προσωπικό εργάζεται κατά μέσο όρο 36 ώρες την εβδομάδα και το μερικώς απασχολούμενο προσωπικό 20 ώρες την εβδομάδα. Οι αριθμοί αυτοί παρουσιάζουν μικρότερες διακυμάνσεις από χώρα σε χώρα και μεγαλύτερες ανάλογα με τον τομέα δραστηριότητας του σωματείου: για παράδειγμα, όπως άλλωστε ήταν αναμενόμενο, με δραστηριότητες στον τομέα της υγείας ή των κοινωνικών να έμμισθο απασχολούν πολύ περισσότερο προσωπικό για από παράδειγμα, ασχολούνται με τα πολιτικά δικαιώματα. υπηρεσιών σωματεία τείνουν εκείνες που, τα Εθελοντική εργασία 1. 12 Μια άλλη πολύ σημαντική πηγή υποστήριξης για τα σωματεία είναι, φυσικά, 21 οι των πάλι, αριθμοί ποσοστό σωματείων διακυμάνσεις: ότι απασχολεί η εθελοντική εργασία. Το 81% του δείγματος δήλωσε εθελοντές. Τα σωματεία, σε ορισμένες χώρες, εμφανίζονται να απασχολούν περισσότερους εθελοντές απ' ό,τι σε άλλες χώρες αλλά σε καμία χώρα το που απασχολούν εθελοντές δεν ήταν κάτω από 60%. Και το>ν απασχολούμενων εθελοντών παρουσιάζουν των μεγάλες σωματείων των ομοσπονδιών ενδιάμεσίον οργανώσεων) δήλωσε ότι απασχολεί από ένα έως πέντε εθελοντές· περίπου το 18% δήλωσε ότι έχει την υποστήριξη 6 έως 10 εθελοντιόν· το 60% απασχολεί πάνω από 51 εθελοντές, το 10% από 101 έως 500 εθελοντές και το 7% πάνω από Ελάχιστα σωματεία (το 3%) έχουν την υποστήριξη άνο) των 2. 000 εθελοντών. Κατά μέσο όρο κάθε εθελοντής αφιερώνει περίπου 9 ώρες την εβδομάδα στην οργάνωση που υποστηρίζει. 30% (συμπεριλαμβανομένων άλλων εθελοντές. 500 και το που έμμισθου οργανώσεων παρουσιάζει προσωπικού 1. 13 Παρόλο που δεν φαίνεται να υπάρχουν σημαντικές διαφορές ανάμεσα στον αριθμό των χρησιμοποιούν εθελοντές στα διάφορα κράτη μέλη, η και αναλογία μεγάλες εθελοντών διακυμάνσεις από χώρα σε χώρα - από περίπου ένα προς ένα έως περίπου ένα προς οκτώ. Οι διαφορές αυτές δεν φαίνεται να οφείλονται στο μέγεθος ή τον πλούτο των κρατών κάποιον άλλο ή σε συγκεκριμένο παράγοντα. Μπορεί απλά και μόνο να αντικατοπτρίζουν διαφορετικές παραδόσεις ή το βαθμό στον οποίο είναι ή δεν είναι οργανωμένη η εθελοντική εργασία. μελών σωματείου. Για παράδειγμα, 1. 14 Ο αριθμός των απασχολούμενων εθελοντών παρουσιάζει επίσης διακυμάνσεις ανάλογα με το βασικό τομέα δραστηριότητας του τα σωματεία που ασκούν τις βασικές τους δραστηριότητες στον τομέα του πολιτισμού και της ψυχαγωγίας ή των ανθρωπίνου δικαιωμάτων προφανώς εξαρτώνται σε πολύ μεγαλύτερο βαθμό από την εθελοντική εργασία απ' ό,τι τα σωματεία που ασκούν τις κύριες δραστηριότητες τους στον τομέα της υγείας, των κοινωνικών υπηρεσιών. Εντούτοις, παρόλο που σε κάποιο βαθμό υπάρχει η τάση να εξαρτώνται τα σωματεία είτε από έμμισθο προσωπικό είτε από εθελοντές αυτό δεν εκπαίδευσης ή της σημαίνει απαραίτητα ότι τα σωματεία που απασχολούν λίγους έμμισθους υπαλλήλους έχουν και λίγους εθελοντές ή το αντίθετο - μια και υπάρχει μεγάλη ποικιλομορφία στη σχέση μεταξύ των δύο. Περιουσιακά στοιχεία 1. 15 Τα σωματεία και οι ομοσπονδίες στο δείγμα της εν λόγω έρευνας έχουν τα εξής περιουσιακά στοιχεία: οιαΒέαιμα ύψους 2-208-ÔÔÔ Ecu· ακίνητη $6ιοκτηα£α αξίας 702, ν 00 Bern- εξοπλισμό αξίας ΙΛ 02*000 Bc«< άλλα aœototwsHa ατο %χφα «|£ας 835. 000 Ecu< συνολικά περιουσιακά στο^εία αξίας IOxO#&Q908c«< Αυτές οι μέσες τιμές κρύβουν μεγάλες διακυμάνσεις ανάμεσα στα σωματεία και στις χώρες. Κατά γενικό κανόνα, και όπως είναι λογικό να συμβαίνει, τα σωματεία στα πλουσιότερα κράτη μέλη έχουν κατά μέσο όρο και τα περισσότερα περιουσιακά στοιχεία παρόλο που οι διακυμάνσεις ακόμα και σε αυτές τις χώρες είναι το ίδιο μεγάλες όσο και οπουδήποτε αλλού. Στα κράτη μέλη στα οποία υπάρχουν ακόμα κατάλοιπα από τις παλιές νομοθετικές ρυθμίσεις για τα αναπαλλοτρίωτα περιουσιακά στοιχεία ή στα οποία το κληρονομικό δίκαιο έχει ιδιαίτερα αυστηρές ρυθμίσεις, τα σωματεία έχουν πολύ μικρότερη ακίνητη περιουσία από τα σωματεία άλλων κρατών μελών. Δαπάνες 1. 16 Τα στοιχεία για τις ετήσιες δαπάνες των οργανώσεων κατανεμήθηκαν σε μισθούς και ημερομίσθια, διοικητικές δαπάνες και λοιπές δαπάνες που πραγματοποίησαν κατά μέσο όρο τα σωματεία στη δειγματοληπτική έρευνα είναι οι ακόλουθες: δαπάνες. Οι συμμετείχαν που μισθοί κο& ημερομίσθια! διοικητικές δαπάνες: λοιπές δαπάνες: 27. 743. 000 Ecu 465. 000 Ecu 1. 044,000 Ecu 22 συν<^κές δαπάνες 51. 149. 000 Ecu Υπάρχουν μικρότερης σημασίας διαφορές μεταξύ των χωρών: γενικά οι δαπάνες για μισθούς και ημερομίσθια των σωματείων που προέρχονται από τα πλουσιότερα κράτη μέλη υπερβαίνουν το μέσο όρο. ΣυνήΟίος, οι μεγαλύτερες οργανώσεις έχουν και τις μεγαλύτερες διοικητικές δαπάνες όπως για παράδειγμα οι ομοσπονδίες, των οποίων η διοίκηση συνήθως είναι πιο δαπανηρή από των απλών σωματείων. Πηγές εσόδων 1. 17 Πάρα πολλά σωματεία εξαρτώνται έως ένα βαθμό από εξωτερικές επιχορηγήσεις του ενός ή του άλλου τύπου, που συνήθως προέρχονται από τις δημόσιες αρχές αλλά αρκετά συχνά και από απλούς ιδιώτες ή άλλους δωρητές. Αρκετά σωματεία είναι ουσιαστικά οικονομικά αυτοδύναμα και τα έσοδα τους προέρχονται από τις συνδρομές των μελών ή από την παροχή υπηρεσιών ή την πώληση άλλων προϊόντων. Προκειμένου να καταστεί σαφής ο τρόπος με τον οποίο χρηματοδοτούν τις δαπάνες τους τα σωματεία, ζητήθηκε από τα σωματεία που συμμετείχαν στη δειγματοληπτική έρευνα να δηλώσουν το ποσοστό των εσόδων τους που προέρχεται από ίδιους πόρους καθώς και το ποσοστό που προέρχεται από εξωτερικές πηγές όπως δωρεές και επιχορηγήσεις. 1. 18 Για τους σκοπούς της παρούσας έρευνας, τα έσοδα από την παροχή (σε μέλη ή σε μη μέλη), την υπηρεσιών τις πώληση προϊόντων (π. χ. έντυπα), συνδρομές των μελών, τα έσοδα από επενδύσεις και συμβάσεις, υπολογίσθηκαν όλα ως "ίδιοι πόροι". Ως "εξωτερικοί πόροι" από θεωρήθηκαν κυβερνητικούς φορείς και άλλες δημόσιες αρχές καθώς και οι ενισχύσεις από ιδιώτες, διεθνείς φορείς, ιδρύματα και εταιρείες. 1. 19 Κατά μέσο όρο, οι συνδρομές των μελών (30%) και η παροχή υπηρεσιών (30% εκ των οποίων 20% σε μέλη και 10% σε μη μέλη) αποτελούν το μεγαλύτερο μέρος των των σο>ματείων, και "ίδιων πόρων" ακολουθούν οι συμβάσεις (17%), οι πωλήσεις προϊόντων (15%) και τα έσοδα από επενδύσεις (8%). Με άλλα λόγια, κατά μέσο όρο ένα τυπικό ευρωπαϊκό σωματείο επιχορηγήσεις οι της από συγκεντρώνει περίπου το 62% των "ίδιων πόρων" οικονομικές δραστηριότητες του ενός ή του άλλου τύπου π. χ. από την παροχή υπηρεσιών που γίνεται απευθείας ή βάσει σύμβασης, ή από την πώληση προϊόντων όπως για παράδειγμα έντυπα. Και πάλι όμως αυτές οι μέσες τιμές κρύβουν σημαντικές διακυμάνσεις όσον αφορά τα ποσά τα οποία κερδίζουν τα σωματεία από διάφορες πηγές και όσον αφορά τη σχετική σπουδαιότητα τους. Για παράδειγμα, σε δύο κράτη μέλη η σπουδαιότερη πηγή εσόδων στην κατηγορία των "ίδιων πόρων" ήταν πωλήσεις σε μη μέλη· και σε ένα άλλο κράτος μέλος παρατηρήθηκε ότι οι συνδρομές των μελών συνέβαλαν σε πολύ μικρό βαθμό στους ίδιους πόρους συγκριτικά με τις συμβάσεις με δημόσιες αρχές. πόρους" 1. 20 Στους παρατηρήθηκαν μικρότερες διακυμάνσεις. Η σημαντικότερη πηγή εξωτερικών εσόδων για "εξωτερικούς τα σωματεία σε όλα τα κράτη μέλη εκτός από ένα είναι οι επιχορηγήσεις από τις δημόσιες αρχές (52%). Στη συνέχεια ακολουθεί η οικονομική ενίσχυση από ιδιώτες (22%), οι ενισχύσεις από διεθνείς φορείς (10%), οι επιχορηγήσεις από ιδρύματα (9%) και τέλος οι ενισχύσεις από εταιρείες (7%). Για να τοποθετηθούν οι μέσοι αυτοί όροι στο σωστό πλαίσιο, οι επιχορηγήσεις από ιδρύματα, γενικά, δεν αποτελούν σημαντική πηγή εσόδων (από 3% έως 6%) σε όλα τα κράτη μέλη εκτός από δύο, ενώ οι ενισχύσεις από επιχειρήσεις αποτελούν πολύ σημαντική πηγή εσόδων. Ϊ. 21 Από όλες τις πηγές και εξωτερικών πόρων, οι επιχορηγήσεις είναι σαφώς η σπουδαιότερη και στη συνέχεια ακολουθούν οι συνδρομές των μελών. Στο διάγραμμα που ακολουθεί συγκρίνονται όλες οι πηγές ίδιων και εξωτερικών πόρων και παρουσιάζεται το μέσο ποσοστό επί του συνόλου. ίδιων 'Ιδιοι και εξωτερικοί πόροι ΕΤΒχορηγήοεις Συνδρομές μελών Ενισχύσας από ιδιώτες Παροχή υπηρεσιών σε μέλη Έσοδα από συμβάσεις Πωλήσεις προϋονταν Δωρεές Ενισχύσεις από διεθνείς οργανισμούς Παροχή υπηρεσιών σε μη μέλη Ενισχύσεις από εταιρείες Έσοδα από επενδύσεις ποσοστό επί τας εκατό (%) 1. 22 Ζητήθηκε επίσης από τα σωματεία και τις ομοσπονδίες να υποβάλουν πρόσθετες πληροφορίες σχετικά με το ισοζύγιο "ίδιων" και "εξωτερικών" πόρων για τα τρία τελευταία οικονομικά έτη. Η αναλογία των ίδιων πόρων προς τους εξωτερικούς πόρους ήταν κατά μέσο όρο περίπου 45 προς 55, χωρίς σημαντικές διακυμάνσεις και στα τρία οικονομικά έτη. Κάθε χρόνο, όμως, υπήρχαν κάποια που ισχυρίζονταν ότι το 100% των εσόδων τους προερχόταν αποκλειστικά και μόνο είτε από σωματεία/ομοσπονδίες 23 ίδιους πόρους είτε από εξωτερικούς πόρους. Με άλλα λόγια τα περισσότερα σωματεία συγκεντρώνουν σχεδόν τα μισά από τα έσοδα τους μόνα τους, ενώ για τα υπόλοιπα διάφορες εξαρτώνται επιχορηγήσεις· αλλά υπάρχουν και ορισμένα σωματεία τα οποία είτε είναι απολύτως αυτάρκη οικονομικά ή, αντίθετα, εξαρτώνται εξ ολοκλήρου από εξωτερική βοήθεια. κυρίως από Πεδίο δραστηριότητας 1. 23 Στο ερωτηματολόγιο χρησιμοποιήθηκαν οι ακόλουθοι δέκα κύριοι τομείς δραστηριότητας για την ταξινόμηση των σωματείων/ομοσπονδιών: Εκπαίδευση και έρευνα Αν«πτυ|ηι wax «FtevcwFtj êmlfauç δραστηριότητες ΙΙολιτικά δικαιώματα και άσκηση πίεσης Υγεία Φιλανθρωπία mt «oetovtwifj $$γα#& Περιβάλλον Επιχειρηματικές και επαγγελματικά σωματεία 1. 24 Οι αριθμοί μέσα στις παρενθέσεις αντιστοιχούν στο ποσοστό των οργανώσεων που απάντησαν στην έρευνα και δήλωσαν τον τομέα της κύριας δραστηριότητας τους. Στους εν λόγω αριθμούς λαμβάνεται υπόψη ότι, όπως έχει ήδη διευκρινισθεί, πολλά σωματεία ασχολούνται ταυτόχρονα με διάφορους τομείς. Αυτό φαίνεται σαφώς στο διάγραμμα που ακολουθεί, στο οποίο παρουσιάζονται τα ποσοστά των σωματείων των οποίων η κύρια δραστηριότητα αφορά ένα τομέα αλλά ασχολούνται ταυτόχρονα και με άλλους τομείς. Παρατηρήθηκαν, όπως ήταν αναμενόμενο, αποκλίσεις από χιόρα σε χώρα, παρόλο που αξίζει να σημειωθεί ότι ο τομέας των κοινωνικών υπηρεσιών {57%) <40%) 06%) ($$%) (26%) <23%) W%) ίΒ%) Τομείς δ ρ α σ τ η ρ ι ό τ η τ ας χ αι ν ο μ ε ίς χ ύ ρ ι ας δ ρ α σ τ η ρ ι ό τ η τ ας - σ υ χ ν ό τ η τα σε % KiHViiivixtç νπιιρπιίκς Πολιτιομός χαι ψυχαγωγία ΛνάπτνΕη/οτργαοη Ρ. χπαίότνηη χαι ίρηινα AIFHVHÇ δραοτηριότητρς Υγρύι Ιίολιτιχά (Hxuiii>|umi Ιίρριβάλλον Φιλανθρωπία Ιίηιχπριιιιατιχή άραιιτηριότητα Ευχνότητιι or % αναφέρεται με τη μεγαλύτερη συχνότητα σε όλες τις χώρες εκτός από δύο (και είναι 24 μάλλον απίθανο το αποτέλεσμα αυτό να του στη οφείλεται σύνθεση μόνο με στο οι στα ότι συχνά τομείς όπως δείγματος). Εάν τύπος υπηρεσιών όμως συγκεκριμένου των παρεχομένων εξετασθεί ο κοινωνικών μεγαλύτερη προσοχή, τότε θα διαπιστωθούν σημαντικές αποκλίσεις, για το λόγο ότι τα σωματεία των διαφόρων χωρών τείνουν να ειδικεύονται σε διαφορετικούς είναι, για παράδειγμα, η οικογενειακή μέριμνα, η τους νέους ή η παροχή εργασία με υπηρεσιών σε ηλικιωμένα άτομα ή άτομα με ειδικές ανάγκες. Οι τελευταίες τρεις ομάδες αναφέρονται, πράγματι, με τη μεγαλύτερη ίσως να συχνότητα. Το γεγονός αυτό κυβερνήσεις οφείλεται απευθύνονται σωματεία προκειμένου να τους αναθέσουν την παροχή συγκεκριμένες υπηρεσιών σε αυτές τις ομάδες. 1. 25 Μια προσεκτική εξέταση των αριθμών, που αφορούν, για παράδειγμα, τον τομέα "πολιτισμός και ψυχαγωγία", δείχνει ότι το 41% των σωματείων των οποίων η κύρια δραστηριότητα αφορά τον εν λόγω τομέα ασχολούνται άλλες επίσης καλλιτεχνικές και πολιτιστικές δραστηριότητες - 37% με τον αθλητισμό, 29% με -ψυχαγωγικούς ομίλους και 27% με τα μέσα μαζικής επικοινωνίας. Υπάρχουν επίσης και σωματεία που ενώ δηλώνουν έναν άλλο τομέα ως τον τομέα της κύριας δραστηριότητας τους ασχολούνται επίσης και με τον τομέα του πολιτισμού και της ψυχαγωγίας. και με ο κύριος οποίων 1. 26 Ένα άλλο παράδειγμα αποτελεί ο τομέας "υγεία". Το 36% των σωματείων που δηλώνουν ότι η υγεία αποτελεί τον κύριο τομέα δραστηριότητας τους ασχολούνται και με την αποκατάσταση ασθενών, το 35% με δημόσιες υπηρεσίες υγείας και το 26% με οίκους ευγηρίας. Το 29% των σωματείων των τομέας δραστηριότητας είναι η "φιλανθρωπία και εθελοντική ότι ασχολούνται επίσης και με οίκους ευγηρίας· και το 17% των σωματείων που κατά κύριο λόγο "κοινωνικές υπηρεσίες" ασχολούνται επίσης και με την "αποκατάσταση ασθενών". 1. 27 Αυτή η "πολυλειτουργικότητα" είναι τυπική της φιλοσοφίας των σωματείων και ρόλο που συχνά αντικατοπτρίζει πηγή ως διαδραματίζουν μια ενημέρωσης υποστήριξης το βασική ασχολούνται εργασία" δήλωσαν και με σε και ένα μόνο σωματείο ασχολείται, συγκεκριμένη περιφέρεια. Τα σωματεία αυτού του τύπου σπάνια προσανατολίζονται προς αντικείμενο: ενδιαφέρονται πάνω από όλα για τους ανθρώπους και τα προβλήματα τους. Στο πλαίσιο αυτό, πολλά σωματεία προσφέρουν μια "ολοκληρωμένη υπηρεσία" είτε στους κατοίκους μιας συγκεκριμένης περιοχής είτε σε μια ομάδα που αποτελεί το επίκεντρο του ενδιαφέροντος του σωματείου. Επομένως, ένα για που παράδειγμα, με άτομα με ειδικές ανάγκες, δεν απασχολείται απλά και μόνο με τα άμεσα αποτελέσματα μιας συγκεκριμένης αναπηρίας αλλά θα ασχοληθεί επίσης και με τις σε πληροφορίες και συμβουλές καθώς και με ολόκληρο το φάσμα των θεμάτων που τους ενδιαφέρουν και κατά κύριο λόγο με τα δικαιώματα τους ως πολίτες. Το τελευταίο αυτό θέμα είναι ιδιαίτερα σημαντικό: μια απλή ματιά στο διάγραμμα το επιβεβαιώνει: ενώ μόνο το 6% των σωματείων που συμμετείχαν στην έρευνα δηλώνει ότι ο δικαιωμάτων πολιτικών τομέας αποτελεί τον κύριο τομέα δραστηριότητας τους, το 35% δηλώνει ότι ασχολείται με τον τομέα αυτό. Η πολυλειτουργικότητα αυτή φαίνεται σε ολόκληρο το διάγραμμα. πελατών ανάγκες των των της οι ότι οργανώσεις 1. 28 Από τη σύγκριση των δαπανών και των περιουσιακών στοιχείων των σωματείων που ασχολούνται με διαφορετικούς τομείς, προκύπτει που ασχολούνται με κοινωνικές υπηρεσίες και με την υγεία έχουν τις μεγαλύτερες δαπάνες. Τα σωματεία και οι ομοσπονδίες των οποίων κύρια απασχόληση αποτελούν τα πολιτικά δικαιώματα έχουν τις χαμηλότερες δαπάνες και τα λιγότερα περιουσιακά στοιχεία. Οι σωματεία/ομοσπονδίες που ασχολούνται με το περιβάλλον, την εκπαίδε\>ση και την έρευνα βρίσκονται στην καλύτερη θέση όσον αφορά τα περιουσιακά τους στοιχεία. 1. 29 Όσον αφορά τους "ίδιους πόρους" των σωματείων, η σημαντικότερη πηγή εσόδων για τις οργανώσεις που ασχολούνται με τον πολιτισμό και την ψυχαγωγία είναι η παροχή υπηρεσιών σε μέλη και οι συνδρομές μελών, που αντιστοιχούν στο 29% των εσόδων. Στους τομείς της εκπαίδευσης και της διεθνών και δραστηριοτήτων, οι συμβάσεις (25% και 27% αντίστοιχα) αποτελούν τη σημαντικότερη έρευνας των 25 πηγή ίδιων πόρων, και στον τομέα της υγείας η σημαντικότερη πηγή είναι οι συνδρομές των μελών (36%). Τα σωματεία που προσφέρουν κοινωνικές υπηρεσίες δήλωσαν ως κύρια πηγή των "ίδιων πόρων" τους τις συνδρομές των μελών (33%)· το ίδιο "δήλωσαν και τα σωματεία που ασχολούνται με τα πολιτικά δικαιώματα (38%), την ανάπτυξη και την στέγαση (31%) και το οι περιβάλλον φιλανθρωπικοί οργανισμοί συγκεντρώνουν το μεγαλύτερο μέρος των πόρων τους από την παροχή υπηρεσιών σε μέλη (28%) και σε μη μέλη (26%). Όσον αφορά τις εμπορικές και οι συνδρομές μελών αποτελούν με μεγάλη διαφορά την κυριότερη πηγή τροφοδότησης των ίδιων πόρων τους. επαγγελματικές οργανώσεις, Αντίθετα, (35%). και τομέα εσόδων εξωτερικών δραστηριότητας L30 Όσον αφορά τις εξωτερικές πηγές εσόδων, όλες οι οργανώσεις, ανεξαρτήτως τους, του υποστηρίζονται σε μεγάλο βαθμό από επιχορηγήσεις τύπων. Οι διαφόρων επιχορηγήσεις κυμαίνονται από το 31% των των συνολικών φιλανθρωπικών σωματείων/ομοσπονδιών έως το 73% των εξωτερικών εσόδων των εμπορικών επαγγελματικών οργανώσεων. Όπως έχει ήδη σημειωθεί, άλλη σημαντική μορφή εσόδων αποτελεί η ενίσχυση από ιδιώτες. Τα φιλανθρωπικά σωματεία και οι ομοσπονδίες, για παράδειγμα, δήλωσαν ότι η ενίσχυση από ιδιώτες αντιπροσωπεύει το 37% των εξωτερικών εσόδων τους. τα περιβαλλοντικά σωματεία δήλωσαν ότι στην περίπτωση τους το ποσοστό ήταν 29% και στους τομείς των κοινωνικών υπηρεσιών, της εκπαίδευσης και της διεθνών και δραστηριοτήτων, η ενίσχυση από ιδιώτες το ένα πέμπτο των αντιπροσωπεύει εξωτερικών πόρων. Τη μεγαλύτερη εξαίρεση σ' αυτήν την εικόνα αποτελούν οι εμπορικές και οργανώσεις που συγκεντρώνουν μόνο το 2% των εξωτερικών εσόδων τους από ιδιώτες. επαγγελματικές έρευνας των Γεωγραφική διάσταση 1. 31 Σκοπός της ερώτησης που αφορούσε τη γεωγραφική διάσταση των σωματείων ήταν να γίνει σαφές πόσες από τα σωματεία που απάντησαν στην έρευνα θεωρούν την Ευρώπη ως σημαντικό στόχο, εάν όχι το 26 θα της αυτά πρέπει μόνο, τους. Τα οργάνωσης αποτελέσματα παρουσίασαν εντυπωσιακά μεγάλες διακυμάνσεις: σε μια χώρα μόνο το 4% απάντησε ότι οι στόχοι τους αφορούσαν και την Ευρώπη ενώ σε άλλη χώρα η απάντηση αυτή συγκέντρωσε το 35%. Τα αποτελέσματα να εξετασθούν από κοινού με τα αποτελέσματα (αναφέρονται παρακάτω) που αφορούν τον αριθμό των εταιρικών σχέσεων που έχουν ήδη συναφθεί ή που πρόκειται να συναφθούν ή άλλες δραστηριότητες που αναλαμβάνονται σε από εξαιρετικά επίπεδο. Είναι ευρωπαϊκό ενδιαφέρουσα η διαπίστωση ότι δεν φαίνεται να υπάρχει μεγάλη σχέση ανάμεσα στο πόσο σημαντική θεωρεί ένα σωματείο την Ευρώπη και την τάση των σωματείων να σχηματίζουν ευρωπαϊκές εταιρικές σχέσεις. σωματεία πεδίο φυσικά, ενδιαφέροντος δεν ενός 1. 32 Το συνδέεται σωματείου, απαραίτητα με την οργανωτική της διάρθρωση. Για παράδειγμα, ένα σωματείο που είναι δραστήρια σε διεθνές επίπεδο μπορεί να έχει τοπική διάρθρωση ενώ ένα σωματείο η οποία είναι δραστήρια σε εθνικό επίπεδο σε ένα συγκεκριμένο κράτος μέλος μπορεί να μην ενδιαφέρεται καθόλου να επεκτείνει τις δραστηριότητες της στην Ευρώπη. Βέβαια, κατά γενικό κανόνα, όσο μεγαλύτερη είναι η γεωγραφική διάσταση ενός σωματείου τόσο πιο δραστήριος είναι ο ρόλος που διαδραματίζει σε όλα τα επίπεδα. Έτσι, οι περισσότερες εθνικές οργανώσεις δήλωσαν ότι ήταν δραστήριες επίσης σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο ενώ ήταν λίγες οι τοπικές οργανώσεις που δήλωσαν ότι η εμβέλεια τους επεκτεινόταν και σε εθνικό επίπεδο. Με βάση την αρχή αυτή, οι περισσότερες από τα σωματεία που είναι δραστήριες σε ευρωπαϊκό επίπεδο έχουν εθνική οργανωτική διάρθρωση. Ομάδες στόχοι και αποδέκτες των υπηρεσιών 1. 33 Ζητήθηκε από τα σωματεία να δηλώσουν με ποιες ομάδες ατόμων συνεργάζεται η οργάνωση τους ή για ποιες ομάδες ατόμων ενδιαφέρεται καθώς και να δηλώσουν σε ποιόν ή σε ποιους φορείς προσφέρουν υπηρεσίες και σε ποια βάση. Η μεγάλη πλειοψηφία των σωματείων και των ομοσπονδιών έδωσε ένα ευρύ ορισμό της κατάλογο απαντήσεων πελατείας τους - το 46% των σωματείων δήλωσαν ότι εξυπηρετούν το "ευρύ κοινό" ή τους "νέους" (37%) ή τους "ενήλικες" (35%). Αντίθετα, πολύ λίγες ήταν τα σωματεία εκείνες που ανέφεραν πιο περιορισμένες ομάδες ως αντικείμενο του ενδιαφέροντος τους. Η σημασία του αποτελέσματος αυτού είναι αμφιλεγόμενη. Είναι πολύ πιθανό τα των οποίων η περισσότερα σωματεία δραστηριότητα απευθύνεται, αφενός, σε μια ειδική ομάδα ατόμων π. χ. "ναρκομανείς" ή "παλαίμαχοι" και, αφετέρου, στο σύνολο του πληθυσμού (προκειμένου να προβάλουν τις δραστηριότητες τους ή να λάβουν κάποια υποστήριξη) να δήλωσαν τόσο την ειδική ομάδα όσο και το "ευρύ κοινό" επειδή να ακριβώς δεν ήταν υποχρεωμένες περιοριστούν σε μια και μόνη απάντηση από τον που περιελάμβανε το ερωτηματολόγιο. 1. 34 Στο ερώτημα που αφορούσε τους αποδέκτες των υπηρεσιών τα σωματεία απάντησαν και πάλι, τις περισσότερες φορές, ότι ήταν το "ευρύ κοινό" (39%), και στη συνέχεια οι απαντήσεις με τη μεγαλύτερη συχνότητα ήταν "ομάδα στόχος" (38%), μέλη (36%), κυβερνήσεις ή άλλοι δημόσιοι φορείς (22%). Ο βαθμός στον οποίο οι υπηρεσίες αυτές προσφέρονται δωρεάν ή έναντι αμοιβής παρουσιάζει διακυμάνσεις ανάλογα με τη χώρα και τον αποδέκτη της υπηρεσίας. Δωρεάν τις περισσότερες φορές στο ευρύ κοινό και στα μέλη έναντι αμοιβής παρέχονται στη συγκεκριμένη ομάδα στόχο του σωματείου ή σε πελάτες ή στις δημόσιες αρχές. Ϊ. 35 Σε γενικές γραμμές οι υπηρεσίες ή τα αγαθά που προσφέρονται δωρεάν από τις σωματεία/ομοσπονδίες τις υπηρεσίες και τα αγαθά που προσφέρονται έναντι αμοιβής. Είναι προφανές ότι τα σωματεία και οι ομοσπονδίες που κατά κύριο λόγο προσφέρουν τις υπηρεσίες τους δωρεάν εξαρτώνται περισσότερο από την εξωτερική οικονομική υποστήριξη απ' ό,τι οι οργανώσεις που προσφέρουν τις υπηρεσίες τους έναντι αμοιβής. Ο βαθμός στον οποίο οι υπηρεσίες προσφέρονται δωρεάν ή, αντίθετα, έναντι αμοιβής, εξαρτάται κατά κύριο λόγο από τον τομέα δραστηριότητας Για του παράδειγμα, η υποστήριξη των αστέγων υπερβαίνουν παρέχονται σωματείου. υπηρεσίες υπηρεσίες ενώ 27 είναι πιθανότερο να συνοδεύεται από την παροχή δωρεάν (ή τουλάχιστον σε πολύ χαμηλές τιμές) αγαθών ή υπηρεσκόν ενώ είναι λογικό οι υπηρεσίες που αφορούν την εκπαίδευση ενηλίκων να παρέχονται έναντι αμοιβής. Κατά τον ίδιο τρόπο, οι αθλητικές σωματεία που εξοπλισμό σχετικά δαπανηρό παρέχουν με μικρότερη συχνότητα δωρεάν υπηρεσίες απ' ό,τι τα σωματεία κοινωνικών υπηρεσιαΥν που λειτουργούν τις περισσότερες φορές σε άτυπη βάση. χρειάζονται Tot συμπεράσματα ftvw, as <τυν5υασμο με wt>iv& για t*$ 3**ϊγέ$ «oréôtov mv οχ^ματεύον, «jïotefarôv σαφή ένδειξη γι& τυ <*τΐμαντική αναδιανομή %®v mgw πο« επ«ελούν τα σωματεία. Εταιρικές σχέσεις σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Κοινότητας μεταξύ σωματείων και ιδρυμάτων της μεθόδου μεγαλύτερη που 1. 36 Λόγω χρησιμοποιήθηκε, το δείγμα, περιλάμβανε, αναλογία αναμφίβολα, σωματείων δραστήριων σε ευρωπαϊκό επίπεδο απ' ό,τι θα περιλάμβανε αν ήταν περισσότερο επιστημονικό. Τα αριθμητικά στοιχεία αποτελούν, εντούτοις, εντυπωσιακή απόδειξη του βαθμού στον οποίο ο τομέας τείνει να δημιουργεί εταιρικές σχέσεις σε ολόκληρη την Κοινότητα: το 50% των σωματείων που απάντησαν στη σχετική ερώτηση, ή σχεδόν το 1/4 του συνολικού δείγματος, δήλωσαν ότι ασκούν ήδη διασυνοριακές δραστηριότητες με κάποια μορφή εταιρικής σχέσης με υπηκόους ή οργανώσεις άλλων κοινοτικών χωρών. 1. 37 Δεδομένου ότι η πλειοψηφία των γνωστότερων δικτύων που λειτουργούν σε ευρωπαϊκό επίπεδο προέρχονται από τις βόρειες χώρες της Κοινότητας θα περίμενε κανείς η τάση δημιουργίας εταιρικών σχέσεων να είναι λιγότερο έντονη στο Νότο. Τα συμπεράσματα όμως έρευνας δείχνουν το αντίθετο: υπάρχουν πράγματι αποκλίσεις ανάμεσα στις διάφορες χώρες, για τις οποίες δεν μπορεί να βρεθεί εύκολα μια εξήγηση, αλλά δεν υπάρχει κάποια σαφής διάκριση ανάμεσα στη συνολική εικόνα που παρουσιάζει ο Βορράς και ο Νότος. 1. 38 Όσον αφορά τις μελλοντικές εξελίξεις, το 46% των σωματείων δήλωσαν ότι προτίθενται, κάποια στιγμή στο μέλλον, να της νομικχχ διαιχτίτικά άλλα 19% 29% 51% 35% ή ποσοστό σημαντικό μικρότερες συμπέρασμα, περιφερειακές Οι αριθμοί στις παρενθέσεις αντιστοιχούν στο των σωματείων που αντιμετώπισαν το συγκεκριμένο πρόβλημα. Μικρές είναι οι διαφορές ανάμεσα στις εθνικές, τοπικές οργανοκτεις, παρόλο που διαπιστώθηκε η τάση οι οργανοκτεις να ανησυχούν λιγότερο με τα προβλήματα. Ένα πολύ φναικά, αφορά το βαθμό στον οποίο η επικοινιυνία δημιούργησε προβλήματα, παρόλο που και τα νομικά και φορολογικά προβλήματα ήταν επίσης σημαντικά. Φαίνεται όμως, ότι τουλάχιστον οι νομικές δυσκολίες θα ξεπερασθούν όταν ισχύσει το προτεινόμενο καταστατικό του ευρωπαϊκού σιυματείου. Η γλώσσα αποτελεί το βασικότερο εμπόδιο στην επικοινοΜα αλλά είναι πιθανό να υπάρχουν επίσης και άλλοι περίπλοκοι η παράγοντες πολιτιστικοί δκκρορετική αξιολόγηση του ρόλου και της σημασίας του τομέα στις διάφορες χώρες, του τρόπου εργασίας των οργανώσεων, της έλλειψης κατανόησης του πολιτιστικού, νομικού και φορολογικού πλαισίου, της ύπαρξης διαφορετικών τρόπων εργασίας κτλ. όπως Βασικές ανάγκες των σωματείων για το μέλλον 1. 41 Ζητήθηκε από τα σωματεία να δηλώσουν ποιες θεωρούσαν ότι είναι OL βασικές ανάγκες του σωματείου τους για το μέλλον. Τα αποτελέσματα δίνονται στη συνέχεια. συνάψουν διασυνοριακές εταιρικές σχέσεις. Αξίζει να σημειωθεί, ότι από την ανάλυση που έγινε ανά χο>ρα, προέκυψε, πράγματι, ότι τα σωματεία που έχουν τις ισχυρότερες μελλοντικές προθέσεις προέρχονται από χώρες στις οποίες ο μέχρι τώρα αριθμός εταιρικοΥν σχέσεων δεν υπερβαίνει το μέσο όρο. Με άλλα λόγια, διαπιστώνεται ότι, όσον αφορά την απόκτηση ευρωπαϊκής διάστασης, πιο αποφασισμένες να κερδίσουν το χαμένο χρόνο είναι τα σωματεία που προέρχονται από χο>ρες που μέχρι τώρα είχαν σημειοχτει καθυστέρηση στον τομέα αυτό. σχέσεις, εταιρικές εκδήλωσαν 1. 39 Από τα σωματεία που έχουν ήδη συνάψει το 27% απασχολείται στον τομέα των "κοινωνικών υπηρεσιών", το 14% στον τομέα "πολιτισμός και ψυχαγωγία", το 13% σε "διεθνείς δραστηριότητες", το 11% στην "εκπαίδευση και έρευνα" και το 10% στην "ανάπτυξη και στέγαση". Και πάλι, τη μεγαλύτερη προθυμία για τη μελλοντική ανάληψη διασυνοριακών δραστηριοτήτων τα την σωματεία που απασχολούνται σε τομείς στους οποίους μέχρι στιγμής υπάρχουν λίγες εταιρικές σχέσεις: για παράδειγμα, το 75% των σωματείων του δείγματος, οι τομέα της οποίες ασχολούνται ανάπτυξης και στέγασης, δήλωσαν ότι προγραμματίζουν εταιρικές σχέσεις για το μέλλον. Από την άλλη πλευρά, μόνο το 22% των σωματείων που είναι δραστήριες στον ότι τομέα προγραμματίζουν τη σύναψη εταιρικών σχέσεων. Η διαπίστωση αυτή μπορεί να αντικατοπτρίζει το γεγονός ότι για πολλά σωματεία που παρέχουν δημόσιες υπηρεσίες και κινούνται σε τομείς που διέπονται από κανονισμούς, συνεργασία παρουσιάζει λιγότερα πλεονεκτήματα και προκαλεί μικρότερο ενδιαφέρον. δήλωσαν διεθνής υγείας στον της η Δυσχέρειες στη σύναψη εταιρικών σχέσεων 1. 40 Σχεδόν πάνα) από τα μισά σωματεία που έχουν δημιουργήσει εταιρικές σχέσεις δηλώνουν ότι αντιμετώπισαν προβλήματα στη σύναψη ή στη λειτουργία των εταιρικοΥν σχέσεο')ν τους. Τα κυριότερα προβλήματα που συνάντησαν ήταν τα ακόλουθα: ιΙΙΙΙΙΙΙΙΙΙΙ mm 28 Κύοιις ανάγκες των ινιιιαπαϊχών σωματιίιον ||ΐ(ΐκι<ι<>ηρι| /πΐ||ΐατοΛότΐ|ΐιΐ| 1Ιν(ΐι<ιοάτι\«> π^ΜΜΚιίπιχά 11 fj)ii)ooin>iii rtlfλονιίς Κκ(άλαιο / Kullll>TlD1| livi||ir(i(iiiii| Σι·|φ(ΐολίς up <)ρ|ΐατ« Λκιιχηιιης Λλλρς ανάγχρς ανάγκη για και Από τα αποτελέσματα προκύπτει, ότι μεγαλύτερη η περισσότερο χρηματοδότηση προσωπικό, και κυρίως η πρώτη, είναι λίγο πολύ γενική. Το ίδιο αίτημα προβάλλεται από τον εν λόγω τομέα σε όλα τα κράτη μέλη, παρόλο που όπως είναι φυσικό στις φτωχότερες χώρες, στις οποίες ο τομέας είναι είναι λιγότερο σχετική περισσότερο ένταση έλλειψη κεφαλαίου των σωματείων είναι μάλλον χαμηλή και για το λόγο αυτό θα περίμενε κανείς να μην υπάρχει έντονη επιθυμία για περισσότερα χρήματα. Παρόλα' αυτά το 1/4 των σωματείων θεωρούν την ύπαρξη κεφαλαίων βασική ανάγκη. ανεπτυγμένος, αισθητή η κεφαλαίων. Η τομέα στον νεώτερα ενημέρωση 1. 42 Η επιθυμία για περισσότερο έμμισθο προσωπικό φαίνεται να είναι περισσότερο από τα έντονη (εκείνα που αρχαιότερα σωματεία ιδρύθηκαν από το 1945 έως το 1950): τα σωματεία, αντίθετα, φαίνεται να έχουν μεγαλύτερη ανάγκη παροχή για συμβουλών σε διοικητικά θέματα. Η επιθυμία για περισσότερους εθελοντές είναι κοινή σε όλους αλλά ιδιαίτερα έντονη, για προφανείς λόγους, στα σωματεία που απασχολούνται στους τομείς της υγείας, της ς)ΐλανθρωπίας και εργασίας. εθελοντικής Περισσότερο από το 1/4 το)ν σωματείων δήλωσαν την ανάγκη για και της Συχνότητα or % περισσότερη κατάρτιση και φαίνεται ότι η ανάγκη αυτή είναι κοινή για όλες τα σωματεία ανεξαρτήτως τομέα δραστηριότητας και ηλικίας του σωματείου. προς την Αιτήματα Ευρωπαϊκή Επιτροπή: ανάπτυξη του τομέα σε ευρωπαϊκό επίπεδο 1. 43 Τέλος, ζητήθηκε από τα σωματεία να δηλώσουν τα θέματα στα οποία θα ήθελαν να επιστήσουν την προσοχή της Επιτροπής και να κάνουν προτάσεις σχετικά με τον τρόπο που θα πρέπει η Επιτροπή να συμβάλλει στην ανάπτυξη του τομέα σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Οι απαντήσεις κυμάνθηκαν από απλά αιτήματα για μια γενική "αναγνοόριση" (είτε του μη κερδοσκοπικού τομέα είτε κάποιας συγκεκριμένης έ(ος περίπλοκες προτάσεις για αλλαγές της Ευρωπαϊκής στις πολιτικές διεύρυνση ή Κοινότητας ορισμένων πολιτικών της. οργάνωσης) για 29 II. ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΤΟΥ ΚΑΙ ΝΟΜΙΚΟΥ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΤΩΝ ΣΩΜΑΤΕΙΩΝ ΤΩΝ ΙΔΡΥΜΑΤΩΝ ΚΑΙ της νομικής ΙΙ. 1 Στη συνέχεια παρουσιάζεται επισκόπηση και φορολογικής βάσης των εν λόγω ιδρυμάτων και σωματείων σε όλα τα κράτη μέλη. Σύμφωνα με τον ορισμό που αναφέρεται στην παράγραφο 2. 3 δεν εξετάζονται τα επονομαζόμενα που "οικονομικά" υπάρχουν σε ορισμένα κράτη μέλη και που ασχολούνται με εμπορικές ή άλλες κερδοσκοπικές δραστηριότητες ούτε τα διάφορα ιδρύματα ιδιωτικού χαρακτήρα. σωματεία Νομική βάση σήμερα σύστασης ελευθερία ΙΙ. 2 Η ή προσχώρησης σε ένα σωματείο ή ακόμα και αποχώρησης από αυτήν αναφαίρετο αποτελεί δικαίωμα (συνταγματικά κατοχυρωμένο) σε όλα τα κράτη μέλη της Κοινότητας. Το δικαίωμα του κατοχυρώνεται, συνεταιρίζεσθαι φυσικά, και από την Ευρωπαϊκή Σύμβαση για τα Δικαιώματα του (ΕΣΔΑ). 9 Γενικά, οι Ανθρώπου κράτους υπήκοοι μέλους έχουν τη δυνατότητα να συστήσουν σωματείο ή ίδρυμα σε οποιοδήποτε σημείο της Κοινότητας, παρόλο που ορισμένα κράτη μέλη απαιτούν την υποχρεωτική συμμετοχή ενός ελάχιστου αριθμού μελών που έχουν την ιθαγένεια του κράτους μέλους ή διαμένουν στο κράτος μέλος στο οποίο συστήνεται το σωματείο1. Ορισμένα κράτη μέλη έχουν θεσπίσει οποιουδήποτε 9 Το άρθρο 16 της ΕΣΔΑ επιτρέπει παρεκκλίσεις όσον αφορά το δικαίωμα του πλαίσιο πολιτικής δραστηριότητας αλλοδαπών πολιτών. συνεταιρίζεσθαι στο 10 Αυτό στην πράξη είναι αντίθετο προς τα άρθρα 6 και 52 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση. 30 τα για στις ίδιες κάποιο ιδρύματα εσοπερικό υπεύθυνες κανονισμό επιτρέπουν νομοθετικές να ρυθμίσεις ειδικές σε προκειμένου ιδρύουν αλλοδαπούς πολίτες να σωματεία τα οποία, παρόλο που υπόκεινται εθνικές υποχρεώσεις εγγραφής ή δημοσίευσης που ισχύουν για οποιαδήποτε άλλο σωματείο, διοικούνται σύμφωνα με ένα που θεσπίζεται από τη χώρα καταγο)γής των ιδρυτικών μελών του σωματείου. ΙΙ. 3 Γενικά, στην περίπτωση που η νομοθεσία κάνει διάκριση μεταξύ δημοσίου και ιδιωτικού δικαίου, τα σωματεία και τα ιδρύματα υπάγονται στο ιδιωτικό δίκαιο. Ορισμένα κράτη μέλη δεν παρέχουν σαφή ορισμό των σωματείων ή των ιδρυμάτων ενώ άλλα κράτη μέλη δεν κάνουν καν διάκριση ανάμεσα στα δύο. Πάντως, στο παρόν πλαίσιο, ως σωματεία θεωρούνται οι ομάδες προσώπων που μη για συνεργάζονται σκοπό. κερδοσκοπικό κοινωφελή είναι Αντίθετα, τη οργανώσεις κεφαλαίων που διαχείριση προορίζονται κοινωφελείς για σκοπούς και προέρχονται από δωρεές ή από κάποια πηγή εισοδήματος. IL4 Το τμήμα αυτό του τομ£α που μας βνδι&φέφδΐ Εδώ δεν είναι, επομένως trim &μρ(ώς ιδιωτικό ούτε αμιγώς δημ$αι& £tfvs#êg, eivai amgctlxw®, ακόμα Hm tm& νομική άποψ% va $gfc8$i Ù κατάλληλος τρόπος μ* τον omio 6α διαχωρίζεται το œ&U> &QtmqQiévt\mç αυτών των πεδίο ogwvtoe®v αμιγώς àçomt^inw^ tôtoùmoâ tofjtlot* t(»v κυ^νήσεων, vm WNOQW&V ^πιχ^ιρήσεχαν ή άλλων tteQÔooftcamatâw ^^ιρήσεων* 2το Ε3ϊί&$δθ της Βτ^παϊκής Κοινότητας ή διάκριση αΐίϊή γίνεται dx& χνπιχα, lie τον wtôoçtagtâ τοαν βασικών χαρακτηριατ^ών εαωτερικής οργάνωσης και διοίκησης τα οποία n g t at μη και κ^δοακοπικά ιδρύματα* ζίχζ #£ β&στ| to <*ντικ€ΐμενσ 6#ta*ifê^tnT<*& με τον καθορισμό των κοινωφελούς δραστηριότητας και με τη θέσπιση διαιρούν σωματεία σταθερή πεδίων από w® τικ να τα το τους κοινωφελείς άλλων κανόνων atou καθορίζουν τον τρόπο με τον οποίο 0α διασφαλίζεται ο μη κερδα<&ο&ικο£ χαρακτήρας της οο^ανίοοτις. ΙΙ. 5 Γενικά, η πρώτη από τις δύο αυτές προσεγγίσεις - δηλαδή ο καθορισμός των μη κερδοσκοπικών σωματείων και ιδρυμάτων με βάση τα τυπικά χαρακτηριστικά συνηθίζεται σε χώρες με παράδοση στο γραπτό δίκαιο ενώ η δεύτερη - δηλαδή ο καθορισμός του πεδίου της μη κερδοσκοπικής δραστηριότητας για σκοπούς ("φιλανθρωπία") - συνηθίζεται σε χώρες με παράδοση στο εθιμικό δίκαιο. ΙΙ. 6 Πολλοί παρατηρητές κάνουν σαφή διάκριση ανάμεσα στις δύο αυτές προσεγγίσεις και αληθεύει πράγματι το γεγονός ότι η νομική παράδοση από την οποία προέρχεται κάθε μια από τις προσεγγίσεις αυτές είναι πολύ διαφορετική. Οι πρακτικές όμως επιπτώσεις που συνεπάγεται η διαφορά αυτή δεν πρέπει να χώρες διογκώνονται. Σε πολλές υπάρχουν ειδικές νομικές διατάξεις για τα σωματεία με κοινωφελείς σκοπούς οι οποίες, σε συνδυασμό με φορολογικών διάφορα ελαφρύνσεων, σημαίνουν στην πράξη ότι σε πολλά κράτη μέλη οι οργανώσεις προσδιορίζονται τόσο στη βάση της τυπικής διάρθρωσης τους όσο και στη βάση των δραστηριοτήτων τους. Είναι επίσης αλήθεια ότι στην πράξη, οι βασικές διατάξεις της νομοθεσίας για τα ιδρύματα (και, ιδιαίτερα, η έμφαση που δίνεται στη διατήρηση των περιουσιακών στοιχείων τους με όλα τα συνεπακόλουθα) των χωρών με γραπτό δίκαιο είναι παρόμοιες με τη νομολογία που ισχύει στις χώρες με εθιμικό δίκαιο. Η ομοιότητα αυτή ιστορικά. Το μπορεί να εξηγηθεί εθιμικό δίκαιο για τη φιλανθρωπία, του η παράδοση δεν διακόπηκε ποτέ, δεν έκανε ποτέ διάκριση ανάμεσα σε σωματεία και ιδρύματα μια και τα δύο είχαν σκοπούς φιλανθρωπικούς. Εφόσον τα ιδρύματα αποτελούν την παλαιότερη μορφή φιλανθρωπικών οργανώσεων είναι πιθανόν η σχετική νομοθεσία επίπεδα οποίου 31 του στα οτις εταιρική σωματεία αωματεία απλά και μόνο να μεταφέρθηκε αργότερα χωρίς ιδιαίτερες τροποποιήσεις. Αντίθετα πολλές χώρες στις οποίες ισχύει το γραπτό δίκαιο δεν γνώρισαν την ίδια συνέχεια και αυτός είναι ακριβώς ο λόγος για τον οποίο η νομοθεσία διαφέρει ανάλογα με το αν πρόκειται για ιδρύματα ή σωματεία. ΙΙ. 7 Τα σωματεία μπορούν να έχουν ή να μην έχουν εταιρική μορφή, άλλωστε ^ρορλέπονται και οι δύο δυνατότητες διάφορες νομοθέτες. Φαίνεται, πάντως, ότι τα της περισσότερα Κοινότητας δεν έχουν εταιρική μορφή και επομένως δεν διαθέτουν νομική προσωπικότητα Το να μην έχει ένα μορφή σωματείο συνε&άγεται οριαμένα μειονεκτήματα; ϊΐάντα εύκολο για το δεν efcvai σωμαΐείΟ τα ανευρίσκει να απαιτού^να κεφάλαια κα*> τα μέλη tot) διοικητικού της ουμβοτίλίου, στα ονόματα των όποίίον δι^άγονται οι <κ»ματείου> δραστηριότητες διατρέχουν τον κίνδυνο να βρεθούν σε τα>ν θέση υποχρεώσεων του αωματεδου* Οι νομοθεσίες όμ^ς περσότερες την τρόπους προβλέπουν άμβλυνοη των δυσκολιών αυτών - με την εφαρμογή, για παράδειγμα, του "law of agency* (στο Ηνωμένο Βασίλειο) ή με την ίορυση κοινού αποθεματικού το οποίο τροφοδοτούν τα μέλη και προορίζεται κατά προτ^αιότητα γιο την αποζημΙ^αη των οανειατών. Κατά. ίδιο τρα&ο* ot ^ερίααότερες τον νομοθεσίες να απαγορεύουν στα σωματεία που Οεν έχουν εταιρική ΐίορφή να παρίστανται στο δικαστήριο ως σωματεία (οηλαδή με την ε&ωνυμία του α/ωματε&ου και όχι με to όνομα του υπεύθυνου μέλους του διοικητικού συμβουλίου). ΙΙ. 8 Στις χώρες με γραπτό δίκαιο, η απόκτηση της εταιρικής μορφής επιτυγχάνεται με τη δημοσίευση στην του εφημερίδα σύννομου του σο>ματείου καθώς και ενός καταλόγου των διοικητικού του του. Η απόκτηση συμβουλίου εταιρικής μορφής (ή ακριβέστερα, η καταστατικού κυβέρνησης σωματείου φαίνεται δυόχερή μελών λόγ& του οεν της για της και έχουν αίτημα υπ' αυτές δημοσίευσης εγγραφή στο βιβλίο που αποτελεί και την προϋπόθεση για την απόκτηση εταιρικής μορφής) μπορεί να μη γίνει δεκτή με την αιτιολογία ότι το καταστατικό της οργάνωσης δεν είναι σύννομο. Τυχόν άρνηση εγγραφής ενός σωματείου τις συνθήκες έχει καθαρά διοικητικό χαρακτήρα και δεν ενέχει καμία πολιτική κρίση ως προς τη φύση της οργάνωσης. Θα πρέπει, επομένως, να διαχωρίζεται η περίπτωση αυτή από την περίπτωση κατά την οποία απορρίπτεται μιας το οργάνωσης να υπαχθεί σε κάποιο (βλ. ειδικό φορολογικό καθεστώς παραγράφους 5. 16 5. 14 παρακάτω). Το καταστατικό (που συχνά συνοδεύεται από πλήρη ή μερικό κατάλογο των μελών) είναι απαραίτητο για την εγγραφή, είτε από το τοπικό δικαστήριο, είτε το αρμόδιο υπουργείο, ή τέλος από την αρμόδια περιφερειακή ή τοπική αρχή. Όλα τα ιδρύματα νομική προσωπικότητα, που την αποκτούν μέσω του καταστατικού τους κτλ. Αντίθετα με τα σωματεία, όμως, τα ιδρύματα, γενικά, κάποιο προκαταρκτικό έλεγχο ούτως ώστε να διασφαλίζεται ότι το καταστατικό τους βρίσκεται σε απόλυτη συμφωνία με την ισχύουσα νομοθεσία και ότι (εφόσον συχνά η ύπαρξη τους συνεχίζεται "στο διηνεκές") υπάρχουν οι κατάλληλοι μηχανισμοί που εγγυώνται τη διαδοχή σε επίπεδο διοίκησης και ότι τέλος η περιουσία τους επαρκεί για την επίτευξη των στόχων τους. Π. 9 Στις χώρες με εθιμικό δίκαιο, δεν προβλέπεται κάποια ειδική μορφή εταιρείας ούτε για τα σωματεία ούτε ιδρύματα. Αντίθετα, οι για οργανώσεις που επιδιώκουν την ευκολία ή την προστασία που προσφέρει η εταιρική μορφή μπορούν να επιλέξουν ανάμεσα σε διάφορες μορφές εταιρείας ανάλογα με τον τους. Η τομέα συνηθέστερη η είναι επονομαζόμενη εταιρεία περιορισμένης ευθύνης με εγγύηση limited by guarantee) - (company για μη κερδοσκοπική πρόκειται δραστηριότητας υπόκεινται μορφή τα σε με πράξη σπάνια) ιδρυμάτων των σωματείων εταιρεία - αλλά υπάρχουν και άλλες δυνατές μορφές όπως η στεγαστικό σωματείο (housing association) ή η (friendly αλληλοβοήθειας ένωση society). Υπάρχουν επίσης (αν και παραδείγματα σχετικά φιλανθρωπικών και σωματείων που απόκτησαν εταιρική μορφή του ειδική κοινοβουλίου ή με βασιλικό διάταγμα. 11. 10 Η απόκτηση εταιρικής μορφής είναι δυνατή οπουδήποτε, με τον ένα ή με τον άλλο τρόπο, αλλά η νομική ικανότητα δεν είναι πάντα η ίδια. Σε ορισμένα κράτη μέλη η νομική ικανότητα είναι πράγματι απεριόριστη (εφόσον βέβαια η σχετική οργάνωση ενεργεί σύμφωνα με το καταστατικό της). Σε άλλα κράτη μέλη, όμως, ούτε τα σωματεία ούτε τα ιδρύματα μπορούν να λάβουν δωρεές και κληροδοτήματα ή να αποκτήσουν ακίνητη περιουσία χωρίς τη ρητή άδεια της αρμόδιας δημόσιας αρχής. ïhll Αποκλίνεις υπάρχουν χαι στο δύσκολα ζήτημα του βαθμού στον οποίο τα σωματεία και τα ίδρύματα (άλλα, τα σωματεία) μπορούν να συμμετέχουν στην οικονομική δραστηριότητα χωρίς αυτό να συνεπάγεται απώλεια των φορολογικών προνομίων τους. Σε όλα τα κράτη μέλη, επιτρέπεται οικονομικής κάποιος δραστηριότητας και ο κανόνας που ισχύ£ΐ η δραστηριότητα αυτή οεν πρέπει να αποτελεί frçv κύοια δραοτηριότητα του σωματίου με την έννοια ότι δεν πρέπει να διεξάγεται ανεξάρτητα αλλά πίάντα Os αυν&υαομό με κάποιο μη κερδοσκοπικό σκοπό και πρέπει να είναι ουμΑλκοωματίκι! των ατόχων του δηλαδή πρέπει να συνδέεται άμεοΆ μετους οτόχους του σωματείου και όχι απλά και μόνο να προορίζεται για γενικής οικονομικής θέσης της οργάνωσης. Με βάση πάντα το μη κερδοσκοπικό χαρακτήρα, σύμφωνα με τον οποίο λειτουργούν τα σωματεία, οποιαδήποτε κέρδη προκύπτουν από την δραστηριότητα πρέπει, ψυσικά* να επενδύονται για τη βελτίωση οικονομική ιδιαίτερα βαθμός γενικά: είναι όλα της ότι 32 την επίτευξη των στόχων του σωματείου, Ζε ορισμένες νομοθεσίες, Êtvot δυνατό ένα σωματείο ή ένα ίδρυμα να συμπληρώνει το εισόδημα του δημιουργώντας ή αποκτώντας μια εξ' ολοκλήρου αυτόνομη εμ&ορική ε^χ^ρηση* η οποία στη συνέχεια διαρι£Εξ£* *<* έοοδά της στο αωματείο στην οποία ανήκει, Όσον αφορά τους κανόνες του ανταγωνισμού, θα εφαρμοστούν όλοι λαμβανομένων των ιδιαιτεροτήτων του τομέα. υπόψη Φορολογία και που άλλες θεωρούνται UA1 Όλα m κράτη μέλη επιτρέπουν cte ορισμένα σωματεία - και γενικά σε ότι έκανες προωθούν κοινωφελείς σκοπούς - κάποιες ελαφρυνθείς από την άμεαη φορολογία ete με την απαλλαγή τους από φόρους που επιβάλλονται αε εταίρας μορφέας κερσοοκο3τικών επιχειρήσεων ή με την $ϊ$ολή χαμηλότερου θυνιελ$θτή mé ώΐνον που ισχύει για τις εταιράες ή iê&$ με τη θέαπιαη ενός ελάχιστου δίΟόοήματος κάτω του οποίου δεν ε3ϊ4$άλλονται φόρο^ Αυτές οι μορφές δεν «φορολογικής αναιρούν ύ^χρεωτικά η μία την άλλη* Είναι atiBovov τα σωματεία &ου απαλΜασονται από τη φορολογία &αυ επψάλλεται στις εταέρ&ες να &ρεπ&ι> αντ'αυτού* να καταβάλλουν φόρο εισοδήματος, Οριομένα κράτη μέλη επιτρέπουν τη μερική ή #λήρη απαλλαγή mté φόρους ακίνητες περιουσίας &ου ανφίει ατα α^ματεία ή τα ιδρύματα ή κατέχεται tmù αυτ4 Επιπλέον, m σπάνιες περιπτώοει^, μΐίορ^ί να υπάρχει δυνατότητα για μερική φορολογική ελάφρυνση όσον αφορά το φόρο μισθωτών υπηρεσιών. ελάφρυνσης και των 11. 13 Παρόλο που η αρχή της φορολογικής ελάφρυνσης υπέρ των σωματείων ιδρυμάτων αναγνωρίζεται γενικώς, δεν συμβαίνει το ίδιο και με τον τρόπο που εφαρμόζεται στα διάφορα κράτη μέλη, ο μεγάλες αποκλίσεις, όπως άλλωστε και ο βαθμός φορολογικής ελάφρυνσης που με παραχωρείται σε οργανώσεις δραστηριότητες. Σε διαφορετικές παρουσιάζει οποίος 33 δραστηριότητες ορισμένες νομοθεσίες, τα σωματεία και τα ιδρύματα υπόκεινται, κατ' αρχήν, στο ίδιο φορολογικό καθεστώς που ισχύει για τις εταιρείες και δεν έχουν καμία ελάφρυνση από την άμεση φορολογία εκτός και αν τους ειδικό φορολογικό αναγνωρίζεται καθεστώς (είτε από το νόμο, για τις ιδιαίτερες της οργάνωσης, είτε μεμονωμένα από την αρμόδια αρχή). Σε άλλες νομοθεσίες (και ιδιαίτερα σε αυτές που ορίζουν ότι τα σωματεία και τα ιδρύματα εξυπηρετούν το δημόσιο συμφέρον) οι ελαφρύνσεις φορολογικές παραχωρούνται αυτοδικαίως αλλά το δικαίωμα αυτό μπορεί να χαθεί στην περίπτωση που το σωματείο θεωρηθεί ότι διεξάγει εμπορική ή κερδοσκοπική δραστηριότητα πέραν των ορίων που επιτρέπει η νομοθεσία ή η νομολογία. Υπό το συνθήκες προνομιακό φορολογικό καθεστώς της οργάνωσης μπορεί να καταργηθεί εντελώς. Σε άλλες περιπτώσεις, η φορολογική ελάφρυνση μπορεί να καταργηθεί μόνο όσον αφορά τις δραστηριότητες θεωρούνται κερδοσκοπικές. αυτές, που τις 11. 14 Εκτός από αυτές τις διαφορές όσον αφορά την ακολουθούμενη προσέγγιση, υπάρχουν σημαντικές παραλλαγές στον τρόπο με τον οποίο τα κράτη μέλη καθορίζουν το πεδίο δραστηριότητας που θεωρούν ότι το δημόσιο συμφέρον. εξυπηρετεί Υπάρχουν, σημαντικές επομένως, αποκλίσεις ως προς την έκταση της ελάφρυνσης για την φορολογικής οποία τα σωματεία και τα ιδρύματα που εργάζονται σε διαφορετικούς τομείς είναι επιλέξιμα. Ορισμένες νομοθεσίες δίνουν πολύ γενικούς και ευρείς ορισμούς όσον αφορά το πεδίο της κοινωφελούς δραστηριότητας βάσει του οποίου καθορίζεται η και φορολογική περιλαμβάνουν, για παράδειγμα, όλες τις δραστηριότητες που εξυπηρετούν το δημόσιο συμφέρον. Οι νομοθεσίες αυτές συνήθως παραχωρούν πλήρη απαλλαγή σε όλες τις οργανώσεις που καλύπτουν αυτό το ευρύ κριτήριο. Αλλα κράτη μέλη υιοθετούν μια πολύ πιο περιοριστική προσέγγιση. Σε για κάποιο ελάφρυνση κράτος μέλος, σ' σε για μια όλες μόνο μόνο ορισμένα ελαφρύνσεις παράδειγμα, παραχωρούνται ένα περιορισμένο αριθμό μεμονωμένων οργανώσεων που ορίζονται από το νόμο. Εξάλλου, άλλα κράτη μέλη εφαρμόζουν περιοριστική μια προσέγγιση σε συνδυασμό με μια άλλη προσέγγιση που συνιστά διακριτική μεταχείριση είδη οργανώσεων. Στα κράτη αυτά πολύ επομένως, περιορισμένη ελάφρυνση μπορεί να χορηγηθεί μη κερδοσκοπικές ενώ πληρέστερη φορολογική απαλλαγή παραχωρείται μόνο σε οργανώσεις που δραστηριοποιούνται σ' ένα περιορισμένο αριθμό τομέων - όπως, ο τομέας της υγείας, του πολιτισμού, ή των κοινωνικών υπηρεσιών - και υπόκεινται σε αυστηρές διοικητικές και λογιστικές απαιτήσεις. Αυτού του το φορολογικό καθεστώς είδους επίσης στη διακριτική υπόκειται ευχέρεια και διοικητικών των πολιτικών αρχών και σε ορισμένα κράτη μέλη παραχωρείται όλο και σπανιότερα. οργανώσεις τις Φορολογικές ελαφρύνσεις υπέρ των δωρητών 11. 15 Όλα τα κράτη μέλη παραχωρούν κάποιες φορολογικές ελαφρύνσεις σε όσους κάνουν δωρεές σε σωματεία ή ιδρύματα είτε πρόκειται για ιδιώτες ή για εταιρείες ή άλλους οργανισμούς. Οι ελαφρύνσεις παραχωρούνται έως ένα ανώτατο όριο για ένα φορολογικό έτος ή, διαφορετικά, έως ένα ανώτατο ποσοστό του ακαθάριστου ή καθαρού δωρητή. Οι εισοδήματος του διατάξεις που για τις εταιρείες, είναι συνήθως παρόμοιες: φορολογικές ελαφρύνσεις έως ένα ανώτατο ποσό ή έως ένα ανώτατο ποσοστό του ακαθάριστου ή καθαρού επιχείρησης. της εισοδήματος Μπορούν επιβληθούν επίσης να κατώτατα ποσά ή ποσοστά και, όσον αφορά η τις τον επιτρεπόμενη υπολογισμό του ανώτατου ορίου δωρεάς μπορεί να είναι ο κύκλος εργασιών και όχι τα κέρδη. επιχειρήσεις, ισχύουν βάση για 34 κράτη κριτήρια: μέλη 11. 16 Ορισμένα παραχωρούν φορολογικές ελαφρύνσεις σε όσους κάνουν δωρεές σε κάποιο σωματείο ή ίδρυμα με κοινωφελή σκοπό γενικά. Σε άλλα κράτη μέλη, αντίθετα, εφαρμόζονται οι αυστηρότερα φορολογικές ελαφρύνσεις, συνήθως, παραχωρούνται μόνο για δωρεές που οργανώσεις γίνονται που σε ειδικό φορολογικό απολαμβάνουν καθεστώς. Πράγματι, στα εν λόγω κράτη μέλη, τα σωματεία που δεν έχουν ειδικό φορολογικό καθεστώς κανονικά δεν μπορούν να λαμβάνουν δωρεές (βλέπε παράγραφο 5. 10). Στις νομοθεσίες στις οποίες τα σωματεία ή τα συνήθως περιορισμένη νομική ικανότητα, τα σωματεία που έχουν το δικαίωμα να λαμβάνουν δωρεές μπορεί, παρόλ" αυτά, να πρέπει να διαθέσουν ή πουλήσουν τη δωρεά ή την ιδιοκτησία μέσα σε μια καθορισμένη χρονική περίοδο. Σε ορισμένα κράτη μέλη το σωματείο ή το ίδρυμα μπορεί να φορολογηθεί για τη συγκεκριμένη δωρεά. ιδρύματα έχουν τα να τόσο μέλη συχνά κράτη ίδρυμα 11. 17 Τα έχουν διαφορετικούς κανονισμούς όσον κληροδοτήματα. Σε αφορά ορισμένα κράτη μέλη οι πολίτες είναι ελεύθεροι κληροδοτήσουν ολόκληρη την περιουσία τους ή μέρος της σε ένα σωματείο ή ίδρυμα της επιλογής τους και, παρόλο που δεν συμβαίνει όσο παλαιότερα, πολλοί εξακολουθούν να το κάνουν. Μπορούν επίσης να δημιουργήσουν ένα νέο φορέα - συνήθως - με κάποιο φιλανθρωπικό σκοπό. Συνήθως, αυτές οι εκ διαθήκης δωρεές υπέρ ιδρύματος σωματείου ή απαλλάσσονται από όλους τους φόρους τόσο όσον αφορά το δωρητή όσο και τον αποδέκτη της δωρεάς. Πάντως, στις χώρες στις οποίες τα ιδρύματα έχουν σωματεία και τα περιορισμένη ικανότητα, ένα μπορούν κληροδότημα που αποτελεί σημαντικό μέρος ακίνητης περιουσίας μόνον εφόσον λάβουν ειδική άδεια από τις αρχές. Η κληροδοσία ακίνητης περιουσίας μπορεί να αποβεί ακόμα αποδεχθούν νομική να τους Προφανώς, δραστηριότητες μπορούσε εντύπωση προϋποθέσεις που διασφαλίζουν ότι οι απαλλασσόμενες οργανώσεις είναι καλή τη πίστη μη κερδοσκοπικές και οι δεν επηρεάζουν την ανταγωνιστική θέση εμπορικών των φορολογούμενων η επιχειρήσεων. δυνατότητα να επιβάλουν τα κράτη μέλη τους όρους χορήγησης των να θα απαλλαγών ότι την δημιουργήσει υπάρχει ευρύ φάσμα παραλλαγών στον των τρόπο αντιμετώπισης σωματείων αλλά στην πράξη, με ελάχιστες εξαιρέσεις, όλα τα κράτη μέλη φαίνεται ότι έχουν εφαρμόσει τις απαλλαγές που καθορίζονται στο άρθρο 13. 11. 19 Εκτός από τις απαλλαγές που αναφέρονται παραπάνω, ορισμένα κράτη μέλη επιβάλουν μηδενικό συντελεστή για ορισμένες υπηρεσίες. Μια τέτοια δυνατότητα μπορεί να ωφελήσει τις μη κερδοσκοπικές οργανώσεις εφόσον τους επιτρέπει να ζητήσουν την επιστροφή του φόρου που πληρώθηκε κατά το προηγούμενο στάδιο. που πιο περίπλοκη λόγω των αυστηρών τις διατάξεων της κληρονομικές απαίτησης αποθεματοποίησης σημαντικών κεφαλαίων προκειμένου να γίνει δυνατή η σύσταση ιδρύματος. διέπουν ή σχέσεις Έμμεσοι φόροι συμφέροντος". νοσοκομειακής 11. 18 Σύμφωνα με το άρθρο 13(A)(1) της Έκτης Οδηγίας 77/388/ΕΟΚ της 17ης Μαΐου 1977 , τα κράτη μέλη απαλλάσσουν από την υποχρέωση καταβολής ΦΠΑ τις οργανώσεις που ασκούν "ορισμένες δραστηριότητες Οι γενικού δραστηριότητες αυτές περιλαμβάνουν υπηρεσίες και ιατρικής περίθαλψης, αγαθά και υπηρεσίες που συνδέονται στενά με την κοινωνική πρόνοια και την κοινωνική ασφάλιση, την προστασία των παιδιών ή των νέων, την εκπαίδευση και τηννκατάρτιση νέων κ. ο. κ. 12 Πολλά σωματεία και ιδρύματα ασχολούνται, φυσικά, αποκλειστικά και μόνο με την παροχή παρόμοιων υπηρεσιών και οι δραστηριότητες τους απαλλάσσονται του ΦΠΑ μέσω προηγούμενης του κράτους στο οποίο εδρεύει η εν λόγω οργάνωση, δηλαδή απαλλάσσονται από υποβολής υποχρέωση δηλώσεων ΦΠΑ, επιβολής ΦΠΑ στους πελάτες τους ή πληρωμής ΦΠΑ από τους ίδιους. Επιπλέον, σΣύμφωνα με το άρθρο 13(A)(2) τα κράτη μέλη παραχωρήσουν μπορούν από οποιαδήποτε τις σε απαλλαγές προαναφερόμενες οποιαδήποτε οργάνωση (εκτός από τους οργανισμούς δημοσίου δικαίου) ορισμένες εφόσον αναγνώρισης πληρούνται την να την εναρμόνιση Είναι γναχιτή ως η "Έκτη Οδηγία", η των οποία διέπει νομοθεσιών των κρατών μελών όσον αφορά τους φόρους κύκλου εργασιών και θεσπίζει ένα κοινό σύστημα ΦΠΑ και μια ομοιόμορφη βάση για τον υπολογισμό του. Οι απαλλαγές αυτές υπόκεινται σε κάποιους περιορισμούς (βλέπε άρθρα 13. Α. 1β), η), θ),ι)) και δεν χορηγούνται αυτομάτίυς. 35 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ III. ΤΟ ΝΟΜΙΚΟ ΚΑΙ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΩΝ ΣΩΜΑΤΕΙΩΝ/ΕΝΩΣΕΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΙΔΡΥΜΑΤΩΝ ΒΕΛΓΙΟ ΣΩΜΑΤΕΙΑ/ΕΝΩΣΕΙΣ ΝΟΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ 1. Νομική αναγνώριση του δικαιώματος του συνεταιρίζεσθαι: - Υπάρχει Αναθεωρημένου Συντάγματος 1994. Αρθρο 27 του του 2. 0ρισμός που δρουν κοινοπραξία Σωματείο υπό τη στενή έννοια είναι μια ορισμένων μαζί ανθρώπων διαθέτοντας από κοινού κάποια υλικά μέσα με σκοπό άλλο από την παραγωγή ή διανομή κέρδους. (Το σωματείο εμπεριέχει την έννοια μιας κάποιας μονιμότητας της κοινής ζωής και δράσης). 3. Ελάχιστος αριθμός ιδρυτών Τρεις (για τις ASBL). Δύο βελγικού ή αλλοδαπού δικαίου) (για τα Διεθνή Σωματεία 4. Κυριότερα είδη σωματείων Εν τοις πράγμασι σωματείο (που δεν εμπίπτει σε κανένα από τα είδη που προβλέπει ο νομοθέτης, χωρίς νομική προσωπικότητα) ASBL - Association sans but lucratif (Μη κερδοσκοπικό Σωματείο) που ορίζεται από τον νόμο της 27ης Ιουνίου 1921 ως οργανισμός που δεν ή επιδίδεται βιομηχανικές σε εμπορικές δραστηριότητες, ή δεν επιδιώκει υλικό κέρδος στα μέλη του. εξασφαλίσει να Διεθνής Ένωση δυνάμει του Βελγικού δικαίου (Association Internationale de droit belge) που περιορίζεται σε φιλανθρωπικό, σωματεία θρησκευτικό, επιστημονικό, καλλιτεχνικό ή εκπαιδευτικό σκοπό (νόμος της 25ης Οκτωβρίου 1919). με Διεθνής Ένωση δυνάμει αλλοδαπού δικαίου (Association Internationale de droit étranger) με τους ίδιους σκοπούς όπως και τα Διεθνή Σωματεία Βελγικού δικαίου (πρβλ. άρθρο 8 του νόμου της 25ης Οκτωβρίου 1919 που επιτρέπει σε Διεθνές Σωματείο με έδρα στο να ανοίξει εξωτερικό γραφείο στο Βέλγιο). 5. Απαιτήσεις σχετικά με την ιθαγένεια των μελών εγγεγραμμένοι ASBL: τα 3/5 πρέπει να είναι Βέλγοι υπήκοοι ή κάτοικοι (εγκατεστημένοι και στο Βέλγιο) διαφορετικά, το σωματείο δεν μπορεί να του προσωπικότητα έναντι τρίτων, οι οποίοι όμως έχουν το δικαίωμα να την επικαλεστούν εναντίον του· επικαλεστεί νομική την Διεθνής Ένωση (Βελγικού δικαίου): τουλάχιστον ένα μέλος της διοίκησης πρέπει να είναι βέλγος υπήκοος, κανένας όρος δεν υπάρχει για τα μέλη· Διεθνής Ένωση (αλλοδαπού δικαίου): καμία. 6. Κτήση της νομικής προσωπικότητας του ASBL: με δημοσίευση των και καταστατικού, καθώς ονομάτων και διευθύνσεων το>ν μελών της διοίκησης του σωματείου στα παραρτήματα του "Moniteur" (Βελγική Εφημερίδα Κυβερνήσεως). 36 οποίου δημοσιεύεται Διεθνής Ένωση (Βελγικού δικαίου): με Βασιλικό διάταγμα (απόσπασμα του στο "Moniteur")· επίκληση της νομικής προσωπικότητας έναντι τρίτων δέκα ημέρες μετά τη δημοσίευση του καταστατικού των ονομάτων, των επαγγελμάτων και των διευθύνσεων των μελών της διοίκησης στα παραρτήματα του "Moniteur". καθώς και Διεθνής Ένωση (αλλοδαπού δικαίου): νομικής της επίκληση προσωπικότητας έναντι τρίτων δέκα ημέρες μετά τη δημοσίευση του καταστατικού στα παραρτήματα του "Moniteur", καθώς και στοιχείων παρόμοιων με αυτά που απαιτούνται για τα Διεθνή Σωματεία Βελγικού Δικαίου (συμπεριλαμβανομένης της διεύθυνσης του γραφείου στο Βέλγιο). Για τη δημοσίευση αυτή απαιτείται προηγούμενη "αναγνώριση" από την κυβέρνηση. 7. Νομική ικανότητα τα των είδη -Ακίνητη περιουσία: Όλα σωματείων περιορίζονται στην μόνιμη ιδιοκτησία μόνο της ακίνητης περιουσίας που είναι εντελώς αναγκαία για την εκπλήρωση τους (επέκταση της νομικής ικανότητας για τις πανεπιστημιακές σχολές Notre- Dame de la Paix της Namur και Saint Louis των Βρυξελλών). σκοπών των ι -Δωρεές: ASBL: οι δωρεές κινητών αξιών (συμπεριλαμβανομένων χρημάτων) ύψους μεγαλύτερου των 400. 000 Βελγικών φράγκων και οι δωρεές ακινήτων πρέπει να εγκρίνονται με Βασιλικό διάταγμα. Διεθνής Ένωση: η αποδοχή κάθε δωρεάς (οποιασδήποτε αξίας) πρέπει να εγκρίνεται με Βασιλικό διάταγμα. Δεν υπόκεινται σε έγκριση: αγαθά που μεταβιβάζονται σε μια ASBL από άλλη ASBL για τη διευκόλυνση της άσκησης παρόμοιας δραστηριότητας 37 με αυτή του σωματείου που κάνει τη δωρεά, δωρεές που χορηγούνται από δημόσιους οργανισμούς σε μια ASBL, έσοδα εράνων,κτλ. 8. Καταστατικό ASBL: απαίτηση γραπτής πράξης ιδιωτικό έγγραφο), η (επίσημο ή να περιλαμβάνει οποία πρέπει ορισμένες υποχρεωτικές αναφορές, όπως ο σκοπός σύστασης του σωματείου(άρθρο 2 του νόμου 1919). Διεθνής Ένωση (Βελγικού δικαίου): ισχύει ό,τι και για τις ASBL (πρέπει να αναφέρεται το καταστατικό που περιγράφεται στο άρθρο 2 του νόμου 1919). Διεθνής Ένωση (αλλοδαπού δικαίου): όπως και για τη Διεθνή Ένωση (Βελγικού δικαίου) καθώς και διεύθυνση του γραφείου στο Βέλγιο· κατά τα άλλα μπορεί να ασκεί στο Βέλγιο όλα τα δικαιώματα που της παρέχει η εθνική της νομοθεσία. 9. Απαιτήσεις εγγραφής Καμία, αλλά βλέπε απαιτήσεις δημοσίευσης παραπάνω (παράγραφος 6). Το Υπουργείο Δικαιοσύνης τηρεί κατάλογο διεθνών σωματείων. ΙΟ. Εμπορική δραστηριότητα Ασαφές. Στη θεωρία δεν επιτρέπεται, αλλά στην πράξη είναι αποδεκτή εφόσον δεν αποτελεί την κύρια δραστηριότητα του σωματείου(δηλαδή δεν εκτελείται προς το δικό του συμφέρον αλλά για μη κερδοσκοπικό σκοπό) και είναι επικουρική ως προς το βασικό στόχο της. ότι συνδέεται άμεσα με τους στόχους του σωματείου και δεν προορίζεται απλώς της οικονομικής θέσης του σωματείου και τα τυχόν κέρδη διατίθενται για τους σκοπούς του σωματείου. ) (Επικουρική βελτίωση σημαίνει για τη 11. Τύχη της περιουσίας σε περίπτωση διάλυσης Σε περίπτωση διάλυσης η περιουσία πρέπει να διατεθεί για ανιδιοτελείς σκοπούς τους οποίους προβλέπει συνήθως το καταστατικό. ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ ΕΜΜΕΣΟΙ ΦΟΡΟΙ 12. Αρθρο 13 της 6ης Οδηγίας Φ. Π. Α. Όλες οι απαλλαγές που ισχύουν για τα σωματεία κατ'εφαρμογήν του άρθρου 13 έχουν τεθεί σε εφαρμογή. Οι οργανώσεις πρέπει να πληρούν τα κριτήρια που καθορίζονται στο άρθρο 13(A)(2)(a). 13. Αλλες ειδικές απαλλαγές Όχι. Ένας χαμηλότερος συντελεστής (6%) εφαρμόζεται στα οχήματα για τη μεταφορά ατόμων με ειδικές ανάγκες, ασθενών, τραυματιών ή τυφλών, στις ημερήσιες ή εβδομαδιαίες εκδόσεις γενικής στα ενημέρωσης ". προϊόντα ανάκτησης". και 14. Μηδενικός συντελεστής Όχι. ΑΜΕΣΟΙ ΦΟΡΟΙ 15. Γενικά Α. Φόρος εισοδήματος Κατά κανόνα, τα σωματεία δεν υπόκεινται στο φόρο εισοδήματος εταιρειών εκτός αν θεωρείται ότι ασκούν εμπορική/κερδοσκοπική δραστηριότητα εκτός των ορίων που καθορίζονται από το νόμο (άρθρο 182 Φορολογίας του Εισοδήματος - Code des Impots sur les Κώδικα 38 υπόκεινται Revenus - CIR) ή τη νομολογία. Ta σωματεία στον, ευνοϊκότερο, φόρο των νομικών προσώπων (CIR άρθρα 220 έως 226), συμπεριλαμβανομένου κυρίως του του φόρου φόρου από υπεραξίας εκχώρηση, καθώς και του φόρου εκτός αν το κτίριο περιουσίας χρησιμοποιείται για θρησκευτικό, εκπαιδευτικό, ιατρικό, κοινωνικό ή φιλανθρωπικό σκοπό. προερχομένης εισοδήματος, Β. Αλλοι φόροι ένας Καταβάλλεται "αντισταθμιστικός φόρος κληρονομιάς" ύψους 0,17% επί της συνολικής περιουσίας του σωματείου στο Βέλγιο. Ο φόρος επί δωρεάς σε βελγικό σωματείο μειώνεται σε 8% (ή 1,1% αν ο δωρητής είναι μια άλλη ASBL ή Διεθνές Σωματείο, ένα αναγνωρισμένο ταμείο αλληλασφάλισης, ένα ίδρυμα κοινής επαγγελματικό ένα ωφελείας ή δικαιώματα Τα σωματείο). των κληρονομιάς κληροδοτημάτων των σωματείων μειώνονται σε 8,8%. επί υπέρ 16. Αναγνώριση φορολογικούς σκοπούς σωματείων για Ο Κώδικας για το φόρο εισοδήματος (CIR άρθρο 104, εδάφια 1, 3 έως 5) επιτρέπει τη φορολογική έκπτωση των δωρεών που γίνονται σε ορισμένους φορείς και οργανισμούς - που έχουν συσταθεί κυρίως με τη μορφή σωματείων ή ιδρυμάτων - στους οποίους έχει χορηγηθεί αναγνώριση δια νόμου ή με Υπουργικό ή Βασιλικό διάταγμα. Η αναγνώριση με διάταγμα ισχύει για τρία έτη (το πολύ) με Οι δυνατότητα αναγνωρισμένοι φορείς κατά κανόνα φόρους απαλλάσσονται υπεραξίας από εκχώρηση και φόρους περιουσίας. Σε μερικές περιπτώσεις απαιτούνται ρητές εγκρίσεις για την αποδοχή εκπτώσιμων από αναγνωρισμένους φορείς που έχουν συσταθεί με τη μορφή σωματείων ή από προερχομένης ανανέωσης. δωρεών ιδρυμάτων παραπάνω). (πρβλ σημείο 7 20. Δωρεές από εταιρείες 17. Κριτήρια αναγνώρισης να διαθέτει Για να αναγνωριστεί ένας φορέας πρέπει νομική προσωπικότητα, να μην επιδιώκει την σε κερδοσκοπία επίπεδο ούτε επίπεδο των διοίκησης ούτε στο καταθέσει μελών να του, λογαριασμούς, ασκεί δραστηριότητες σε ολόκληρη τη χώρα ή σε μια πολιτισμική κοινότητα, να θέσει τον κατάλογο δωρητών στη διάθεση της εφορίας για έλεγχο και οι μην δαπάνες διοικητικές του το υπερβαίνουν προϋπολογισμού του. να 20% να 18. Κατάλληλοι αναγνώριση σκοποί για την δια από τους τομέα φορείς νόμου, Εκτός που οι αναγνωρίζονται αναγνωρισμένοι οργανισμοί πρέπει να ασκούν τις δραστηριότητες τους στον πολιτιστικής της προώθησης (βιβλιοθήκες, μη κρατικό ραδιόφωνο και τηλεόραση, μουσεία, αθλητικά σωματεία και οργανισμοί τουρισμού της της επιστημονικής υποστήριξης της ανάπτυξης ή της κοινωνικής δράσης. αναψυχής), έρευνας, και 19. 1διωτικές δωρεές της καθεστώς αναγνωρισμένων Το φορολογικής έκπτωσης αφορά μόνο τις δωρεές φορέων υπέρ των (συμπεριλαμβανομένων σωματείων και ιδρυμάτων). των Φορολογική έκπτωση έως 10% του συνολικού φορολογητέου εισοδήματος μέχρι του ορίου των 10 εκατομμυρίων Βελγικών Φράγκων (με τιμαριθμική αναπροσαρμογή). Δωρεές σημαντικών έργων τέχνης σε μουσεία μπορούν να εκπέσουν έπειτα από Κρατική εκτίμηση. της καθεστώς αναγνωρισμένων Το φορολογικής έκπτωσης αφορά μόνο τις δωρεές φορέων υπέρ των (συμπεριλαμβανομένων σωματείων και ιδρυμάτων). των Φορολογική έκπτωση έως 5% του καθαρού εκμετάλλευσης μέχρι του ορίου των 20 εκατομ. Βελγικών (χωρίς τιμαριθμική αναπροσαρμογή). Φράγκων κέρδους ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΙ ΚΑΙ ΕΛΕΓΧΟΣ να μορφές Γενικά, σωματείων 21. Βλέπε παράγραφο 17 παραπάνω για τα αναγνωρισμένα σωματεία. Οι άλλες δεν παρουσιάζουν υποχρεούνται λογαριασμούς. ασκείται εσωτερικός έλεγχος από τα μέλη και εξωτερικός από τις εφοριακές αρχές. Για να λάβουν έγκριση δωρεάς με Βασιλικό διάταγμα, οι ASBL πρέπει ωστόσο να έχουν καταθέσει τους ετήσιους λογαριασμούς τους από την ημερομηνία ή σύστασης τουλάχιστον κατά τα τελευταία 10 έτη αστικού στη δικαστηρίου όπου μπορεί να τους συμβουλεύεται κάθε ενδιαφερόμενος. γραμματεία τους του ΙΔΡΥΜΑΤΑ ΝΟΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ 22. Ελευθερία σύστασης και καταστατικό Δεν υπάρχει: απαιτείται έγκριση των δημόσιων αρχών για τη σύσταση και το Βασιλικό διάταγμα. Το καταστατικό καθώς και τα ονόματα και οι διευθύνσεις των μελών της διοίκησης πρέπει να δημοσιευτούν στα παραρτήματα του του "Moniteur". να επίσης καταστατικού πρέπει εγκρίνεται και να δημοσιεύεται. αλλαγή Κάθε 23. Ορισμός 39 για τους 29. Το Κράτος έχει καθήκον να διασφαλίσει ότι τα κεφάλαια του ιδρύματος διατίθενται προς τους σκοπούς οποίους δημιουργήθηκε. Όλα τα ιδρύματα πρέπει να συντάσσουν λογαριασμούς και προϋπολογισμό ετησίως και να τους παρουσιάζουν στην αρμόδια αρχή εντός δύο μηνών από τη σύνταξη δύο τους. Και δημοσιεύονται στα παραρτήματα του "Moniteur". Με της εισαγγελίας το δικαστήριο μπορεί να απαλλάξει από τα καθήκοντα τους τα μέλη της διοίκησης που είναι ένοχα για απάτη ή κακή διαχείριση. Νέα μέλη διοίκησης διορίζονται σύμφωνα με το καταστατικό ή με αίτημα του δικαστηρίου από την αρμόδια αρχή. αίτημα οι Αμετάκλητη διάθεση περιουσίας για ακόλουθους έναν τους από σκοπούς: κοινωφελείς θρησκευτικός, φιλανθρωπικός, επιστημονικός, ή εκπαιδευτικός. Δεν υπάρχουν μέλη (άρθρα 27 και επόμ. του νόμου της 27ης Ιουνίου 1921). καλλιτεχνικός 24. Απαιτήσεις ιθαγένεια σχετικά με την Δεν υπάρχουν για τα μέλη της διοίκησης αλλά η έδρα και η κεντρική διοίκηση πρέπει να είναι στο Βέλγιο. 25. Κτήση προσωπικότητας της νομικής (απόσπασμα Με Βασιλικό διάταγμα έγκρισης του του καταστατικού οποίου δημοσιεύεται στο "Moniteur") και δημοσίευση του καταστατικού στα παραρτήματα του "Moniteur" (μπορεί να γίνει αναδρομικά στη συστατική πράξη). 26. Νομική ικανότητα Πρβλ ASBL (σημείο 7 παραπάνω). 27. Τύχη της περιουσίας σε περίπτωση διάλυσης Σε περίπτωση διάλυσης, η περιουσία τους πρέπει να διατεθεί από το εκκαθαριστές διορίζει δικαστήριο όπως προβλέπει το καταστατικό του ιδρύματος, ή για σκοπούς δυνατόν πλησιέστερους του σκοπού σύστασης. που όσο το ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ 28. Όπως και για τα αναγνωρισμένα σωματεία. ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΙ ΚΑΙ ΕΠΟΠΤΕΙΑ 40 ΔΑΝΙΑ ΣΩΜΑ Τ ΕΙ Α / ΕΝΩΣΕΙΣ ΝΟΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ 1. Νομική δικαιώματος του συνεταιρίζεσθαι αναγνώριση του Υπάρχει - δυνάμει του Συντάγματος 2. 0ρισμός Δεν υπάρχει: τα σωματεία δεν είναι κερδοσκοπικές" απαραίτητα οργανώσεις. "μη 3. Ελάχιστος αριθμός ιδρυτών Δεν ορίζεται 4. Είδη σωματείων Ένα μόνο 5. Απαιτήσεις σχετικά με την ιθαγένεια των μελών Καμία - οποιοσδήποτε (νομικό ή φυσικό πρόσωπο) κατοικεί μονίμως στη Δανία μπορεί να συστήσει σωματείο. 6. Κτήση της νομικής προσωπικότητας Ναι - με απόφαση των μελών. Η νομική προσωπικότητα αποκτάται μόλις το καταστατικό και ορίσουν επιτροπή διαχείρισης. (Για τις απαιτήσεις βλέπε παρακάτω. ) τα μέλη υπογράψουν 7. Νομική ικανότητα Απεριόριστη 8. Υποχρεωτικές καταστατικό αναφορές στο το διορισμό Δεν υπάρχουν. Αλλά το καταστατικό των μη εγγεγραμμένων σωματείων πρέπει τουλάχιστον να περιλαμβάνει κανόνες που διέπουν τις σχέσεις μεταξύ των μελών και τις μεθόδους για των οργάνο)ν διαχείρισης τους. Το καταστατικό των εγγεγραμμένων φορέων πρέπει να περιλαμβάνει τις απαιτούμενες από το νόμο διατάξεις - δηλαδή την επωνυμία, την έδρα, τον αριθμό των μελών που είναι επιφορτισμένα με τη διοίκηση του σωματείου και πώς ορίζονται, τους όρους της εισόδου των μελών και τις σχέσεις μεταξύ των μελών, τη λογιστική περίοδο και τη μέθοδο παρουσίασης λογαριασμών κτλ. Κάθε αλλαγή πρέπει να καταχωρείται στο μητρώο. 9. Απαιτήσεις για την εγγραφή Οι ακόλουθες κατηγορίες σωματείων πρέπει να δηλώνονται στο "Μητρώο των Ιδρυμάτων" εντός τριών μηνών από τη δημιουργία τους: σωματεία εργοδοτών· εργατικά συνδικάτα και επαγγελματικά σωματεία που έχουν ως κύριο στόχο τους την προστασία των οικονομικών συμφερόντων της επαγγελματικής ομάδας στην οποία ανήκουν τα μέλη τους· όλες τα σωματεία ιδιωτικού δικαίου με ενεργητικό μεγαλύτερο των 250. 000 DKR (περίπου 31. 000 ECU) εκτός από: - εκείνους που έχουν συνάψει σύμβαση για την εκπλήρωση νομικών υποχρεώσεων κοινωνικής βοήθειας εκ μέρους κοινοτήτων ή νομών· φορείς περιουσίας κάτοχοι που είναι επίσημη συνδεδεμένης με νομικά Εκκλησία αναγνωρισμένα θρησκευτικά σωματεία · ή εκπαιδευτικά ιδρύματα αναγνωρισμένα από το Κράτος υπό την προϋπόθεση ότι οι φορείς αυτοί δεν έχουν άλλες εξουσίες ή στόχους. του Κράτους· την 10. Εμπορική δραστηριότητα 41 παρακάτω) μπορούν Τα σωματεία, όπως και τα ιδρύματα (βλέπε να ασκούν οικονομική δραστηριότητα την από έσοδα αλλά δραστηριότητα υπόκεινται στους ίδιους φόρους με εκείνους που επιβάλλονται εμπορικές εταιρείες. αυτή στις τα 11. Τύχη της περιουσίας σε περίπτωση διάλυσης στο του Ορίζεται σωματείου (βλέπε και παράγραφο 17 παρακάτω). καταστατικό ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ ΕΜΜΕΣΟΙ ΦΟΡΟΙ 12. Άρθρο 13 της 6ης οδηγίας ΦΠΑ Όλες οι απαλλαγές που ισχύουν για τα σωματεία δυνάμει του άρθρου 13 έχουν τεθεί σε εφαρμογή. 13. Αλλες ειδικές απαλλαγές Πωλήσεις μεταχειρισμένων ειδών σε ιδιοκτησίας καταστήματα αναγνωρισμένων και ειδικές εκδηλώσεις που οργανώνονται από αυτές. σωματείων 14. Μηδενικός συντελεστής Εφημερίδες. ΑΜΕΣΟΙ ΦΟΡΟΙ 15. Γενικά σωματεία εργοδοτών, Τα τα συνδικάτα και άλλες επαγγελματικές των οποίων βασικός οργανώσεις είναι η υπεράσπιση των σκοπός συμφερόντων κατηγοριών τα μέλη οικονομικών των επαγγελματικών στις οποίες ανήκουν τους εταίρων) κοινωνικών (σωματεία φορολογούνται δυνάμει του νόμου για το φόρο εισοδήματος. Το ίδιο ισχύει και για τα σωματεία που υπερασπίζονται τα επαγγελματικά και οικονομικά συμφέροντα των μελαΥν τους τα οποία ασκούν δραστηριότητα σχετική με το εμπόριο αγαθών και υπηρεσιών (εμπορικά σωματεία). Η βασική αρχή νόμου αυτού του έγκειται στο ότι τα ιδρύματα και τα σωματεία πρέπει να υπόκεινται στους ίδιους κανόνες με τις ανώνυμες εταιρείες. φορολογικός συντελεστής είναι αυτός που ισχύει και για τις επιχειρήσεις, δηλαδή 34%. Ο Στη φορολογική τους δήλωση, τα σωματεία κοινωνικών εταίρων πρέπει να αναφέρουν μόνο τα εισοδήματα από εργασία, τα έσοδα κεφαλαίου και τα κέρδη τους, ενώ οι συνδρομές των μελών ως φορολογητέο εισόδημα. Τα σωματεία αυτές έχουν δικαίωμα να αφαιρούν στη φορολογική τους δήλωση μόνο τις δαπάνες που έχουν σχέση με το φορολογητέο εισόδημα. θεωρούνται δεν εμπορικά Τα σωματεία φορολογούνται πλήρως όσον αφορά το εισόδημα από εργασία, αλλά τα άλλα φορολογούνται μόνο αν υπερβαίνουν το ποσό των 200. 000 DKR. εισοδήματα Τα τα εμπορικά σωματεία και σωματεία κοινωνικών εταίρων έχουν δικαίωμα να αφαιρούν τα ποσά που έχουν διαθέσει για φιλανθρωπικούς ή ανιδιοτελείς σκοπούς. Επίσης έχουν δικαίωμα να αφαιρούν αποθεματικά τα οποία προορίζουν για τέτοιους σκοπούς. Τα εμπορικά σωματεία δικαιούνται επίσης να αφαιρούν τα ποσά που καταβάλλονται για σκοπούς οι οποίοι συμφωνούν με το κοινωνικό τους αντικείμενο εφόσον ο παραλήπτης των ποσών αυτών υποχρεούται να 42 καταβάλλει τον αντίστοιχο φόρο στη Δανία. Π. Κριτήρια αναγνώρισης (stiftelser εταιρείες σωματεία, και Αλλα ιδρύματα ), που δεν καλύπτονται από το νόμο για το φόρο εισοδήματος, φορολογούνται δυνάμει του νόμου για το φόρο εισοδήματος εταιρειών, άρθρο 1, παράγραφος 1, σημείο 6. Τα σωματεία υποχρεούνται να καταβάλλουν φόρο μόνο για τα επαγγελματικά εισοδήματα. Ομοίως, τα σωματεία δικαιούνται να αφαιρούν μόνο τα λειτουργικά έξοδα που συνδέονται με το φορολογητέο τους επαγγελματικό εισόδημα. τους Επίσης, τα σωματεία δικαιούνται να αφαιρούν ποσά που προορίζονται για την εκπλήρωση σκοπών οι οποίοι συμφωνούν με το κοινωνικό τους αντικείμενο, εφόσον οι σκοποί αυτοί μπορούν ως θεωρηθούν να φιλανθρωπικοί ή ανιδιοτελείς. σωματεία μπορούν αποθεματικά να Τα για δημιουργούν μεταγενέστερη πραγματοποίηση φιλανθρωπικών ή μη κερδοσκοπικών δραστηριοτήτων. Ιό. Αναγνώριση φορολογικούς σκοπούς σωματείων για Δια νόμου ή για τους σκοπούς της λήψης δωρεών ή χορηγιών που μπορούν να εκπέσουν από το φόρο, κατά την κρίση των εφοριακών αρχών. Ξεχωριστοί κατάλογοι των επιλέξιμων φορέων για τη λήψη δωρεών ή χορηγιών εκδίδονται κάθε χρόνο από τις εφοριακές αρχές. Για την καταχώρηση στον έναν ή και στους δύο καταλόγους πρέπει να υποβληθεί αίτηση. Η φοροαπαλλαγή όσον αφορά τα κληροδοτήματα ανήκει στη διακριτική ευχέρεια των εφοριακών αρχών. Για τους σκοπούς αυτούς, στην πράξη, αναγνωρίζονται οι φορείς που απαριθμούνται ως επιλέξιμοι για να λάβουν δωρεές που μπορούν να εκπέσουν από το φόρο. να για διαθέτουν κληροδοτήματα) ή τα Οι φορείς που απολαύουν προσόντα φορολογικών προνομίων συγκροτούνται ως μη κερδοσκοπικά σωματεία ή ιδρύματα. Οι φορείς που αποκλείονται περιλαμβάνουν εκείνους που εκτελούν μόνο πολιτικό έργο. Απαραίτητη προϋπόθεση είναι να χρησιμοποιούνται οι δωρεές (και μόνο τα για φιλανθρωπικούς ανιδιοτελείς σκοπούς προς όφελος μιας αρκετά και μεγάλης οποιοδήποτε πλεόνασμα κατά την εκκαθάριση να διατίθεται σύμφωνα με τις αρχές αυτές. Επιπλέον, ο φορέας πρέπει να εδρεύει στη Δανία (δηλαδή η διοίκηση πρέπει να έχει την έδρα της στη Δανία και οι περισσότερες εργασίες να εκτελούνται εκεί). Φαίνεται ότι οι κανόνες σχετικά με τη λήψη χορηγιών που απαλλάσσονται του φόρου είναι αυστηρότεροι. διαχείρισης πρέπει ατόμων ομάδας 19. 1διωτικές δωρεές του Δωρεές που απαλλάσσονται ενιαίου φόρου μπορούν να γίνουν μόνο σε φορείς που περιλαμβάνονται στον κατάλογο τον οποίο εκδίδουν οι εφοριακές αρχές (βλέπε παραπάνω, παράγραφος 16). Κάθε δωρεά πρέπει να κυμαίνεται από 500 DKR έως 5. 000 DKR το χρόνο. Οι πρώτες 500 DKR δεν εκπίπτουν. Επιπλέον εκπτώσιμες δωρεές μπορούν να γίνουν μέσω συμβολαίων ( συμβατικές χορηγίες) μέχρις ενός ορίου το οποίο είναι ίσο με το 15% του εισοδήματος εργασίας συν των κερδών κεφαλαίου πριν από το φόρο, ή μέχρις ενός μέγιστου ποσού ίσου με 15. 000 DKR (όποιο είναι μεγαλύτερο). Τα συμβόλαια πρέπει κατά κανόνα να έχουν τουλάχιστον δεκαετή διάρκεια. 20. Δωρεές από εταιρείες Όπως και για τις ιδιωτικές δωρεές εκτός του ότι οι δωρεές εκπίπτουν 43 από το φορολογητέο εισόδημα και τα συμβόλαια επιτρέπονται έως ενός μέγιστου ποσού ίσου με το 15% του (ή 15. 000 φορολογητέου κέρδους DKR). ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΙ ΚΑΙ ΕΠΟΠΤΕΙΑ στο πρέπει τίποτε. προβλέπεται 21. Για τα μη εγγεγραμμένα σωματεία δεν Τα εγγεγραμμένα σωματεία πρέπει να συντάσσουν λογαριασμούς, σύμφωνα με την ορθή πρακτική, οι οποίοι εξετάζονται και υπογράφονται από ένα ή περισσότερους ελεγκτές. Οι λογαριασμοί να αυτοί αποστέλλονται Μητρώο Ιδρυμάτων εντός έξι μηνών από το τέλος της λογιστικής περιόδου. Εάν κατά την κατάρτιση των λογαριασμών της το σωματείο έχει ενεργητικό μεγαλύτερο (κατά προσέγγιση) από 380. 000 ECU τουλάχιστον ένας από τους ελεγκτές πρέπει να έχει τα απαιτούμενα επαγγελματικά προσόντα. Στην περίπτωση αυτή ο έλεγχος πρέπει να είναι πλήρης και το σωματείο πρέπει να παρέχει κάθε ελεγκτή. Η διευκόλυνση στον παράλειψη συμμόρφωσης τις με απαιτήσεις εγγραφής ή λογιστικής διαχείρισης τιμωρείται με πρόστιμο. Ο Υπουργός Δικαιοσύνης (ο οποίος είναι αρμόδιος για το Μητρώο) ένα μπορεί σωματείο στο καταστατικό του κάποια διάταξη την οποία θεωρεί αναγκαία και μπορεί να οποιαδήποτε πληροφορία ζητήσει θεωρεί να διαπιστώσει αν τηρείται η νομοθεσία. να απαιτήσει από συμπεριλάβει απαραίτητη για να ΙΔΡΥΜΑΤΑ ΝΟΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ 22. Ελευθερία σύστασης δημιουργηθούν, του με Υπουργείου Δικαιοσύνης, εφόσον το ποσό επαρκεί για τον επιδιωκόμενο σκοπό. έγκριση Για τα ιδρύματα με εταιρική μορφή το προαναφερθέν κεφάλαιο πρέπει να είναι τουλάχιστον 300. 000 DKR. 23. Ορισμός Δεν υπάρχει σε νομοθετική πράξη. Βασικά, διάθεση αγαθών ή κεφαλαίου για την εξυπηρέτηση κάποιου σκοπού ιδρύοντας ένα φορέα με τη δική του νομική προσωπικότητα ο οποίος διοικείται το σύμφωνα καταστατικό του από ένα ανεξάρτητο συμβούλιο. Δεν υπάρχουν μέλη. με αγαθών Ένα έχει ίδρυμα θεωρείται ότι εταιρική μορφή αν ασχολείται με την πώληση υπηρεσιών, εκμεταλλεύεται δικαιώματα ή ασκεί δραστηριότητα σχετική με την πώληση ή τη μίσθωση ακινήτων ή αν έχει μετοχές σε εταιρείες. ή 24. Απαιτήσεις ιθαγένεια σχετικά με την τα μισά μέλη Ιδρύματα μπορούν να δημιουργηθούν από αλλοδαπούς αλλά πρέπει να είναι εγκατεστημένοι στην Δανία. Ακόμη, του τουλάχιστον διοικητικού συμβουλίου και όλα τα μέλη της διοίκησης του ιδρύματος πρέπει να είναι μόνιμοι κάτοικοι Δανίας. Η αρμόδια για τα ιδρύματα αρχή μπορεί, ωστόσο, να χορηγήσει απαλλαγή την υποχρέωση μόνιμης κατοικίας. Σε κάθε περίπτωση, η υποχρέωση αυτή δεν παραμερίζεται συμβιβάζεται διεθνείς υποχρεώσεις. εφόσον τις αφορά όσον με Υπάρχει, αλλά το κεφάλαιο που διατίθεται είναι πρέπει τουλάχιστον 250. 000 DKR (περίπου 25. 000 ECU). Ιδρύματα με μικρότερο ποσό αρχικού κεφαλαίου μπορούν να να 44 25. Κτήση προσωπικότητας της νομικής (Διεύθυνση Τα νεοσύστατα ιδρύματα πρέπει να Υπουργείο δηλώνονται στο Δικαιοσύνης αστικού δικαίου) και στις φορολογικές αρχές (Τοπική εφορία), εντός τριών μηνών από τη δημιουργία τους. Πρόκειται για μια καθαρά τυπική διαδικασία η νομική επηρεάζει οποία δεν ιδρύματος. Τα του κατάσταση μορφή ιδρύματα με αποκτούν τους προσωπικότητα με την εγγραφή τους στο αντίστοιχο μητρώο της Δανικής Υπηρεσίας Εμπορίου και Εταιρειών για την οποία αρμόδιο είναι το Υπουργείο Βιομηχανίας, Εμπορίου και Ναυτιλίας. εταιρική νομική τη τη 26. Νομική ικανότητα Απεριόριστη 27. Τύχη της περιουσίας σε περίπτωση διάλυσης Ιδρύματα μπορούν να συγχωνευτούν ή να διαλυθούν αν η περιουσία τους δεν επαρκεί πλέον για την εκπλήρωση του σκοπού τους. Η συγχώνευση ή διάλυση -με διανομή του κεφαλαίου - μπορεί να πραγματοποιηθεί ύστερα από αίτηση των μελών της διοίκησης του ιδρύματος και με την έγκριση του υπουργείου δικαιοσύνης, ή μπορεί να επιβληθεί από τον υπουργό. Οι φορείς που είναι εγκεκριμένοι να δωρεές λαμβάνουν να διαθέσουν να συμφωνήσουν οποιοδήποτε σε περίπτωση διάλυσης, σε παρόμοιο ίδρυμα. πλεόνασμα, πρέπει Ιδρύματα με εταιρική μορφή μπορούν να συγχωνευτούν ή να διαλυθούν αν η περιουσία τους δεν επαρκεί πλέον για την εκπλήρωση του σκοπού τους ή αν ο σκοπός τους είναι ξεπερασμένος. Η συγχώνευση ή διάλυση - με διανομή να του πραγματοποιηθεί ύστερα από αίτηση του διοικητικού συμβουλίου του εν λόγω ιδρύματος και με την έγκριση της αρμόδιας αρχής, η οποία είναι κεφαλαίου μπορεί - 45 κατά κανόνα η Δανική Υπηρεσία Εμπορίου και Εταιρειών, με τη υπουργείου συναίνεση δικαιοσύνης. ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ του 28. Τα ιδρύματα με ή χωρίς εταιρική μορφή φορολογούνται σύμφωνα με το νόμο για το φόρο εισοδήματος. Η βασική αρχή νόμου αυτού του έγκειται στο ότι τα ιδρύματα και τα σωματεία πρέπει να υπόκεινται στους ίδιους κανόνες με τις ανώνυμες εταιρείες. φορολογικός συντελεστής είναι αυτός που ισχύει και για τις επιχειρήσεις, δηλαδή 34%. Ο Στη φορολογική δήλωση πρέπει να αναφέρονται όλα τα εισοδήματα από εργασία. είδη εισοδημάτων οι πρώτες 25. 000DKR είναι αφορολόγητες. άλλα Για τα ή τα ποσά Τα ιδρύματα έχουν δικαίωμα να αφαιρούν τα ποσά που διαθέτουν για ανιδιοτελείς φιλανθρωπικούς σκοπούς. Επίσης, δικαιούνται να αφαιρούν που καταβάλλονται για σκοπούς οι οποίοι συμφωνούν με το κοινωνικό τους αντικείμενο εφόσον ο παραλήπτης των ποσών αυτών υποχρεούται να καταβάλλει τον αντίστοιχο φόρο στη Δανία. Ακόμη, έχουν δικαίωμα να αφαιρούν αποθεματικά τα οποία προορίζουν για τέτοιους σκοπούς. ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΙ ΚΑΙ ΕΠΟΠΤΕΙΑ καθήκοντα Σε μεγάλο βαθμό ισχύει ό,τι και για τα σωματεία(βλέπε εγγεγραμμένα παράγραφο 21 παραπάνω). Επιπλέον, η αρμόδια διοικητική αρχή μπορεί να απαλλάξει μέλη του συμβουλίου από οποία τα διαπράττουν τα καθιστούν ανάξια της θέσης τους, δεν πληρούν τις απαιτήσεις σχετικά με ιθαγένεια ή την κατοικία, δεν την ενεργούν το με καταστατικό, ή είναι καταφανώς ανίκανα να εκπληρώσουν το ρόλο τους· επίσης η διοικητική αρχή μπορεί τους ενέργειες σύμφωνα που τα να διορίσει μέλη του συμβουλίου (ακόμη και εάν αυτό δεν συμφωνεί με το καταστατικό)· τα μέλη του συμβουλίου που έχουν κηρυχθεί σε πτώχευση οφείλουν να παραιτηθούν· να αποτελούν οι ιδρυτές και οι συγγενείς τους δε την μπορούν πλειοψηφία του συμβουλίου χωρίς την έγκριση της διοικητικής αρχής. Ακόμη, στην περίπτωση ιδρύματος που έχει συσταθεί από εταιρεία, δεν μπορεί κάποιος ο οποίος κατέχει πάνω από το 50% των μετοχών με δικαίωμα ψήφου να αποτελεί, μαζί με τον ιδρυτή και τους συγγενείς του, την πλειοψηφία του συμβουλίου χωρίς την έγκριση της διοικητικής αρχής· τα μέλη του συμβουλίου δεν μπορούν να λαμβάνουν μεγαλύτερη αμοιβή για τις υπηρεσίες τους από αυτή που θεωρείται κανονική για το είδος της εκτελούμενης εργασίας· τα μέλη του συμβουλίου δεν μπορούν να λαμβάνουν μέρος σε συζητήσεις στις οποίες έχουν συμφέρον· τη κατά όλων διάρκεια λογαριασμοί βασικά, πρέπει να ελέγχονται οι ετήσιοι των ιδρυμάτων και αν το ίδιο κεφάλαιο του τους προηγούμενου οικονομικού έτους είχε υπερβεί τα 3 εκατομμύρια DKR ο έλεγχος πρέπει να διενεργηθεί από ορκωτό λογιστή. Ο ελεγκτής πρέπει κατά κανόνα να είναι κάτοικος της Δανίας και πρέπει οπωσδήποτε να είναι ανεξάρτητος από το ίδρυμα, από τα μέλη του συμβουλίου του και από οποιοδήποτε εργαζόμενο του που ασχολείται με τη λογιστική ή τη διαχείριση της περιουσίας του. Ο έλεγχος πρέπει να είναι λεπτομερής και αυστηρός και ο ελεγκτής πρέπει να τις απαιτήσεις που επιβάλλονται από την αρμόδια αρχή. Στον ελεγκτή πρέπει συμμορφώνεται προς να παρέχεται κάθε ευκολία από το ιδρύμα είναι τα μέλη του συμβουλίου υπεύθυνα για τυχόν ζημία στο ίδρυμα εξαιτίας της διαχείρισης τους όπο)ς επίσης, όπου ισχύει, οι ελεγκτές του ιδρύματος και οι τυχόν εταιρείες στις οποίες ανήκουν- τα ιδρύματα μπορούν να μεταφέρουν λογικά ποσά στο αποθεματικό τους, αλλά πέραν τούτου τα κεφάλαια τους πρέπει να διατίθενται για το σκοπό τους. Τα ποσά που μεταφέρονται σε αποθεματικά ή δαπανώνται μπορεί να μεταβάλλονται από την αρμόδια αρχή. 46 ΓΕΡΜΑΝΙΑ ΣΩΜΑΤΕΙΑ/ΕΝΩΣΕΙΣ (VEREINE) ΝΟΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ 1. Νομική δικαιώματος του συνεταιρίζεσθαι αναγνώριση του άρθρο Υπάρχει: 9 Σύνταγμα, παράγραφος 1: αναγνωρίζεται στους γερμανούς το γενικό δικαίωμα του συνεταιρίζεσθαι. Η νομική κατάσταση του σωματείου διέπεται από τα άρθρα 21 και επόμ του Αστικού Κώδικα (BGB) και από τις αντίστοιχες διατάξεις του Νόμου περί Σωματείων (VereinsG). 2. Ορισμός (φυσικών προσώπων Δεν υπάρχει νομικός ορισμός. Η θεωρία και η νομολογία ορίζουν το σωματείο ως διαρκή και διαρθρωμένη ομάδα ή νομικών) που αποτελούν ένα φορέα σε εθελοντική βάση με στόχο την επιδίωξη ενός κοινού σκοπού. Η έννοια της συλλογικότητας των μελών πρέπει να εκφράζεται τουλάχιστον σε μια κοινή ονομασία και σε ένα όργανο εκπροσώπησης των μελών. 3. Ελάχιστος αριθμός ιδρυτών Δύο ιδρυτικά μέλη. Ωστόσο, ο αριθμός αυτός πρέπει να είναι τουλάχιστον επτά κατά την εγγραφή του καταστατικού σε ειδικό δημόσιο βιβλίο, για την απόκτηση της νομικής προσωπικότητας. 4. Είδη σωματείων Ο αστικός κώδικας διέπει τα μη κερδοσκοπικά οωματύα^άβαΐνετβίηβ, άρθρο 21 BGB) και τα οικονομικά σωματεία που έχουν κερδοσκοπικό χαρακτήρα (wirtschaftliche Vereine, άρθρο 22 BGB). Ωστόσο τα τελευταία δευτερεύουσα αυτές έχουν μόνο 47 σημασία και χρειάζονται την έγκριση της αρμόδιας αρχής. Εκ των πραγμάτων, το αποτέλεσμα είναι ότι στη Γερμανία η έννοια του σωματείου περιορίζεται, λίγο ως πολύ, στις μη κερδοσκοπικές οργανώσεις, ανεξάρτητα από το αν έχουν νομική κατάσταση. 5. Ιθαγένεια των μελών Δεν υπάρχουν περιορισμοί. ό. Κτήση της νομικής προσωπικότητας Με την εγγραφή στο βιβλίο των στο σωματείων πρωτοδικείο της έδρας τους (Αρθρο 21 BGB). τηρείται που 7. Νομική ικανότητα Απεριόριστη. 8. Ελάχιστες καταστατικό αναφορές στο Για τα εγγεγραμμένα σωματεία(ΒΟΒ 57 και 58). 9. Απαίτηση εγγραφής Για τα σωματεία που επιθυμούν να νομική αποκτήσουν προσωπικότητα πλήρη ΙΟ. Οικονομική δραστηριότητα να Ένα μη κερδοσκοπικό σωματείο μπορεί οικονομικές ασκεί δραστηριότητες αν είναι καθαρά δευτερεύουσες και διαδραματίζουν υποδεέστερο ρόλο σε σχέση με την κύρια κερδοσκοπική δραστηριότητα της. Αν οι οικονομικές αυτές είναι δραστηριότητες δεν καθαρά δευτερεύουσες, δεν μπορούν να αποτελούν την κύρια ή την προβλεπόμενη από το καταστατικό μη απολαύουν δραστηριότητα του σωματείου. Κατά κανόνα, δεν νοείται δευτερεύουσα δραστηριότητα παρά μόνο αν η εν λόγω δραστηριότητα προορίζεται για την πραγματοποίηση δραστηριοτήτων που φορολογικών προνομίων (όχι μόνο για τη συλλογή χρημάτων) και αν ο σκοπός δεν μπορεί να επιτευχθεί παρά μόνο μέσω της δραστηριότητας αυτής (άρθρα 65 έως 68 του φορολογικού κώδυκα). Όσον αφορά τα έσοδα, τα κέρδη και το ενεργητικό που προέρχονται από άλλες οικονομικές δραστηριότητες, το κοινής αναγνωρισμένο ωφελείας υπόκειται στη συνήθη φορολογία. σωματείο 11. Τύχη των περιουσιακών στοιχείων σε περίπτωση διάλυσης Η περιουσία περιέρχεται στους μη κερδοσκοπικούς οργανισμούς που αναφέρονται στο καταστατικό. Το καταστατικό μπορεί να προβλέπει ότι η γενική συνέλευση υποδεικνύει τους οργανισμούς στους οποίους θα αποδοθεί η περιουσία, αλλά στην περίπτωση αυτή απαιτείται η έγκριση των φορολογικών αρχών. ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ ΕΜΜΕΣΟΙ ΦΟΡΟΙ 12. Αρθρο 13 της 6ης Οδηγίας ΦΠΑ Όλες οι απαλλαγές που ισχύουν για τα σωματεία δυνάμει του άρθρου 13 έχουν τεθεί σε εφαρμογή. 15. Γενικά Τα σωματεία υπόκεινται στο φόρο εισοδήματος το εισόδημα τους δεν υπερβαίνει τα 7500 DM, απαλλάσσονται του φόρου εισοδήματος εταιρειών (έκπτωση). εταιρειών. Αν 16. Αναγνωρισμένα σωματεία που φορολογικών προνομίων σωματεία ή απολαύουν Φοροαπαλλαγές χορηγούνται στα σωματεία των οποίων το καταστατικό και η αποτελεσματική διαχείριση εμπνέονται αποκλειστικά από τον αλτρουισμό και το γενικό συμφέρον οποίες ασκούν άμεσα και οι φιλανθρωπική θρησκευτική ή δραστηριότητα (άρθρα 51 έως 68 του φορολογικού Οι φοροαπαλλαγές δεν περιορίζονται στα σωματεία, αλλά χορηγούνται υπό τους ίδιους όρους σε κάθε νομικό πρόσωπο κατά την έννοια του άρθρου 1 του νόμου σχετικά με το φόρο εισοδήματος εταιρειών. κώδικα). 17. Κριτήρια αναγνώρισης Πρέπει να προκύπτει σαφώς από το καταστατικό και τη διοίκηση του σωματείου ότι επιδιώκει πράγματι σκοπό γενικού συμφέροντος. Το καταστατικό πρέπει να αναφέρει με μεγάλη ακρίβεια: - το σκοπό του σωματείου · 13. Αλλες ειδικές απαλλαγές - τον τρόπο επίτευξης του εν λόγω σκοπού· Καμία. 14. Μηδενικός συντελεστής Όχι. ΑΜΕΣΟΙ ΦΟΡΟΙ - τη μη κερδοσκοπική δραστηριότητα η οποία προορίζεται αποκλειστικά και άμεσα για την επιδίωξη του σκοπού αυτού· - ότι η περιουσία διατίθεται για σκοπούς κοινής ωφελείας, αν το 48 σωματείο πρέπει να διαλυθεί ή χάσει το χαρακτήρα της κοινής ωφελείας. - ότι η αποτελεσματική διαχείριση πρέπει το να καταστατικό. συμφωνεί με 18. Αναγνωρισμένοι φορείς κάθε άλλη εμπορική δραστηριότητα, αλλά δεν συνεπάγονται την απώλεια του μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα δεν υπό την προϋπόθεση ότι υποσκελίζουν κύρια δραστηριότητα του σωματείου (πρώτη παράγραφος του άρθρου 55 του Φορολογικού Κώδικα). την 19. Ιδιωτικές δωρεές ασκεί οποίο φοροαπαλλαγών κοινής ωφελείας όσον αφορά δραστηριότητες Δυνάμει των άρθρων 52-54 του Φορολογικού Κώδικα, κάθε σωματείο του οποίου το καταστατικό και η διαχείριση αποτελεσματική εμπνέονται αποκλειστικά από τον αλτρουισμό και το γενικό συμφέρον άμεσα και το θρησκευτική ή φιλανθρωπική δραστηριότητα αναγνωρίζεται ως σωματείο για φορολογικούς σκοπούς. Στο φορολογικό δίκαιο γίνεται διάκριση, τις οικονομικές ενός σωματείου κοινής ωφελείας, μεταξύ συνδέονται δραστηριοτήτων που στενά με το δηλωμένο σκοπό για την απολαβή και οικονομικών δραστηριοτήτων που δεν έχουν σχέση με το σκοπό αυτό και επομένως φορολογούνται. Οι δραστηριότητες που συνδέονται στενά με το δηλωμένο σκοπό είναι εκείνες έσοδα διατίθενται εξ' ολοκλήρου για το σκοπό τον οποίο έχει δηλώσει το σωματείο προκειμένου να δικαιούται υπάρχουν φοροαπαλλαγές. περιορισμοί για τις δραστηριότητες αυτές οι οποίες θεωρούνται ως μη κερδοσκοπικές απολαύουν φοροαπαλλαγών. Από οι άλλη δραστηριότητες που δεν συνδέονται το δηλωμένο σκοπό άμεσα με υπόκεινται σε φόρο. Αυτές είναι κυρίως εμπορικές δραστηριότητες τις οποίες ασκεί το σωματείο μέσω επιχειρήσεων επιφορτισμένων με τη συλλογή κεφαλαίων που πρόκειται να χρησιμοποιηθούν για την επιδίωξη του σκοπού για τον οποίο το σωματείο έχει ζητήσει φοροαπαλλαγή. Οι αυτές φορολογούνται ακριβώς όπως και δραστηριότητες των οποίων πλευρά, Δεν την και τα Οι δωρεές που γίνονται από φυσικό ή νομικό πρόσωπο το οποίο υπόκειται στη γερμανική φορολογία και που προορίζονται για την προώθηση φιλανθρωπικών, εκκλησιαστικών και δραστηριοτήτων, θρησκευτικών αναγνωρισμένων και καθώς δραστηριοτήτων γενικού συμφέροντος, υπέρ αναγνωρισμένης, από την εφορία, σωματείου κοινής ωφελείας, εκπίπτουν έως ορισμένου ανώτατου ορίου από το εισόδημα του όρια δωρητή. ποικίλλουν, τον ανάλογα προορισμό της δωρεάς, από 5 έως 10% του συνόλου των φορολογητέων εισοδημάτων του δωρητή. ανώτατα Τα με 20. Δωρεές από εταιρείες Οι εταιρείες μπορούν, από την πλευρά τους, να αφαιρούν τις δωρεές ύψους έως 0,2% του συνολικού των κύκλου καταβληθέντων και ημερομισθίων. και μισθών εργασιών 20(α)Δωρεές σε αλλοδαπά σωματεία Οι δωρεές αυτές δεν εκπίπτουν. ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΙ ΚΑΙ ΕΠΟΠΤΕΙΑ 21. Λογαριασμοί Το σωματείο πρέπει να συντάσσει ετησίως λογαριασμό κερδών και ζημιών. Η υποχρέωση αυτή έναντι των μελών καθορίζεται στα άρθρα 27 (3) και 666 του Αστικού Κώδικα και 49 χαρακτήρα έναντι των εφοριακών αρχών (για τους σκοπούς της θέσπισης του μη του κερδοσκοπικού κοινωνικού αντικειμένου) στο άρθρο 63 (3) του Φορολογικού Κώδικα. Αν το σωματείο ασκεί οικονομική τηρεί δραστηριότητα, πρέπει να λογιστικά οι όπως επιχειρήσεις, του κατ'εφαρμογή εμπορικού δικαίου. Σε όλες τις περιπτώσεις, πρέπει να δύο πρωτότυπα παρουσιάζονται λογαριασμών, τις για ένα φορολογήσιμες δραστηριότητες και ένα άλλο για τις μη φορολογήσιμες δραστηριότητες. βιβλία Εποπτεία οι για την ένα ορθή (AG) τήρηση εποπτικό Τα μέλη της διοίκησης είναι υπεύθυνα των για λογαριασμών απέναντι στη γενική συνέλευση. Το καταστατικό μπορεί να προβλέπει εποπτικό όργανο καθώς και τις αρμοδιότητες του. Εάν συμβούλιο υπάρχει ( διατάξεις που Aufsichtsrat), ισχύουν εταιρείες τις περιορισμένης ευθύνης (GmbH) και ανώνυμες δεν εταιρείες εφαρμόζονται· οι αρμοδιότητες ενός τέτοιου συμβουλίου καθορίζονται από το καταστατικό. των Η σωματείων στην εφορεία. Περιλαμβάνει τη διαδικασία και τακτικής επαλήθευσης του μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα. Μόλις διαπιστωθεί μη φορολογική παράβαση, ο φάκελος διαβιβάζεται είτε στο Υπουργείο Εσωτερικών, το οποίο είναι αρμόδιο για τη διάλυση σωματείου του οποίου οι δραστηριότητες επεκτείνονται πέρα από την επικράτεια ενός μόνο Land, είτε, αν οι δραστηριότητες του σωματείου περιορίζονται σ' ένα μόνο Land, στην ανώτατη κρατική αρχή του εν λόγω Land. εποπτεία έχει ανατεθεί αναγνώρισης φορολογική ΙΔΡΥΜΑΤΑ (STIFTUNGEN) ΝΟΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ 50 22. Σύσταση η ή περιουσία Με ιδρυτική πράξη που γίνεται από οποιοδήποτε φυσικό νομικό πρόσωπο με δικαιοπραξία εν ζωή (στην περίπτωση αυτή μπορεί να ανακληθεί μέχρι την ημερομηνία έγκρισης) ή με διάταξη τελευταίας ιδρυτική πράξη βούλησης. Στην πρέπει να καθορίζεται ο σκοπός του ιδρύματος, που αφιερώνεται για την επιδίωξη του σκοπού αυτού και το αρμόδιο ή τα αρμόδια όργανα. Η προβλεπόμενη περιουσία πρέπει να επαρκεί για την επιδίωξη του σκοπού του ιδρύματος. Πρέπει να ζητηθεί έγκριση από το Land στο οποίο έχει την έδρα του το ίδρυμα ( σε συνάρτηση με τους νόμους των κρατιδίων). Σε περίπτωση που δεν δοθεί έγκριση μπορεί να ασκηθεί έφεση μόνο βάσει της μη εφαρμογής από τη διοίκηση των δικών της κριτηρίων. 23. Ορισμός Περιουσία που διαθέτει δική της νομική προσωπικότητα. 24. Απαιτήσεις ιθαγένεια σχετικά με την Ιδρυτής μπορεί να είναι οποιοδήποτε πρόσωπο. 25. Κτήση προσωπικότητας της νομικής Με έγκριση από την αρμόδια αρχή. 26. Νομική ικανότητα Η ευρύτερη δυνατή ικανότητα για την επίτευξη του σκοπού του ιδρύματος. Το ίδρυμα μπορεί να κάνει ότι είναι αναγκαίο ή απλώς χρήσιμο για την επιδίωξη του σκοπού του. 27. Τύχη της περιουσίας μετά τη διάλυση σε το γίνεται κίνδυνο περισσότερο Εφόσον η εκπλήρωση του σκοπού καταστεί αδύνατη ή αν το ίδρυμα θέτει δημόσιο συμφέρον, η διοικητική αρχή μπορεί να τροποποιήσει το σκοπό σεβόμενη όσο τις προθέσεις του ιδρυτή· το διοικητικό συμβούλιο πρέπει να εισακουστεί. Η διοικητική αρχή μπορεί επίσης να διαγράψει και να διαλύσει το ίδρυμα (άρθρο 87 BGB). Στην περίπτωση στοιχεία αυτή περιέρχονται στα πρόσωπα που καταστατικό. ορίζονται Διαφορετικά, στο Δημόσιο. Η διαδικασία εκκαθάρισης είναι η ίδια με αυτή που ισχύει για τα σωματεία. τα περιουσιακά περιέρχονται στο ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ 28. Βλέπε σωματεία ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΙ ΚΑΙ ΕΠΟΠΤΕΙΑ 29. Λογαριασμοί Βλέπε σωματεία 30. Εποπτεία Το όργανο διοίκησης του ιδρύματος βρίσκεται υπό την κηδεμονία της αρμόδιας διοικητικής αρχής. Ο έλεγχος αυτός αφορά μόνο τη κανόνες με συμμόρφωση δημόσιας τάξης. Το όργανο διοίκησης δρα μόνο προς το αποκλειστικό συμφέρον του ιδρύματος. Η εποπτεία των λογαριασμών διέπεται από το καταστατικό. τους 51 ΕΛΛΑΔΑ ΣΩΜΑ Τ ΕΙ Α/ΕΝΩΣΕΙΣ ΝΟΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Το δικαίωμα του συνεταιρίζεσθαι εκτείνεται στους αλλοδαπούς κατ' της του άρθρου εφαρμογή ευρωπαϊκής σύμβασης διαφύλαξης των θεμελιωδών δικαιωμάτων του ανθρώπου και των ελευθεριών. 11 1. Νομική δικαιώματος του συνεταιρίζεσθαι αναγνώριση του 6. Νομική προσωπικότητα 12 Το άρθρο Υπάρχει. του Συντάγματος του 1975 προστατεύει τα σωματεία και τα σωματεία μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα υπό την επιφύλαξη της τήρησης των νόμων του κράτους που δεν μπορούν να εξαρτήσουν του δικαιώματος αυτού από προηγούμενη άδεια. άσκηση την 2Όρισμός για την Αρθρο 61 του αστικού κώδικα: ένωση προσώπων, επιδίωξη ορισμένου σκοπού, καθώς επίσης σύνολο περιουσίας που έχει ταχθεί στην εξυπηρέτηση ορισμένου σκοπού, μπορούν να αποκτήσουν νομική προσωπικότητα. 3. Ελάχιστος αριθμός ιδρυτών Είκοσι. 4. Είδη σωματείων Σωματεία αστικού δικαίου Ειδικά σωματεία Σωματεία προσώπων (χωρίς νομική προσωπικότητα οποίες διέπονται από τις διατάξεις για την εταιρεία, ορίζεται διαφορετικά). εφόσον και δεν οι 5. Ιθαγένεια των μελών 52 νόμιμοι Μετά την υποβολή της αίτησης στο πρωτοδικείο της έδρας του (στην οποία επισυνάπτονται η συστατική πράξη και το καταστατικό), η δικαστική αρχή ελέγχει αν συντρέχουν οι (έλεγχος νομιμότητας). Το σωματείο αποκτά νομική προσωπικότητα από τη στιγμή που η απόφαση του πρωτοδικείου γίνει τελεσίδικη και μόλις εγγραφεί στο στο πρωτοδικείο. βιβλίο που τηρείται όροι 7. Νομική ικανότητα Πλήρης νομική ικανότητα εκτός από πράξεις οι οποίες είναι εγγενείς του φυσικού προσώπου. 8. Υποχρεωτικές καταστατικό αναφορές στο Το καταστατικό πρέπει να συνταχθεί γραπτώς και υπόκειται στους κανόνες δημοσίευσης. 9. Υποχρέωση εγγραφής Η εγγραφή είναι υποχρεωτική και έχει συστατικό χαρακτήρα της νομικής προσωπικότητας. ΙΟ. Οικονομική δραστηριότητα ευκαιριακή Η πραγματοποίηση κέρδους με στόχο την εξεύρεση πόρων για το σωματείο επιτρέπεται. 11. Τύχη της περιουσίας σε περίπτωση διάλυσης Αρθρο 77 του αστικού κώδικα: η περιουσία νομικού προσώπου που διαλύθηκε, αν ο νόμος ή η συστατική πράξη ή το καταστατικό δεν ορίζει διαφορετικά, ή το αρμόδιο όργανο δεν διαφορετικά, περιέρχεται στο δημόσιο. Το δημόσιο έχει υποχρέωση να εκπληρώσει το σκοπό του νομικού προσώπου με την περιουσία αυτή. Η περιουσία σωματείου δεν διαλύθηκε που διανέμεται ποτέ στα μέλη του. αποφάσισε ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ ΕΜΜΕΣΟΙ ΦΟΡΟΙ 12. 6η οδηγία ΦΠΑ: εφαρμογή των απαλλαγών που προβλέπονται στο άρθρο 13 13. Αλλες απαλλαγές καθεστώς Ειδικό φορολογικού συντελεστή (4 %) για τα σωματεία που επιδιώκουν γενικού συμφέροντος σκοπό αναγκαίες για την επιδίωξη του σκοπού δεν του φορολογούνται. σωματείου 16. Αναγνώριση των σωματείων για φορολογικούς σκοπούς επί Τα σωματεία που επιδιώκουν σκοπό δημόσιου συμφέροντος απολαύουν του απαλλαγής του φόρου εισοδήματος που προέρχεται από μίσθωση εδαφών και κτιρίων και του φόρου επί των εισοδημάτων που προέρχονται από κινητές αξίες. Επίσης υπάρχει απαλλαγή πληρωμής των φόρων κληρονομιάς και των φόρων δωρεών υπέρ των νομικών προσώπων των οποίων ο στόχος δεν είναι η αποκόμιση κέρδους και που έχουν συσταθεί νόμιμα στην Ελλάδα και επιδιώκουν εθνικό, θρησκευτικό, και φιλανθρωπικό, παιδαγωγικό καλλιτεχνικό σκοπό ή σκοπό κοινής ωφελείας. Η απαλλαγή εκτείνεται σε όλα τα αλλοδαπά νομικά πρόσωπα που έχουν τα ίδια χαρακτηριστικά όσον αφορά την περιουσία που θα μπορούσαν να κληρονομήσουν στην Ελλάδα, με την επιφύλαξη της αρχής της αμοιβαιότητας. 14. Μηδενικός συντελεστής Π. Κριτήρια αναγνώρισης Όχι ΑΜΕΣΟΙ ΦΟΡΟΙ 15. Γενικά Φόρος εισοδήματος. Η φορολογική βάση για τα νομικά πρόσωπα που δεν επιδιώκουν σκοπό με στόχο την αποκόμιση κέρδους αποτελείται από το καθαρό φορολογητέο εισόδημα από τη μίσθωση κτιρίων ή εδαφών και κινητές αξίες. Ο φόρος δεν αφορά τα τις εισοδήματα υπόλοιπα αναγκαίες την προσόδους επιδίωξη του σκοπού του σωματείου όπως οι εισφορές που καταβάλλονται από τα μέλη. Για τα αλλοδαπά σωματεία μόνο οι πρόσοδοι που είναι ούτε για Πολύ ευρεία έννοια του σκοπού γενικού συμφέροντος: περικλείει κάθε σκοπό που δεν είναι αυστηρά ιδιωτικού συμφέροντος και αφορά τα ομάδων συμφέροντα (φιλανθρωπικές, προσώπων θρησκευτικές, κοινωνικές, καλλιτεχνικές, εκπαιδευτικές). μεγάλων 18. Κριτήρια απόκτησης της έγκρισης Το αρμόδιο όργανο για τη χορήγηση της απαλλαγής είναι ο ελεγκτής των φόρων της περιφέρειας της έδρας του σωματείου. 19. Ιδιωτικές δωρεές 53 Εκπίπτουν από το φορολογητέο εισόδημα, αλλά απαιτείται να έχει ο δωρητής ελληνική ιθαγένεια. Εάν το ποσό υπερβαίνει τις 100. 000 δραχμές εντός του έτους, οι δωρεές πρέπει να κατατίθενται ταμείο παρακαταθηκών και δανείων. στο 20. Δωρεές από εταιρείες Εκπίπτουν υπό τον όρο ότι οι δωρεές αυτές έχουν κατατεθεί στο ταμείο παρακαταθηκών και δανείων. 20(α)Δωρεές σε αλλοδαπά σωματεία Δεν εκπίπτουν. ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΙ ΚΑΙ ΕΠΟΠΤΕΙΑ 21. Λογαριασμοί 24. Απαιτήσεις ιθαγένεια σχετικά με την 25. Κτήση προσωπικότητας της νομικής Σύστημα νομική εκχώρησης. Η προσωπικότητα αποκτάται την ημέρα της δημοσίευσης στην Εφημερίδα της Κυβέρνησης του διατάγματος που εγκρίνει το ίδρυμα. 26. Νομική ικανότητα Πλήρης. Η κτήση νομικής προσωπικότητας δεν συνεπάγεται αυτομάτως την κτήση της περιουσίας που έχει ταχθεί υπέρ του ιδρύματος. της 27. Τύχη της περιουσίας μετά τη διάλυση Η εποπτική αρχή είναι ο νομάρχης. ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ 28. Ισχύει ό,τι και για τα σωματεία ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΙ ΚΑΙ ΕΠΟΠΤΕΙΑ 29. Λογαριασμοί Επιτροπή ελέγχου των λογαριασμών 30. Εποπτεία Η εποπτεία για τη λειτουργία του ιδρύματος ασκείται από το κράτος. ΙΔΡΥΜΑΤΑ ΝΟΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ 22. Σύσταση ή Σύστημα εκχώρησης: ιδρυτική πράξη (με δικαιοπραξία εν ζωή ενώπιον διάταξη συμβολαιογράφου τελευταίας βούλησης - μονομερής δικαιοπραξία και του προεδρικό διάταγμα που εγκρίνει τη ιδρυτή και το οποίο θέληση του εκδίδεται από τον αρμόδιο υπουργό ανάλογα με τους σκοπούς του ιδρύματος. ιδρυτή) 23. Ορισμός Περιουσία που ορίστηκε για την πραγματοποίηση γενικού συμφέροντος (κατά κανόνα) και μη κερδοσκοπικού. έργου 54 ΙΣΠΑΝΙΑ 4. Είδη σωματείων ΣΩΜΑΤΕΙΑ/ΕΝΩΣΕΙΣ ΝΟΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ 1. Νομική δικαιώματος του συνεταιρίζεσθαι αναγνώριση του Αρθρα 22 (σωματεία) και 34 (ιδρύματα) του Συντάγματος. Νόμος 191/1964, της 24ης Δεκεμβρίου, για τα σωματεία και συμπληρωματικό διάταγμα, της 20ής Μαΐου 1965. της Νόμος 24ης 30/1994, Νοεμβρίου 1994, για τα Ιδρύματα και σε τα Φορολογικά Προνόμια περίπτωση Ιδιωτικής Συμμετοχής σε Δραστηριότητες Γενικού Συμφέροντος. Διάφοροι νόμοι των Αυτόνομων Κοινοτήτων 2. 0ρισμός Οργάνωση ή ένωση πολλών φυσικών προσώπων με νομική ικανότητα που εκφράζει τη θέληση της ένωσης αυτής για σταθερή επιδίωξη καθορισμένου και νόμιμου σκοπού που ορίζεται από το καταστατικό σωματείου (ορισμός με τη στενή έννοια). του 3. Ελάχιστος αριθμός ιδρυτών "πολλά Ο νόμος του 1964 αναφέρεται σε συνάθροιση κατά τη διάρκεια της πρόσωπα" οποίας να συγκατατίθενται, διευκρινίζεται ο απαιτούμενος αριθμός προσώπων ή ιδρυτικών μελών. Εντούτοις, η πλειοψηφούσα τάση είναι να θεωρηθεί αναγκαίος ο ελάχιστος αριθμός τριών προσώπων. χωρίς πουθενά 55 1 - Σωματεία που διέπονται από το νόμο της 24ης Δεκεμβρίου 1964 (που αποκλείει από το πεδίο εφαρμογής του τα δημόσια ή ιδιωτικά ιδρύματα, τις αστικές και εμπορικές εταιρείες και τα επαγγελματικά σωματεία). την 2 - Σωματεία που διέπονται κυρίως από ειδικούς κανονισμούς (σωματεία κανονικού (εκκλησιαστικού) δικαίου, σωματεία που δημιουργούνται από το εκπλήρωση για κράτος σκοπών, σωματεία καθορισμένων συνδικαλιστικού χαρακτήρα, σωματεία δημοσίων υπαλλήλων και στρατιωτικών, σωματεία ιδιοκτητών, πολιτικά αθλητικά κόμματα, σωματεία, φοιτητικές ενώσεις, κ. τ. λ. ) που Εξάλλου, κοινωνικό, κάποιο επιδιώκουν εκπαιδευτικό, πολιτιστικό ή αθλητικό σκοπό ή που αποσκοπούν ευρύτερα στην γενικού να συμφέροντος, αναγνωριστούν ως "σωματεία κοινής συμβούλιο ωφελείας" από υπουργών, βάσει πρότασης του Υπουργού Εσωτερικών, αναγνώριση η οποία τους επιτρέπει να απολαύουν διαφόρων προνομίων και κυρίως φορολογικών. του μπορούν προώθηση σωματεία τα το 5. Ιθαγένεια των μελών Οι αλλοδαποί που κατοικούν νόμιμα στην Ισπανία έχουν το δικαίωμα να συνιστούν σωματεία και μπορούν να το ασκήσουν σύμφωνα με τους κανονισμούς. τους νόμους (Οργανικός νόμος 7/1985 σχετικά με τα δικαιώματα και τις ελευθερίες των αλλοδαπών στην Ισπανία). και 6. Νομική προσωπικότητα το καθεστώς Ο αστικός κώδικας στο άρθρο 35 αναγνωρίζει του νομικού προσώπου στα σωματεία, τα σωματεία και τα ιδρύματα γενικού συμφέροντος που αναγνωρίζονται από το νόμο, καθώς και στα σωματεία στενά εννοουμένου συμφέροντος είτε είναι αστικές ή εμπορικές, είτε βιομηχανικές στις οποίες ο νόμος αναγνωρίζει ίδια προσωπικότητα ανεξάρτητη από αυτή των εταίρων τους. Σύμφωνα με τη σταθερή νομολογία του Ανώτατου Δικαστηρίου, η νομική προσωπικότητα προκύπτει από τη συστατική πράξη. Πράγματι, το Σύνταγμα 22 στο άρθρο παράγραφος 3, αναφέρει ότι η εγγραφή των σωματείων στο ειδικό τους για βιβλίο σκοπούς της δημοσιοποίησης". γίνεται "μόνο του 7. Νομική ικανότητα Το άρθρο 38 του αστικού κώδικα αναγνωρίζει τη νομική ικανότητα στα νομικά πρόσωπα των οποίων τα σωματεία αναγνωρίζονται από το νόμο. Ως εκ τούτου, δύνανται να αποκτούν ή να διαθέτουν περιουσία, να αναλαμβάνουν υποχρεώσεις ή να εγείρουν πολιτική ή ποινική αγωγή. Εντούτοις τα σωματεία που δεν είναι αναγνωρισμένα ως σωματεία κοινής ωφελείας μπορούν να αποκτήσουν μόνο κτίρια τα οποία είναι απολύτως του αναγκαία για την σκοπού τους και πρέπει να λάβουν έγκριση για ορισμένες ιδιωτικές δωρεές. επίτευξη 8. Ελάχιστες καταστατικό αναφορές στο Το άρθρο 3. 2 του νόμου του 1964 απαριθμεί τα στοιχεία που πρέπει οπωσδήποτε να αναφέρονται στο καταστατικό. 9. Υποχρέωση εγγραφής Η εγγραφή σε ένα ειδικό βιβλίο είναι υποχρεωτική. Οι τρόποι της εγγραφής αυτής ποικίλλουν ανάλογα με τις ισχύουσες διατάξεις στην αυτόνομη περιφέρεια της έδρας του σωματείου. 56 Για τα σωματεία που καλύπτονται από το νόμο του 1964, υπάρχει ένα βιβλίο εγγραφών για κάθε επαρχία και ένα εθνικό βιβλίο εγγραφών. Επίσης, υπάρχουν ειδικά βιβλία εγγραφών για ορισμένα σωματεία που υπόκεινται σε ειδικά καθεστώτα. ΙΟ. Οικονομική δραστηριότητα Επιτρέπεται. 11. Τύχη της περιουσίας σε περίπτωση διάλυσης Οι τρόποι διάθεσης της περιούσιας σε περίπτωση να προσδιορίζονται οπωσδήποτε στο καταστατικό. διάλυσης πρέπει ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ ΕΜΜΕΣΟΙ ΦΟΡΟΙ 12. 6η οδηγία ΦΠΑ: απαλλαγές που προβλέπονται στο άρθρο 13 οι συντελεστές Ο νόμος 37/1992 της 28ης Δεκεμβρίου 1992 σχετικά με το ΦΠΑ δεν απαλλάσσει απευθείας τις ενώσεις, σε βαθμό διάφοροι που δεν εφαρμοζόμενοι εξαρτώνται από τη νομική μορφή του φορέα αλλά από τη φύση της τους. Ωστόσο, δραστηριότητας κοινές προβλέπει δραστηριότητες των ενώσεων, οι οποίες απαλλάσσονται ή απολαύουν του δικαιώματος προς έκπτωση. πολυάριθμες 13. Αλλες απαλλαγές Βλέπε σημείο 12 14. Μηδενικός συντελεστής Όχι. που πληρούν δηλωμένα ΑΜΕΣΟΙ ΦΟΡΟΙ_ 15. Γενικά σωματεία κοινής Τα ωφελείας τους απαιτούμενους όρους από το άρθρο 42 του νόμου περί ιδρυμάτων και φορολογικών προνομίων για την ιδιωτική σε δραστηριότητες γενικού συμφέροντος απολαύουν πολυάριθμων φορολογικών πλεονεκτημάτων. συμμετοχή 1 - Απαλλάσσονται του φόρου των εταιρειών σε ό,τι αφορά την άσκηση των δραστηριοτήτων που αποτελούν τον κοινωνικό τους στόχο ή τον σκοπό, ειδικό τους των συμπεριλαμβανομένων περιουσιακών που προέρχονται από την κτήση ή τη μεταβίβαση επικερδών τίτλων. Επίσης απαλλάσσονται του φόρου σε ό,τι αφορά μιας οικονομικής εκμετάλλευσης αν αυτή συμπίπτει με το στόχο ή τον ειδικό σκοπό του σωματείου. ισολογισμό αυξήσεων τον δραστηριότητες Σε ό,τι αφορά τα εισοδήματα από οικονομικές ή κεφάλαια, δεν απαλλάσσονται αλλά απολαύουν ορισμένων επίσης προνομίων, κυρίως στον καθορισμό της φορολογητέας βάσης, η οποία υπολογίζεται με βάση ένα σταθερό ποσοστό ίσο με 10 %. 2 - Απαλλάσσονται περισσότερων τοπικών φόρων. των Ιό. Σωματεία ευνοημένα φορολογικά αναγνωρισμένα ή που πληρούν σωματεία κοινής Τα δηλωμένα ωφελείας τους απαιτούμενους όρους από το άρθρο 42 του νόμου περί ιδρυμάτων και φορολογικών προνομίων για την ιδιωτική σε δραστηριότητες γενικού συμφέροντος και κυρίως: συμμετοχή πολιτιστική, υγειονομική συνεργασίας προστασία προώθηση οικονομίας, έρευνα, κτλ. ) αθλητική υποστήριξη, πρόνοια, ενίσχυση της την ανάπτυξη, περιβάλλοντος, κοινωνικής φιλανθρωπικό έργο ή για του της - Διαθέτουν για τους σκοπούς αυτούς τουλάχιστον το 70 % του καθαρού εισοδήματος. - Υποβάλλουν κανονικά κάθε χρόνο τους λογαριασμούς του σωματείου στο αρμόδιο όργανο. - Διαθέτουν την περιουσία τους, σε διάλυσης, περίπτωση την εκπλήρωση γενικού σκοπών συμφέροντος. - Οι νόμιμοι των σωματείων πρέπει να εκτελούν τα καθήκοντα τους αμισθί. εκπρόσωποι για Π. Κριτήρια αναγνώρισης της κοινής ωφελείας Απαριθμούνται στο άρθρο 4 του νόμου περί ενώσεων του 1964, που τροποποιήθηκε από το νόμο περί φορολογικών ιδρυμάτων προνομίων ιδιωτική συμμετοχή σε δραστηριότητες γενικού συμφέροντος. Πρόκειται κυρίως για: και για την γενικού σκοπούς Νόμιμους συμφέροντος. - Ανοικτή δραστηριότητα και όχι περιορισμένη στους εταίρους. - Έλλειψη κερδοσκοπικού χαρακτήρα, χωρίς κατανομή του ενδεχόμενου κέρδους και αμισθία του διοικητικού συμβουλίου για την άσκηση των καθηκόντων του. - Διάθεση προσωπικών και υλικών μέσων που είναι αναγκαία για την επιδίωξη των νόμιμων σκοπών. - Αδιάκοπη λειτουργία επί δύο έτη πριν από την αίτηση. Επιδιώκουν σκοπούς γενικού (κοινωνική αρωγή, συμφέροντος αγωγή του πολίτη, εκπαιδευτική, 18. Είδη αναγνωρισμένων σωματείων Βλέπε αριθ. 16 και 17. 57 19. 1διωτικές δωρεές δωρητές-φυσικά Οι πρόσωπα μπορούν να αφαιρέσουν από το φορολογητέο εισόδημα τις δωρεές που έχουν κάνει σε φορείς οι οποίοι απολαύουν φορολογικών προνομίων, με κάποιους όρους ή περιορισμούς. Κατά κανόνα η μείωση αυτή είναι ίση με το 20 % της αξίας των αγαθών που έχουν αποτελέσει αντικείμενο της δωρεάς. Ωστόσο, το σύνολο των εκπτώσιμων δαπανών δεν μπορεί να υπερβαίνει το 30 % του φορολογητέου εισοδήματος. 20. Δωρεές από εταιρείες οργανώσεις με μπορούν νομική Οι υπό προσωπικότητα ορισμένες συνθήκες να εκπέσουν τις δωρεές που έχουν κάνει σε φορείς οι οποίοι απολαύουν φορολογικών προνομίων. Η έκπτωση αυτή δεν μπορεί να υπερβαίνει το 10% της φορολογητέας στις βάσης περισσότερες περιπτώσεις. δραστηριότητες Εξάλλου, η συνεργασία επιχειρήσεων σε γενικού συμφέροντος και, κυρίως, η απόκτηση να έργων δωριθούν και οι δαπάνες για την προώθηση ανάπτυξη ορισμένων τεχνών απολαύουν επίσης φορολογικών προνομίων. προκειμένου τέχνης την και τηρούν λογιστικά βιβλία στα οποία πρέπει να αναγράφονται όλα τα έσοδα και τα έξοδα. Οι λογαριασμοί αυτοί πρέπει να διαβιβάζονται σε όλα τα μέλη του σωματείου και στη συνέχεια να υποβάλλονται ετησίως στην τακτική γενική συνέλευση μαζί με προϋπολογισμό για το επόμενο έτος. Τέλος, πρέπει να αποστέλλονται στη νομαρχία της περιφέρειας (για τα σωματεία που έχουν την έδρα τους σε αυτόνομη κοινότητα η οποία δεν έχει εκδώσει σχετικούς νόμους) και στο (για τα Υπουργείο Δικαιοσύνης δηλωμένα κοινής σωματεία ωφελείας). Εποπτεία Ο νόμος του 1964 προέβλεπε έλεγχο των σωματείων από τη δημόσια αρχή ο οποίος καταργήθηκε ρητά από το Σύνταγμα το 1978. Τα δηλωμένα σωματεία κοινής ωφελείας πρέπει να υποβάλλουν ετησίως αναλυτικό υπόμνημα των δραστηριοτήτων που πραγματοποιήθηκαν κατά τη διάρκεια της προηγούμενης στο Υπουργείο Δικαιοσύνης. χρήσης ΙΔΡΥΜΑΤΑ 20(α)Δωρεές σε αλλοδαπές ενώσεις ΝΟΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Υπάρχει νομικό κενό σε ό,τι αφορά τα σωματεία (Για τα ιδρύματα βλέπε σημείο 24). ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΙ ΚΑΙ ΕΠΟΠΤΕΙΑ 21. Λογαριασμοί Το διάταγμα της 20ής Μαΐου 1965 προβλέπει στο άρθρο του 11 την υποχρέωση για τα σωματεία να 58 22. Σύσταση Ένα ίδρυμα μπορεί να συσταθεί είτε με δικαιοπραξία εν ζωή είτε με διάταξη τελευταίας βούλησης: στην πρώτη απαιτείται συμβολαιογραφική πράξη, ενώ στη να δεύτερη η σύσταση πρέπει προβλέπεται στη διαθήκη. περίπτωση Η εγγραφή σε μητρώο ιδρυμάτων, που του υπάγεται δικαιοδοσία στη Υπουργείου είναι υποχρεωτική και βάσει αυτής αποκτά νομική υπόσταση. Δικαιοσύνης, 23. Ορισμός 1 του νόμου περί Το άρθρο του 1994 ορίζει ως ιδρυμάτων τις μη κερδοσκοπικές ιδρύματα οργανώσεις οι οποίες, με βούληση των δημιουργών τους, διαθέτουν την περιουσία τους διαρκώς για σκοπό δημοσίου συμφέροντος. 24. Απαιτήσεις ιθαγένεια σχετικά με την Οι αλλοδαποί μπορούν να συστήνουν ιδρύματα στην Ισπανία. Εξάλλου, πέρα από τα ισπανικά ιδρύματα, τα αλλοδαπά ιδρύματα μπορούν να ασκούν στην Ισπανία δραστηριότητες στο πλαίσιο του στόχου τους και να απολαύουν των προνομίων που χορηγούνται στα ισπανικά ιδρύματα υπό τον όρο ότι ισπανικό έχουν αντιπροσωπεία σε έδαφος και έχουν εγγραφεί στο μητρώο των ιδρυμάτων. εγγραφής μπορεί να Η αίτηση απορριφθεί των εάν ο σκοπός ιδρυμάτων δεν είναι προς το γενικό συμφέρον ή εφόσον δεν έχουν συσταθεί νόμιμα σύμφωνα με το εθνικό τους δίκαιο (άρθρο 5 του νόμου). 25. Κτήση προσωπικότητας της νομικής ιδρύματα αποκτούν Τα νομική προσωπικότητα από τη στιγμή της εγγραφής στο μητρώο της συστατικής πράξης. Η αίτηση εγγραφής μπορεί να απορριφθεί εάν η πράξη αυτή δεν τηρεί τις διατάξεις του νόμου. 26. Νομική ικανότητα 59 από κάθε Η περιουσία του ιδρύματος μπορεί να είδους αποτελείται περιουσιακά στοιχεία και δικαιώματα που έχουν οικονομική αξία, των οποίων δικαιούχος είναι το ίδρυμα και των οποίων ο κατάλογος πρέπει να εμφανίζεται στο μητρώο. εμπίπτει της διοίκησης της Η διαχείριση και διάθεση στην περιουσίας αρμοδιότητα του ιδρύματος, σύμφωνα με τις διατάξεις του καταστατικού. Ωστόσο, το άρθρο 19 του νόμου θεσπίζει περιορισμούς στη διάθεση των περιουσιακών στοιχείων του ιδρύματος και απαιτεί για αρκετές ενέργειες την προέγκριση της αρμόδιας εποπτικής αρχής. συμμετέχουν Εξάλλου, τα ιδρύματα δεν μπορούν εμπορικές να εταιρείες στις οποίες μπορούν να εγγυηθούν προσωπικά για εταιρικά δάνεια. Ωστόσο, να συμμετέχουν σε εταιρείες κεφαλαίου. μπορούν σε 27. Τύχη της περιουσίας μετά τη διάλυση μη Τα περιουσιακά στοιχεία και τα δικαιώματα που προκύπτουν από τη διάλυση διατίθενται σε ιδρύματα και ιδιωτικούς κερδοσκοπικούς φορείς που επιδιώκουν σκοπούς γενικού συμφέροντος, που ορίζονται στο συστατική πράξη ή στη καταστατικό ιδρύματος. Σε αντίθετη περίπτωση αποφασίζει η διοίκηση του ιδρύματος ή η αρμόδια εποπτική αρχή σε ποιους από τους φορείς αυτούς θα περιέλθουν τα εν λόγω δικαιώματα. του των Ωστόσο, κατά παρέκκλιση διατάξεων αυτών, η συστατική πράξη ή το καταστατικό μπορούν να προβλέπουν των περιουσιακών αυτών στοιχείων σε δημόσιους φορείς που άλλους γενικού επιδιώκουν συμφέροντος του παραπάνω νόμου). σκοπούς (άρθρο διάθεση τη 31 την ίδρυσης εποπτική αρχή πρέπει Μια να διευκολύνει του δικαιώματος να διασφαλίζει της σύστασης του ιδρύματος. Η εποπτεία ασκείται από την κρατική διοίκηση για τα ιδρύματα αρμοδιότητας του κράτους. άσκηση και νομιμότητα λειτουργίας τη και την επαλήθευση Η εποπτική αυτή αρχή είναι υπεύθυνη των για λογαριασμών, μπορεί να ζητήσει από τις δικαστικές αρχές την προσωρινή παρέμβαση στο ίδρυμα και να ασκεί τις αρμοδιότητες της διοίκησης κατά τη διάρκεια της περιόδου που καθορίζεται από το δικαστή. ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ και για 28. Τα ιδρύματα που έχουν εγγραφεί νομίμως στο μητρώο και τα οποία πληρούν τους απαιτούμενους όρους από το άρθρο 42 του νόμου περί φορολογικών ιδρυμάτων προνομίων ιδιωτική συμμετοχή σε δραστηριότητες γενικού συμφέροντος απολαύουν των ίδιων φορολογικών πλεονεκτημάτων όπως και τα σωματεία (βλέπε αριθ. 15 έως 20). Για να γίνει αυτό, τα ιδρύματα πρέπει στο Υπουργείο Οικονομικών και να ζητήσουν ρητώς τις απαλλαγές. διαπιστευτούν την να ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΙ ΚΑΙ ΕΠΟΠΤΕΙΑ 29. Λογαριασμοί Η διοίκηση του ιδρύματος πρέπει να καταρτίζει κάθε χρόνο απογραφή, ισολογισμό λογαριασμό και αποτελεσμάτων, καθώς και υπόμνημα με τις δραστηριότητες του ιδρύματος και την οικονομική διαχείριση. Πρέπει επίσης να πραγματοποιεί του προϋπολογισμού εκκαθάριση του εξόδων εσόδων τα έτους. Όλα προηγούμενου προαναφερθέντα να πρέπει διαβιβάζονται στην αρμόδια εποπτική αρχή. και Εξάλλου, υπό ορισμένες συνθήκες είναι υποχρεωτικός ένας εξωτερικός έλεγχος. Τέλος, η διοίκηση πρέπει επίσης να καταρτίζει και να υποβάλλει στην αρμόδια εποπτική αρχή εντός τριών μηνών πριν από το τέλος κάθε χρήσης, τον προϋπολογισμό που αντιστοιχεί στο ερχόμενο έτος (άρθρο 23 του νόμου). 30. Εποπτεία 60 ΓΑΛΛΙΑ Δεν υπάρχουν ειδικές προϋποθέσεις ΣΩΜΑΤΕΙΑ/ΕΝΩΣΕΙΣ ό. Νομική προσωπικότητα ΝΟΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ 1. Νομική δικαιώματος του συνεταιρίζεσθαι αναγνώριση του αρχές Υπάρχει από το Σύνταγμα (προοίμιο του Συντάγματος του 1958 που που τις περιλαμβάνει καθορίζονται στη διακήρυξη των δικαιωμάτων του ανθρώπου και του πολίτη του 1789) και από το Συνταγματικό συμβούλιο (απόφαση της 16ης Ιουλίου 1971, Εφημερίδα της κυβέρνησης της 18ης Ιουλίου 1971). Μη δηλωθέν σωματείο εφαρμογή. χωρίς Δηλωθέν σωματείο - με δήλωση στη νομαρχία η οποία αναφέρει την επωνυμία του σωματείου, το σκοπό του, την έδρα του καθώς και τα ονόματα, το επάγγελμα, τον τόπο ιθαγένεια των κατοικίας και την μελών της διοίκησης του και στην οποία επισυνάπτονται δύο αντίτυπα του καταστατικού και με δημοσίευση της δήλωσης αυτής στην εφημερίδα της κυβέρνησης. 2. 0ρισμός 7. Νομική ικανότητα η περισσότερα "Ένωση είναι η σύμβαση με την οποία άτομα δύο συγκεντρώνουν, σε μόνιμη βάση, τις γνώσεις τους ή τη δραστηριότητα τους με σκοπό άλλο από τη συμμετοχή σε κέρδη" (άρθρο 1 του νόμου του 1901). 3. Ελάχιστος αριθμός ιδρυτών Δύο 4. Είδη ενώσεων Μη δηλωθέν σωματείο ή εν τοις πράγμασι σωματείο Δηλωθέν σωματείο σωματείο κοινής Αναγνωρισμένο ωφελείας νομικός (δεν υπάρχει ορισμός, η αναγνώριση αυτή αποτελεί πράξη διακριτικής ευχέρειας του κράτους). 5. Ιθαγένεια των μελών 61 τη να για για και κατέχει Ένα δηλωθέν σωματείο δεν μπορεί να αποκτά, να διαχειρίζεται παρά μόνο "το χώρο που προορίζεται του σωματείου και για τη συνεδρίαση των μελών του και τα κτίρια που είναι την απαραίτητα εντελώς εκπλήρωση του σκοπού του". (Αρθρο 6 του νόμου του 1901). Δεν μπορεί να λαμβάνει δωρεές και κληροδοτήματα παρά μόνο αν έχει αποκλειστικό σκοπό την αρωγή, τη φιλανθρωπία, την επιστημονική ή ιατρική έρευνα, εάν είναι πολιτιστικό σωματείο, οικογενειακό σωματείο ή σωματείο που αποτελεί μέλος αναγνωρισμένης ομοσπονδίας κοινής ωφελείας. έχει λίγο Το αναγνωρισμένο σωματείο κοινής ωφελείας ευρύτερη ικανότητα διότι γι' αυτήν δεν ισχύει ο όρος "εντελώς"· ακόμη, μπορεί να αποκτά δασωμένες εκτάσεις και εδάφη προς αναδάσωση και μπορεί να λαμβάνει δωρεές και κληροδοτήματα. Εάν λάβει με δωρεά ή κληροδότημα βάσει διαθήκης ένα κτίριο το οποίο δεν τη είναι απαραίτητο για λειτουργία της, πρέπει να προβεί στην πώληση του και να κρατήσει το αντίτιμο. Η προβλεπόμενη δωρεά υπόκειται σε προηγουμένη και ακρι( έγκριση της διοικητικής αρχής. 14. Μηδενικός συντελεστής 8. Υποχρεωτικές καταστατικό αναφορές στο Το καταστατικό δεν περιλαμβάνει υποχρεωτικές αναφορές και αποτελεί νόμο για τα μέλη. 9. Υποχρέωση εγγραφής Η εγγραφή δεν είναι υποχρεωτική, βλέπε σημείο 6 σχετικά με τη διαδικασία δήλωσης. ΙΟ. Οικονομική δραστηριότητα Δεν απαγορεύεται, ούτε από το νόμο του 1091 ούτε από τη νομολογία· υπάρχει δυνατότητα πραγματοποίησης κέρδους. 11. Τύχη της περιουσίας σε περίπτωση διάλυσης Το υπόλοιπο του ενεργητικού δεν διανέμεται στα μέλη. Σύμφωνα με το καταστατικό γενική και/ή συνέλευση περιέρχεται, κατά κανόνα, σε μη κερδοσκοπικό οργανισμό που επιδιώκει παραπλήσιο σκοπό. τη ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ ΕΜΜΕΣΟΙ ΦΟΡΟΙ 12. Αρθρο 13 της 6ης οδηγίας ΦΠΑ Όλες οι απαλλαγές που προβλέπονται από το άρθρο 13 έχουν μεταφερθεί στο γενικό κώδικα των φόρων. 13. Αλλες απαλλαγές Ορισμένες απαλλαγές όσον αφορά τα τέλη πρωτοκόλλου. 62 Όχι. ΑΜΕΣΟΙ ΦΟΡΟΙ 15. Γενικά έχουν Όταν είναι απαλλαγμένες του ΦΠΑ κερδοσκοπικό και μη δεν χαρακτήρα υπόκεινται που επιβάλλονται στις εταιρείες (φόρος εισοδήματος φόρος μαθητείας, επαγγελματικός φόρος). τα σωματεία στους φόρους εταιρειών, Όταν δεν υπόκεινται στο φόρο εισοδήματος εταιρειών με συντελεστή που καθορίζεται στα πλαίσια του κοινού ποινικού δικαίου υπόκεινται στο φόρο περιουσίας. Όλες τα σωματεία υποχρεούνται να υποβάλλουν δημοτικά τέλη: τέλος κατοικίας τους μη εκτός από επιπλωμένους χώρους και αυτούς που είναι ανοικτοί στο κοινό και έγγειος φόρος που καταβάλλεται από όλους τους ιδιοκτήτες κτιρίων με εξαίρεση τις κοινωνικές κατοικίες. Όταν είναι απαλλαγμένες του ΦΠΑ υπόκεινται στο φόρο μισθών. Εφόσον απασχολούν περισσότερους από 10 να μισθωτούς, υποχρεούνται τη συμμετοχή των εξασφαλίζουν εργαζομένων συνεχή επαγγελματική κατάρτιση και να συμμετέχουν στη δαπάνη κατασκευής. στη Υπόκεινται στο φόρο εισοδήματος περιουσίας. 16. Αναγνωρισμένα (εγκεκριμένα) σωματεία ορισμένων Η άσκηση ειδικών δραστηριοτήτων από ένα σωματείο απαιτεί τη χορήγηση διοικητικής και έγκρισης δραστηριότητες, ψυχαγωγικές (τουριστικές στον "αναγνωρισμένες ορισμένες και υγειονομικό ενέργειες κοινωνικό ή ιατροκοινωνικό τομέα, δραστηριότητες οποίες αναγνωρίζεται ο χαρακτήρας κοινής ωφελείας, δηλαδή δραστηριότητα των αλιέων, κυνηγών σωματείων οργάνωση αθλητικών επίσημων αγώνων κτλ. ). στις ή Αναγνωρισμένα ωφελείας σωματεία κοινής Εσωτερικών ζητείται από το Η αναγνώριση Υπουργείο και χορηγείται, υπό όρους, με διάταγμα από το Συμβούλιο της Επικρατείας. Η αναγνώριση αυτή επιβάλει ορισμένες παρέχει υποχρεώσεις μεγαλύτερη παροχής δωρεών και απόκτησης και κατοχής κτιρίων. αλλά ικανότητα 17. Απαραίτητες προϋποθέσεις για την αναγνώριση της κοινής ωφελείας Ένα αναγνωρισμένο σωματείο πρέπει να είναι δηλωμένο, να λειτουργεί κανονικά ως δηλωμένο σωματείο επί τρία έτη, να επιδιώκει σκοπό γενικής ωφελείας, να έχει ευρεία απήχηση πέρα από το τοπικό πλαίσιο, να απαριθμεί τουλάχιστον 200 μέλη και να έχει υιοθετήσει το υπόδειγμα καταστατικού που έχει εκπονηθεί από το Συμβούλιο της Επικρατείας. Ιδ. Κριτήρια έγκρισης στα αναθέτει περιορισμών Η έγκριση χορηγείται από το κράτος που σωματεία αποστολές κοινής ωφελείας. Μέσω και διοικητικών αυστηρού ελέγχου τα σωματεία αυτές επωφελούνται διαφόρων ενισχύσεων (για παράδειγμα το διάταγμα της 8ης Αυγούστου 1945 μεταβιβάζει στις αθλητικές ομοσπονδίες το μονοπώλιο της διοργάνωσης των αγώνων). το τα για και του Οι ιδιωτικές δωρεές εκπίπτουν έως ενός ποσού το οποίο ισούται με το φορολογητέου 1,25 % δηλωθέντα εισοδήματος σωματεία του 5 % φορολογητέου εισοδήματος για τα ιδρύματα και τα αναγνωρισμένα σωματεία κοινής ωφέλειας. Οι δωρεές αυτές δημιουργούν δικαίωμα σε μείωση του φόρου ίση με το 40 % της αξίας όταν δα>ρεάς προορίζονται για την παροχή δωρεάν φαγητού ή στέγης σε άτομα που έχουν ανάγκη). Δεν εκπίπτουν παρά μόνο οι δωρεές που γίνονται σε γαλλικό ή αλλοδαπό ασκεί δραστηριότητα στη Γαλλία. σωματείο (50% που της 20. Δωρεές εταιρειών Οι δωρεές εταιρειών εκπίπτουν έως ενός ποσού το οποίο ισούται με το 37 % ή το 42 % του φορολογητέου κέρδους έως του ορίου του 2D του κύκλου εργασιών για τα δηλωθέντα τα του σωματεία και αναγνωρισμένα κοινής σωματεία ωφελείας και τα ιδρύματα. για 3D Δεν εκπίπτουν παρά μόνο οι δωρεές που γίνονται σε γαλλικό ή αλλοδαπό σωματείο που ασκεί δραστηριότητα στη Γαλλία. ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΙ ΚΑΙ ΕΠΟΠΤΕΙΑ 21. Λογαριασμοί τη Μόνο τα αναγνωρισμένα σωματεία κοινής ωφελείας, τα σωματεία που επιδοτούνται δημόσια από διοίκηση και τα σωματεία που έχουν οικονομική δραστηριότητα η οποία υπερβαίνει ορισμένα ανώτατα όρια (προϋπολογισμός, ισολογισμός, αριθμός υπαλλήλων) έχουν νομική παράσχουν να υποχρέωση λογαριασμούς σε κανονική μορφή. 19. 1διωτικές δωρεές ΙΔΡΥΜΑΤΑ ΝΟΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ 63 22. Σύσταση καταστατικού Ίδρυμα κοινής ωφελείας: Το σχέδιο πρέπει να υποβληθεί στο Υπουργείο Εσωτερικών και στη συνέχεια στο Συμβούλιο Επικρατείας το οποίο, χορηγώντας την αναγνώριση της κοινής ωφελείας επιτρέπει στο ίδρυμα να λάβει τη δωρεά. Το καταστατικό πρέπει να συνταχθεί σύμφωνα με το υπόδειγμα που προτείνεται από το Συμβούλιο Επικρατείας το οποίο προβλέπει: τον καθορισμό του διοικητικού συμβουλίου το οποίο υπακούει συνήθως στον κανόνα των τριών τρίτων, δηλαδή ένα τρίτο αποτελείται από μέλη που έχουν οριστεί από τους ιδρυτές, ένα τρίτο από μέλη - όπως ορίζει ο νόμος - που εκπροσωπούν τις δημόσιες αρχές και ένα τρίτο από μέλη που διορίζονται από το διοικητικό συμβούλιο. μελών των Στεγασμένο ίδρυμα (Fondation abritie): δημιουργείται στους κόλπους ενός ιδρύματος κοινής ωφελείας χωρίς να νομική μια δημιουργηθεί οντότητα (σπάνια περίπτωση). νέα ίδρυμα Επιχειρησιακό (Fondation d'entreprise) (νόμος της 04. 07. 1990): δεν αναγνωρίζονται ως ιδρύματα κοινής ωφελείας· δημιουργούνται για συγκεκριμένη διάρκεια (κατά κανόνα 5 έτη, με δυνατότητα ανανέωσης) και το τους εγκρίνεται από τη διοικητική αρχή. πρόγραμμα δράσης διοικητικού Εξ ορισμού, το ένα τρίτο των μελών του συμβουλίου αποτελείται από αυτοδίκαια μέλη που εκπροσωπούν τις δημόσιες αρχές και άτομα που ορίζονται λόγω της ιδιότητας τους. Για να ασκεί μόνιμη δράση στη Γαλλία ή να έχει τις ίδιες ικανότητες με ένα γαλλικό ίδρυμα, ένα αλλοδαπό ίδρυμα πρέπει να αποκτήσει την αναγνώριση της κοινής ωφελείας. 25. Κτήση προσωπικότητας της νομικής ίδρυμα αποκτά Ένα νομική προσωπικότητα μόλις χορηγηθεί με διάταγμα η αναγνώριση κοινής ωφελείας Συμβούλιο από Επικρατείας και δημοσιευθεί στην εφημερίδα της κυβέρνησης. το 26. Νομική ικανότητα Για την αποδοχή των δωρεών ισχύουν οι ίδιοι όροι με τα αναγνωρισμένα σωματεία κοινής ωφελείας αλλά ικανότητα όσον έχουν αφορά περιουσίας συμπεριλαμβανομένων των ακινήτων. ευρύτερη την κτήση 27. Τύχη της περιουσίας σε περίπτωση διάλυσης Ισχύει ό,τι και για τα αναγνωρισμένα σωματεία κοινής ωφελείας (πρβλ. 11), αλλά είναι υποχρεωτική η σύμφωνη γνώμη της διοικητικής αρχής. 23Όρισμός ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ ". αμετάκλητη διάθεση περιουσίας, δικαιωμάτων ή πόρων για την εκπλήρωση γενικού συμφέροντος και μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα. " σκοπού 24. Απαιτήσεις ιθαγένεια σχετικά με την 28. Ίδιο καθεστώς όπως και για τις ενώσεις. ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΙ ΚΑΙ ΕΠΟΠΤΕΙΑ Για τους ελέγχους και την υποχρέωση κατάρτισης λογαριασμών ισχύουν ό,τι και για τα αναγνωρισμένα σωματεία κοινής ωφελείας. 64 ΙΡΛΑΝΔΙΑ ΣΩΜΑΤΕΙΑ/ΕΝΩΣΕΙΣ ΝΟΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ 1. Νομική δικαιώματος του συνεταιρίζεσθαι αναγνώριση του προσπαθούν να επιτύχουν το σκοπό που καθορίζεται στο καταστατικό, να εκτελούν τις δραστηριότητες τους σύμφωνα με το καταστατικό κτλ. Ωστόσο, αν και το καταστατικό είναι δεσμευτικό από νομική άποψη όσον αφορά τα μέλη της ομάδας, αυτό δεν ισχύει για τα μη μέλη. Ως εκ τούτου η ομάδα δεν έχει δική της νομική προσωπικότητα. του Το άρθρο 40. 6 Ιρλανδικού Συντάγματος εγγυάται το γενικό δικαίωμα δημιουργίας σωματείου. Το ειδικότερο δικαίωμα της δημιουργίας μη κυβερνητικών ενώσεων διέπεται από το καθεστώς των εταιρειών τη (νόμος περί τις νομοθεσία με βιομηχανικές εταιρείες πρόνοιας (Industrial and Provident Societies legislation). εταιρειών) και σχετικά 2. 0ρισμός ιρλανδική νομοθεσία δεν Στην υπάρχει συγκεκριμένος ορισμός του "σωματείου" ή παρόμοιου όρου. Η ειδική μορφή την οποία λαμβάνει ένα σωματείο καθορίζεται από τον τύπο της νομικής διάρθρωσης την οποία επιλέγει το σωματείο. Το σημείο αυτό εξετάζεται παρακάτω. 3. Είδη ενώσεων τρία είδη Υπάρχουν διάρθρωσης για τις μη κυβερνητικές οργανώσεις: βασικά για παραλλαγή (β) A company limited by guarantee. Πρόκειται της συνήθους νομικής μορφής προσωπικότητας για επιχειρηματικές εταιρείες στην Ιρλανδία. Σ' αυτό το είδος εταιρείας δεν υπάρχουν μετοχές και τα μέλη της απλώς εγγυώνται την συγκεκριμένου καταβολή (συνήθους ονομαστικού) ποσού για τα χρέη της εταιρείας σε περίπτωση διάλυσης. ενός συχνά διατάξεις (γ) Industrial and provident society (IPS). Αυτό το είδος διάρθρωσης από χρησιμοποιείται συνεταιρισμούς. Στην πράξη, οι περισσότερες που εφαρμόζονται στην industrial and provident society και στην company limited by guarantee είναι ίδιες. Ωστόσο, υπάρχει μια σημαντική διαφορά στο ότι ενώ μια ομάδα μπορεί εταιρεία να για περιορισμένης οποιοδήποτε νόμιμο σκοπό, μια εταιρεία προκειμένου να καταχωρηθεί ως IPS πρέπει να δημιουργηθεί "για βιομηχανικών, την επιχειρηματικών εμπορικών δραστηριοτήτων". γίνει ευθύνης εκτέλεση ή (α) Unincorporated bodies. Οργανώσεις χωρίς νομική υπόσταση. Οι φορείς αυτοί μπορούν να έχουν γραπτό καταστατικό το οποίο ορίζει τη φύση και το σκοπό της οργάνωσης και ενδεχομένως λεπτομέρειες σχετικά με τα μέλη και του διοικητικού συμβουλίου. Σε νομικό καταστατικό αυτό επίπεδο, αποτελεί μια σύμβαση ή συμφωνία μεταξύ των μελών μιας ομάδας τα οποία δεσμεύονται να τηρούν τους όρους της συμφωνίας, δηλαδή να τη σύνθεση το Υπάρχουν και διάφορα άλλα είδη διάρθρωσης όσον αφορά τα μη κυβερνητικές που Ενώσεις περιλαμβάνουν αλληλοβοήθειας (Friendly Societies), κτλ. Ωστόσο, τα παραπάνω τρία είδη είναι τα πλέον διαδεδομένα στην Ιρλανδία. σωματεία Trusts, 4. Ελάχιστος αριθμός ιδρυτών 65 H company limited by guarantee και η industrial and provident society πρέπει να έχουν τουλάχιστον 7 μέλη. Για τις unincorporated bodies δεν υπάρχει κατώτατο όριο. 5. Απαιτήσεις σχετικά με την ιθαγένεια των μελών υπάρχουν Δεν συγκεκριμένες απαιτήσεις σχετικά με την ιθαγένεια για κανένα από τα βασικά τρία είδη νομικής διάρθρωσης. ό. Κτήση της νομικής προσωπικότητας έχουν ενώ η ξεχωριστή society προσωπικότητα. Ο οργανισμός unincorporated body δεν νομική έχει προσωπικότητα, company limited by guarantee και η industrial and ξεχωριστή provident Αυτή νομική αποκτάται με του καταστατικού στην αρμόδια δημόσια αρχή η οποία είναι επιφορτισμένη να επικυρώσει τη σύσταση του φορέα. Στη συνέχεια το καταστατικό πρέπει να είναι στη διάθεση των μελών και του κοινού γενικά προς εξέταση. την υποβολή να χρησιμοποιούν Στην περίπτωση της company limited by guarantee, το καταστατικό πρέπει να έχει μορφή η οποία να είναι αποδεκτή από το γραφείο εταιρειών που είναι ο αρμόδιος φορέας για την εγγραφή. Υπόδειγμα καταστατικού δημοσιεύεται στο νόμο περί εταιρειών και οι εταιρείες αυτές πρέπει κατά κανόνα το υπόδειγμα αυτό ή κάποια παραλλαγή του. Στην περίπτωση της industrial and το provident καταστατικό είναι πρέπει αποδεκτό από το Registrar of Friendly Societies που είναι ο αρμόδιος φορέας για την εγγραφή. Δεν υπάρχει επίσημο υπόδειγμα καταστατικού αλλά το Registrar έχει εγκρίνει καταστατικά που έχουν καταρτίσει διάφορες μη κυβερνητικές οργανώσεις και κατά κανόνα χρησιμοποιούνται αυτά ή κάποια παραλλαγή τους. επίσης, να society, 9. Απαιτήσεις σχετικά με την εγγραφή Πέρα των όρων που αναφέρονται παραπάνω για τα δύο είδη φορέων δεν ειδικές απαιτήσεις σχετικά με την εγγραφή τους. υπάρχουν άλλες 7. Νομική ικανότητα ΙΟ. Οικονομική δραστηριότητα της Η νομική ικανότητα ενός οργανισμού απορρέει από το καταστατικό του. Στην περίπτωση της company limited guarantee περιλαμβάνεται στη by συστατική πράξη εταιρείας (Memorandum and Articles) και στην περίπτωση της industrial and provident περιλαμβάνεται society στον κανονισμό (Rules). Δεν υπάρχουν ειδικοί περιορισμοί όσον αφορά τη μη νομική κυβερνητικών εκτός εκείνων που καθορίζονται γενικά από το νόμο όσον αφορά το νομικό πλαίσιο. σωματείων ικανότητα των 8. Υποχρεωτικές καταστατικό αναφορές στο 66 να επιθυμεί να αποδείξει Δεν υπάρχουν ειδικοί περιορισμοί όσον αφορά την ικανότητα των φορέων αυτών να ασκούν οικονομική δραστηριότητα. Ωστόσο, όταν ένας επιτύχει φορέας απαλλαγή όσον αφορά ορισμένους φόρους από την εφορεία με βάση τις φιλανθρωπικές του δραστηριότητες, "έχει πρέπει συσταθεί μόνο για φιλανθρωπικούς σκοπούς", δηλαδή το καταστατικό ή ο κανονισμός του σωματείου πρέπει να περιλαμβάνει ασφαλιστική ρήτρα με την ότι οποιοδήποτε ποσό καταβάλλεται στο σωματείο θα χρησιμοποιείται μόνο σκοπούς. για Επιπλέον, ένα σωματείο του οποίου το καταστατικό εμπορικής περιλαμβάνει φιλανθρωπικούς είναι εξασφαλίζεται απίθανο στοιχεία οποία ότι φύσης να θεωρηθεί ως φιλανθρωπική από την εφορεία. 11. Τύχη της περιουσίας σε περίπτωση διάλυσης δεν εταιρείες Ο νόμος περί εταιρειών (Companies Acts) και η νομοθεσία σχετικά με τις βιομηχανικές πρόνοιας and Provident Societies (Industrial legislation) περιλαμβάνουν γενικούς περιορισμούς σχετικά με την τύχη της περιουσίας σε περίπτωση διάλυσης. Αν μια εταιρεία επιθυμεί να αναγνωριστεί ως φιλανθρωπική από την εφορεία, οι εφοριακοί επιμένουν κατά κανόνα ώστε σε περίπτωση διάλυσης, η περιουσία να περιέλθει σε άλλο φιλανθρωπικού χαρακτήρα. σωματείο ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ ΕΜΜΕΣΟΙ ΦΟΡΟΙ 12. Αρθρο 13 της 6ης οδηγίας ΦΠΑ Το άρθρο 13 έχει μεταφερθεί στην ιρλανδική νομοθεσία. 13. Αλλες απαλλαγές Οι ειδικές απαλλαγές για τις ΜΚΟ (συμπεριλαμβανομένων και εκείνων που παραχωρούνται από την 6η οδηγία ΦΠΑ) περιλαμβάνουν: σχολική (α) εκπαίδευση κατάρτιση ή επανεκπαίδευση· ή και πανεπιστημιακή επαγγελματική νοσοκομειακή ιατρική (β) φροντίδα ή θεραπεία που παρέχεται από νοσοκομείο, ιδιωτική ή άλλη κλινική ή παρόμοιο ίδρυμα· και (γ) υπηρεσίες για την προστασία των παιδιών και των νέων· 67 (δ) παροχή αγαθών και υπηρεσιών στο πλαίσιο της κοινωνικής πρόνοιας και ασφάλισης από μη κερδοσκοπικές οργανώσεις· (ε) παροχή υπηρεσιών και αγαθών στα μέλη τους από μη κερδοσκοπικές οργανώσεις των οποίων ο σκοπός πολιτικής, είναι θρησκευτικής, συνδικαλιστικής, φιλοσοφικής, πατριωτικής, φιλανθρωπικής ή κοινωνικής φύσης. κυρίως 14. Μηδενικός συντελεστής σε είδη μηδενικός Ο συντελεστής εφαρμόζεται στον ιατρικό εξοπλισμό όπως αναπηρικές και κυλιόμενες πολυθρόνες και άλλα μέσα μεταφοράς ατόμων με ειδικές προθέσεις, ανάγκες, ορθοπεδικές βάδισμα, στήριξης πλαίσια δεκανίκια και παρόμοια είδη. για ΑΜΕΣΟΙ ΦΟΡΟΙ 15. Γενικά Ο νόμος περί εταιρειών (Companies Acts) και η νομοθεσία σχετικά με τις βιομηχανικές πρόνοιας and Provident Societies (Industrial legislation) δεν περιλαμβάνουν κάποια γενική φοροαπαλλαγή όσον αφορά τις μη κυβερνητικές οργανώσεις. εταιρείες 16. Αναγνωρισμένα σωματεία που company Είναι δυνατόν για την limited by guarantee ή ειδικότερα για την industrial and provident society, να ζητήσουν φοροαπαλλαγή από την εφορεία βάσει του φιλανθρωπικού σκοπού επιδιώκουν. Προκειμένου να χαρακτηριστούν ως φιλανθρωπικοί οι σκοποί και οι αρμοδιότητες τους πρέπει να έχουν τέτοια συγκρότηση ώστε κάθε σκοπός για τον οποίο μπορούν να διατεθούν εισοδήματα ή ιδιοκτησία να είναι φιλανθρωπικός και, όπως ορίζεται παραπάνω οι κύριοι σκοποί τους και η χρησιμοποίηση του εισοδήματος ή της ιδιοκτησίας τους πρέπει να διαφυλάσσονται με εγγυητική ρήτρα. Αυτό σημαίνει ότι είναι υποχρεωτικό από το νόμο να επιδιώκονται μόνο οι βασικοί σκοποί που καθορίζονται στο καταστατικό και να διατίθενται τα εισοδήματα και η ιδιοκτησία τους αποκλειστικά τους γι' σκοπούς. αυτούς Π. Κριτήρια αναγνώρισης Προκειμένου να χαρακτηριστεί ως φιλανθρωπικός της ο εταιρείας πρέπει να εμπίπτει σε μία από τις ακόλουθες κατηγορίες: σκοπός (α) προαγωγή της εκπαίδευσης· (β) προαγωγή της θρησκείας· για εκχωρήσεις. έγγειες μεταβιβάσεις ή οι απασχολούμενοι Δεν προβλέπεται απαλλαγή όσον αφορά το φόρο προστιθέμενης αξίας και σε φιλανθρωπικό έργο υπόκεινται στο φόρο εισοδήματος στο πλαίσιο του συστήματος και υποχρεωτικών εισφορών κοινωνικής ασφάλισης. κρατήσεων 18. Δωρεές από ιδιώτες και εταιρείες Σε ορισμένες περιπτώσεις οι δωρεές από ιδιώτες και εταιρείες υπόκεινται σε φοροαπαλλαγή. Μία από τις κυριότερες εξαιρέσεις όσον αφορά τον μη κερδοσκοπικό τομέα είναι ότι οι δωρεές από 100£ έως 10. 000£ σε ορισμένα ιδρύματα εκπαιδευτικά υπόκεινται σε φοροαπαλλαγή. (γ) καταπολέμηση της φτώχειας, ή ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΙ ΚΑΙ ΕΠΟΠΤΕΙΑ (δ) άλλες φιλανθρωπικές ενέργειες κοινής ωφελείας. της ικανοποίηση των Εκτός από την προαναφερθέντων όρων, η εταιρεία πρέπει να τηρεί ετήσιους ελεγμένους λογαριασμούς και να τους θέτει στη εφορείας κατόπιν διάθεση αιτήσεως, πρέπει να απαγορεύει την καταβολή αμοιβής και/ή μισθών (εκτός από τα τρέχοντα έξοδα) σε υπαλλήλους και μέλη της διοίκησης για παρεχόμενες υπηρεσίες και επίσης πρέπει τα άλλα ικανοποιεί κριτήρια που έχουν ήδη συζητηθεί συμπεριλαμβανομένων και εκείνων που αφορούν την εκκαθάριση της οργάνωσης. να Οι φόροι από τους οποίους μπορεί να απαλλαγεί οργάνωση μια περιλαμβάνουν το φόρο εισοδήματος, το φόρο εισοδήματος εταιρειών (σε περίπτωση εταιρειών), το φόρο επί των κερδών κεφαλαίου, το φόρο επί των τόκων καταθέσεων, το φόρο περιουσίας και τα τέλη χαρτοσήμου 68 στο απέναντι 19. Δεν υπάρχει ειδική εποπτεία των unincorporated bodies. Οι εταιρείες υπόκεινται υποχρέωση στην υποβολής έκθεσης και λογιστικού ελέγχου γραφείο εταιρειών Πρέπει να υποβάλλονται ετήσιοι ισολογισμοί και λογαριασμοί και πρέπει να τηρούνται πρακτικά σε σχέση με τις αλλαγές των μελών, της διοίκησης Παρόμοιες κτλ. υποχρεώσεις ισχύουν και για τις societies and provident industrial (έναντι του Registrar of Friendly Societies). Σε εξαιρετικές περιπτώσεις, μπορούν να οριστούν ελεγκτές για να ερευνήσουν τις δραστηριότητες των περίπτωση φορέων επανειλημμένων παραλήψεων ένα σωματείο μπορεί να διαγραφεί από το μητρώο. Ωστόσο, κατά κανόνα, οι απαιτήσεις τους λογαριασμούς και την εποπτεία δεν είναι πολύ αυστηρές. Στην περίπτωση φιλανθρωπικού έργου οι εφοριακοί έχουν εποπτικά καθήκοντα αλλά και εδώ, υπάρχει στην ελαστικότητα. αυτών. Σε πράξη, αφορά όσον ΙΔΡΥΜΑΤΑ ότι την Στην Ιρλανδία δεν υπάρχει ειδική νομοθεσία για τα "ιδρύματα". Ένας φορέας ο οποίος έχει αναγνωριστεί από έχει εφορεία φιλανθρωπικό χαρακτήρα μπορεί να υποβάλει αίτηση στους Commissioners of Charitable Donations and Bequests για να υπαχθεί στο νόμο περί φιλανθρωπικού έργου (Charities Acts) του του παρόντος υπάρχουν μόνο 25 περίπου τέτοιοι φορείς στην Ιρλανδία. 1973. Επί 69 ΙΤΑΛΙΑ ΕΝΩΣΕΙΣ/ΣΩΜΑΤΕΙΑ ΝΟΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ 1. Νομική δικαιώματος του συνεταιρίζεσθαι αναγνώριση του Αρθρα 2 και 18 του Συντάγματος. Αρθρα 14 έως 42 του αστικού κώδικα. Νόμος της 27ης Φεβρουαρίου 1985, νόμος της 11ης Αυγούστου 1991 αριθ. 266 σχετικά με τις οργανώσεις εθελοντών. 2,Ορισμός Ο νόμος δεν δίδει ορισμό. Σύμφωνα με τη θεωρία είναι κάθε σταθερή οργάνωση πολλών ατόμων για την σκοπών εκπλήρωση κοινού συμφέροντος, μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα. 3. Ελάχιστος αριθμός ιδρυτών Δεν προβλέπεται 4. Είδη σωματείων Αναγνωρισμένα σωματεία Μη αναγνωρισμένα σωματεία Επιτροπές 5. Ιθαγένεια των μελών Δεν υπάρχουν περιορισμοί ό. Νομική προσωπικότητα για τις μετά αναγνωρισμένα Μόνο διάταγμα το σωματεία, αρμόδιας αναγνώρισης διοικητικής αρχής. Απαραίτητος όρος της για την αναγνώριση είναι να έχει η σωματείο επαρκή περιουσία για την του. Το επιδίωξη των σκοπών δικαίωμα αναγνώρισης των νομικών προσώπων μπορεί να ανατεθεί στον Πρόεδρο του Συμβουλίου Υπουργών, στην περιφέρεια ή τους νομάρχες λόγω της εδαφικής εξάπλωσης της δραστηριότητας τους. Τα μη αναγνωρισμένα σωματεία έχουν υποκειμενικότητα κάποια (βλέπε σημείο 7). 7. Νομική ικανότητα να υποκειμενικότητα νομικό πρόσωπο Το ιδιωτικού δικαίου δεν μπορεί να αποκτά ακίνητα, ούτε να αποδέχεται δωρεές ή κληρονομιές, λαμβάνει ούτε κληροδοτήματα χωρίς την έγκριση της αρμόδιας αρχής. Η έγκριση θεωρείται απαραίτητη προϋπόθεση ώστε να μπορεί η κτήση να παράγει τα αποτελέσματα της. των μη Η αναγνωρισμένων σωματείων συνίσταται σε μια ατελή κληρονομική αυτονομία, υπό την έννοια ότι για τις υποχρεώσεις του σωματείου είναι υπεύθυνα και τα άτομα τα οποία ενήργησαν εξ ονόματος και για λογαριασμό του σωματείου. Ο νόμος αριθ. 52 της 27ης Φεβρουαρίου 1985 μη επιτρέπει να αναγνωρισμένα μη ακίνητα. αποκτούν αναγνωρισμένα σωματεία και οι επιτροπές μπορούν να παρίστανται στο δικαστήριο ως διάδικοι. στα σωματεία Τα τώρα έχουν μορφή Οι οργανώσεις εθελοντών που είναι εγγεγραμμένες στο μητρώο, ακόμη και αν μη τη σωματείων, αναγνωρισμένων τα μπορούν αποκτούν να είναι περιουσιακά στοιχεία που της αναγκαία για να δραστηριότητας λαμβάνουν και κληροδοτήματα. την άσκηση και τους δωρεές 70 δ. Υποχρεωτικές καταστατικό αναφορές στο Η συστατική πράξη πρέπει να έχει τη μορφή επίσημης πράξης για να εγκριθεί η αναγνώριση. Επιβάλλονται κάποιες ελάχιστες αναφορές. 9. Υποχρέωση εγγραφής Δεν υπάρχει υποχρέωση εγγραφής, αλλά αν το σωματείο δεν είναι εγγεγραμμένο τα μέλη της διοίκησης είναι υπεύθυνα προσωπικά και από κοινού, με το νομικό πρόσωπο, για τις υποχρεώσεις (άρθρο 33 του αστικού κώδικα). ΙΟ. Οικονομική δραστηριότητα την την κέρδους επίτευξη δραστηριότητα. Τα σωματεία μπορούν να ασκούν οικονομική Η ενδεχόμενη οικονομική δραστηριότητα του σωματείου δεν πραγματοποίηση αφορά αλλά χρηματικού αποκλειστικά των σκοπών της. Αντίθετα, αν η είναι οικονομική αυτόνομη σε σχέση με το σκοπό του, το σωματείο μπορεί να θεωρηθεί ως εν εταιρεία, με και σημαντικές φορολογικές συνέπειες. Το άρθρο 24 του αστικού κώδικα προβλέπει ότι τα μέλη του σωματείου δεν έχουν δικαίωμα στη διανομή κέρδους. τοις πράγμασι δραστηριότητα κοινωνικές 11. Τύχη της περιουσίας σε περίπτωση διάλυσης εναπομένοντα Τα περιουσιακά στοιχεία διατίθενται σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στη συστατική πράξη ή το καταστατικό. Ελλείψει ειδικών διατάξεων εφαρμόζεται η απόφαση της γενικής συνέλευσης η οποία αποφάσισε τη διάλυση, διαφορετικά αποφασίζει η αρμόδια δημόσια αρχή. ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ 71 ΕΜΜΕΣΟΙ ΦΟΡΟΙ 12. 6η οδηγία ΦΠΑ οι Ισχύουν προβλέπονται στο άρθρο 13. απαλλαγές που 13. Αλλες απαλλαγές υπηρεσιών Η παραχώρηση περιουσίας και η παροχή τις από οργανώσεις φιλανθρωπικές απαλλάσσονται του ΦΠΑ. Απαλλαγή από το φόρο εγγραφής και τα φορολογικά τέλη για την ιδρυτική πράξη και για όλες τις πράξεις που συνδέονται με την εκτέλεση των δραστηριοτήτων σωματείων εθελοντών. των καταχώρισης του φόρου δωρεάς, Απαλλαγή μεταγραφής, στο κτηματολόγιο και το φόρο επί της αύξησης της αξίας των ακινήτων για τα σωματεία που λαμβάνουν τη δωρεά. Το ίδιο ισχύει και για τα κληροδοτήματα και τις κληρονομιές. 14. Μηδενικός συντελεστής Όχι. ΑΜΕΣΟΙ ΦΟΡΟΙ 15. Γενικά και αναγνωρισμένα (IRPEG) που ποσού του Τα μη αναγνωρισμένα σωματεία υπόκεινται στο φόρο εισοδήματος των νομικών προσώπων είναι των ανάλογος εισοδημάτων που εισπράττονται ως έγγεια εισοδήματα έγγειας φύσης, εισοδήματα κεφαλαίου ή που απορρέουν από την άσκηση - ευκαιριακή ή μη εμπορικής δραστηριότητας. Τα ποσά που καταβάλλονται από τα μέλη ως δεν εισφορές εισοδήματα, συνδρομές ή - λαμβάνονται υπόψη στον υπολογισμό της φορολογικής βάσης. 16. Αναγνώριση φορολογικούς σκοπούς σωματείων για Ο IRPEG μειώνεται κατά 50 % για τα σωματεία ιστορικού, φιλολογικού, επιστημονικού, πειραματικού και που ερευνητικού κυρίως επιδιώκουν πολιτιστικούς. χαρακτήρα σκοπούς του ορίου Υπέρβαση αυτού επιτρέπεται όταν η δωρεά γίνεται σε οργανώσεις που προορίζονται να προωθήσουν τη μελέτη, την έρευνα, τη διάδοση της πληροφορίας, την κτήση, τη συντήρηση ή την αποκατάσταση της πολιτιστικής κληρονομιάς ή σε φορείς που είναι επιφορτισμένοι να διοργανώνουν πανηγύρεις ή εκθέσεις που έχουν ιδιαίτερο πολιτιστικό ή επιστημονικό ενδιαφέρον ύστερα από έγκριση του Υπουργείου Πολιτισμού. και Τα κέρδη που προέρχονται από εμπορικές παραγωγικές περιθωριακές δραστηριότητες και εισπράττονται από φιλανθρωπικές φορολογούνται οργανώσεις εφόσον χρησιμοποιούνται για τους σκοπούς που οργάνωσης καθορίζονται στο καταστατικό. της δεν της Οι δωρεές που προορίζονται για το Κεντρικό Ινστιτούτο υποστήριξης του ιταλικής καθολικής κλήρου εκκλησίας που αυτές προορίζονται για την αρωγή του των αναπτυσσόμενων πληθυσμού χωρών μπορούν να εκπέσουν εντός του ορίου των 2 εκατ. λιρών. και Π. Κριτήρια αναγνώρισης Στην πρώτη περίπτωση πρέπει να έχει νομική προσωπικότητα και να είναι οργάνωση εθελοντών σύμφωνα με το νόμο 266/91. Ιδ. Κριτήρια φορολογικών προνομίων απόκτησης των τις αφορά Όσον οργανώσεις εθελοντών η απαλλαγή πρέπει να προβλέπεται από τα κριτήρια που θεσπίζονται με διυπουργικό διάταγμα (Υπουργείο Κοινωνικών Υποθέσεων και Υπουργείο Οικονομικών) το οποίο βρίσκεται στο στάδιο της προετοιμασίας. Οι δωρεές σε οργανώσεις εθελοντών που είναι εγγεγραμμένες στο μητρώο δεν μπορούν πλέον να εκπέσουν. Η μόνη πιθανή μείωση σήμερα είναι αυτή που μπορεί να γίνει στην περίπτωση που από τη μία πλευρά υπάρχει μια υποκείμενη στο φόρο επιχειρήσεων οργάνωση και από την άλλη μια ένωση εθελοντών με νομική προσωπικότητα. Η εγγραφή στο περιφερειακό μητρώο εθελοντών δεν είναι ως εκ τούτου επαρκής. 20. Δωρεές από εταιρείες Όπως και για τους ιδιώτες, οι δωρεές που προορίζονται για κοινωφελείς, ανθρωπιστικούς, πολιτιστικούς, θρησκευτικούς ή πολιτικούς σκοπούς μπορούν να εκπέσουν εντός του ορίου του 2 %. 19. 1διωτικές δωρεές 20(α)Δωρεές σε αλλοδαπά σωματεία Οι δωρεές που προορίζονται για κοινωφελείς, ανθρωπιστικούς, ή πολιτιστικούς, πολιτικούς σκοπούς μπορούν να εκπέσουν μέσα στο όριο του 2 %. θρησκευτικούς 72 Για τα σωματεία που έχουν την έδρα τους στην Ιταλία το καθεστώς είναι το είναι ίδιο, υπό εγγεγραμμένες περιφερειακό μητρώο της ιταλικής επικράτειας. τον όρο ότι σε ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΙ ΚΑΙ ΕΠΟΠΤΕΙΑ 21. Η αρμόδια διοικητική αρχή είναι υπεύθυνη για την εποπτεία και τον έλεγχο. ΙΔΡΥΜΑΤΑ ΝΟΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ 22. Σύσταση πράξη (μονομερής Ιδρυτική δικαιοπραξία εν ζωή με τη μορφή επίσημου εγγράφου ή διαθήκη). 23. Ορισμός Νομικό πρόσωπο ιδιωτικού δικαίου με περιουσία που έχει οριστεί για συγκεκριμένο σκοπό. 24. Απαιτήσεις ιθαγένεια σχετικά με την Καμία. 25. Κτήση προσωπικότητας της νομικής Η νομική προσωπικότητα αποκτάται αμέσως μετά την έγκριση από το κράτος με διάταγμα του Προέδρου του Συμβουλίου των Υπουργών. 26. Νομική ικανότητα Όπως και για τα αναγνωρισμένα σωματεία. 27. Τύχη της περιουσίας σε περίπτωση διάλυσης Αν το καταστατικό δεν ορίζει διαφορετικά, η αρμόδια δημόσια αρχή διαθέτει την περιουσία σε άλλους έχουν που οργανισμούς παραπλήσιους σκοπούς. 73 ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ ιστορικά, διατάγματος πειραματικά ιδρύματα που φιλολογικά, Τα και επιστημονικά, ερευνητικά έχουν αποκλειστικά πολιτιστικούς σκοπούς κατά την έννοια του άρθρου 6 του προεδρικού 601/73 υπόκεινται στο φόρο για τα νομικά πρόσωπα μόνο για το 50 % των εισοδημάτων τους. Όσον αφορά το ΦΠΑ οι εισαγωγές αγαθών που προσφέρονται σε ιδρύματα που έχουν τη την ως φιλανθρωπία, την εκπαίδευση, τη μόρφωση, τη μελέτη και την έρευνα απαλλάσσονται του ΦΠΑ. αρωγή, σκοπό δραστηριότητες, Εξάλλου, κατά γενικό κανόνα, τα ιδρύματα που δεν ασκούν γεωργικές ούτε εμπορικές επαγγελματικές δραστηριότητες δεν υπόκεινται σε ΦΠΑ κατά την έννοια του άρθρου 4 του προεδρικού διατάγματος 633/72. ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΙ ΚΑΙ ΕΠΟΠΤΕΙΑ 29. Λογαριασμοί Όχι 30. Εποπτεία των Η διοικητική αρχή έχει αρμοδιότητες που ελέγχου ιδρυμάτων στην συνίστανται κυρίως των αρμοδιότητα τροποποίησης ιδρύματος αν έχουν σκοπών του εκπληρωθεί γίνει ή απραγματοποίητοι, στην αρμοδιότητα συντονισμού των ιδρυμάτων και στην αρμοδιότητα πολλών ιδρυμάτων αν η περιουσία τους καταστεί ανεπαρκής. ένωσης έχουν ΛΟΥΞΕΜΒΟΥΡΓΟ ΣΩΜΑΤΕΙΑ/ΕΝΩΣΕΙΣ ΝΟΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ 1. Νομική αναγνώριση του δικαιώματος του συνεταιρίζεσθαι Υπάρχει. Αρθρο 26 του Συντάγματος της 17ης Οκτωβρίου 1868 όπως τροποποιημένος τροποποιήθηκε, νόμος της 21ης Απριλίου 1928 σχετικά με τα σωματεία και τα ιδρύματα κερδοσκοπικού χαρακτήρα, νόμος της 11ης Μαΐου 1936 που εγγυάται την ελευθερία του συνεταιρίζεσθαι. μη 7. Νομική ικανότητα Η ASBL δεν μπορεί να έχει στην κατοχή της, με ιδιοκτησία ή άλλο τρόπο, παρά μόνο τα ακίνητα που είναι απαραίτητα για την επίτευξη των της. Δεν υπάρχει περιορισμός για τα κινητά. σκοπών Οι δωρεές θα πρέπει πάντα να εγκρίνονται του με εκτός αν Δουκάτου, Μεγάλου πρόκειται για δωρεές κινητών αξιών που δεν υπερβαίνουν τα 500. 000 LUF. διάταγμα δ. Υποχρεωτικές καταστατικό αναφορές στο 2Όρισμός Επίσημο ή ιδιωτικό έγγραφο. 1928 ορίζει: Το άρθρο 1 του νόμου της 21ης μη Απριλίου κερδοσκοπικό σωματείο είναι αυτή που δεν επιδίδεται σε βιομηχανικές ή εμπορικές εργασίες, ή το οποίο δεν επιδιώκει την εξασφάλιση υλικού κέρδους στα μέλη της. 3. Ελάχιστος αριθμός ιδρυτών Τρεις 4. Είδη σωματείων Μη κερδοσκοπικό σωματείο (ASBL) Εν τοις πράγμασι σωματείο 5. Ιθαγένεια των μελών Δεν υπάρχουν περιορισμοί. ό. Νομική προσωπικότητα ημέρα Αποκτάται δημοσίευσης του καταστατικού στην εφημερίδα της κυβέρνησης. από την 9. Υποχρέωση εγγραφής ιδρυτική πράξη πρέπει Η να καταχωρηθεί. Το καταστατικό καθώς και το ονοματεπώνυμο, το επάγγελμα και η διεύθυνση κάθε μέλους της διοίκησης και η εταιρική έδρα πρέπει να κατατεθούν στο μητρώο των εμπορικών εταιρειών. Πρέπει επίσης να κατατίθεται κάθε τροποποίηση. Ο αλφαβητικός κατάλογος των μελών πρέπει να κατατεθεί στη γραμματεία του πολιτικού δικαστηρίου του τόπου της έδρας του σωματείου μέσα σε ένα μήνα από τη δημοσίευση του καταστατικού. Ετήσια ενημέρωση. ΙΟ. Οικονομική δραστηριότητα Η κερδοσκοπική δραστηριότητα δεν απαγορεύεται αλλά ωστόσο πρέπει να έχει ευκαιριακό και συμπληρωματικό χαρακτήρα σε σχέση με την κύρια δραστηριότητα. 11. Τύχη της περιουσίας σε περίπποση διάλυσης 74 το καταστατικό δεν Αν ορίζει διαφορετικά, η απόφαση λαμβάνεται από τη γενική συνέλευση. Αν η γενική συνέλευση δεν μπορεί λάβει εκκαθαριστές απόφαση της τη αποφασίζουν περιουσίας για άλλο παραπλήσιο κοινωνικό σκοπό. διάθεση να οι ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ ΕΜΜΕΣΟΙ ΦΟΡΟΙ 12. 6η οδηγία ΦΠΑ Οι απαλλαγές που προβλέπονται στο άρθρο 13. 13. Αλλες απαλλαγές ή από σχολικό δημόσια με σκοπό ή Δραστηριότητες που εκπαιδευτικό ή οργανώνονται ιδρύματα, ενέργειες που ιδιωτικά πραγματοποιούνται ξενώνες από νεότητας, από οργανωτές αθλητικών επιστημονικού, οργανώσεων εκπαιδευτικού, πολιτιστικού, επαγγελματικού ή οικονομικού χαρακτήρα έσοδα όταν προορίζονται κυρίως για την κάλυψη των των των θεατρικών ομιλιών, και νοσοκομειακών υπηρεσιών, υπό τον προαναφερθείσες όρο ότι να απαλλαγές προκαλέσουν του ανταγωνισμού. οργάνωσης, παραστάσεων, ιατρικών στρέβλωση ενδέχεται οι δεν εξόδων των τα Η. Μηδενικός συντελεστής Όχι. ΑΜΕΣΟΙ ΦΟΡΟΙ 15. Γενικά Οι ASBL, σύμφωνα με το άρθρο 159 του του φορολογικού κώδικα 75 Λουξεμβούργου, περιλαμβάνονται μεταξύ των φορολογούμενων όσον αφορά το φόρο εισοδήματος των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης (IRC). Φόρος περιουσίας για κάθε πρόσωπο που υπόκειται στο IRC. Το της 29ης του νόμου άρθρο 25 Δεκεμβρίου τέλη 1971 προβλέπει εγγραφής και φόρο κληρονομιάς και μεταβίβασης λόγω θανάτου. Για τις εν ζωή και με διάταξη δωρεές τελευταίας βούλησης το ποσοστό είναι 6 %. Ιό. Αναγνώριση των σωματείων για φορολογικούς σκοπούς σκοπούς Το άρθρο 161 του φορολογικού κώδικα προβλέπει απαλλαγή από το τους οργανισμούς που IRC για μόνο επιδιώκουν απευθείας και φιλανθρωπικούς πολιτιστικούς σκοπούς γενικού ή συμφέροντος. Ωστόσο υπόκεινται σε ασκούν φόρο δραστηριότητα ή βιομηχανικού χαρακτήρα. Μόνο οι ανιδιοτελείς των ASBL απαλλάσσονται του φόρου και βοηθητικές όχι ή ευκαιριακές κερδοσκοπικές δραστηριότητες. που εμπορικού δραστηριότητες ενδεχόμενες μέτρο στο Π. Κριτήρια αναγνώρισης σκοπό Μη κερδοσκοπικά σωματεία που γενικού επιδιώκουν φιλανθρωπικού, συμφέροντος θρησκευτικού, επιστημονικού, παιδαγωγικού, καλλιτεχνικού, κοινωνικού, αθλητικού ή τουριστικού χαρακτήρα να αναγνωριστούν ως σωματεία κοινής ωφελείας. μπορούν 18. Κριτήρια απόκτησης της έγκρισης Υποβολή αίτησης στο Υπουργείο απουσία Δικαιοσύνης, και κερδοσκοπικού το με παρουσίαση καταστατικό αναγνωρισμένων σκοπών κοινής ωφελείας. Η μορφή χαρακτήρα σύμφωνα με απόφαση καθορίζεται του Μεγάλου Δουκάτου, που λαμβάνεται με βάση τη γνώμη του Συμβουλίου Επικρατείας. φορολογικά Τα προνόμια παραχωρούνται βάσει της φορολογικής νομοθεσίας. 19. 1διωτικές δωρεές Συνολικές δωρεές μεγαλύτερες των 5. 000 LUF το έτος εκπίπτουν έως του ορίου του 10 % του συνολικού των εισοδήματος καθαρού 10. 000. 000 LUF. Οι δωρεές πρέπει να γίνονται αναγνωρισμένους οργανισμούς κοινής ωφελείας και σε που άλλους αναγνωρίζονται ως τέτοιοι από νόμο. οργανισμούς και σε 20. Δωρεές από εταιρείες Οι ίδιοι κανόνες εφαρμόζονται σε εταιρείες στο Λουξεμβούργο. εδρεύουν που 20(α)Δωρεές σε αλλοδαπά σωματεία Δεν εκπίπτουν. ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΙ ΚΑΙ ΕΠΟΠΤΕΙΑ 21. Λογαριασμοί του σωματείου Οι ετήσιοι λογαριασμοί από τη δημιουργία ή τουλάχιστον οι λογαριασμοί των χρήσεων τελευταίων πρέπει να κατατεθούν στη γραμματεία του πολιτικού δικαστηρίου για την απόκτηση της έγκρισης σχετικά με την αποδοχή των δωρεών. ετήσιων 10 ΙΔΡΥΜΑΤΑ Ορισμός περιουσιακών στοιχείων με δημόσιο έγγραφο ή διαθήκη, μέσω έγκρισης με απόφαση του Μεγάλου Δουκάτου. 23. Ορισμός τη βοήθεια Ο τομέας του ιδρύματος περιορίζεται από το νόμο, διότι θεωρούνται ως ιδρύματα οι οργανισμοί οι οποίοι, κυρίως με εσόδων κεφαλαίων που προορίζονται για τη δημιουργία τους ή συλλέγονται στη συνέχεια και αποκλείοντας την επίτευξη υλικού κέρδους, επιδιώκουν σκοπό φιλανθρωπικού, θρησκευτικού, καλλιτεχνικού, επιστημονικού, παιδαγωγικού, κοινωνικού, τουριστικού ή αθλητικού χαρακτήρα. 24. Απαιτήσεις ιθαγένεια σχετικά με την Καμία 25. Κτήση προσωπικότητας της νομικής Με την έγκριση του καταστατικού με απόφαση του Μεγάλου Δουκάτου. 26. Νομική ικανότητα Όπως και για τα σωματεία. 27. Τύχη της περιουσίας σε περίπτωση διάλυσης της διάθεση Η περιουσίας προβλέπεται από το καταστατικό ή ο υπουργός δικαιοσύνης διαθέτει την περιουσία για άλλο παραπλήσιο σκοπό. ΝΟΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ 22. Σύσταση 28. Βλέπε σωματεία ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΙ ΚΑΙ ΕΠΟΠΤΕΙΑ 76 29. Λογαριασμοί Κάθε έτος, μέσα σε δύο μήνες από το κλείσιμο του οικονομικού έτους οι λογαριασμοί και ο προϋπολογισμός πρέπει στο υπουργείο δικαιοσύνης. Τα έγγραφα αυτά δημοσιεύονται στην εφημερίδα της κυβέρνησης. κοινοποιηθούν να 30. Εποπτεία Το άρθρο 40 του νόμου του 1928 ότι προβλέπει υπουργός επαγρυπνά ώστε η δικαιοσύνης περιουσία ενός ιδρύματος να διατεθεί στο οποίο για δημιουργήθηκε το ίδρυμα. σκοπό τον ο 77 ΚΑΤΩ ΧΩΡΕΣ 5. Ιθαγένεια των μελών ΣΩΜΑ ΤΕΙΑ/ΕΝΩΣΕΙΣ Δεν υπάρχουν περιορισμοί. ΝΟΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ό. Νομική προσωπικότητα 1. Νομική δικαιώματος του συνεταιρίζεσθαι αναγνώριση του - το δικαίωμα Υπάρχει του συνεταιρίζεσθαι σε κάθε πρόσωπο που κατοικεί στο έδαφος των Κάτω Χωρών του Συντάγματος) (άρθρα 1 και 8 2Όρισμός Σύμφωνα με το άρθρο 2:26 BW, το σωματείο είναι νομικό πρόσωπο που αποτελείται από μέλη και έχει συσταθεί για συγκεκριμένο σκοπό άλλον από αυτόν που προβλέπεται για τους συνεταιρισμούς και τα ταμεία αλληλασφάλισης13. Ιδρύεται με πολυμερή νομική πράξη. Δεν μπορεί να διανέμει κέρδη στα μέλη της. 3. Ελάχιστος αριθμός ιδρυτών Δύο 4. Είδη σωματείων Ιδιωτικό σωματείο Σωματείο πράξη με συμβολαιογραφική Απατρι" σωματείο (διεθνές σωματείο χωρίς συγκεκριμένη νομική εξάρτηση, η οποία δεν προβλέπεται από το νόμο αλλά τη νομολογία. ) αναγνωρίζεται από 13 Οι οργανισμοί αυτοί είναι είδη ενακιεων ολλανδικού δικαίου. 78 Πλήρης νομική προσωπικότητα: τα σωματεία των οποίων το καταστατικό υπάρχει σε συμβολαιογραφική πράξη (η ενσωμάτωση του καταστατικού σε συμβολαιογραφική πράξη μπορεί επίσης να γίνει καθόλη τη διάρκεια ύπαρξης της ένωσης). Ένα τέτοιο σωματείο μπορεί να εγγραφεί στο βιβλίο των σωματείων· οποίων σωματεία περιορισμένη νομική προσωπικότητα: τα το των καταστατικό δεν έχει ενσωματωθεί σε συμβολαιογραφική πράξη. Η εγγραφή μιας τέτοιας ένωσης στο βιβλίο των σωματείων τον περιορισμό της ευθύνης των μελών της διοίκησης, της οποίας ευθύνης γίνεται επίκληση μόνο στο μέτρο που το ο αντίδικος αποδείξει σωματείο τις δεν υποχρεώσεις του· εκπληρώνει σκοπό έχει ότι τη θεωρία αναγνωρίζεται αλλοδαπή ένωση: οι Κάτω Χώρες της ακολουθούν ενσωμάτωσης. Αυτό έχει ως συνέπεια ότι ένα σωματείο που ιδρύεται στο εξωτερικό στην επικράτεια των Κάτω Χωρών και ότι ο εφαρμοστέος αλλοδαπός νόμος (που καθορίζει αν μπορεί να χορηγηθεί η νομική προσωπικότητα) το σωματείο αυτό κατ' διέπει εφαρμογή του ολλανδικού δικαίου. 7. Νομική ικανότητα του οποίου υπάρχει σωματείο ικανότητα. Μπορεί το Το καταστατικό σε συμβολαιογραφική πράξη έχει πλήρη να νομική αναλαμβάνει να λαμβάνει δωρεές ή κληροδοτήματα, να αποκτά ακίνητα χωρίς περιορισμούς. το Το σε καταστατικό οποίου υπάρχει υποχρεώσεις, σωματείο του δεν συμβολαιογραφική (με περιορισμένη προσωπικότητα) δεν μπορεί να αποκτά ακίνητα ούτε να κληρονομεί. πράξη που τη διαθέτει, στο μέτρο του δυνατού, σύμφωνα με το σκοπό του νομικού προσώπου (BW άρθρο 2: 23b, 1). δ. Υποχρεωτικές καταστατικό αναφορές στο ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ Όχι. Μόνο για το καταστατικό το οποίο σε συμβολαιογραφική πράξη υπάρχει υποχρεωτικό περιεχόμενο. περιλαμβάνεται 9. Υποχρέωση εγγραφής Καμία. Μόνο τα σωματεία ιδρύονται με συμβολαιογραφική πράξη ή είναι ενσωματωμένες σε συμβολαιογραφική πράξη. Η πράξη πρέπει να εγγραφεί στο μητρώο που τηρείται για το σκοπό αυτό από το Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο του τόπου της έδρας. ΙΟ. Οικονομική δραστηριότητα να μπορεί σωματείο έχει Ένα οικονομική δραστηριότητα, αλλά η διανομή των κερδών στα μέλη του απαγορεύεται. ενός σωματείου δεν μπορεί να είναι η επίτευξη κέρδους και η κατανομή του στα μέλη του. Σκοπός 11. Τύχη της περιουσίας σε περίπτωση διάλυσης ΕΜΜΕΣΟΙ ΦΟΡΟΙ 12. 6η οδηγία ΦΠΑ: Απαλλαγές που προβλέπονται στο άρθρο 13 Έχουν τεθεί σε εφαρμογή όλες οι εξαιρέσεις σχετικά με τα σωματεία. 13. Αλλες απαλλαγές τα Για τα αγαθά και τις υπηρεσίες που σωματεία προβλέπονται από ισχύουν διάφορες απαλλαγές· ειδικές απαλλαγές υπάρχουν για την παροχή υπηρεσιών και αγαθών από τα σωματεία στα μέλη τους υπό τον όρο ότι οι απαλλαγές δεν προκαλούν περιορισμούς στον ανταγωνισμό και ότι η οργάνωση δεν επιδιώκει τη διανομή κέρδους στα μέλη της. 14. Μηδενικός συντελεστής Όχι. ΑΜΕΣΟΙ ΦΟΡΟΙ 15. Γενικά το πλεόνασμα Το καταστατικό ενός σωματείου που έχει συσταθεί με συμβολαιογραφική πράξη πρέπει να αναφέρει πού διατίθεται σε περίπτωση εκκαθάρισης ή τον τρόπο καθορισμού της διάθεσης (BW άρθρο 2: 27, f). Μετά την εξόφληση των πιστωτών, εναπομένοντα περιουσιακά στοιχεία περιέρχονται σε τα εκείνους του διεκδικήσουν καταστατικού, τα δικαιώματα τους, ή στα μέλη. Αν κανένας δεν διεκδικεί την υπόλοιπη περιουσία, περιέρχεται στο δημόσιο μπορούν δυνάμει ανάλογα που να τα με στο υπάγονται Φόρος εισοδήματος: κατά κανόνα, τα σωματεία κοινό ποινικό δίκαιο όσον αφορά τους φόρους. Δεν υπάρχει ειδικός φόρος για τα σωματεία (νομικά πρόσωπα). Ένα σωματείο μπορεί να υποχρεωθεί να καταβάλλει φόρο εισοδήματος εταιρειών (Vpb) στο βαθμό που ασκεί δραστηριότητα η οποία το καθιστά ανταγωνιστικό με επιχειρήσεις οι οποίες φόρο εισοδήματος εταιρειών, για τα κέρδη που εισπράττει από τη δραστηριότητα αυτή. υπόκεινται στο 79 κάτοχοι Φόρος ακίνητης περιουσίας: Τα σωματεία δικαιώματος ιδιοκτησίας ακινήτου ή οι χρήστες ενός τέτοιου ακινήτου πρέπει να καταβάλλουν δημοτικά τέλη. Ιό. Αναγνώριση των σωματείων για φορολογικούς σκοπούς Απουσία ακριβούς ορισμού. Το άρθρο 24, εδάφιο 4 του νόμου σχετικά με το επιτρέπει φόρο φοροαπαλλαγές των αναγνωρισμένων σωματείων γενικού συμφέροντος. κληρονομιάς υπέρ είναι Ένα σωματείο γενικού συμφέροντος απαλλάσσεται πλήρως του φόρου αν τα κέρδη ενός έτους είναι λιγότερα από 13. 000 HFL ή αν τα κέρδη των 4 τελευταίων ετών είναι λιγότερα από 65. 000 HFL υπό τον όρο ότι δεν επιδιώκεται κέρδος ή ότι η επιδίωξη δευτερεύουσας κέρδους σημασίας και το κέρδος πρόκειται να χρησιμοποιηθεί μόνο για σκοπό γενικού συμφέροντος (άρθρο 5 του νόμου σχετικά με το φόρο επί του εταιρειών και των εισοδήματος απόφαση 20. 8. 1971). της Απαλλάσσονται πλήρως του φόρου επί του εισοδήματος των εταιρειών τα φιλανθρωπικά οι βιβλιοθήκες, συνταξιοδοτικά ταμεία, τα ιδρύματα για τη διατήρηση και τη διαχείριση των εδαφικών εκτάσεων στο πλαίσιο της διατήρησης της φύσης και ορισμένα άλλα ιδρύματα σχετικά με ειδικούς τομείς. ιδρύματα, τα Φόρος επί του εισοδήματος από κινητές αξίες: Τα σωματεία που δεν υπόκεινται στο φόρο εισοδήματος εταιρειών μπορούν να ζητήσουν την επιστροφή που παρακρατείται στην πηγή επί των μερισμάτων. φόρου του σκοπούς) για τους φόρους επί των ακινήτων. Π. Κριτήρια αναγνώρισης Οι σχετικοί νόμοι δεν δίνουν ορισμό του γενικού συμφέροντος. Ο νόμος σχετικά με την κληρονομιά ορίζει ότι μια σαφής εντολή συνοδευόμενη από κληροδότημα ή δο>ρεά αποκλείει το χαρακτήρα του γενικού συμφέροντος του κληροδοτήματος ή της δωρεάς. Σύμφωνα με τη νομολογία το γενικό συμφέρον αντιτίθεται στο ιδιωτικό συμφέρον ή στο συμφέρον μιας περιορισμένης ομάδας. 18. Κριτήρια απόκτησης της έγκρισης Αναγνώριση από τον επιθεωρητή τελών φόρων κληρονομιάς. εγγραφής και 19. 1διωτικές δωρεές εξ' Οι δωρεές σε εγκεκριμένα ολλανδικά σωματεία εκπίπτουν όσον αφορά το ποσό άνω των 120 HFL ανά έτος και ανά δωρητή, με ελάχιστο ποσό που ισούται με 1 % του φορολογητέου εισοδήματος και μέγιστο ποσό που ισούται με 10 %. Οι δωρεές δυνάμει συμβάσεων με επίσημη μορφή που γίνονται για πέντε έτη τουλάχιστον στις εκπίπτουν δωρεάς περιπτώσεις σωματείο επωφελείται ολλανδικό τουλάχιστον (στην περίπτωση αυτή το γενικό συμφέρον δεν απαραίτητη προϋπόθεση) εφόσον πρόκειται για δωρεές ισόβιας προσόδου και το σωματείο έχει πλήρη νομική προσωπικότητα και δεν υπόκειται στο φόρο εισοδήματος εταιρειών. ολοκλήρου της τη μορφή αποτελεί μελών όπου 25 με Προβλέπονται απαλλαγές άλλων για προορίζονται (μεταξύ κτίρια που θρησκευτικούς τα για 20. Δωρεές από εταιρείες Οι δωρεές σε σωματεία ή ιδρύματα με έδρα στις Κάτω Χώρες που έχουν θρησκευτικό, εκπαιδευτικό, 80 πολιτιστικό ή φιλανθρωπικό, σκοπό κοινωφελή (συμπεριλαμβανομένων των πολιτικών κομμάτων) εκπίπτουν για το ποσό που υπερβαίνει συνολικά τα 500 HFL με μέγιστο ποσό ίσο με το 6 % του φορολογητέου εισοδήματος. 20(α)Δωρεές σε αλλοδαπά σωματεία Το ίδιο καθεστώς ισχύει για σωματεία την έδρα τους στο που έχουν τα οποία στηρίζονται εξωτερικό ειδικά από τον υπουργό οικονομικών. ΙΔΡΥΜΑΤΑ (STICHTINGEN) ΝΟΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ 22. Σύσταση δημόσιο έγγραφο που Με περιλαμβάνει το καταστατικό. Το καταστατικό πρέπει να κατατεθεί στο ειδικό του Βιομηχανικού και Εμπορικού Επιμελητηρίου του τόπου της έδρας. ιδρυμάτων μητρώο ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΙ ΚΑΙ ΕΠΟΠΤΕΙΑ 23. Ορισμός 21. Λογαριασμοί Μέσα σε έξι μήνες μετά το κλείσιμο του οικονομικού έτους, το διοικητικό συμβούλιο απευθύνει στη γενική συνέλευση ετήσια έκθεση σχετικά με την κατάσταση του σωματείου και τη στην διαχείριση τον έγκριση ισολογισμό και λογαριασμό κερδών και ζημιών συνοδευόμενους από παρατηρήσεις. Τα έγγραφα αυτά υπογράφονται από τα μέλη της διοίκησης και τους ελεγκτές. του. Υποβάλει συνέλευσης της το Εποπτεία Εσωτερική: Το καταστατικό μπορεί να προβλέπει ότι το σωματείο έχει επιτροπή λογιστών. Ελλείψει τέτοιας επιτροπής και ελλείψει λογιστή κατά την έννοια του άρθρου BWZ-. 393 σημείο 1, ο οποίος βεβαιώνει την εγκυρότητα των εγγράφων, η γενική συνέλευση ορίζει κάθε έτος μια επιτροπή από δύο μέλη τουλάχιστον που δεν συμμετέχουν στο διοικητικό συμβούλιο. Εξωτερική: Με δήλωση ενός ορκωτού λογιστή που βεβαιώνει την ακρίβεια υπάρχει των των υποχρέωση λογαριασμών. δημοσίευσης εγγράφων. Δεν Νομικό πρόσωπο που ιδρύεται με νομική πράξη, δεν έχει μέλη και επιδιώκει το σκοπό που προβλέπεται στο καταστατικό χρησιμοποιώντας την περιουσία που έχει οριστεί για το σκοπό αυτό. 24. Απαιτήσεις ιθαγένεια σχετικά με την Η έδρα πρέπει να βρίσκεται στις Κάτω Χώρες, ενώ μπορεί να έχει γραφεία στο εξωτερικό. 25. Κτήση της νομικής προσωπικότητας Με συμβολαιογραφική πράξη. 26. Νομική ικανότητα Τα ιδρύματα έχουν πλήρη νομική ικανότητα. 27. Τύχη της περιουσίας σε περίπτο)ση διάλυσης Ανάλογα με τους όρους διάθεσης που προβλέπονται στο καταστατικό. Αν κανένας δεν μπορεί να διεκδικήσει την υπόλοιπη περιουσία, περιέρχεται 81 στο δημόσιο που τη διαθέτει, στο μέτρο του δυνατού, σύμφωνα με το σκοπό του νομικού προσώπου. 28. Φορολογικό καθεστώς Βλέπε σωματεία ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΙ ΚΑΙ ΕΠΟΠΤΕΙΑ 29. Λογαριασμοί υποχρεούνται ισολογισμό Σύμφωνα με το άρθρο DW 2: 10 σημείο 2, τα μέλη της διοίκησης του να ιδρύματος συντάσσουν και λογαριασμό κερδών και ζημιών του νομικού προσώπου εντός 6 μηνών μετά το κλείσιμο του οικονομικού έτους και να τους διατηρούν επί 10 έτη. 30. Εποπτεία Εσωτερική: καταστατικό. Σύμφωνα με το ο Πρόεδρος Εξωτερική: Η Εισαγγελική Αρχή μπορεί να ζητήσει πληροφορίες από τα μέλη της διοίκησης. Ελλείψει συνεργασίας, του Δικαστηρίου μπορεί να διατάξει την κατάθεση στην Εισαγγελική Αρχή. Το Δικαστήριο της μπορεί Εισαγγελικής κάθε ενδιαφερομένου να ανακαλέσει ή να απολύσει τα μέλη της διοίκησης και να διορίσει αναπληρωτές. κατόπιν αιτήσεως Αρχής εγγράφων των ή 82 ΑΥΣΤΡΙΑ ΣΩΜΑΤΕΙΑ/ΕΝΩΣΕΙΣ ΝΟΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ 1. Νομική αναγνώριση του δικαιώματος του συνεταιρίζεσθαι Υπάρχει· Αρθρο 12 του συντάγματος: Δικαίωμα των αυστριακών πολιτών να συνιστούν σωματεία. Τα σωματεία και τα σωματεία πνευματικού σκοπού υπόκεινται ειδικότερα στο νόμο του 1951 περί σωματείων. 2. 0ρισμός Δεν υπάρχει νομικός ορισμός. Ο παρακάτω ορισμός δόθηκε από τη νομική θεωρία και τη νομολογία: ως σωματείο νοείται μια (1) εθελοντική, (2) καθορισμένης (3) οργανωμένη ένωση ατόμων (4) για την επίτευξη συγκεκριμένου, νόμιμου και κοινού στόχου (5) μέσω συνεχούς κοινής δράσης. διάρκειας, ενός σωματεία, ακόμη και σε περίπτωση που διαμένουν στο εξωτερικό. 6. Κτήση της νομικής προσωπικότητας που διαθέτει σωματείο Κάθε ιδρύθηκε σύμφωνα με το νόμο του 1951 περί σωματείων νομική προσωπικότητα. Η πρόθεση ίδρυσης σωματείου πρέπει να κοινοποιείται στις αρμόδιες για τα σωματεία αρχές και να συνοδεύεται από σχέδιο καταστατικού. Εάν δεν απαγορευτεί η ίδρυση του σε χρονικό διάστημα 6 εβδομάδων ή εάν οι αρχές έχουν ήδη δηλώσει ότι δεν απαγορεύουν την ίδρυση του, το σωματείο μπορεί να αρχίσει τις δραστηριότητες του. Κατά την "ιδρυτική" γενική συνέλευση τρία τουλάχιστον μέλη αποφασίζουν να το ιδρύσουν σωματείο με βάση καταστατικό που δεν απέρριψαν οι αρχές. Με αυτήν ακριβώς την απόφαση νομική προσωπικότητα το σωματείο. Με την εκλογή των αντιπροσώπων που προβλέπονται από το καταστατικό το σωματείο αποκτά τη νομική του ικανότητα. αποκτά 3. Ελάχιστος αριθμός ιδρυτών 7. Νομική ικανότητα ιδρυτής επιθυμεί να (άτομο που Αρκεί ένας δηλώνει ότι ιδρύσει σωματείο). Στη συνέχεια το σωματείο πρέπει να έχει τουλάχιστον τρία μέλη (βλ. επίσης σημείο 6). 4. Είδη σωματείων Η αυστριακή έννομη τάξη διακρίνει τα σωματεία σε μη κερδοσκοπικού (διέπονται από το νόμο VereinsG 1951) κερδοσκοπικού χαρακτήρα (Vereinspatent 1852). και σε πλήρης Η αποκτάται μετά την ίδρυση. νομική ικανότητα δ. Υποχρεωτική καταστατικού μορφή του αναφορές Υποχρεωτικές στο καταστατικό προβλέπονται από το νόμο του 1951. Γνωστοποίηση στις αρχές που είναι αρμόδιες για τα σωματεία σωματείων) (μητρώο σύμφωνα με το άρθρο 12 του νόμου του 1951. 5. Ιθαγένεια των μελών ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ να Στην συμμετέχουν αλλοδαποί ως μέλη σε μπορούν Αυστρία ΕΜΜΕΣΟΙ ΦΟΡΟΙ 83 12. Αρθρο 13 της 6ης οδηγίας για τον ΦΠΑ σωματεία επιχειρήσεις. για μικρομεσαίες ισχύουν, στην Για τα σωματεία Αυστρία, οι ίδιες απαλλαγές που προβλέπονται στο άρθρο 13 της 6ης οδηγίας για τον ΦΠΑ. 13. Αλλες ειδικές απαλλαγές αφορούν Δεν ισχύουν ειδικές απαλλαγές που να πεδίο εφαρμογής όπως προβλέπεται στο άρθρο 13. ευρύτερο 14. Μηδενικός συντελεστής Στην Αυστρία δεν μηδενικός συντελεστής. εφαρμόζεται ΑΜΕΣΟΙ ΦΟΡΟΙ 15. Γενικά Υπόκεινται στο φόρο σωματείων (Kqprperschaftssteuer) τόσο σύλλογοι φυσικών προσώπων, οργανισμοί και ιδρύματα που στερούνται νομικής προσωπικότητας ("nichtrechtsfôhige Anstalten, Personenvereinigungen, Stiftungen"), όσο και άλλοι φορείς ειδικού ("ondere σκοπού Zweckvermcpgen" ). Ιό. Σωματεία φορολογικών προνομίων που απολαύουν μη του Οργανισμοί κερδοσκοπικού χαρακτήρα για την κοινή ωφέλεια, την κοινωνική πρόνοια, την εκκλησία (§§ ομοσπονδιακού 34-47 κώδικα φορολογικού ("Bundesabgabenordnung" )), μικρά ασφαλιστικά σωματεία (60. 000 ATS), σωματεία που δραστηριοποιούνται στο γεωργικό τομέα με σκοπό την κοινή χρήση εξοπλισμού ("Weidw und Maschinengenossenschaften") κ. τ. λ. , ιδρύματα, σωματεία που ιδιωτικά είναι επαγγελματικοί νόμιμοι εκπρόσωποι και χρηματοοικονομικά Π. Κριτήρια αναγνώρισης του σωματείου, Κυριότερο κριτήριο αναγνώρισης είναι ο σκοπός που καθορίζεται στο καταστατικό εάν δηλαδή πρόκειται για φιλανθρωπικό ίδρυμα μη κερδοσκοπικού ίδρυμα, χαρακτήρα, κοινωνικής πρόνοιας ή για τη χορήγηση πιστώσεων γ ut ειδικούς σκοπούς. 18. Αναγνωρισμένοι φορείς Θρησκευτικές κοινότητες αναγνωρισμένες από το νόμο, καθώς και, υπό ειδικές προϋποθέσεις (§ 6 και KSTG), αρωγής. Οι απαλλαγές αυτές δεν ισχύουν για τους υποκείμενους σε μειωμένο φόρο. συντάξεων ταμεία 19. Ιδιωτικές δωρεές ιδρύματα σωματεία Οι δωρεές ιδιωτών σε θρησκευτικά ιδρύματα (μέχρι ποσού 1 000 ATS ανά δευτεροβάθμιας έτος), εκπαίδευσης, που δραστηριοποιούνται στον τομέα της έρευνας τεχνολογικής της ανάπτυξης, μπορούν να εκπίπτουν από το φορολογητέο εισόδημα. Το ποσό των δωρεών που μπορεί να εκπίπτει περιορίζεται στο 10% των συνολικών εσόδων του προηγούμενου έτους. και ΙΔΡΥΜΑΤΑ ΝΟΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ 22. Ελευθερία σύστασης Υπάρχει. 23Όρισμός 84 περιέρχεται στον τελικό δικαιούχο που ορίζεται στην ιδρυτική πράξη ή, σε περίπτωση ανάκλησης, στον ιδρυτή ή στη Δημοκρατία της Αυστρίας. ιδρύματα νόμους τα Διακρίνονται δύο μορφές ιδρυμάτων: τον Ιδρύματα σύμφωνα με 1) ομοσπονδιακό νόμο για τα ιδρύματα τα ταμεία ή σύμφωνα με και ομόσπονδων σχετικούς αυτά κρατιδίων: διαθέτουν, σε μόνιμη βάση, κονδύλια για την εκπλήρωση κοινωφελών ή φιλανθρωπικών σκοπών. 2) Ιδιωτικά ιδρύματα, με νομική προσωπικότητα στα οποία έχουν διατεθεί κονδύλια από να χρησιμοποιούνται, να υπόκεινται σε διαχείριση και να αξιοποιούνται για την εκπλήρωση νόμιμου σκοπού που έχει ορίσει ο ιδρυτής. δωρητή στόχο με 24. Απαιτήσεις ιθαγένεια σχετικά με την Καμία 25. Κτήση προσωπικότητας της νομικής 1) τον Ιδρύματα σύμφωνα με ομοσπονδιακό νόμο για ιδρύματα και νομική διαθέτουν ταμεία: προσωπικότητα η οποία προσδίδεται με απόφαση των αρμόδιων για τα ιδρύματα αρχών που επιτρέπει τη ιδρύματος. 2) Τα συγκρότηση του ιδιωτικά ιδρύματα διαθέτουν νομική προσωπικότητα που προσδίδεται με την μητρώο ("Firmenbuch"). εγγραφή στο 26. Νομική ικανότητα Και οι δύο μορφές ιδρυμάτων διαθέτουν νομική προσωπικότητα, μπορούν δηλαδή να δικαιοπρακτούν, να ενάγουν και να ενάγονται. 27. Τύχη της περιουσίας σε περίπτωση διάλυσης 1) τον Ιδρύματα σύμφωνα με ομοσπονδιακό νόμο για τα ιδρύματα και τα ταμεία: με απόφαση των αρχών που είναι αρμόδιες για τα ιδρύματα. 2) Ιδιωτικά ιδρύματα: η περιουσία 85 ΠΟΡΤΟΓΑΛΙΑ ΣΩΜΑ ΤΕΙΑ/ΕΝΩΣΕΙΣ ΝΟΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ 1. Νομική αναγνώριση του δικαιώματος του συνεταιρίζεσθαι Αρθρο 46 του Συντάγματος του 1976, αστικός κώδικας άρθρα 158 έως 166 και 167 έως 184, νομοθετικό διάταγμα αριθ. 594/74 της 7ης Νοεμβρίου 1974. 2Όρισμός θέτουν Ο νόμος δεν δίδει ορισμό. Σύμφωνα με τη θεωρία: ένωση πολλών ατόμων, ορισμένα αγαθά ή που υπηρεσίες στην υπηρεσία σκοπού που αποκλείει την επιδίωξη προσωπικού κέρδους. 3. Ελάχιστος αριθμός ιδρυτών Δεν υπάρχει. 4. Είδη σωματείων Ιδιωτικά σωματεία που υπάγονται στο γενικό καθεστώς Ιδιωτικά σωματεία που υπάγονται σε ειδικό καθεστώς (π. χ. συνεταιρισμοί και κοινωνικής αλληλεγγύης) σωματεία Σωματεία νομική προσωπικότητα (μη αναγνωρισμένα σωματεία και ειδικές επιτροπές). χωρίς 5. Ιθαγένεια των μελών Αν δεν υπάρχει αντίθετη διάταξη στο καταστατικό, οι αλλοδαποί μπορούν να αποτελούν μέλη ενός σωματείου. ό. Νομική προσωπικότητα 86 τύπου, Αναγνώριση κανονιστικού που εγκρίνεται υπό τον όρο ότι η ιδρυτική πράξη είναι επικυρωμένη από συμβολαιογράφο και ότι το περιεχόμενο της είναι σύμφωνο με το άρθρο 167-1 του αστικού κώδικα. Οι της δημοσιεύσεις πράξης του συστατικής στην Εφημερίδα της καταστατικού νομική Κυβέρνησης υπόσταση στο σωματείο και το καθιστά φορέα δικαιωμάτων και υποχρεώσεων έναντι τρίτων. περίληψης παρέχει και 7. Νομική ικανότητα αυτή στα όχι Τα σωματεία απολαύουν νομικής ικανότητας που υπόκειται στην αρχή της ειδικότητας. Σύμφωνα με την σωματεία αρχή αναγνωρίζονται τα δικαιώματα και οι υποχρεώσεις που απαιτούνται αλλά και τα δικαιώματα και οι υποχρεώσεις που ενδείκνυνται για την επίτευξη του σκοπού τους. Αποκλείονται μόνο τα δικαιώματα και οι υποχρεώσεις που είναι εγγενή του φυσικού προσώπου. μόνο δ. Υποχρεωτικές καταστατικό αναφορές στο Ισχύει ό,τι και για την ιδρυτική πράξη, δηλαδή συμβολαιογραφική πράξη. Είναι υποχρεωτικές κάποιες ελάχιστες αναφορές. 9. Υποχρέωση εγγραφής Για τα σωματεία που υπάγονται στο γενικό καθεστώς η εγγραφή έχει μόνο διαφημιστικό χαρακτήρα για τους τρίτους και δεν αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για την ίδρυση. ΙΟ. Οικονομική δραστηριότητα Τα σωματεία μπορούν να επιδιώκουν οικονομικό σκοπό που δεν αποκλείει περιουσιακά πλεονεκτήματα για τα μέλη, εφόσον τα πλ£ονεκτήματα αυτά δεν μεταφράζονται σε καθαρό κέρδος. 11. Τύχη της περιουσίας σε περίπτωση διάλυσης υποχρέωση περίπτωση οι αυτή δωρεές ή τα Στην με κληροδοτήματα, η συγκεκριμένη περιουσία που προορίζεται για ορισμένο σκοπό, πρέπει να διατεθούν σε άλλο νομικό πρόσωπο που έχει την ίδια υποχρέωση ή προορισμό. Για τα άλλα περιουσιακά στοιχεία, το άρθρο κώδικα 162-2 του αστικού εξουσιοδοτεί να τα διάθεση για αποφασίσουν σύμφωνα με το καταστατικό ή με απόφαση της γενικής συνέλευσης. μέλη τη ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ ΕΜΜΕΣΟΙ ΦΟΡΟΙ 12. 6η οδηγία ΦΠΑ Ισχύουν οι προβλέπονται στο άρθρο 13. απαλλαγές που εισοδήματος) Φόρος επί του εισοδήματος των νομικών προσώπων - IRC - (20 % του φορολογητέου που αφορά το ποσό του συνολικού εισοδήματος αφαιρώντας ορισμένα έξοδα. Δεν θεωρούνται ως έσοδα οι εισφορές των μελών καθώς και οι επιδοτήσεις που προορίζονται για τη χρηματοδότηση της εκπλήρωσης των σκοπών του σωματείου. Φόρος περιουσίας. 16. Αναγνώριση των σωματείων για φορολογικούς σκοπούς σωματεία Απαλλάσσονται του IRC τα νομικά ωφέλειας πρόσωπα κοινής (θρησκευτικοί διοικητικής φύσης εθελοντών φορείς, πυροσβεστών κτλ) καθώς και τα νομικά πρόσωπα απλής κοινής επιδιώκουν που ωφέλειας, ή επιστημονικούς αποκλειστικά πολιτιστικούς σκοπούς, φιλανθρωπικούς σκοπούς, σκοπούς αρωγής ή αγαθοεργίας· οι ειδικοί αλληλεγγύης φορείς (IPSS) και τα πρόσωπα που εξομοιώνονται δια νόμου με αυτούς. κοινωνικής 13. Αλλες απαλλαγές Π. Κριτήρια αναγνώρισης Ιατρική και νοσοκομειακή περίθαλψη, εκπαιδευτικά ιδρύματα, καλλιτεχνικές δραστηριότητες, υπηρεσίες κοινωνικής ασφάλισης και αρωγής. 14. Μηδενικός συντελεστής διατροφής, Είδη εφημερίδες, περιοδικά και βιβλία πολιτιστικού και χαρακτήρα, μεταφορά παρόμοια επιβατών, υπηρεσίες, θεάματα. προϊόντα, ιατρικές φαρμακευτικά ΑΜΕΣΟΙ ΦΟΡΟΙ 15. Γενικά Στις δύο πρώτες περιπτώσεις, οι οργανώσεις πρέπει να συνεργάζονται με τις δημόσιες υπηρεσίες, σε εθνική, περιφερειακή ή τοπική κλίμακα. Οι IPSS και οι εξομοιωμένοι με αυτούς φορείς πρέπει να εγγραφούν στην περιφερειακή υπηρεσία κοινωνικής ασφάλισης. Ωστόσο η απόφαση βρίσκεται στη διακριτική ευχέρεια της διοικητικής αρχής. Η έκταση της απαλλαγής ποικίλλει ανάλογα με τους επιδιωκόμενους σκοπούς. Ιδ. Κριτήρια απόκτησης της έγκρισης Απαλλαγές χορηγούνται από τον Υπουργό Οικονομικών ύστερα από αίτηση των ενδιαφερομένων μέσω που απόφασης (διάταγμα) 87 δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβέρνησης. λογαριασμούς τους στη διάθεση των εφοριακών αρχών. 19. 1διωτικές δωρεές ΙΔΡΥΜΑΤΑ Τα φυσικά πρόσωπα μπορούν να αφαιρέσουν τις δωρεές υπέρ των οργανισμών που ορίζονται στο άρθρο 56 του νόμου σχετικά με το 1RS, έως ποσού το οποίο ισούται με το 15 % του καθαρού φορολογητέου τους εισοδήματος. Αυτό ισχύει και για τα νομικά πρόσωπα με ανιδιοτελείς σκοπούς που ανήκουν ή έχουν δημιουργηθεί θρησκευτικές από οργανώσεις, σωματεία διδασκαλίας ή ή εκπαίδευσης, επιστημονικού, φιλολογικού, καλλιτεχνικού χαρακτήρα κτλ. έρευνας 20. Δωρεές από εταιρείες τους δωρεές Τα νομικά πρόσωπα μπορούν να αφαιρέσουν από το φορολογητέο κέρδος που τις πραγματοποιούνται στο πλαίσιο της προστασίας πολιτιστικής της κληρονομιάς ή σε οργανώσεις όπως σωματεία διδασκαλίας ή εκπαίδευσης, επιστημονικού, έρευνας φιλολογικού καλλιτεχνικού ή χαρακτήρα, έως του ορίου του 0,2 % του κύκλου εργασιών και για το 50 % του ύψους τους πέρα του ορίου αυτού. ή ΝΟΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ 22. Σύσταση έγγραφο Με δικαιοπραξία εν ζωή ή με διάταξη τελευταίας βούλησης. Η δικαιοπραξία εν ζωή απαιτείται να γίνει με εκτός συμβολαιογραφικό από μυστικής περίπτωση την διαθήκης. Η ιδρυτική πράξη πρέπει να αναφέρει το σκοπό του ιδρύματος και να ορίζει την περιουσία που έχει ταχθεί για το σκοπό αυτό. Το καταστατικό πρέπει πάντα να έχει τη μορφή δημόσιου εγγράφου. 23. Ορισμός νομικός υπάρχει Δεν ορισμός. Σύμφωνα με τη θεωρία, ίδρυμα είναι η οργάνωση που προορίζεται για την επιδίωξη διαρκούς σκοπού για τον οποίο έχει οριστεί κάποια περιουσία. 24. Απαιτήσεις ιθαγένεια σχετικά με την 20(α)Δωρεές σε αλλοδαπά σωματεία Δεν υπάρχουν, αλλά η έδρα πρέπει να είναι στην Πορτογαλία. ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΙ ΚΑΙ ΕΠΟΠΤΕΙΑ 25. Κτήση προσωπικότητας της νομικής 21. Λογαριασμοί της δραστηριότητας Το όργανο το επιφορτισμένο με τον του έλεγχο διοικητικού συμβουλίου το εποπτικό συμβούλιο. Εξασφαλίζει την τακτική τήρηση των λογαριασμών του σωματείου. είναι σωματεία Τα δικαιούνται φοροαπαλλαγή πρέπει να θέτουν τους που 88 ιδρύματα αποκτούν νομική Τα προσωπικότητα με την αναγνώριση που εμπίπτει στην αρμοδιότητα της διοικητικής αρχής. 26. Νομική ικανότητα Ισχύουν εφαρμόζονται και για τα σωματεία. κανόνες οι που 27. Τύχη της περιουσίας σε περίπτωση διάλυσης Η περιουσία του ιδρύματος που έχει διαλυθεί διατίθεται σύμφωνα με το κοινό σύστημα για τα σωματεία και τα σωματεία. ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ 2δ. Ισχύει ό,τι και για τα σωματεία ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΙ ΚΑΙ ΕΠΟΠΤΕΙΑ 29. Λογαριασμοί 30. Εποπτεία Το ίδρυμα βρίσκεται υπό τη μόνιμη εποπτεία της αρμόδιας αρχής για την αναγνώριση. Το ίδρυμα πρέπει να έχει ελέγχου. συμβούλιο φορολογικού Μπορεί να διαλυθεί από την αρχή που το αναγνώρισε αν ο σκοπός του εκπληρώθηκε έγινε απραγματοποίητος, αε περίπτωση χρησιμοποίησης παράνομων μέσων, σε περίπτωση που θίγεται η δημόσια τάξη ή αν ο σκοπός που επιδιώκεται δεν αντιστοιχεί στο σκοπό που καθορίζει το καταστατικό. ή 89 ΦΙΝΛΑΝΔΙΑ ΕΝΩΣΕΙΣ/ΣΩΜΑΤΕΙΑ ΝΟΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ 1. Νομική δικαιώματος του συνεταιρίζεσθαι αναγνώριση του Β. Μη εγγεγραμμένα σωματεία τα οποία δεν έχουν νομική ικανότητα. 5. Απαιτήσεις σχετικά με την ιθαγένεια των μελών Νόμος περί σωματείων: καμία Αρθρο Υπάρχει. του Συντάγματος όπως τροποποιήθηκε το 1995 και άρθρο 1 του νόμου περί σωματείων του 1989. 10α 2Όρισμός Σύμβαση βάσει της οποίας ορισμένοι άνθρωποι δρουν από κοινού για την επιδίωξη ανιδιοτελούς σκοπού. (Το σωματείο είναι ένας μόνιμος φορέας υπό είναι στιγμιαίος). έννοια ότι δεν την 3. Ελάχιστος αριθμός ιδρυτών Τρεις. 4. Είδη σωματείων Α. Εγγεγραμμένα σωματεία: μη κερδοσκοπικά σωματεία οικονομικά (για παράδειγμα που ιδρύθηκαν πριν τεθεί σε ισχύ ο νόμος περί συνεταιρισμών του 1954) σωματεία συνεταιρισμοί να Εξαιρέσεις: αν πρωταρχικός σκοπός του σωματείου είναι η άσκηση επιρροής σε κρατικές υποθέσεις, μπορεί έχει ως μέλη μόνο φινλανδούς υπηκόους, αλλοδαπούς που κατοικούν στη Φινλανδία και σωματεία που έχουν μέλη ή των οποίων άμεσα ή μέλη σωματεία έχουν μέλη φινλανδούς πολίτες ή αλλοδαπούς που κατοικούν στη Φινλανδία, ή σωματεία που έχουν μέλη σωματεία που αποτελούνται από φινλανδούς πολίτες ή αλλοδαπούς που κατοικούν στη Φινλανδία. έμμεσα Μύλη του συμβουλίου: Ο πρόεδρος και τουλάχιστον τα μισά μέλη του συμβουλίου πρέπει να είναι κάτοικοι Φινλανδίας εφόσον το Υπουργείο Εμπορίου και Βιομηχανίας δεν έχει χορηγήσει απαλλαγή. ό. Νομική προσωπικότητα την εγγραφή. Μόνο Σύμφωνα με το νόμο περί σωματείων η νομική προσωπικότητα αποκτάται με τα εγγεγραμμένα σωματεία μπορούν να έχουν νομική προσωπικότητα. Τα μέλη ενός εγγεγραμμένου σωματείου δεν είναι προσωπικά υπεύθυνα για τις του αναλήψεις σωματείου. υποχρεώσεων σωματεία υποκείμενα σε έγκριση (προβλέπεται από το νόμο περί σωματείων) σωματεία που έχουν συσταθεί με νομική (για παράδειγμα η Φινλανδική Ένωση Δικηγόρων) πράξη/καταστατικό 7. Νομική ικανότητα Ένα έχει εγγεγραμμένο σωματείο πλήρη νομική ικανότητα ως νομικό εγγεγραμμένο πρόσωπο. να σωματείο αποκτά αναλαμβάνει δικαιώματα, υποχρεώσεις και να εμφανίζεται ενώπιον δικαστηρίου και άλλης αρχής ως διάδικος. Τα μη εγγεγραμμένα Ένα μπορεί να 90 σωματεία ικανότητα. δεν έχουν νομική δ. Υποχρεωτικές καταστατικό αναφορές στο Το καταστατικό πρέπει να έχει καθορισμένη μορφή. 9. Υποχρέωση εγγραφής Η εγγραφή αυτή καθεαυτή δεν είναι υποχρεωτική. υπάρχει υποχρέωση εγγραφής, οι απαιτήσεις προβλέπονται περί στο σωματείων. νόμο Εάν κανόνες λειτουργίας Η συστατική πράξη καταχωρείται στο καταστατικό το οποίο περιλαμβάνει τους του σωματείου καθώς και τα ονόματα και τις διευθύνσεις του πρόεδρου του συμβουλίου και των προσώπων που έχουν δικαίωμα υπογραφής για το σωματείο. Η συστατική πράξη υπογράφεται από τον πρόεδρο του συμβουλίου. στο καταστατικό οι εκκαθαριστές πρέπει να θέσουν τα εναπομένοντα περιουσιακά στοιχεία στη διάθεση του δημοσίου ώστε να χρησιμοποιηθούν για την προώθηση του ίδιου ή παρόμοιου σκοπού με αυτόν του διαλυθέντος σωματείου. ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ ΕΜΜΕΣΟΙ ΦΟΡΟΙ 12. Άρθρο 13 της 6ης οδηγίας ΦΠΑ Τα σωματεία κοινής ωφελείας οργανώσεις, (φιλανθρωπικές αθλητικά σωματεία κ. τ. λ. ) υπόκεινται σε φόρο εάν το εισόδημα τους θεωρείται ότι είναι εισόδημα από δραστηριότητες επιχειρηματικές σύμφωνα με το νόμο περί του φόρου εισοδήματος. Αυτό σημαίνει ότι στην πράξη όλες οι απαλλαγές που ισχύουν για τα σωματεία κατ' εφαρμογή του άρθρου 13 έχουν τεθεί σε εφαρμογή. 13. Αλλες απαλλαγές ΙΟ. Οικονομική δραστηριότητα Καμία Ένα μη κερδοσκοπικό σωματείο μπορεί μόνο να ασκεί εμπορική ή άλλη οικονομική δραστηριότητα που προβλέπεται στο καταστατικό του σωματείου ή που συνδέεται κάπως με την εκπλήρωση του σκοπού του ή η οποία οικονομικά ασήμαντη. θεωρείται Για τα οικονομικά σωματεία δεν υπάρχουν γενικοί κανόνες (βλέπε είδη σωματείων, σημείο 4) 11. Τύχη της περιουσίας σε περίπτωση διάλυσης Μετά τη διάλυση τα εναπομένοντα περιουσιακά στοιχεία πρέπει να χρησιμοποιηθούν όπως απαιτεί το καταστατικό του σωματείου. Στην περίπτωση που δεν υπάρχει πρόβλεψη 91 14. Μηδενικός συντελεστής Οι υπηρεσίες εκτύπωσης για εκδόσεις μελών των σωματείων προς το δημόσιο συμφέρον υπόκεινται σε μηδενικό συντελεστή. ΑΜΕΣΟΙ ΦΟΡΟΙ 15. Γενικά Κατά κανόνα υπόκεινται στο φόρο εταιρειών (28 % του φορολογητέου εισοδήματος) για όλο το εισόδημα τους· υπόκεινται στο φόρο ακίνητης περιουσίας τη όσον φορολογική αξία γης και κτιρίων. αφορά Ιό. Αναγνώριση των σωματείων για φορολογικούς σκοπούς εκδόσεων που εξυπηρετούν άμεσα το σκοπό των σωματείων. Σύμφωνα με το νόμο περί του φόρου εισοδήματος τα μη κερδοσκοπικά σωματεία (σωματεία για το δημόσιο συμφέρον) υπόκεινται στο φόρο εταιρειών μόνο όσον αφορά το εισόδημα τους για επιχειρηματικές δραστηριότητες και στον κοινοτικό (12,04% του φορολογητέου φόρο εισοδήματος) το όσον εισόδημα τους από ακίνητη περιουσία για άλλους που σκοπούς μη των κερδοσκοπικών. χρησιμοποιείται αφορά πέραν Το Εθνικό Συμβούλιο Φορολογίας μπορεί να χορηγήσει απαλλαγή από την καταβολή του φόρου όσον αφορά εισόδημα από επιχειρήσεις ή το ακίνητη περιουσία του το σωματείου σημαντικό από είναι κοινωνική άποψη. εάν Π. Κριτήρια αναγνώρισης σωματεία και άμεσα επιδιώκουν Τα αποκλειστικά σκοπό γενικού συμφέροντος από υλική, πνευματική και κοινωνική άποψη· οι δραστηριότητες τους δεν αφορούν μόνο ομάδα προσώπων· τα μέλη τους δεν πρέπει να οφέλη οικονομικά (συμμετοχή στα κέρδη κτλ). περιορισμένη έχουν μια Ιδ. Κριτήρια απόκτησης της έγκρισης Τα μερίσματα, οι τόκοι και τα κέρδη κεφαλαίου δεν υπόκεινται στο φόρο εισοδήματος εκτός εάν προέρχονται από κοινωνική δραστηριότητα. Το επιχειρηματικό δεν εισόδημα περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων: που - τα προϊόντα πωλήσεων και άλλα κέρδη από εκδηλώσεις για τη χρηματοδότηση των σωματείων · τις προσόδους από την πώληση δελτίων και άλλων προέρχονται 19. 1διωτικές δωρεές σε δωρεές ιδιωτικές Οι μη κερδοσκοπικά σωματεία εκπίπτουν από το φορολογητέο εισόδημα των σωματείων αλλά δεν εκπίπτουν από το φορολογητέο το>ν δωρητών. εισόδημα 20. Δωρεές από εταιρείες Οι δωρεές από εταιρείες εκπίπτουν από το φορολογητέο εισόδημα των μη κερδοσκοπικών σωματείων. Επίσης, μέχρι ενός ορίου (5. 000 έως 150. 000 FM) εκπίπτουν από το φορολογητέο εισόδημα των εταιρειών εάν δίδονται επιστημονικό ή καλλιτεχνικό για είναι σκοπό σωματεία που αναγνωρισμένα το Εθνικό Συμβούλιο Φορολογίας. από σε 20(α)Δωρεές σε αλλοδαπά σωματεία ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΙ ΚΑΙ ΕΠΟΠΤΕΙΑ 21. Λογαριασμοί ΙΔΡΥΜΑΤΑ ΝΟΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ 22. Σύσταση Σύμφωνα με το νόμο περί ιδρυμάτων, όπως τροποποιήθηκε το 1995, η ιδρύματος υπόκειται σύσταση ενός Εθνικού στην Συμβουλίου Διπλωμάτων Ευρεσιτεχνίας και Εγγραφών έγκριση του 23. Ορισμός ένας φορέας που Ίδρυμα δημιουργείται με ιδρυτική πράξη η είναι 92 οποία καθορίζει το σκοπό του και την περιουσία του. ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ Τη διαχείριση του ιδρύματος ασκεί ένα ανεξάρτητο διοικητικό συμβούλιο το οποίο διορίζεται σύμφωνα με το καταστατικό του ιδρύματος. 2δ. Πρβλ αντίστοιχο σημείο σχετικά με τα σωματεία ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΙ ΚΑΙ ΕΠΟΠΤΕΙΑ 24. Απαιτήσεις ιθαγένεια σχετικά με την 29. Λογαριασμοί Το ίδρυμα πρέπει να έχει τουλάχιστον ελεγκτές και δύο βοηθούς δύο ελεγκτές έλεγχο των λογαριασμών του και της διαχείρισης. για τον 30. Εποπτεία Το Υπουργείο Δικαιοσύνης επιβλέπει αν η διοίκηση του ιδρύματος τηρεί το νόμο και το καταστατικό του ιδρύματος. Τα μέλη του διοικητικού συμβουλίου και είναι τα πρόσωπα που εξουσιοδοτημένα να υπογράφουν εξ ονόματος του ιδρύματος πρέπει να κατοικούν σε ένα κράτος μέλος της Συμφωνίας Ωστόσο, τουλάχιστον ένα από τα εν λόγω πρόσωπα πρέπει να κατοικεί στη Φινλανδία, εκτός αν το Υπουργείο Εμπορίου και Βιομηχανίας έχει χορηγήσει απαλλαγή. ΕΟΧ. 25. Κτήση προσωπικότητας της νομικής Η νομική προσωπικότητα αποκτάται με την εγγραφή η οποία είναι υποχρεωτική για τα ιδρύματα. 26. Νομική ικανότητα Ένα εγγεγραμμένο ίδρυμα έχει πλήρη νομικό ικανότητα ως νομική πρόσωπο· έτσι μπορεί να ασκεί τα δικαιώματα του και να αναλαμβάνει υποχρεώσεις να παρίσταται στο δικαστήριο ως ενάγων και εναγόμενος. καθώς και 27. Τύχη της περιουσίας μετά τη διάλυση Σε περίπτωση διάλυσης, μετά την πληρωμή των χρεών, η περιουσία του ιδρύματος, αν το καταστατικό δεν ορίζει διαφορετικά, περιέρχεται στο δημόσιο, το οποίο έχει την υποχρέωση να διαθέσει την περιουσία αυτή για την εκπλήρωση παρόμοιου σκοπού με αυτόν του ιδρύματος. 93 ΣΟΥΗΔΙΑ ΣΩΜΑ ΤΕΙΑ/ΕΝΩΣΕΙΣ ΝΟΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ενάγων κτλ. περιορισμούς. χωρίς ιδιαίτερους δ. Υποχρεωτικές καταστατικό αναφορές στο 1. Νομική δικαιώματος του συνεταιρίζεσθαι αναγνώριση του Το καταστατικό πρέπει να είναι τόσο αναλυτικό όσο χρειάζεται για το σκοπό του σωματείου. Υπάρχει. Κεφάλαιο 2, άρθρα 2 και 20 του Συντάγματος του 1974. 9. Υποχρέωση εγγραφής 2. 0ρισμός Ένωση ("odeell f(prening") είναι ένα νομικό πρόσωπο στο πλαίσιο του οποίου ορισμένα άτομα συμβάλλουν στην συγκεκριμένου σκοπού. Το σωματείο δεν μπορεί να έχει οικονομικό σκοπό ή τουλάχιστον καμία εμπορική δραστηριότητα. εκπλήρωση 3. Ελάχιστος αριθμός ιδρυτών Δεν ορίζεται. 4. Είδη σωματείων "Ideell fcprening" που δεν διέπεται από το γραπτό δίκαιο. 5. Ιθαγένεια των μελών Δεν υπάρχουν ειδικές απαιτήσεις. 6. Νομική προσωπικότητα σωματείο Το προσωπικότητα καταστατικό συμβούλιο. έχει εάν και νομική υπάρχει διοικητικό 7. Νομική ικανότητα Το σωματείο μπορεί να αποκτήσει δικαιώματα και υποχρεώσεις, να δικαστήριο ως παρίσταται στο σωματείο Δεν υπάρχουν γενικές απαιτήσεις. Ένα οικονομική δραστηριότητα πρέπει μερικές φορές των εγγραφεί στο μητρώο να εταιρειών. με ΙΟ. Οικονομική δραστηριότητα Κατά κανόνα δεν επιτρέπεται. Ωστόσο το σωματείο μπορεί να ασκεί δραστηριότητα επιχειρηματική εφόσον δεν έχει εμπορικό σκοπό. 11. Τύχη της περιουσίας σε περίπτωση διάλυσης Η περιουσία διατίθεται σύμφωνα με το καταστατικό. Αν το καταστατικό δεν ρυθμίζει το θέμα αυτό, η περιουσία διανέμεται στα μέλη. ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ ΕΜΜΕΣΟΙ ΦΟΡΟΙ 12-14. Γενικά Τα σωματεία με φιλανθρωπικούς σκοπούς κατά κανόνα δεν υπόκεινται σε έμμεσους φόρους. Τα σωματεία με άλλο κοινωνικό σκοπό υπόκεινται στην έμμεση φορολογία υπό τους ίδιους όρους με τα άλλα νομικά πρόσωπα. ΑΜΕΣΟΙ ΦΟΡΟΙ 94 15. Γενικά Τα σωματεία κανονικά δεν υπόκεινται στο φόρο εισοδήματος ή στο φόρο περιουσίας. Τα μη κερδοσκοπικά σωματεία δεν καταβάλλουν φόρο εισοδήματος για τις δραστηριότητες που έχουν άμεση σχέση με τον κοινωνικό σκοπό τους. Το εισόδημα για επιχειρηματικές δραστηριότητες φορολογείται. άλλες 19. 1διωτικές δωρεές στο Οι δωρεές πάνω από 10. 000 SEK φόρο συνήθως υπόκεινται δωρεάς. Για το δωρητή αφαιρούνται μόνο οι δωρεές που γίνονται σε θρησκευτικές και σωματεία των οποίων οι σκοποί εκπαίδευση, την εξυπηρετούν ιατρική, εθνική άμυνα, την έρευνα, το κοινωνικό έργο και τη φιλανθρωπία. κοινότητες την την 20. Δωρεές από εταιρείες Ισχύει ό,τι και για τις δωρεές. ιδιωτικές ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΙ ΚΑΙ ΕΠΟΠΤΕΙΑ Περιουσία η οποία έχει οριστεί από τον ιδρυτή (με δωρεά ή διαθήκη), για τη μόνιμη επιδίωξη συγκεκριμένου σκοπού. 24. Απαιτήσεις ιθαγένεια σχετικά με την Καμία. 25. Κτήση προσωπικότητας της νομικής νομική Ένα ίδρυμα προσωπικότητα συσταθεί, δηλαδή μόλις οριστεί η περιουσία και τεθεί υπό ξεχωριστή διαχείριση. αποκτά μόλις 26. Νομική ικανότητα 27. Τύχη της περιουσίας σε περίπτωση διάλυσης Κατά κανόνα, ένα ίδρυμα δεν μπορεί να διαλυθεί εφόσον έχει περιουσία. Ωστόσο, σε ειδικές περιπτώσεις η περιουσία μπορεί να χρησιμοποιηθεί για παραπλήσιο σκοπό. Για τη διαδικασία αυτή απαιτείται ειδική δημόσιας της αρμόδιας έγκριση αρχής- 21. Λογαριασμοί ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ Δεν υπάρχουν ειδικές διατάξεις για την τα σωματεία. εποπτεία αφορά όσον ΙΔΡΥΜΑΤΑ ΝΟΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ 22. Σύσταση Κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο μπορεί να συστήσει ίδρυμα. 23. Ορισμός 95 2δ. Τα ιδρύματα των οποίων ο σκοπός εξυπηρετεί την εθνική άμυνα, την το εκπαίδευση, κοινωνικό έργο, την έρευνα ή τη φιλανθρωπία φορολογούνται μόνο για εμπορική εισόδημα από το δραστηριότητα. ιατρική, την Τα μη κερδοσκοπικά ιδρύματα δεν υπόκεινται στο φόρο δωρεάς. Οι δωρεές δεν εκπίπτουν για το δωρητή. Τα ιδρύματα υπόκεινται σε έμμεση ίδιους όρους φορολογία υπό τους όπως και τα άλλα νομικά πρόσωπα. ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΙ ΚΑΙ ΕΠΟΠΤΕΙΑ 29. Λογαριασμοί 30. Εποπτεία Η εποπτεία των ιδρυμάτων ασκείται κατά κανόνα από τις τοπικές αρχές. 96 ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ ΣΩΜΑ ΤΕΙΑ/ΕΝΩΣΕΙΣ ΝΟΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ 1. Νομική αναγνώριση του δικαιώματος του συνεταιρίζεσθαι του υπάρχει Το δικαίωμα του συνεταιρίζεσθαι δεν υπάρχει γραπτώς αν και υπάρχει συνεταιρίζεσθαι. ελευθερία Επίσης ελευθερία δημιουργίας trust αν και σε ορισμένες περιπτώσεις μη τα κερδοσκοπικού χαρακτήρα μπορεί να είναι άκυρα. trust η 2Όρισμός για αποδεκτός Δεν υπάρχει ενιαίος νομικός ορισμός τους γενικά κοινωφελείς οργανισμούς. Υπό την ευρεία του έννοια ένας κοινωφελής οργανισμός εθελοντική είναι μια ένωση τουλάχιστον δύο ατόμων για την εκπλήρωση κοινού σκοπού άλλου από οικονομικού κέρδους. την παραγωγή 3. Ελάχιστος αριθμός ιδρυτών Πρακτικά δύο. 4. Είδη σωματείων Unincorporated association Trust Company limited by guarantee Industrial and Provident society Incorporated by Royal Charter Incorporated by Act of Parliament. 5. Ιθαγένεια των μελών έργων. οργανισμούς. Δεν υπάρχουν ειδικοί όροι για τους Σε κοινωφελείς περίπτωση φιλανθρωπικής οργάνωσης στην Αγγλία και την Ουαλία, η οργάνωση μπορεί να εγγραφεί μόνο εάν βρίσκεται υπό τη επιτροπής δικαιοδοσία της φιλανθρωπικών Αυτό σημαίνει ότι για την εγγραφή ενός σωματείου φιλανθρωπικού (unincorporated charity) η πλειοψηφία των διοικητικού του συμβουλίου πρέπει να είναι κάτοικοι ενώ στην Αγγλίας και Ουαλίας περίπτωση μιας εταιρείας (company limited by guarantee, Industrial and Provident society) μόνο η έδρα πρέπει περιοχή να δικαιοδοσίας. βρίσκεται μελών στην 6. Κτήση της νομικής προσωπικότητας limited Company Αποκτάται με μητρώο εταιρειών. την by guarantee: εγγραφή στο Industrial and Αποκτάται με Registrar of Friendly Societies. Provident την society: εγγραφή στο Incorporated by Αποκτάται με Βασιλική Απόφαση. Royal Charter: Incorporated by Act of Parliament: του Αποκτάται Κοινοβουλίου. απόφαση με Unincorporated association: Δεν έχει νομική προσωπικότητα. trust δεν έχει Το φιλανθρωπικό νομική προσωπικότητα. ξεχωριστή Αλλά είναι δυνατό να αποκτήσει νομική μέσω προσωπικότητα πιστοποιητικού σύστασης εταιρείας που εκδίδεται από την Επιτροπή Φιλανθρωπικού έργου. 97 7. Νομική ικανότητα 11. Τύχη της περιουσίας σε περίπτωση διάλυσης υπάρχουν περιορισμοί Δεν στο καταστατικό, ωστόσο, σε ορισμένους τομείς η νομική ικανότητα απορρέει από τους σκοπούς και τις εξουσίες που περιλαμβάνονται στην ιδρυτική πράξη. δ. Υποχρεωτικές καταστατικό. αναφορές στο Καμία. τους διατάξεις Στην οργανώσεων, Όσον αφορά κοινωφελείς οργανισμούς η περιουσία διατίθεται του τις με σύμφωνα περίπτωση καταστατικού. φιλανθρωπικών σε άλλες φιλανθρωπικές οργανώσεις με το σκοπό. παραπλήσιο περιλαμβάνει καταστατικό δεν σχετικές επιτροπή η διατάξεις φιλανθρωπικού έργου αποφασίζει με ένταλμα. Αν 9. Υποχρέωση εγγραφής ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ από την έργου οργανώσεις επιτροπή Εγγραφή τις για φιλανθρωπικού φιλανθρωπικές στην Αγγλία και την Ουαλία. Για τους άλλους κοινωφελείς οργανισμούς η εγγραφή εξαρτάται από τη νομική διάρθρωση. Οι Industrial and Provident societies πρέπει να εγγραφούν στο Registrar of Friendly Societies και οι Companies limited by guarantee πρέπει να of Companies. στο Registrar εγγραφούν ΙΟ. Οικονομική δραστηριότητα δραστηριότητες χρηματοδότησης Υπάρχει περιορισμός σχετικά με τις των εμπορικές οργανώσεων. φιλανθρωπικών Μπορούν ευκαιριακή να ασκούν εμπορική δραστηριότητα σε άμεση σχέση με το σκοπό τους και εφόσον δεν αποτελεί μονίμως τη μοναδική τους. Οι πηγή φιλανθρωπικές που επιθυμούν να ασκούν πιο εκτεταμένη κερδοσκοπική δραστηριότητα πρέπει να ξεχωριστή εμπορική εταιρεία η οποία θα εκχωρεί βάσει συμβολαίου τα κέρδη της στη οργάνωση μητρική φιλανθρωπική αφού το φόρο έχει καταβάλλει εισοδήματος εταιρειών. δημιουργήσουν οργανώσεις ΕΜΜΕΣΟΙ ΦΟΡΟΙ 12. 6η οδηγία ΦΠΑ: Απαλλαγές που προβλέπονται στο άρθρο 13. Δεν εφαρμόζονται όλες οι απαλλαγές σχετικά φιλανθρωπικές τις οργανώσεις. με 13. Αλλες απαλλαγές και εκπαίδευσης νοσοκομειακής (α) Παροχή επαγγελματικής κατάρτισης δωρεάν. και (β) Παροχή ιατρικής περίθαλψης σε εγκεκριμένο ίδρυμα. (γ) Παροχή κοινωνικών υπηρεσιών δωρεάν. (δ) Εκδηλώσεις για τη συγκέντρωση κεφαλαίου. 14. Μηδενικός συντελεστής Αφορά την πώληση αγαθών που έχουν εκδηλώσεων δωριθεί, τη διαφήμιση για τη συγκέντρωση κεφαλαίου ή για εκπαιδευτικούς σκοπούς, ορισμένα βοηθήματα για άτομα με ειδικές ανάγκες, οχήματα και ασθενοφόρα για άτομα με ειδικές ανάγκες, την πώληση ορισμένων φαρμάκων σε φιλανθρωπικές οργανώσεις καθώς και την ανέγερση νέων κτιρίων που προορίζονται να χρησιμοποιηθούν για φιλανθρωπικό σκοπό. 98 ΑΜΕΣΟΙ ΦΟΡΟΙ 15. Γενικά Δεν υπάρχουν ειδικές απαλλαγές γι' αυτούς καθαυτούς τους κοινωφελείς οργανισμούς. συντελεστή επωφελείται ευνοϊκότερης κατάταξης. Μια φορολογικής εταιρεία μπορεί να ζητήσει αφαίρεση της δωρεάς από τα κέρδη της και να ζητήσει φοροαπαλλαγή. Από το 1990 οι ιδιώτες μπορούν να κάνουν εφάπαξ πληρωμές βάσει του νόμου περί δωρεών· αυτή τη στιγμή η ελάχιστη δωρεά είναι 250 £. 16. Σωματεία γενικού συμφέροντος και φορολογικά προνόμια 20. Δωρεές από εταιρείες 20(α)Δωρεές σε αλλοδαπά σωματεία ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΙ ΚΑΙ ΕΠΟΠΤΕΙΑ 21. Λογαριασμοί φιλανθρωπικές οργανώσεις Οι τους από απαλλάσσονται φόρους άμεσους περισσότερους (φόρος φόρος εισοδήματος, εισοδήματος εταιρειών, φόρος επί του φόρος κεφαλαίου, κέρδους κληρονομιάς). Π. Κριτήρια αναγνώρισης Για να παραχωρηθεί το δικαίωμα απαλλαγής, το εισόδημα ή τα κέρδη πρέπει να διατίθενται μόνο για Το φιλανθρωπικούς εισόδημα εμπορική από δραστηριότητα που δεν συνδέεται άμεσα με το σκοπό υπόκειται συχνά στο φόρο εισοδήματος εταιρειών. σκοπούς. Ιδ. Κριτήρια απόκτησης της έγκρισης 19. 1διωτικές δωρεές το ποσού αντιπροσωπεύει συμβόλαιο την Όταν ένας ιδιώτης ή μια επιχείρηση οποίο εκτελεί καταβολή υπόσχεται σε συγκεκριμένου φιλανθρωπική οργάνωση για περίοδο που υπερβαίνει τα τρία έτη, ένα ποσό το φόρο που βασικό με υπολογισμένο συντελεστή εκπίπτει και η εφορεία επιστρέφει φιλανθρωπική οργάνωση το φόρο εισοδήματος ή το φόρο εισοδήματος εταιρειών επί του ποσού αυτού υπολογισμένο με το βασικό συντελεστή. Επιπλέον, αν ο δωρητής φορολογείται με μεγαλύτερο στη το 99 Ατηιοσιονοαικό Δελτίο 1. ΤΙΤΛΟΣ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Ανακοίνωση της Επιτροπής για την προώθηση του ρόλου των (κηματείων/ενώσεων και ιδρυμάτων στην Ευρώπη. 2. ΣΧΕΤΙΚΑ ΚΟΝΔΥΛΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ : Β5-3202 3. ΝΟΜΙΚΗ ΒΑΣΗ Απόφαση του Συμβουλίου της 9ης Δεκεμβρίου 1996 για το τρίτο πολυετές πρόγραμμα για τις MME στην Ευρωπαϊκή Ένωση 1997 - 2000. 4. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Δαπάνες που προκύπτουν αναφορικά με τις συνεδριάσεις εμπειρογνώμονος και τις ενημέρωσης με στόχο τον καθορισμό τοχν μελλοντικοί προσεγγίσεων του ρόλου των ενώσεοον της Ευρουιαϊκής Ένωσης. εκστρατείες 4. 1 Καλυπτόμενη περίοδος και συμςκονίες για ανανέωση Οι συνεδριάσεις εμπειρογνωμόνων και οι εκστρατείες ενημέρο)σης αφορούν μόνο την περίοδο 1997. 5. ΚΑΤΑΤΑΞΗ ΤΩΝ ΔΑΠΑΝΩΝ Η ΕΣΟΔΩΝ 5. 1 5. 2 Μη υποχρεωτικές δαπάνες Διαφοροποιημένες πιστο')σεις 6. ΕΙΔΟΣ ΤΩΝ ΔΑΠΑΝΩΝ Η ΤΥΠΟΣ ΤΩΝ ΕΣΟΔΩΝ (συνεδριάσεις Ένα μικρό ποσοστό χρηματοδοτείται μέχρι ποσοστού 100%. εμπειρογνώμονος και πληροφόρηση) Οι άλλες επιδοτήσεις για συγχρηματοδότηση από κοινού με άλλες πηγές τον δημοσίου και/ή ιδιωτικού τομέα θα προσαρμοστούν ανάλογα με τα κοινοτικά συμφέροντα. Οι συνήθεις επιδοτήσεις για συσκέψεις, σεμινάρια και συζητήσεις στρογγυλής τραπέζης, θα χορηγηθούν σε ειδικά ποσοστά, ανάλογα με τις ανάγκες το>ν οργανωτών και τη σπουδαιότητα της δραστηριότητας όσον αφορά τον τομέα της κοινωνικής οικονομίας (économie sociale). At i' 7. ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ Το 1997 θα πραγματοποιηθεί μια σειρά συνεδριάσεων και όιασκέψεο>ν. Το συνολικό κόστος θα ανέρχεται σε 100. 000 ECU. 8. ΜΕΤΡΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΤΗΣ ΑΠΑΤΗΣ Λαμβάνοντας υπόψη τις συμβατικές υποχρεώσεις και τις αρχές της οικονομίας και της υγιούς δημοσιονομικής διαχείρισης, όλες οι συμφωνίες και οι συμβάσεις μεταξύ της Επιτροπής και των παραληπτών το)ν πληρο)μο')ν περιλαμβάνουν προβλέψεις για την καταπολέμηση της απάτης (παρακολούθηση, εκθέσεις που θα υποβληθούν, κ. τ. λ. ) για τον έλεγχο των επιδοτήσεα)ν και αποδοχή των υπηρεσιοον και μελετών που έχουν παραγγελθεί από την Επιτροπή πριν από την καταβολή της πληρωμής. 9. ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΚΟΣΤΟΥΣ-ΑΠΟΔΟΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΑ ΣΩΜΑΤΕΙΑ/ΕΝΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΤΑ ΙΔΡΥΜΑΤΑ 9. 1 Ειδικοί και ποσοτικοί στόχοι· πληθυσμός στον οποίο απευθύνεται η δράση: Ο καθορισμός μιας συντονισμένης πολιτικής για δίκτυα ευρωπαϊκ«>ν σωματείων/ενώσεων και ιδρυμάτων. Δημιουργήθηκε δίκτυο πληροφοριών για την κοινωνική οικονομία (économie sociale) (γραφεία παροχής συμβουλών σε ευρωπαίους πολίτες) (European citizens' advice bureaus) από τα ακόλουθα ιδρύματα: την European Committee of Workers Cooperative Productive Societies, την Euro-Citizen Action Service, την Comité Européen des Associations d'intérêt Général και το European Foundation Centre, με στόχο να αντιμετουιισθεί η ανάγκη των επιχειρήσεων στον τομέα της κοινωνικής οικονομίας (économie sociale), να έρθουν σε επαφή με τις επιχειρήσεις της Κοινότητας μέσω του ευρωπαϊκού δικτύου Euro-Info Centres (του δικτύου για τη δικτύωση)· 9. 2 Αιτιολόγηση: Είναι απαραίτητο, να συζητηθεί με τις κυβερνήσεις των κρατών μελών και τα σωματεία/ενώσεις και ιδρύματα, με ποιο τρόπο είναι δυνατόν να εφαρμοστεί καλύτερα η πολιτική των συστάσεων που περιλαμβάνονται στο έγγραφο. 9. 3 Έλεγχος και αξιολόγηση st&. -i Ο τομέας των σωματείων/ενώσεων και των ιδρυμάτων ποικίλλει σε μεγάλο βαθμό. να λοιπόν Πρέπει το προπαρασκευαστικό στάδιο το)ν προτεινομένων ενεργειών, οκπε να υπάρξει η σωστή ισορροπία ανάμεσα στις υφιστάμενες απαιτήσεις και τους χρησιμοποιούμενους πόρους. μεγάλη προσοχή όσον αφορά δοθεί Με την έναρξη των ενεργειών, θα πρέπει να προταθούν οι δείκτες σύμφωνα με τα ειδικά χαρακτηριστικά της ενέργειας, με βάση τυποποιημένο έγγραφο που θα συνταχθεί από τις διάφορες υπηρεσίες. Στο έγγραφο αυτό θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη τα κριτήρια επιλεξιμότητας για τα διάφορα ταμεία και πηγές χρηματοδότησης. Εκτίμηση των αποτελεσμάτων που θα επιτευχθούν Οι προγραμματισμένες ενέργειες είναι μεγάλης σημασίας, εφόσον πρέπει να καταστήσουν δυνατό για τις ενώσεις και τα ιδρύματα να εποχρεληΟούν των οφελών της ενιαίας αγοράς χωρίς σύνορα, τηρώντας τους κανόνες του ανταγωνισμού και χωρίς να θυσιάσουν την ταυτότητα τους (ος εταιρικά σύνολα. Τα αποτελέσματα θα εκτιμηθούν, π. χ. , με βάση τους στόχους για κάθε δράση υπό το φως των ευρο)παϊκο')ν πλευριυν που εντοπίζονται στον τομέα, και το>ν δυσκολιών που αντιμετωπίζει ο τομέας της κοινωνικής οικονομίας (économie sociale) λόγω της συμμετοχής τους στις τοπικές εξελίξεις, κατά την ορθή και πλήρη χρησιμοποίηση των Διορθωτικών Ταμείων. 10 ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΔΑΠΑΝΕΣ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ) (ΤΜΗΜΑ III, ΜΕΡΟΣ Α ΤΟΥ Η πραγματική κινητοποίηση των απαιτούμενων διοικητικών πόρο)ν θα εξαρτάται από την ετήσια απόφαση της Επιτροπής σχετικά με τη διάθεση των πόρων, λαμβάνοντας υπόψη τον αριθμό του προσουιικού και τα πρόσθετα ποσά που εξουσιοδοτούνται από την αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή. -3 SL* ί 10. 1 Επιπτώσεις στον αριθμό των θέσεων Τύπος θέσης Προσωπικό που θα διατεθεί για τη διαχείριση της ενέργειας Μόνιμες θέσεις Έκτακτες θέσεις Μόνιμοι ή έκτακτοι υπάλληλοι Α Β C Αλλοι πόροι Σύνολο 1 1 χΑ 1 ΙΙηγή Διάρκεια Υπάρχοντες πόροι στην ΓΔ ή στο ενόκ^ερόμε νο τμήμα 1 Πρόσθετοι πόροι όχι 1 12 μήνες Το κόστος ενός μέλους προσωπικού (επιπέδου ΑΙ έο>ς Α5) εκτιμάται at 100. 000 ECU. Α. Ο- S 10. 2 Συνολικές δημοσιονομικές επιπτώσεις των πρόσθετων ανθρώπινων πόρων Ποσά Μέθοδος υπολογισμού ECU Μόνιμοι υπάλληλοι Έκτακτο προσωπικό Αλλοι πόροι (να υποδείξετε το κονδύλιο του προϋπολογισμού) ουδέν Σύνολο ουδέν 10. 3 Αύξηση στις λοιπές διοικητικές δαπάνες ως αποτέλεσμα της ενέργειας Κονδύλια του προϋπολογισμού Ποσά Μέθοδος υπολογισμού ECU Σύνολο ουδέν στα πλαίσια του υφιστάμενου προϋπολογισμού - 5- lc ί, ISSN 0254-1483 COM(97) 241 τελικό ΕΓΓΡΑΦΑ GR 05 06 10 16 Αριθ. καταλόγου : CB-CO-97-282-GR-C ISBN 92-78-21230-Χ Υπηρεσία Επισήμων Εκδόσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων L-2985 Λουξεμβούργο