title: Έκθεση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σχετικά με την εφαρμογή του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1467/94 του Συμβουλίου, της 20ής Ιουνίου 1994

eurovoc_concepts:
agricultural situation
application of EU law
biotechnology
evaluation of resources
report

text: ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ Βρυξέλλες, 30. 06. 1997 COM(97) 327 τελικό Έκθεση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σχετικά με την εφαρμογή του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1467/94 του Συμβουλίου της 20ής Ιουνίου 1994 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Περιεχόμενα Εισαγο>γή 1. 1. 1. 2 Η παρούσα έκθεση Ιστορικό ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 2. Υφιστάμενη κατάσταση 2. 1. Διαρκής καταγραφή 2. 1. 1. Π ρώτη έκδοση του καταλόγου 2. 1. 2 Δεύτερη έκδοση του καταλόγου Ενέργειες 2. 2. 1 Π ροπή πρόσκληση 2. 2. 2 Δεύτερη πρόσκληση Συνοδευτικά μέτρα 2. 3. 1 Ειδικευμένες τεχνικές ομάδες 2. 3. 2 Σεμινάρια 2. 3. 3 Κατάρτιση και κινητικότητα 2. 3. 4 Αποτελέσματα Συντονισμός σε κοινοτικό επίπεδο 2. 4. 1 Διεθνείς διαπραγματεύσεις 2. 4. 2 Κοινοτικό πρόγραμμα ΕΤΑ 2. 4. 3. Αλλα κοινοτικά μέσα Δημοσιονομική κατάσταση 2. 2 2. 3 2. 4 2. 5 Συμπεράσματα και συστάσεις 3. 1' Διαχειριστικά θέματα 3. 2. Τεχνικά επιστημονικά θέματα Παράρτημα - Πρόγραμμα εργασίας Α. 1. Ο κατάλογος Α. 1. 1. Νομική βάση Α. 1. 2 Η πρώτη έκδοση Α. 1. 3 Δεύτερη έκδοση Α. 2. Συγχρηματοδοτούμενες και συντονισμένες ενέργειες Α. 2. 1 Νομική βάση Α. 2. 2 Γνωμοδότηση της επιτροπής Α. 2. 3 Πρώτη πρόσκληση Α. 2. 4 Δεύτερη πρόσκληση Α. 2. 5 Σύνοψη Α. 2. 6 Σχέδια της πρώτης πρόσκλησης Α. 2. 7 Σχέδια της δεύτερης πρόσκλησης Β. Παράρτημα - Η μελέτη Β. 1 Β. 2 Συμπεράσματα Β. 1. 1 Σε κοινοτικό επίπεδο Β. 1. 2 Σε εθνικό επίπεδο Β. 1. 3 Σε επίπεδο των σχεδίων Το πλήρες κείμενο Β. 2. 1 Ο κανονισμός αριθ. 1467/94 Β. 2. 2 Φυτά: διεθνές πλαίσιο Β. 2. 3 Φυτά: διεθνής συνεργασία Β. 2. 4 Φυτά: εθνική συνεργασία Β. 2. 5 Φυτά: διατήρηση in situ Β. 2. 6 Φυτά: διατήρηση ex situ Β. 2. 7 Φυτά: χαρακτηρισμός Β. 2. 8 Φυτά: χρησιμοποίηση Β. 2. 9 Ζώα: ιστορικό Β. 2. 10 Ζώα: διεθνές πλαίσιο Β. 2. 11 Ζώα: διεθνείς εξελίξεις Β. 2. 12 Ζώα: διεθνής συνεργασία Β. 2. 13 Ζώα: εθνική συνεργασία Β. 2. 14 Ζώα: διατήρηση in vivo Β. 2. 15 Ζώα: διατήρηση in vitro Β. 2. 16 Ζώα: χαρακτηρισμός Β. 2. 17 Ζώα: χρησιμοποίηση Β. 2. 18 Ζώα: ειδικά χαρακτηριστικά Γ. Παράρτημα - Δημοσιεύσεις1 Γ. 1 Κανονισμός αριθ. 1467/94 Γ. 2 Πρόγραμμα εργασίας, λεπτομέρειες Γ. 3; ΠροΥτη πρόσκληση, λεπτομέρειες Δεύτερη πρόσκληση, λεπτομέρειες ΓΑ Παράρτημα - Δηλώσεις της ΕΕ1 Δήλωση της ΕΕ στη Νίτρα Δ. 1 Στη Ρώμη Δ. 2 Στη Λειψία Δ. 3 Δ. 4 Νομοθεσία της ΕΕ Τα αντίγραφα των εγγράφων αυτών (μόνο οτα αγγλικά) διατίθενται οτη γραμματεία της Διοικητοα^ MovaOuc Συντονισμού της γεωργικής άρυ. υνας, Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων (ΓΔ ΣΤ Π. 3), 200, rue de la Loi (Loi 130 6-233). Β-1049 Βρυξέλλες, Fax (+32) 2. 296. 30. 29. υπόψη: "Γενετικοί πόροι. " ηλεκτρονικό ταχυδρομείο: Richard. Hardwiek@dgo. cec. be. / ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1 Εισαγωγή 1. 1 Ιστορικό Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1467/94 του Συμβουλίου για τη διατήρηση, το χαρακτηρισμό, τη συλλογή και τη χρησιμοποίηση των γενετικοΥν πύρα)ν στη γεωργία θεσπίστηκε στις 20 Ιουνίου 1994. Ο κανονισμός αυτός έχει οις στόχο να συντονίσει και να προωθήσει σε κοινοτικό επίπεόο τις εργασίες που έχουν αναληφθεί στα κράτη μέλη για τη οιατήρηση, το χαρακτηρισμό, τη συλλογή και τη χρησιμοποίηση των γενετικών πόρων στη γεα)ργία, με σκοπό την υλοποίηση των στόχων της κοινής γεωργικής πολιτικής και, σύμφορα με την αρχή της επικουρικότητας, να στηρίξει και να συμπληρώσει τις προσπάθειες που καταβάλλονται στα κράτη μέλη στις περιπτώσεις που οι υφιστάμενες εργασίες κρίνονται ανεπαρκείς. Ο κανονισμός καθορίζει τα καθήκοντα της Επιτροπής και των κρατών μελών για την επίτευξη των προαναφερόμενοι στόχο)ν και προβλέπει το προπό κοινοτικό πρόγραμμα για τη οιατήρηση, το χαρακτηρισμό, τη συλλογή και τη χρησιμοποίηση των γενετικών πόρων στη γε(οργία, το οποίο εγκρίθηκε στις 21 Νοεμβρίου 1994 για πενταετή περίοδο με εκτιμώμενο προϋπολογισμό 20 εκατ. ECU. 1. 2 Η παρούσα έκθεση Το άρθρο 11 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΚ) 1467/94 ορίζει ότι κατά το τρίτο έτος εφαρμογής του προγράμματος (τρίτο έτος είναι η περίοδος Ιουνίου 1996 - Ιουνίου 1997), η Επιτροπή θα προβεί σε επανεξέταση του προγράμματος και σε ανάλυση της κατάστασης, ιδίως της δημοσιονομικής και ότι η Επιτροπή θα υποβάλει στο Ευρουταϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο έκθεση με τα αποτελέσματα της επενεξέτασης. Η παρούσα έκθεση συντάχθηκε σύμφωνα με τις απαιτήσεις του άρθρου 11 παράγραφος 1 του κανονισμού. Τα κυριότερα στοιχεία της έκθεσης παρουσιάζονται στο τμήμα 2 (σελίδα 5), ενο) τα αμέσως σημαντικότερα από διαχειριστικής πλευράς συμπεράσματα και συστάσεις παρουσιάζονται στο τμήμα 3 (σελίδα 15). Τα συμπεράσματα που αφορούν τα πρακτικά θέματα ελάσσονος σημασίας του κανονισμού εμπειρογνώμονες και τα συμπεράσματα που απευθύνονται στα κράτη μέλη και στους παρουσιάζονται στο κεφάλαιο Β. 1 ("Επιθυμητή εξέλιξη", σελίδα χ). Στην έκθεση επισυνάπτεται επίσης παράρτημα (κεφάλαιο Α, σελίδα iii), στο οποίο παρέχονται στοιχεία τεκμηρίωσης για διοικητικά, επιστημονικά και τεχνικά θέματα καθώς και διάφορα έγγραφα αναφοράς. Το κεφάλαιο Α περιλαμβάνει επίσης τα στοιχεία που προβλέπονται στο άρθρο 16 του κανονισμού (ΕΚ) 1467/94. Το άρθρο 16 ορίζει ότι η Επιτροπή υποβάλλει περιοδικώς στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο έκθεση σχετικά με τις ενέργειες για τη διατήρηση, το χαρακτηρισμό, τη συλλογή και τη χρησιμοποίηση των γενετικό'™ πύρων στη γεωργία. Η παρούσα έκθεση είναι συνεπώς η πρώτη από τις "περιοδικές εκθέσεις" που αναφέρονται στο άρθρο 16 του κανονισμού (ΕΚ) 1467/94 (μέχρι σήμερα, δεν υπήρχε επαρκές υλικό για τη σύνταξη χωριστής έκθεσης δυνάμει του άρθρου 16). / ΕΙΣΑΓΩΓΗ /·2 Παρούσα έκθεση 2 Υφιστάμενη κατάσταση Ο κανονισμός 1467/94 ορίζει ότι οι διαδικασίες εφαρμογής του προγράμματος πρέπει να περιλαμβάνουν: 2 ΥΦΙΣΤΑΜΕΝΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ τη διαρκή καταγραφή πον γενετικο')ν πύρονν στη γεωργία στην Κοινότητα, 2. συντονισμένες ενέργειες, και συγχρηματοδοτούμενα σχέδια για τη διατήρηση, το χαρακτηρισμό, τη συλλογή και τη χρησιμοποίηση αυπον πον γενετικοί πύροιν, καθώς και 3. συνοδευτικά μέτρα. Στο παρόν κεφάλαιο περιγράφεται η υφιστάμενη κατάσταση όσον αφορά τα προαναφερόμενα μέτρα που εφαρμόζονται δυνάμει του κανονισμού 1467/94, ο συντονισμός που έχει επιτευχθεί σε κοινοτικό επίπεδο, καθο'ις και 4. η δημοσιονομική κατάσταση. 2. 1 Διαρκής καταγραφή Η διαρκής καταγραφή συνίσταται κυρίως στην καταγραφή, την περιοδική ενημέρωση και δημοσίευση της κατάστασης και της φύσης πον γενετικών πόρα)ν στη γεωργία που διατηρούνται στην Κοινότητα, καθώς και στην κατάρτιση καταλόγου για τις τρέχουσες δραστηριότητες διατήρησης, χαρακτηρισμού και χρησιμοποίησης των γενετικών αυτών πόρων. Οι δαπάνες κατάρτισης του καταλόγου και της περιοδικής του δημοσίευσης καταλογίζονται στις συνολικές πισπόσεις εκτέλεσης του προγράμματος. Οι υπηρεσίες της Επιτροπής έχουν ολοκληρώσει την πρώτη έκδοση του καταλόγου της διαρκούς καταγραφής (κεφάλαιο 2. 1. 1) ο οποίος ενημερο')θηκε τελευταία και αποτελεί το σχέδιο της δεύτερης έκδοσης του κατάλογοι» (κεφάλαιο 2. 1. 2). Το παράρτημα (κεφάλαιο Α. 1, σελίδα iii) παρέχει περαιτέρω διοικητικές πληροφορίες σχετικά με τον κατάλογο. 2. 1. 1 Πρώτη έκδοση του καταλόγου της διαρκούς καταγραφής Το Νοέμβριο του 1994, η Επιτροπή ολοκλήρίοσε την προπη έκδοση του καταλόγου για τους φυτικούς γενετικούς πύρους στη γεοιργία στην Ευρώπη. Η τυποιμένη μορφή του καταλόγου περιλαμβάνει 441 σελίδες. Για κάθε συλλογή, ο κατάλογος παρέχει τις εξής πληροφορίες: το όνομα και την πλήρη διεύθυνση της συλλογής, το όνομα του συλλέκτη ή άλλου υπευθύνου, τον τύπο της συλλογής, πληροφορίες για τις τρέχουσες εργασίες και αναφορές στα δημοσιευμένα αποτελέσματα. Ο κατάλογος περιλαμβάνει πληροφορίες για τους φυτικούς γενετικούς πόρους. Καταρτίστηκε με βάση το εροπηματολύγιο που διατέθηκε στα κράτη μέλη, και συμπληρώθηκε με πληροφορίες που κοινοποίησε το Διεθνές Ινστιτούτο Φυτικο')ν Γενετικών Πύρων (Ρώμη, Ιταλία) και με πληροφορίες απύ βάσεις δεδομένων απευθείας σύνδεσης που αφορούν επιστημονικές δημοσιεύσεις. Η προ'πη αυτή μορφή του καταλύγου παραδύθηκε στα κράτη μέλη (σε τυπωμένη και ηλεκτρονική (βάση δεδομένων) μορφή) κατά την προ>τη συνεδρίαση της επιτροπής του προγράμματος που πραγματοποιήθηκε στις 21 Νοεμβρίου 1994. Σε κάθε κράτος μέλος, ζητήθηκε να επαληθεύσει και, κατά περίπτωση, να επανεξετάσει τα δεδομένα. 2 ΥΦΙΣΤΑΜΕΝΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ 2. 1 Ο κατάλογος 2. 1. 2 Δεύτερη έκδοση του καταλόγου της διαρκούς καταγραφής Μετά την κατάρτιση και τη διάθεση της πρώτης έκδοσης του καταλάγου στους εκπροσώπους πον κραπον μελ(όν, άρχισε να εμφανίζεται στο "World Wide Web" (W. W. W. ) μεγάλος ύγκος τεχνικών, οικονομικών και χρηματοδοτικών πληροφορκον σχετικά με τα ειδικά μέτρα για τη διατήρηση, το χαρακτηρισμύ, τη συλλογή και τη χρησιμοποίηση γενετικών πύρων στη γεωργία. Οι εξελίξεις αυτές κατέστησαν δυνατή τη δεύτερη έκδοση του καταλύγου, η οποία θα είναι πληρέστερη και δυνητικά χρησιμύτερη απύ την πρώτη. Με βάση αυτές τις εξελίξεις, οι υπηρεσίες της Επιτροπής πραγματοποίησαν μία πρώτη καταγραφή τ(ον διαθέσιμοι πηγο')ν πληροφορκον στο W. W. W, και πρύσθεσαν συ»μπληρα)ματικές πληροφορίες που αφορούν τον κανονισμύ αριθ. 1467/94. Η δεύτερη έκδοση του καταλύγου περιλαμβάνει λοιπύν τα ακύλουθα κεφάλαια: 1. 2. 3. 4. 5. Καταγραφή πον διαθέσιμοι πηγοΥν πληροφοριών στο Internet. Κάθε παράγραφος του καταλύγου παρέχει στον αναγνίόστη μία συνοπτική περιγραφή της σχετικής πηγής (φυτικοί ή ζίοικυί γενετικοί πύροι στη γε(οργία), καθο'ις και ένα σύνδεσμο με την πηγή αυτή μέσο) του Internet. Έτσι, ο αναγνώστης που ενδιαφέρεται για περισσύτερες πληροφορίες μπορεί να "περάσει" απευθείας στην ίδια την πηγή. Μέχρι σήμερα, έχουν εντοπισθεί περίπου 200 "σύνδεσμοι" αυτού του τύπου. Για παράδειγμα, το κεφάλαιο του καταλύγου για τα "σακχαρύτευτλα" δίνει αμέσίος πρύσβαση στις "σελίδες υποδοχής": • • ενύς Η/Υ πον Κάτω Χωρών ο οποίος περιλαμβάνει πληροφορίες για ένα συγχρηματοδοτούμενο σχέδιο που αφορά τους γενετικούς πύρους του σακχαρύτευτλου· της βάσης δεδομένονν της FAO που έχει τίτλο "Διεθνές Σύστημα Πληροφύρησης και Έγκαιρης Προειδοποίησης για τους Φυτικούς Γενετικούς Πύρους" ορισμένες πληροφορίες για τα διεθνή ινστιτούτα, το υλικά που διαθέτουν και τις δραστηριύτητές τους- (WIEWS), η οποία περιλαμβάνει • κλπ. Σημεία επαφονν " 1467/94" στα κράτη μέλη. Κείμενα του κανονισμού αριθ. 1467/94 (σε ύλες τις γλώσσες) και του προγράμματος εργασίας. Πληροφορίες για καθένα απύ τα σχέδια που χρηματοδοτούνται απύ το πρύγραμμα. Προσο)ρινύς κατάλογος της κοινοτικής νομοθεσίας στον τομέα το)ν φυτικοΥν γενετικοΥν πύρο)ν (βλέπε σελίδα xxxii). Η πρώτη έκδοση του καταλύγου που διατέθηκε στα κράτη μέλη το 1994 θα μπορούσε να συμπεριληφθεί στη δεύτερη έκδοση αλλά ορισμένες απύ τις πληροφορίες που περιλαμβάνει υπάρχουν ήδη στο W. W. W και ενδεχομένου υπερκαλύπτεται απύ τη δεύτερη έκδοση του καταλύγου της Επιτροπής. Ο "κατάλογος πον πηγο')ν" διαβιβάσθηκε στην επιτροπή του προγράμματος στις 16 Οκτωβρίου 1996 προκειμένου να προσθέσει σχύλια και παρατηρήσεις. Ο κατάλογος αυτύς περιλαμβάνει περίπου 565 bytes σε δισκέττα. Όταν ολοκληρωθεί η οιάρθο)ση του σχεδίου, προβλέπεται να εκδοθεί ο κατάλογος σε τυπο)μένη και σε ηλεκτρονική μορφή εφύσον θα έχει προηγουμένα>ς επιλυθεί το πρύβλημα της έλλειψης προσοοπικού στο επίπεδο της Επιτροπής το οποίο έχει αναλάβει την εφαρμογή του κανονισμού αριθ. 1467/94. 2. 2 Ενέργειες 2 ΥΦΙΣΤΑΜΕΝΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ 2. 2 Συγχρηματοδοτούμενα σχέδια και συντονισμένες ενέργειες Τα συγχρηματοδοτούμενα σχέδια περιλαμβάνουν τις νέες εργασίες διατήρησης, χαρακτηρισμού, (τυλλογής και χρησιμοποίησης πον γενετικών πύρο>ν στη γεο>ργία και εκτελούνται απύ τουλάχιστον δύο ανεξάρτητους μεταξύ τους εταίρους εγκατεστημένους σε διαφορετικά κράτη μέλη. Οι συντονισμένες ενέργειες συνίστανται σε προσπάθειες αναλαμβανύμενες απύ την Κοινύτητα προκειμένου να εξασφαλισθεί ο συντονισμύς πον μεμονωμένων ενεργεκόν διατήρησης, χαρακτηρισμού, συλλογής και χρησιμοποίησης των γενετικών πύρων στη γεα)ργία οι οποίες εφαρμόζονται στα κράτη μέλη. Οι συμβάσεις που αφορούν τα συγχρηματοδοτούμενα σχέδια και τις συντονισμένες ενέργειες ανατίθενται, κατά κανύνα, μετά απύ επίσημη διαδικασία επιλογής βάσει προσκλήσεων για υποβολή προτάσεων που δημοσιεύονται στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτανν. Αναμένεται ύτι κάθε σχέδιο θα αποδώσει τα προότα του αποτελέσματα βραχυπρύθεσμα ή μεσοπρύθεσμα, δηλαδή σε 3 έο>ς 5 χρύνια. Τα αποτελέσματα αυτά πρέπει να διαδίδονται ευρέως, έτσι (όστε να μεγιστοποιηθεί ο αντίκτυπος αυτής της πρωτοβουλίας σε ολύκληρη την Ευρ(οπαϊκή Ένοιση. Λύο προσκλήσεις υποβολής προτάσεων έχουν δημοσιευθεί: η πρώτη στις 23 Δεκεμβρίου 1994 και η Λευτέρη στις 19 Απριλίου. 1996. Τα σχέδια που επιλέχθηκαν παρουσιάζονται συνοπτικά παρακάτω. Πλήρεις πληροφορίες για τις διοικητικές και τις νομικές πτυχές της διαδικασίας που ακολουθείται για τις συντονισμένες ενέργειες και τα συγχρηματοδοτούμενα σχέδια (νομική βάση και σχετικές λεπτομέρειες, γνιομοδύτηση της επιτροπής, αξιολόγηση, συνοπτικό χρονοδιάγραμμα) παρέχονται στο παράρτημα (κεφάλαιο Α, σελίδα Hi). 2. 2. 1 Συγχρηματοδοτούμενα σχέδια και συντονισμένες ενέργειες: Πρώτη πρόσκληση υποβολής προτάσεων Στο πλαίσιο της πρώτης πρόσκλησης, υποβλήθηκαν 72 προτάσεις και, αφού αξιολογήθηκαν τα τεχνικά και τα επιστημονικά τους στοιχεία απύ ανεξάρτητους εμπειρογνώμονες, επιλέχθηκαν 9 σχέδια απύ τις υπηρεσίες της Επιτροπής με βάση τις προτεραιύτητες του κανονισμού που είναι η τεχνική αριστεία και η δυνητική συμβολή στις ανάγκες της ΚΓΠ. Η επιλογή αυτή υποβλήθηκε στην επιτροπή του προγράμματος η οποία διατύπωσε ευνοϊκή γνώμη. Τα σχέδια που επιλέχθηκαν είναι τα ακύλουθα: "Γενετικοί πύροι πον χοίρων" ("Ευρωπαϊκό σχέδιο τράπεζας γονιδίων για τους γενετικούς πόρους των χοίρίον", αριθ. αναφοράς 012). "Γενετικοί πύροι πον κουνελκόν" ("Καταγραφή, χαρακτηρισμός, αξιολόγηση, διατήρηση και χρησιμοποίηση πον ευρωπαϊκοί γενετικοί πύρονν πον κουνελκόν", αριθ. αναφοράς 060). "Καλλιεργούμενα και άγρια είδη Αιλιιδίόν" ("Προστασία πον μελλοντικών καλλιεργεκόν της Ευρωπαϊκής Κυινύτητας: πρόγραμμα διατήρησης, χαρακτηρισμού, αξιολόγησης και συλλογής καλλιεργούμενων και άγρκον ειδών Λιλιιδών", αριθ. αναφοράς 020). "Είδη οπωροφόρων μικρών καλλιεργειών" ("Διατήρηση, αξιολόγηση, αξιοποίηση και συλλογή οπωροφόρο. ™ μικρών καλλιεργεκόν", αριθ. αναφοράς 029). "Γεώμηλα" ("Γενετικοί πύροι των γεωμήλων" συμπεριλαμβανομένης "διατήρησης του χαρακτηρισμού και της χρησιμοποίησης δευτερευόντων ποικιλιών γεωμήλων για συστήματα βιολογικής παραγατγής στην Ευρώπη", αριθ. αναφοράς 034 και 045). της 2 ΥΦΙΣΤΑΜΕΝΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ; 2. 3 Συνοδευτικά μέτρα "Ευρ(οπαϊκύ ρύζι" ("Συλλογή, περιγραφή και δυναμική διαχείριση των γενετικών πύρων του ρυζιού (Oryza sauva) ένα ευροοπαϊκό έργο", αριθ. αναφοράς 037). "Ευρωπαϊκά τεύτλα" ("Αξιολύγηση και ενίσχυση πον σύλλογο'™ Beta για την εκτατικοποίηση της γεο>ργικής παραγο>γής", αριθ. αναφοράς 042). "Τριαντάφυλλα" ("Ευρωπαϊκό δίκτυο για το χαρακτηρισμό και την αξιολύγηση βλαστοπλασμάπον του γένους Rosa", αριθ. αναφοράς 052). "Prunus" ("Διεθνές δίκτυο για τους γενετικούς πύρους πον Ροδιδών", αριθ. αναφοράς 061 ). Περισσύτερες πληροφορίες ύσυν αφορά τους στύχους καθενύς απύ τα προαναφερύμενα σχέδια παρέχονται στο παράρτημα (κεφάλαιο Α. 2. 6, σελίδα vi). 2. 2. 2 Δεύτερη πρόσκληση υποβολής προτάσεων Στο πλαίσιο της δεύτερης πρύσκλησης υποβολής προτάσεων υποβλήθηκαν 28 προτάσεις απύ τις οποίες, αφού αξιολογήθηκαν απύ ανεξάρτητους εμπειρογνώμονες, οι υπηρεσίες της Επιτροπής επέλεξαν 5 σχέδια. Τα σχέδια αυτά υποβλήθηκαν στην επιτροπή του προγράμματος, η οποία διατύπωσε ευνοϊκή γνο')μη. Τα σχέδια που επιλέχθηκαν είναι τα ακάλουθα: "Πτελέα" ("Συντονισμύς για τη διατήρηση, το χαρακτηρισμύ, τη συλλογή και τη χρησιμοποίηση πον γενετικών πύρο™ της ευραυταϊκής πτελέας", αριθ. αναφοράς 078). "Αμπελος" ("Ευρωπαϊκύ δίκτυο για τη διατήρηση και το χαρακτηρισμύ των γενετικών πύρα™ της αμπέλου", αριθ. αναφοράς 081 ). "Αραβύσιτος" ("Εφαρμογή του ευρωπαϊκού δικτύου αξιυλύγησης, διατήρησης και χρησιμοποίησης των ευρωπαϊκών γενετικό'™ πύρο™ ιθαγενών φυτών αραβοσίτου της Ευρώπης", αριθ. αναφοράς 088). "Ελιές" ("Διατήρηση, χαρακτηρισμός, συλλογή και χρησιμοποίηση τα™ γενετικών πόρο™ της ελιάς (Olea europaea)", αριθ. αναφοράς 097). "Καταγραφή το™ ζοπκο'™ γενετικά'™ πύρα™" ("Διαρκής καταγραφή τα™ ευρα)παϊκών γενετικών πύρο™ πον εκτρεφομένιον ζώα™ και τα™ δραστηριότητα™ χαρακτηρισμού, διατήρησης και χρησιμοποίησης αυπόν πον πύρα™", αριθ. αναφοράς 083). Περισσότερες πληροφορίες όσον αφορά τους στόχους καθενός από τα προαναφερόμενα σχέδια παρέχονται στο παράρτημα (κεφάλαιο Α. 2. 7, σελίδα viii). 2. 3 Συνοδευτικά μέτρα Ο κανονισμός αριθ. 1467/94 (παράρτημα 1 σημείο II Γενικές Διατάξεις) προβλέπει τη χορήγηση κοινοτικών χρηματοδοτικών ενισχύσεα™ για συνοδευτικά μέτρα. Τα συνοδευτικά μέτρα συνίστανται "στην οργάνο>ση σεμινάρια™, διασκέψεα™ τεχνικού χαρακτήρα και ομάδα™ εργασίας, σε δραστηριότητες εσοπερικού συντονισμού με τη βοήθεια ειδικευμένα™ τεχνικών ομάδα™, σε δραστηριότητες κατάρτισης και κινητικότητας του ειδικευμένου προσαιπικού, και στην προώθηση της χρησιμοποίησης τα™ αποτελέσματα™". 2. 3 Συνοδευτικά μέτρα 2 ΥΦΙΣΤΑΜΕΝΗ ΚΑ ΤΑΣΤΑΣΗ 2. 3. 1 Ειδικευμένες τεχνικές ομάδες Στις 20 Απριλίου 1994, στο πλαίσιο πον συζητήσεα™ σχετικά με το σχέδιο κανονισμού για τη διατήρηση, το χαρακτηρισμύ, τη συλλογή και τη χρησιμοποίηση τα™ γενετικών πόρων στη γεα)ργία, η Επιτροπή είχε δηλώσει στο Κοινοβούλιο ότι: "Τουλάχιστον μία φορά το χρόνο, η Επιτροπή θα διοργανώνει συνεδριάσεις για τη διατήρηση, το χαρακτηρισμό, τη συλλογή και τη χρησιμοποίηση των γενετικών πόρων στη γεωργία. Στις συνεδριάσεις αυτές θα προσκαλούνται εκπρόσωποι απύ όλους τους σχετικούς τομείς, με σκοπό την ανταλλαγή πληροφορκον. Η δραστηριότητα αυτή εντάσσεται στα συνοδευτικά μέτρα του προγράμματος. Αναγνωρίζοντας το σημαντικό ρόλο που διαδραματίζει ο μη τη συλλογή και τη χρησιμοποίηση των θεσμοθετημένος τομέας στη διατήρηση, το χαρακτηρισμό, γενετικών πόρων στη γεωργία, η Επιτροπή θα μεριμνά (άστε να προσκαλούνται στις συνεδριάσεις αυτές εκπρόσ<υπυι των φορέων που αναπτύσσουν δραστηριότητες στο μη θεσμοθετημένο τομέα , ανάλογα με το αντικείμενο της κάθε συνεδρίασης". Η πρώτη συνεδρίαση, που ανταποκρίνεται στη δήλιοση της Επιτροπής προς το Κοινοβούλιο, πραγματοποιήθηκε στις 14 Απριλίου 1996. Απύ τους εκπροσώπους πον κράτα'™ μελά'™ στην επιτροπή γενετικό'™ πύρο™ ζητήθηκε να καταρτίσουν κατάλογο με τις μη κυβερνητικές οργανα')σεις που δραστηριοποιούνται στον τομέα πον γενετικών πύρο™ στη γεα>ργία στη χώρα τους. Με βάση αυτή την πληροφορία, απεστάλησαν προσκλήσεις σε 44 μη κυβερνητικές οργανώσεις και 29 εκπρύσ(οποι ΜΚΟ προσήλθαν στη συνεδρίαση. Στη συνεδρίαση αυτή συμμετείχαν επίσης εκπρόσωποι του Ευρ<οπαϊκού Κοινοβουλίου. Πραγματοποιήθηκε ευρεία ανταλλαγή απύψεα™ για πολλά θέματα που αφορούν την εφαρμογή του κανονισμού αριθ. 1467/94 και της συμπληραιματικής νομοθεσίας. Η συνεδρίαση συνέστησε ύτι θα ήταν εύλογο: • • να διαδοθούν ύσο το δυνατό, ευρύτερα οι πληροφορίες σχετικά με τις λεπτομέρειες εφαρμογής του κανονισμού αριθ. 1467/94, να προκηρυχθεί μία πρόσκληση υποβολής προτάσεα™ για δραστηριότητες κατάρτισης. Επίσης, προτάθηκε να συμπεριληψ>θούν οι εκπρύσο)ποι του επίσημου τομέα στον κατάλογο πον προσκλήσεο™ που θα αποσταλούν για την επύμενη συνεδρίαση αυτού του τύποι», και να ενθαρρυνθεί περαιτέρο» η απύ κοινού εργασία στα σχέδια που προτείνουν δραστηριύτητες στα ίδια είδη. Η επύμενη συνεδρίαση θα πραγματοποιηθεί ενδεχόμενος πριν απύ το τέλος του 1997. 2. 3. 2 Οργάνωση σεμιναρίων, διασκέψεων τεχνικού χαρακτήρα και ομάδων εργασίας Εκτύς απύ την προαναφερύμενη συνεδρίαση τα™ μη κυβερνητικών οργανώσεα™, δεν έχουν υργανα)θεί μέχρι σήμερα σεμινάρια, διασκέψεις τεχνικού χαρακτήρα ή ομάδες εργασίας λόγω της έλλειψης προσαιπικού. Διοικητικές δυσκολίες δεν επέτρεψαν την εξασφάλιση προσα)πικού για το πρόγραμμα (βλέπε ανάλυση του θέματος αυτού στο κεφάλαιο 2. 5 12· δεν κατέστη δυνατή η χρησιμοποίηση "μικρυπροϋπολογισμο'™" για τη χρηματοδότηση πόρων στο πλαίσιο της Επιτροπής). Εάν επιλυθεί σύντομα το πρόβλημα του προσκοπικού, και εάν διατεθούν πιστώσεις για το 1997, η Επιτροπή σκοπεύει να οργανώσει μία σειρά διασκέψεα™ από το 1997 που θα καλύπτουν ενδεχομένους τα ακύλουθα θέματα: Διαχείριση το™ ζαηκών γενετικά'™ πύρα™· διάσκεψη για "το ρύλο που διαδραματίζουν τα κέντρα "" περίθαλψης ζο'χον στη διατήρηση, το χαρακτηρισμύ και τη χρησιμοποίηση τα™ ζωικών γενετικών πύρα™", 2 ΥΦΙΣΤΑΜΕΝΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ 2. 4 Κοινοτικός συντονισμός Χρησιμοποίηση φυτικών γενετικά'™ πύρο™· ομάδα εργασίας για τη διατήρηση In-situ της φυτικής γενετικής ποικιλύτητας· συνδυασμύς καλλιέργεια'™ και έλεγχος τα>ν φυτικών ασθενειών", Γενετικοί πύροι το™ βοοειδο'™· ομάδα εργασίας για τους "Γενετικούς πύρους τα™ βοοειδών - υποβάθμιση τα™ σπάνια™ φυλά'™ και ομοιογενοποίηση πον κοινά'™ φυλά'™", Πρύτυπα ύσον αφορά τις βάσεις δεδομένο™ για τους φυτικούς γενετικούς πύρους· ομάδα εργασίας για την ορθή πρακτική ανάπτυξης βάσεα™ δεδομένα™, για ύσους αρχίζουν την κατάρτιση βάσης δεδομένα™ για τράπεζες γονίδια™, Εναοιμάτοιση βάσεα™ δεδομένο™ στο Internet· ομάδα εργασίας για διατηρητές σύλλογο'™ που έχουν ήδη μία βάση δεδομένο™ και οι οποίοι επιθυμούν να διαδα')σουν τη βάση δεδομένα™ τους μέσο) του Internet. 2. 3. 3 Δραστηριότητες κατάρτισης και κινητικότητας του ειδικευμένου προσωπικού Λύγα) της έλλειψης προσα)πικού, καμία ενέργεια δεν έχει αναληφθεί μέχρι σήμερα για την έναρξη αυτού του συνοδευτικού μέτρου. Εάν απεμπλακεί σύντομα η κατάσταση αυτή, και εφύσον υπάρξουν διαθέσιμα κονδύλια το 1997, η Επιτροπή σκοπεύει να εξετάσει τη δυνατύτητα οργάνο>σης το 1997: • ενύς προγράμματος κατάρτισης 3 εβδομάδα™ για ειδικούς στους φυτικούς γενετικούς πύρους. Στύχος αυτής της κατάρτισης θα είναι η εισαγ(ογή στη βασική επιστήμη και στις τελευταίες εξελίξεις πον τεχνικών διατήρησης συλλογών γενετικά'™ πύρο™: διατήρηση σπύρα™ προς σπορά, διατήρηση in vitro, διατήρηση in vivo, μοριακές μέθοδοι χαρακτηρισμού, χαρακτηρισμύς της αγρονομικής αξίας, θέματα που αφορούν το μέγεθος της δειγματοληψίας για τους σκοπούς της διατήρησης. Οι ασκούμενοι θα πρέπει να εφαρμόσουν αμέσοκ; τις γνώσεις τους στην πράξη. 2. 3. 4 Προώθηση της χρησιμοποίησης των αποτελεσμάτων Το άρθρο 6 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1467/94 αναθέτει στην Επιτροπή "να προοιθήσει τη διάδοση και την αξιοποίηση πον αποτελέσματα™ τα™ εργασιών που αναλαμβάνονται στους τομείς της διατήρησης, του χαρακτηρισμού, της συλλογής και της χρησιμοποίησης τα™ γενετικό™ πύρα™ στη γεαιργία και τα οποία θα μπορούν να συμβάλουν στην επίτευξη αυτών τα™ στύχων". Ο κατάλογος (δεύτερη έκδοση) που αναφέρεται αναπέρα) (κεφάλαιο 2. 1. 2, σελίδα 6) θα περιλαμβάνει περιγραφή κάθε σχεδίου για τους γενετικούς πύρους το οποίο στηρίχθηκε απύ το πρόγραμμα, και οι σχετικές πληροφορίες θα μεταδίδονται μέσα) του Internet. Τα αποτελέσματα κάθε σχεδίου θα καταγράφονται μύλις είναι διαθέσιμα. Εάν επιλυθεί το πρόβλημα της έλλειψης πρυσοιπικού, υ προαναφερόμενος οδηγός θα εκδοθεί σε τυπο)μένη και σε ηλεκτρονική μορφή, πράγμα που θα συμβάλει στη διάδοση και στην αξιοποίηση των αποτελέσματα™ τα™ εργασιών που έχουν πραγματοποιηθεί. 2. 4 Συντονισμός σε κοινοτικό επίπεδο / Το προπό άρθρο του κανονισμού αριθ. 1467/94 ορίζει ότι η Επιτροπή αναλαμβάνει "να συντονίσει και να προοιθήσει σε κοινοτικά επίπεδο τις εργασίες που πραγματοποιούνται στα κράτη μέλη για τη διατήρηση, το χαρακτηρισμύ, τη συλλογή και τη χρησιμοποίηση τα™ γενετικών πύρα™". 10. 4 Κοινοτικός συντονισμός 2 ΥΦΙΣΤΑΜΕΝΑ7 ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ 2. 4. 1 Διεθνείς διαπραγματεύσεις Η θέση της Κυινύτητας ύσον αφορά τους φυτικούς γενετικούς πύρους συντονίστηκε στο πλαίσιο της Τέταρτης Διεθνούς Τεχνικής Συνδιάσκεψης της FAO για τους φυτικούς γενετικούς πύρους (Λειψία, Γερμανία, 14-23 Ιουνίου 1996). Η Επιτροπή κατάρτισε κατάλογο της κοινοτικής νομοθεσίας στον τομέα πον φυτικό'™ γενετικίον πύρα™ (κεφάλαιο Δ. 4, σελίδα xxxii) και κάθε κράτος μέλος προετοίμασε λεπτομερή παρουσίαση της εθνικής κατάστασης ύσον αφορά τους φυτικούς γενετικούς πύρους, τη διατήρηση και τη χρησιμοποίηση τους. Για περισσύτερες πληροφορίες, βλέπε παράρτημα κεφάλαιο Β. 2. 2, σελίδα χν καποτέρα). Το σχέδιο δήλα)σης της Ευρα)παϊκής Ένο)σης για τη διεθνή συνδιάσκεψη συζητήθηκε με τους εμπειρογνώμονες της επιτροπής του προγράμματος και της επιτροπής για τους σπάρους προς σπορά στις 15. 01. 96, 21. 03. 96 και 28. 03. 96 και εγκρίθηκε απύ την επιτροπή του Συμβουλίου για τα βασικά προϊύντα (PROBA). Το σχέδιο δήλίοσης (βλέπε παράρτημα κε(( άλαιο Δ. 3, σελίδα xxxii) υποβλήθηκε στη συνέχεια στη FAO μέσα) της συνήθο\»ς διαδικασίας. 2. 4. 2 Κοινοτικά προγράμματα έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης Ο κανονισμύς αριθ. 1467/94 ορίζει ρητά ύτι. "οι ακόλουθες ενέργειες είναι ειδικώς μη επιλέξιμες για χρηματοδοτική συμμετοχή της Κοινότητας στο πλαίσιο του παρόντος προγράμματος: θεωρητικές μελέτες, μελέτες για έλεγχο υποθέσεων εργασίας, μελέτες για τη βελτίωση εργαλεύον ή τεχνικών, εργασίες στις οποίες εμπλέκομαι μη δοκιμασμένες τεχνικές ή υποδειγματικά συστήματα (μοντέλα), καθα)ς και άλλες ερευνητικές δραστηριότητες. " Στην πραγματικύτητα, τα κοινοτικά προγράμματα έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης υργανοΥνονται γύρα) απύ το πρύγραμμα-πλαίσιο. Ορισμένα απύ αυτά τα προγράμματα περιλαμβάνουν έρευνες για τους γενετικούς πύρους, ιδιαίτερα δε τα προγράμματα βιοτεχνολογίας, περιβάλλοντος και κλίματος, και FAIR. Οι υπηρεσίες της Επιτροπής εξασφαλίζουν το διαρκή συντονισμύ με τα προγράμματα αυτά: Το πρόγραμμα βιοτεχνολογίας αναπτύσσει μοριακά εργαλεία προκειμένου να καταστεί ταχύτερη και διεξοδικύτερη η μέτρηση της βιυποικιλύτητας. Ένα απύ τα υφιστάμενα ερευνητικά σχέδια αφορά τα μοριακά εργαλεία για τα οπληφύρα (βοοειδή, προβατοειδή και αιγοειδή)· ένα δεύτερο σχέδιο εστιάζεται στα μοριακά εργαλεία για τα δένδρα τα™ δασών και ένα τρίτο επικεντραΥνεται σε ιδιαίτερα γενετικά στοιχεία ("μεταθετά στοιχεία") τα™ φυτών τα™ μεγάλο™ καλλιεργεκόν. Σε ύλες τις περιπτώσεις, στύχος είναι να μετρηθεί η βιοποικιλύτητα μιας συγκεκριμένης κατηγορίας οργανισμών και να κατανοηθεί η φύση της. Έτσι, οι ζαηκές φυλές μπορεί να διαφέρουν μεταξύ τους σε ορισμένα σημεία του χρο)μοσώματος (loci), ή γενικύτερα σε ύλο το γονιδίίομα πράγμα που αναμένεται να διαλευκανθεί απύ τις τρέχουσες μελέτες· είναι γνοχπύ ύτι υπάρχουν πολλά είδη δένδρα™ στα δάση και οι τεχνικές PCR πρέπει να προσαρμοστούν ανάλογα· τα μεταθετά στοιχεία μπορούν να χρησιμοποιηθούν α>ς δείκτες για τον προσδιορισμύ και τη μέτρηση της γενετικής ποικιλύτητας πον φυτών και καπ(βάλλονται συστηματικές προσπάθειες στον τομέα αυτύ. Το πρόγραμμα περιβάλλοντος και κλίματος συγκρύτησε μία ad hoc ομάδα εργασίας για την έρευνα και τη βιοποικιλύτητα. Στύχος είναι η κατάρτιση ενύς κοινού προγράμματος έρευνας το οποίο θα αποτελέσει αντικείμενο συζητήσεα™ και συμφα)νίας μεταξύ πολλών ενδιαφερόμενο™ φορέα™ ύπ(ος ερευνητές, υπεύθυνοι λήψης αποφάσεων, διεθνείς οργανισμοί, ΜΚΟ, ιδκοτικύς τομέας, κλπ. Το πρ(ότο ενδεικτικό σχέδιο ενύς εγγράφου με τίτλο "έρευνα για τη βιοποικιλύτητα", καθώς και ένα ερωτηματολύγιο, υπάρχουν στο World Wide Web στο http://www. oden. se. /~ewgrb. 11 2 ΥΦΙΣΤΑΜΕΝΗ ΚΑ ΤΑΣΤΑΣΗ 2. 5 Δημοσιονομική κατάσταση Τα προγράμματα "AIR" και "FAIR" περιλαμβάνουν ορισμένα σχέδια που αφορούν την αξιολύγηση της γενετικής ποικιλύτητας και της χρησιμύτητάς της για την αειφύρο γεωργία, ιδία)ς την ανάλυση της γενετικής ποικιλύτητας τα™ βοοειδών, ένα "ευρωπαϊκύ παρατηρητήριο" για τις ποικιλίες της φράουλας, καθώς και τον εντοπισμύ και την αξιοποίηση γονιδΐα™ ανθεκτικών στα παράσιτα και τις ασθένειες της Brassicas. 2. 4. 3 Αλλοι κοινοτικοί κανονισμοί και οδηγίες Υπάρχουν ορισμένοι άλλοι κοινοτικοί κανονισμοί και οδηγίες που αφορούν τη διατήρηση, την αειφύρο χρησιμοποίηση και την αξιοποίηση τα™ γενετικά'™ πύρα™ στη γεα)ργία. Οι υπηρεσίες της Επιτροπής αλληλογραφούν τακτικά και συνεννούνται με τις αρμύδιες υπηρεσίες, ιδίοις για τον: Κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 2078/92: ένα απύ τα "συνοδευτικά μέτρα" της μεταρρύθμισης της κοινής γείοργικής πολιτικής σχετικά με τις μεθόδους γεο)ργικής παραγ(ογής που συμμορφώνονται με τις απαιτήσεις της προστασίας του περιβάλλοντος και της διατήρησης του φυσικού χοίρου. Ο κανονισμός αυτός προβλέπει, μεταξύ άλλα™, την καταβολή ετήσιας πριμοδότησης σε γείοργούς που εκτρέφουν ζώα φυλών που απειλούνται με εξαφάνιση, καθώς και για την καλλιέργεια και τον πυλλαπλασιασμύ χρήσιμα™ φυτών προσαρμοσμένα™ στις τοπικές συνθήκες τα οποία απειλούνται απύ γενετική υποβάθμιση. Κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 2081/92 για την προστασία τα™ γεα)γραφικών ενδείξεα™ και τα™ ονομασιών προέλευσης πον γεοοργικών προϊόντα™ και πον τρόφιμα™. Κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 2082/92 για τις βεβαιώσεις ιδιοτυπίας τα™ γεωργικών προϊόντα™ και τα™ τρόφιμα™. Οι δύο αυτοί κανονισμοί διευκολύνουν την εμπορία προϊόντα™ και τροφίμα™ ποιότητας πον οποία™ ο ιδιότυπος χαρακτήρας και η γεατγραφική καταγα)γή είναι ευπροσδιύριστοι, ύπο)ς για παράδειγμα τα τρύφιμα που προέρχονται απύ μία τοπική φυλή ή ποικιλία. Κριτήρια και λεπτομέρειες για τα γενεαλογικά βιβλία ύπα)ς ορίζονται στην οδηγία 77/504/ΕΟΚ του Συμβουλίου και στην απύφαση 84/247/ΕΟΚ της Επιτροπής (βοοειδή)· στην οδηγία 89/361 του Συμβουλίου και στην απύφαση 90/254/ΕΟΚ της Επιτροπής (αιγοειδή και προβατοειδή)· στην οδηγία 90/427/ΕΟΚ του Συμβουλίου και στην απύφαση 92/353/ΕΟΚ της Επιτροπής (ιπποειδή). 2. 5 Δημοσιονομική κατάσταση Ο κανονισμύς 1467/94 θεσπίζει το πρώτο πρύγραμμα για πενταετή περίοδο και προβλέπει έναν εκτιμώμενο πρυϋπολογισμύ 20 εκατ. ECU, συμπεριλαμβανομένου του κύστους προσαχπικυύ και διαχείρισης. Η ενδεικτική δημοσιονομική κατανομή περιλαμβάνεται στο παράρτημα II του κανονισμού 1467/94 και παρουσιάζεται καποτέρα). Σημειώστε ιδιαίτερα ύτι η σχέση μεταξύ φυτικών/ζακκών δαπάνα'™ είναι 3:1. Κατάλογος της διαρκούς καταγραφής Διατήρηση, χαρακτηρισμάς, συλλογή και χρησιμοποίηση των γενετικών πύρα™: Αξιολύγηση του προγράμματος Σύνολο 10% Φυτικών Ζωικών 66% 22% 2% 100% 12 2. 5 Δημοσιονομική κατάσταση 2 ΥΦΙΣΤΑΜΕΝΗ ΚΑ ΤΑΣΤΑΣΗ Σημεκόστε ότι τα οριστικά ετήσια κονδύλια καθορίζονται από την αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή. Το ενδεικτικό πολυετές χρονοδιάγραμμα του προγράμματος είναι το ακόλουθο: Αναλήψεις υποχρεώσεα™ σε εκατ. ECU 0,017 Πληριομές 1994 1995 3,5 2,5 0 0,051 1996 1997 1998 1999 0 1,1 1,915 Το 1994 δεν προκηρύχθηκε πρύσκληση υποβολής προτάσεα™ δεδομένου ύτι το πρύγραμμα εργασίας δεν εγκρίθηκε πριν το Νοέμβριο του 1994. Το 1995, προκηρύχθηκε η πρώτη πρύσκληση υποβολής προτάσεων και αναλήφθηκαν πισπόσεις 3,5 εκατ. ECU για τη χρηματοδύτηση τα™ επιλεγμένα™ σχεδίων. Το 1996, επιλέχθηκαν 5 σχέδια στο πλαίσιο της δεύτερης πρύσκλησης υποβολής προτάσεα™ και αναλήφθηκαν υποχρεο')σεις 2,5 εκατ. ECU πριν απύ το τέλος του 1996. Στο προσχέδιο του γενικού προϋπολογισμού για το 1997, η Επιτροπή σημεκοσε "προς υπύμνηση" δίπλα στο κονδύλιο Β. 2-5170 του προϋπολογισμού προκειμένου να προσελκύσει την προσοχή του Κοινοβουλίου στο γεγυνύς ύτι οι υπηρεσίες της Επιτροπής υποχρεώθηκαν να εφαρμύσουν τον κανονισμύ 1467/94 χωρίς συμπληρο)ματικύ προσ(οπικύ, και ύτι επείγει να δοθεί λύση στο πρύβλημα αυτύ. Η κατάσταση αυτή οφείλεται στο γεγονύς ύτι ο κανυνισμύς 1467/94 συντάχθηκε την περίοδο κατά την οποία οι δαπάνες προσ(οπικού μπορούσαν να καλύπτονται απύ το μέρος Β2 του προϋπολογισμού, ύπ(ος για παράδειγμα, για τη γραμμή έρευνας Β6. Όταν ο κανονισμύς 1467/94 εγκρίθηκε απύ το Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο, η προαναφερύμενη διαδικασία αναστάλθηκε. Έτσι, ύταν επρύκειτο να αρχίσει η εφαρμογή του κανονισμού δεν υπήρχει δυνατύτητα ανάληψης πιστώσεα™ για δαπάνες ή έξοδα προσα)πικού παρά την ισχύ του επίσημου εγγράφου. Εξάλλου, θα πρέπει απαραιτήπος να εξισορροπηθούν μελλοντικά οι δαπάνες υπέρ τα™ ζο)ΐκών γενετικών πόρων. Ενώ ο κανονισμός προβλέπει μία ενδεικτική κατανομή πον φυτικών/ζοηκών δαπάνα'™ της τάξης του 3:1, η πραγματική αναλογία στις 14 προτάσεις που επιλέχθηκαν στο πλαίσιο της πρώτης και της δεύτερης πρόσκλησης υποβολής προτάσεα™ είναι 4,3:1. Προκειμένου να εξισορροπηθεί η ενδεικτική κατανομή φυτικών/ζωικών γενετικών πύρα™ 3:1, θα πρέπει να αυξηθούν οι διαθέσιμες πισπόσεις για κάθε πρύσκληση υποβολής προτάσεα™ δεδομένου ότι τα σχέδια για τους ζοιικούς γενετικούς πύρους απαιτούν, απύ τη φύση τους, σημαντικότερα κονδύλια από εκείνα για τους φυτικούς γενετικούς πύρους. Συμπερασματικά αναφέρεται ύτι, με την επιφύλαξη πον διαθέσιμων πιστώσεα™ και της γνώμης της αρμύδιας για τον προϋπολυγισμύ αρχής, θα πρέπει να αυξηθούν κατά ±5 εκατ. ECU οι διαθέσιμες" πιστώσεις για κάθε πρύσκληση υποβολής προτάσεα™ που θα προκηρυχθούν τα δύο εναπομείναντα έτη (1998 και 1999), έτσι ο'κπε να χρησιμοποιηθούν με τον καλύτερο δυνατό τρόπο τα υπόλοιπα κονδύλια και να εξισορροπηθεί ή ενδεικτική κατανομή 3:1 τα™ κονδυλίων για τα σχέδια που αφορούν τους φυτικούς/ζαηκούς γενετικούς πύρους. 13 2 ΥΦΙΣΤΑΜΕΝΗ ΚΑ ΤΑΣΤΑΣΗ 2. 5 Δημοσιονομική κατάσταση , 14 3 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ 3. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ Τα συμπεράσματα και οι συστάσεις που ακολουθούν ύσον αφορά τη διαχείριση του προγράμματος απορρέουν απύ την ανάλυση που παρουσιάζεται στο κεφάλαιο 2 της παρούσας έκθεσης. Επίσης, παρουσιάζονται συμπεράσματα και συστάσεις σχετικά με επιστημονικά και τεχνικά θέματα που πρέπει να ληφθούν υπόψη. στο πλαίσιο της διαχείρισης. Τα συμπεράσματα αυτά απορρέουν απύ τη σύνοψη και τη μελέτη των εξελίξεων για τις δράσεις που αναλαμβάνονται στα κράτη μέλη, η οποία παρουσιάζεται στο παράρτημα (κεφάλαιο Β2, σελίδα χν). Αλλα συμπεράσματα που απορρέουν απύ αυτή τη μελέτη παρουσιάζονται στο κεφάλαιο Β. 1 (σελίδα χ). 3. 1 Διαχειριστικά θέματα • • • Η επιτροπή του προγράμματος τύνισε την ανάγκη να αυξηθούν οι δαπάνες για τους ζα>ικούς γενετικούς πύρους, προκειμένου να εφαρμοστεί ο κανονισμύς που προβλέπει ενδεικτική αναλογία 3:1 μεταξύ πον φυτικών/ζα)ΐκών δαπανών. Για να τηρηθεί η αναλογία αυτή, θα πρέπει να αυξηθούν οι πιστώσεις υπέρ των σχεδίων για τους ζωικούς γενετικούς πύρους. Δεδομένου ύτι τα σχέδια για τους ζωικούς γενετικούς πύρους απαιτούν μεγαλύτερες πιστώσεις απύ τα σχέδια για τους φυτικούς γενετικούς πύρους, θα πρέπει να αυξηθούν τα ποσά χρηματοδύτησης για κάθε νέα πρύσκληση υποβολής προτάσεα™. Λαμβάνοντας υπόψη την όλο και αυξανόμενη δύναμη και χρησιμότητα του Internet και του συνδεδεμένου World Wide Web στο επίπεδο της αποθήκευσης και διάδοσης πληροφοριών, θα πρέπει να καταβληθούν προσπάθειες προκειμένου να ολοκληρα)θεί η "καταγραφή πον πήγα'™" της Επιτροπής ώστε να δημοσιευθεί στο World Wide Web. Ιδιαίτερες προσπάθειες πρέπει να καταβληθούν ύσον αφορά τα συνοδευτικά μέτρα τα οποία μέχρι σήμερα δεν έχουν δραστηριοποιηθεί. Ειδικότερα, θα πρέπει να προβλεφθούν: σεμινάρια, ομάδες εργασίας και διασκέψεις τεχνικού χαρακτήρα, ιδίως για θέματα σχετικά με την αειφύρο χρησιμοποίηση των γενετικών πύρα™, και για τη συμπλήρωση τα υφιστάμενα που καλύπτονται από συγχρηματοδοτούμενα σχέδια και τις συντονισμένες ενέργειες· δραστηριοτήτων δραστηριύτητες κατάρτισης, οι οποίες θα αποσκοπούν ειδικότερα στη στήριξη τα>ν ΜΚΟ που έχουν αναλάβει τη διαχείριση γενετικών πόρων στις τρέχουσες εργασίες τους, καθώς και η διοργάνα>ση σεμινάρια™, ομάδα™ εργασίας, Οιασκέψεο™ τεχνικού χαρακτήρα με σκοπό να στηριχθούν οι ΜΚΟ για το συντονισμό και την προετοιμασία φακέλο™ υποψηφιότητας στις προσκλήσεις υποβολής προτάσεων. 15 3 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ 3. 2 Τεχνικά και επιστημονικά θέματα 3. 2 Τεχνικά και επιστημονικά θέματα Μία σύνθεση πον εξελίξεων πον ενέργεια'™ που αναλαμβάνονται στα κράτη μέλη και μία επεξηγηματική μελέτη πον επιθυμητών εξελίξεα™ στον τομέα της διατήρησης, του χαρακτηρισμού, της συλλογής και της χρησιμοποίησης τ(ον γενετικίον πόρων στη γείοργία στα κράτη μέλη παρέχονται στο κεφάλαιο Β. 2 του παραρτήματος σελίδα χν. Τα συμπεράσματα του κεφαλαίου Β. 2 παρουσιάζονται καπυτέρα): • Ο κανονισμός: Κεφάλαιο Β. 2. 1. σελίδα χν: Εάν το Συμβούλιο αποφασίσει να ανανεώσει το πενταετές πρόγραμμα (για την περίοδο 1999-2004) θα ήταν χρήσιμο να επανεξεταστεί η διατύπίοση του προγράμματος δράσης προκειμένου να γίνει σαφές όπ ο κανονισμύς δεν καλύπτει μύνον τους "ευραιπαϊκούς" γενετικούς πύρους αλλά επίσης και τα συγγενικά τους άγρια είδη. Φυτά: Τμήμα Β. 2. 2. , σελίδα χν μέχρι xvii: Τα κράτη μέλη έχουν αποφασίσει ύτι οι συμφκονίες πρύσβασης που έχουν εγκριθεί σε διεθνές επίπεδο και εφαρμύζονται διεθνούς είναι ουσιώδους σημασίας για την πραγματική διατήρηση και την αειφύρο χρησιμοποίηση των φυτικών γενετικίον πύρα™ στη γε<οργία. Εάν δεν συνεχισθεί η έντονη ευρωπαϊκή παρουσία σε ύλα τα φόρουμ όπου διαπραγματεύονται οι διεθνείς συμφοινίες πρύσβασης, υπάρχει πραγματικύς κίνδυνος να χάσουν οι γενετικοί πύροι που υπάρχουν στην Ευρώπη τη χρησιμύτητά τους όχι μόνο για την Ευρώπη αλλά και για ολόκληρο τον κόσμο. Φυτά: Κεφάλαιο Β. 2. 2, σελίδα χν: Προκειμένου να εξασφαλισθεί ότι η νέα κατάσταση που καθορίζεται απύ τη Σύμβαση για τη Βιοποικιλύτητα συντονίζεται πληροίς στα κράτη μέλη, κρίνεται χρήσιμο να συναντιούνται οι διατηρητές συλλογών τα™ κρατών μελών για να εξετάζουν απύ κοινού τους βέλτιστους τρύπους τήρησης το)ν νέα™ αυτών προτεραιότητα™ που έχουν καθοριστεί σε διεθνές επίπεδο. Φυτά: Κεφάλαιο Β2. 2. , σελίδα χν: Λαμβάνοντας υπόψη τη σημασία του Παγκόσμιου Προγράμματος Δράσης, και τις δεσμεύσεις που αναλήφθηκαν στη Λειψία από τα κράτη μέλη, θα πρέπει η εκτέλεση του προγράμματος στα κράτη μέλη να συμπεριλαμβάνεται διαρκώς για εξέταση και συζήτηση στην ημερήσια διάταξη τα™ συνεδριάσεων της Επιτροπής για τους Γενετικούς Πόρους στη Γεωργία. Φυτά: Κεφάλαιο Β. 2. 3, σελίδα xvii: Έχοντας υπόψη τις δραστηριότητες πον ευρωπαία™ εμπειρυγνα)μύνα™ για τους γενετικούς πύρους στο πλαίσιο του ESCORENA και του EUFORGEN1, κλπ. κρίνεται σκύπιμο η επιφορτισμένη ομάδα με τη διαχείριση του κανονισμού αριθ. 1467/94 να διατηρεί τακτικές επαφές με τους ομολύγους της σε άλλα διεθνή προγράμματα προκειμένου να επιτευχθεί η μεγαλύτερη δυνατή συνεργεία και προστιθέμενη αξία. Ιδιαίτερη προσπάθεια θα πρέπει να καταβληθεί για την έναρξη δραστηριότητα™ στο πλαίσιο του προαναηιερύμενου κανονισμού με σκοπό την κάλυψη τομέα™ με προοπτικές οι οποίοι έχουν αμεληθεί σε άλλα διεθνή φόρουμ, ύπα>ς οι μικρές καλλιέργειες και τα βιομηχανικά φυτά. Είναι επίσης αναγκαίο να καλυφθούν τομεακά θέματα που έχουν παραμεληθεί, ύπ(ος η διευκόλυνση του διαλόγου μεταξύ το™ διατηρητών φυτικά'™ σύλλογο'™ και εκείνων που τις χρησιμοποιούν. Φυτά: Κεφάλαιο Β. 2. 4, σελίδα xvii: Απαιτείται συντονισμύς και ανάπτυξη δεσμών σε ευρωπαϊκό επίπεδο προκειμένου να μπορέσουν τα κράτη μέλη να εξασφαλίσουν ότι τα εθνικά προγράμματα χρησιμοποιούν με τον καλύτερο δυνατό τρόπο τους διαθέσιμους οικονομικούς και διοικητικούς πύρους. • Φυτά: Κεφάλαιο Β. 2. 8, σελίδα xxi: Προκειμένου να ενθαρρυνθεί η αειφάρος χρησιμοποίηση των γενετικών πύρο™ και να προσδιοριστούν οι δυνατύτητες της αγοράς, το κύστος και τα πλεονεκτήματα, πρέπει να μελετηθούν οι οικονομικές και εμπορικές πτυχές τα™ γενετικών πύρα™. ESCORENA= Ευρο)παϊκύ Σύστημα Συνεταιριστικών Ερευνητικών Δικτύων στη Γεωργία. EUFORGEN= Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα για τους Δασικούς Γενετικούς Πύρους 16 3. 2 Τεχνικά και επιστημονικά θέματα 3 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ • Ζώα: Κεφάλαιο Β. 2. 14, σελίδα χχνϋ: Ανεξάρτητα από τον κανονισμό αριθ. 2078/92, η διατήρηση in vivo τα™ μεμονα>μένα™ τοπικών φυλά'™ σε κάθε κράτος μέλος θεωρείται ως δράση υπαγόμενη αποκλειστικά στην αρμοδιότητα τα™ κρατών μελών. • Ζ(όα: Κεφάλαιο Β. 2. 15, σελίδα χχνϋ: Μπορεί να είναι χρήσιμη η παρακολούθηση πον δραστηριότητα™ της FAO και άλλα™ διεθνών οργανακτεα™ στον τομέα τα™ ζαπκών γενετικίον πύρο™. Σε κάθε περίπποση, εφύσον προοδευοι™ οι εργασίες της Επιτροπής της FAO, θα είναι αναγκαίος ο συντονισμός σε κοινοτικύ επίπεδο. • Ζ(όα: Κεφάλαιο Β. 2. 15, σελίδα χχνϋ: Λαμβάνοντας υπόψη τις υφιστάμενες δύσκολες συζητήσεις σε διεθνές επίπεδο σχετικά με την πρόσβαση στους φυτικούς γενετικούς πόρους και την ιδιοκτησία αυτά'™ πον πύρα™, θα ήταν εύλογο να διαμορφοόσει προληπτικά η'Ενοκτη ενιαία θέση για τους ζωικούς γενετικούς πύρους. • Ζίόα: Κεφάλαιο Β. 2. 18, σελίδα xxix: Θα ήταν εύλογο να χρησιμοποιηθούν κυρίως τα συνοδευτικά μέτρα του κανονισμού αριθ. 1467/94 προκειμένου να βοηθηθούν οι μη κυβερνητικές οργανώσεις (ΜΚΟ) ίόστε να συντονίσουν την προετοιμασία πον προτάσεα™ που θα υποβληθούν στο πλαίσιο του κανονισμού 1467/94. • Ζ(όα: Κεφάλαιο Β. 2. 18, σελίδα xxix: Τα "στάδια" που καθορίζονται στο πρόγραμμα εργασίας για τον κανονισμό αριθ. 1467/94 δεν πρέπει να αλλάξουν στο πλαίσιο μιας μελλοντικής επανεξέτασης, εάν αυτό γίνει σε βάρος της ορθής διαχείρισης του σχεδίου. 17 3 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ 3. 2 Τεχνικά και επιστημονικά θέματα 18 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ - ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ - ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α Πρόγραμμα εργασίας Τα ακύλουθα παραρτήματα παρέχουν συμπληρίοματικές πληροφορίες για το κεφάλαιο 2, αντίτυπα συναφών εγγράφων που έχουν ήδη δημοσιευθεί απύ την Επιτροπή, καθώς και μία σύνθεση και μελέτη πον εξελίξεα™ πον οράσεων που αναλαμβάνονται στα κράτη μέλη (κεφάλαιο Β. 2, σελίδα χν). Στο κεφάλαιο Β. 1, σελίδα χ, παρουσιάζεται σύνοψη πον αποτελέσματα™ της προαναφερύμενης μελέτης. Α. 1 Ο κατάλογος της διαρκούς καταγραφής Το παρύν παράρτημα παρέχει πληροφορίες διοικητικού χαρακτήρα σχετικά με τον κατάλογο. Α. 1. 1 Νομική βάση Βάσει του άρθρου 3 παράγραφος 2 του κανονισμού αριθ. 1467/94, ζητείται απύ την Επιτροπή να τηρεί "διαρκή κατάλογο τα™ ενεργειών και, με τη βοήθεια κατάλληλα™ μέτρα™, να ενθαρρύνει τις ανταλλαγές πληροφορκον μεταξύ πον αρμόδια™ οργανισμό'™ πον κρατών μελών. ". Ο διαρκής κατάλογος συνίσταται κυρίακ; στην καταγραφή, την περιοδική ενημέρωση και την τακτική δημοσίευση της κατάστασης και της φύσης τα™ γενετικών πόρων στη γεωργία που διατηρούνται στην Κοινύτητα καθώς και στην απαρίθμηση πον τρεχουσών δραστηριότητα™ διατήρησης, χαρακτηρισμού, συλλογής και χρησιμοποίησης πον γενετικών αυτών πύρα™. Σύμφωνα με το άρθρο 3. 1, τα κράτη μέλη "παρέχουν περιοδικώς και τουλάχιστον μία φορά το χρόνο, στην Επιτροπή, τις τεχνικές, οικονομικές και χρηματοδοτικές πληροφορίες που αφορούν τις ειδικές ενέργειες διατήρησης, χαρακτηρισμού, συλλογής και χρησιμοποίησης των γενετικών πόρίον στη γείοργία, οι οποίες αναλήφθηκαν ή προβλέπεται να αναληφθούν υπό την αρμοδιότητα τους. " Στύχος του καταλύγου είναι η στήριξη πον δραστηριότητα™ του προγράμματος και η ενθάρρυνση της διεύρυνσης κατά το δυνατό της γνώσης και της χρήσης του διατηρούμενου υλικού. Ο κατάλογος πρέπει να αποτελεί οδηγό για τις διατηρούμενες συλλογές βλαστοπλασμάπον και για τις συναφείς δραστηριότητες στην Ευρ<οπαϊκή Κοινότητα. Υπάρχουν δύο εκδόσεις του καταλόγου: Α. 1. 2 Η πρώτη έκδοση του καταλόγου Η πρώτη έκδοση του καταλόγου καταρτίστηκε με βάση τρεις πηγές: Ερωτηματολόγιο της Επιτροπής. Το 1992, οι υπηρεσίες της Επιτροπής απέστειλαν στα κράτη μέλη ένα ερωτηματολόγιο σχετικά με τη γενετική διατήρηση. Κατάλογοι του IBPGR. Η βάση δεδομένα™ διασταυρώθηκε και εμπλουτίστηκε με πληροφορίες που προέρχονται από τον Οδηγό τα™ συλλογών βλαστοπλασμάτων (Διεθνές Ινστιτούτο Φυτικών Γενετικίον Πόρων, Ρώμη) Βάσεις δεδομένα™ άμεσης πρόσβασης. Συμπληρωματικές πληροφορίες ιδίως όσον αφορά τις τρέχουσες εργασίες συγκεντρώθηκαν έπειτα απύ έρευνα σε βάσεις δεδομένων άμεσης πρόσβασης που αφορούν συγγραφείς επιστημονικών άρθρα™ και επιστημονικές εκδόσεις. Α ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ- ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α. 2 Σιγχρηματοδοτούμενες και συντονκτμένες ενέργειες Η πρίότη έκδοση τοι» καταλύγου παραδύθηκε στα κράτη μέλη (σε τυπίομένη μορφή και σε μορφή βάσης δεδομένο™) στην πρίότη συνεδρίαση της επιτροπής του προγράμματος στις 21 Νοεμβρίου 1994. Ζητήθηκε απύ ύλα τα κράτη μέλη να επαληθεύσουν και, κατά περίπποση, να επανεξετάσουν τα δεδομένα. Α. 1. 3 Η δεύτερη έκδοση του καταλόγου Η προετοιμασία της δεύτερης έκδοσης του καταλόγου παρουσιάζεται στη σελίδα 6 (κεφάλαιο 2. 1. 2). Α. 2 Συγχρηματοδοτούμενα σχέδια και συντονισμένες ενέργειες Το παρόν παράρτημα παρέχει τεκμηρκομενα διοικητικά στοιχεία που αφορούν τα συγχρηματοδοτούμενα σχέδια και τις συντονισμένες ενέργειες. Α. 2. 1. Νομική βάση Ο κανονισμός αριθ. 1467/94 θεσπίζει το πρώτο πρόγραμμα με προϋπολογισμύ 20 εκατ. ECU για πενταετή περίοδο. Το μεγαλύτερο τμήμα του προϋπολογισμού αυτού προορίζεται για συντονισμένες ενέργειες και συγχρηματοδοτούμενα σχέδια. Οι συντονισμένες ενέργειες αφορούν το συντονισμύ μεμονωμένα™ δράσεα™ που έχουν ήδη αναληφθεί στα κράτη μέλη. Τα συγχρηματοδοτούμενα σχέδια αφορούν τη στήριξη νέα™ δράσεων. Στο πράγραμμα εργασίας καθορίζονται οι λεπτομερείς στύχοι, ο τύπος των ενεργειών που πρέπει να αναληφθούν καθίός και οι αντίστοιχες δημοσιονομικές διατάξεις που πρέπει να θεσπιστούν. Η δημοσίευση προσκλήσεα™ για υποβολή προτάσεα™ πραγματοποιείται βάσει του προγράμματος εργασίας (άρθρο 10 του κανονισμού αριθ. 1467/94). Το πρύγραμμα εργασίας ορίζει ύτι κάθε. συντονισμένη ενέργεια και κάθε συγχρηματοδοτούμενο σχέδιο πρέπει να στοχοθετεί την εργασία του, ιδίίος με την επικέντρο)σή της σε μία συγκεκριμένη φυτική ή ζίοική ομάδα (για παράδειγμα, γένος, είδη ή υποείδη, ανάλογα με την περίπποση). Κάθε σχέδιο πρέπει να εξασφαλίζει ύτι υ συγκεκριμένος τομέας δραστηριότητα™ του είναι σημαντικύς σε κοινοτικό επίπεδο. Όσον αφορά τις λεπτομέρειες εφαρμογής, ο κανονισμός προβλέπει ότι κάθε σχέδιο ακολουθεί έξι στάδια κατά λογική σειρά, τα οποία είναι: Στάδιο 1 Κατάρτιση του σχεδίου εργασίας Στάδιο 2 Χαρακτηρισμύς πον συλλογών Στάδιο 3 Αξιολύγηση (δευτερεύα™ χαρακτηρισμύς) Στάδιο 4 Διαλογή τα™ συλλογών Στάδιο 5 Ορθολογική οργάνωσΗ τα™ συλλογών Στάδιο 6 Προμήθεια (συλλογή) γενετικίον πύρα™ Οι εργασίες μεταγενέστερα™ σταδία™ είναι επιλέξιμες για χρηματοδύτηση μύνο αν αποδεικνύεται ύτι τα προηγούμενα στάδια έχουν υλοποιηθεί, είτε στο πλαίσιο του παράντος προγράμματος είτε προγενέστερα. Ειδικότερα, τα στάδια 1 έίος 5 υλοποιούνται πριν την έναρξη του σταδίου 6 (συλλογή). Α. 2 Σιτ/χρηματοόοτούμενες χαι σιητονισμένες ενέργειες Α ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ - ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Ο κανονισμός αριθ. 1467/94 παράρτημα 1 κεφάλαιο III ορίζει ότι δίνεται προτεραιότητα σε συντονισμένες ενέργειες και συγχρηματοδοτούμενα σχέδια που προβλέπουν: • τη συμμετοχή τουλάχιστον δύο ανεξάρτητο™ μεταξύ τους εταίρα™ εγκατεστημένο™ σε διαφορετικά κράτη μέλη. Κάθε φυσικό ή νομικό πρύσίοπο - υπήκοος κράτους μέλους, εγκατεστημένο στην Κοινότητα, μπορεί να συμμετέχει στο πρόγραμμα. Προτεραιότητα δίνεται σε σχέδια που εξασφαλίζουν την ευρύτερη δυνατή κάλυψη της Ένιοσης. H συμμετοχή εταίρα™ - υπήκοο™ τρίτο™ χα)ρών καθιός και η χρηματοδοτική συμβολή της Κοινύτητας όσον αφορά αυτή τη συμμετοχή εξετάζονται κατά περίπποση. • τη συμμετοχή ύλίον τα™ σχετικών επιστημονικών ειδικότητα™ (π. χ. φυσιολογία, ταξινομία, παθολογία, ποσοτική γενετική και μοριακή βιολογία). Ενθαρρύνεται ιδιαίτερα η συμμετοχή πον επιστημονικών ειδικότητα™ που προτείνουν βελτιωμένη χρησιμοποίηση πον διατηρούμενα™ γενετικίον πύρα™. • ιδιαίτερη έμφαση στη χρησιμοποίηση γενετικίον πύρα™ για τη διαφοροποίηση της παραγίογής, τη βελτίίοση της ποιύτητας πον προϊόντα™, και την καλύτερη προστασία του περιβάλλοντος. Α. 2. 2 Γνωμοδότηση της επιτροπής Ο κανονισμός συνιστά επιτροπή για "τη διατήρηση, το χαρακτηρισμύ, τη συλλογή και τη χρησιμοποίηση πον γενετικίον πύρα™ στη γε<οργία, η οποία αποτελείται απύ εκπροσώπους πον κραπόν μελών και προεδρεύεται από εκπρύσίοπο της Επιτροπής" (Αρθρο 13 του κανονισμού 1467/94). Στις 29. 11. 95, σύμφίονα με το άρθρο 9 του κανονισμού 1467/94, η Επιτροπή έλαβε κανονικά τη γνώμη της επιτροπής του προγράμματος σχετικά με το "σχέδιο του προγράμματος εργασίας και το περιεχόμενο πον δημοσία™ προσκλήσεα™ υποβολής προτάσεα™ δράσης". Α. 2. 3 Πρώτη πρόσκληση υποβολής προτάσεων Η πρίότη πρύσκληση υποβολής προτάσεα™ στο πλαίσιο του προγράμματος για τους γενετικούς πύρους δημοσιεύτηκε στις 23 Δεκεμβρίου 1994, και έκλεισε στις 31 Μαΐου 1995 (ΕΕ C 368, σ. 24). Υποβλήθηκαν 72 προτάσεις απύ τις οποίες οι 28 αφορούσαν τους γενετικούς πύρους εκτρεφομένα™ ζίόίον και οι 44 προτάσεις αφορούσαν τους φυτικούς γενετικούς πύρους (γεωργικά, κηπευτικά και καλλίοπιστικά φυτά και δένδρα τα™ δασό'™). Περίπου 400 οργανώσεις απύ ύλη την Ένα)ση συμμετείχαν στην πρίότη αυτή πρύσκληση υποβολής προτάσεα™, μεταξύ πον οποία™ ήταν και τράπεζες γυνιδίίον και συλλογές για οποιροφύρα, επιστημονικά εργαστήρια και ενώσεις εκτροφέα™, πανεπιστήμια και εταιρείες σπόρο™ προς σπορά του ιδιωτικού και του δημόσιου τομέα (συμπεριλαμβανυμένο)ν πον μη κυβερνητικών οργανώσείον). Τα μέλη της επιτροπής του προγράμματος έδίοσαν ονόματα 261 εμπειρογνίομυνίον. Ανάλογα με την αρμοδιύτητά τους, τη διαθεσιμότητα τους και τις υποβληθείσες προτάσεις, κλήθηκαν 25 ανεξάρτητοι εμπειρογνώμονες για να αξιολογήσουν τις προτάσεις (10 εμπειρογνώμονες για τους γενετικούς πύρους το™ εκτρεφύμενιον ζα'κον και 15 εμπειρογνώμονες για τους φυτικούς γενετικούς πύρους). Οι εμπειρογνώμονες αυτοί εργάστηκαν στις Βρυξέλλες απύ τις 3 έίυς τις 14 Ιουλίου 1995. 23 σχέδια αξιολογήθηκαν, ίος "καλά" ή "πολύ καλά" απύ τεχνική άποψη: 4 προτάσεις για τους ζίοικούς γενετικούς πύρους και 19 για τους φυτικούς γενετικούς πύρους. Αφού ζητήθηκε η γνώμη πον υπηρεσιών της Επιτροπής, επιλέχθηκαν 19 προτάσεις για κοινοτική στήριξη. Α ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ - ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α. 2 Σι>γχρηματοδοτονμενες και συντονισμένες ενέργειες Α. 2. 4 Αεύτερη πρόσκληση υποβολής προτάσεων Η δεύτερη πρύσκληση υποβολής προτάσεα™ στο πλαίσιο του προγράμματος για τους γενετικούς πύρους δημοσιεύτηκε στις 19 Απριλίου 1996, και έκλεισε στις 28 Ιουνίου 1996 (ΕΕ C 114, σ. 21). Υποβλήθηκαν 28 προτάσεις απύ τις οποίες 14 αφορούσαν τους γενετικούς πύρους πον εκτρεφομενίον ζακον και 14 αφορούσαν τους φυτικούς γενετικούς πύρους (γεωργικά, κηπευτικά και καλλίοπιστικα φυτά, και δένδρα τα™ δασών). Περίπου 200 οργανώσεις απύ την Ένωση συμμετείχαν στη δεύτερη πρύσκληση υποβολής προτάσεα™. Ανάλογα με τα προσύντα τους, τη διαθεσιμύτητά τους και τις υποβληθείσες προτάσεις, κλήθηκαν 12 ανεξάρτητοι εμπειρογνώμονες για να αξιολογήσουν τις προτάσεις (6 εμπειρογνώμονες για τους γενετικούς πύρους πον εκτρεφομενίον ζώα™ και 6 εμπειρογνώμονες για τους φυτικούς γενετικούς πύρους). Οι εμπειρογνώμονες αυτοί εργάστηκαν στις Βρυξέλλες απύ τις 15 μέχρι τις 19 Ιουλίου 1996. 11 σχέδια αξιολογήθηκαν <ος "καλά" ή "πολύ καλά" απύ τεχνική άποψη: τα 4 αφορούσαν τους ζιοικοΰς γενετικούς πύρους και τα 7 τους φυτικούς γενετικούς πύρους. Αφού ζητήθηκε η γνώμη τίον υπηρεσία'™ της Επιτροπής, επιλέχθηκαν 5 προτάσεις για κοινοτική στήριξη (3 στον βασικύ κατάλογο, 2 (ττυν αποθεματικό κατάλογο). Ο περιορισμένος αυτός κατάλογος εγκρίθηκε απύ την Επιτροπή του προγράμματος στις 16. 10. 96. Α. 2. 5 Σύνοψη Εγκρίθηκαν απύ την Επιτροπή Δημοσιεύτηκαν στην ΕΕ Ημερομηνία λήξης Δημοσιευμένη αναβολή Προθεσμία αναβολής Υποβληθείσες προτάσεις Επιλεγμένες προτάσεις Επιλεγμένες προτάσεις που εγκρίθηκαν απύ την επιτροπή Ποσύ που αναλήφθηκε σε ECU | Ι 1η πρύσκληση 21/11/44 23/12/94 31/03/95 29/03/95 21/05/95 75 10 29/11/95 3. 400. 000 2η πρύσκληση 06/02/96 19/04/96 28/06/96 28 5 16/10/96 2. 411. 000 Α. 2. 6 Αεπτομερείς πληροφορίες για τα εννέα σχέδια που επιλέχθηκαν στο πλαίσιο της πρώτης πρόσκλησης υποβολής προτάσεων "Γενετικοί πόροι πον χοίρο™" ("Ευρίοπαϊκύ σχέδιο τράπεζας γονίδια™ για τους γενετικούς πύρους πον χοίρο™, αριθμύς αναφοράς 012). Υπάρχουν ήδη ορισμένα τοπικά προϊόντα που βασίζονται σε αυτόχθονες φυλές χοίρα™. Το σχέδιο αυτό θα ενισχύσει αυτήν την τάση, θα συμβάλει επίσης στη διαφοροποίηση πον μεθύδίον εκτροφής χοίρα™ ευνοώντας τις εύρίοστες φυλές που είναι προσαρμοσμένες στο ύπαιθρο. Ο εύρα)στος τύπος χοίρου θα χρειάζεται λιγύτερα φάρμακα. Το σχέδιο αποσκοπεί επίσης στη μελέτη του ενδομυϊκού λίπους δεδομένου ύτι ο παράγοντας αυτύς είναι σημαντικύς για την ποιύτητα του κρέατος (για παράδειγμα, η διασταύρίοση Gascon x Meishan δίνει καλύτερο υβρίδιο απύ μια τοπική φυλή). Η εκτροφή χοίρο™ στο ύπαιθρο με τη χρησιμοποίηση εύρωστων χοίρα™ ρυπαίνει λιγότερο το περιβάλλον απ' ύ,τι η εκτροφή στα χοιροστάσια. "Γενετικοί πύροι των κουνελιών" ("Καταγραφή, χαρακτηρισμός, αξιολόγηση, διατήρηση και χρησιμοποίηση τα™ ευρίοπαϊκών γενετικών πύρων των κουνελιών", αριθμύς αναφοράς 060). Το σχέδιο αυτύ θα ενθαρρύνει την εκτροφή κουνελιών απύ περισσύτερους γεωργούς, και θα συμβάλει στη διαφοροποίηση τα™ υφιστάμενων φυλών κουνελιών, θα συμβάλει επίσης στην παραγίογή μαλλιού αγκοράς και γουνών (και πιλήματος). Το σχέδιο θα διευρύνει εξάλλου την ποικιλία προϊόντα™ με βάση το κρέας κουνελιού. Α. 2 Συγχρηματοδοτούμενες και συντονισμένες ενέργειες Α ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ - ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Το σχέδιο σκοπεύει να συμβάλει στην προστασία τα™ πιο διαφορετικίόν αντιπροσο)πευτικών φυλίόν μεταξύ πον εκατύ φυλίόν που πιστεύεται ύτι υπάρχουν στην Κοινύτητα (για τις οποίες η Κοινύτητα είναι υπεύθυνη σύμφίονα με τη σύμβαση για τη βιοποικιλύτητα). "Καλλιεργούμενα και άγρια είδη Αιλιιδίον" ("Προστασία πον μελλοντικιόν καλλλιεργεκόν της Ευρίοπαϊκής Κοινύτητας: πρύγραμμα διατήρησης, χαρακτηριστμού, αξιολύγησης και συλλογής καλλιεργούμενα™ και άγρια™ ειδών Αιλιιδίον", αριθ. αναφοράς 020). Τυ σχέδιο θα προσφέρει ξεχασμένες ποικιλίες κρύμμυυυ του σχοινύπρασου, πράσιον, κρύμμυου του ασκαλύνικου στους παραγωγούς, και μακροπρόθεσμα, θα βοηθήσει τους βελτιιοτές να επαυξήσουν τα ποιοτικά χαρακτηριστικά ύπίος την υψηλότερη ξηρά ύλη, που είναι σημαντική για τη βιομηχανία. Θα προσφέρει υλικό στους βελτκοτές για την ανάπτυξη ποικιλιών που θα είναι από τη φύση τους ανθεκτικές στα παράσιτα και τις ασθένειες, και θα απαιτούν λιγότερα (φυτοφάρμακα (π. χ. λιγότερες εισροές, και λιγότερο εντατική παραγιογή). Το σχέδιο θα έχει επίσης βραχυπρόθεσμα αποτελέσματα ύπίος η διάδοση ποικιλιών σκόρδου απαλλαγμένα™ απύ τους ιούς και, συνεπώς, αποδοτικότερου. "Είδη οπίοροφύρίον μικρίόν καλλιεργεκόν" ("Διατήρηση, αξιολύγηση, αξιοποίηση και συλλογή ειδών οπίοροφύρίον μικρών καλλιεργειών", αριθμός αναφοράς, 029). Τα προαναφερόμενα είδη οπίοροφύρίον δένδρα™ μικρίόν καλλιεργειών είναι τα ακύλουθα είδη της λεκάνης της Μεσογείου: σύκα, ρόδια, διύσπυρος, εριοβοτρύα η ιαπίονική, φραγκοσυκιά, κυδίονιά για την παραγιογή φρούτα™, καστανιά, φυστικιά, μουριά, χαρουπιά, μεσπιλέα η γερμανική, κουμαριά, κρανιά, τζιτζιφιά και σούρβο. Το σχέδιο σκοπεύει να συμβάλει στην προώθηση πον ανεπαρκώς χρησιμοποιούμενα™ φρούτιον. Επίσης, θα αξιολογήσει τα εμπορικά χαρακτηριστικά ύπίος τα χαρακτηριστικά μετά τη συγκομιδή, την παραγιογή χυμών και αποστάγματα™. Οι πληροφορίες θα διαβιβαστούν στις υπηρεσίες γειοργικών εφαρμογών και στις οργανώσεις παραγιογών. Ένας άλλος στύχος συνίσταται στον εντοπισμύ και την εξάλειψη "διπλών δείγματα™" απύ τις συλλογές. Αυτύ θα βελτιώσει σημαντικά την ποιάτητα και την αξιοπιστία του προσφερόμενου προς πώληση υλικού. Ορισμένα απύ αυτά τα ιδίιος σε περιθιοριακές περιοχές, και κατά συνέπεια οπιορυ(|)ύρα προσαρμόζονται συμβάλλουν, στην προστασία του περιβάλλοντος. "Γεώμηλα" ("γενετικοί πύροι τα™ γειομήλιον", συμπεριλαμβανομένης της διατήρησης, του χαρακτηρισμού και της χρησιμοποίησης δευτερεύοντα™ ποικιλία'™ γειομήλιον για συστήματα βιολογικής παραγιογής στην Ευρώπη", αριθμός αναφοράς 034 και 045D). Το σχέδιο αυτό αποβλέπει στη διαφοροποίηση της γκάμας πον ποικιλιών γειομήλιον που προσφέρονται στους καταναλωτές. Ορισμένα καταστήματα και υπεραγορές επιδκόκουν συστηματικά να διευρύνουν την προσφορά τους· το σχέδιο θα συμβάλει στη διεύρυνση των γνώσειον και της χρησιμοποίησης δευτερεύοντα™ ποικιλία'™ γειομήλιον. Έμφαση δίνεται στην εξάλειψη τα™ ιών που αναπτύσσονται στα αποθέματα γειομήλιον προκειμένου να βελτιιοθεί η ποιύτητά τους ιος σπύριον προς σπορά. Οι παλιές ποικιλίες θα αξιολογηθούν επίσης ύσον αφορά τη γεύση, τις ιδιύτητές τους στη μαγειρική και την αποθεματοποίηση τους. θα αξιολογηθεί η ανθεκτικύτητα στους ιούς, στην ψώρα, στον περονύσπορο (φυτοφτερά) και στο ρυγχωτύ κάνθαρο. Θα εξεταστεί και η αποτελεσματικύτητα της χρησιμοποίησης λιπάσματα™. Αυτύ είναι ένα ιδιαίτερα σημαντικύ στάδιο προς τη μελλοντική εκτατικοποίηση της παραγυογής γεωμήλων. "Ευριοπαϊκύ ρύζι" ("Συλλογή, περιγραφή και δυναμική διαχείριση τιυν γενετικά'™ πύριον του ρυζιού (Oryza sativa)", αριθμύς αναφοράς 037). Η Κοινύτητα διαθέτει περίπου 350. 000 εκτάρια καλλιέργειας ρυζιού, τα οποία παράγουν 1,2 εκατ. τύνυυς ρυζιού τύπου japonica. Απύ το σχέδιο αυτύ θα επιοφεληθούν σε μεταγενέστερο στάδιο οι βελτιιοτές που επιδκόκουν να βελτιώσουν την ανθεκτικύτητα στα παράσιτα, στις ασθένειες και στην περιβαλλοντική καταπύνηση, (ιδίιος στις "pyrale", "pyriculario. se", "helminthosporiose", αλάποση, χαμηλή θερμοκρασία) και θα συμβάλει στην απαλλαγή του περιβάλλοντος απύ τα χημικά σπρέι. Α ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ - ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α. 2 Συγχρηματοδοτούμενες xui συντονισμένες ενέργειες "Ευριοπαϊκά τεύτλα" ("Αξιολόγηση και ενίσχυση πον συλλογών Beta για εκτατικοποίηση της γειοργικής παραγωγής", αριθμός αναφοράς 042). Παρά το γεγονός ότι τα τεύτλα ήταν γνωστά απύ την εποχή τα™ Ασσυρίιον, τα σακχαρύτευτλα έχουν περιορισμένη γενετική βάση (τεύτλα της Σιλεσίας)· τα σημερινά σακχαρύτευτλα είναι σχετικά ομοιογενή και ευπαθή στις ασθένειες. Η ανθεκτικύτητα στις ασθένειες θα επιτρέψει τη μείιοση τα™ φυτοφάρμακα™. Η αντοχή στην ξηρασία είναι ένα άλλο επιόιοοκύμενο στοιχείο· τέλος, το σχέδιο θα έχει ορισμένες θετικές επιπτώσεις στην ποιύτητα τιον τεύτλιον. "Τριαντάφυλλα" ("Ευριοπαϊκύ δίκτ\»ο για το χαρακτηρισμύ και την αξιολύγηση βλαστοπλασμάπον του γένους rosa", αριθμύς αναφοράς 052). Η συντονισμένη αυτή δράση συγκεντρώνει μία κοινοπραξία που επιδιώκει με την εργασία της τη διαφοροποίηση αυτής της εξαιρετικά σημαντικής ανθοκομικής καλλιέργειας, τη βελτίιοση της ποιύτητας και τον εντοπισμύ και τη χρησιμοποίηση πηγών ανθεκτικύτητας στις ασθένειες και στα παράσιτα. "Prunus" ("Διεθνές δίκτυο για τους γενετικούς πύρους πον Ροδιδών", αριθμύς αναφοράς 061). Το σχέδιο αυτύ αποσκοπεί στον χαρακτηρισμύ της ανθεκτικύτητας των αμυγδαλιά'™, κερασιών, ύαμασκηνιιόν, ροδακινιά'™ και νεκταρινιών στις σοβαρές ασθένειες (Pseudomonas, Monilinia) καθώς και στους ιούς και στα παράσιτα (μελίγκρες). Οι πληροφορίες θα διαβιβαστούν στους βελτκοτές προκείμενοι» να μειώσουν την ανάγκη χρησιμοποίησης φυτοφάρμακα™. Στύχυς του σχεδίου είναι να προτείνει προγράμματα επιλογής για τη βελτίιοση τιον ποικιλία'™, της ανθεκτικύτητας στις ασθένειες καθώς και να παρατείνει την περίοδο συγκομιδής. Επίσης, δίνεται προσοχή στο "prunus" ιος ιοραίου πυκνύφυλλου δένδρου που παρουσιάζει ενδιαφέρον για το τοπίο. Α. 2. 7 Λεπτομερείς πληροφορίες για τα πέντε σχέδια που επιλέχθηκαν στη δεύτερη πρόσκληση υποβολής προτάσεων "Πτελέα" ("Συντονισμός για τη διατήρηση, το χαρακτηρισμό, τη συλλογή και τη χρησιμοποίηση τιον γενετικίον πύριον της ευρωπαϊκής πτελέας", αριθμύς αναφοράς 078). Η πτελέα είναι ένα σημαντικύ δένδρο για φράκτες και για το τοπίο, παρέχει χρήσιμη ξυλεία, αλλά απειλείται σοβαρά απύ τον παρασιτικύ μύκητα της πτελέας. Το σχέδιο σκοπεύει να συντονίσει τις υπάρχουσες συλλογές πτελέας στην Ευρώπη, να χαρακτηρίσει το διατηρούμενο υλικύ με συντονισμένο τρύπο και να οργανώσει την αξιολύγηση της φυσικής ανθεκτικύτητας στις ασθένειες , ιδιαίτερα στην κερατοκύστη της πτελέας. "Άμπελος" ("Ευριοπαϊκύ δίκτυο για τη διατήρηση και το χαρακτηρισμύ των γενετικών πύριον της άμπελοι»", αριθμύς αναφοράς 081). Το σχέδιο αυτύ θα συντονίσει ύλες τις μεγάλες συλλογές της αμπέλου στην Ένωση, και μετά απύ μία σειρά σταδίων, θα επιτύχει τη βελτίωση του συντονισμού και της χρησιμοποίησης, ιδίιος με τον εντοπισμύ τιον διπλών δείγματα™ και του λιγότερο αντιπροσωπευτικού υλικού. "Αραβύσιτος" ("Εφαρμογή του ευριοπαϊκού δικτύου αξιολύγησης, διατήρησης και χρησιμοποίησης τιον γενετικίον πύριον ιθαγενών φυτών αραβοσίτου της Ευρώπης", αριθμύς αναφοράς 088). Ο αραβύσιτος εισήχθη απύ την Αμερική στην Ευρώπη απύ τους πρώτους εξερευνητές. Απύ τύτε, έχει διαφοροποιηθεί σε διαφορετικές τοπικές ποικιλίες, ορισμένες απύ τις οποίες παρουσιάζουν πολύτιμα αγρονομικά χαρακτηριστικά (όπως η αντοχή στο κρύο). Πολλές άλλες τυπικές ποικιλίες έχουν εξελιχθεί αλλά δεν έχουν μέχρι σήμερα αξιολογηθεί. Το σχέδιο θα χαρακτηρίσει και θα αξιολογήσει την ευρωπαϊκή κληρονομιά αυτής της σημαντικής καλλιέργειας, και θα διαθέσει ευρέιος το υλικό και τις πληροφορίες στους ενδιαφερομένους. Α. 2 Συγχρηματοδοτούί-ίενες και συντονισμένες ενέργειες Α ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ - ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ "Ελιές" ("Διατήρηση, χαρακτηρισμύς, συλλογή και χρησιμοποίηση τιον γενετικίον πύρα™ της ελιάς (Olea europaea)", αριθμύς αναφοράς 097). Η καλλιεργούμενη ελιά κατάγεται απύ τη Λεκάνη της Μεσογείου. Οι διατηρητές τιον ευρωπαϊκά'™ συλλογών της ελιάς συγκεντρώνονται κατά διαστήματα σε ανεπίσημη βάση. Με το παρύν σχέδιο, οι διατηρητές συλλογών θα εργαστούν απύ κοινού, δίνοντας έμφαση στο συντονισμένο χαρακτηριστικύ τα™ ελαιύδενδρίον ύσον αφορά τα ποιοτικά χαρακτηριστικά τους και τη φυσική αντοχή στα παράσιτα και στις ασθένειες. "Καταγραφή τιον ζωικών γενετικών πύριον" ("Διαρκής καταγραφή τα™ ευρίοπαϊκιον γενετικά'™ πύριον τιον εκτρεφομενίον ζαΉον και τιον δραστηριότητα™ χαρακτηρισμού, διατήρησης και χρησιμοποίησης αυτών τιον πύριον", αριθμύς αναφοράς 083). Οι ζαηκοί γενετικοί πόροι έχουν επαρκώς τεκμηριιοθεί σε τοπική βάση, ιδίιος απύ εταιρείες γενεαλογικών βιβλίο™, αλλά μέχρι πρόσφατα ελάχιστες εργασίες είχαν πραγματοποιηθεί σε ευριοπαϊκύ επίπεδο. Το σχέδιο αυτύ θα αποτελέσει το πρώτο στάδιο για την κατάρτιση μιας εμπλουτισμένης βάσης δεδομένα™ σχετικά με τους γενετικούς πύρους τιον εκτρεφομενίον ζα'χον στην Ευρώπη. Αυτή η βάση δεδομένα™ θα βοηθήσει ιδιαίτερα τους ερευνητές που επιθυμούν να μελετήσουν τις φυλές που απειλούνται με εξαφάνιση, θα βοηθήσει να προσδιοριστεί ποσοτικά η πολιτιστική και γενετική σημασία κάθε φυλής, να προσδιοριστούν οι κατάλληλες τεχνικές διαχείρισης για τη διατήρηση μακροπρόθεσμα συγκεκριμένα™ φυλίόν και να συγκεντριοθούν πληροφορίες για τα ειδικά χαρακτηριστικά χρησιμοποίησης συγκεκριμένων φυλών. H ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ - H ΜΕΛΕΤΗ Β Μελέτη των επιθυμητών εξελίξεων Β. 1 Συμπεράσματα της μελέτης Στο παρόν κεφάλαιο παρουσιάζονται, σαν αναφορά, τα συμπεράσματα της διερευνητικής μελέτης που έχει τίτλο μελέτη των επιθυμητών εξελίξεων στον τομέα της διατήρησης, του χαρακτηρισμού, της συλλογής και της χρησιμοποίησης των γενετικα)ν πόρων στη γεωργία στα κράτη μέλη. Το πλήρες κείμενο της μελέτης παρατίθεται παρακάτω στο κεφάλαιο Β. 2 σελίδα χν. Τα συμπεράσματα για τις "επιθυμητές εξελίξεις" που αφορούν κυρίιος τις μεμονα)μένες τράπεζες γονίδια™ παρουσιάζονται στο κεφάλαιο Β. 1. 3 σελίδα χϋ. Τα συμπεράσματα που αφορούν ειδικότερα το εθνικύ επίπεδο παρουσιάζονται στο κεφάλαιο Β. 1. 2, σελίδα xi, και εκείνα που αφορούν την εφαρμογή του κανονισμού αριθ. 1467/94 σε κοινοτικά επίπεδο περιλαμβάνονται στο κεφάλαιο Β. 1. 1. Τα συμπεράσματα που αφορούν τη διαχείριση του κανονισμού 1467/94 παρουσιάζονται κατιοτέριο στο κεφάλαιο 3. 2 της έκθεσης (σελίδα 16). Β. 1. 1 Σε κοινοτικό επίπεδο • Φυτά, κεφάλαιο Β. 2. 2, σελίδα χν: στο πλαίσιο του καθορισμού, της ορθολογικής οργάνιοσης και της συνένοχτης τα™ εθνικών σύλλογο'™ στα κράτη μέλη, είναι καιρός να εξεταστεί εάν η τεχνολογία τιον πληροφορκον που αναπτύχθηκε για το Word Wide Web μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την κατάρτιση ενύς ολοκληρωμένου συστήματος διανεμητικά'™ βάσειον δεδομένα™, οι οποίες θα υπάγονται στην αρμυδιύτητα του δημόσιου τομέα και θα αφορούν τους φυτικούς γενετικούς πόρους στην Ευρώπη. Τα κυριότερα θέματα που πρέπει να ληφθούν υπόψη κατά την υλοποίηση αυτού του δυναμικού είναι η ανάπτυξη προτύπων σχετικά με τα δεδομένα και η καθιέριοση διαδικασία'™ ποιοτικού ελέγχου. • Φυτά, κεφάλαιο Β. 2. 5, σελίδα xix: απαιτείται συμπληρα)ματική βοήθεια προκειμένου να εξασφαλισθεί ότι η εμπειρογνιομοσύνη τα>ν γειοργικών μουσείων και άλλων διατηρητών in situ θα ενσιοματιοθεί στα σχέδια " 1467/94. " Φυτά, κεφάλαιο Β. 2. 7, σελίδα xxi: δεδομένου ύτι ύλες οι βάσεις δεδομένα™ που χρησιμοποιούνται στα σχέδια 1467/94 πρέπει να μπορούν να ανταλλάσσουν δεδομένα, προς το συμφέρον της ευρωπαϊκής αλληλεγγύης, μπορεί να καταστεί αναγκαία η εξέταση τα™ προτύπιον που αφορούν τα δεδομένα τιον βάσειον δεδομένο™ για τα φυτά και τα ζώα σύμφιονα με τις διεθνα'ις καθιεριομένες κατευθυντήριες γραμμές. Φυτά, κεφάλαιο Β. 2. 7, σελίδα xxi: πρέπει να διευρυνθεί η χρησιμοποίηση ταχέιον και φθηνών εργαλεία™ αξιολύγησης, με τη χρησιμοποίηση βιοχημικών και μοριακών τεχνικών για το χαρακτηρισμύ τιον βλαστοπλασμάτιον. Ενόεχομένιος, θα πρέπει να αναπτυχθεί και να παρασχεθεί κατάρτιση σχετικά με τις νέες αυτές τεχνικές. Φυτά, κεφάλαιο Β. 2. 8, σελίδα xxi: προκειμένου να ενθαρρυνθεί η αειφύρος χρησιμοποίηση τιον γενετικίον πύρα™ και να προσδιοριστεί το δυναμικύ, το κύστος και τα πλεονεκτήματα της αγοράς, είναι αναγκαίο να μελετηθούν οι οικονομικές και εμπορικές πτυχές των γενετικά'™ πύριον. • Ζιόα, κεφάλαιο Β. 2. 11, σελίδα xxiv: θα ήταν χρήσιμο να ενθαρρυνθούν οι υπεύθυνοι για την επεξεργασία τιον "ζιοικών" βάσειον δεδομένων στα κράτη μέλη να διοργανώνουν συναντήσεις απύ καιρύ σε καιρύ. Ζιόα, κεφάλαιο Β. 2. 11, σελίδα xxiv: θα ήταν χρήσιμο οι εμπειρογνώμονες που διαθέτουν πείρα στις τράπεζες δεδομένα™ της FAO και της Ευριοπαϊκής Ομοσπονδίας Ζωοτεχνίας να συναντιόνται ιος χρήστες αυτών τιον βάσειον σε ύλα τα κράτη μέλη για να εξετάζουν την αποκτηθείσα πείρα και να διατυπώνουν συστάσεις που θα αποσκοπούν στην καλύτερη χρησιμοποίηση τιον βάσειον δεδομένα™ απύ τους τελικούς χρήστες Π. Ι Συμπεράσματα Β ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ - Η ΜΕΛΕΤΗ • Ζιόα, κεφάλαιο Β. 2. 11, σελίδα χχίν: είναι ίσ<ος η κατάλληλη στιγμή να διοργανωθεί διαβούλευση τα™ ευριοπαίιον εμπειρογνίομυνίον στη διαχείριση τα™ ζιοικών γενετικίον πύριον, με βάση τις ανάγκες της κοινής γείοργικής πολιτικής και λαμβάνοντας υπύψη τις συστάσεις τα™ εμπειρογνίομυνίον της FAO. Τα αποτελέσματα αυτών τιον διαβουλεύσειον θα πρέπει να διαβιβαστούν στην επιτροπή του προγράμματος για τους γενετικούς πύρους στη γειοργία. • Ζιόα, κεφάλαιο Β. 2. 12, σελίδα xxvi: στο γενικύ πλαίσιο τιον ζιοικών γενετικά'™ πύριον, η επιφορτισμένη ομάδα με τη διαχείριση του κανονισμού 1467/94 θα πρέπει να έχει τακτικές επαφές με άλλα διεθνή επίσημα και ανεπίσημα φύρουμ. • Ζιόα, κεφάλαιο Β. 2. 12, σελίδα xxvi: θα ήταν ενόεχομένιος σκύπιμο να αναληφθεί ειδική δράση στο πλαίσιο τα™ "συνοδευτικών μέτρα™" του κανονισμού αριθ. 1467/94 για την οργάνοκτη ανταλλαγυ'™ μεταξύ βελτιιοτο'™ που εργάζονται σε ίδιες ή συγγενικές φυλές σε διαφορετικές χώρες με στύχο την ανάπτυξη κοινών προγράμματα™ διατήρησης. • Ζιόα, κεφάλαιο Β. 2. 13, σελίδα xxvi: ύπιος έχει ήδη αναφερθεί, θα χρειασθεί ενδεχομένιος να παρακολουθεί η επιτροπή γενετικά'™ πύριον τις δραστηριύτητες τα™ διεθνών οργανισμό'™ στον τομέα τιον ζίοικιόν γενετικίον πύρα™. Στην επιτροπή θα πρέπει επίσης να υποβάλλονται, απύ καιρύ σε καιρύ, εκθέσεις σχετικά με τις δραστηριύτητες που αναλαμβάνονται σε εθνικύ επίπεδο για τους ζιοικούς γενετικούς πύρους. • Ζιόα, κεφάλαιο Β. 2. 13, σελίδα xxvi: η επιτροπή πρέπει να εξετάσει εάν είναι σκύπιμο να ενθαρρυνθούν οι διεθνείς ανταλλαγές μεταξύ εθνικών ενώσειυν γενεαλογικών βιβλίιον. • Ζιόα, κεφάλαιο Β. 2. 16, σελίδα xxviii: θα ήταν χρήσιμο να προβλεφθεί η στήριξη, στο πλαίσιο του προγράμματος - πλαισίου, μιας έρευνας με σκοπύ την ανάλυση τα™ μη δημοσιευμένα™ αναφορών ύσον αφορά την προσαρμυστικύτητα (κλπ. ) ορισμένα™ σπάνιιον φυλίόν. • Ζιόα, κεφάλαιο Β. 2. 16, σελίδα xxviii: οι κοινοτικοί κατάλογοι που καταρτίζονται με βάση τον κανονισμύ αριθ. 1467/94 δεν χρειάζεται να περιλαμβάνουν τα διαθέσιμα στοιχεία για τη γενετική αξία, αλλά πρέπει να υποδεικνύουν που μπορεί να ανεβρεθούν τα αποτελέσματα αυτά. • Ζώα, κεφάλαιο Β. 2. 16, σελίδα xxviii: δεν είναι αναγκαίο να περιληφθούν τα αποτελέσματα τα™ εργασία'™ της γενετικής χαρτογράφησης στους σχετικούς καταλύγους που καταρτίζονται με βάση τον κανονισμύ αριθ. 1467/94, αλλά είναι σημαντικά να υποδεικνύουν αυτές οι βάσεις δεδομένα™ που μπορούν να ανεβρεθούν τα αποτελέσματα αυτά. • Ζιόα, κεφάλαιο Β. 2. 18, σελίδα xxix: στη συνέχεια, μπορεί να αποδειχθεί αναγκαία η διοργάνακτη μιας συνάντησης προκειμένου να εξετασθούν οι διασυνοριακές πτυχές της διαχείρισης τα™ ζίοικιόν γενετικίον πάρα™ στη γεωργία (παρατηρήσεις που ζητήθηκαν απύ τα κράτη μέλη στην τελευταία συνάντηση στις 16 Οκτιοβρίου 1996). Β. 1. 2 Σε εθνικό επίπεδο • Φυτά, κεφάλαιο Β. 2. 2, σελίδα χν: προκειμένου να εξασφαλισθεί ύτι η νέα κατάσταση που καθιερώνεται απύ τη Σύμβαση για τη βιοποικιλύτητα συντονίζεται πλήριος στα κράτη μέλη, θα ήταν χρήσιμο οι διατηρητές συλλογών στα κράτη μέλη να συναντώνται για να εξετάζουν απύ κοινού τους τρύπους με τους οποίους θα τηρούνται καλύτερα οι νέες αυτές διεθνείς προτεραιύτητες Β ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ - Η ΜΕΛΕΤΗ β. ] Συμπεράσματα • Φυτά, κεφάλαιο Β. 2. 4, σελίδα xviii: απαιτείται συντονισμύς και ανάπτυξη δεσμών σε ευριοπαϊκύ επίπεδο ιόστε να μπορέσουν τα κράτη μέλη να εξασφαλίσουν ύτι τα εθνικά προγράμματα χρησιμοποιούν με τον καλύτερο δυνατύ τρύπο τους διαθέσιμους χρηματοδοτικούς και διοικητικούς πύρους. • Ζιόα, κεφάλαιο Β. 2. 4, σελίδα xxvii: ανεξάρτητα απύ τον κανονισμύ 2078/92, η διατήρηση in vivo μεμονιομένιον τοπικών φυλίόν σε κάθε κράτος μέλος θεα)ρείται ιος δράση του κάθε κράτους μέλους χιοριστά. • Ζιόα, κεφάλαιο Β. 2. 14, σελίδα xxvii: θα ήταν χρήσιμο να εξεταστεί εάν δραστηριύτητες ύπως η συγκρύτηση γενετικού αποθέματος για τις περισσύτερο απειλούμενες φυλές πρέπει, και μπορεί, να οργανιοθεί σε ευριοπαϊκύ επίπεδο. • Ζιόα, κεφάλαιο Β. 2. 15, σελίδα xxvii: εκτύς αυτών, η διατήρηση in vitro τοπικών φυλών θειορείται (ος δράση που αναλαμβάνεται καταρχήν απύ τα κράτη μέλη. Β. 1. 3 Σε επίπεδο των σχεδίων • Φυτά, κεφάλαιο Β. 2. 4, σελίδα xviii: ο συντονισμύς μεταξύ τα™ τραπεζών γονίδια™ και τα™ δυνητικιόν χρηστών τους θα πρέπει να βελτιιοθεί περαιτέριο, έτσι ιόστε να αξιοποιηθούν οι διάφορες συνεισφορές τα™ επιστημύνιον, τιον γειυργών και τιον καταναλαπών. • Φυτά, κεφάλαιο Β. 2. 5, σελίδα xix: προς ύφελος του γενικού συμφέροντος και εκείνου της αγοράς, πρέπει να αξιολογηθούν οι παλιές και οι νέες καλλιεργούμενες ποικιλίες με σκοπύ να ελεγχθεί η δηλιομένη προσαρμοστικύτητα τιον παλιών ποικιλία'™. Δραστηριύτητες θα πρέπει ενδεχομένιος να αναληφθούν για την αξιοποίηση και, συνεπώς, τη διατήρηση ιθαγενών και παλιών καλλιεργούμενα™ ποικιλιών in situ στη γειοργική εκμετάλλευση. • Φυτά, κεφάλαιο Β. 2. 6, σελίδα xix: η ορθολογική οργάνιοση και η ασφαλής αναπαραγ. ιογή είναι θέματα με προτεραιύτητα (είναι επιπλέον βασική απαίτηση για ύλα τα σχέδια που αναπτύσσονται δυνάμει του κανονισμού 1467/94). • Φυτά, κεφάλαιο Β. 2. 6, σελίδα xix: μια περισσύτερο συντονισμένη προσέγγιση απαιτείται για τη διατήρηση του υλικού τιον βελτιιυτών (αυτύ συμπεριλαμβάνεται στις απαιτήσεις για κάθε σχέδιο που υλοποιείται στο πλαίσιο του κανονισμού 1467/94). • Φυτά, κεφάλαιο Β. 2. 6, σελίδα xix: προκειμένου να επαληθευτεί εάν οι φαινομενικές "ελλείψεις" τιον συλλυγιόν είναι πραγματικές και σημαντικές, πρέπει να βελτιιοθούν οι δοκιμές σχετικά με την καταγιογή και τη συγγένεια τιον στοιχεία™ που συλλέγονται. Πρέπει να σημειιοθεί ύτι κάθε δραστηριύτητα συλλογής πρέπει να σέβεται τις διεθνείς δεσμεύσεις που επιβάλλονται απύ τη Σύμβαση για τη Βιοποικιλύτητα. Αυτύ είναι ιδιαίτερα σημαντικύ στην περίπτιοση που οι συλλεγύμενοι γενετικοί πύροι μπορούν να εξαχθούν απύ τη χώρα καταγιογής. • Φυτά, κεφάλαιο Β. 2. 6, σελίδα xix: απύ την αποκτηθείσα πείρα στα κράτη μέλη προκύπτει ύτι είναι αναγκαίο να βελτιιοθούν περαιτέριο οι μεθοδολογίες ανανέωσης των βλαστοπλασμάτιον χιορίς να παραβιάζεται η γενετική ακεραιύτητα τιον νέιον αποκτημάτων, ιδίως για τα αλλύγαμα είδη. • Φυτά, κεφάλαιο Β. 2. 8, σελίδα xxi: στο πλαίσιο της συνεργασίας μεταξύ των κρατών μελών, πρέπει να τηρούνται επιμελώς οι κανύνες απομύνιοσης για την ασφαλή διακίνηση των βλαστοπλασμάτιον. • Φυτά, κεφάλαιο Β. 2. 8, σελίδα xxi: πρέπει να βοηθηθούν οι διαχειριστές τραπεζών γονιδίων για τη συλλογή δεδομένα™ απύ τους χρήστες τιον συλλογών τους. Β. Ι Συμπεράσματα Β ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ - Η ΜΕΛΕΤΗ • Φυτά, κεφάλαιο Β. 2. 8, σελίδα xxi: τα χαρακτηριστικά που αναζητούν οι καταναλιοτές μπορούν να βρεθούν στις συλλογές βλαστοπλασμάτιον· θα πρέπει λοιπύν να καταστεί η αναζήτηση ύσο το δυνατύν ταχύτερη και απυτελεσματικύτερη. • Φυτά, κεφάλαιο Β. 2. 8, σελίδα xxi: πρέπει να αξιολογηθούν στην πράξη τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα της εργασίας σε ένα κεντρικά "πυρήνα". Η παροχή κατάρτισης σχετικά με τη μέθοδο αυτή θα πρέπει ενδεχομένιος να προβλεφθεί. • Ζώα, κεφάλαιο, Β. 2. 15, σελίδα xxvii: οι ενέργειες που αφορούν τις "ευριοπαϊκές" φυλές πρέπει να λαμβάνουν υπύψη τους, ανάλογα με την περιπτακτη, τα αποτελέσματα τιον εργασιών μέτρησης της γενετικής απύστασης που έχουν πραγματοποιηθεί σε συγγενείς φυλές σε άλλες χώρες. • Ζιόα, κεφάλαιο Β. 2. 16, σελίδα xxviii: η χαρτογράφηση τα™ γενετικά™ αποστάσείον είναι σημαντική δραστηριύτητα για την παρακολούθηση του αρχικού χαρακτηρισμού κάθε ζιοικής φυλής. Τα συλλεγύμενα με τον τρύπο αυτύ δεδομένα πρέπει να παρέχονται στις βάσεις δεδομένο™. • Ζώα, κεφάλαιο Β. 2. 17, σελίδα xxix: μπορεί να είναι αναγκαία η συλλογή, η επαλήθευση και η διάδοση μη δημοσιευμένα™ πληροφορία'™ για τα χρήσιμα απύ γεωργική άποψη χαρακτηριστικά τιον σπάνκον φυλίόν, καθώς και η ενθάρρυνση επίσημα™ δοκιμών για την επαλήθευση αυτών τα™ ισχυρισμών. Β ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ - Η ΜΕΛΕΤΗ Β. Ι Συμπεράσματα Β. 2 Το πλήρες κείμενο Β ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ - Η ΜΕΛΕΤΗ Β. 2. Σύνοψη και μελέτη των ανειλημμένων δράσεων στα κράτη μέλη Το παρύν κεφάλαιο παρέχει μία σύνοψη τιον ανειλημμένα™ δράσειον στα κράτη μέλη και μία διερευνητική μελέτη τιον επιθυμητιόν εξελίξειον ύσον αφορά τη διατήρηση, το χαρακτηρισμύ, τη συλλογή και τη χρησιμοποίηση τιον γενετικό'™ πύρα™ στη γειοργία στα κράτη μέλη, καθώς και το συντονισμύ τιον εργασία'™ στον τομέα αυτύ σε κοινοτικύ επίπεδο με γνώμονα τους στύχυυς της κοινής γειοργικής πολιτικής και τα επιτευχθέντα αποτελέσματα στο πλαίσιο τιη» παρύντος προγράμματος. Οι επιθυμητές εξελίξεις τυπώνονται με επικλινή στοιχεία. Β. 2. 1. Ο κανονισμός αριθ. 1467/94 Το παράρτημα Ι του κανονισμού αριθ. 1467/94 ("Λεπτομέρειες εφαρμογής του προγράμματος δράσης· πεδίο - επιλέξιμες δραστηριύτητες") αναφέρει ". το πρύγραμμα αφορά τη διατήρηση, το χαρακτηρισμύ, την αξιολύγηση και τη χρησιμοποίηση τιον φυτικά'™ και τα™ ζίοικιόν γενετικών πύριον που υπάρχουν σήμερα στην Ευρωπαϊκή Κοινύτητα και οι οποίοι κινδυνεύουν να χαθούν αν δεν ληφθούν ειδικά μέτρα. ". Η πρύταση αυτή μπορεί να ερμηνευθεί ιος απυκλείουσα οποιαδήποτε εργασία με υλικύ που είναι δυνητικά χρήσιμο στην ευριοπαϊκή γειοργία, αλλά το οποίο βρίσκεται μύνο εκτύς της Ευρώπης (π. χ. οι πρύγονοι τιον περισσότερα™ καλλιεργούμενα™ φυτών και εκτρεφύμενιον ζιόιον). Κατά την προετοιμασία του επύμενου πενταετούς προγράμματος (1999-2004), θα ήταν χρήσιμο να επανεξετασθεί η διατύπιοση τοι» προγράμματος δράσης προκειμένου να γίνει σαφές ύτι ο κανονισμύς δεν καλύπτει μύνο τους "ευριοπαϊκούς γενετικούς πύρους", αλλά επίσης και τα συγγενικά τους άγρια είδη. Β. 2. 2 Φυτικοί γενετικοί πόροι και διεθνές πλαίσιο Οι δράσεις που αναλήφθηκαν για τους φυτικούς και τους ζιοικούς γενετικούς πύρους στα κράτη μέλη κατά τη διάρκεια της εξεταζύμενης περιύδου εξαρτήθηκαν σε μεγάλο βαθμύ απύ τις προετοιμασίες της Διεθνούς Τεχνικής Συνδιάσκεψης της FAO για τους φυτικούς γενετικούς πύρους στον τομέα τιον τρόφιμα™ και της γειοργίας (Λειψία, Ιούνιος 1996· προπαρασκευαστική συνάντηση στην ευριοπαϊκή περιοχή της Νίτρα, Σλοβακία, Σεπτέμβριος 1995). Για τη συνάντηση στη Νίτρα, κάθε κράτος μέλος είχε προετοιμάσει διεξοδική μελέτη της εθνικής κατάστασης ύσον αφορά τους φυτικούς γενετικούς πύρους, τη διατήρηση και τη χρησιμοποίηση τους. Η Επιτροπή είχε καταρτίσει και διανείμει κατάλογο με τη νομοθεσία της Ευριοπαϊκής 'Ενωσης στον τομέα τιον φυτικών γενετικίον πύριον. Ο ακύλουθος απολογισμύς απορρέει σε μεγάλο βαθμύ απύ αυτές τις μελέτες και από τη σύνοψη που προετοιμάστηκε για τη συνάντηση της Νίτρα απύ τις υπηρεσίες του Διεθνούς Οργανισμού Φυτικών Γενετικά'™ Πύριον. Δύο διεθνείς διασκέψεις που πραγματοποιήθηκαν στο τέλος της εξεταζύμενης περιύδου επηρέασαν επίσης τις εθνικές δραστηριύτητες. Πρόκειται για την τρίτη διάσκεψη τιον μερών της Σύμβασης για τη Βιοποικιλύτητα, στην οποία εξετάστηκε η γειοργική βιοποικιλύτητα (Μπουένος Αιρες, Νοέμβριος 1996) και για τη συνδιάσκεψη "Η αγροτική Ευρώπη το έτος 2000: η ολοκληριομένη αγροτική ανάπτυξη, πολιτική πρύκληση ήσσονος σημασίας" (Cork, Νοέμβριος 1996), η οποία ανήγγειλε ένα πρύγραμμα αγροτικής ανάπτυξης με δέκα σημεία για την Ευριοπαϊκή Ένωση που αναφέρει ιδίιος στο σημείο 4 ύτι "Οι πολιτικές θα πρέπει να προιοθούν την αγροτική ανάπτυξη που ευνοεί την ποιύτητα και την θελκτικύτητα τιον αγροτικά'™ τοπίων στην Ευρώπη (φυσικοί πύροι, βιοποικιλύτητα και πολιτιστική ταυτύτητα)". Β ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ - // ΜΕΛΕΤΗ Β. 2 Το πλήρες κείμενο Ωστύσο, το γενικύ πλαίσιο τιον προαναφερόμενα™ έχει καθοριστεί απύ τη συνδιάσκεψη τιον Ηνιομένίον Εθνών για το Περιβάλλον και την Ανάπτυξη (UNCED), που πραγματοποιήθηκε στο Ρίο τον Ιούνιο του 1992. Αυτή η "διάσκεψη για τη γη" οδήγησε σε δύο δεσμευτικές συμβάσεις (τη Σύμβαση για τη Βιοποικιλύτητα και τη Σύμβαση για την Αλλαγή του Κλίματος), και σε τρία άλλα έγγραφα (Agenda 21, δήλιοση του Ρίο για το περιβάλλον και την ανάπτυξη, και συμφιονία σχετικά με τις αρχές που ισχύουν για τα δάση). Τα συμβαλλύμενα μέρη της Σύμβασης για τη Βιοποικιλύτητα (που περιλαμβάνουν ύλα τα κράτη μέλη, και την Επιτροπή) έχουν αναλάβει τη δέσμευση να διατηρήσουν τους εγχώριους γενετικούς πύρους τους, in situ και ex situ, ιόστε να ανταποκριθούν στις γενικές ανάγκες της ανάπτυξης. Αυτό απαιτεί τον προσδιορισμό τιον περιοχών διατήρησης in situ και, στην περίπτιοση τιον συλλογο'ιν ex situ, τη συνένωση και την ορθολογική τους οργάνιοση σε συλλογές αντιπροσιοπευτικές της διαθέσιμης εγχώριας βιυποικιλότητας συμπεριλαμβανόμενα™ άλλιον μυρφών ποικιλότητας με δυνητική σημασία για τη χώρα. Για πολλές συλλογές και ιδιαίτερα για εκείνες τιον ινστιτούτο™ βελτκοσης ποικιλία'™ στα κράτη μέλη, αυτύ σημαίνει ύτι θα πρέπει να καθορίσουν πρυτεραιύτητες διατήρησης μακρυπρύθεσμα και να εξετάσουν τη διατήρηση φυτικών γενετικίον πύριον in situ, τύσο σε φυσικά ενδιαιτήματα σε άγρια κατάσταση ύσο και μέσιο της καλλιέργειας στο ίδιο το αγρύκτημα, σε κήπους και οπιυρώνες. Αυτύ προστίθεται στο παραδοσιακύ στύχο τιον συλλογών αι»τών, ο οποίος συνίσταται στην στήριξη τιον στύχιον της βελτίιοσης ποικιλία'™. Έτσι, για να εξασφαλιστεί ότι η νέα κατάσταση που καθιερώνεται απύ τη Σύμβαση για τη Βιοποικιλύτητα συντονίζεται πλήρως στα κράτη μέλη, θα ήταν σκόπιμο να συναντώμαι οι διατηρητές συλλογών στα κράτη μέλη για να εξετάζουν απύ κοινού με ποιον τρόπο θα τηρηθούν καλύτερα οι νέες διεθνείς αυτές προτεραιότητες. Η τέταρτη Διεθνής Τεχνική Συνδιάσκεψη της FAO για τους φυτικούς γενετικούς πύρους (Λειψία, Γερμανία, 14-23 Ιουνίου 1996) συνέταξε την "Δήλιοση της Λειψίας", αποφάσισε τη δημοσίευση μιας "έκθεσης σχετικά με την κατάσταση τιον φυτικών γενετικών πύριον παγκοσμίιος για τα τρόφιμα και τη γειοργία", και ενέκρινε ένα "παγκύσμιο πρύγραμμα δράσης σχετικά με τους φυτικούς γενετικούς πύρους για τα τρύφιμα και τη γειοργία". Το πρύγραμμα αυτύ περιλαμβάνει μία σειρά συστάσειον για δραστηριότητες με προτεραιότητα που διαρθρώνονται γύριο από τέσσερα τμήματα: • διατήρηση και ανάπτυξη in situ, • διατήρηση ex situ, • χρησιμοποίηση τιον φυτικά'™ γενετικά'™ πύριον • θεσμοί και ανάπτυξη ικανότητα™. Το πρύγραμμα αυτύ θα εφαρμοστεί ξεχιοριστά απύ κάθε κράτος μέλος. Όπιος αναφέρεται κατιοτέριο, τα κράτη μέλη έχουν ενεργώς δραστηριοποιηθεί σε ύλες τις προαναφερύμενες δραστηριύτητες. Λαμβάνοντας υπόψη τη σημασία του Παγκόσμιου Προγράμματος Δράσης και τις δεσμεύσεις που αναλήφθηκαν στη Λειψία από τα κράτη μέλη, θα πρέπει η εφαρμογή του διαρκώς για εξέταση και συζήτηση στην προγράμματος στα κράτη μέλη να συμπεριλαμβάνεται ημερήσια διάταξη των συνεδριάσεων της Επιτροπής για τους Γενετικούς Πόρους στη Γεωργία. Ένα απύ τα πρώτα στάδια για την τήρηση τα™ διεθνών δεσμεύσεων που αναλήφθηκαν στο πλαίσιο της Σύμβασης για τη Βιοποικιλύτητα και του Παγκύσμιου Προγράμματος Δράσης, συνίσταται στον καθορισμό, την ορθολογική οργάνιοση και τη συνένωση τιον εθνικών συλλογών. Η διαδικασία αυτή έχει ξεκινήσει σε πολλά κράτη μέλη. Υπάρχουν ακόμη αρκετές ελλείψεις στις εθνικές καταγραφές της βιοποικιλύτητας, τύσο της βιοποικιλύτητας στη χώρα (in situ) ύσο και εκείνης στις εθνικές συλλογές (ex situ). Β. 2 Το πλήρες κείμενο Β ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ - // ΜΕΛ ΕΤΗ Αυτές οι καταγραφές είναι χρήσιμες για αποτελεσματικά και ολιγοδάπανα προγράμματα διατήρησης, και εντάσσονται στις υποχρεώσεις που προβλέπονται απύ τη Σύμβαση και την Agenda 21. Η αποκεντριομενη ή κατανεμημένη βάση δεδομένα™ προσφέρει γενική πρύσβαση με αποκεντριομενη συντήρηση, και επιτρέπει την επίλυση τιον συνήθιον προβλήματα™ το™ συγκεντριοτικιόν βάσειον δεδομένα™ (κύστος συλλογής, αλληλεπικαλύψεις τιον προσπάθεια'™). Για το λύγο αυτύ, στο πλαίσιο του καθορισμού, της ορθολογικής οργάνιοσης και της συνένιοσης τιον εθνικιον σύλλογο'™ στα κράτη μέλη, είναι καιρύς να εξεταστεί εάν η τεχνολογία τιον πληροφορία'™ που αναπτύχθηκε για το World Wide Web μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τη δημιουργία ενύς ολοκληριομένου συστήματος κατανεμημένο™ βάσειον δεδομένα™ ευρείας πρύσβασης για τους φυτικούς γενετικούς πύρους στην Ευρώπη. Τα βασικά θέματα που πρέπει να ληφθούν υπύψη για την υλοποίηση αυτού του δυναμικού είναι η ανάπτυξη πρότυπα™ ύσον αφορά τα δεδομένα, και η καθιέριοση διαδικασία'™ ελέγχου της ποιύτητας. Η Σύμβαση για τη Βιοποικιλύτητα επέβαλε την επανεξέταση της συμφίονίας ύσον αφορά την πρύσβαση στους γενετικούς πύρους. Προς το παρύν διεξάγονται διαπραγματεύσεις στο πλαίσιο της επιτροπής της FAO για τους γενετικούς πύρους. Τα κράτη μέλη αναγνιορίζουν ύτι οι συμφιονίες πρύσβασης που συμφίονήθηκαν και εφαρμύζονται κατά καθολικά τρύπο είναι ουσιώδους σημασίας για την αποτελεσματική διατήρηση και την αειφύρο χρησιμοποίηση τιον φυτικά™ γενετικίον πύρα™ στη γεωργία. Εάν δεν διατηρηθεί η έντονη ευριοπαϊκή παρουσία σε ύλα τα φόρουμ στα οποία διαπραγματεύονται οι διεθνείς συμφιονίες πρύσβασης, υπάρχει πραγματικύς κίνδυνος να χάσουν οι γενετικοί πόροι που διατηρούνται στην Ευρώπη τη χρησιμότητα τους όχι μόνο στην Ευρώπη αλλά και παγκοσμίίος. Β. 2. 3 Φυτικοί γενετικοί πόροι: Διεθνείς εταιρικές σχέσεις Πριν τη θέσπιση του κανονισμού αριθ. 1467/94, πολλοί απύ τους εμπειρογνώμονες για τους φυτικούς γενετικούς πύρους στα κράτη μέλη είχαν συνηθίσει να συνεργάζονται μεταξύ τους σε διμερές επίπεδο και στα διεθνή φόρουμ όπιος στο Nordic Gene Bank, ESCÔRENA, EUFOR-GEN, WANA-NET και ECP/GR. Κατά τη δεκαετία του 80, η Επιτροπή εργάστηκε με το ECP/GR (Ευριοπαϊκύ Πρύγραμμα Συνεργασίας για τα δίκτυα γενετικά'™ πύριον τιον καλλιεργούμενα™ φυτών) με σκοπύ να διευκολυνθεί η περιφερειακή συνεργασία εμπειρογνίομυνίον στον τομέα αυτύ. Ως αποτέλεσμα αυτής της εργασίας εκδύθηκαν ορισμένες κοινές δημοσιεύσεις της Επιτροπής και του IBPGR (Διεθνές Συμβούλιο για τους Φυτικούς Γενετικούς Πύρους) σχετικά με τα πράτυπα περιγραφής τα™ φυτών. Η '. 'δικτύίοση" του IBPGR εξελίχθηκε σε μία σειρά πριοτοβουλιών συνεργασίας κατά τη διάρκεια της προαναφερύμενης περιύδου. Το 1994, το ECP/GR ξεκίνησε την πέμπτη πενταετή του περίοδο και περιλαμβάνει επτά ομάδες εργασίας (Allium, Avenu, Κριθή, Brassica, ζιοοτροφές, ροδιδή και ύσπρια). Εξετάζεται η δημιουργία και άλλα™ ομάδιον εργασίας (ιδίίος για το σιτάρι και το Malus). Οι δραστηριύτητες του ECP/GR αντιστοιχούν στις "συντονισμένες ενέργειες" της Επιτροπής, και το ECP/GR δεν διαθέτει άλλα κονδύλια για νέες εργασίες. Ωστύσυ, οι δραστηριύτητες που αναπτύχθηκαν στο πλαίσιο του ECP/GR επέτρεψαν σε ευριοπαϊκές συμπράξεις να υποβάλλουν με επιτυχία αιτήσεις για χρηματοδότηση δραστηριότητα™ διατήρησης στο πλαίσιο του κανονισμού αριθ. 1467/94 (Allium, ροδιδή) και ερευνητικών δραστηριότητα™ στο πλαίσιο του προγράμματος FAIR (Brassica, όσπρια). Το Ευριοπαϊκύ Σύστημα Δικτύιον Συνεργασίας για την Έρευνα στη Γειοργία (ESCORENA) συγκροτήθηκε απύ την FAO το 1974 έπειτα απύ σύσταση της Ευρα)παϊκής Επιτροπής για τη Γεωργία (1972). Στο πλαίσιο αυτού του προγράμματος, λειτουργούν σήμερα 10 δίκτυα για συγκεκριμένες καλλιέργειες και τρεις ερευνητικές ομάδες ad hoc που ασχολούνται σε διαφορετικά βαθμύ με τα προβλήματα που αφορούν τους γενετικούς πύρους. Μία σύμπραξη του ESCORENA κατάρτισε σχέδιο για τους γενετικούς πύρους της ελιάς το οποίο στη συνέχεια υποβλήθηκε και επιλέχθηκε στο πλαίσιο της δεύτερης πρύσκλησης υποβολής προτάσειον (βλέπε κεφάλαιο Α. 2. 7 ανωτέρω, σελίδα ix). Β ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ - Η ΜΕΛΕΤΗ Β. 2 Το πλήρες κείμενο Το Ευριοπαϊκύ Πρύγραμμα για τους Δασικούς Γενετικούς Πύρους (EUFORGEN) συγκροτήθηκε το 1994 έπειτα απύ σύσταση της Υπουργικής Συνδιάσκεψης για την προστασία τιον δασών της Ευρώπης που πραγματοποιήθηκε στο Ελσίνσκι το 1993. Τα κυριύτερα καθήκοντα του EUFORGEN είναι να συντονίσει και να προιοθήσει τη διατήρηση in situ και ex situ τιον γενετικίον πύριον τιον δασιόν στην Ευρώπη, καθώς και η ανταλλαγή πραγματογνιομοσύνης και πληροφορία'™. Το πρύγραμμα συντονίζεται απύ το IPGRI (Διεθνές Ινστιτούτο τιον Φυτικών Γενετικά'™ Πύριον) σε στενή συνεργασία με την Διεύθυνση για τα Δάση της FAO. Δημιουργήθηκαν πρότυπα πειραματικά δίκτυα για την Picea abies, την Quercus suber, την Populus nigra και τα ανώτερα πυκνύφυλλα δένδρα. Λαμβάνοντας υπύψη τις δραστηριύτητες τιον ευριοπαίιον εμπειρογνίομυνίον για τους η γενετικούς πύρους στο πλαίσιο του ESCORENA, EUFORGEN κλπ. , κρίνεται σκύπιμο επιφορτισμένη ομάδα με τη διαχείριση του κανονισμού αριθ. 1467/94 να διατηρεί τακτικές επαφές με τους ομολόγους της σε άλλα διεθνή προγράμματα προκειμένου να επιτευχθεί η μεγαλύτερη δυνατή συνεργεία και προστιθέμενη αξία. Ιδιαίτερη προσπάθεια θα πρέπει να καταβληθεί για την έναρξη •δραστηριότητα™ στο πλαίσιο του πρυαναφερύμενυυ κανονισμού με σκοπύ την κάλυψη τομέα™ με προοπτικές οι οποίοι έχουν αμεληθεί σε άλλα διεθνή φύρυυμ, ύπιος οι μικρές καλλιέργειες και τα βιομηχανικά φυτά. Πρέπει επίσης να καλυφθούν ορισμένα άλλα τομεακά θέματα που έχουν παραμεληθεί, όπιος η διευκόλυνση του διαλόγου μεταξύ τιον όιατηρητών φυτικών συλλογών και εκείνιον που τις χρησιμοποιούν. Β. 2. 4 Φυτικοί γενετικοί πόροι: συνεργασία σε εθνικό επίπεδο ορίζει ύτι οι συμβαλλύμενες χώρες πρέπει να αναπτύξουν Η Σύμβαση για τη Βιοποικιλύτητα την αναγκαία νομοθεσία και πολιτική για τη διατήρηση, την αειφύρο χρησιμοποίηση και την πρύσβαση (Ιούνιος στους φυτικούς γενετικούς πύρους σε διεθνές και εθνικό επίπεδο. Στη Δήλιοση της Λειψίας 1992) τα κράτη μέλη ανέλαβαν να καταρτίσουν εθνικά προγράμματα για τους φυτικούς γενετικούς πύρους στη γειοργία. Τα προγράμματα αυτά θα περιλαμβάνουν ύλους τους σχετικούς εταίρους απύ διαφορετικά αρμύδια υπουργεία, ερευνητικά ιδιωτικούς εταίρους και ΜΚΟ. Τα εθνικά προγράμματα θα χρειαστούν μια κατάλληλη νομική βάση, ένα κατάλληλο πλαίσιο και μηχανισμύ συντονισμού προκειμένου να αποφευχθούν οι αλληλεπικαλύψεις των προσπαθειών, να χρησιμοποιηθούν με τον καλύτερο δυνατό τρύπο οι διαθέσιμοι πύροι και να διευκολυνθεί η συμμετοχή στις εργασίες διεθνούς συνεργασίας. Απαιτείται συντονισμός και η ανάπτυξη δεσμών σε ευρωπαϊκύ επίπεδο προκειμένου να μπορέσουν τα κράτη μέλη να εξασφαλίσουν ύτι τα εθνικά προγράμματα χρησιμοποιούν με τον καλύτερο δυνατό τρόπο τους διαθέσιμους οικονομικούς και διοικητικούς πύρους. ινστιτούτα, πανεπιστήμια, Πολλές μη κυβερνητικές οργανώσεις (ΜΚΟ) συμμετέχουν ενεργά στη διατήρηση και την αειφύρο χρησιμοποίηση τιον φυτικών γενετικά'™ πύρα™. Όλο και περισσύτερο, οι δημύσιες διοικήσεις και υπηρεσίες συμπράττουν με τις ΜΚΟ για την υλοποίηση εθνικιον προγράμματα™. Ο μη θεσμοθετημένος τομέας, συμπεριλαμβανόμενα™ τιον ΜΚΟ, οι γεωργικές ενώσεις και διάφορες άλλες οργανώσεις μπορούν επίσης να διαδραματίσουν σημαντικά, και συχνά συμπληριοματικύ ρύλο στη διατήρηση και την αειφύρο χρήση τιον φυτικά'™ γενετικά'™ πύριον. Οι σύνδεσμοι μεταξύ του επίσημου και του μη θεσμοθετημένου τομέα πρέπει να ενθαρρυνθούν. Οι βελτκοτές φυτών, οι ειδικοί της φυσιολογίας τιον φυτών, οι βιοχημικοί και άλλοι χρήστες των φυτοβλαστοπλασμάτιον διαδραματίζουν σημαντικά ρύλο στη διαδικασία της διατήρησης, αλλά και της χρησιμοποίησης τιον φυτικών γενετικίον πύριον. Η συνεργασία μεταξύ των τραπεζών γονιδίων και των δυνητικών χρηστών τους πρέπει να αναπτυχθεί περαιτέρω, έτσι ιόστε να επωφεληθούν απύ τις διάφορες συνεισφορές των επιστημύνων, των γεωργών και των καταναλωτών. Β. 2 Το πλήρες κείμενο Β ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ - Η ΜΕΛΕΤΗ Β. 2. 5 Φυτικοί γενετικοί πόροι: Διατήρηση in situ Όλα τα κράτη μέλη έχουν λάβει μέτρα για να προστατεύσουν συγκεκριμένα ενδιαιτήματα και συγκεκριμένα είδη. Αυτό καθιστά δυνατή τη διατήρηση τιον οικοσυστήματα™ και τιον ειδιόν. Όλα τα κράτη μέλη διαθέτουν νομοθεσία που προστατεύει δασικές ζώνες, άλλους χώρους φυσικής βλάστησης και συγκεκριμένα ενδιαιτήματα. Τα περισσότερα κράτη μέλη έχουν μελετήσει και προσδιορίσει τα αυτόχθονα είδη που απειλούνται με εξαφάνιση, έχουν καταρτίσει "κόκκινους καταλόγους" και έχουν λάβει μέτρα που αποσκοπούν στην προστασία αυτιόν τιον ειδιόν και τιον ενδιαιτήματα™ στα οποία αναπτύσσονται. Με τον τρύπο αυτύ, τα δασικά είδη προστατεύονται σχετικά καλά. Λιγύτερη προσοχή έχει δοθεί στη διατήρηση in situ και επιτύπου στη γειοργική εκμετάλλευση τιον φυτικών γενετικών πύριον για τα τρύφιμα και τη γειοργία (PGRFA). Μύνο λίγες χώρες έχουν μελετήσει ειδικότερα την κατάσταση τιον άγρια™ ειδιόν που συγγενεύουν με τα καλλιεργούμενα φυτά^. Είναι πιθανό να αποφασίσουν οι χώρες να οριοθετήσουν προστατευόμενες ζώνες μύνο για τη διατήρηση in situ φυτικών γενετικίον πύριον για τα τρύφιμα και τη γειοργία. Είναι αναγκαίο να αναπτυχθούν κατάλληλες μεθοδολογίες για τη διατήρηση in situ, την τεκμηρίιοση και τη χρησιμοποίηση φυτικών γειοργικιόν ειδιόν ιόστε να αξιοποιηθεί πλήριος η κίνηση προς τη διατήρηση in situ. Κατά τη διάρκεια της εξεταζύμενης περιύδου, το ενδιαφέρον της κοινής γνώμης στρεφόταν όλο και περισσύτερο στην "οικολογική" γειοργία με τη χρησιμοποίηση πιο ολοκληριομένιον συστήματα™ βιολογικής παραγιογής. Αναφέρεται συχνά ύτι τα ιθαγενή φυτά και οι παλιές ποικιλίες προσαρμύζυνται καλύτερα στις λιγύτερες εισροές, την αειφύρο και την ευνοϊκύτερη για το περιβάλλον γειοργική παραγιογή. Για να υπάρξει αποτελεσματική ανταπύκριση προς το συμφέρον του κοινού και της αγοράς, πρέπει να αξιολογηθούν οι παλιές και οι νέες ποικιλίες ιόστε να επαληθευθεί η δηλούμενη προσαρμοστικύτητα τιον παλιιόν ποικιλιών. Στη συνέχεια, μπορεί να χρειασθεί η λήψη μέτριον για την αξιοποίηση και συνεπώς τη διατήρηση ιθαγενών φυτών και παλιιόν ποικιλία'™ in situ στη γειοργική εκμετάλλευση. Οι μη κυβερνητικές οργανώσεις δραστηριοποιούνται ενεργά για την προώθηση της διατήρησης και της χρησιμοποίησης τιον τοπικών καλλιεργούμενων φυτών και ποικιλιών. Σε πολλά κράτη" μέλη υπάρχουν γειοργικά λαογραφικά μουσεία τα οποία διαδραματίζουν σημαντικά ρύλο στη διατήρηση και τη διάθεση ιθαγενών φυτών και παλιών ποικιλιών. Απαιτείται η παροχή μεγαλύτερης στήριξης προκειμένου να εξασφαλισθεί ύτι οι γνώσεις που διαθέτουν τα γεωργικά λαογραφικά μουσεΐα'και άλλοι διατηρητές in situ θα συμπεριλαμβάνονται σε σχέδια του "1467/94". Β. 2. 6 Φυτικοί γενετικοί πόροι: Διατήρηση ex situ Η διατήρηση ex situ είναι συνήθιος ο καλύτερος, και συχνά ο μόνος, τρόπος με τον οποίο μπορεί να εξασφαλισθεί μακροπρόθεσμα η επιβίιοση συγκεκριμένα™ βλαστοπλασμάτιον. Δεν υπάρχει αμφιβολία ύτι πολλές παλιές ποικιλίες εξαφανίζονται απύ τις γειοργικές εκμεταλλεύσεις. Για παράδειγμα, η Ιταλία ανέφερε στη Συνδιάσκεδη της Νίτρας ύτι απύ τις 41 γεωργικές εκμεταλλεύσεις που καλλιεργούσαν ιθαγενείς ποικιλίες οσπρίιον για ζιοοτροφές στη δεκαετία του 70, μύνο μία συνεχίζει σήμερα αυτή τη δραστηριότητα. Στα είδη που αναφέρονται ότι απειλούνται με διάβριοση συμπεριλαμβάνονται καλλιεργούμενα φυτά (π. χ. φακές, ρεβύθια) και είδη που εμφανίζονται με φυσικά τρύπο ^//. Artemisia granatensis, Satureja spp. , Thymus spp, Beta maritima, Sideritis spp, Origanum lanata, Astragalus dasynthus, Calamintha nepeta). To περισσύτερο υλικύ σπύριον προς σπορά που έχει εξαφανιστεί απύ τις γεωργικές εκμεταλλεύσεις έχει συλλεχθεί σε συλλογές ex situ. Πρέπει να μεριμνάται η ασφάλεια του αποθηκευμένου υλικού μακροπρύθεσμα. spp. , Nepeta cataria, Digitalis Ακολουθεί κατάλογος τιον βασικών συλλογών ex situ για καλλιεργούμενα σιτηρά στην Ευριόπη οι οποίες αποτελούν αντικείμενο συμφιονίας με το IPGRI (άλλοτε IBPGR) για τη διατήρηση μακροπρύθεσμα τιον αποθεμάτιον γονιδίων: 2 Βλέπε "Κατάλογος άγριιον ποικιλία'™ συγγενικά'™ με τα καλλιεργούμενα αυτύχθονα φυτά της Ευρώπης", του Vernon Η. Hey wood και Daniel Zohary, δημοσιεύτηκε στη Flora Mediterranea, 5 τύμοι, σελίδες 377-415. Β ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ - Η ΜΕΛΕΤΗ Β. 2 Το πλήρες κείμενο Βέλγιο Εθνικύς Βοτανικύς Κήπος του Βελγίου, Meise, άγριες ποικιλίες του Phaseolus spp, άγριες ποικιλία του Vigna spp. Γαλλία INRA CIRAD, Κορσική, Citrus και συγγενικά είδη - σε περιφερειακά επίπεδο: Αφρική + Μεσύγειος (τοπική τράπεζα γονιδίιον) Γαλλία CIRAD -CA Monpellier, Sossypium spp. Γερμανία Institut far Pflanzen - zuechtung und Kultur-pflanzenforschung, Gatersleben, Lycopersicon spp, Lupinus spp. Γερμανία Institut for Pflanzenbau (FAL), Braunschweig - Voelkenode-Avena spp. Beta spp, Brassica carinata, B. campestris, B. juncea, B. napus, Sinapis spp. , Phaseolus spp. Ελλάδα, Τράπεζα Γονιδίιον της Ελλάδας, Θεσσαλονίκη, Brassica, Nicotiana, Beta spp. Ιταλία, Ινστιτούτο Βλαστοπλασμάτιον (CNR), Μπάρι, σιτηρά Κάτιο Χιόρες, Κέντρο Γενετικά'™ Πύριον (CGN), Wageningen Lettuce, Allium cepa, A ampeloprasum, Wild Allium spp, Capsicum spp, Brassica olecacea, Solanum melongena. Πορτογαλία, Τράπεζα Γονιδίιον της Πορτογαλίας, Braga, αραβύσιτος Ισπανία, Πολυτεχνείο της Μαδρίτης, άγρια είδη συγγενικά με τα σταυρανθή Ισπανία ΙΝΙΑ, Μαδρίτη, Citrus και άγρια είδη του Cucimis spp, Citrullus spp. Σουηδία, Nordic Gene Bank (NGB), Alnarp, Pisum spp. , Hordeum spp, Avena spp, Secale spp, Beta spp. Ηνιομένο Βασίλειο, Βασιλικύς Βοτανικύς Κήπος (RBG), Kew, Trifolium spp], Genchrus spp. , Digitaria spp. , Lotononis spp. Ηνιομένο Βασίλειο, Horticulture Research International (HRI), Wellesbourne, Carrot, Brassica oleracea, B. campestris, B. juncea, B. napus, Raphanus spp. , Allium spp. , Beta spp. Γενικά, είναι δύσκολο να εκτιμηθεί ο βαθμύς ασφαλούς αναπαραγιογής τιον συλλογών στην Ευρώπη. Το περισσότερο υλικύ, ιδίως σε ορισμένες συλλογές της ανατολικής Ευριόπης, συνίσταται σε προηγμένες καλλιεργούμενες ποικιλίες που υπάρχουν σε πολλές τράπεζες γονιδίιον. Ωστύσο, μύνο μερικά προγράμματα έχουν επιτρέψει μέχρι σήμερα τον εντοπισμύ σπάνιου υλικού και την εξασφάλιση της ασφαλούς αναπαραγιογής. Αυτύ σημαίνει ύτι ορισμένα σημαντικά αποκτήματα διατρέχουν κινδύνους. Η ορθολογική οργάνιοση και η ασφαλής αναπαραγα)γή είναι θέματα πρυτεοαιύτητας (Επιπλέον, πρύκειται για ουσιώδεις απαιτήσεις που αφορούν ύλα τα σχέδια του 1467/94). Υπάρχουν ορισμένοι φύβοι σχετικά με την τύχη του υλικού βλαστοπλασμάτιον που δεν παρουσιάζουν πλέον άμεσο ενδιαφέρον για τους βελτκοτές. Υπάρχει κίνδυνος το υλικύ που δεν έχει άμεση ζήτηση να παραμεληθεί απύ τους διατηρητές. Κρίνεται αναγκαία η ανάπτυξη μιας πιο συντονισμένης προσέγγισης στον τομέα αυτύ, πράγμα που αποτελεί τμήμα τιον απαιτήσειον για κάθε σχέδιο του "1467/94". Το υλικύ που είναι ευκύλιυς διαθέσιμο αλλού δεν χρειάζεται να διατηρείται. Πρέπει να αναπτυχθούν και να εφαρμοστούν μεθοδολογίες και συμφιονίες που θα επιτρέψουν τον εντοπισμύ και την εξάλειψη τιον διπλών αποκτήματα™. Ορισμένοι διατηρητές έχουν εντοπίσει σημαντικές Β. 2 Το πλήρες κείμενο Β ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ - Η ΜΕ Α ΕΤΗ ελλείψεις στις συλλογές τους και αναφέρουν ύτι πρέπει να επαναλάβουν τη συλλογή. Η πιο ορθή διαχείριση απαιτεί να καταγράφεται το ήδη συλλεγμένο υλικύ πριν συνεχιστεί περαιτέριο η συλλογή. Προκειμένου να επαληθευτεί ύτι οι φαινομενικές "ελλείψεις" τιον συλλογών είναι πραγματικές και σημαντικές, πρέπει να βελτιιοθούν οι δοκιμές σχετικά με την καταγιογή και τη συγγένεια των στοιχεία™ που συλλέγονται. Σημειώνεται ύτι κάθε συλλογή πρέπει να τηρεί τις διεθνείς υποχρώσεις που επιβάλλονται από τη Σύμβαση για τη Βιοποικιλύτητα. Αυτύ είναι ιδιαίτερα σημαντικό στην περίπτιοση που οι συλλεγύμενοι γενετικοί πύροι μπορούν να εξαχθούν απύ τη χώρα καταγιογής. Πολλά κράτη μέλη αναγνωρίζουν την ανάγκη περιορισμού του μεγέθους τα™ εθνικιον συλλυγιόν είτε μέσα) της συγκέντριοσής τους σε μία συλλογή "πυρήνα", είτε μέσα) του περιορισμού της συλλογής σε αυτύχθονα βλαστοπλάσματα που παρουσιάζουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τη χώρα. Ορισμένα απύ τα διατηρούμενα βλαστοπλάσματα μπορεί να διατρέχουν κίνδυνο εξαιτίας της χαμηλής βιιοσιμύτητας. Ο κανονισμύς αριθ. 1467/94 περιλαμβάνει την αναπαραγιογή του υλικού στις επιλέξιμες δαπάνες τιον συγχρηματοδοτούμενο™ ενεργειών. Απύ την αποκτηθείσα πείρα στα κράτη μέλη προκύπτει ύτι είναι αναγκαίο να βελτιιοθούν περαιτέριο οι μεθολογίες ανανέιοσης τιον βλαστοπλασμάτιον χιορίς να παραβιάζεται η γενετική ακεραιύτητα τιον νέιον αποκτήματα™, ιδίιος για τα αλλύγαμα είδη. Β. 2. 7 Φυτικοί γενετικοί πόροι: Χαρακτηρισμός Ο χαρακτηρισμύς και η αξιολύγηση είναι ουσιώδης γιατί επαυξάνουν την άμεση χρησιμύτητα τιον πύριον. Οι εργασίες α\»τές απαιτούν πολλές εισροές. Πρέπει να αναπτυχθεί η χρησιμοποίηση ταχύτερων και λιγύτερο δαπανηρά'™ εργαλεία™ αξιολύγησης με τη χρησιμοποίηση βιοχημικά'™ και μοριακιόν τεχνικά'™ χαρακτηρισμού τιον βλαστοπλασμάτιον. Ενδεχομένιος θα πρέπει να αναπτυχθεί και να παρασχεθεί κατάρτιση στις νέες αυτές σύγχρονες τεχνικές. Οι δυνητικοί χρήστες τιον συλλυγιόν βλαστοπλάσματα™ πρέπει να μπορούν να βρίσκουν τα ζητούμενα δεδομένα. Προς το παράν, ελάχιστες συλλογές διαθέτουν σύστημα πλήρους και ευπαρουσίαστης τεκμηρίιοσης, αλλά με την ανάπτυξη τιον τεχνικά'™ συμβούλευσης του Internet και του World Wide Web, τα αναγκαία εργαλεία καθίστανται διαθέσιμα. Φαίνεται ύτι σχεδύν κάθε συλλογή βλαστοπλασμάτιον διαθέτει το δικά της σύστημα αποθήκευσης τιον αποτελέσματα™ του χαρακτηρισμού. Ορισμένοι προτείνουν την εναρμύνιση τιον συστημάτιον τεκμηρίιοσης σε εθνικά και σε κυινοτικύ επίπεδο. Εντούτοις, ύπιος αναφέρθηκε παραπάνιο, φαίνεται λιγύτερο δαπανηρή η υιοθέτηση ενύς μοντέλου τεκμηρίιοσης κατανεμημένου και απυκεντριομένου το οποίο παρέχει γενική πρύσβαση με αποκεντριομενη συντήρηση και χωρίς αλληλεπικαλύψεις τιον προσπάθεια'™. Τα βασικά στοιχεία της υλοποίησης αυτού του δυναμικού είναι η ανάπτυξη πρότυπο™ ύσον αφορά τα δεδομένα και η καθιέριυση διαδικασιών ποιοτικού ελέγχου. Λαμβάνοντας ι»πύψη ύτι ύλες οι βάσεις δεδομένο™ που χρησιμοποιούνται στα σχέδια του 1467/94 πρέπει να μπορούν να ανταλλάσουν δεδομένα μπορεί να κριθεί αναγκαία, προςάφελος της ευριοπαϊκής αλληλεγγύης, η εργασία πάνιο στα πρύτυπα για τα δεδομένα. Β. 2. 8 Φυτικοί γενετικοί πόροι: Χρησιμοποίηση Καμία χώρα δεν είναι αυτάρκης στον τομέα τιον φυτικών γενετικών πόρων ούτε μπορεί να συσσιορεύσει τους πύρους που θα καλύπτουν ύλες της τις ανάγκες. Αυτύ σημαίνει ύτι οι εμπειρυγνιόμονες τιον κρατά'™ μελών πρέπει να συνεργάζονται σε τοπικά, περιφερειακύ και διεθνές επίπεδο. Στο πλαίσιο κάθε συνεργασίας μεταξύ τιον κρατών μελών, πρέπει να τηρούνται επιμελώς οι κανύνες απυμύνιοσης για την ασφαλή διακίνηση τιον βλαστοπλασμάτιον. Το επίπεδο χρησιμοποίησης τα™ αποθηκευμένα™ φυτικό'™ γενετικά'™ πύριον στις τράπεζες γονιδίιον είναι δύσκολο να εκτιμηθεί. Γενικά, υπάρχουν ελλείψεις ύσον αφορά την παλινδρομική τεκμηρίίοση σχετικά με με την τελική χρήση του διανεμημένου υλικού. Οι διαχειριστές τραπεζών γονίδια™ πρέπει Β ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ - Η ΜΕΛΕΤΗ Β. 2 Το πλήρες κείμενο να στηριχθούν προκειμένου να συλλέγουν στοιχεία απύ τους χρήστες τιον συλλογιόν τους. Το κύστος αυτύ είναι επιλέξιμο στο πλαίσιο τιον σχεδία™ 1467/94. Για την ανάπτυξη ειδιόν που εξαρτιόνται λιγύτερο απύ τα χημικά προϊόντα, οι βελτκοτές φυτών επιδκόκουν την ανάπτυξη ανθεκτικότητας σε αβιοτικούς παράγυντεςν (π. χ. ξηρασία, κρύο) ανθεκτικύτητα σε βιοτικούς παράγοντες (π. χ. ασθένειες, παράσιτα), καθώς και την ανάπτυξη πυιοτικιόν χαρακτηριστικά'™ και την καλύτερη χρησιμοποίηση τιον εισροών χωρίς να επηρεάζεται το εισύδημα. Υπάρχει ύλυ και μεγαλύτερη ζήτηση για τη διεύρυνση της επιλογής τιον ποικιλία'™ γειοργικιόν και αγροτικά'™ προϊύντιον, τιον οποία™ η ποικιλύτητα ύσον αφορά τη γεύση, το χρώμα, τη θρεπτική αξία και τον πρώιμο/όψιμο χαρακτήρα εκτιμάται σε μεγάλο βαθμύ απύ την αγορά. Τα χαρακτηριστικά που αναζητούν οι καταναλιοτές μπορούν να βρεθούν στις συλλογές βλαστοπλασμάτιον- θα πρέπει λοιπύν να καταστεί η αναζήτηση αυτή ύσο το δυνατύν ταχύτερη και αποτελεσματικύτερη. •Τα τελευταία χρύνια παρατηρήθηκε η ανάπτυξη ταχύτατο™ χημικών μεθύδιον μέτρησης τιον γενετικίον χαρακτηριστικά'™ καθώς και βιομετρικά'™ μεθύδιον επεξεργασίας τα™ δεδομένα™ που έχουν συγκεντριοθεί. Ο υπολογισμός της "γενετικής απόστασης" μεταξύ τιον αποκτήματα™ μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τον εντοπισμό ενύς υποσυνύλου, ή "πυρήνα", ο οποίος περιλαμβάνει ένα μεγάλο μέρος της συνολικής ποικιλύτητας ύλιον τιον αποκτήματα™. Στη συνέχεια είναι δυνατύν να χαρακτηρισθεί και να αξιολογηθεί η συλλογή "πυρήνας", γνιορίζοντας ύτι το μεγαλύτερο μέρος της ποικιλύτητας έχει αποτελέσει αντικείμενο δειγματοληψίας. Η συγκρύτηση παρεμφερών συλλογιόν είναι ένα απύ τα μέσα απλούστευσης της πρύσβασης στην ευρεία ποικιλύτητα τιον συλλογιόν. Αυτή η (αποτελεσματική απύ άποψη κύστους προσέγγιση για την τεκμηρίιοση τα™ συλλογιόν εφαρμύζεται σε ορισμένα κέντρα. Πρέπει να αξιολογηθούν στην πράξη τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα της προσέγγισης για τις συλλογές"πυρήνες". Η παροχή κατάρτισης για την προσέγγιση αυτή θα είναι ενδεχομένιος αναγκαία. το Φαίνεται ύτι ενδιαφέρον της κοινής γνώμης αυξάνεται για τις λιγύτερο χρησιμοποιούμενες καλλιέργειες. Ωστύσο, είναι δύσκολο να αξιολογηθεί η σημασία και η σταθερύτητα της αγοράς για κάθε νέο προϊόν τιον μικρών καλλιεργειών. Προκειμένου να ενθαρρυνθεί η αειφύρος χρησιμοποίηση τιον γενετικών πύριον, και να προσδιοριστεί το δυναμικύ της αγοράς, το κύστος και τα πλεονεκτήματα, πρέπει να μελετηθούν οι οικονομικές και εμπορικές πτυχές τιον γενετικίον πύρα™. Β. 2. 9 Ζωικοί γενετικοί πόροι στη γεωργία: Επισκόπηση] Όπιος προκύπτει απύ πολλές πρύσφατες μελέτες, τα ζιόα παρουσιάζουν εγγενώς μικρύτερη ποικιλότητα απύ τα φυτά. Οι δραστηριύτητες διατήρησης για τα ζιόα είναι περισσύτερο χρονοβόρες απ'ύ,τι για τα φυτά. Γενικά, οι διατηρητές έχουν αποδώσει λιγότερη σημασία στους γενετικούς πόρυιις τιον εκτρεφομενίον ζώιον απ'ύ,τι στους πύρους τιον γειοργικιόν φυτών. Για το λύγο αυτύ, τα θέματα διαχείρισης τιον γενετικά'™ πύριον παρουσιάζονται πολύ διαφορετικά για τα ζιόα ή τα φυτά, και αναφέρεται μερικές φορές ότι τα ζιόα βρίσκονται σε "μειονεκτικότερη θέση". Β. 2. 10 Ζωικοί γενετικοί πόροι: Διεθνές πλαίσιο Η Διάσκεψη τιον Ηνωμένων Εθνών για το Περιβάλλον και την Ανάπτυξη, που πραγματοποιήθηκε στο Rio de Janeiro τον Ιούνιο του 1992, θέσπισε ορισμένα έγγραφα όπως την "Agenda 21". Στο κεφάλαιο XIV της Agenda 21, που έχει τίτλο " Προώθηση της αειφόρου γεωργικής και αγροτικής ανάπτυξης" αναφέρεται ύτι απειλούνται οι ζιοικοί γενετικοί πύροι και συστήνεται να διατηρηθούν οι τοπικές ζιοικές φυλές που είναι ιδιαίτερα προσαρμοσμένες και ανθεκτικές στις ασθένειες. Διευκρινίζεται επίσης ύτι θα χρειασθεί ένα δεκαετές πρύγραμμα δράσης για την περιγραφή ύλιον τιον φυλίόν του ζίοικυύ κεφαλαίου και ζητείται η κατάρτιση προγράμματα™ για τη διατήρηση τιον Β. 2 Τοπλήρεςκείμενι) Β ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ - Η ΜΕΛΕΤΗ απειλούμενο™ με εξαφάνιση φυλίόν και για τη λήψη μέτρα™ που αφορούν την επιβίιοση και την ανάπτυξη αυτύχθυνιον ζίοικιόν φυλίόν. Προτείνεται δε να προσδιοριστούν οι απειλούμενες με εξαφάνιση ζιοικές φυλές. Η Agenda 21 συγκράτησε την Επιτροπή τιον Ηνιομένο™ Εθνών για την Αειφύρο Ανάπτυξη, αλλά η ίδια η Agenda δεν αποτελεί νομική συμφιονία ή νομικά μέσο. Επαφίεται στη βούληση τιον κρατιόν και τιον υπηρεσία'™ να εφαρμύσουν ή να μην εφαρμύσουν τις συστάσεις της. Ορισμένα κράτη μέλη και μη κυβερνητικοί φορείς ακολουθούσαν τους προαναφερόμενους στόχους και πριν τη συνδιάσκεψη του Ρίο. Τελευταία, έχει αρχίσει η εφαρμογή ορισμένων μέτριον και από άλλους. Στο επίπεδο του συντονισμού, το σημαντικύτερο γεγονύς ήταν η δημοσίευση της βάσης δεδομένα™ "Hannover" γνιοστής και ιος Τράπεζας Δεδομένα™ Ζιοοτεχνίας της Ευριοπαϊκής Ομοσπονδίας Ζιοοτεχνίας (ΕΑΑΠ). Αυτή η βάση δεδομένα™ ανταποκρίνεται σε ορισμένους στύχους που καθορίζονται απύ την Agenda 21. Ειδικύτερα, παρακολουθεί τις πληροφορίες σχετικά με τα βοοειδή, τα αιγοειδή, τα προβατοειδή, τα χοιρυειδή και τα ιπποειδή στα 15 κράτη μέλη καθώς και σε 18 τρίτες χώρες. Στύχος της είναι να παρακολουθεί τις εξελίξεις και τους κινδύνους, και να ενθαρρύνει τη χρησιμοποίηση και τη διατήρηση της γενετικής πυικιλύτητας των εκτρεφύμενιον ζώιον στην Ευρώπη. Περιλαμβάνει πληροφορίες για 877 φυλές εκτρεφύμενιον ζώιον. Τα ίδια δεδομένα έχουν συμπεριληφθεί στην Παγκύσμια Τράπεζα Δεδομένα™ για τους γενετικούς πύρους τιον εκτρεφύμενιον ζώο™, η οποία έχει αναπτυχθεί και διατηρηθεί απύ τη FAO. Αυτύ επιτρέπει να εντάσσεται η ευριοπαϊκή κατάσταση σε μια παγκύσμια προοπτική. Τα κράτη μέλη έχουν καταχιορηθεί στη βάση δεδομένα™ Hannover ιος κατέχοντες 586 φυλές εκτρεφύμενιον ζώα™ (172 φυλές βοοειδών, 229 προβατοειδών, 52 αιγοειδιόν, 68 χοιροειδών, και 65 ιπποειδιόν). Τα δεδομένα που αφορούν την Ευρώπη παρουσιάζονται στην πρύσφατη δημοσίευση της FAO που έχει τίτλο "World Watch List for Domsestic Animal Diversity" (FAO 1965^). Τύσο η βάση δεδομένα™ "Hannover" ύσο η βάση δεδομένα™ της "FAO" είναι διαθέσιμες στο Internet, πράγμα που δίνει πρύσβαση σε πληροφορίες τιον κρατιόν μέλι όν. Η βάση δεδομένα™ της FAO παρέχει πληροφορίες ανά χιόρα, ανά ομάδα ειδιόν, ανά κατάσταση κινδύνου και ανά άνομα με αλφαβητική σειρά. Σύμφιονα με τη FAO, η Ευρώπη κατέχει περίπου τα 2/3 τιον ζιοικών γενετικών πύρων της γης για τα κοτύπυυλα, τις πάπιες και τις χήνες, το μισύ για τα βοοειδή, τα ιπποειδή και τις γαλοπούλες, και 1/3 για τις φυλές αιγοειδιόν, χοιροειδών καθιός και τα ορτίκια. Στα κράτη μέλη, οι φυλές καθορίζονται ανάλογα με τον εκτιμούμενο αριθμύ τους ιος κρίσιμες, απειλούμενες, διατηρούμενες σε κρίσιμη κατάσταση, διατηρούμενες σε απειλούμενη κατάσταση, ιος εξής: βοοειδή 13 κρίσιμες 15 απειλούμενες 23 διατηρούμενες σε κρίσιμη κατάσαση 21 διατηρούμενες σε απειλούμενη κατάσταση αιγοειδή 7 κρίσιμες 11 απειλούμενες 0 διατηρούμενες σε κρίσιμη κατάσταση 6 διατηρούμενες σε απειλούμενη κατάσταση ιπποειδη/όνυι 13 κρίσιμες 23 απειλούμενες 3 ISBN 92-5-10 3729-9 Β ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ - Η ΜΕΛΕΤΗ β. 2 Το πλήρες κείμενο 6 διατηρούμενες σε κρίσιμη κατάσταση 10 διατηρούμενες σε απειλούμενη κατάσταση και προβατοειδή 15 κρίσιμες 19 απειλούμενες 5 διατηρούμενες σε κρίσιμη κατάσταση 19 διατηρούμενες σε απειλούμενη κατάσταση χοιροειδή: πουλερικά 5 κρίσιμες 4 απειλούμενες 7 διατηρούμενες σε κρίσιμη κατάσταση 3 διατηρούμενες σε απειλούμενη κατάταση 47 κρίσιμες 57 απειλούμενες 0 διατηρούμενες σε κρίσιμη κατάσταση 0 διατηρούμενες σε απειλούμενη κατάσταση Β. 2. 11. Ζωικοί γενετικοί πόροι: διεθνείς εξελίξεις Παρά το γεγονός ότι η συνδιάσκεψη τιον Ηνιομένιον Εθνών για το περιβάλλον και την ανάπτυξη (Rio de Janeiro, Ιούνιος 1992), η Σύμβαση για τη Βιοποικιλύτητα και η Agenda 21 έχουν αναγνιορίσει ύτι η ποικιλύτητα τιον αυτύχθονιον εκτρεφύμενιον ζώιον αποτελεί σημαντικύ στοιχείο της παγκύσμιας βιοποικιλύτητας, οι επίσημες διεθνείς δραστηριύτητες για τη διατήρηση των ζιοικών γενετικίον πύριον στη γειοργία είναι ελάχιστες σε σχέση με εκείνες για τους φυτικούς γενετικούς πύρους. Δεν πρέπει ιοστύσο να παραβλεφθούν οι ανεπίσημες δραστηριότητες ύσιον εργάζονται για τους ζιοικούς γενετικούς πύρους, και οι οποίοι συνεργάζονται πολλά χρόνια τώρα πέρα απύ τα εθνικά σύνορα. Τελευταία, οι επαφές αυτές έχουν εντατικοποιηθεί με την ανάπτυξη, για παράδειγμα, διεθνών συνεταιριστικών καταχιορήσειον γενετικά'™ πληροφορία'™ για τα γονίδια τιον χοιροειδών, τιον βοοειδών και τιον πουλερικά'™. Σε επίσημο επίπεδο, τον Ιανουάριο του 1992, η Επιτροπή συνεκάλεσε μία ad hoc ομάδα εμπειρογνίομυνίον. Οι συστάσεις τους αναφέρονται σε διάφορα σημεία του παρύντος εγγράφου. Τον Απρίλιο του 1992, η FAO συγκάλεσε μία διεθνή διαβούλευση εμπειρογνίομυνίον για τους ζιοικούς γενετικούς πύρους. Η ομάδα αυτή διατύπιοσε συστάσεις ύσον αφορά τέσσερις τομείς: • τις διεθνείς διαρθρώσεις, • την παρακολούθηση τιον ζίοικιόν γενετικών πύρων και τα κριτήρια κατάρτισης προτεραιότητα™ ύσον αφορά τις απειλούμενες φυλές, • τα προγράμματα ανάπτυξης και διατήρησης τιον φυλίόν, • τη βιοτεχνολογία. Οι συστάσεις αυτές πρέπει να εφαρμοστούν απύ την FAO υπύ την αιγίδα της επιτροπής γενετικίον πύριον. Η Επιτροπή και τα κράτη μέλη είναι πλήρη μέλη της προαναφερόμενης επιτροπής. Μέχρι σήμερα, έχει πραγματοποιηθεί περιορισμένος αριθμός συζητήσειον. Θα ήταν σκόπιμο και χρονικά κατάλληλο να ξεκινήσει μια ευρωπαϊκή διαβούλευση εμπειρογνίομυνίον σε θέματα διαχείρισης τιον ζίοικιόν γενετικίον πύριον, με βάση τις ανάγκες της Κοινής Γεωργικής Πολιτικής και λαμβάνοντας Β. 2 Το πλήρες κείμενο Β ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ - Η ΜΕΛΕΤΗ επίσης υπύψη τις συστάσεις τιον εμπειρογνίομυνίον της FAO. Τα αποτελέσματα αυτής της διαβούλευσης θα πρέπει να διαβιβασθούν στην επιτροπή του προγράμματος για τους γενετικούς πύρους στη γεωργία. Έχει ήδη προταθεί να παρακολουθήσει η επιτροπή αυτή την εκτέλεση του παγκύσμιου προγράμματος της FAO για τους φυτικούς γενετικούς πύρους. Επίσης, θα ήταν σκύπιμο να παρακολουθούνται οι δραστηριύτητες της FÂO και άλλιον διεθνιόν οργανισμιόν στον τομέα τιον ζίοικιόν γενετικίον πύριον. Σε κάθε περίπτιοση, θα χρειαστεί πλήρης κοινοτικύς συντονισμύς ανάλογα με την εξέλιξη τιον εργασία'™ της επιτροπής της FAO. Σε τεχνικά επίπεδο, το σημαντικότερο γεγονός κατά την εξεταζόμενη περίοδο ήταν η εμφάνιση του διεθνούς καταλόγου παρακολούθησης της ποικιλότητας τιον εκτρειρύμενιον ζώα™. Ο κατάλογος αυτύς δημοσιεύτηκε από τη FAO με τη στήριξη του προγράμματος τιον Ηνιομένιον Εθνών για το περιβάλλον. Μεγάλο μέρος του περιεχομένου της βάσης δεδομένα™ απορρέει απύ ευριοπαϊκές εργασίες, και ειδικύτερα απύ το "Παγκύσμιυ Λεξικύ τιον Ζίοικιόν Φυλίόν, Τύπιον και Ποικιλιών", που ήταν αρχικά ένα εσιοτερικύ έγγραφο της Γειοργικής Υπηρεσίας της Κοινοπολιτείας (ΗΒ) το οποίο στη συνέχεια δημοσιεύτηκε, καθιός και απύ την "βάση δεδομένα™ για τη γενετική ποικιλύτητα τιον ζιόιον στην Ευρώπη" η οποία συγκροτήθηκε στο Αννύβερο της Γερμανίας, χρηματοδοτήθηκε απύ την Deutsche Forschungsgemeinschaft, και οργανιόθηκε υπύ την αιγίδα της Ευριυπαϊκής 'Ενιοσης Ζιουτεχνίας (ΕΑΑΡ). Η τελευταία στηρίχθηκε απύ την Ευριοπαϊκή Ένιοση για πολλά χρύνια. θα ήταν σκύπιμο να στηριχθούν οι ενέργειες που αποσκοπούν στην ποιοτική και ποσοτική βελτίιοση τιον δεδομένα™ της βάσης δεδομένα™ της ΕΑΑΡ. Πράγματι, στο πλαίσιο της δεύτερης πρύσκλησηςυποβολής προτάσειον επιλέχθηκε ένα σχέδιο για το θέμα αυτύ (βλέπε Α. 2. 7, σελίδα ix ανιοτέριο). Οι αρχές τιον κρατιόν μελών και άλλοι φορείς μπορούν να συμβουλεύονται τις βάσεις δεδομένων της FAO και της ΕΑΑΡ μέσω του Internet. Δεδομένου ύτι διατηρούνται κυρίιος in vivo, οι ζιοικοί γενετικοί πύροι είναι πολύ πιο εφήμεροι απύ τους φυτικούς γενετικούς πύρους. Για το λύγο αυτύ, απαιτείται τακτική παρακολούθηση και αναφορά τιον βάσειον δεδομένα™, θα ήταν χρήσιμο να ενθαρρυνθούν οι υπεύθυνοι για την ενημέριοση τα™ "ζωικιόν" βάσειον δεδομένα™ στα κράτη μέλη να συναντιιόνται απύ καιρύ σε καιρύ. Οι αρχές τιον κρατιόν μελών μπορούν επίσης να λάβουν ένα αντίτυπο τιον καταχιορημένιον στη βάση δεδομένα™ στοιχεία™ για τους ζιοικούς γενετικούς πύρους που βρίσκονται στο έδαφος τους. Αναφέρεται απύ ορισμένους ύτι ύταν μία φυλή έχει χαρακτηρισθεί ιος απειλούμενη και έχει προκαλέσει ανησυχίες, αυτύ είναι ήδη αρκετά γνωστά στη χώρα, και ύτι οι προσπάθειες συγκράτησης μιας βάσης δεδομένα™ είναι άτοπες. Αλλοι επισημαίνουν ότι οι βάσεις δεδομένα™ είναι ιδιαίτερα χρήσιμες για τέσσερις τύπους διερευνητικής διαχείρισης: • ποιύ είναι το δυναμικύ χρησιμοποίησης της συγκεκριμένης φυλής; • ποιύς είναι ο κίνδυνος της γενετικής όιάβρίοσης της συγκεκριμένης φυλής; • ιος ποιο βαθμύ είναι επιτακτική η διατήρηση συγκεκριμένων απειλούμενα™ φυλίόν (ποια είναι τα ιδιαιτέρα γενετικά χαρακτηριστικά της, η πολιτιστική της σημασία, υπάρχουν παρεμφερείς φυλές σε άλλες χώρες,. ); • ποιες πρακτικές διατήρησης πρέπει να εφαρμοστούν (αντιμετώπιση τιον παράγοντα™ κινδύνου, τύπος κρυογονικής διατήρησης,. ); Θα ήταν χρήσιμο οι εμπειρογνώμονες που διαθέτουν πείρα στις βάσεις δεδομένα™ της FAO και της ΕΑΑΡ, να συναντιούνται ιος χρήστες αυτιόν τιον βάσειον δεδομένα™ σε όλα τα κράτη μέλη για να εξετάζουν την αποκτηθείσα πείρα και να διατυπώνουν συστάσεις που θα αποσκοπούν στην καλύτερη αξιοποίηση τιον βάσειον δεδομένα™ απύ τους τελικούς χρήστες. Β ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ - Η ΜΕΛΕΤΗ Β. 2 Το πλήρες κείμενο Β. 2. 12 Ζωικοί γενετικοί πόροι: Διεθνής συνεργασία Όπως αναφέρθηκε ανιοτέρω, η Ευριοπαϊκή Ένιοση Ζιοοτεχνίας (ΕΑΑΡ) είναι ένα από τα ελάχιστα διεθνή φόρουμ ή προγράμματα στο πλαίσιο της οποίας οι εμπειρογνώμονες για τους ζωικούς γενετικούς πύρους έχουν συνηθίσει να συνεργάζονται. Το τομέας τιον ΜΚΟ εκπροσιοπείται απύ οργανώσεις ύπιος η SAVE (προστασία τιον αγροτικά'™ ποικιλιών στην Ευρώπη) και η Rare Breeds International. Οι χώρες του Δούναβη συνεργάζονται στο πλαίσιο της DAGENE (Γερμανία και Αυστρία, Τσεχική Δημοκρατία, Σλοβενία, Σλοβακία, Κροατία, Ουγγαρία, Ρουμανία). Στο γενικό πλαίσιο των ζωικών γενετικών πύρων, η ομάδα διαχείρισης του κανονισμού αριθ. 1467/94 πρέπει να διατηρεί τακτικές επαφές με άλλα διεθνή φύρουμ τύσο σε επίσημο όσο και σε ανεπίσημο επίπεδο Η συνεργασία μεταξύ βελτιωτών της ίδιας φυλής πέρα από τα εθνικά σύνορα είναι πολύ περιορισμένη (υποδειγματική Ιταλίας και επίσης Ρουμανίας Ουγγαρίας, Σλοβακίας, για τουςβελτιωτές του Lipizzan, είναι μία εξαίρεση). Αυτού του είδους η συνεργασία δεν αναπτύσσεται από τη μία ημέρα στην άλλη. Θα ήταν χρήσιμο να εξεταστεί η ανάπτυξη ειδικής δράσης στο πλαίσιο των "συνοδευτικών μέτρων" του κανονισμού αριθ. 1467/94 με σκοπό την προιόθηση πον ανταλλαγών μεταξύ βελτιωτών της ίδιας ή παρεμφερούς φυλής σε διαφορετικές χο)ρες, με στύχο την ανάπτυξη κοινών προγραμμάπον διατήρησιις. συνεργασία μεταξύ Αυστρίαςκαι Β. 2. 13 Ζωικοί γενετικοί πόροι: Διεθνής συνεργασία Στο πλαίσιο της Σύμβασης για τη Βιοποικιλύτητα, "τα κράτη διατηρούν κυριαρχικά δικαιώματα για τοι»ς ίδιους βιολογικούς πύρους, και είναι υπεύθυνα για "τη διατήρηση της βιολογικής τους ποικιλότητας και τη χρησιμοποίηση της με αειφύρο τρύπο". Έτσι, σύμφιονα με τη Σύμβαση για τη Βιοποικιλύτητα, και σύμφιονα με την κοινοτική αρχή της επικουρικύτητας, η διατήρηση και η χρησιμοποίηση ζίοικιόν γενετικίον πύριον πρέπει πρώτα να οργανώνεται σε τοπικό και εθνικό επίπεδο. Έχει ήδη σημειιοθεί ότι η Επιτροπή γενετικίον πύριον θα πρέπει να μπορεί να παρακολουθεί τις δραστηριύτητες τιον διεθνιόν οργανισμιόν στον τομέα τιον ζιοικών γενετικών πύριον- στην επιτροπή αυτή θα πρέπει απύ καιρύ σε καιρύ να υποβάλλονται εκθέσεις σχετικά με τις δραστηριύτητες σε εθνικύ επίπεδο για τους ζιοικούς γενετικούς πύρους. Παρά το γεγυνύς ύτι ορισμένες χώρες (ύπιος η Γαλλία και η Ισπανία) έχουν εντάξει με νύμο τη διατήρηση στο πλαίσιο της εθνικής νομοθεσίας, και ύτι πολλές χώρες στηρίζουν τη διατήρηση τιον γενετικό'™ πύριον, (επιδοτήσεις στους κατύχους σπάνια™ φυλίόν, στήριξη προγράμματα™ κρυογυνικής διατήρησης, συντυνισμύς της εργασίας σε εθνικύ επίπεδο), δεν έχει ακύμη αναπτυχθεί επαρκιός ο συντονισμύς τιον εργασιών που έχουν πραγματοποιηθεί σε εθνικύ επίπεδο σχετικά με τη διατήρηση, την αειφύρο χρησιμοποίηση και την πρύσβαση τιον ζίοικιόν γενετικά'™ πύριον στη γειοργία. Από την άλλη πλευρά, οι εθνικές δραστηριότητες στον τομέα τιον ζίοικιόν γενετικά'™ πύριον έχουν αναπτυχθεί ενδελεχώς σε ένα συγκεκριμένο τομέα: πρύκειται για τις εργασίες τιον εταιρειών γενεαλογικά'™ βιβλία™. Οι εταιρείες αυτές μπορούν να θειορούνται ως οργανώσεις βιομηχανικού χαρακτήρα. Πολλές εταιρείες κατέχουν λεπτομερείς πληροφορίες μοναδικές στο είδος τους σχετικά με τη γενεαλογία κάθε ζώου της χώρας το οποίο ανήκει σε μια συγκεκριμένη φυλή. Οι μεγάλες φυλές αναλαμβάνονται απύ εθνικές εταιρείες, οι μικρύτερες φυλές στηρίζονται γενικά σε τοπικά επίπεδο. Τα τελευταία χρύνια, έχουν συγκροτηθεί και άλλες ΜΚΟ που ενδιαφέρονται για τη διατήρηση και τη χρησιμοποίηση τιον ζίοικιόν γενετικά'™ πύρα™ και, ύπως αναφέρεται κατιοτέριο, πολλές απύ τις πρακτικές εργασίες διατήρησης in situ των σπανιύτερα™ ζίοικιόν φυλίόν πραγματοποιείται απύ ΜΚΟ. Η εργασία αυτή έχει συχνά τοπικά χαρακτήρα. Η επιτροπή θα πρέπει να εξετάσει αν είναι σκύπιμο να ενθαρρυνθούν οι διεθνείς ανταλλαγές μεταξύ παρεμφερών εθνικιον εταιρειών. Β. 2 Το πλήρες κείμενο Β ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ - Η ΜΕΛΕΤΗ Β. 2. 14 Ζωικοί γενετικοί πόροι: Διατήρηση in vivo Οι φυλές που απειλούνται με εξαφάνιση, ή τα γονίδια ενός συγκεκριμένου ζώου, μπορούν να διατηρούνται με τη μορφή ζιοντιον ζιόιον στον τύπο καταγιογής τους (in situ, in vivo), ιος ζώντα ζώα σε ζωολογικούς κήπους ή σε κέντρα περίθαλψης ζιόιον (ex situ, in vivo), ή ιυς σπέρματα, ωάρια "και έμβρυα διατηρημένα σε ψύξη (in vitro). Η διατήρηση in vivo ικανοποιεί πολιτιστικά και ιστορικά ενδιαφέροντα, επιτρέπει τη διαφύλαξη τιον συνδυασμό'™ γενιόν και εξασφαλίζει το συντομότερο χρύνο αναπαραγα)γής. Απύ την άλλη πλευρά, η διατήρηση in vivo είναι δαπανηρή, το υλικό διατρέχει κίνδυνο ενδογαμικής υποβάθμισης και μετάλλαξης, και υπάρχουν προβλήματα οικονομικού χαρακτήρα. Ορισμένες χώρες, αλλά όχι ύλες, επικαλούνται τον κανονισμύ αριθ. 2078/92, που είναι ένα απύ τα συνοδευτικά μέτρα της μεταρρύθμισης της Κοινή Γειοργικής Πολιτικής και ο οποίος προβλέπει την καταβολή επιδύτησης στους κατόχους σπάνιιον φυλίόν ανά μονάδα ζωικού κεφαλαίου (ας σημειιοθεί εδώ ότι το Σεπτέμβριο του 1994, το Συμβούλιο εξέτασε ορισμένα τεχνικά θέματα του κανονισμού αριθ. 2078/92 ύσυν αφορά τα εναλλακτικά κριτήρια σπανιύτητας και τους εναλλακτικούς τρύπους πληριομής). Λαμβάνοντας υπύψη ύτι ζώα της ίδιας σπάνιας φυλής (ή συγγενικής φυλής) μπορεί να υπάρχουν σε δύο τουλάχιστον κράτη μέλη, τα κράτη μέλη που εκτρέφουν τις ίδιες φυλές πρέπει να στηριχθούν προκειμένου να συντονίσουν τις δράσεις τους σε ευριοπαϊκύ επίπεδο. Για παράδειγμα, ύταν είναι αδύνατον να διατηρηθεί μια υλύκληρη ομάδα απειλούμενα™ με εξαφάνιση φυλίόν, τα γονίδια τους μπορούν να διατηρηθούν μέσιο της σύστασης αποθέματος γονιδίιον με τυχαία διασταύριοση (σε βοτανικούς όρους, μία πολυδιασταύριοση). θα πρέπει ενόεχομένιος να εξεταστεί εάν δραστηριύτητες ύπίος η συγκρύτηση αποθέματος γονιδίιον για τις περισσύτερο απειλούμενες φυλές πρέπει, και μπορεί, να υργανιοθεί σε ευριοπαϊκύ επίπεδο. Οι δραστηριύτητες που αναλαμβάνονται στο πλαίσιο του κανονισμού αριθ. 2078/92 θειορούνται ιος σημαντική συμβολή στη διατήρηση in vivo. Ανεξάρτητα από τον κανονισμό 2078/92, η διατήρηση in vivo τιον μεμονιομένιον τοπικών φυλίόν σε ορισμένα κράτη μέλη θεαιρείται ιος δράση υπαγόμενη αποκλειστικά στην αρμοδιότητα τιον κρατιόν μελών. Β. 2. 15 Ζωικοί γενετικοί πόροι: Διατήρηση in vitro Η διατήρηση in vitro επιτρέπει να συντηρηθεί για απεριόριστο χρόνο ένα μεγάλο μέρος της γενετικής ποικιλότητας· διευκολύνει τη διαχείριση προγράμματα™ αναπαραγιογής, προστατεύει τα αποθέματα γονιδίιον απύ τις διασταυρώσεις και τη γενετική παρέκκλιση, και διατηρεί το δυναμικύ εφαρμογής νέιον τεχνολογία'™. Ορισμένοι επιμένουν στην ανάγκη διατήρησης ιοοκυττάριον ή εμβρύιον, ή στη διατήρηση in situ. Ωστύσο, αναγνιορίζεται γενικά ότι η συλλογή και η αποθήκευση σπέρματος διαφορετικά'™ αρσενικά'™ ζιόιον είναι η απλούστερη, λιγύτερο δαπανηρή και περισσύτερο αποτελεσματική μέθοδος διατήρησης τιον ζίοικιόν γενετικά'™ πύριον. Επίσης, παρέχει προστασία κατά της γενετικής υποβάθμισης, τύσο τιον μικρύτεριον ύσο και τιον πολυπληθέστερα™ φυλίόν. Τα τελευταία στοιχεία ύσον αφορά τη διατήρηση in vitro σπάνιων ή απειλούμενα™ φυλών στην Ευρώπη είναι τα εξής (τα στοιχεία προέρχονται απύ τη βάση δεδομένων της ΕΑΑΡ): Βοοειδή, συνολικά έχουν καταγραφεί 232 φυλές στα κράτη μέλη, αποθηκευμένο σπέρμα από 65% τιον 71 φυλίόν που θειορούνται ιος απειλούμενες Προβατοειδή, συνολικά έχουν καταγραφεί 283 φυλές στα κράτη μέλη, σπέρμα έχει αποθηκευθεί για • το 11 % τα™ 51 φυλίόν ποι» θειορούνται ιος απειλούμενες Β ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ - Η ΜΕΛΕΤΗ Β. 2 Το πλήρες κείμενο Χοίροι, συνολικά έχουν καταγραφεί 73 φυλές στα κράτη μέλη, σπέρμα έχει αποθηκευθεί για το 23% τιον 30 φυλίόν που θειορούνται ίος απειλούμενες. Σι πολλές περιπτώσεις, έχουν ληφθεί δείγματα μόνον απύ ορισμένα αρσενικά ζώα. Μύνο για το 5% απ'ύλες τις φυλές έχουν ληφθεί δείγματα απύ περισσύτερα απύ 25 αρσενικά ζιόα. - πολλοί εμπειρυγνιόμυνες θειορούν τα 25 αρσενικά ιος το ελάχιστο επιθυμητό δείγμα. Σημεκόνεται ότι η γειογραφική Ευρώπη έρχεται πρίότη στους παγκόσμιους πίνακες για τον αριθμό φυλίόν βοοειδών, αιγοειδιόν, ιπποειδιον και προβατοειδιόν (η βάση δεδομένιον της ΕΑΑΡ αναφέρει 76 φυλές αιγοειδιόν και 110 φυλές ιπποειδιον στα κράτη μέλη). Υπάρχει λοιπόν άμεση ανάγκη να ληφθούν μέτρα στην Ευρώπη προκειμένου να εξαφαλισθεί η αποθήκευση σπέρματος από τουλάχιστον 20 αρσενικά ζώα απομακρυσμένης συγγένειας από κάθε απειλούμενη φυλή βοοειδών, προβατοειδιόν και χοίρα™. Δεν είναι αναγκαίο να διατηρείται σπέρμα από κάθε αρσενικό ζώο ή απύ κάθε φυλή· για να είναι υποψήφια στη διατήρηση, η φυλή πρέπει να θειορείται μοναδική απύ γενετική άποψη. Τα κράτη μέλη που διατηρούν παρεμφερείς φυλές πρέπει να στηριχθούν προκειμένου να συντονίσουν τις οράσεις τους σε ευριοπαϊκύ επίπεδο. Εκτύς απύ αυτύ, η διατήρηση in vitro τυπικών φυλίόν θειορείται ιος δράση που αναλαμβάνεται καταρχήν απύ τα κράτη μέλη. Πολλές φυλές ζα'κον που βρίσκουμε σήμερα στο εξιοτερικύ έχουν ευριοπαϊκή καταγιογή. Για παράδειγμα, τα βοοειδή που έιρεραν οι άποικοι στη Λατινική Αμερική προέρχονταν απύ την Ιβηρική Χερσόνησο. Οι δράσεις για τις "ευριοπαϊκές" φυλές θα πρέπει να λάβουν υπύψη τους, ανάλογα με την περίπτιοση, τα αποτελέσματα τιον εργασία'™ μέτρησης της γενετικής απύστασης σε συναφείς εργασίες που πραγματοποιούνται για συγγενικές φυλές σε άλλες χώρες. Η διατήρηση ex situ θέτει ορισμένα εριοτήματα, μέχρι σήμερα αναπάντητα, ύσον αφορά τα δικαιώματα πρύσβασης, ιδιοκτησίας τιον απογύνιον, και τα νύμιμα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας τιον γονιδιιομάτιον. Λαμβάνοντας υπύψη τις υφιστάμενες δύσκολες συζητήσεις σε διεθνές επίπεδο σχετικά με την πρύσβαση στους φυτικούς γενετικούς πύρους και την ιδιοκτησία τιον πύριον αυτιόν, θα ήταν εύλογο να υιοθετήσει προληπτικά η Ένωση ενιαία θέση για τους ζιοικούς γενετικούς πύρους. Β. 2. 16 Ζωικοί γενετικοί πόροι: Χαρακτηρισμός Τον Ιανουάριο του 1992 η Επιτροπή συγκάλεσε μία ad hoc ομάδα εμπειρογναψόνα™, οι οποίοι εξέφρασαν ιδίιος την ανάγκη διεξαγιογής ερευνών σχετικά με τη γενετική απύσταση και χαρτογράφηση. Κατά την εξεταζύμενη περίοδο, οι τεχνικές έγιναν πολύ πιο αποτελεσματικές. Ο μακροπρύθεσμος στύχος στον τομέα της διατήρησης είναι να διερευνηθεί ιος ποιο βαθμύ δύο φυλές μπορούν να μοιραστούν μία κοινή κληρονομιά DNA. Ο χαρακτηρισμύς της γενετικής απύστασης επιτρέπει να επιλεχθούν με πιο επιστημονικά κριτήρια οι φυλές που πρέπει να διατηρηθούν. Η χαρτογράφηση τιον γενετικά'™ αποστάσειον είναι μια σημαντική δραστηριύτητα και θα έπρεπε να πραγματοποιείται μετά τον αρχικά χαρακτηρισμό κάθε φυλής ζώου. Τα αποτελέσματα αυτής της δραστηριότητας πρέπει να συμπεριλαμβάνονται στις βάσεις δεδομένιον. Έχει αναφερθεί ότι ορισμένες σπάνιες φυλές πρυσαρμύζυνται με μοναδικύ τρύπο στο ιδιαίτερο περιβάλλον τους, ή ύτι διαθέτουν μια γενική "ανθεκτικύτητα". Οι βάσεις δεδομένιον θα έπρεπε να συμπεριλαμβάνουν παρεμφερείς πληροφορίες, αλλά θα πρέπει να αναφέρεται ο βαθμάς αξιοπιστίας τιον μη δημοσιευμένα™ πληροφορία'™ μέσιο της δοκιμασμένης εμπειρίας τιον γειοργών, της επανάλειψης πανομοιότυπα™ δοκιμών, συμπεριλαμβανομένων των δοκιμών στις ίδιες τις γεωργικές εκμεταλλεύσεις. Ενώ ο χαρακτηρισμός είναι μια σημαντική δραστηριότητα στο πλαίσιο του" κανονισμού αριθ. 1467/94, οι ερευνητικές εργασίες που αποσκοπούν στην επαλήθευση συγκεκριμένα™ υποθέσεων δεν είναι επιλέξιμες, θα ήταν χρήσιμο να προβλεφθεί, στο πλαίσιο του προγράμματος εργασίας, η στήριξη της έρευνας για την επαλήθευση μη δημοσιευμένα™ αναφορών σχετικά με την προσαρμοστικότητα (κλπ. ) συγκεκριμένα™ σπάνιων φυλών. Β. 2 Το πλήρες κείμενο Β ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ-Η ΜΕΛΕΤΗ Η οδηγία 77/504/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 25 ης Ιουλίου 1977 ( ΕΕ αριθ. 1206, 12Μ. Ϊ977, α Η) όπως τροποποιήθηκε απύ τηναπύφαση της Επιτροπής της27ης Ιουλίου 1994 (ΕΕαριθ. L207/30 της 10. 8. 94 και απύ άλλα προηγούμενα της απόδοσης και μεθόδους αξιολόγησης της γενετικής αξίας καθαρόαιμα^ (Ιοοειδών αναπαραγωγής. Τα δεδομένα πρέπει να συλλέγονται και να δημοσιεύονται από εγκεκριμένους φορείς των κρατών μελών. Οι να κοινοτικοί κατάλογοι που καταρτίζονται με βάση τον κανονισμό αριθ. 1467/94 δεν χρειάζεται περιλαμβάνουν τα διαθέσιμα στοιχεία για τη γενετική αξία, αλλά πρέπει να υποδεικνύουν που μπορεί να ανευρεθούν τα αποτελέσματα αυτά έγγραφα) καθορίζει μεθύδους παρακολούθησης Η χαρτογράφηση τιον γονιδιιομάτιον μπορεί να οδηγήσει ενδεχομένιος στην απομύνιοση ακολουθιών του DNA που περιέχουν πληροφορίες σχετικά με τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά που συγκροτούν την "ανθεκτικότητα", ύπιυς η αντοχή στα παράσιτα. Πράγματι, διεξάγονται ήδη εργασίες στους τομείς αυτούς. Δεν είναι αναγκαίο να συμπεριληφθούν τα αποτελέσματα τιον εργασιών της χαρτογράφησης τιον γονιδιωμάτιον στους κοινοτικούς καταλόγους που χρηματοδοτούνται στο πλαίσιο του κανονισμού 1467/94, αλλά είναι σημαντικό να αναφέρεται που μπορεί να ανευρεθούν αυτά τα αποτελέσματα. Β. 2. 17 Ζωικοί γενετικοί πόροι: Χρησιμοποίηση Όλα τα κράτη μέλη έχουν αναλάβει, ιος συμβαλλόμενα μέρη. της Σύμβασης για τη Βιοποικιλύτητα (Ιούνιος 1992), να αναπτύξουν εθνικές στρατηγικές, σχέδια ή προγράμματα για τη διατήρηση και την αειφύρο χρησιμοποίηση της βιοποικιλύτητας, συμπεριλαμβανομένης της γειοργικής βιοποικιλύτητας. Ο κανυνισμύς αριθ. 1467/94, που καλύπτει τύσο τους ζιοικούς ύσο και τους φυτικούς γενετικούς πύρους, αποτελεί τμήμα αυτού του προγράμματος της Ευριοπαϊκής Ένωσης. Η χρησιμοποίηση τιον ζιοικών γενετικών πόριον ταξινομείται με τη σειρά της αυξανόμενης οικονομικής σημασίας: • Πολιτισμός με την πιο ευρεία του έννοια (π. χ. αγροτικά πάρκα και τουριστικές δραστηριότητες) • Διατήρηση του περιβάλλοντος, (π. χ. ζιόα που καταναλώνουν χορτονομή στη ζώνη ασφαλείας πυροπροστασίας τιον δασών) • Η ποιότητα τιον προϊόντα™ (π. χ. η φυλή βοοειδών Reggiana για την παραγιογή του τυριού παρμεζάνα) • Η ποικιλία τιον προϊόντα™ (π. χ. η πρύσφατη εμφάνιση στις υπεραγορές κρέατος από ζιόα κυνηγιού και από εξιοτικά ζιόα ύπιος η στρουθοκάμηλος ή ο κροκόδειλος) • Η παραγιογή σε ιδιαίτερο περιβάλλον, (π. χ. το πρόβατο North Ronldsay, που έχει προσαρμοστεί στις παραλιακές ζώνες και σε εκτροφή με φύκια). Οι μικρότερες φυλές μπορούν να χρησιμοποιούνται είτε μεμονιομένα, είτε σε προγράμματα εκτροφής, και να παρέχουν το μισό ή ένα τέταρτο του γονιόιώματος του τελικού παραγαηακού ζώου. Παρά το γεγονός ότι υ κάτοχος τιον ζιόιον γνιορίζει καλά τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά και την δυνητική χρησιμοποίηση της φυλής, οι πληροφορίες δεν διαδίδονται και δεν ταξινομούνται συχνά στα συνήθη συγγράματα. Μπορεί να αποδειχθεί αναγκαία η συλλογή, η επαλήθευση και η διάδοση μη δημοσιευμένα™ πληροφοριών για τα χρήσιμα χαρακτηριστικά από γεωργική άποψη τα™ σπάνιιον φυλών, καθιός και η ενθάρρυνση επίσημιον δοκιμών για την επαλήθευση αυτών των ισχυρισμών. Β. 2. 18 Ειδικά χαρακτηριστικά των ζωικών γενετικών πόρων Ορισμένες κριτικές διατυπώθηκαν στην περίπτωση ταιν σχεδία)ν για τα ζώα σχετικά με την πρόοδο της εργασίας σε 6 υποχρεωτικά στάδια που προβλέπει ο κανονισμός 1467/94. Έχει αναφερθεί ότι τα Β ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ - Η ΜΕΛΕΤΗ Β. 2 Το πλήρες κείμενο στάδια αυτά δεν είναι αναγκαία για τις εργασίες που αφορούν τα ζιίχι. Όταν τι > θέμα αυτύ συζητήθηκε στην επιτροπή του προγράμματος, δύθηκε η εξήγηση ύτι στύχος του κανονισμού 1467/94 του ΣυμΙ3ουλίο\> ήταν να εξασφαλίσει με τα υποχρεωτικά "στάδια" ότι κάθε σχέδιο θα υλοποιείται με συντονισμένο και συνεκτικό τρόπο. Τα "στάδια" που προβλέπονται στο πρόγραμμα εργασίας του 1467/94 δεν θα πρέπει να αλλαχθούν κατά τη μελλοντική αναθεώρηση, εάν αυτύ πρύκειται να γίνει σε βάρ( >ς της ορθής διαχείρισης των σχεδίων. Η επιτροπή συζήτησε επίσης την παρατήρηση που διατυπώθηκε σύμφωνα με την οποία στα κράτη μέλη η εργασία που προσφέρουν οι ΜΚΟ είναι πολύ σημαντική για τη διατήρηση τα?ν γενετικών πύρ(ον. Η θέση αυτή /βρίσκεται σε αντίθεση με το χαμηλό επίπεδο συμμετοχής των ΜΚΟ στο πρόγραμμα. Μπορεί να είναι χρήσιμο να χρησιμοποιηθούν τα συνοδευτικά μέτρα του κανονισμού 1467/94 προκειμένου να {βοηθηθούν οι ΜΚΟ να συντονίσουν την προετοιμασία των προτάσεων τους στο πλαίσιο του κανονισμού 1467/94. Η επιτροπή ανέφερε επίσης τις ανάγκες, και τις δυσκολίες διαχείρισης των γενετικών πόρα)ν πέρα από τα εθνικά σύνορα. Είναι σαφές ότι η διασυνοριακή συνεργασία είναιπολύ ευκολότερη για τις απειλούμενες ποικιλίες φυτών παρά για τις απειλούμενες φυλές εκτρεφύμενα>ν ζώων. Η δημιουργία και η ενημέριοση ενύς καταλύγου με τις ζωικές φυλές στην Ευρώπη, με πλήρεις λεπτομέρειες τα)ν σημερινών αριθμών εκτρεη>όμενα)ν αρσενικών και θηλυκών ζώα>ν, θα ήταν ένα πρώτο χρήσιμο στάδιο (βλέπε Α. 2. 7 σελίδα xi)· θα ήταν χρήσιμο να διοργανωθεί μία συνάντηση για την εξέταση τα>ν διασυνοριακών θεμάταιν της διαχείρισης των ζωικών γενετικών πύρα>ν στη γεαιργία (παρατηρήσεις που διατυπώθηκαν απύ τα κράτη μέλη στην τελευταία συνάντηση στις 16 Οκτωβρίου 1996). Γ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ - ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ Γ. Δημοσιεύσεις στην Επίσημη Εφημερίδα Γ. 1 Κανονισμός αριθ. 1467/94 (ΕΕ L 159, σ. 1 της 28. 06. 94) Το έγγραφο του κανονισμού επισυνάπτεται στο παράρτημα Γ. 1 Γ. 2 Πρόγραμμα υποβάλουν ενεργειών εργασίας και συμπληρωματικές πληροφορίες για όσους συγχρηματοδοτούμενων προτάσεις συντονισμένων και Οι σχετικές πληροφορίες παρέχονται στο παράρτημα Γ. 2 Γ. 3 Πρώτη πρόσκληση υποβολής προτάσεων (ΕΕ C 368, σ. 24, της 23. 12. 94) Το κείμενο της επίσημης εφημερίδας επισυνάπτεται στο παράρτημα Γ3. Γ. 4 Δεύτερη πρόσκληση υποβολής προτάσεων (ΕΕ C 114, 621 της 19. 04. 96) Το κείμενο της επίσημης εφημερίδας επισυνάπτεται στο παράρτημα Γ. 4 Δ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ- ΔΗΛΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΕ Λ. Δηλώσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης Δ. 1 Δ. 2 Δήλωση της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην προπαρασκευαστική συνεδρίαση της FAO στην ευρωπαϊκή περιοχή της Nitra, Σλοβακία (Σεπτέμβριος 1995) Το κείμενο επισυνάπτεται στο παράρτημα Δ. 1 Δήλωση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας στη δεύτερη έκτακτη συνεδρίαση της επιτροπής της FAO για τους γενετικούς πόρους, Ρώμη (Μάρτιος 1996). Το κείμενο επισυνάπτεται στο παράρτημα Δ. 2 Δ. 3 Δήλωση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας στη Λειψία (Ιούνιος 1996) Το κείμενο επισυνάπτεται στο παράρτημα Δ. 3. Δ. 4 Προσωρινός κατάλογος της νομοθεσίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης στον τομέα των φυτικών γενετικών πόρων Το κείμενο επισυνάπτεται στο παράρτημα Δ. 4 ISSN 0254-1483 COM(97) 327 τελικό ΕΓΓΡΑΦΑ GR 03 15 Αριθ. καταλόγου : CB-CO-97-318-GR-C ISBN 92-78-21750-6 Υπηρεσία Επισήμων Εκδόσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων L-2985 Λουξεμβούργο