title: Ενδιάμεση έκθεση σχετικά με την εφαρμογή του Προγράμματος Leonardo da Vinci

eurovoc_concepts:
EU programme
employment policy
project evaluation
report
vocational training

text: ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ •it ύ Βρυ^λλκς, 23. 07. 1997 COM(97) 399 τελικό Ενόιάμεση έκθεση σχετικά με την εφαρμογή του Προγράμματος Leonardo da Vinci (υ«ο(Ιληθε(σα atro την Ε*ιτρο*ή) 1. 2. 2. 1. 2. 2 2. 3. 3. 3. 1. 3. 2. 3. 3. 3. 4. Ιΐίνακας περιεγομένιρν ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΣΕ ΕΠΙΠΕΑΟ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ 3 3 3 ΓΕΝΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ 4 ΕΙΔΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ 2. 2. 1. Τάσεις σε επίπεδο αρχικής επαγγελματικής κατάρτισης 4 2. 2. 2 Τάσεις σε επίπεσο συστημάτων συνεχούς επαγγελματικής κατάρτισης. 5 7 2. 2. 3 Τάσεις σε επίπεδο σχέσης σχολείου - κατάρτισης - απασχόλ ησης 2. 2. 4 Τάσεις σε επίπεδο στοχευόμενων ομάδων που κινδυνεύουν να αποκλεισθούν ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΚΑΙ ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ LEONARDO DA VINCI ΠΕΡΙΓΡΑΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΩΝ ΔΙΑΡΘΡΩΣΕΩΝ ΚΑΙ ΤΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ LEONARDO DA VINCI 3. 1. 1 Η διαδικασία σε κοινοτικό) επίπεδο 3. 1. 1. 1 Οργάνωση των ευρωπαϊκών όιαρθρο')σεο)ν 3. 1. 1. 2 Δραστηριότητες των ευρωπαϊκών διαρθρώσεων 3. 1. 2 Λ ιαδικασία σε επίπεδο συμμετεχόντων κρατών 3. 1. 2. 1 Οργάνωση των εθνικών διαρθρώσεων 3. 1. 2. 2 Δραστηριότητες των ευρωπαϊκών διαρθρώσεων ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΑ II ΡΩ ΤΑ ΛΠΟΊΈΑΕΣΜΑΤΑ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ LEONARDO DA VINCI Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ LEONARDO DA VINCI 3. 4. 1 Επίδραση και εξέλιξη των συστημάτων 3. 4. 2 Επίδραση και καινοτομία 3. 4. 3 Επίδραση στα συστήματα και επίδραση στις πρακτικές 3. 4. 4 Επίδραση και διάρθρωση του προγράμματος 3. 4. 5 Επίδραση και κινητικότητα 3. 4. 6 Επίδραση, σφαιρική προσέγγιση και νέες μέθοδοι κατάρτισης 3. 4. 7 Πραγματική επίδραση και υποκειμενικά αντιληπτή επίδραση 4. ΑΙΑΣΥΝΑΕΣΗ ΜΕ ΠΡΟΓΕΝΕΣΤΕΡΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΚΑΙ ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΜΕ ΑΛΛΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΕΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ 5. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ 9 9 11 11 12 12 14 14 16 17 77 18 18 20 20 27 23 25 1. Εισαγωγή 2. /. Γενικές τάσεις των πυν πανεπιστημίων προγραμμάτων Με την απόφαση της 6ης Δεκεμβρίου 1994, το Συμβούλιο θέσπισε το πρόγραμμα Leonardo da Vinci για την εςχχρμογή μιας πολιτικής επαγγελματικής κατάρτισης στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα (1995-1999). Το το οποίο αποτελεί πρόγραμμα αυτό. συνέχεια Petra (κοινωνική και επαγγελματική ένταξη των νέων). Force (συνεχής κατάρτιση), Comett (συνεργασία και επιχειρήσεων για την κατάρτιση στον τομέα της τεχνολογίας), Eurotecnet (τεχνολογικές μεταβολές στην κατάρτιση) και Lingua (προώθηση ξένες γλιόσσες), υιοθετήθηκε ταυτόχρονα με το πρόγραμμα Σωκράτης στο της εκπαίδευσης. Το πρόγραμμα Leonardo da Vinci είναι ανοικτό στα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης καθώς και στις χώρες του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου Νορβηγία). Λίχτενσταϊν, (Ισλανδία, Προβλέπεται να διευρυνθεί με τη συμμετοχή των συνδεδεμένων χωρών της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης καθώς και της Κύπρου. της κατάρτισης στις χώρο Τα συστήματα επαγγελματικής κατάρτισης των διαφόρων κρατών μελών και των συμμετεχουσών χαρακτηρίζονται χωρών από την πολυπλοκότητα και ανομοιογένεια τους. Εντούτοις, αντιμετωπίζουν όλα παρόμοια προβλήματα. και την αφορά εφαρμογή: απασχόληση Έτσι, προκύπτει σαφώς ότι η μέριμνα για την την απασχολησιμότητα καθίσταται ολοένα και πιο έντονη στις πολιτικές επαγγελματικής έχει κατάρτισης. Η γενική αυτή τάση διάφορες και ποικίλες μορφές και συνέπειες όσον ειδικά προγράμματα για την καταπολέμηση του αποκλεισμού, δράσεις προσέγγισης των επιχειρήσεων, σχολείων προσπάθειες για την αναγνώριση των προσόντων, κλπ. Οι τάσεις αυτές ως κοινό χαρακτηριστικό έχουν ότι η διάκριση μεταξύ εκπαίδευσης και διά βίου κατάρτισης γίνεται ολοένα και λιγότερο ευκρινής και ότι ο συνήθης διαχωρισμός μεταξύ αρχικής και συνεχούς κατάρτισης ελαττώνεται. των και Η απόφαση του Συμβουλίου η οποία αναφέρεται παραπάνω προβλέπει περιοδική αξιολόγηση του προγράμματος με βάση τις εκθέσεις που υποβάλλουν τα κράτη μέλη και οι συμμετέχουσες χώρες καθώς και μία εξωτερική αξιολόγηση. Οι μεταρρυθμίσεις οι οποίες αναλήφθηκαν στα κράτη μέλη κατά τη διάρκεια των τελευταίων ετών αποσκοπούν, κατά κύριο λόγο, στην αναβάθμιση της επαγγελματικής κατάρτισης και στην εγγύηση της ποιότητας τους κυρίως αυξάνοντας την ευελιξία τους και στον εκσυγχρονισμό τους. Το παρόν έγγραφο αποτελεί την πρώτη ενδιάμεση έκθεση αξιολόγησης. Καλύπτει την περίοδο 1995-1996. Αποτελείται από δύο μέρη: αφενός, μία "σύντομη παρουσίαση και ανάλυση των εξελίξεων και των τάσεων μηχανισμών των επαγγελματικής κατάρτισης στα κράτη μέλη και στις χώρες οι οποίες συμμετέχουν στο πρόγραμμα Leonardo da Vinci" και, αφετέρου, σύμφωνα με το αίτημα του Συμβουλίου, μία ανάλυση "της εκτέλεσης και της επίδρασης του προγράμματος". συστημάτων και 2. Τάσεις και εξελίξεις σε επίπεδο συστημάτων επαγγελματικής κατάρτισης Μία διασταυρούμενη ανάλυση των εκθέσεων των κρατών μελών και των συμμετεχουσών χωρών επιτρέπει τον εντοπισμό ορισμένων κοινών τάσεων και εξελίξεων των οποίων, στη συνέχεια, ακολουθεί παρακάτω μία πολύ συνοπτική σύνθεση. σε των επίπεδο εξέλιξης διαφόρων σημαντικά των Γενικά, συστημάτων, μπορεί να διαπιστωθεί μία διττή τάση, η οποία απορρέει από τη διάρθρωση εθνικών συστημάτων. Πρόκειται είτε για τεράστια και προγράμματα μεταρρύθμισης, όπως στο Λουξεμβούργο ή το Λιχτενστάιν, είτε για ενίσχυση των υπαρχόντων συστημάτων, συχνά με μία μέριμνα για απλοποίηση των διαδικασιών και διαρθρώσεων, όπως, για παράδειγμα, στη Γαλλία. Τα κοινά χαρακτηριστικά τα οποία παρατηρούνται είναι ο ρεαλισμός και η αποτελεσματικότητα, η ευελιξία και μία μέριμνα για ταχύτητα όσον αφορά την προσφορά μίας κατάλληλης κατάρτισης. βαθμό Μολονότι ότι σήμερα παρατηρείται μία σε των ποικίλλοντα διαφόρων (κοινωνικών εταίρων, και περιφερειακών παραγόντων) των κρατών μελών και των σημειώνεται συμμετεχουσών συντελεστών συμμετοχή τοπικών χωρών, εντούτοις μία έκδηλη τάση προς ανάθεση ευθυνών στο σύνολο των συντελεστών η οποία εντάσσεται ειδικότερα σε μία λογική βάση, οργάνωσης αποκέντρωσης, ή ακόμα και εξατομίκευσης της επαγγελματικής κατάρτισης. περιφερειακή σε Ένα από τα βασικά σημεία απόκλισης όσον αφορά τις διάφορες εθνικές προσεγγίσεις έγκειται στην ύπαρξη ή μη βούλησης νομοθετικής ρύθμισης του τομέα. Έτσι, υπάρχουν κράτη μέλη και συμμετέχουσες χώρες όπου η βούληση για νομοθετική ρύθμιση είναι έκδηλη και σημαντική, όπως η Γαλλία, ή οι χώρες στις οποίες υπάρχει εξίσου σαφής βούληση για μη ανάληψη νομοθετικής στη Γερμανία και το Ηνωμένο Βασίλειο όπου υπάρχουν ενδιάμεσες καταστάσεις κάθε είδους. όπως, π. χ. , δράσης 2. 2 Ειδικές τάσεις 2. 2. 1. Τάσεις σε επίπεδο αρχικής επαγγελματικής κατάρτισης να της αρχικής άσκησης, πρακτικής του καταστεί Η έκθεση της Γερμανίας εντοπίζει τα μεγάλα προβλήματα τα οποία υπάρχουν σήμερα στο επαγγελματικής χώρο κατάρτισης: διάθεση ενός επαρκούς αριθμού ανάγκη θέσεων συστήματος διαφοροποίησης προκειμένου η δυνατή συνεκτίμηση των προσα)πικών ικανοτήτων, δεξιοτήτ(υν και προσόντων- προσαρμογή επαγγελματικών των προτύπων- νέες και νέα περιεχόμενα παιδαγωγικές μέθοδοι· ισοδυναμία μεταξύ γενικής εκπαίδευσης και επαγγελματικής κατάρτισης και άνοιγμα, για παράδειγμα, από το επίπεδο της τεχνικής εκπαίδευσης και των τριτοβάθμιων σπουδών, κυρίως τεχνικών. υφισταμένων της αρχικής Στο χώρο επαγγελματικής κατάρτισης διαμορφώνονται δύο βασικές τάσεις: βούληση για αναβάθμιση και καλύτερη αρχικής αναγνώριση επαγγελματικής κατάρτισης και στενότερη προσέγγιση των επιχειρήσεων. σχολείου του και της προσπάθειες Στην προοπτική αυτή εντάσσονται ιδιαίτερα χώρο οι της κατάρτισης. εναλλασσόμενης Διαπιστώνεται ολοένα και περισσότερο ενδυνάμωση του υφιστάμενου συστήματος εναλλασσόμενης και διαφοροποίηση της στο εναλλασσόμενη επαγγελματικής κατάρτισης, πέρα από την επαγγελματική μαθητεία, προς νέα είδη καταρτίσεα)ν και νέες στοχευόμενες ομάδες. τις Η οιάσχ>ρες μορφές της (συμπεριλαμβανομένης της μαθητείας), παρατηρείται επίσης στα αρχικής διάφορα το επαγγελματικής πανεπιστημιακό επίπεδο). της κατάρτισης κατάρτιση, με επίπεδα (έα>ς επίσης παρατηρείται της άρνησης της έγκειται το Παράλληλα, οποιασδήποτε φαινόμενο υπερβολικά πρόωρης εξειδίκευσης. 'Οπως τονίζει η Ελλάδα, δίδεται προτεραιότητα στην απόκτηση ενός συνδυασμού τεχνικών δεξιοτήτοον και δεξιοτήτων συμπερκροράς, στην προοπτική της διά βίου μάθησης. Το εναλλασσόμενης πλεονέκτημα κατάρτισης στην απόκτηση εγκαρσίων δεξιοτήτων παρά στην συγκεκριμένα για προετοιμασία επαγγέλματα. Στο ίδιο πνεύμα, η Ιταλία τονίζει ότι οι νέες κατευθύνσεις στο σύστημα αρχικής κατάρτισης της αποβλέπουν σε μία βελτίωση του βασικού επιπέδου κατάρτισης απόκτησης και προά)θηση πολλαπλών Οεξιοτήτα>ν με σκοπό την προσαρμογή σε νέα επαγγελματικά και οργανωτικά πρότυπα. περισσότερο στην της Η προσφυγή στην εναλλασσόμενη κατάρτιση είναι έκδηλη επίσης στην πλειοψηφία των συμβάσεων κοινωνικοεπαγγελματικής ένταξης είτε των νέων είτε των ατόμων που έχουν αποκλεισθεί από την αγορά εργασίας. Στο πλαίσιο αυτό, η Γερμανία τονίζει ότι η επικαιροποίηση των περιεχομένων και η ανάπτυξη νέα>ν παιδαγωγικών μεθόδων, στηριζόμενη από ένα σύνολο προτύπων εμπειριών, αποτελεί επίσης προτεραιότητα των συντελεστών του συστήματος αρχικής επαγγελματικής κατάρτισης. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, π. χ. , η σύγχρονη μαθητεία στην Αγγλία και την Ουαλία δίδει τη δυνατότητα στους νέους να αποκτήσουν στο χώρο εργασίας δεξιότητες οι οποίες ενδιαφέρουν όλα τα επίπεδα τεχνικών επαγγελμάτων από το επίπεδο του τεχνίτη έως το επίπεδο του τεχνικού· αυτός ο τρόπος κατάρτισης συνδέει τις παραδοσιακές μεθόδους με τις σύγχρονες μεθόδους απόκτησης προσόντων και μαθητείας. Τα σχολικά συστήματα τείνουν σήμερα να ευνοούν ένα ορισμένο άνοιγμα διαφόρων κατευθύνσεων. Είναι προίρανώς πρόωρο να γίνει λόγος για ολοκλήρωση τα>ν γενικών και επαγγελματικών κατευθύνσεα)ν, όμως η βούληση για τη δημιουργία δυνατότητας μετάβασης από ένα τύπο σχολείου σε άλλο είναι προφανής. απόκτηση Στην Πορτογαλία και οι τρεις τεχνολογικές και επαγγελματικές κατευθύνσεις μακράς διαρκείας (τριών ετ(όν) που ακολουθούν την υποχρεωτική σχολική εκπαίδευση οδηγούν στην πιστοποιητικού επαγγελματικών προσόντο>ν και σε δίπλωμα δευτεροβάθμιων σπουδιόν που επιτρέπουν τόσο την άμεση επαγγελματική ένταξη όσο και τριτοβάθμια εκπαίδευση με τους ίδιους όρους όπως και οι γενικές κατευθύνσεις. την πρόσβαση στην Στο πλαίσιο αυτό εντάσσονται, επίσης, τα προγράμματα κατάρτισης που αποβλέπουν στην απόκτηση διπλών προσόντων, δηλαδή γενικών και επαγγελματικών προσόντων, τα οποία επιτρέπουν στους σπουδαστές να κατευθύνουν το πρόγραμμα σπουδών τους είτε άμεσα προς ένα επάγγελμα είτε προς σπουδές τριτοβάθμιου επιπέδου. Η Ιρλανδία προτείνει στο χώρο αυτό ριζική του συστήματος αρχικής μεταρρύθμιση κατάρτισης της. Το νέο πρότυπο αρθρωτής δομής το οποίο εφαρμόστηκε για το σύνολο των 1995, βασίζεται σε κοινά πρότυπα και αποτελείται εναλλαγής από μεταξύ κατάρτισης χο')ρου εργασίας και στο χώρο εργασίας. επτά φάσεις περιόδων επαγγελμάτων, τεχνικών εκτός του το 90 τον εκσυγχρονισμό Η Γερμανία, επίσης, έχει προγραμματίσει, π. χ. περίπου επαγγελμάτων και οι κοινωνικοί εταίροι μελετούν σήμερα τη σκοπιμότητα εισαγωγής 30 νέων επαγγελμάτων από το 1997. Η Ισπανία κατήρτισε πρόσφατα κατάλογο επαγγελματικών που συγκεντρώνει άνω των 135 επαγγελματικών προτύπων. διπλωμάτων Παράλληλα προς αυτή τη γενική τάση διαφοροποίησης επαγγελματικών των προτύπων υπάρχουν παραδείγματα μίας ανάγκης για γενικότερες και πιο εκτεταμένες βασικές γνώσεις. Ο ι πιόιωκόμενος στόχος είναι να επιτραπεί σε ένα μέγιστο αριθμό νέων ή επαγγελματικά πιστοποιητικά ανάλογα με την ικανότητα απόκτησης γνώσεων τους και το προσωπικό τους ενδιαφέρον και τούτο χάρη συστήματα διαφοροποιημένα κατάρτισης. Σχετικά, μπορεί να αναφερθεί το παράδειγμα της Αυστρίας, η οποία αποκτήσουν διπλώματα να σε οι βάση) ετήσια καταστήσει διπλωμάτων. ελκυστικότερη δεσμούς εκπαίδευσης, κυρίως κραρμόζει μία πολιτική η οποία σκοπό έχει να την επαγγελματική κατάρτιση με την εισαγ<ηγή προσεγγίσεων εύκαμπτων όιαρθρωτικονν (περίοδοι φοίτησης και σχολείο στο περίοδοι πρακτικής άσκησης σε εβδομαδιαία ή είναι οποίες διαφοροποιημένες (σε συνάρτηση με τις ικανότητες τ<υν εκπαιδευομένων) και που με σαφέστερους αναπτύσσουν σε άλλες μορίρές επίπεδο τριτοβάθμιας εκπαίδευσης - με απο'ντερο σκοπό να διασφαλισθεί ο μέγιστος Λανία αριθμός υπογραμμίζει γενικής τη σημασία πρόσβασης σε μέτρα αρχικής κατάρτισης και των στην νέων προγραμμάταχν με το πράγμα προγράμματα πρωτοβουλίες "εκπαίδευσης για ό)λους" και "προγράμματα προσωπικοί προσαρμοσμένης κατόχρτισης για τονίζει τους νέους". Εξάλλου, η Φινλανδία την πρόθεση της να αναπτύξει ένα σύστημα επικύραχιης τα>ν προσόντιον με τη μορφή διπλο)μάτα)ν και πιστοποιητικών, κυρία>ς επαγγελματικών - τάση η οποία καθίσταται έκδηλη στην πλειοψηφία το>ν κρατών μελών και τα)ν συμμετεχουσών χωρίον. εξατομίκευσης των κατάρτισης οποίο υλοποιείται διάφορους τρόπους 11 της ανάγκη όπως με διάστασης II Γερμανία τονίζει καίρια την ανάγκη κατάρτισης των νέων στην προοπτική μίας της ευρωπαϊκής όιευρο)παϊκής μίας καλύτερης γλωσσικής κατάρτισης και της ενσα)μάτωσης επαγγελματική στην κατάρτιση περιόδων πρακτικής άσκησης στο εξωτερικό. κινητικότητας, διαμέσου Τέλος, τονίζεται η ανάγκη δημιουργίας βάσεων, σε επίπεδο αρχικής επαγγελματικής κατάρτισης, μίας την γενικότερης διάθεσης για τη συμμετοχή σε μέτρα συνεχούς επαγγελματικής κατάρτισης. ανάπτυξη για 2. 2. 2 Τάσεις σε συνεχούς κατάρτισης επίπεδο συστημάτων επαγγελματικής Καταρχήν, πρέπει να σημειωθεί ότι οι εκθέσεις όλων των συμμετεχουσών χωρών τονίζουν ότι ο αριθμός τα>ν ατόμων που συμμετέχουν σε μέτρα κατάρτισης αυξήθηκε συνεχώς τα τελευταία έτη. Στο χώρο της συνεχούς επαγγελματικής κατάρτισης διαγράφεται μία τριπλή τάση: αποκέντρωση, αναζήτηση της ποιότητας και αναζήτηση ευέλικτης παροχής κατάρτισης, προσαρμοσμένης στο άτομο. Οι επιχειρήσεις αναζητούν ολοένα και περισσότερο ένα άμεσο δεσμό μεταξύ των μέτρων κατάρτισης και του χώρου εργασίας με αποτέλεσμα αποκέντρωση το>ν όράσεονν κατάρτισης και μία οικονομική απαίτηση έναντι των μέτρων κατάρτισης τους γεγονός που τις ώθησε να στραφούν προς μία κατάρτιση ποιότητας η οποία προσφέρει απόδοση τους. Συνεπώς, απαιτείται ανάθεση περισσότεροι ευθυνών στις τοπικές και περιφερειακές αρχές καθώς και στους κοινωνικούς εταίρους. επενδύσεων των επί της και στην στην Ισπανία κατάρτισης περισσότερο απόκεντρο >ση συνεχούς Η επαγγελματικής παίρνει ειδικότερα τη μορφή της οργάνοκτης σε περιφερειακή βάση. Έτσι, σε πολλές συμμετέχουσες χο')ρες η περιφέρεια γίνεται ολοένα χώρος επεξεργασίας το)ν πολιτικών κατάρτισης εξ ου και η σημασία επίσης της υιοθέτησης μέτριον σε περιφερειακό συνοδευτικών επίπεδο. Ως να παράδειγμα μπορεί το οποίο γνώρισε αναιρερθεί το Βέλγιο βαθιές αλλαγές εδώ και ορισμένα έτη και διαθέτει σήμερα εθνική και περιαρερειακή νομοθεσία στο χώρο της επαγγελματικής κατάρτισης. Παρόμοια τάση σημειώνεται, οποία εξάλλου, ορισμένες αυτόνομες περιφέρειες διαθέτουν μεγάλο περιθώριο κινήσεχυν όσον αφορά την οργάνακτη των συστημάτατν εκπαίδευσης και κατάρτισης τους. Στην Ιταλία, ανατέθηκαν νέες αρμοδιότητες στις περιφέρειες οι οποίες, της αρχικής του κατάρτισης το>ν νέων, έχουν αρχίσει να προτείνουν προγράμματα κατάρτισης για άτομα που διαθέτουν προσόντα και για ενήλικες και είναι απόλυτα υπεύθυνες για τον προγραμματισμό και την εκτέλεση των δραστηριοτήτων κατάρτισης τους - τα πάντα στο σε μεγαλύτερο της επαγγελματικής κατάρτισης προς τις τάσεις της αγοράς εργασίας. Στη Σουηδία και τη Νορβηγία, οι τοπικοί και περιφερειακοί συντελεστές επίσης, σημαντικό ρόλο όσον αφορά την κατάρτιση των εφαρμογή και οι οποίες κατευθύνονται προσεγγίσεων άμεσα προς την αγορά εργασίας. διαδραματίζουν, προσέγγισης, προοπτική ενηλίκων δυνατό βαθμό, τομέα εκτός μία την διάσταση περισσότερες η Στις οικονομική κατάρτισης αποτελεί μία σταθερά. Είναι αποτέλεσμα της μέριμνας για την ποιότητα της προσιροράς και για την απόδοση επί το>ν επενδύσεο>ν. περιπτώσεις της Γενικά, μπορεί να διαπιστοιθεί ότι η ζήτηση κατευθύνεται προς την αναζήτηση πολύ εύκαμπτολν λύσεοχν με μία προσφυγή σε αρθρωτές προσεγγίσεις νέες τεχνολογίες. Έτσι, μπορεί να σημειωθεί μία εξ πολύ σαφής τάση προς καταρτίσεις αποστάσείος και σε μαθήματα για ανηλίκους εκτός -των (ορο'ιν εργασίας με σκοπό την απόκτηση σχολικών πιστοποιητικών όπιυς, για παράδειγμα, στη Φινλανδία. και τις επίσης, ΙΙαρατηρείται, διεύρυνση, επαγγελματικοποίηση και διαφοροποίηση της προσφοράς κατάρτισης τόσο σε επίπεδο συντελεστούν όσο και επίπεδο προσφοράς, με μία τάση εξατομίκευσης και προσαρμογής στο άτομο, με κατεύθυνση, κατά προτίμηση, προς έχει πρόσβαση ένα ευρύ φάσμα στοχευόμενου κοινού. Εντούτοις, στο επίπεδο αυτό τίθεται ένα σαφές πρόβλημα ελέγχου της ποιότητας. νέα προσόντα οποία στα τάση διεύρυνσης περισσότερο Η προσφορά της κατάρτισης έχει μία εμφανή και διαφοροποίησης. Μπορεί να διαπιστωθεί ότι οι κρατικές αρχές καθίστανται ολοένα φορείς και το προσφοράς Λουξεμβούργο, ο σημαντικότερος φορέας προσφοράς μέτρων κατάρτισης είναι το κράτος με όλους τους οποίοι κατάρτισης οργανισμούς εξαρτούνται από τα διάφορα υπουργεία. τελική ανάλυση, κατάρτισης. αληθινοί Κατά σε οι Έτσι, σε πολλές συμμετέχουσες χώρες, οι οργανισμούς δημιούργησαν κυβερνήσεις στήριξης της επαγγελματικής κατάρτισης που οι (ρορείς προσφοράς κατάρτισης. ίδιοι έγιναν Μία άλλη τάση οφείλεται στον ολοένα και σημαντικότερο ρόλο που διαδραματίζουν τα πανεπιστήμια όσον αφορά την προσφορά επαγγελματικής στη κατάρτισης. Έτσι, υ νόμος αναθέτει σαφώς στα Σουηδία πανεπιστήμια φορέα επαγγελματικής κατάρτισης. Η τάση αυτή αποτελεί λογική συνέπεια του γεγονότος ότι τα ιδρύματα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης της Σουηδίας ήσαν ανέκαθεν προσανατολισμένα περισσότερο προς την απόκτηση προσόντονν για μία επαγγελματική σταδιοδρομία. ρόλο του το Στην αγορά της κατάρτισης εμφανίζονται ολοένα και περισσότερο φορείς εκ το>ν οποίων πολλοί είναι μικροεπιχειρήσεις οι οποίες πολύ συγκεκριμένους τομείς. Αυτό συνεπάγεται, επίσης, για μεγαλύτερη διαφάνεια στην αγορά της κατάρτισης. εξειδικεύονται την ανάγκη σε οι ένα 1993, το της νέες μορφές οργάνοκιης Πρέπει να τονιστεί, εξάλλου, ότι ορισμένα κράτη μέλη έχουν αρχίσει να εφαρμόζουν ριζικές μεταρρυθμίσεις των συστημάτων συνεχούς επαγγελματικής κατάρτισης τους και θεσπίζουν ειδικές νομοθετικές ρυθμίσεις με τη μορφή νόμίον-πλαίσιο, όπο>ς, για παράδειγμα, σήμερα στο Λουξεμβούργο και το Λιχτενστάιν ή στην Ισπανία η οποία εφαρμόζει, από σχέδιο επαγγελματικής μεταρρύθμισης θεσμικοί κατάρτισης. Αυτοί νέοι προσανατολισμοί πολλούς επιδκόκουν σκοπούς ταυτόχρονα, δηλαδή: να εγγυηθούν μία επαγγελματική κατάρτιση η οποία είναι ικανή να ανταποκριθεί στις κοινοτικές και οικονομικές μεταλλαγές που συνδέονται με την εισαγωγή νέων τεχνολογκόν αν. όλα τα επίπεδα της διαδικασίας παραγοιγής καθώς της και στις στους εργασίας· εργαζόμενους τις δεξιότητες και τα προσόντα τους στα επίπεδα που απαιτούν τα νέα επαγγελματικά πρότυπα· να πιστοποιήσουν και να αναγνοιρίσουν με διπλώματα και πιστοποιητικά την εμπειρία επαγγελματική κατάρτιση που και την της αποκτώνται τη διάρκεια τελικά, επαγγελματικής να ρυθμίσουν επαγγελματικής κατάρτισης αποβλέποντας στη βελτίωση της ποιότητας της προσφοράς. Στο ίδιο πνεύμα, η Πορτογαλία, έχει θέσει σε εφαρμογή, από το τον 1997, μία πολιτική με σκοπό επαναπρυσανατολισμό της επαγγελματικής μεγαλύτερη κατάρτισης αποτελεσματικότητα και εύκαμπτες και εξατομικευμένες λύσεις υψηλού ποιοτικού επιπέδου οι οποίες προσφέρουν οφέλη κυρίως στις MME. επιτρέψουν προσαρμόσουν επικυρο'κτουν, τις αγορές ζωής· και, καθόλη προς μία να να να το Ηνωμένο Γενικά, όπως παρατηρεί Βασίλειο, ενώπιον βρισκόμαστε στρατηγικών οι οποίες σκοπό έχουν να συστήματα αναπτύξουν συνεκτικά κατάρτισης ικανά να ανταποκριθούν στις σημερινές μεταλλαγές. Τα σε αυτά συμπράξεις στις οποίες συμμετέχουν οι εταίροι, οι κυβερνήσεις, οι κοινοτικοί βασίζονται συστήματα τα οποία είναι για είναι στόχος Γενικός τα φορείς προσφοράς κατάρτισης και άτομ. α. να ενθαρρυνθούν οι εργοδότες και τα άτομ. α vu επενδύσουν την αποτελεσματικά ανάπτυξη νέων προσόντων αλλά και να προετοιμαστούν τα μειονεκτικά άτομα για την αγορά εργασίας. Σκοπός είναι να επιτραπεί στους νέους να αποκτήσουν τεχνικά και τεχνολογικά προσόντα καθώς επίσης και τα προσόντα συμπεριφοράς που απαιτούνται προκειμένου ενταχθούν στην αγορά εργασίας. Οι καταρτίσεις και οι (ττρατηγικές στις οποίες αυτές εντάσσονται αναπτύχθηκαν στις περιοχές των ατόχιον 1 έο)ς του Ευρίοπαϊκού Κοινοτικού Ταμείου. χρηματοδότηση 6 χάρη στη να είναι προσαρμοσμένη Πρέπει δηλαδή να εξασφαλισθεί ότι η και κατάρτιση του συνδέεται άμεσα με περιβάλλοντος ότι προσφέρεται εντός λογικο')ν ορίων κόστους να χο)ρίς διασφαλισθεί των επενδύσεο)ν. τις ανάγκες και μία απόδοση η ανάγκη αγνοείται εργασίας της επί να 2. 2. 3 Τάσεις σε επίπεδο σχέσης σχολείου - κατάρτισης - απασχόλησης Η διαχωριστική γραμμή μεταξύ αρχικής επαγγελματικής κατάρτισης και συνεχούς επαγγελματικής κατάρτισης αρχίζει να γίνεται λιγότερο ευκρινής. Πολυάριθμα προγράμματα βοηθούν τους νέους οι οποίοι εγκαταλείπουν τα επαγγελματικά σχολεία ή τα ιδρύματα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης κατά το στάδιο ένταξης και επαγγελματικής αποκατάστασης τους ή αποβλέπουν στην επαγγελματική επιχείρηση διαμέσου της κατάρτισης. ένταξη στην επαγγελματικής χαρακτηριστικότερο Ένα παράδειγμα προέρχεται από τη Σουηδία όπου η διάκριση γενικής μεταξύ κατάρτισης είναι ανεπαίσθητη. Η κεντρική ιδέα είναι να μειωθεί στο ελάχιστο το χάσμα μεταξύ των δύο ειδών κατάρτισης. Κατά συνέπεια, η εξειδίκευση αρχίζει μόνο από τις ανώτερες βαθμίδες της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. και Έτσι, στις Κάτω Χώρες προτείνεται μία πειραματική κατεύθυνση η οποία αποβλέπει να δοθεί στους σπουδαστές τριτοβάθμιας επαγγελματικής εκπαίδευσης η δυνατότητα να παρακολουθήσουν μία εναλλασσόμενη κατάρτιση (κατεύθυνση ΗΒΟ-ΜΚΒ). Στο Ηνωμένο Βασίλειο, το εθνικό σύστημα οι κατευθύνσεις συμπληρωματική προσόντων προσφέρει αποτελεσματικές και ευέλικτες οποίες κυμαίνονται από την βασική εκπαίδευση έο>ς τις επαγγελματικές ειδικεύσεις. Τρία είδη ακαδημαϊκά δηλαδή προσόνπον, (GCSE/GCE), επαγγελματικά γενικά (General National Vocational προσόντα Qualifications) και ειδικά επαγγελματικά προσόντα (NVQ) μπορούν να οδηγήσουν σε μία θέση απασχόλησης και σε κατάρτιση, ή εκπαίδευση σε. τριτοβάθμιου επιπέδου. Σε ορισμένα άλλα κράτη μέλη και συμμετέχουσες χώρες εμ<ρανίζεται μία αναζήτηση για γέιρυρες μεταξύ των διαφόρων κατευθύνσεων. Η επίσης, σε μέριμνα αυτή επίπεδο διεύρυνσης της προσφοράς σε μία προοπτική ανάλογη προς αυτό που η απόφαση περί θεσπίσεως του προγράμματος Leonadro da Vinci ορίζει ως "continuum" για τη διά βίου κατάρτιση. Η τάση αυτή μπορεί να παρατηρηθεί, επίσης, στην αναζήτηση συμπληρο)ματικών την αναγνο\)ΐση των προσόντων παράλληλα με παραδοσιακότερα και διπλώματα. πιστοποιητικά εμφανίζεται, ρυθμίσεονν για σε μεταξύ περιόδων συνεργασίας του επίσης, ανανέωση Παρατηρείται, ιδρυμάτων των διαλόγου εκπαίδευσης/ των και κατάρτισης επιχειρήσεων, η οποία λαμβάνει τη μορφή στενότερης επίπεδο εφαρμογής προγραμμάτοχν εναλλασσόμενης εκπαίδευσης, επαγγελματικής άσκησης και διεθνών ανταλλαγών, κυρίως σε πανεπιστημιακό επίπεδο. Η συνεργασία αποτελούν με παράγοντες που ολοένα και συχνότερα χώρο καλούνται να προσφέρουν στον κατάρτισης, αναπτύσσεται στην επίσης προοπτική ολοκλήρωσης σχολικών πιστοποιητικών και των επαγγελματικών δεξιοτήτων. επιχειρήσεις, που των τις και αγορά Στην προοπτική της διά βίου μαθητείας και της προσέγγισης της εκπαίδευσης προς την κατάρτιση εργασίας, την αναπτύχθηκε το 1989 στην Πορτογαλία μία νέα κατεύθυνση επαγγελματικής κατάρτισης, τα Επαγγελματικά Σχολεία, στην οποία εμπλέκονται περισσότερο οι τοπικές αρχές, οι επιχειρήσεις και οι λοιποί οργανισμοί του χώρου της εργασίας. Αυτό υλοποιείται με τη βούληση για την προετοιμασία μιας εναλλακτικής λύσης σε σχέση με την απόκτηση διπλωμάτων, την αναζήτηση περασμάτων μεταξύ των δύο και εφαρμογή συστήματος ενός την συστήματος διπλούν προσόνταχν, γενικό>ν και επαγγελματικοί, για να διασφαλισθεί το μέγιστο δυνατό άνοιγμα πυν σπουδών και η επικύρωση το>ν επαγγελματικών δεξιοτήτων. και Στο πλαίσιο αυτό, μπορεί να γίνει λόγος για φόβο έναντι του ατύπου, πράγμα που σημαίνει ότι τα σχολικά διπλο'ιματα μ,όνο δεν επαρκούν. Όποις τονίζεται στην έκθεση της Γαλλίας, υπάρχει τάση για ανάπτυξη εργαλείοίν τα οποία να επιτρέπουν την ανάλυση το>ν επαγγελματικοί δεξιοτήτιυν και την εξίαακτή τους με τα σχολικά προσόντα. Στο αυτό πλαίσιο, πρέπει να αναφερθεί η περίπτωση της Νορβηγίας η οποία εφήρμοσε ένα προσόντων σύστημα αξιολόγησης διαμέσου χορηγούνται πιστοποιητικά ανεξάρτητα από τον τρόπο με τον οποίο αποκτήθηκαν. αξιολόγηση οποίου το>ν του την Για παράδειγμα, στη Γερμανία έχει αρχίσει η συζήτηση για την κατάρτιση ρυθμίσεων βάσει το)ν οποίων όσοι κατέχουν τίτλους τεχνικής ειδίκευσης θα μπορούν να έχουν πρόσβαση σε ανώτερες τεχνικές σπουδές δίπλωμα χωρίς δευτεροβάθμιοι επαγγελματικόw σπουδών. απαιτείται να ο προς η ρόλος αρχίσει των τρόπο, Κατά γενικό πανεπιστημίων να έχει μεταβάλλεται. Όχι μόνο τα πανεπιστήμια επιδιώκουν ενεργά τη συνεργασία με τον επιχειρηματικό κόσμο για ερευνητικά έργα αλλά, επίσης, ο ρόλος τους κατευθύνεται την περισσότερο και ολοένα επαγγελματική οποία κατάρτιση καθίσταται παράλληλα προς την έρευνα και την καθαρά ακαδημαϊκή εκπαίδευση ο τρίτος βασικός πόλος δραστηριοτήτων τους. Πρέπει να σημειωθεί ότι τα περισσότερα κράτη μέλη και οι συμμετέχουσες χώρες μεγαλύτερη έχουν αρχίσει αυτονομία στα πανεπιστήμια τους. Ας σημειωθεί, για παράδειγμα, η Αυστρία η 1994, οποία ειδικό πανεπιστήμιο επαγγελματική πανεπιστημιακού κατάρτιση και στα διπλώματος. Στην Φινλανδία και περισσότερα τις μέλη τα συμμετέχουσες υπουργεία παιδείας τη διαδικασία του δικτύου ανώτερων μη διεύρυνσης πανεπιστημιακών εθνικών σχολών. για κατόχονν έχουν αρχίσει δημιούργησε, το την δίδουν χώρες, κράτη να 2. 2. 4 Τάσεις σε επίπεδο στοχευόμενων να κινδυνεύουν ομάδων που αποκλεισθούν εφαρμοσμένων ανάγκες Η ανάπτυξη καταλλήλων δράσεων και στις προγραμμάτων διαφόρων συγκεκριμένες στοχευόμενων για ομάδων παράδειγμα, οι νέοι χωρίς προσόντα, οι νέοι άνεργοι, οι μακροχρόνια άνεργοι, τα άτομα με μετανάστες, αποτελούν άλλη μέριμνα που συναντάται στο σύνολο των κρατιόν μελονν και πυν συμμετεχουσών χωρίον. ανάγκες, ειδικές όπως, οι Με σκοπό την απόκτηση προσόντονν από όλους, η έμφαση δίνεται στην καταπολέμηση της σχολικής αποτυχίας και, κατά συνέπεια, στην καταπολέμηση του αποκλεισμού από την αγορά εργασίας. και διάστημα απασχόλησης Η επαγγελματική ένταξη, η βελτίωση των δυνατοτήτων η σταθερότητα της απασχόλησης αποτελούν βασικές ανησυχίες. Πρόκειται για υπέρβαση του στόχου της απόκτησης προσόντων σε (ιδιαίτερα, βραχυπρόθεσμο προσαρμογή στο χώρο εργασίας διαμέσου της συνεχούς επαγγελματικής κατάρτισης) και επιδίωξη μίας ευρύτερης προσαρμογής των ατόμων μέσα σε εξελισσόμενα πλαίσια συστημάτανν παραγανγής και οργάνοκτης της εργασίας. Μία πτυχή του θέματος αυτού αφορά της τρόπους κατάρτισης με βάση τη συνεργασία του κράτους, τιυν κοιναννικυνν εταίρων και τονν συντελεστών της οικονομίας και του χο')ρου της κατάρτισης. ρύθμισης τους Ο στόχος είναι να δοθούν στους φορείς κατάρτισης σημεία αναφοράς που τους επιτρέπουν τα προγράμματα τους και τις κατευθύνσεις της κατάρτισης. προσανατολίζουν να επίπεδο δευτεροβάθμιο Το 1996, οι Κάτω Χώρες δημιούργησαν ένα νέο σύστημα με το οποίο θεσπίζονται κριτήρια προσόντων τα οποία εντάσσονται στο της επαγγελματικής κατάρτισης. Τα εν λόγο) κριτήρια θεσπίζονται από κοινού από τους κύκλους της εκπαίδευσης και της εργασίας ανά τομέα. Αυτό το σύστημα προσόντων αναπτύχθηκε της νομοθεσίας σχετικά με την επαγγελματική εκπαίδευση (WEB). Το Ηνωμένο Βασίλειο εισήγαγε ένα πλαίσιο εθνικών επαγγελματικών προτύπων επί του ενηλίκων θέσπιση μετά των τη οποίου στηρίζεται το σύστημα τιυν εθνικονν επαγγελματικών προσόντα)ν (NVQ) και το ανάλογο σύστημα SVQ στη Σκοτία. οποίο αποκαλείται Πρέπει, εξάλλου, όπως τονίζει το Βέλγιο, να αυξηθούν οι επενδύσεις στο νέο αυτό πεδίο το επαγγελματική μετάβαση και επανένταξη. Πρόκειται για μέτρα τα οποία προορίζονται για τους νέους που δεν κατορθώνουν να ενταχθούν ή για εργαζομένους οι οποίοι έχουν αποκλεισθεί από την αγορά εργασίας. προς κατάρτισης Όλες οι εκθέσεις τονν κρατούν μελονν και τονν συμμετεχουσονν χυνρονν τονίζουν τη σημασία που έχει η προσαρμογή τονν μέτρο>ν και τονν προγραμμάτονν τις διά(|)ορες στοχευόμενες ομάδες ο>ς μέσο για την καταπολέμηση της ανεργίας και του κοινωνικού αποκλεισμού. Όλα τα μέτρα αυτά - μολονότι πρόκειται για ένα πολύ στη ετερογενές βελτίωση των δυνατοτήτων κοινωνικής και επαγγελματικής ένταξης των στοχευόμενων ομάδων. Τα μέτρα αυτά χρηματοδοτούνται γενικά είτε από τις κρατικές αρχές είτε από κοινοτικά προγράμματα και πρωτοβουλίες. - αποβλέπουν σύνολο 2. 3. Συμπεράσματα των οργάνωση συστημάτων Η επαγγελματικής κατάρτισης αποτελεί θέμα που βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη και για το οποίο ακόμα σημαντικές συζητήσεις μεταξύ τονν όημοσίονν αρχο'νν και τονν κοινοννικο'νν εταίρων. Ειδικότερα, αντικείμενο τονν συζητήσεανν είναι οι σκοποί της κατάρτισης ή η χρηματοδότηση της. διεξάγονται όσον αφορά Αν και οι εκθέσεις δίδουν μεγάλη σημασία στο ρόλο των επιχειρήσεων όσον αφορά τις πολιτικές οι οποίες ακολουθούνται στο χώρο της επαγγελματικής κατάρτισης των εργαζομένων, ο ρόλος αυτός πλαισιώνεται από συστήματα των οποίων η λογική έχει ιδιαίτερες συνέπειες την πρόσβαση στην κατάρτιση. ' Έτσι, δεν είναι δυνατό να θεωρηθούν ως συγκλίνοντα τα συστήματα (ταμεία συγκέντρονσης πόρονν που προορίζονται για ομάδες κίνδυνο βρίσκονται αποκλεισμού από την αγορά εργασίας), της τη Γαλλίας της διενέργεια κατάρτισης), (ιρόρυι- επιχορηγήσεις ορισμένους επαγγελματικούς τομείς), ή τονν Κάτω οποίοι Χωρών υποχρέωση στο Ιρλανδίας σε δαπανών της Βελγίου (γενική "Ο&Ο" (πόροι χώρο που του για σε οι προορίζονται όράσεονν κατάρτισης). για τη χρηματοδότηση η και συνέπεια, παρέμβαση γενικότερα τονν Κατά επιχειρήσεων τονν επαγγελματικών οργανώσεων, όσον αιρορά τον καθορισμό των περιεχομένων κατάρτισης, διαδραματίζει θεμελιώδη ρόλο σε πολλά κράτη μέλη και συμμετέχουσες χώρες. τονν στόχων και διαδόθηκε επίπεδο, η εξαγονγή Σε διευρωπαϊκό εμπειριών ή εθνικονν νομοθεσιών προς είναι περιορισμένη. Για άλλες χο')ρες των θέσεων παράδειγμα, η "περιστροφή στις απασχόλησης" σκανδιναβικές χονρες από τη Αανία, αλλά εφαρμόζεται σε περιορισμένη έκταση με τη μορφή μεμονωμένων έργων σε άλλες χώρες. Αυτό αληθεύει εξίσου όσον αφορά τα εθνικά στο προσόντα επαγγελματικά Ηνωμένο Βασίλειο, τα οποία, παρά τις προσπάθειες για την προώθηση τους, δεν έχουν επεκταθεί και σε άλλες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οι λόγοι για τις δυσκολίες αυτές είναι πολλαπλοί. Χανρίς αμq)lβoλία, μπορεί τα περισσότερα από τα εν λόγαν προγράμματα αναπτύχθηκαν μέσα σε πολύ συγκεκριμένοι εθνικά και πολιτιστικά πλαίσια γεγονός το οποίο καθιστά τη μεταφορά τους σε άλλο περιβάλλον δύσκολη. λεχθεί ότι (NVQ) να Αντίθετα, μπορεί εντοπισθούν δύο να στοιχεία σύγκλισης. Το πρώτο αφορά αυτό καθεαυτό το πεδίο της επαγγελματικής κατάρτισης ενώ το δεύτερο τη διασύνδεση της επαγγελματικής κατάρτισης με τα πεδία της κοινωνικοοικονομικής δραστηριότητας. την όσον αφορά της φαίνεται Πράγματι, πρώτη κατηγορία σύγκλισης μπορεί να σημειωθεί ότι το πεδίο της παιδαγωγικής και της βελτίωσης να αποτελεί αντικείμενο συνεχούς μέριμνας εκ μέρους των διαφόρων συστημάτων. Η εφαρμογή δομυστοιχειωτικών προσεγγίσεων και η ανάπτυξη εξατομικευμένανν προγραμμάτων κατάρτισης όπονς τα μαθήματα σε ανοικτά εργαστήρια, αποτελούν παράδειγμα. Η τάση αυτή συμβαδίζει με τη μαζική τεχνολογιών πληροφόρησης και τηλεπικοινοννιών ως μέσο κατάρτισης. Δανία, χρήση νέανν τονν στη Μπορεί να σημειωθεί, επίσης, στο πλαίσιο αυτό, το πέρασμα από μία προβληματική της απόκτησης προσόντων σε μία προβληματική ή σε οποίο ακαδημαϊκούς της απόκτησης όεξιοτήτονν καθώς και μία τάση προς αξιοποίηση τονν γνυ'νσευνν και αναγνοΊριοη της εμπειρίας. Το σημείο αυτό (φαίνεται να είναι αποιρασιστικό στο μέτρο στο πολλές η πρόσβαση επαγγελματικές καταρτίσεις προϋποθέτει σχολικούς τίτλους. Υπάρχει τάση για ανάπτυξη συστημάτανν αξιολόγησης τονν προσόντων ανεξάρτητα από τον τρόπο απόκτησης τους. Εκτός από το σύστημα τονν εθνικονν επαγγελματικών προσόντονν (NVQ) του Ηνωμένου Βασιλείου πρέπει να αναφερθεί το παράδειγμα της Ιρλανδίας η οποία έχει αναπτύξει μία εθνική διάρθροχτη πιστοποίησης η οποία καλύπτει μη το πανεπιστημιακό w καταρτίσεων και τονν συνεχών καταρτίσεανν. Η Γαλλία, το 1991, θέσπισε το σύστημα της αξιολόγησης των προσόντονν ως, μέσο στην υπηρεσία τονν επιχειρήσεονν και τονν εργαζομένανν που έχουν πλέον τη δυνατότητα να λάβουν σημαντική τη διενέργεια αξιολόγησης σε προσωπική βάση από τρίτους και εκτός του χρόνου εργασίας. ενίσχυση για τριτοβάθμιυνν σύνολο τονν πλαισίανσης: προσανατολισμός Εξάλλου, δίδεται ιδιαίτερη σημασία στην αυτοεπιμόρφονση και σε προγράμματα διά βίου μάθησης γεγονός που επιβεβαιώνει την επιθυμία να τοποθετηθεί ο καταρτιζόμενος στο κέντρο της διαδικασίας μαθητείας. Η τάση αυτή ενισχύεται χάρη στην ανάπτυξη υποδοχή, όιαρθρυνσευνν πληροίμόρηση, και παροχή συμβουλυνν. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, παρέχονται γενικές υπηρεσίες κατάρτισης με συμβόλαιο το οποίο συνάπτεται με την κυβέρνηση διαμέσου ενός δικτύου δημοσίων ιδιωτικών οργανισμών. Οι εν λόγω και συνεκτική υπηρεσίες πληροφόρηση σε με τις τοπικό επίπεδο σε συνάρτηση ατομικές ανάγκες. προσφέρουν και προσανατολισμό και του πεδίου του Το δεύτερο σημείο σύγκλισης αφορά τη επαγγελματικής διασύνδεση κατάρτισης των πεδίου κοινοννικοοικονομικών δραστηριοτήτων όπονς, π. χ. , οι κύκλοι εργασίας και οι πολιτικές απασχόλησης. Πράγματι, από τις χιορών εκθέσεις προκύπτει ότι τα μέτρα και οι πρωτοβουλίες κατάρτισης αναπτύσσονται ολοένα και περισσότερο σε μία προοπτική διατήρησης των της απασχόλησης και βελτίωσης δυνατοτήτων απασχόλησης του ατόμου. Εάν ληφθούν, ορισμένες στοχευόμενες ομάδες, ιδιαίτερα τα άτομα τα συμμετεχουσών επίσης, υπόψη τονν οποία βρίσκονται σε κίνδυνο αποκλεισμού από την αγορά εργασίας, η κατάρτιση καθίσταται στοιχείο στην υπηρεσία μιας πολιτικής της απασχόλησης αν όχι μιας κοινωνικής πολιτικής. Συνεπώς, πρόκειται για τη διεύρυνση της προσφοράς κατάρτισης με τη διττή μoρq)ή του ανοίγματος προς νέες στοχευόμενες ομάδες και της ανανέωσης των προγραμμάτων κατάρτισης. Η έκθεση της Ελλάδας υπογραμμίζει όλως ιδιαιτέρο>ς της της τη προσφοράς των κατάρτισης πραγματικών αναγκών της αγοράς εργασίας σε προσόντα και δεξιότητες. εξισορρόπησης σημασία και Στην Ιταλία, η σύμβαση εργασίας πινυ υπεγράφη από την κυβέρνηση και τους κοινωνικούς εταίρους, το 1996, έχει ακριβώς ως στόχο την ανάπτυξη στενότερονν δεσμών μεταξύ της κατάρτισης και της αγοράς εργασίας με τη μορφή της συντονισμένης δράσης. Ένα άλλο στοιχείο το οποίο καθίσταται σαφές είναι ότι ο αριθμός των δικαιούχανν των μέτρων κατάρτισης αυξάνεται συνεχώς κατά τα τελευταία έτη. Η διαπίστωση αυτή ισχύει τόσο για την αρχική κατάρτιση όσο και για τη συνεχή κατάρτιση και προκύπτει σαφώς από τις εκθέσεις τονν συμμετεχουσών αρχές χωρών προτίθενται ακόμη περισσότερο τον αριθμό των νέων που αποφοιτούν από τα συστήματα κατάρτισης αποκτώντας ένα πιστοποιητικό. κυβερνητικές ενισχύσουν οι να ότι Εξάλλου, είναι ενδιαφέρουσα η σύγκριση των ρόλων που διαδραματίζουν οι διάφοροι συντελεστές σε σχέση προς τις στοχευόμενες ομάδες. Σε όλα τα συμμετέχοντα κράτη, οι εθνικές αρχές - σε διαφορετικό, όμως, βαθμό - διαδραματίζουν ένα ρόλο στη διαδικασία της χορήγησης επαγγελματικών προσόντονν. Το κράτος συμβάλλει στο σχεδιασμό, την έλεγχο, κυρίως σε οργάνωση και τον ποιοτικό επαγγελματικής της επίπεδο, κατάρτισης. Συχνά, ορίζει το γενικό πλαίσιο εντός του οποίου μπορεί να αναπτυχθεί η επαγγελματική κατάρτιση και εξακολουθεί να είναι δεσπόζων παράγοντας ιδίως στο επίπεδο των μέτρων τα οποία λαμβάνονται υπέρ ομάδων που βρίσκονται σε κίνδυνο. Όμως, φαίνεται ότι η σημασία των κρατικών αρχών έχει μειωτική τάση πράγμα το οποίο πρέπει να θεωρηθεί σε συνάρτηση με την τάση επαγγελματικής κατάρτισης σε περιφερειακή βάση και της των κοινωνικών μεγαλύτερης οργάνονσης εμπλοκής της εταίροιν σε όλη την έκταση της διαδικασίας λήψης αποφάσεονν. κατάρτισης. Σύμφαννα Πάντως, η εξέλιξη του ρόλου του κράτινυς πρέπει να θεονρηθεί σε σχέση με την εμπλοκή των κοινοννικονν εταίροιν και τονν τοπικάνν και περιφερειακονν συντελεστο'νν στο χά>ρο με της τους ενεχόμενους κύκλους και ιδιαίτερα όσον αφορά το ρόλο πινυ έχει ανατεθεί στους κοινωνικούς εταίρους, η δράση τινυ κράτινυς φαίνεται να κυριαρχεί, κατά τιν μάλλον ή το ήττον, στο χώρο επαγγελματικών προσόντων. το>ν Εντούτοις, η ταξινόμηση τονν συστημάτων επαγγελματικής κατάρτισης τονν κρατών μελών και των συμμετεχουσών χωρών σε διάφορες κατηγορίες εξακολουθεί να είναι ένα εξαιρετικά δύσκολο εγχείρημα. Αντί να επινοηθούν πολύπλοκα μέσα ταξινόμησης θα να σκοπιμότερο, ασφαλονς, των αναπτυχθούν μέσα για τη σύγκριση διαφόρων συστημάκον και την αξιολόγηση τους έναντι των μεγάλονν εξελίξεων που πραγματοποιούνται σήμερα. ήταν 3. Εφαρμογή προγράμματος Leonardo da Vinci επίδραση και του 3. 1. Περιγραφικά στοιχεία διαρθρώσεων και της εφαρμογής του Leonardo da Vinci των διαδικασίας προγράμματος Τα κοινοτικά μέτρα τα οποία προβλέπονται στο πρόγραμμα του Leonardo da Vinci υποδιαιρούνται σε δέσμες και μέτρα. Οι μεγάλες κατευθύνσεις του προγράμματος καθορίζονται με βάση το κοινό πλαίσιο στόχονν και τις προτεραιότητες οι οποίες θεσπίζονται σε ετήσια βάση αναφορικά με την πρόσκληση για την υποβολή προτάσεων. Κατά γενικό κανόνα, οι προτεραιότητες - οι οποίες εντάσσονται στο πλαίσιο του άρθρου 127 της συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση - στόχο έχουν να καταστεί το πρόγραμμα Leonardo da Vinci μέσο για την άσκηση μίας πολιτικής επαγγελματικής κατάρτισης της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ιδιαίτερα στο πλαίσιο Ευρωπαϊκού των του Έσσεν του Συμβουλίου Συμφώνου την Εμπιστοσύνης Απασχόληση στην Ευρώπη (1996), καθώς και των κατευθύνσεων που καθορίζει η "Ανάπτυξη, Επιτροπή στα Λευκά Βιβλία και απασχόληση" (1994) ανταγωνιστικότητα συμπερασμάτων του 1994, του για "Διδασκαλία και κοινωνία της γνώσης" ( 1995). και μόχθηση: προς την ανάλυση προσκλήσεονν για την υποβολή προτάσεων. αποτελεσμάτανν τονν τονν το και του 1997 1996 και σχολείου καταπολέμηση ισότιμη μεταχείριση Οι προτεραιότητες αυτές καθορίζονται σε στενή συνεργασία με την επιτροπή Leonardo da Vinci. To οι προτεραιότητες αυτές ήσαν οι ακόλουθες: ενθάρρυνση της απόκτησης νέονν γνονσεονν- της προσέγγιση του επιχείρησης· αποκλεισμού· τονν υλικών επενόύσευνν και τονν επενόύσευνν στο χώρο της κατάρτισης· η γενίκευση της πρόσβασης στις γνώσεις χάρη στα μέσα που προσφέρει η κοινοννία τονν πληροφοριονν. Η οριζόντια διάσταση του προγράμματος ισότητα τονν ευκαιριονν, τον αφορά την κοινοννικό περκρερειακή διάλογο, ανάπτυξη και τις βιομηχανικές μεταλλαγές. την 3. 1. 1 Η διαδικασία σε κοινοτικό επίπεδο 3. 1. 1. 1 Οργάνωση των διαρθρώσεων ευρωπαϊκών Το πρόγραμμα Leonardo da Vinci εκτελείται από την Επιτροπή με τη συνδρομή του Γραφείου Τεχνικής Βοήθειας Leonardo da Vinci. Σύμφωνα με την απόφαση του Συμβουλίου, η Επιτροπή είναι αρμόδια για τον καθορισμό τονν μεγάλονν πολιτικο'νν κατευθύνσεων του προγράμματος, για τη το διασφάλιση τονν συντονισμό προσκλήσεων για την υποβολή προτάσεονν και, τελικά, για την επιλογή τονν προτάσεονν που λαμβάνουν χρηματοδοτική στήριξη. διαδικασίας διαχείρισης και της της η Κατά την εκτέλεση των διάφορων έργονν η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επικουρείται από επιτροπή οποία αποτελείται από εκπροσώπους των κρατών μελών, των του Ευρωπαϊκού Οικονομικού χωρών Χώρου και, σε ορισμένες περιπτώσεις, από παρατηρητές των κοινωνικών εταίρων τονν οποίων οι αρμοδιότητες καθορίζονται στην απόφαση του Συμβουλίου. εν την Σύμφωνα με λύγαν απι'κραση, συγκροτούνται επίσης υποεπιτροπές. Οι επαγγελματικής αρχικής υποεπιτροπές επαγγελματικής κατάρτισης, συνεχούς κατάρτισης συνεργασίας και πανεπιστημίων/επιχειρήσεων συνεδριάζουν σε τακτικά διαστήματα και συζητούν θέματα τα τον καθορισμό των προτεραιοτήτονν και την οποία αqxvρoύv, ειδικότερα, 3. 1. 1. 2 Δραστηριότητες των ευρωπαϊκών διαρθρώσεων την προετοιμασία Στο πλαίσιο τονν αρμοδιοτήτων της, η Επιτροπή με την αρωγή του Γραφείου Τεχνικής Βοήθειας Leonardo da Vinci, και διασφαλίζει διαχείριση την τονν προσκλήσεων υποβολή προτάσεονν, την εφαρμογή της διαδικασίας αξιολόγησης των προτάσεονν έργονν, τις δραστηριότητες συντονισμοί) και που παρακολούθησης επιλέγονται τονν αποτελεσμάτονν τους. Για το σκοπό αυτό, έχει δημιουργηθεί ένας μόνιμος δεσμός με τις εθνικές αρχές συντονισμού. έργονν διάδοση τονν τη και για και σεμιναρίων διοργάνωση Σε πρακτικό επίπεδο, σκοπός τονν εν λόγιο δραστηριοτήτων είναι να βοηθηθούν οι προτείνοντες να υλοποιήσουν τα έργα τους, επαφών, η σεμιναρίων θεματικών σεμιναρίων διάδοσης· η διασφάλιση της διασύνδεσης με τις χώρες της Ανατολικής και Κεντρικής Ευρώπης (Χ Κ Α Ε) και την Κύπρο με σκοπό την τους στο πρόγραμμα- η διενέργεια αναλύσεων και η προετοιμασία εγγράφων πληροφκνρησης σχετικά με τις διά((>ορες προσκλήσεις για την υποβολή προτάσεονν. ένταξη για Εξάλλου, η Επιτροπή, σε συνεργασία με το γραφείο τεχνικής βοήθειας Leonardo da Vinci, δημοσιεύει σε τακτική βάση έναν ορισμένο αριθμό εντύπων όπως οι οδηγοί με την περιγρας/ή των προτεινόντων και των έργονν ανά πρόσκληση υποβολή προτάσεων, τα αναλυτικά φυλλάδια των αποτελεσμάτων των προσκλήσεων για την τα φυλλάδια υποβολή προτάσεων. και γενικών πληροφοριών. Έχει αναπτυχθεί, επίσης, μία βάση δεδομένων η οποία περιλαμβάνει των Οι παρελθόντων ενδιαφερόμενοι μπορούν να συμβουλευθούν τα εν λύγα) προϊόντα στο κέντρο πολυμέσων του γραφείου τεχνικής βοήθειας. προϊόντα προγραμμάτων. τα 3. 1. 2 Διαδικασία σε επίπεδο συμμετεχόντων κρατών Τα κράτη μέλη και τα συμμετέχοντα κράτη τους, δημιούργησαν, διαρθρώσεις πληροφόρησης, διαχείρισης, πλευρά από 12 συντονισμού εθνικές αρχές συντονισμού (ΕΑΣ). και παρακολούθησης: τις 3. 1. 2. 1 Οργάνωση διαρθρώσεων των εθνικών αντισυμβαλλόμενους των έργων, παρέχουν βοήθεια την ανάπτυξη θεματικών δικτύονν σε τομεακό, εθνικό ή διακρατικό, επίπεδο. για των στις κράτη συμμετέχοντα Η αρχική ή/και συνεχής επαγγελματική κατάρτιση δεν υπάγεται αναγκαστικά, σε όλα τα κράτη μέλη και τα συμμετέχοντα αυτών υπηρεσίες κράτη, Υπουργείων ή ακόμα και στην αποκλειστική αρμοδιότητα των δημοσίων αρχών. Σε ορισμένα (στη Γερμανία ή στις Κάτω Χώρες), πράγματι, η αρχική επαγγελματική κατάρτιση υπάγεται κατά κύριο λόγο στο Υπουργείο Παιδείας ενώ σε ορισμένα άλλα κράτη μ,έλη και συμμετέχοντα κράτη η (Αρμοδιότητα αυτή ασκείται διάφορα κοινού Υπουργεία - Παιδείας και Εργασίας ειδικότερα - όπονς, π. χ. , στη Γαλλία. II δκκροροποίηση αυτή τονν όιαρΟρυνσευνν συναντάται επίσης και στη διαχείριση και το συντονισμό του προγράμματος Leonardo da Vinci στα κράτη μέλη και τα συμμετέχοντα κράτη. από από και εθνικές επιτροπές Εξάλλου, τα περισσότερα κράτη μέλη έχουν συμβουλευτικές συγκροτήσει διαχείρισης, επιτροπές τη τριμερούς σύνθεσης, που παρέχουν συνδρομή τους κατά τον καθορισμό τονν εθνικών, προτεραιοτήτανν και διασφαλίζουν ένα δεσμό με τους αρμόδιους λήψης πολιτικονν αποηιάσεονν και τους βασικούς συντελεστές της επαγγελματικής κατάρτισης. Κανονικά, επιτροπές συμμετέχουν, παράλληλα με τις εθνικές αρχές συντονισμού, στην κατάρτιση των εθνικονν προτεραιοτήτανν για την δέσμη Ι, στη και προεπιλογής σε εθνικό επίπεδο. αξιολόγησης διαδικασία λόγον εν οι των εθνικών αρχών Βασική αποστολή συντονισμού, οι οποίες λειτουργούν με τη χρηματοδοτική στήριξη της Επιτροπής και του κράτους μέλους, είναι η αρωγή των εθνικών αρχών, της Επιτροπής καθώς και των τυχόν προτεινύντονν σχέδια και των αντισυμβαλλόμενα™ των έργων. αρχές εθνικές Οι συντονισμού διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο από πολλές απόψεις: συμβάλλουν στη διασφάλιση της επίδρασης του προγράμματος όσον aqx^a τις εθνικές πολιτικές και διαρθρώσεις, διοργανώνουν δραστηριότητες προώθησης, τεχνικής βοήθειας και διάδοσης στους 11 φύση και η οργάνυνση τονν εν λόγιο αρχών ποικίλλουν μεταξύ τονν συμμετεχόντανν χονρών. Σε ορισμένες χώρες όπως, για παράδειγμα, την Ιρλανδία, τη Δανία και τη Σουηδία, οι εθνικές αρχές συντονισμού διαχειρίζονται όχι μόνο το πρόγραμμα Leonardo da Vinci, αλλά επίσης και το πρόγραμμα Σανκράτης και τις κοινοτικές πρωτοβουλίες Adapt και Emploi. Οι εθνικές αρχές συντονισμού σε ορισμένες άλλες χυνρες συνδέονται με ιδρύματα, συνήθανς εθνικά και διαχειρίζονται κατά τρόπο αυτόνομ,ο για Γερμανία. Ορισμένα στη παράδειγμα, συμμετέχοντα κράτη διαθέτουν πολλές εθνικές αρχές συντονισμού τονν οποίονν οι αρμοδιότητες σε συνάρτηση με τα διάιρορα είδη στοχευόμενου κοινού είτε σε συνάρτηση με τα μέτρα του προγράμματος όπονς, για παράδειγμα, στη Γαλλία, το Λουξεμβούργο, ή τη Γερμανία. κατανέμονται πρόγραμ. μ. α όπονς, είτε το 3. 1. 2. 2 Δραστηριότητες των εθνικών διαρθρώσεων παρουσίασης Οι βασικές δραστηριότητες των εθνικών αρχυ'νν συντονισμού οι οποίες λαμβάνουν για το λόγο αυτό, βάσει συγγραφής υποχρεονσεονν, επιχορήγηση λειτουργίας από την Επιτροπή έγκεινται στην οργάνωση του εκόηλονσεονν προγράμματος, στην κατάρτιση ενός εθνικού σχεδίου εργασίας το οποίο περιλαμβάνει σχέδιο διάδοσης, στη διασφάλιση της τονν πρινσκλήσεων για την δημοσίευσης διοργάνωση υποβολή προτάσεονν, στην εθνικών ή διεθνών αξιολόγηση οποία οργάνωση υποβάλλονται συνεδριάσεων και παρακολούθησης αναφορικά με τα έργα τα οποία επιλέγονται. στην συντονισμού στη σεμιναρίων, έργων τονν και τα απόψεονς Πρόκειται, δηλαδή, για δραστηριότητες με σκοπό την παρακολούθηση, σε συνεργασία με την Επιτροπή, της εκτέλεσης των έργων από και αποτελεσμάτυνν, καθώς και τη συμβολή στην επίλυση προβλημάτονν που αντιμετωπίζουν οι αντισυμβαλλόμενοι καθύλη τη διάρκεια του έργου. Εξάλλου, οι εθνικές αρχές στο θεματικό συντονισμού συμβάλλουν δραστηριοτητανν 13 συντονισμό του προγράμματος σε εθνικό ή διακρατικό επίπεδο. Πίνακας 1 για τοποθέτησης εθνικές αρχές τη διαχείριση συντονισμού Εξάλλου, οι τονν είναι αρμόδιες προγραμμάτων και ανταλλαγών της δέσμης Ι. Για το σκοπό αυτό, μετά την επιβολή στην Επιτροπή ενός επιχειρησιακού προγράμματος, λαμβάνουν μία τις διάφορες στοχευόμενες ομάδες. χρηματοδότηση σφαιρική για εθνικές αρχές καταλόγους Επίσης, οι δημοσιεύουν έργων, γενικότερα, πληροιροριακά δελτία. έντυπα πληροφόρησης συντονισμού εθνικονν και, τονν 3. 2. Δημοσιονομικά στοιχεία τα μέσα δημοσιονομικά Τα οποία απαιτούνται σε κοινοτικό επίπεδο για την εκτέλεση του προγράμματος Leonardo da Vinci υπολογίστηκαν, στην απόιραση του Συμβουλίου, σε 620 εκατ. ECU για την περίοδο 1995-1999. Σύνολο KC1J) 3. 3. του Κατανομή προϋπολογισμού Leonardo da Vinci το 1995 και 1996 κονδυλίων των Πρότυπα έργα Ι Δέσμη Ι Δέσμη II Δέσμη II Τοποθετήσεις ανταλλαγές και Δέσμη 1 Δέσμη 11 Δέσμη III Αλλα έργα 111. 2. α Ι11. 2. β Δέσμη IV (εκατ. 1 1995 75,2 27^2 38^6 9^5 45,7 28^6 17 0J 18,5 6Λ> 0 Μ/ι 139,5 1996 84 33,6 43,9 6,5 51,4 29,4 22 0,03 19 6. 2 1,3 9 154,4 Ι | πρώτα Τα προγράμματος Leonardo da Vinci αποτελέσματα του Η κατανομή τονν των ποσών διαφόρων σκελών και μέτρανν αποφασίζεται από την Επιτροπή ύστερα από πρόταση της επιτροπής Leonardo da Vinci. μεταξύ δεσμό w διέπεται Πρέπει να τονισθεί ότι η κατανομή τονν κονδυλίων μεταξύ των όιαφόρονν μέτρονν από τονν Οιαφόρονν ορισμένους περιορισμούς όσον αφορά τα ανώτατα και κατώτατα όρια. Το 35% τουλάχιστον συνολικού του προϋπολογισμού πρέπει να διατεθεί σε πρότυπα έργα, 30% τουλάχιστον σε έργα τοποθετήσεων και ανταλλαγών και 20% κατ'ανώτατο όριο σε άλλα μέτρα μεταξύ τονν οποίων συμπεριλαμβάνονται έργα έρευνας και ανάλυσης, προγράμματα ανταλλαγών συγκρίσιμων στοιχείων, καθώς και στις εθνικές αρχές συντονισμού στο πλαίσιο της δέσμης IV. 1. Κατά τα δύο πρώτα έτη του προγράμματος, η αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή διέθεσε ύψους 139,5 εκατ. ECU το 1995 και 154,4 εκατ. ECU το 1996. χρηματοδότηση συνολική Ο πίνακας πινυ ακολουθεί συνοψίζει την του κατανομή προγράμματος κατά τα δύο προντα έτη λειτουργίας του. κονδύλιο >ν τονν To 1995, 1996 και 1997 δημοσιεύθηκαν τρεις προσκλήσεις για την υποβολή προτάσεων στο πλαίσιο του προγράμματος Leonardo da Vinci. Τα δύο πρώτα έτη (1995 και 1996) υποβλήθηκαν Οι διαδικασίες αξιολόγησης και επιλογής οι οποίες θεσπίστηκαν α πό την Επιτροπή σε κράτη συνεννόηση κατέληξαν στη χρηματοδότηση 1. 542 έργων με συνολικό προϋπολογισμό 201,8 εκατ. ECU. τα συμμετέχοντα προτάσεις. 7. 600 με Πίνακας 2: Αποτελέσματα πρώτων των προσκλήσεων για την υποβολή προτάσεων το 1995 και 1996 δύο επιλεγέντων Αριθμός έργων διαδικασία Ι διαδικασία II Πρότυπα έργα Προγράμματα και τοποθετήσεων ανταλλαγών (δέσμες II και HI) Έρευνες και αναλύσεις Αριθμός εταίροιν διαδικασία 1 διαδικασία 11 Ι 1995 749 Ι 1996 793 319 430; 581 121 299 494 582 170 47 13212 2210 11002 41 10267 2131 | 8136 " | 14 με (κρετηρία τη διαπίστονση μίας ειδικής ανάγκης να διασφαλισθεί, διαμέσου της εφαρμογής οφαιρικόιερονν παιδαγοηακών εφαρμογή μεθόδονν, η είναι εστιασμένονν οποίες προσαρμοσμένες συγκεκριμένες καταστάσεις. επινόηση λύσεονν οι και σε Αναφορικά με τιν σύνολο τονν έργων τα οποία εγκρίθηκαν, μ,πορεί να σημειανθεί επίσης ότι 13. 212 εταίροι συμμετείχαν σε 749 έργα που επιλέγησαν το 1995 και 10. 267 εταίροι σε 793 έργα το 1996. νέονν Εάν λη(|)θεί υπόψη ότι οι MME συμβάλλουν κυρίονς στη δημιουργία θέσεων απασχόλησης, πρέπει να διαπιστονθεί ότι η συμμετοχή τους στο πρόγραμμα παραμένει περιορισμένη μετά τις πρώτες προσκλήσεις για την υποβολή προτάσεων. Ενόψει της ανεπαρκούς αυτής συμμετοχής θα πρέπει να ενθαρρυνθεί το σύνολο των παραγόντων οι οποίοι είναι υπεύθυνοι για το πρόγραμμα Leonardo επενδύσουν περισσότερους πόρους για να διασφαλισθεί μεγαλύτερη παρουσία των MME στις της συμπράξεις, απλούστευσης τονν διαδικασιών. ειδικότερα διαμέσου Vinci να da αληθεύει (λυτό πρέπει να Εντούτοις, το σημείο διευκρινιστεί. Μολονότι ότι αναφορικά με το σύνολο τονν μέτρονν του προγράμματος (συμπεριλαμβανομένονν των τριο'νν δέσμεονν), η προσφορά κατάρτισης φαίνεται να υπερβαίνει τη ζήτηση, δεν πρέπει να λησμονηθεί ότι ο τομέας ο οποίος προσφέρεται περισσότερο για τη συμμετοχή των επιχειρήσεων (μεταξύ των οποίων οι MME) είναι η δέσμη II "βελτίωση των κατάρτισης", δράσεων κυρίονς στο πλαίσιο των μέτρων II. 1. 1. α "καινοτομία στην επαγγελματική κατάρτιση" και Π. 1. 1. γ τεχνολογικών "μεταφορά καινοτομιών". Το αυτό ισχύει όσον αφορά και προγράμματα τα ανταλλαγών της δέσμης II. επαγγελματικής τοποθέτησης Διαμέσου τονν δέσμεονν τοποθετήσεων και ανταλλαγών, τιν πρόγραμμα Leonardo da Vinci συμβάλλει, επίσης, με ουσιαστικό τρόπο στην ευρονπαϊκή κινητικότητα των διαφόρονν στοχευόμενονν ομάδανν. Λπά τα στοιχεία αυτά προκύπτει ότι το πρόγραμμα σημαντικές διαστάσεις από απόψεονς αριθμού έργονν, συμμετεχόντονν και διεθνο'νν συντελεστών επαγγελματικής κατάρτισης. εταίροιν λάβει έχει που προς αντιμετονπίζει da Vinci φαίνεται ότι Από την ανάλυση των δύο πρώτων ετών του το Leonardo πρόγραμμα μία εξελίσσεται μεγαλύτερη συνεκτίμηση τονν πραγματικο'νν προκλήσεων η επαγγελματική κατάρτιση στην Ευρονπη. Προκειμένου, όμως, η συνεκτίμηση αυτή να εμβαθυνθεί και να καταλήξει σε μία βελτίανση των συστημάτονν, μηχανισμών και πρακτικών κατάρτισης, πρέπει η εκτέλεση τονν 1. 542 έργονν τα οποία επιλέγησαν να συνοδευτεί από μία ποιοτική αξιολόγηση της τους να ικανότητας να στόχους επιδιωκόμενους διασφαλίσουν και συγκεκριμένα μεταφερόμενα αποτελέσματα στο σύνολο των 18 συμμετεχουσών χωρών. επιτύχουν και τους είναι πλέον καιρός Συνεπώς, για παρακολούθηση, συντονισμό και εξέταση τονν περιεχομένων και μεθοδολογιών που απαιτούνται προκειμένου να καταστεί το Leonardo πραγματικό "ευρωπαϊκό) εργαστήριο καινοτομίας". da Vinci ένα με σχέση Τα έργα τα οποία επιλέγησαν μπορεί να ταξινομηθούν σε τρεις μεγάλες κατηγορίες: έργα τα οποία αιρορούν την πρόβλεψη τονν αναγκονν σε κατάρτιση και επαγγελματικό ένα σε προσανατολισμό συγκεκριμένο περιβάλλον, τα έργα που αποβλέπουν στην επινόηση καινοτόμων μέτρων και αυτοτελών ενοτήτων κατάρτισης χάρη στην ανάπτυξη προϊόντων κατάρτισης, συχνά με βάση συστημάτων πολυμέσων και μέτρα τα οποία στοχεύουν άμεσα τις επιχειρήσεις οργανισμούς κατάρτισης. Πρέπει να σημειωθεί, εξάλλου, η ενεργός συμμετοχή στο πρόγραμμα των κοινωνικών εταίρων καθώς και η ενίσχυση των διακρατικών δικτύων (περιφερειακο'νν ή τυμεακών) κατάρτισης. Οι δύο αυτοί παράγοντες θα πρέπει να έχουν σημαντική επίδραση όσον αφορά την προώθηση και τη διάδοση νέονν γνο'νσεονν και τεχνογνονσίας. τους και Μία περισσότερο εμπεριστατωμένη ανάλυση οδηγεί στο συμπέρασμα ότι το μεγαλύτερο τμήμα των έργων τείνει προς ολοκλήρωση των τριών αυτών διαστάσεων. Τα έργα προβλέπουν ολοένα και συχνότερα την ανάπτυξη λύσεων με τη μορφή διαδικασιών, 15 Πίνακαΰ 3: Αριθμός προγραμμάτων και δικαιούχων τοποθετήσεων και ανταλλαγών το 1995 και 1996 Αριθμός προγραμμάτων Αριθμός δικαιούχων 1 1995 | 1996 | 1995 [ 1996 1. 1. 2. » - τοποθετηθείς για νέους σι: αρχική κατάρτιση τοποθετηθείς σύντομης διάρκειας 1 604 | * | 9943 | 10Θ63 1. 1. 2. » - τοποθετήσεις για νέους σε αρχική κατάρτιση τοποθετήσεις μακράς διάρκειας 96 982 1. 1. 2. β - τοποθετήσεις για νέους εργαζόμενους 4704 * | | | | | | 293 | 1. 1. 2. γ - ανταλλαγές για εκπαιδευτές | 1 293 * | | 2379 * ΙΙ. 1. 2. α - τοποθετήσεις για νέους που παρακολουθούν πανεπιστημιακές σπουδές και για διπλονματούχους 2242 | 5333 1009 1 - 102 | ΙΙ. 1. 2. β (χνταλλαγές πανεπιστημίαγν/οργανισμών κατάρτισης | | μεταξύ 144 11 11 1 | 5175 1 7731 επιχειρήσεονν και 121 | 146 11. 1. 2. γ - ανταλλαγές για υπεύθυνους κατάρτισης 1 11 47 δεν υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία 12 Ι | " 1 231 11 ρέπει να σημειωθεί ότι το πρόγραμμα Leonardo da Vinci κατά την περίοδο 1995 έως 1996 επέτρεψε σε περισσότερο από 50. 000 άτομα - εκ των οποίων 22. 000 νέοι σε αρχική κατάρτιση, 10. 000 νέοι εργαζόμενοι και 13. 000 άτομα που καταρτίζονταν σε πανεπιστήμια ή διέθεταν δίπλωμα - να υποτροφία λάβουν περιόδους κινητικότητας προσανατολισμού ή κατάρτισης στα κράτη μέλη ή τις συμμετέχουσες χώρες. ευρωπαϊκή για Εξάλλου, το πρόγραμμα Leonardo da Vinci προβλέπει την εκτέλεση ενός στατιστικού προγράμματος στο πλαίσιο της δέσμης ΙΙΙ. 2. β και ενός προγράμματος επισκέψεανν σπουδών διαχειρίζεται τιν Ευρανπαϊκό Κέντρο για την Ανάπτυξη της Επαγγελματικής Κατάρτισης (Cedefop) στο πλαίσιο της δέσμης 111. 3. (1 το οποίο Η απόφαση του Συμβουλίου της 6ης Δεκεμβρίου 1994 δίδει στην Επιτροπή τη δυνατότητα να προτείνει ένα πρόγραμμα εργασιών το οποίο αφορά την "Ανταλλαγή συγκρίσιμων δεδομένων" στο πλαίσιο της δέσμης ΙΙΙ. 2. β. Μετά την πρόταση της Επιτροπής, η επιτροπή Leonardo da Vinci υιοθέτησε πρόγραμμα εργασιών 10 σημείων. Την εκτέλεση του εν λόγαν προγράμματος διασφαλίζει η ομάδα εργασίας "Στατιστικά δεδομένα στους τομείς της εκπαίδευσης και κατάρτισης" η οποία αποτελείται από εκπροσώπους των Κρατών μελών και της Επιτροπής. Το 1995, στην πρόσκληση για την υποβολή προτάσεων συμπεριλήφθηκαν τρία σχέδια που ξεκίνησαν το 1996, η "έρευνα για την αρχική κατάρτιση", η "έρευνα για την συνεχιζόμενη κατάρτιση" και η "μετάβαση στην επαγγελματική ζωή". Το CEDEFOP διαχειρίσθηκε ένα σχέδιο για τη συγκρίσιμη ταξινόμηση. Τιν 1996, στην πρόσκληση για την υποβολή προτάσεων συμπεριλήφθηκαν τρία θέματα, η προσφορά κατάρτισης, η εκμάθηση γλωσσών και ο ενηλίκων. Τα των αναλφαβητισμός κονδύλια τα οποία διατέθηκαν για τα πρώτα αυτά εγχειρήματα ανέρχονται σε 1,3 εκατ. ECU και προβλέπεται η διάθεση ενός συμπληρωματικού ποσού 2,1 εκατ. ECU το 1996 και 1997 με σκοπό την επέκταση της διάστασης και του πεδίου των επιλεγμένων σχεδίων. με οργάνονση επισκέψεων πρόγραμμα ένα δίκτυο επισκέψεων Το κοινοτικό μελέτης για ειδικούς της επαγγελματικής κατάρτισης (δέσμη ΠΙ. 3. β) στην Ευρανπαϊκή Ένονση συντονίζεται από το Cedefop. Σε εθνικονν συνεργασία σύνδεσμο νν, το πρόγραμμα αυτό προβλέπει την μελέτης διάρκειας τριών ή πέντε εργάσιμονν ημερών που εστιάζονται σε θέματα όπως, για παράδειγμα, η κατάρτιση των νέων, η κατάρτιση των ενηλίκων, ή ο αντίκτυπος των νέων τεχνολογιών στην επαγγελματική κατάρτιση. Στο πλαίσιο των εν λόγω επισκέψεων μελέτης, 1. 225 ειδικοί της επαγγελματικής κατάρτισης, κατανεμημένοι σε 116 ομάδες, έλαβαν το 1995 και 1996 υποτροφία η οποία ανήρχετο, κατά μέσο όρο, σε 1. 350 ECU. Το συνολικό κονδύλιο το οποίο διατέθηκε στις επισκέψεις μελέτης κατά την περίοδο αυτή ανήλθε σε 2,3 εκατ. ECU. 3. 4. Η επίδραση του προγράμματος Leonardo da Vinci έτη πρώτα εκτέλεσης Όπως αναφέρθηκε στην αρχή της παρούσας ενδιάμεσης έκθεσης, η ανάλυση αφορά τα δύο του προγράμματος. Δεδομένου, αφενός, ότι η εκτέλεση των πρώτιον προγραμμάτων άρχισε στις αρχές του 1996 μόνο και, αφετέρου, ότι η μέση διάρκεια τους υπερβαίνει τα δύο έτη, τα στοιχεία τα οποία παρουσιάζονται στην έκθεση δεν είναι δυνατό να θεωρηθούν ονς οριστικά. εργαστήριο Εξάλλου, πρέπει να τονισθεί ένα άλλιν στοιχείο: ως "ευρωπαϊκό της καινοτομίας", το πρόγραμμα σκοπό έχει τη στήριξη δράσεανν που αποβλέπουν στη βελτίωση των συστημάτανν και μηχανισμών επαγγελματικής κατάρτισης των κρατών μελονν ή τονν φορέων της επαγγελματικής κατάρτισης. ότι προκειμένου να καταστεί απτή αυτή η επίδραση απαιτείται μία ορισμένη διάρκεια. προφανές Είναι Αντίθετα, είναι ήδη δυνατό να εντοπισθούν, από τις εκθέσεις των κρατών μελών και των συμμετεχουσών χωρών και την εξωτερική αξιολόγηση, οι τεχνικές και διοικητικές αδυναμίες που αντιμετονπισε η εκτέλεση του προγράμματος. Πρέπει να σημειονθεί ότι οι σε εκθέσεις συνεντεύξεις και σε εροντηματολύγια τα οποία απεστάλησαν στους υπεύθυνους και τους του προγράμματος. στηρίζονται συντελεστές ουσιαστικά βασικούς τα αποτελέσματα τονν Συνεπώς, συνεντεύξεων και των ερωτηματολογίων αναφέρονται μάλλον στις δυσκολίες οι οποίες αντιμετωπίστηκαν κατά την εκτέλεση των του προγράμματος. έργων παρά στην επίδραση Μετά τις παρατηρήσεις αυτές είναι δυνατό να εντοπισθούν ορισμένα στοιχεία τα οποία επιτρέπουν την εκτίμηση της επίδρασης του προγράμματος. 3. 4. 1 Επίδραση και εξέλιξη των συστημάτων τα ότι και σαφώς συστημάτων Από την ανάλυση των εθνικών εκθέσεων προκύπτει πρότυπα προγράμματα εντάσσονται στην ανάπτυξη των μηχανισμών επαγγελματικής κατάρτισης των κρατών ιδιαίτερα όσον αφορά τις γενικές μελών τάσεις οι οποίες αναφέρθηκαν στην αρχή της έκθεσης. Το πρόγραμμα αντικατοπτρίζει την εξέλιξη της επαγγελματικής κατάρτισης δεδομένου ότι σκοπός του είναι να συμβάλει ώστε να ωφεληθούν από την εξέλιξη αυτή όσο το δυνατόν περισσότερα ιδρύματα και άτομα. του συνόλου τομέα του Εξάλλου και αυτό αληθεύει κυρίως για τα έργα της δέσμης Ι, οι δραστηριότητες οι οποίες αναπτύχθηκαν από τους υπεύθυνους στηρίζονται στους βαθμό επαγγελματικής εθνικούς κατάρτισης· συνεπώς, είναι φυσικό οι εν μηχανισμούς μεγάλο σε λόγον μηχανισμοί να εναρμονίζονται με τις μεγάλες κατευθύνσεις συστημάτων επαγγελματικής κατάρτισης. των Αυτή η θετική αντιστοιχία δεν σημαίνει ότι τα πρότυπα έργα τα ινποία επιλέγησαν αποτελούν απλο'νς επέκταση ή αντίγραφο τονν εθνικονν δράσεονν. Τόσο από την άποψη του επιδιανκόμενου στόχου όσο και από την άποψη των μεθόδων και των περιεχομένων, τα διακρατικά έργα αποβλέπουν στην ανάπτυξη προσεγγίσεων. Συνεπώς, η ποικιλομορφία τους δεν έρχεται σε αντίθεση με τις προτεραιότητες κοινού ενδιαφέροντος σε ένα πλαίσιο το οποίο απαιτεί αρκετά ταχείες προσαρμογές και εξελίξεις. καινοτόμων οι ΙΙροτείνοντας καινοτόμες απαντήσεις σε θέματα όπως, π. χ. , τα νέα προσόντα, τα νέα επαγγελματικά πρότυπα, οι νέοι τρόποι πρόσβασης, η προσέγγιση σχολείων και μέθοδοι επιχειρήσεων, επαγγελματικής και σταθεροποίησης, ιδιαίτερα διαμέσου της μαθητείας εναλλασσόμενης της κατάρτισης, τα διακρατικά έργα δίνουν μία καθημερινή βέβαιη πραγματικότητα επαγγελματικής κατάρτισης. νέες ένταξης ώθηση στην και της Εξίσου ενδεικτικό είναι το γεγονός ότι το πρόγραμμα βασικούς συντελεστές της επαγγελματικής κατάρτισης οι οποίοι βλέπουν σε αυτό μία επενδυτική προτεραιότητα. ελκύει τους 3. 4. 2 Επίδραση και καινοτομία ότι εργαστήριο "ευρωπαϊκό έκθεσης της συμπεραίνεται Το πρόγραμμα Leonardo da Vinci ορίζεται ως της καινοτομίας" στο χώρο της επαγγελματικής κατάρτισης. Από την ανάλυση των εθνικών εξωτερικής εκθέσεονν και αξιολόγησης η σημαντικότερη επίδραση του προγράμματος έγκειται σε αυτό το επίπεδο. Προκειμένου να επιτευχθούν οι στόχοι προτεραιότητας όπως τα νέα προσόντα, τα νέα επαγγελματικά πρότυπα, η βελτίωση της πρόσβασης στην κατάρτιση και συνεχή κατάρτιση, οι νέες οδοί επαγγελματικής ένταξης, η αναγνώριση των προσόντων, κλπ. , το πρόγραμμα Leonardo da Vinci στηρίζει πολυάριθμες νέες προσεγγίσεις. Μπορεί να αναφερθούν ως παραδείγματα τα εξής: νέα περιεχόμενα, προϊόντα, μέθοδοι και υπηρεσίες, εστίαση σε ένα ευρύ φάσμα ειδικότερα στη 17 τονν ομάδονν, στοχευόμενων ευκαιριών μεγαλύτερος και προσανατολισμός προς έργα περιφερειακού χαρακτήρα. ισότητα για συγκεκριμένες Ό ν τ ω ς, η καινοτομία του προγράμματος Leonardo da Vinci και, κατά συνέπεια, η επίδραση του είναι εμφανέστερες σε επίπεδο έργων τα οποία επιτρέπουν την ολοκλήρανση και κοινή χρήση μεθόδων και εργαλείων που προορίζονται ομάδες στόχο. Έτσι, σήμερα, η ανάπτυξη και η χρήση ενός CD-ROM δεν είναι πλέον κάτι το καινοτόμο, της ο εφαρμογής αυτής με υλικά εξ αποστάσεονς κατάρτισης π ου στοχεύουν κοινό το οποίο κατοικεί σε μεγάλη απόσταση από μεγάλα κέντρα κατάρτισης μπορεί να αποτελέσει παράγοντα καινοτομίας. συνδυασμός όμονς το να της ένα στοιχείο στοιχεία ιδιαιτερότητας πλαίσιο μπορεί Το πρόγραμμα Leonardo da Vinci έχει δο'νσει απτά της καινοτομίας στο χώρο της επαγγελματικής είναι κατάρτισης. Αφενός, η καινοτομία οποίο σχετική: ένα αποδεικνύεται πολύ καινοτόμο σε συγκεκριμένο είναι απηρχαιωμένο ήδη σε ένα άλλο. Αφετέρου, είναι εξελικτική. Παρά την επίδραση που ασκήθηκε στο πρόγραμμα Leonardo da Vinci α πό προηγούμενα προγράμματα, από τα διαθέσιμα στοιχεία συνάγει κανείς ότι το νέο πρόγραμμα αποτέλεσε ένα πραγματικό ποιοτικό άλμα. Εξάλλου, από την οποία καλύφθηκε α πό το πρόγραμμα Leonardo da διαγράφεται η διαμόρφονση μίας Vinci να δυναμικής (ΐπορεί συγκεκριμενοποιηθεί μεσοπρόθεσμο μόνο διάστημα. οποία στο περιόδου εξέταση μπορεί της να η η 3. 4. 3 Επίδραση επίδραση στις πρακτικές στα συστήματα και Το μεγαλύτερο τμήμα των έργων αποτελεί ανταπόκριση ή απόπειρες ανταπόκρισης σε συγκεκριμένες οποίες απαιτούν νέες λύσεις είτε πρόκειται για την ένταξη νέων χωρίς προσόντα, είτε τη συνεχή κατάρτιση στις MME, κ. λπ. καταστάσεις οι των Η διάσταση έργονν αυτών και ο πειραματικός χαρακτήρας τους δύσκολα μπορεί να προκαλέσουν μία άμεση επίδραση στα συστήματα επαγγελματικής κατάρτισης. Εντούτοις, λόγω της δυναμικής η οποία αναπτύσσεται, οι συντελεστές ωθούνται να Τούτο επανεξετάσουν συστήματα. τα του συστήματος αποτελεί το π ρ ο πό βήμα π ρ ος μία πιθανή δυναμική κατά ευρύτερη συνέπεια, για μία ενδεχομένονς επίδραση. Είναι ιδιαίτερα σημαντικό ότι η επίδραση του προγράμματος Leonardo da Vinci είναι εντονότερη στην περίπτωση τονν λιγότερο αναπτυγμένα™ συστημάτανν. και, ότι τα στο κατάρτισης έργα Σε ορισμένες χώρες, ό π ως το Λουξεμβούργο και το Λιχτενστάιν, π ου βρίσκονται σε μία διαδικασία μεταρρύθμισης των συστημάτων τους, επαγγελματικής οποία σημειώνουν εκτελέστηκαν του προγράμματος Leonardo da Vinci, ή av. προηγούμενα προγράμματα, δεν επηρέασαν τους συλλογισμούς σχετικά με την εφαρμογή μίας νέας νομοθεσίας αναφορικά με τα συστήματα επαγγελματικής κατάρτισης και ότι νέες κατευθύνσεις λήφθηκαν σε άλλα επίπεδα. (vi αποφάσεις σχετικά με τα πλαίσιο τις έργα νέων όπονς, Στο άμεσο διάστημα, η επίδραση πάντονς είναι πραγματική ατο πρακτικό πεδίο. Πρέπει να τονισθούν δύο διαστάσεις έργονν. εστιάζονται βασικά στη Ορισμένα δοκιμή για προτύπων παράδειγμα, πρότυπα και συλλήψεις π ου εφαρμογή εισάγονται α πό το εξωτερικό, στην πράξη μίας ιδέας, γενίκευση εμπειριών, κλπ. Ορισμένα άλλα έργα στοχεύουν κατά αναζήτηση προτεραιότητα και πραγματικά μιας συνεπάγονται το και αποτυχίας. Τέλος, αναλύσεονν με αναλαμβάνονται σκοπό την ανάλυση τονν προϋποθέσεονν για την ικανοποιητική εκτέλεση μεταγενέστερονν πρότυπονν έργονν. στην καινοτόμων ερευνονν συχνά ενδεχόμενο λύσεων έργα Το πλεονέκτημα της διακρατικότητας είναι ότι υπερπηδώνται ευκολότερα οι εδαφικοί περιορισμοί π ου συναντώνται σε όλα τα εθνικά συστήματα. Για το λόγο αυτό είναι σημαντικό ότι πολλά έργα εντάσσονται στη (χωρίς λογική της εγκάρσιας συνεργασίας αναγκαστικά να γίνεται χρήση της έννοιας αυτής), ή πραπότυπες συμπράξεις. στηρίζονται σε 3. 4. 4 Επίδραση προγράμματος και διάρθρωση του ότι Γαλλία τονίζει το πρόγραμμα Η την Leonardo da Vinci θεονρήθηκε α πό πλειοψηφία σχεδόν τονν υπευθύνονν ως ευκαιρία για ενίσχυση και ανάπτυξη ενός ήδη υπάρχοντος έργου. εθνικές Il παρατήρηση αυτή δικαιολογείται οιο εκθέσεις μέτρο <ντο οποίο οι αφορούν αποκλειστικά έργα της προ'πης προτάσεονν. πρόσκλησης Εντούτοις, ορισμένες διαπιστώσεις είναι διαφαπιστικές σχετικά με τον τρόπο με τινν οποίο η διάρθρονση του προγράμματος Leonardo da Vinci ευνοεί ή όχι τα έργα τα οποία έχουν επίδραση. υποβολή για τα ένα Έστω και εάν η τήρηση τονν στύχονν αποτελεί κριτήρια από επιλεξιμότητας, από την ανάγνωση των εθνικών εκθέσεων προκύπτει ότι τα έργα είναι συνεπή με το κοινό πλαίσιο στόχων. γενικότερα, Στην ανταποκρίνονται θεμελιώδεις προκλήσεις της επαγγελματικής ένταξης, της νέων των απασχολησιμότητας. ίδια προοπτική και προσόντων στις και Τονίζονται, επίσης, δύο άλλες πτυχές: η διακρατικότητα και η συμμετοχή πολλών συντελεστών στις συμπράξεις. Μολονότι ινι εκθέσεις δεν παραλείπουν να τονίσουν τη δυσκολία που δημιουργεί η διακρατικότητα όσον αφορά τη διαχείριση τονν έργων, εντούτοις υπογραμμίζουν τον πλούτο που συνεπάγεται αυτή. Έτσι, η ευρωπαϊκή διάσταση των έργο)ν παρουσιάζεται κάτω από τέσσερις γωνίες: Ι. 2. 3. 4. να της για στις ενδέχεται επιτευχθούν ένταξης, Προκειμένου οι της στόχοι απασχολησιμότητας, της πρόσβασης, κλπ. , οι συντονιστές και οι εταίροι επιλέγουν την πλάγια διαδρομή της να διακρατικότητας προετοιμάσουν νέες προσεγγίσεις οι να παράσχουν οποίες απαντήσεις σημερινές μεταλλαγές. Η δημιουργία εργαλείων, μέσων, ή κατάρτισης κοινών 11 αποτελεί Οεμελιυνδη στόχο. απάντηση σε προβληματικές, των οποίων συχνά τα αίτια εντοπίζονται σε εθνικό επίπεδο (όχι, όμως, συστηματικά), είναι κυρίως διακρατική. Η ευρωπαϊκή διάσταση αναζητείται περισσότερο ως εμπλουτισμός παρά ως κοινή οικοδόμηση στο πλαίσιο έργων. Τελικά, η αναζητείται διάσταση προωθείται ευρωπαϊκή και ενοτήτων δίδεται που ιης κινητικότητας, ιονν διαμέσου ανταλλαγών και τονν μέσονν που διευκολύνουν τις ανταλλαγές αυτές. άλλο Ένα πλεονέκτημα σημαντικό προέρχεται από τη συμπληρωματικοτητα των συντελεστών που συνεργάζονται στα έργα. II συμμετοχή πολλονν συντελεστών στις -ου|ΐπράξεις επιτρέπει στα έργα να επιδιυνκουν ανυντερους στόχους. Παρατηρείται, επίσης, η εμφάνιση νέων χάρη σύμπραξης διαρθράνσεανν στη ιδρυμάτων, διαφόρων συμμετοχή οργανισμών κατάρτισης, επαγγελματικών ενώσεων, τοπικών αρχών ή επιχειρήσεων. Από την άποψη της επίδρασης, οι νέες αυτές μορφές είναι, αυτές καθαυτές, συνέπεια της λειτουργίας του προγράμματος. με συμβάλλουν ενώ οι τους τις γνώσεις Από την άποψη αυτή, το πρόγραμμα επέτρεψε μία στενότερη συνεργασία των πανεπιστημίων και των επιχειρήσεων. Τα πανεπιστήμια τη επιχειρήσεις μεθοδολογία προσφέρουν τους και την τεχνογνονσία τους, τόσο προς όφελος των επιχειρήσεονν χάρη στη συστηματικοποίηση τονν μεθοδολογικονν προσεγγίσεων τανν πανεπιστήμιονν όσο και προς όιρελος των να πανεπιστημίονν γε(μυρώσουν το χάσμα που πολύ συχνά υqύσταται τριτοβάθμιας εκπαίδευσης και της αγοράς της εργασίας σε ορισμένα κράτη μέλη και συμμετέχουσες χώρες. επιδιάνκουν μεταξύ που της εμφανίζονται Εξάλλου, τα έργα παρουσιάζουν ολοένα και περισσότερο ένα άνοιγμα προς νέους τομείς δραστηριοτήτων οι οποίοι μέχρι σήμερα δεν δραστηριότητες προσφέρονταν στις κατάρτισης. Έτσι, νέα επαγγελματικά πρότυπα στους τομείς του της της περιβάλλοντος, αποκατάστασης της ασφάλειας, τονν υπηρεσκίνν εγγύτητας, κλπ. , γεγονός το οποίο εναρμονίζεται με τις κατευθυντήριες γραμμές που χάραξε η Επιτροπή στο χώρο της τοπικής ανάπτυξης και τονν νέονν πηγών απασχόλησης. υγείας, κληρονομιάς, της Κατά γενικότερο τρόπο, διαπιστώνεται αύξηση των ενεργειών κατάρτισης υπέρ νέων στοχευόμενων ομάδων που γενικά ελάχιστα επωφελούνται από τα μέτρα επαγγελματικής κατάρτισης, όπως οι εθνικές μειονεκτικών οι κάτοικοι μειονότητες, περιοχών και τα άτομα με ειδικές ανάγκες. 19 πιθανόν ενίσχυση Εντούτοις, μ. ε λύπη διαπιστο'ννεται ένας υπερβολικά μικρός. αριθμός προτάσεονν ποιότητας στο χο'νρο της κτότητας τονν ευκαιριών. Επίσης, φαίνεται ότι οι ειδικές αναφορές στις συμπράξεις πανεπιστημίων- επιχειρήσεων για την κατάρτιση (ΣΠΕΚ) στα μέτρα τα οποία ενδέχεται να λάβουν κοινοτική να δημιούργησαν μια ορισμένη ασάφεια με: τις συμπράξεις πανεπιστημίονν-επιχειρήσεονν οι οποίες έλαβαν στήριξη στο πλαίσιο του Comett. προγενέστερου Όμως, η πολύ και ανοικτή διάρθρωση του προγράμματος η οποία επιτρέπει τη συμμετοχή στο σύνολο τονν της κατάρτισης αποτελεί, συντελεστών χωρίς αμφιβολία, θετικό παράγοντα τόσο από την άποψη της προσφοράς όσο και από την άποψη της ζήτησης. προγράμματος ευρεία 3. 4. 5 Επίδραση και κινητικότητα εργαζόμενους, Μία ορισμένη επίδραση του προγράμματος έγκειται στην ανάπτυξη της διακρατικής κινητικότητας. Η διάσταση της ευρωπαϊκής κινητικότητας αφορά τους νέους που παρακολουθούν μαθήματα κατάρτισης, στο πλαίσιο του συστήματος μαθητείας ή στο πλαίσιο του σχολικού συστήματος, τους νέους που παρακολουθούν πανεπιστημιακές σπουδές και τους νέους διπλωματούχους με σκοπό τη της βελτίωση απασχολησιμότητάς τους ώστε να βελτιωθεί η πρόσβαση τους στην αγορά εργασίας και να της απασχόλησης. Ο πειραματισμός με νέα πρότυπα εναλλασσόμενης κατάρτισης σε συνδυασμό παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον. σταθερότητα διατηρηθεί διατήρηση εργασία άτομα τα με ή η Έτσι, η ένταξη των νέων βελτιώνεται χάρη στην κινητικότητα δημιουργώντας αύξηση της τεχνογνωσίας από πλευράς προσόντων τόσο από γλωσσικής απόψεως όσο και από απόψεως επαγγελματικής εμπειρίας. Ωφελεί ιδιαίτερα από απόψεως νέους προσωπικής εμπειρίας και βιογραφικού σημειώματος. τους Οι την επιχειρήσεις ανφελούνται από κινητικότητα αυτή χάρη στην ευκαμψία των δομοστοιχειωτικών προσεγγίσεων και των νέων μεθόδων εναλλασσόμενης κατάρτισης που στοχεύουν κυρίως ομάδες οι οποίες διαθέτουν ήδη προσόντα και σε ορισμένες περιπτώσεις μάλιστα προσόντα υψηλού επιπέδου. 20 Διακρίνονται δύο είδη δραοιηριοτήτοιν: αφενός, η δημιουργία και παγίοιοη δι,κτύονν, οργανισμών οι οποίοι είναι πηγή πόρονν καθώς και οργανισμών υποδοχής που προωθούν άμεσα τους στόχους προώθησης, κινητικότητας και ένταξης τονν ασκούμενων στην ενεργό ζονή. Αφετέρου, η διάθεση μέσονν πληροφόρησης που προορίζονται για τους διδασκόμενους και τα οποία μπορεί να χρησιμεύσουν ονς όχημα για την προονθηση της επαγγελματικής ένταξης. διαχείρισης και ο πλαάτιο κινητικότητας Στο καινοτόμος αυτό, χαρακτήρας των έργων εξαρτάται έντονα από τις διαρθρώσεις των συμπράξεων. Γα έργα παρουσιάζουν περιορισμένη καινοτομία όταν αποτελούν απλώς αναπαραγονγή έργων τα οποία εκτελέσθηκαν στο πλαίσιο προηγούμενων προγραμμάτων· αυτή είναι η περίπτωση ορισμένων έργων τα οποία στηρίχθηκαν από επαναλαμβανόμενες (ίδια προβληματική, ίδια σύμπραξη). Αντίθετα, τα έργα τα οποία εντάσσουν την κινητικότητα σε ένα ευρύτερο πεδίο ονς ανταπόκριση σε προβληματικές, συγκεκριμένες προβλέποντας διαρθρο'νσεις τους πλαίσιο νσης κοινυννικούς εταίρους, έχουν ενδεχομένονς ιδιαίτερα σημαντική επίδραση. κατάλληλες και διαρθρώσεις συνδέοντας την ένα πρότυπο αυτή, Η επίδραση αυτή διασφαλίζεται ιδιαίτερα όταν τα προγράμματα τοποθετήσεων και μία εντάσσονται ανταλλαγών σε οποία προβληματική έχει για καταρτισθεί έργο. Στην πρόγραμμα περίπτωση τοποθετήσεων και ανταλλαγών αποτελεί στήριξη του προτύπου έργου. Αποτελεί τη συγκεκριμενοποίηση διακρατικού χαρακτήρα του έργου και επιτρέπει την ένταξη του πρότυπου έργου σε ένα δίκτυο. Εξάλλου, επιτρέπει στους ξένους εταίρους να ωφεληθούν από τις εθνικές εμπειρίες. του το 3. 4. 6 Επίδραση, σφαιρική προσέγγιση και νέες μέθοδοι κατάρτισης η ότι επίδραση είναι Διαπιστοννεται σημαντικότερη όταν το έργο επιτυγχάνει να αναπτύξει στρατηγικές πραγματικές κατάρτισης διαμέσου της ανάπτυξης ενός σαφούς δεσμού μεταξύ πολλών στοιχείων: ανάλυση των μεταβολών όσον αφορά τις γνώσεις και την τεχνογνωσία· κατανόηση των των απασχολήσεων, των σχετικών καθηκόντων επαγγελμάτων, τεχνικών της των μορφών μελλοντικών κατάρτιση τεχνογνωσίας· και μεθοδολογικού πλαισίου για την ανάλυση τονν καταρτίσεονν, συλλογισμοί, πρόβλεψη και προοπτική των τεχνικών μελλοντικών επαγγελμάτων. Η διαδικασία κατάρτισης έργονν εντάσσεται ολοένα και περισσότερο σε μία λογική ανάπτυξης μιας σφαιρικής μεθοδολογίας της εργασίας η οποία έγκειται στον καθορισμό του πλαισίου αναφοράς τονν απασχολήσεονν, στην ανάλυση τονν θέσεονν, στον καθορισμό της απαραίτητης τεχνογνωσίας που κατέχουν τις εν λόγο) θέσεις, στην ανάλυση των αναγκών των επιχειρήσεανν από την άποψη των γνώσεων, την ανάπτυξη μέσονν κατάρτισης, νέονν εργαλείων μαθητείας και μέσων διάδοσης των αποτελεσμάτων, με βάση για όλα τα στοιχεία αυτά τις νέες τεχνολογίες. χρησιμοποίηση εργαζομένων των τη Η επίδραση θα πρέπει να γίνεται ιδιαίτερα αισθητή κατά το στάδιο της ανάπτυξης ενός πρότυπου ενός "πολλαπλασιαστικού έργου" με βάση ένα έργο ερευνών και ανάλυσης. ακόμα έργου ή Το σημείο αφετηρίας τονν έργονν είναι, γενικά, μία ανάλυση της υπάρχουσας κατάστασης στον τομέα. Για το σκοπό αυτό, καταρτίζονται είτε μovιvγραqίες ή μελέτες στην περίπτωση διαφόρονν χωρών εταίρων είτε ερωτηματολόγια τα οποία επιτρέπουν τη διενέργεια ερευνών στο πεδίο αναφορικά με προεπιλεγμένες επιχειρήσεις. Στο στάδιο αυτό, εντοπίζονται οι ανάγκες από την άποψη των νέων προσόντων, της εφαρμογής νέων τεχνικών και νέων μέσων ή από την άποψη θέσεονν απασχόλησης και των αντίστοιχων αναγκών σε κατάρτιση όσον αφορά κάθε εταίρο. Κατά τη φάση αυτή, οι ανταλλαγές μεταξύ εταίρων σχετικά με τις διάφορες αρχές οι οποίες χρησιμοποιούνται καθώς και με την απαιτούμενη μεθοδολογία είναι ποικίλες και χρήσιμες. Στη συνέχεια, αξιοποιούνται τα πορίσματα των αναλύσεων και συντάσσεται κοινή εθνικά συμπεράσματα. νεοεμφανιζόμενων σύνθεση βάση των τα με οποίες έχουν ως Η επίδραση οφείλεται στις σφαιρικές, συγκεκριμένες και εστιασμένες προσεγγίσεις βάση αληθινές οι στρατηγικές με στόχο την εξεύρεση λύσεων για ένα συγκεκριμένο πρόβλημα είτε αυτό πρόκειται για την επαγγελματική ένταξη, την πρόσβαση των εργαζομένων των MME στην κατάρτιση, ή άλλα θέματα. Οι παιδαγωγικοί 21 συλλογισμοί, η ανάπτυξη όιδακτικονν μέσονν, η δημιουργία προϊόντανν (π. χ. ενός CD- ROM) είναι απλώς στοιχεία ενός ευρύτερου συνόλου μηχανικής της επαγγελματικής κατάρτισης. 3. 4. 7 Πραγματική επίδραση και υποκειμενικοί αντιληπτή επίδραση Τόσο (ντο πρόγραμμα Leonardo da Vinci όσο και, σφαιρικότερα, στην επαγγελματική κατάρτιση υπάρχει αναντιστοιχία μεταξύ τονν δεδηλονμένων προθέσεων και των επιτευγμάτονν στην πράξη. το ςχιινόμενο, πιθανώς είχαν ως αποτέλεσμα των Σε. αυτό να συνέβαλαν το μεγάλο άνοιγμα και οι γενικοί στόχοι του προγράμματος. Τα δύο αυτά στοιχεία έναν πολλαπλασιασμό πρωτοβουλιών καθώς, επίσης και τον κατακερματισμό τους. Εάν η υπόψη, πολυπλοκότητα και η ποικιλομορφία του χώρου επαγγελματικής κατάρτισης μπορεί κανείς να κατανοήσει εύκολα ότι η πραγματική επίδραση δεν είναι η ίδια με την υποκειμενικά επίδραση αντιληπτή. εξάλλου, ληφθεί όπως έγινε της στις Φαίνεται, πάντως, με βάση τις διάφορες εκθέσεις ότι οι συνεργασίες οι οποίες αναπτύχθηκαν και οι πρωτοβουλίες οι οποίες αναλήφθηκαν για την εξεύρεση λύσεων μεταλλαγές υπόσχονται πολλά. Τεκμήριο αποτελεί το πλήθος των πρωτοβουλιών στο χώρο των νέων επαγγελματικής ένταξης, της εναλλασσόμενης κατάρτισης, της πρόσβασης και της απασχολησιμότητας, τονν οποίων η σύγκλιση γίνεται αισθητή. προσόντων, σημερινές της Εξάλλου, η διάδοση των ορθών πρακτικών σε ευρωπαϊκό επίπεδο, έτσι όπως μπορεί να προοιωνίζει σήμερα, διαπιστωθεί αξιοποίηση που αναπτύσσονται και πολλαπλασιασμό των αποτελεσμάτων τους. Η παρατήρηση των εν λόγον καινοτομιών έχει ιδιαίτερη σημασία. εμπειριών των Κατά γενικό τρόπο, από την ανάλυση προκύπτει ότι η επίδραση των έργων στο πλαίσιο του προγράμματος Leonardo da εξαρτάται από τους ακόλουθους Vinci παράγοντες: • τον βαθμό ανοίγματος ενός έργου από και διακρατικοί την άποψη εγκάρσιονν προντοβουλιών· των • την ικανότητα τονν έργονν να εντάξουν τις διάφορες ομάδες στόχο (νέοι χωρίς προσόντα, εργαζόμενοι, στις MME, κλπ. )· • τον βαθμό εμπλοκής τονν κοινυννικυνν εταίρονν, κυρίονς αλλά όχι αποκλειστικά, σε επίπεδο εκτέλεσης, υλοποίησης και διάδοσης του έργου- • τον βαθμό συμμετοχής τονν εταίρονν που συμβάλλουν άμεσα στον καθορισμό τονν συστημάτων κατάρτισης- • τη συνάφεια του θέματος και την ποιότητα του έργου- διάδοσης στρατηγική • την ποιότητα διαχείρισης του έργου- • τη τονν αποτελεσμάτονν εμπορικής αξιοποίησης τονν προϊόντονν όπονς, για παράδειγμα, τα προϊόντα κατάρτισης εξ αποστάσεονς βοήθεια ηλεκτρονικού υπολογιστή. και τη με ή Κατά τη στιγμή της σύνταξης της παρούσας ενδιάμεσης έκθεσης και, ειδικότερα, κατά τη στιγμ,ή της σύνταξης τονν εθνικονν εκθέσεονν και της έκθεσης αξιολόγησης, το θέμα της διασύνδεσης της καινοτομίας, της επίδρασης και τονν μεταλλαγυνν ήταν πρόυνρο λόγο ν του ότι (vi εργασίες όσον αίρορά την πλειοψηφία τονν έργονν ήσαν ακόμα στα προ'πα στάδια. Εξάλλου, πρέπει να σημειονθεί ότι το πρόγραμμα παρουσίασε μία εξελικτική πορεία η οποία συμβάδιζε με τις διάφορες προσκλήσεις για την υποβολή προτάσεων. Σε γενικές γραμμές μπορεί να λεχθεί ότι υπήρχε μία τάση μείονσης του αριθμού των προτάσεων της τάσεονν προς βελτίωσης της ποιότητας και της καλύτερης κατανόησης του προγράμματος. Προφανώς, οι προτάσεις οι οποίες υποβλήθηκαν κατά την πρώτη πρόσκληση εντάσσονταν συχνά προγενέστερονν τονν λογική στη προγραμμάτονν. (κρελος Η διαπίστωση αυτή είναι απολύτονς ιρυσική δεδομένου ότι μία ορισμένη συνέχεια είναι απαραίτητη. Ο τομέας της επαγγελματικής κατάρτισης δεν μπορεί να λειτουργήσει με βίαιους κλονισμούς. Εντούτοις, ήδη σήμερα μπορεί να διαπιστωθεί ότι το πρόγραμμα Leonardo da Vinci συνέβαλε σημαντικά στην της επαγγελματικής κατάρτισης. Έχει ήδη ξεπεραστεί σήμερα το στάδιο όπου ο καθένας "ανακαλύπτει εκ νέου τον τροχό" χάρη στη διάρθρωση του προγράμματος που ωθεί τους συντελεστές να συνεργάζονται. Από την άποψη αυτή, η υποχρέωση συνεργασίας αποτελεί εγγύηση τόσο για τις ενοποίηση χώρου του επενδύσεις όσο και για τη διασφάλιση καινοτομίας. σε της ανάπτυξης χανρίς αμq)lβoλία 11 ρέπει, να σημειονθεί, τέλος, ότι η επίδραση τονν έργονν που χρηματοδοτούνται από το Leonardo da Vinci εξαρτάται στον αυτό βαθμ,ό από τις στρατηγικές διάδοσης που εφαρμόζουν οι υπε. ύθυνοι τονν έργονν. Το ενδιαφέρον που προκάλεσε το πρόγραμμα και τα μέσα και τα εργαλεία κατάρτισης που προέκυψαν καθόλη τη διάρκεια ζονής του θα μία συμβάλουν πραγματική αξιοποίηση τονν αποτελεσμάτονν της προς όφελος επαγγελματικής στα όπονς συμμετέχοντα τονίζει η εξοπερική αξιολόγηση, η διάδοση τονν αποτελεσμάτονν βρίσκεται στα πρώτα στάδια και δεν έχει αναπτυχθεί πλήρονς. Εξάλλου, μολονότι τούτο προβλέπεται από τα υποψηφιότητας, σπανίζουν τα έργα τα οποία καθορίζουν μία σαφή στρατηγική και τα οποία προορίζουν ειδικούς πόρους για τη διάδοση. Είναι εξίσου πιθανό ότι λόγο ν της μ. είυνσης τονν κονδύλιο>ν που διατίθενται, οι, υπεύθυνοι τονν έργονν προβλέπουν λιγότερους πόρους για δραστηριότητες του είδους αυτού. κράτη. Εντούτοις, κατάρτισης υποβολής έντυπα τους όλους υπεύθυνους να αντιμετονπισθεί Προκειμένου το πρόβλημα αυτό, η Επιτροπή σε συνεργασία με του προγράμματος δίδει ιδιαίτερη προσοχή στις δραστηριότητες αξιοποίησης και διάδοσης των αποτελεσμάτων σε ευρωπαϊκή κλίμακα. Για το σκοπό αυτό, για πρώτη φορά στην ιστορία του προγράμματος Leonardo da Vinci, διοργανώθηκε έκθεση προβολής των προϊόντων του προγράμματος η οποία επέτρεψε να γνονρίσουν τα διάφορα αποτελέσματα και τα προϊόντα τονν προγενέστερονν κοινοτικο'νν προγραμμάτονν στο χο'νρο της κατάρτισης. ενδιαφερόμενους στους Εξάλλου, η έκθεση εξοπερικής αξιολόγησης υποδεικνύει τέσσερις άξονες συλλογισμού που θα μπορούσαν να συμβάλουν άμεσα στη βελτίωση των στρατηγικών διάδοσης που εφαρμόζουν το πρόγραμμα και οι υπεύθυνοι των έργων. Αεπτομερεστερα, πρόκειται για τα εξής: ορθής παραδειγμάτων Διάδοση πρακτικής. Για το σκοπό αυτό, συνιστάται ο εντοπισμός των έργονν τα οποία παρουσίασαν υψηλότερη επίδοση και προετοιμασία οδηγών την 1. 22 ορθής πρακτικής που βασίζονται στα επιτεύγματα έργων τα οποία μπορεί να χρησιμεύσουν ονς παράδειγμα. περιπτώσεις, τα αποτελέσματα και μετά τη λήξη της χρηματοδότησης ενός έργου από το πρόγραμμα. 2. 3. 4. συμμετάσχει ενδεχόμενος, Λικτύονση τονν έργονν. Θα να πρέπει, ενθαρρυνθεί κάθε έργο προκειμένου δίκτυα σε σε να ευρονπαϊκή οποία τα κλίμακα εθνικές ή συγκεντρώνουν άλλες κοινοτικές δράσεις με σκοπό τη διάδοση αμοιβαία αξιοποίηση τονν αποτελεσμάτονν. και την διάδοση Η σημασία των νέων τεχνολογιών πληροφόρησης και επικοινοννίας Μέχρι σήμερα, γίνεται περιορισμένη εφαρμογή των νέων τεχνολογιών της πληροφόρησης και της επικοινοννίας είτε πρόκειται για τη διαχείριση ή τη γενικότερη τονν αποτελεσμάτονν τονν έργονν. Ι ία το σκοπό αυτό, θα ήταν σκόπιμο να βελτιωθεί η υπάρχουσα ηλεκτρονική διεύθυνση στο Internet και να συμπεριληφθεί όχι μόνο μία βάση δεδομένων με πληροφορίες σχετικά με διαφόρονν τα "συλλογών" καταλόγονν ή προϊόντων, αλλά να προβλεφθεί, ενός επίσης και η δημιουργία πραγματικού βήματος συζήτησης και ανταλλαγής πληροιρορίονν μεταξύ των έργονν. Στο ίδιο πνεύμα, θα πρέπει να ενισχυθεί η ανάπτυξη του σημερινού συστήματος αναζήτησης εταίρων σε κοινοτική κλίμακα. έργα των του έργα, Διάδοση των προϊόντων. Πολυάριθμα έργα και κυρίως τα πρότυπα αναπτύσσουν προϊόντα με εφαρμογές που είναι δυνατό να υπερβούν το πλαίσιο της έργου. Συνεπώς, σύμπραξης βασική αποστολή του προγράμματος Leonardo να da Vinci μεταφέρει, σε ευρωπαϊκή κλίμακα, τα επαγγελματικής κατάρτισης και να διευκολύνει την ενδκκρερομένονν πρόσβαση διαμέσου, παράδειγμα, μεταφράσεονν. προϊόντα είναι τονν για αξιολόγηση, Έτσι, θα ήταν δυνατό, όπονς τονίζει η εξωτερική διαδοθούν ευρύτερα τα πορίσματα του συνόλου των έργων του προγράμματος Leonardo da Vinci εφαρμοστούν, στις κατάλληλες και να να 23 4. με προγενέστερα Διασύνδεση και προγράμματα συμπληρωματικοτητα άλλα προγράμματα και πρωτοβουλίες της Ευρονπαϊκής Κοινότητας με η τονν μετάβαση Γενικά, παλκίνν προγραμμάτονν κατάρτισης Force, Cornell, Eurotecnet, Lingua και Pctra στο' νέο Vinci Leonardo πρόγραμμα πραγματοποιήθηκε μέσα από μία διττή προοπτική. da τη από βούληση του Συμβουλίου. Έτσι, που αποκτήθηκαν από Κατά πρώτο λόγο, η μετάβαση αυτή εκφράστηκε να διασφαλισθεί μία ορισμένη συνέχεια τονν μεγάλο>ν κατευθύνσεονν τονν προγενέστερων προγραμμάτονν και τονν βασικυ'νν αρχών του προγράμματος Leonardo da Vinci, όπως προβλέπεται στο άρθρο 4, παράγραφος 2 της οι απόφασης εμπειρίες τα ελήφθησαν προγενέστερα υπόψη δεδομένου ότι πολλές συμπράξεις, μέσα σε μολονότι τη διαφορετικές να συνεργασία αναπτύξουν νέες προσεγγίσεις. Πρέπει να σημείον()εί σχετικά ότι η συνέχεια αυτή διευκολύνθηκε θέσπιση χάρη μεταβατικονν μέτρονν. συνθήκες, τους προγράμματα προκειμένου λειτουργούν συνέχισαν συχνά στη αριθμό διαφόρων ομάδων θεμάτων σε χάρη κατευθύνσεων Κατά δεύτερο λύγο, η σύλληψη του νέου προγράμματος υπερβαίνει τα επιτεύγματα των προγενέστερων προγραμμάτων. Το πρόγραμμα Leonardo da Vinci επιτρέπει τη και συγκέντρωση ένα στοχευόμενων σημαντικό και συγκεκριμένων δράσεων. Κατά την έννοια αυτή, στηρίζει περισσότερο, σε σύγκριση με τα τη συμπληρωματικοτητα πολιτικών κατάρτισης διασυνδέοντας τα πεδία δράσης των όπονς, για παράδειγμα, η ευκαιριο'νν, η περιφερειακή και τοπική ανάπτυξη, ο κοινοννικός διάλογος, κλπ. προγράμματα, προγενέστερα ισότητα των τη (κρορά διασύνδεση του Όσον προγράμματος Leonardo da Vinci με το πρόγραμμα Σωκράτης, καθώς και τις κοινοτικές προντοβουλίες όπως, η Adapt και (Emploi), ή το τέταρτο η Απασχόληση και έρευνας πρόγραμμα-πλαίσιο τεχνολογικής ανάπτυξης, η κατάσταση είναι κάπονς διαφορετική. II απόφαση περί Οεσπίσεονς του προγράμματος τονίζει την (χνάγκη να διασφαλισθεί η συνεκτικότητα και η επιχειρησιακή συμπληρανματικύτητα το του πρόγραμμα της εκπαίδευσης καθο'νς και με τα προγράμματα κοινοτικής προντοβυυλίας. προγράμματος στον με τομέα παρόντος δράσης να εξασφαλισθεί Προκειμένου η συμπληρωματικοτητα αυτή, η Επιτροπή ανέλαβε διάφορα μέτρα. Για το λόγο αυτό και πριν την πρώτη πρόσκληση για την υποβολή προτάσεονν, οι αρμόδιες υπηρεσίες της Επιτροπής είχαν προετοιμάσει έγγραφα τα οποία υπογράμμιζαν τα αναφοράς δκ'κρορα επίπεδα καθο'νς και την έκταση της συμπληρονματικότητας. Το εν λόγο) έγγραφο παρουσιάστηκε (πα διάφορα προγράμματα και τα κράτη μέλη και οι συμμετέχουσες χώρες πληροφορήθηκαν σχετικά με τις διαδικασίες και το σχεδιασμό τονν όκκρόρονν προγραμμάτων προποβουλιο'νν. και Εξάλλου, τονίστηκε στα κράτη μέλη και τις συμμετέχουσες χώρες η ανάγκη για τη δημιουργία διαρθρώσεων συντονισμού. καταλλήλων σε τονν εθνικό επίπεδο, συντονισμού, Έτσι, πολλά συμμετέχοντα κράτη, διαμέσου τονν εθνικονν αρχών δημιούργησαν διαδικασίες οι οποίες τους επέτρεψαν να επαληθεύσουν τις ενδεχόμενες διασυνδέσεις τονν προτάσεονν έργων που υποβλήθηκαν στο πλαίσιο της πρόσκλησης για την υποβολή προτάσεονν δυνάμει του Leonardo da Vinci και άλλονν κοινοτικών προγραμμάτων και προντοβουλιών. Σκοπός εργασιο'νν αυτυ'νν ήταν κατά κύριο λόγο να αποτραπεί η άσκοπη επικάλυψη μεταξύ έργονν διαφόρονν προγραμμάτονν και προποβουλιο'νν. Πρέπει να σημειωθεί, επίσης, ότι σε εθνικό επίπεδο, Ευρωπαϊκού ένας έχει Κοινωνικού Ταμείου μπορεί πρόσβαση, εθνικές ρυθμίσεις, στις εθνικές επιτροπές Leonardo da Vinci και του προγράμματος Leonardo da Vinci μπορεί να επιτροπές συμμετάσχει του παρακολούθησης Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου. εκπρόσωπος εκπρόσωπος στις των σύμφωνα έργων ένας του τις να με Σε επίπεδο Επιτροπής, η συνεννόηση αυτή υλοποιείται στο πλαίσιο όιυπηρεσιακών διαβουλεύσεων σχετικά με τους καταλόγους τονν προεπιλεγμένοι έργονν με τη μοριρή διασταυρονμένης εξέτασης. Εξάλλου, όσον 24 αφορά τα ευρωπαϊκά διαρθρωτικά ιαμεία, ένας υπάλληλος της ΓΑ XXII, ο οποίος είναι υπεύθυνος για το πρόγραμμα Leonardo da Vinci, συμμετέχει στις συνεδριάσεις τονν αποστολο'νν οι οποίες είναι αρμόδιες για την εκτέλεση της Adapt και της Απασχόλησης. Το τέταρτο πρόγραμμα πλαίσιο στον τομέα της έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης και ειδικότερα το δεύτερο μέρος του τελικού προγράμματος κοινωνικοοικονομικής έρευνας που καλύπτει την έρευνα στο χώρο της εκπαίδευσης και κατάρτισης, συμβάλλει στην τρέχουσα βασική έρευνα στο χώρο αυτό. Οι μηχανισμ,οί αυτοί, όπονς για παράδειγμα, μία κοινή- βάση δεδομένονν καθίστανται ακόμα πιο απαραίτητοι δεδομένου ότι ο πολλαπλασιασμός. πρυποβουλιονν επιβάλλει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στην row τήρηση δημοσιονομ. ικυ'νν και λογιστικυ'νν κανόνονν. διαδικασιο'νν τονν τονν και Στο πνεύμα αυτό, θα ήταν σκόπιμο να ενισχύσει η Επιτροπή τη στήριξη που παρέχει στις εθνικές αρχές με τη μορφή, για παράδειγμα, της διάθεσης των κεντρικών τραπεζών δεδομένων της προκειμένου να διασφαλισθεί η τήρηση της αρχής της συμπληρωματικύτητας. Εξάλλου, φαίνεται προφανές ότι οι πραγματικές εργασίες συμπληρανματικότητα σχετικά μπορούν πραγματοποιηθούν αποτελεσματικά μόνο σε εθνικό επίπεδο. να τη με Θα ήταν εξίσου δυνατό να ευνοηθεί η συγκέντρωση τονν έργονν που υποβάλλονται από διαφορετικές συμπράξεις τα οποία, όμονς, πραγματεύονται συναφή θέματα. το της θέμα Παραμένει του και συμπληρονματικότητας συγκεκριμένου τομέα παρέμβασης κάθε συντελεστή των κοινοτικών προγραμμάτων και πρωτοβουλιών. Πράγματι, υπάρχει ένα αίσθημα ανταγωνισμού μεταξύ κοινοτικών προγραμμάτων και πρωτοβουλιών λόγω του επίπεδο ανεπαρκούς συντονισμού κατευθύνσεων των χρηματοδοτούμενων έργων. Αυτό το οποίο πρέπει να επιδιωχθεί είναι η αναζήτηση της συμπληρονματικότητας διαφόρων παρεμβάσεων που πραγματοποιούνται στα διάφορα επίπεδα. περιεχομένων των και σε Ένα συμπέρασμα το οποίο μπορεί να συναχθεί είναι η ανάγκη να διευκρινισθούν δκκρόρανν καλύτερα στόχοι τονν οι κοινοτικών προποβουλιο'νν περισσότερο διαφορές τους. οι και προγραμμάτονν και τονισθούν ιδιαιτερότητες και οι να προγραμμάτονν Κατά γενικό τρόπο, είναι εξίσου σκόπιμο να εξετασθούν περισσότερο οι λεπτομέρειες αναφορικά με τη συνεργασία τονν διαφόρονν κοινοτικο'νν και προποβουλιο'νν παρόμοια με την κοινή πρόσκληση για την υποβολή προτάσεονν στον τομέα τονν εκπαιδευτικο'νν πολυμέσονν που εγκαινίασε το 1997 η Task Force "πολυμέσα" ο οποίος καλύπτει έξι κοινοτικά προγράμματα. Στο πλαίσιο της κοινής αυτής πρόσκλησης υποβλήθηκαν 837 προτάσεις από τις οποίες οι 371 περιλαμβάνουν μία συνιστώσα Leonardo da Vinci. να καινοτομίας", Μία άλλη ιδέα που αξίζει να μελετηθεί είναι το πρόγραμμα Leonardo da Vinci, το οποίο είναι γνονστό ονς το "ευρωπαϊκό) εργαστήριο καταστεί της προνομιούχος χυ')ρος για την ανάπτυξη νέονν και καινοτόμονν προσεγγίσευνν στο χώρο της επαγγελματικής κατάρτισης με καθήκον τη και στήριξη προποβουλιο'νν. Στην περίπτονση αυτή, θα ήταν δυνατό να προβλεηνθούν προσεγγίσεις διάδοσης, μεταφοράς και από κοινού συντονισμού έργων με στόχο τη βελτίανση της επίδρασης τονν προγραμμάτονν. προγραμμάτονν άλλυνν Υπό το φως των παραπάνω παρατηρήσεων, το πρόγραμμα Leonardo da Vinci θα μπορούσε να θεανρηθεί ονς κομβικό σημείο μεταξύ τονν γνυ'νσεονν του επιστημονικού κόσμου και της διάδοσης καινοτομούν προϊόντονν στην υπηρεσία τονν ενεργειυ'νν κοινυννικοοικονομικής αναδιάρθρονσης στην Ευρωπαϊκή ' Ένανση. 5. Συμπεράσματα Κατά τη συγγρα(ρή τονν εθνικο'νν εκθέσεονν και της έκθεσης εξαπερικής αξιολόγησης, δύο έτη σχεδόν μετά τη θέσπιση του προγράμματος Leonardo da Vinci μπορεί να συναχθούν ορισμένα συμπεράσματα. Πρώτον, πρέπει να σημειωθεί ότι όλες οι διαρθρώσεις διαχείρισης του προγράμματος, τόσο σε κοινοτικό όσο και σε εθνικό επίπεδο, συμβάλλουν με ιδιαίτερα ενεργό τρόπο στην ανάπτυξη του προγράμματος και στην πρόσβαση τονν στοχευόμενοι στόχονν. 25 Δεύτερον, το πρόγραμμα Leonardo da Vinci, χάρη στις δύο πρώτες προσκλήσεις για την υποβολή προτάσεων, σημείωσε έντονη χρηματοδοτήθηκαν επιτυχία. Συνολικά, προγράμματα 1. 542 τοποθετήσευνν και ανταλλαγούν, μελέτες και αναλύσεις που κάλυπταν ένα ευρύτατο φάσμα δικαιούχονν. πρότυπα έργα, Τρίτον, η επίδραση του προγράμματος είναι έκδηλΐ). Κατέστη το κοινοτικό πρόγραμμα στο χο'νρο της επαγγελματικής κατάρτισης και έχει γίνει ευρύτατα αποδεκτό μολονότι η συμμετοχή ορισμένυνν ομάδων (MME, κλπ. ) πρέπει να ενισχυθεί ακόμη. Ενόψει των προ'ντονν αποτελεσμάτονν του προγράμματος, προκύπτει σαφυ'νς ότι αρχίζει να παγιώνεται αποτελεσματικά μία πραγματική ικανότητα ευρονπαϊκής εμπειρογνωμοσύνης στο χώρο της επαγγελματικής κατάρτισης. Από την άποψη (χυτή, το πρόγραμμα αρχίζει να λειτουργεί ο>ς "ευρωπαϊκό εργαστήριο της διάφορα καινοτόμα καινοτομίας". προγράμματα διαρθρώνονται όχι μόνο γύρω από νέα προϊόντα αλλά, επίσης και γύρω από ολοκληρανμένων διαδικασιυνν κατάρτισης που κυμαίνονται από την ανάλυση τονν αναγκών έως την εκτίμηση της απόδοσης επί των επενδύσεων τονν διαφόρων ενεργειών. ανάπτυξη την Τα των έργων, διάφορων Τέταρτον, μπορεί να ειπωθεί επίσης ότι διαμέσου το πρόγραμμα Leonardo da Vinci συμβάλλει ενεργιός στην προβολή της εικόνας της επαγγελματικής κατάρτισης στην Ευρώπη. Το πρόγραμμα δημιούργησε ένα χώρο για την επαγγελματική κατάρτιση θεανρούμενη μεμονονμένα συνδυάζοντας την αυξανόμενη ισότιμη μεταχείριση μεταξύ, ανάγκη για αφενός, της γενικής εκπαίδευσης και της επαγγελματικής κατάρτισης και, αφετέρου, της μαθητείας και της επαγγελματικής ειδίκευσης. Η τάση αυτή συνδέεται με τον έντονο προσανατολισμό προς την προο'νθηση της κινητικότητας η οποία συνδέεται στενά με την ενίσχυση των γλωσσικών γνώσεων. Χάρη πλαίσιο διακρατικών δικτύων και την εκτέλεση καινοτόμων πρόγραμμα συμβάλλει στη διαδικασία της προσαρμογής στις βιομηχανικές αλλαγές διαμέσου της ανάπτυξης νέων και πρακτικών προτύπων που κατευθύνονται προς νέους τομείς δραστηριότητας οι οποίες στηρίζονται σε μεγάλη τεχνολογικά στα εργαλεία. συνεργασία έκταση έργων, νέα στη στο το Πέμπτον, πρέπει να τονισθεί ότι μία από τις δυνάμεις του προγράμματος είναι η μεγάλη ποικιλομορφία του. II ποικιλομορφία αυτή υπάρχει τόσο σε επίπεδο διάρθρωσης του προγράμματος καλύπτει διάφορους στόχους και προτεραιότητες, όσο και (τε επίπεδο προϊόντονν, είδος υπευθύνονν επίπεδο όσο εταίρονν, και στοχευόμενου κοινού. οποίο και σε. το μέτρυνν στόχων, Η ποικιλομορφία αυτή αντιστοιχεί πάντως σε μία πολυπλοκότητα του προγράμματος η οποία χαρακτηρίζεται ιδίως από το μεγάλο και αριθμό να προτεραιοτήτων. Πρέπει, τονισθούν οποίοι οι οφείλονται στο σύντομο χρονικό διάστημα το οποίο μεσολάβησε μεταξύ της απόφασης το Δεκέμβριο του 1994 και της έναρξης του Ιανουάριο του 1995 προγράμματος τον οποίες οι και καθώς συνδέονται με την εκτέλεση ενός τόσο φιλόδοξου προγράμματος. περιορισμοί δυσκολίες επίσης, οι οι Εξάλλου, η ύπαρξη μίας διπλής διαδικασίας αξιολόγησης και προεπιλογής σε επίπεδο Επιτροπής και κρατών μελών προκάλεσε, λόγο) του προγράμματος, δυσκολίες οι οποίες πρέπει να εξετασθούν με. σκοπό τη βελτίονση της διαφάνειας τονν διαδικασιυνν. πολυπλοκότητας της ως Επίσης, εκτός των διαδικασιών διαχείρισης, η σύναψη των συμβάσεων και ο έλεγχος είχαν ορισμένες περιπτώσεις και σε διάφορα επίπεδα, καθυστερήσεις οι οποίες είχαν αρνητικές επιδράσεις όσον αφορά την ορθή εκτέλεση των έργων. συνέπεια, σε επιλογής, προτεραιότητες Γενικότερα, η έλλειψη βάσευνν δεδομένονν κοινιίνν για την Επιτροπή, τα κράτη μέλη και τις συμμετέχουσες χώρες, σχετικά με τις προτάσεις και η εφαρμογή, για το λόγο αυτό, διαφορετικών το κριτηρίονν γεγονός ότι (όααν (κρορά τη δέσμη Ι), οι να μπορεί εθνικές τους και να μην αποκλίνουν μεταξύ αντιστοιχούν τις προτεραιότητες που ορίζει η Επιτροπή με συμβουλευτικής τη βάση ορισμένες επιτροπής, σε περιπτώσεις οποίες δυσλειτουργίες αντικατοπτρίζονται στις εθνικές εκθέσεις εξωτερικής και αξιολόγησης. της γνώμη προκάλεσαν αναγκαστικά έκθεση προς στην της οι Τέλος, η δημοσιονομική στρατηγική η οποία αποφασίστηκε είχε <ινς αποτέλεσμα μείωση ττ1ζ χρηματοδοτικής ενίσχυσης ι ην οποία ζητούσαν οι προτείνοντες με συνέπεια αύξηση έργονν. Η υποχρέανση για επανασχεδιασμό τονν έργονν είχε ως συνέπεια πρόσθετες δυσκολίες και καθυστερήσεις. του αριθμού τονν Δεν πρέπει να αποσιυνπηΟεί εξάλλου το γεγονός ότι όσον αφορά ορισμένους δυνάμει είχαν προτείνοντες, εξοικειωθεί προγενέστερα προγράμματα, οι διαδικασίες πρόσκλησης για την υποβολή προτάσεων και επιλογής αποτέλεσαν σημαντικό μειονέκτημα. οποίοι τα οι με δεν Οι δυσκολίες αυτές εντάθηκαν επειδή το πρόγραμμα έπρεπε να ξεκινήσει παράλληλα με τη διαχείριση τονν μεταβατικών μέτρανν και τη μετάβαση από τα προγενέστερα προγράμματα προς το νέο πρόγραμμα Leonardo da Vinci. Εξάλλου, η έκθεση εξοντερικής αξιολόγησης τονίζει ορισμένες δυσλειτουργίες οι οποίες πρέπει να αντιμετυνπιστούν προκειμένου να τονυνθεί η καινοτομία: • Οι διάφορες εθνικές αρχές καθόρισαν διαφορετικές εθνικές προτεραιότητες και εφήρμοσαν κριτήρια επιλογής. διαφορετικά • Η τελική επιλογή επηρεάζεται ακόμα σημαντικά από εθνικούς συλλογισμούς που αφορούν τον αριθμό των έργων σε κάθε χώρα και την κατανομή των πόρων μεταξύ χωρών. Κατά συνέπεια, ο αριθμός των έργων αυξήθηκε ενώ τα κονδύλια που διατίθενται για κάθε έργο μειώθηκαν. οποίοι συμμετέχουν στη διαδικασία επιλογής τόνισαν ότι μία αξιολόγηση η οποία διενεργείται αποκλειστικά ανά έργο δεν επιτρέπει εκτίμηση συγκριτικο'νν πλεονεκτημάτονν παρομοίονν έργων. εμπειρογνώμονες • Οι την οι των των προτάσεονν και έργονν • Το διάστημα το οποίο μεσολάβησε μεταξύ υποβολής της αναγγελίας οποία επιλέγησαν υπήρξε. , κατά γνώμη στο ορισμένων, πλαίσιο ενός πενταετούς προγράμματος τα έργα του οποίου διαρκούν κατά μέσο όρο δύο ή τρία έτη. τα τη μεγάλο υπερβολικά • Οι διοικητικές πτυχές των προτάσεων ήσαν οι αξιολογήσεις βασίζονταν αποκλειστικά σε γραπτές προτάσεις. Στις συνθήκες επαχθείς σχετικά και 26 αυτές, πιθανόν να επιλέγησαν έργα ια οποία έδιναν την εντύπονση ότι είχαν περισσότερες πιθανότητες επιλογής από άποψης διαχείρισης έναντι εκείνων που η σύλληψη τους φαινόταν πιο ελκυστική. με τονν όταν εμπλουτισμό συνέπεια αύξηση- Όμως, σχετικά με το σημείο αυτό, πρέπει να σημειωθεί ότι τα διδάγματα που αντλήθηκαν εμπειρία των δύο πρώτονν χάρη στην για υποβολή προτάσεονν, προσκλήσεων καθώς και από τις εθνικές εκθέσεις και την έκθεση της εξωτερικής αξιολόγησης, θα συμβάλουν οπωσδήποτε στη βελτίονση και διαδικασιυνν τον διαχείρισης της αποτελεσματικότητας του προγράμματος. Οι συλλογισμοί αυτοί πρέπει να ληφθούν υπόψη οι αποφάσεις ληφθούν αναφορικά με τη συνέχεια που πρέπει να δοθεί (πο παρόν πρόγραμμα. II έκθεση εξοπερικής προσφέρει αξιολόγησης ορισμένες κατευθύνσεις οι οποίες θα πρέπει εξετασθούν χωρίς χρονοτριβή στην να προοπτική αυτή. Είναι σαφές σχετικά με το σημείο αυτό ότι η εκτέλεση και η διαχείριση ενός τόσο φιλόδοξου προγράμματος πρέπει να γίνει επίσης με μέριμνα για διαρκή τονν βελτίωση διαχείρισης ρυθμίσεανν οποίες συμβάλλουν όλοι οι συντελεστές που (τυμμετέχουν στο πρόγραμμα. διαδικασιών στις των και Το πρόγραμμα Leonardo da Vinci, όπονς διευκρινίζει ακριβο'νς ο τίτλος της απόφασης του Συμβουλίου του Δεκεμβρίου 1994, πρέπει να αποτελέσει μέσο για την εφαρμογή μίας πολιτικής της Ευρυνπαϊκής Κοινότητας για την επαγγελματική κατάρτιση. 27 ISSN 0254-1483 COM(97) 399 τελικό ΕΓΓΡΑΦΑ GR 16 15 01 Αριθ. καταλόγου : CB-CO-97-399-GR-C ISBN 92-78-23292-0 Υπηρεσία Επισήμων Εκδόσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων L-2985 Λουξεμβούργο &


title: KOMMISSIONENS FÖRORDNING (EG) nr 1424/97 av den 23 juli 1997 om fastställande av exportbidrag för vitsocker och råsocker som exporteras i obearbetat skick

eurovoc_concepts:
export refund
raw sugar
white sugar