title: Gewijzigd voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende de wettelijke bescherming van biotechnologische uitvindingen

text: COMMISSE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN Brussel, 29. 08. 1997 COM(97) 446 def. 95/ 0350 (COD) Gewijzigd voorstel voor een RICHTLIJN VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD betreffende de wettelijke bescherming van biotechnologische uitvindingen (door de Commissie overeenkomstig artikel 189 A, lid 2 van het EG-verdrag ingediend) TOELICHTING Algemene achtergrond In februari 1996 heeft de Commissie bij het Europees Parlement en de Raad een nieuw voorstel ingediend voor een richtlijn betreffende de wettelijke bescherming van biotechnologiche uitvindingen1. Het Economisch en Sociaal Comité bracht op 11 juli 1996 zijn advies uit2. Het Europees Parlement heeft tijdens de plenaire vergadering van 14 tot 18 juli 1997 in eerste lezing 66 amendementen aangenomen3. Deze amendementen geven uitdrukking aan de bezorgdheid van het Parlement om een duidelijk onderscheid te maken tussen ontdekkingen en uitvindingen met betrekking tot de octrooibaarheid van delen van menselijke oorsprong en de noodzaak om de ethische dimensie op passende wij se in het voorstel voor een richtlijn op te nemen. In het kader hiervan is in dit gewijzigd voorstel rekening gehouden met alle amendementen van het Europees Parlement, behalve één. Het gaat om amendement 76, waarin wordt voorgesteld een artikel 8 bis in te voeren. In het eerste lid van dit amendement wordt vereist dat, indien het voorwerp van een uitvinding uit biologisch materiaal van plantaardige of dierlijke oorsprong bestaat, in de officiële octrooi-aanvraag de geografische oorsprong van het materiaal wordt vermeld en het bewijs wordt geleverd dat het materiaal is gebruikt in overeenstemming met de in de plaats van oorsprong geldende wettelijke bepalingen inzake toegang en uitvoer. In het tweede lid wordt vereist dat, indien het biologisch materiaal van menselijke oorsprong is, in de octrooi-aanvraag de naam en het adres van de persoon van oorsprong of zijn wettelijke vertegenwoordiger worden vermeld en hierin het bewijs wordt geleverd dat het materiaal met toestemming van de persoon van oorsprong of zijn wettelijke vertegenwoordiger is gebruikt en voor het octrooi is aangemeld. Het eerste lid van dit amendement gaat verder dan de internationale verbintenissen die de Gemeenschap en haar Lid-Staten zijn aangegaan in het kader van de goedkeuring en de ratificering van het Verdrag inzake biologische diversiteit van 5 juni 19924. Het tweede lid is niet in overeenstemming met, onder nadere, de vereisten inzake de bescherming van persoonlijke gegevens5. PB C 296 van 8. 10. 1996, blz. 4. PB C 295 van 7. 10. 1996, blz. 11. 3 Nog niet gepubliceerd. Besluit van de Raad van 25 oktober 1993 betreffende de sluiting van het Verdag inzake biologische diversiteit, PB L 309 van 13. 12. 1993, blz. 1. Richtlijn 95/46/EG van het Europees Parlement en de Raad van 24 oktober 1995 betreffende de bescherming van natuurlijke personen in verband met de verwerking van persoonsgegevens en betreffende het vrije verkeer van die gegevens. PB L 281 van 23/11/1995. OPMERKINGEN MET BETREKKING TOT DE OVERWEGINGEN Uit een algemeen oogpunt In de volgende tabel worden de nummers van de overwegingen vermeld waarin de amendementen van het Europees Parlement zijn opgenomen. Overwegingen Amendementen 3 4 8 bis 9 bis 9 ter 9 quater 11 13 14 14 bis 14 ter 15 16 16 bis-sexies 16 septies 16 octies 17 17 bis 17 ter 17 quater 18 19 19 bis 19 ter-quater 20 22 23 24 24 bis 24 ter 25 30 32 33 34 35 36 37 38 2 3 5 6 7 8 9 11 12 13 1 14 15 16 17 99 en 79 18 19 20 21 22 23 24 26 27 80 30 31 nieuw 10 en 33 34 35 nieuw 36 37 38 39 40,41,42,43,68,77 44 Uit een individueel oogpunt Alle amendementen met betrekking tot het considerans werden volledig overgenomen, onder voorbehoud van de hiernavolgende details. Overweging 13 komt overeen met amendement 11. In het midden van de tekst werd een kleine correctie aangebracht, teneinde hem aan de bewoordingen van artikel 5, lid 1, aan te passen. Overweging 14 bis komt overeen met amendement 13. In het begin van de tekst werd een kleine wijziging aangebracht, teneinde de noodzaak van financiering van het onderzoek tegen zeldzame of zogenaamde "weesziekten" duidelijker aan te geven. Overweging 15 komt overeen met amendement 14. Aan het einde werd de tekst enigszins gewijzigd, omdat het de aan het octrooi verbonden rechten zijn die zich uitstrekken tot het menselijk lichaam, en niet het octrooi zelf. Overweging 16 ter komt overeen met amendement 16 ter. Er werd een kleine wijziging aangebracht om beter te specifiëren dat het ontbreken van een biologische functie de reden is waarom om een DNA- fragment van octrooiering is uitgesloten. Overweging 16 septies komt overeen met amendement 17. De tekst werd enigszins gewijzigd om de formulering in overeenstemming te brengen met punt 2. 4 van advies nr. 8 van de Adviesgroep ethische implicaties van de biotechnologie. Overweging 16 octies is de synthese van de amendementen 79 en 99, in het licht van de gevolgen van artikel 28, lid 1, onder a) van de TRIP's-overeenkomst. Overweging 17 komt overeen met amendement 18, met een minimale wijziging: het woord "uitvoerbaarheid" werd vervangen door "toepassing". Overweging 19 komt overeen met amendement 23. De formulering werd aangepast om ervoor te zorgen dat de inhoud ervan meer rechtszekerheid biedt. Overweging 19 quater komt overeen met het tweede deel van amendement 26. Het laatste deel van de zin werd niet overgenomen omdat niets belet dat het octrooi voor een product, b. v. een geneesmiddel, waarvan de verkoop is toegestaan, geannuleerd wordt wanneer een rechter vaststelt dat niet is voldaan een van de voorwaarden voor octrooiering. De annulering van een octrooi leidt niet noodzakelijk tot de intrekking van de verkoop vergunning. Beide procedures zijn onafhankelijk. Overweging 22 komt overeen met amendement 80. Het laatste deel van de tekst werd enigszins anders geformuleerd om iedere verkeerde wetenschappelijke interpretatie met betrekking tot het met het amendement nagestreefde doel te vermijden. Overweging 23 komt overeen met amendement 30. De formulering werd gecorrigeerd omdat overweging 21 door amendement 28 werd geschrapt en overweging 23 hiermee samenhing. Overweging 24 bis is nieuw. Hierin wordt verwezen naar de definitie van het reproductief klonen van de mens zoals die is opgenomen in advies nr. 9 van de onder de Europese Commissie ressorterende Adviesgroep ethische implicaties van de biotechnologie. Terzelfdertijd wordt de in amendement 55, lid 2, onder b ter) bedoelde inhoud overgenomen. Op die manier wordt duidelijker uitgelegd waarom het reproductief klonen van de mens van octrooiering wordt uitgesloten. Rekening houdend met de vereisten van een goede wetgevingstechniek, lijkt het aangewezen herhalingen in het dispositief van het voorstel voor een richtlijn te vermijden en de toelichting in het considerans te verstrekken. Overweging 24 ter is de samenvatting van de amendementen 10 en 33. Overweging 32 wordt op een andere manier geformuleerd. De bedoeling is de tekst in overeenstemming te brengen met de formulering van artikel 31, lid 1, onder i) van de TRIP's-Overeenkomst, rekening houdend met amendement 67, op grond waarvan in artikel 1, lid 2, van het voorstel een uitdrukkelijke verwijzing naar de rechten en verplichtingen die onder andere voortvloeien uit de TRIP's-Overeenkomst, wordt ingevoerd. Overweging 35 komt overeen met amendement 38. Het deel van de zin "omdat anders octrooiering op grond van ontbrekende nieuwheid zou zijn uitgesloten" werd weggelaten in het belang van de duidelijkheid en om iedere verkeerde technische interpretatie te vermijden. Overweging 37 is de samenvatting van de amendementen 40, 41, 42, 43, 68 en 77. Enkele van deze amendementen hielden volledige citaten van artikelen uit het Verdrag inzake biologische diversiteit in. Krachtens amendement 40, waarin wordt gesteld dat de onderhavige richtlijn de rechten en plichten van de Lid-Staten die voortvloeien uit internationale overeenkomsten onverlet laat, en ingevolge het hierboven vermelde amendement 67, dat ook naar dit verdrag verwijst, lijkt het meer aangewezen om algemeen te verwijzen naar het Besluit van de Raad van 25 oktober 1993 betreffende de sluiting van het Verdrag inzake biologische diversiteit. OPMERKING IN VERBAND MET DE ARTIKELEN Artikel 1, lid 2 komt overeen met amendement 67. Artikel 2 komt overeen met amendement 48, leden 2, 4, 5 en 6. Artikel 3 komt overeen met amendement 48, leden 1 en 3. Amendment 48 werd met het oog op de duidelijkheid opgesplitst in twee artikelen. Artikel 4 komt overeen met amendement 47. Lid 2 van dit artikel onderging dezelfde kleine correctie als overweging 17, gewijzigd bij amendement 18. De uitdrukking "technische uitvoerbaarheid" werd vervangen door "de toepassing (. ) technisch beperkt". Artikel 5 komt overeen met de amendementen 100 en 49 en met het vroegere artikel 3. De artikelen 4, 5, 6, 7 en 8 werden overeenkomstig de amendementen 50, 51, 52, 53 en 54 geschrapt. De inhoud ervan werd immers opgenomen in de artikelen 2, 3 en 4 van het gewijzigde voorstel. Artikel 6 komt overeen met amendement 55 en met het vroegere artikel 9. Er zij op gewezen dat het woord "openbaarmaking" in lid 1 werd weggelaten. Daardoor is de tekst conform artikel 27, lid 2, van de TRIP's-Overeenkomst. Lid 2, onder b ter) van het amendement is niet als zodanig in artikel 6 opgenomen. Zie in dit verband de uitleg die werd gegeven met betrekking tot de nieuwe overweging 24 bis. Artikel 7 komt overeen met amendement 78. Zoals de Commissie tijdens het plenaire debat heeft verklaard, vindt zij het aangewezen een beroep te doen op haar adviesgroep ethische implicaties van de biotechnologie in verband met het verzoek dat zij heeft ontvangen om, vóór de inwerkingtreding van de richtlijn, voorstellen te doen in verband met de samenstelling en het mandaat van een Comité Ethiek. De Commissie zal daarbij rekening houden met de resolutie B4-0484/97 van het Europees Parlement van 13 juni 1997 inzake het mandaat van de adviesgroep ethische implicaties van de biotechnologie van de Europese Commissie. Artikel 8, lid 1 werd niet gewijzigd. Het komt overeen met artikel 10. Artikel 8, lid 2 komt overeen met amendement 57. Artikel 9 is geïnspireerd op amendement 58 en komt overeen met het vroegere artikel 11. De verwijzing in dit amendement naar artikel 2 bis, lid 1 (d. w. z. artikel 4, lid 1 van het gewijzigde voorstel) is echter technisch en juridisch onbegrijpelijk in het licht van artikel 11 van het voorstel, dat voorziet in een uitzondering ten behoeve van landbouwers en artikel 12, dat voorziet in een systeem van dwanglicenties wegens afhankelijkheid wanneer een plantenras beschermd is door een octrooi. Het lijkt derhalve niet aangewezen deze verwijzing op te nemen omdat dit in de praktijk de omvang van de octrooibescherming zou beperken op een wijze die tegen de huidige praktijk van het octrooirecht ingaat. Artikel 10 werd niet gewijzigd. Het komt overeen met het vroegere artikel 12. Artikel 11 komt overeen met amendement 59 en met het vroegere artikel 13. Er zij op gewezen dat amendement 95, dat de wijziging van lid 2 van dit artikel ten doel had, praktische problemen doet rijzen. De verwijzing naar artikel 14, leden 1 en 3, van Verordening (EG) nr. 2100/94 is immers onvolledig. De twee genoemde leden kunnen niet worden toegepast zonder lid 2, omdat daardoor het idee dat de uitzondering van artikel 11 in overeenstemming zou zijn met de bepalingen inzake plantenrassen zonder betekenis is. Bovendien zouden de landbouwers in voorkomend geval met verschillende juridische regelingen kunnen worden geconfronteerd. Dit moet worden vermeden. De laatste zin van amendement 95 is een herhaling van de laatste zin van amendement 59. Daardoor wordt een regeling die specifiek voor dieren is vastgesteld echter van toepassing op planten, wat niet wenselijk is. Artikel 12, leden 1 en 2, werd niet gewijzigd. Het komt overeen met het vroegere artikel 14. Artikel 12, lid 3, sub b, komt overeen met amendement 60, in overeenstemming met artikel 31, lid 1, sub i) van de TRIP's-Overeenkomst. Artikel 12, lid 4, komt overeen met amendement 61. Artikel 13 werd niet gewijzigd. Het komt overeen met het vroegere artikel 15. Artikel 14 werd niet gewijzigd. Het komt overeen met het vroegere artikel 16. Artikel 17 van het oorspronkelijke voorstel werd geschrapt overeenkomstig amendement 62. Artikel 15, lid 1 komt overeen met amendement 63 en met het vroegere artikel 18. Artikel 16 is nieuw. Het komt overeen met amendement 64. De artikelen 17 en 18 werden niet gewijzigd. Zij komen overeen met, respectievelijk, de vroegere artikelen 19 en 20. Gewijzigd voorstel voor een RICHTLIJN VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD betreffende de wettelijke bescherming van biotechnologische uitvindingen HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Gewijzigd voorstel Ongewijzigd Ongewijzigd Ongewijzigd Ongewijzigd (1) Ongewijzigd Oorspronkelijk voorstel Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, inzonderheid op artikel 100 A, Gezien het voorstel van de Commissie1, Gezien het advies van het Economisch en Sociaal Comité2, Volgens de procedure van artikel 189 B van het Verdrag3, Overwegende dat bij tal van industriële activiteiten biotechnologie en genetische manipulatie een steeds belangrijkere rol vervullen en dat de bescherming van biotechnologische uitvindingen voor de industriële de ontwikkeling Gemeenschap stellig van wezenlijk belang zal zijn; van en (2) Ongewijzigd dat onderzoek Overwegende ontwikkeling, met name op het terrein van genetische manipulatie, bijzonder zware, risicodragende investeringen vergen welke slechts langs de weg van een passende wettelijke bescherming rendabel kunnen worden gemaakt; (3) Overwegende dat een doeltreffende en onderling aangepaste bescherming in alle Lid-Staten van essentieel belang is voor de van handhaving investeringen op het terrein van de biotechnologie; aanmoediging en Overwegende dat zonder een doeltreffende en onderling aangepaste bescherming in alle Lid-Staten dergelijke investeringen zeer wel aan de Gemeenschap zouden kunnen voorbijgaan; 1 PB C 296 van 8. 10. 1996, blz. 4. 2 PB C 295 van 7. 10. 1996, blz. II. 3 Advies van het Europees Parlement van (4) (5) (6) (7) Oorspronkelijk voorstel Gewijzigd voorstel de door Overwegende dat ingevolge de verwerping door het Europees Parlement het van goedgekeurde Bemiddelingscomité gezamenlijke ontwerp-tekst voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende de wettelijke bescherming van biotechnologische uitvindingen1, Europees Parlement en de Raad hebben de wettelijke vastgesteld bescherming van biotechnologische uitvindingen niet kon blijven rusten; het dat (4) het van Overwegende dat ingevolge de verwerping door het Europees Parlement van de door het Bemiddelingscomité goedgekeurde gezamenlijke ontwerptekst voor een richtlijn Europees Parlement en de Raad betreffende de wettelijke bescherming van biotechnologische uitvindingen, het Europees Parlement en de Raad hebben vastgesteld dat de wettelijke bescherming van biotechnologische uitvindingen worden opgehelderd; moet (5) Ongewijzigd Overwegende dat er op het gebied van de wettelijke bescherming van uitvindingen biotechnologische verschillen bestaan in de wetgeving en in de praktijk van de Lid-Staten; dat verschillen het belemmeringen handelsverkeer kunnen vormen en daarmee de goede werking van de interne markt in de weg staan; dergelijke voor (6) Ongewijzigd (7) Ongewijzigd Overwegende dat deze verschillen naargelang de Lid-Staten nieuwe en van elkaar verschillende wetten en procedures administratieve hun en aannemen nationale op rechtspraak zich ontwikkelt, uiteenlopende wijze scherpere vormen dreigen aan te nemen; naargelang Overwegende dat een uiteenlopende ontwikkeling van de wettelijke bescherming van biotechnologische uitvindingen in de Gemeenschap het handelsverkeer nog sterker dreigt te ontmoedigen, hetgeen de industriële ontwikkeling van deze uitvindingen en de goede werking van de interne markt zal schaden; PB C 68 van 20. 3. 1995, blz. 26. Oorspronkelijk voorstel Gewijzigd voorstel (8) Ongewijzigd (8) octrooirecht Overwegende dat het met het oog op de wettelijke bescherming van uitvindingen biotechnologische niet noodzakelijk is om een bijzonder recht in het leven te roepen dat in de plaats van het nationale octrooirecht treedt; dat voor de wettelijke bescherming van biotechnologische uitvindingen het nationale de hoofdgrondslag blijft vormen, met dien verstande dat het op sommige specifieke punten moet worden aangepast of aangevuld om op passende wijze rekening te houden technologische nieuwe met ontwikkelingen van waarbij biologisch materiaal gebruik wordt aan de gemaakt maar inzake voorwaarden octrooieerbaarheid wordt voldaan; toch (8 bis) Overwegende dat in gevallen van uitsluiting van de octrooieerbaarheid van planten- en dierenrassen en van werkwijzen wezenlijk van biologische aard voor het kweken van planten en de voortbrenging van dieren, sommige begrippen in de zijn nationale wetgeving ontleend aan internationale octrooi en kwekersrechtovereenkomsten tot onzekerheid hebben geleid ten aanzien van de bescherming van sommige biotechnologische uitvindingen; microbiologische harmonisatie overwegende noodzakelijk is om aan deze onzekerheid een einde te maken; die dat en Oorspronkelijk voorstel Gewijzigd voorstel (9) Geschrapt (9) die Overwegende dat harmonisatie van de wetgevingen van de Lid-Staten noodzakelijk is ter verduidelijking in de van sommige begrippen aan nationale wetgeving en internationale octrooi- kwekersrechtovereenkomsten zijn ontleend en die enige onzekerheid hebben gewekt ten aanzien van de mogelijkheden tot bescherming van biotechnologische uitvindingen betreffende plantaardig materiaal en van sommige microbiologische uitvindingen; dat het hier met name om begrippen gaat zoals de uitsluiting van de octrooieerbaarheid van planten- en dierenrassen, of werkwijzen wezenlijk van biologische aard voor het kweken van planten en de voortbrenging van dieren; (9bis) Overwegende van het ontwikkelingspotentieel de biotechnologie voor het milieu en met name het nut van deze technologie voor de ontwikkeling van minder vervuilende en zuiniger bebouwingswij zen van de grond; overwegende dat door middel van het octrooistelsel het onderzoek naar de toepassing van dergelijke worden moeten en werkwijzen gestimuleerd; 10 Oorspronkelijk voorstel Gewijzigd voorstel het van (9ter) Overwegende het belang van de ontwikkeling van de biotechnologie voor de ontwikkelingslanden, zowel de gebied op volksgezondheid en de bestrijding van grote epidemieën en endemieën als op het gebied van de bestrijding in de wereld; van de honger overwegende dat door middel van het het onderzoek op deze gebieden moet dat en gestimuleerd worden bovendien internationale mechanismen moeten worden bevorderd voor de verbreiding van deze technologie in de derde wereld ten behoeve van de betrokken bevolking ter plaatse; octrooistelsel tevens (9quater) Overwegende dat de TRIP's- overeenkomst, die door de Europese Gemeenschap en de Lid-Staten is ondertekend, in werking is getreden is bepaald dat en dat hierin octrooibescherming voor voortbrengselen en werkwijzen op alle gebieden van de technologie moet worden gewaarborgd; 11 Oorspronkelijk voorstel Gewijzigd voorstel tot als een kan blijven (10) Overwegende dat het communautaire wettelijke raam voor de bescherming van biotechnologische uitvindingen de beperkt omschrijving aantal van beginselen die van toepassing zijn op de octrooieerbaarheid van biologisch materiaal zodanig, welke beginselen vooral ten doel hebben duidelijk het verschil aan te geven tussen uitvindingen en ontdekkingen op het stuk van de octrooieerbaarheid van bepaalde delen van menselijke oorsprong, op de omvang van de bescherming die door een octrooi op een uitvinding wordt geboden, op de mogelijkheid om de schriftelijke uiteenzetting aan te vullen met een depot, op de omkering van de bewijslast en op de mogelijkheid wegens afhankelijkheid tussen plantenrassen en uitvindingen en niet-exclusieve gedwongen licenties te verkrijgen; biotechnologische omgekeerd, de uitvinding (11) Overwegende dat een octrooi de octrooihouder niet het recht verleent de uitvinding toe te passen, maar hem slechts het recht geeft derden te verbieden voor industriële en commerciële doeleinden te exploiteren; dat het octrooirecht derhalve geen afbreuk kan doen aan de nationale en communautaire wetgeving waarbij op het onderzoek en op het gebruik of het in de handel brengen van de onderzoeksresultaten toezicht wordt ingesteld, inzonderheid met betrekking tot de eisen inzake volksgezondheid, veiligheid, milieubescherming, dierenbescherming, het behoud van de genetische de diversiteit eerbiediging van bepaalde ethische normen; en (10) Ongewijzigd de uitvinding (11) Overwegende dat een octrooi de octrooihouder niet het recht verleent de uitvinding toe te passen, maar hem slechts het recht geeft derden te verbieden voor commerciële industriële en doeleinden te exploiteren; dat het octrooirecht derhalve de nationale, Europese of internationale wetgeving waarbij op het onderzoek en op het gebruik of het in de handel brengen van de onderzoeksresultaten eventueel beperkingen of een verbod of toezicht worden ingesteld, niet kan vervangen, noch overbodig maken, inzonderheid met betrekking tot de eisen inzake veiligheid, volksgezondheid, dierenbescherming, het behoud van de genetische diversiteit en de eerbiediging van bepaalde ethische normen: 12 (12) (13) (14) Oorspronkelijk voorstel Gewijzigd voorstel (12) Ongewijzigd Overwegende dat de octrooiering van biologisch materiaal in beginsel door noch het nationale, noch het (Verdrag octrooirecht Europese betreffende van Europese octrooien) wordt verboden of uitgesloten; verlening de de dat kennis Overwegende dat dient te worden benadrukt in verband met het menselijk lichaam en delen ervan in hun natuurlijke tot het gebied van de toestand wetenschappelijke ontdekking behoort en dus niet als een uitvinding mag octrooieerbare worden het dat beschouwd; octrooirecht derhalve geen afbreuk kan doen aan het fundamentele ethische beginsel volgens hetwelk elke vorm van recht van toeëigening van de mens uitgesloten is; beginselen fundamentele (13) Overwegende dat het octrooirecht moet worden toegepast onder naleving van ter de garantie van de waardigheid en integriteit van de mens; dat de nadruk moet worden gelegd op het beginsel volgens hetwelk het menselijk lichaam in alle stadia van zijn vorming en ontwikkeling, - met inbegrip van de geslachtscellen -, de loutere ontdekking van een van de delen of producten ervan, evenals de sequentie of partiële sequenties van een menselijk gen niet het voorwerp van een octrooieerbare uitvinding vormen; kunnen overwegende dat deze beginselen stroken met de criteria van het octrooirecht de octrooieerbaarheid, die niet toelaten dat een voor octrooiering in aanmerking komt; ontdekking loutere inzake Overwegende dat bij de behandeling van ziekten reeds doorslaggevende vorderingen zijn geboekt dank zij van geïsoleerde delen van het lichaam afgeleide of menselijk vervaardigde anderszins deze dat geneesmiddelen; geneesmiddelen voortkomen uit een technische werkwijze waarmee wordt beoogd delen te verkrijgen met een soortgelijke structuur als die van lichaam aanwezige natuurlijke delen, en dat derhalve het op het verkrijgen van dergelijke delen gerichte onderzoek door middel van het octrooistelsel dient te worden gestimuleerd; in het menselijk dat voortkomen (14) Overwegende dat bij de behandeling van ziekten reeds doorslaggevende vorderingen zijn geboekt dankzij van geïsoleerde delen van het menselijk lichaam afgeleide en/of vervaardigde geneesmiddelen; deze uit geneesmiddelen technische werkwijzen waarmee wordt beoogd delen te verkrijgen met een soortgelijke structuur als die van in het menselijk aanwezige lichaam natuurlijke delen, en dat derhalve het op het verkrijgen en isoleren van dergelijke voor de medicijnproductie waardevolle delen gerichte onderzoek door middel van het octrooistelsel dient te worden gestimuleerd; 13 Oorspronkelijk voorstel Gewijzigd voorstel (14bis) Overwegende dat, voor zover het octrooistelsel ontoereikend blijkt te zijn om het onderzoek naar en de productie van biotechnologische medicijnen die noodzakelijk zijn om zeldzame of zogenaamde te bestrijden, de Gemeenschap en de Lid-Staten gehouden zijn voor dit probleem een adequate oplossing te zoeken; "weesziekten" stimuleren te (14ter) Overwegende advies nr. 8 van de onder de Europese Commissie ressorterende Adviesgroep ethische implicaties van de biotechnologie; werkwijze (15) Overwegende dat derhalve erop moet worden gewezen dat een industrieel toepasbare uitvinding die betrekking heeft op een deel dat van het menselijk lichaam werd geïsoleerd of anderszins door een werd technische verkregen, octrooieerbaar is, zelfs indien de structuur van dit deel identiek is aan die van een natuurlijk deel, met dien verstande dat de octrooibescherming zich in geen geval kan uitstrekken tot het deel van het menselijk lichaam in zijn natuurlijke toestand dat aan de uitvinding ten oorsprong ligt; geïsoleerd (15) Overwegende dat derhalve erop moet worden gewezen dat een uitvinding die betrekking heeft op een deel dat van het menselijk lichaam werd of anderszins door een technische en werkwijze werd verkregen industrieel toepasbaar is, niet van octrooieerbaarheid uitgesloten is, zelfs indien de structuur van dit deel identiek is aan die van een natuurlijk deel, met dien verstande dat de aan het octrooi verbonden rechten zich niet uitstrekken tot het menselijk lichaam en de delen ervan in hun natuurlijke toestand; 14 Oorspronkelijk voorstel (16) Overwegende dat een dergelijk geïsoleerd of anderszins verkregen deel van het menselijk lichaam niet zoals een deel dat in zijn natuurlijke toestand in het menselijk lichaam aanwezig is, van octrooiering wordt uitgesloten, met andere woorden met een ontdekking wordt gelijkgesteld, aangezien het geïsoleerde deel het resultaat technische werkwijzen waarmee dit deel buiten lichaam werd het menselijk geïdentificeerd, gezuiverd, gekarakteriseerd en vermeerderd, welke werkwijzen slechts door de mens kunnen worden uitgevoerd en welke de natuur zelf niet kan volbrengen; van is Gewijzigd voorstel (16) Overwegende dat een dergelijk geïsoleerd of anderszins verkregen deel van het menselijk lichaam niet is uitgesloten, van octrooiering aangezien het hierbij bij voorbeeld gaat om het resultaat van technische werkwijzen waarmee dit deel buiten lichaam werd het menselijk geïdentificeerd, gezuiverd, gekarakteriseerd en vermeerderd, welke werkwijzen slechts door de mens kunnen worden uitgevoerd en welke de natuur zelf niet kan volbrengen; (16bis) Overwegende dat de discussie over de octrooieerbaarheid van sequenties of partiële sequenties van genen een controversieel karakter heeft; dat uit richtlijn voor de hoofde van deze verlening van een octrooi voor uitvindingen die betrekking hebben op dergelijke sequenties of partiële sequenties dezelfde criteria moeten worden toegepast als op alle andere gebieden van de technologie; (16 ter) Overwegende dat een louter DNA- fragment dat geen aanwijzing voor een biologische functie bevat, geen technische informatie bevat en dus geen uilvinding vormt; octrooieerbare ( 16 quater) Overwegende dat een sequentie of partiële sequentie van een gen voorwerp van een octrooieerbare uitvinding kan zijn wanneer is voldaan aan alle voor een octrooi vereiste voorwaarden: nieuwheid, inventiviteit industriële en toepasbaarheid; 15 Oorspronkelijk voorstel Gewijzigd voorstel (lóquinquies) Overwegende dat, om te voldoen aan het criterium van de industriële toepasbaarheid, vereist is dat de sequentie of partiële sequentie van het gen wordt gedefinieerd en dus wordt aangegeven voor welk eiwit de sequentie of partiële sequentie codeert; dat bij sequenties die elkaar overlappen uit het oogpunt van het iedere sequentie als octrooirecht zelfstandige wordt beschouwd; sequentie (lósexies) toepasbaarheid Overwegende dat de vereisten om te voldoen aan het criterium van de industriële van DNA-sequenties of partiële DNA- sequenties niet afwijken van die welke gelden op andere gebieden van de technologie en dat bij de aanmelding van het octrooi ten minste één industriële toepassing concreet openbaar moet worden gemaakt; (16septies) vrije Overwegende dat de geïnformeerde en instemming moet van de gerespecteerd worden persoon die als donor optreedt voor het eventuele indienen van een octrooi-aanvraag met betrekking tot het gebruik van het gedoneerde materiaal; (16octies) Overwegende dat deze richtlijn in genen dele afbreuk doet aan de grondslagen van het vigerende inhoudt dat een octrooirecht dat octrooi kan worden verleend voor elke nieuwe toepassing van een product onder octrooibescherming valt; reeds dat 16 Oorspronkelijk voorstel Gewijzigd voorstel ( 17) Overwegende dat wat de draagwijdte van de uitsluiting van de octrooieerbaarheid van planten- en dierenrassen betreft, dient te worden verduidelijkt dat die uitsluiting betrekking heeft op die rassen als zodanig en dat zij derhalve geen afbreuk doet aan de octrooieerbaarheid van planten en dieren die zijn verkregen met behulp van een werkwijze waarvan ten minste één etappe van wezenlijk microbiologische aard is, ongeacht het biologisch uitgangsmateriaal waarop deze werkwijze wordt toegepast; en planten- (17) Overwegende dat deze richtlijn de uitsluiting van de octrooieerbaarheid van dierenrassen onverlet laat en dat uitvindingen betreffende dieren planten of indien de zijn, octrooieerbaar toepassing ervan technisch niet tot een planten- of dierenras beperkt is; (17bis) Overwegende het begrip dat plantenras wordt gedefinieerd in het kwekersrecht krachtens welk een ras door zijn gehele genoom wordt gekenmerkt en bijgevolg een eigen karakter heeft en duidelijk van andere kan worden onderscheiden; rassen (17ter) Overwegende dat een plantengeheel dat door een bepaald gen (en niet door zijn gehele genoom) wordt gekenmerkt, het niet kwekersrecht valt en dus niet van octrooieerbaarheid is uitgesloten, ook indien het plantenrassen omvat; onder 17 Oorspronkelijk voorstel Gewijzigd voorstel is (17 quater) Overwegende dat, indien de tot een uitvinding beperkt genetische verandering van een plantenras, zij zelfs dan van octrooieerbaarheid uitgesloten blijft als deze genetische verandering niet het resultaat is van voortbrenging, maar van een biotechnologische werkwijze; (18) Overwegende dat een werkwijze voor de voortbrenging van planten en dieren wezenlijk biologisch is, wanneer zij op de kruising van hele genomen (met aansluitende selectie volledige en wellicht kruising) is gebaseerd; nieuwe (19) Overwegende dat deze richtlijn de begrippen uitvinding en ontdekking, zoals die in de nationale, Europese of internationale octrooiwetgevingen zijn vastgesteld, onverlet laat; (18) Overwegende dat, om vast te stellen of werkwijzen van wezenlijk de aard biologische voor voortbrenging van planten of van dieren zijn uitgesloten, rekening moet worden gehouden met het menselijk ingrijpen en met het effect van dit ingrijpen op het verkregen resultaat; octrooiering van (19) Overwegende dat de nationale octrooiwetgevingen bepalingen bevatten betreffende de criteria inzake octrooieerbaarheid en niet- octrooieerbaarheid, inzonderheid bepalingen volgens welke geen voor octrooi wordt uitvindingen de bekendmaking of de toepassing in strijd zou zijn met de openbare orde of met de goede zeden; verleend waarvan (19 bis) dat laat Overwegende deze richtlijn de voorschriften van de octrooiwetgevingen nationale onverlet volgens welke werkwijzen voor de chirurgische of therapeutische behandeling van het menselijke of dierlijke lichaam en diagnostische methoden die voor het lichaam menselijke en dierlijke worden van octrooieerbaarheid zijn uitgesloten; gebruikt, 18 Oorspronkelijk voorstel Gewijzigd voorstel (19 ter) Overwegende dat de TRIP's- leden van de overeenkomst de Wereldhandelsorganisatie de mogelijkheid biedt om uitvindingen te sluiten van octrooiering uit industriële toepassing wanneer de ervan op hun grondgebied moet worden voorkomen ter bescherming van de openbare orde of de goede zeden, waartoe ook de bescherming van het leven of de gezondheid van mens en dier, alsook de bescherming ter van planten voorkoming van ernstige schade aan het milieu, onder voorwaarde dat een dergelijke uitsluiting niet plaatsvindt op grond van het loutere feit dat de toepassing hun wetgeving verboden is; overeenkomstig behoort, of (20) Overwegende dat het dienstig is om in de bepalingen van deze richtlijn de openbare orde of goede zeden als criterium op te nemen, teneinde vooral nadruk erop te leggen dat daarop inbreuk kan worden gemaakt door bepaalde gevolgen of resultaten toepassingen van van sommige biotechnologische uitvindingen; (19 quater) Overwegende dat andere toepassingverboden uit hoofde van het nationaal recht niet toereikend zijn voor een uitsluiting van octrooiering; dat een dergelijke uitsluiting veronderstelt dat de de toepassing industriële uitvinding in de Lid-Staat in kwestie verboden is; van (20) Overwegende dat het beginsel dat uitvindingen waarvan de industriële toepassing strijdig zou zijn met de openbare orde of de goede zeden zijn uitgesloten van octrooiering, ook in de onderhavige richtlijn dient te worden benadrukt; 19 Oorspronkelijk voorstel Gewijzigd voorstel (21) Overwegende dat van geval tot geval (21) Geschrapt moet worden nagegaan of zich zo'n inbreuk voordoet, en wel door middel van een evaluatie van de in het geding zijnde waarden, waarbij enerzijds het nut van de uitvinding en anderzijds de eventueel daaraan klevende risico's of, in voorkomend geval, op fundamentele waarden van de rechtsorde gegronde bezwaren tegen elkaar worden afgewogen en beoordeeld; uitvindingen (22) Overwegende dat het eveneens van belang is om in de bepalingen van deze richtlijn een indicatieve lijst van van octrooiering zijn uitgesloten, op te nemen, teneinde ten behoeve van de nationale rechter en octrooibureaus het criterium openbare orde of goede zeden te verduidelijken; die die uitvindingen (22) Overwegende dat het eveneens van belang is om in de bepalingen van deze richtlijn een indicatieve lijst van van octrooiering zijn uitgesloten, op te nemen, teneinde ten behoeve van de nationale rechter en octrooibureaus het criterium openbare orde of goede zeden met te verduidelijken; overwegende dat deze lijst geen uitputtend karakter heeft; overwegende dat werkwijzen waarvan de uitvoering strijdig is met de menselijke waardigheid, zoals werkwijzen voor de voortbrenging van hybriden die worden verkregen door het genoom van mensen- en dierenrassen te mengen, eveneens van octrooiering zijn uitgesloten; voorbeelden 20 Oorspronkelijk voorstel Gewijzigd voorstel (23) Overwegende dat bij de beoordeling (23) van de octrooieerbaarheid van biotechnologische uitvindingen, gelet op het voorwerp van deze tak van wetenschap - levend materiaal - en de vaak vérstrekkende gevolgen van die uitvindingen, ethische en morele overwegingen een grotere rol moeten spelen; dat een en ander geen afbreuk doet aan de aard van het octrooirecht, een hoofdzakelijk technisch recht, noch in de plaats treedt van de overige juridische waaraan onderzoeken uitvindingen biotechnologische het reeds ontwikkelingsstadium of in het stadium van het op de markt brengen ervan verplicht moeten worden onderworpen, met name vanuit een oogpunt van veiligheid; vanaf het (24) dat, en het (24) Overwegende gezien controversiële gewicht karakter van de geheel nieuwe vragen die de germinale gentherapie oproept, de methoden voor de behandeling van de mens door germinale gentherapie ondubbelzinnig van octrooiering dienen te worden uitgesloten; Overwegende dat de goede zeden en morele beginselen ethische behelst die algemeen in een Lid staat worden nageleefd of door de betrokken wetenschappelijke of beroepskringen worden aanvaard en dat deze beginselen in het bijzonder op het gebied van de biotechnologie gerespecteerd, moeten worden gezien de potentiële gevolgen van uitvindingen op dit gebied en hun levend inherente relatie met dat materiaal; dergelijke en morele beginselen een aanvulling vormen juridische bij de gebruikelijke onderzoeken van het octrooirecht ongeacht het technische gebied van de uitvinding; overwegende ethische Overwegende dat men het er in de Europese Unie over eens is dat germinale geninterventie en het klonen van de mens strijdig zijn met de openbare orde en de goede zeden en dat methoden voor germinale geninterventie bij de mens en werkwijzen voor het reproductief derhalve van mensen klonen ondubbelzinnig van octrooiering dienen te worden uitgesloten; 21 Oorspronkelijk voorstel Gewijzigd voorstel (24bis) Overwegende dat het reproductief klonen van de mens gedefinieerd kan worden als iedere poging om identiek menselijk een genetisch wezen te doen geboren worden door de overdracht van celkernen uit een menselijke cel van een volwassene inbegrip van of een kind, met werkwijzen op kunstmatige manier menselijke embryo's met dezelfde genetische informatie als een ander levend dan wel overleden wezen worden verkregen; waardoor 22 Oorspronkelijk voorstel Gewijzigd voorstel en (24ter) Overwegende dat onderhavige richtlijn geen afbreuk doet aan de toepassing van het Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden van 4 november 1950, het Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens de menselijke waardigheid op het gebied van de toepassingen van de biologie en de geneeskunde, het Verdrag inzake de rechten van de mens en de medische biologie van 19 november 1996, en alle internationale instrumenten die betrekking hebben op de bescherming van de rechten van de mens waaraan de Lid-Staten hebben meegewerkt of waartoe zij zijn toegetreden; andere de (25) Overwegende dat de werkwijzen tot wijziging genetische van identiteit van dieren die geëigend zijn deze te doen lijden zonder voor mens of dier aanzienlijk medisch, diagnostisch of therapeutisch nut op te leveren, alsmede de dieren die uit deze werkwijzen worden verkregen, van octrooiering moeten worden uitgesloten; 23 de schade of waarbij (25) Overwegende dat de werkwijzen tot wijziging genetische van identiteit van dieren die deze doen de dieren lijden lichamelijke wordt toegebracht, zonder voor mens of dier aanzienlijk nut op te leveren, alsmede de dieren die uit deze werkwijzen worden verkregen, van octrooiering worden uitgesloten in de mate waarin het bij de dieren veroorzaakte lijden of de toegebrachte aan in schade lichamelijke verhouding staat tot het nagestreefde doel; moeten dieren niet de Oorspronkelijk voorstel Gewijzigd voorstel (26) Overwegende dat, aangezien een octrooi (26) Ongewijzigd en aan aldus tot doel heeft de uitvinder voor zijn creatieve inspanningen te belonen met een uitsluitend, zij het in de tijd beperkt, de recht uitvinderswerkzaamheid te moedigen, aan de octrooihouder de bevoegdheid moet worden toegekend het gebruik geoctrooieerd zelfrepliceerbaar materiaal te verbieden onder vergelijkbare voorwaarden als waaronder een verbod tot gebruik van geoctrooieerde niet-zelfrepliceerbare voortbrengselen zou kunnen worden opgelegd, met andere woorden de vervaardiging van het geoctrooieerde voortbrengsel zelf te verbieden; van (27) Ongewijzigd (28) Ongewijzigd waarin (27) Overwegende dat in een eerste afwijking van de rechten van de octrooihouder voorzien wanneer moet worden propagatiemateriaal de beschermde uitvinding is verwerkt, door de houder van het octrooi of met diens instemming aan een landbouwer voor agrarische exploitatiedoeleinden wordt verkocht; dat die eerste afwijking het de toestaan om de landbouwer moet voortbrengselen van zijn oogst voor een latere propagatie of vermeerdering op zijn eigen bedrijf te gebruiken en dat de reikwijdte en de nadere bijzonderheden van de overeenkomstige reikwijdte en nadere regels van Verordening (EG) nr. 2100/94 van de Raad1 moeten worden beperkt; afwijking deze tot (28) Overwegende dat van de landbouwer in het communautaire uitsluitend de kwekersrecht voorziene vergoeding mag de worden toepassingsmodaliteiten deze communautaire het afwijking kwekersrecht; volgens van verlangd, van 1 PB L 227 van 1. 9. 1994, blz. I. 24 Oorspronkelijk voorstel Gewijzigd voorstel (29) Ongewijzigd (29) Overwegende evenwel dat de octrooihouder zijn rechten kan doen gelden tegen de landbouwer die van de afwijking misbruik maakt, of tegen de kweker die het plantenras waarin de beschermde uitvinding is, heeft ontwikkeld, verwerkt indien zijn deze verbintenissen voldoet; niet aan (30) Overwegende een tweede dat afwijking van de rechten van de octrooihouder het de landbouwer moet toestaan om vee dat onder octrooibescherming valt, op zijn eigen voor bedrijf reproductiedoeleinden te gebruiken ter vernieuwing van zijn veestapel; (30) Overwegende dat een tweede afwijking van de rechten van de octrooihouder het de landbouwer moet toestaan om vee dat onder octrooibescherming voor agrarische doeleinden te gebruiken; valt (31) Overwegende dat de reikwijdte en de nadere bijzonderheden van deze tweede afwijking, bij ontstentenis van een communautaire regeling betreffende het voortbrengen van dierenrassen, door de nationale wetten, regelingen of praktijken zouden kunnen worden geregeld; (32) Overwegende dat, op het gebied van de exploitatie van de via genetische manipulatie verkregen nieuwe plantekenmerken, tegen betaling van een vergoeding een gewaarborgde toegang in een Lid in de vorm van een staat dwanglicentie worden moet verleend wanneer ten opzichte van het betrokken geslacht of de betrokken soort het openbaar belang de exploitatie van het plantenras waarvoor de licentie wordt aangevraagd, vereist en het aanzienlijke plantenras een technische vooruitgang vertegenwoordigt; (31) Ongewijzigd verkregen vergoeding (32) Overwegende dat, op het gebied van de exploitatie van de via genetische nieuwe manipulatie tegen betaling plantenkenmerken, van een een gewaarborgde toegang in de vorm van een dwanglicentie moet worden verleend wanneer ten opzichte van het betrokken geslacht of de betrokken soort, het plantenras een belangrijke technische vooruitgang vertegenwoordigt die van aanzienlijk economisch belang is ten opzichte van de uitvinding waarvoor een octrooi wordt aangevraagd; 25 Oorspronkelijk voorstel Gewijzigd voorstel uit voor gebruik vergoeding (33) Overwegende dat op het gebied van genetische het manipulatie nieuwe van plantenrassen verkregen nieuwe tegen betaling plantenkenmerken, van een een gewaarborgde toegang in de vorm van een dwanglicentie moet worden verleend wanneer het openbaar belang de exploitatie van de uitvinding waarvoor de licentie wordt aangevraagd, vereist en de aanzienlijke uitvinding een technische vooruitgang vertegenwoordigt; uit voor gebruik (33) Overwegende dat op het gebied van genetische het manipulatie nieuwe van plantenrassen verkregen nieuwe tegen betaling plantenkenmerken, van een een gewaarborgde toegang in de vorm van een dwanglicentie moet worden verleend wanneer de uitvinding een belangrijke technische vooruitgang vertegenwoordigt die van aanzienlijk economisch belang is; vergoeding (34) Overwegende dat artikel 34 van de TRIP's-overeenkomst gedetailleerde regels betreffende de bewijslast bevat die voor alle Lid-Staten bindend zijn en dat een definitie in de onderhavige richtlijn derhalve niet noodzakelijk ip; een (35) Overwegende dat de Commissie zal nagaan of op het gebied van het fundamenteel gentechnologisch onderzoek de vrije en onbelemmerde uitwisseling op wetenschappelijk gebied wordt belemmerd doordat publicaties voor met octrooiering in aanmerking komende inhoud worden vertraagd of niet anders plaatsvinden van op octrooiering ontbrekende nieuwheid zou zijn uitgesloten; dat zij in dit verband een vergelijking met het octrooirecht van de VS en Japan zal uitvoeren en de Raad en het Europees Parlement twee jaar na inwerkingtreding van deze richtlijn een verslag ter zake zal voorleggen; omdat grond 26 Oorspronkelijk voorstel Gewijzigd voorstel (36) Overwegende dat de Commissie het Europees Parlement (jaarlijks] een verslag zal voorleggen over de ontwikkeling van het octrooirecht op het gebied van de bio- en de gentechnologie; voortvloeien (37) Overwegende dat deze richtlijn de rechten en de plichten van de Lid- Staten uit die internationale overeenkomsten onverlet laat; in het bijzonder ten gevolge van het Besluit van de Raad van 25 oktober 1993 betreffende de sluiting van het Verdrag inzake biologische diversiteit1, en de artikelen 3, 8(j), en 16, leden 2, tweede zin, en 5 van het Verdrag inzake biologische diversiteit van 5 juni 1992; PB L 309 van 13. 12. 1993, blz. 1. 27 Oorspronkelijk voorstel Gewijzigd voorstel en aan inzake gewerkt eigendom in besluit 111/17 (38) Overwegende dat tijdens de derde conferentie van de partijen bij het Verdrag inzake de biologische diversiteit, welke in november 1996 is plaatsvond, vastgesteld dat nog verder moet worden een gemeenschappelijke evaluatie van de relatie tussen de rechten van de intellectuele de desbetreffende bepalingen van de de Overeenkomst handelsaspecten van de intellectuele eigendom en het Verdrag inzake biologische diversiteit, met name voor kwesties in verband met de overdracht van technologie en het behoud en duurzame gebruik van de biologische diversiteit, alsmede het rechtvaardige en billijke delen van voordelen die voortvloeien uit het gebruik van genetische hulpbronnen, met inbegrip van de bescherming van kennis, innovatie en gewoonten van plaatselijke gemeenschappen die een traditionele manier van leven erop nahouden die van belang is voor het behoud en het duurzame de gebruik biologische diversiteit; inheemse van en 28 Oorspronkelijk voorstel Gewijzigd voorstel HEBBEN RICHTLIJN VASTGESTELD: DE VOLGENDE HEBBEN DE VOLGENDE RICHTLIJN VASTGESTELD: HOOFDSTUK I HOOFDSTUK I Octrooieerbaarheid Octrooieerbaarheid Artikel 1 Artikel 1 1. Ongewijzigd Lid-Staten uitvindingen beschermen De 1. biotechnologische door middel van het nationale octrooirecht. De Lid-Staten passen, om rekening te houden met de bepalingen van deze richtlijn, hun nationale octrooirecht zo nodig aan. 2. Deze richtlijn laat de nationale en de communautaire wetgeving waarbij toezicht wordt ingesteld op het onderzoek en op het gebruik of het in de handel brengen van onderzoeksresultaten, onverlet. 2. De richtlijn laat de verplichtingen van de lidstaten uit hoofde van internationale verdragen, en met name het Verdrag inzake biologische diversiteit en de TRIP's- Overeenkomst, onverlet. Artikel 2 Artikel 2 Voor de doeleinden van deze richtlijn Voor de doeleinden van deze richtlijn wordt verstaan onder: wordt verstaan onder: 1. 2. "biologisch materiaal": iedere, een genetische informatie bevattende materie die zelfproduceerbaar of in een systeem reproduceerbaar is, biologisch werkwijze": "microbiologische iedere waarbij werkwijze microbiologisch materiaal wordt gebruikt, die op microbiologisch die materiaal of ingrijpt als microbiologisch materiaal uitkomst heeft. Een werkwijze die opeenvolgende uit etappen als werkwijze microbiologische aangemerkt indien ten minste één wezenlijke van etappe microbiologische aard is; aantal bestaat, wordt een a) b) "biologisch materiaal": materiaal dat genetische informatie bevat en zichzelf kan repliceren of in een biologisch systeem kan worden gerepliceerd; werkwijze": "microbiologische iedere waarbij werkwijze microbiologisch materiaal wordt gebruikt, die op microbiologisch die materiaal of ingrijpt als microbiologisch materiaal uitkomst heeft; 29 Oorspronkelijk voorstel Gewijzigd voorstel wezenlijk van "werkwijze de voor aard biologische voortbrenging van planten of dieren": iedere werkwijze die in haar geheel genomen in de natuur voorkomt en niet meer is dan een voor de voortbrenging van planten en dieren natuurlijke werkwijze. 2. Een werkwijze voor de voortbrenging van planten of dieren is een werkwijze van wezenlijk biologische aard wanneer deze gebaseerd is op kruising en selectie. 3. Het begrip plantenras wordt gedefinieerd door artikel 5 van Verordening (EG) nr. 2100/94. Artikel 3 die nieuw toepasbaar zijn, berusten zijn, l. In de zin van deze richtlijn kunnen op uitvindingen uitvinderswerkzaamheid en ook industrieel octrooieerbaar zijn, wanneer zij betrekking hebben op een voortbrengsel dat uit biologisch materiaal bestaat of dit bevat, of op een werkwijze waarmee biologisch materiaal wordt verkregen, bewerkt of gebruikt. 2. Biologisch materiaal dat met behulp van een technische werkwijze uit zijn natuurlijke milieu wordt geïsoleerd of wordt verkregen, kan ook dan het voorwerp van een uitvinding zijn, wanneer het in de natuur reeds voorhanden is. Artikel 4 1. Niet octrooieerbaar zijn: a) planten- en dierenrassen, b) werkwijzen van wezenlijk biologische aard voor de voortbrenging van planten of dieren. 2. Uitvindingen die betrekking hebben op planten of dieren, en waarvan de toepassing zich technisch gezien niet beperkt tot een planten- of dierenras, zijn octrooieerbaar. 30 Oorspronkelijk voorstel Gewijzigd voorstel 3. Lid 1, onder b) laat de octrooieerbaarheid van uitvindingen onverlet die betrekking hebben op een microbiologische of andere technische werkwijze of op een met behulp van verkregen deze voortbrengsel. werkwijzen 31 Oorspronkelijk voorstel Gewijzigd voorstel Artikel 3 Artikel 5 1. Het menselijk lichaam en de delen ervan in hun natuurlijke toestand worden niet als octrooieerbare uitvindingen beschouwd. zijn vorming 1. Het menselijk lichaam in de verschillende zijn stadia van loutere alsmede ontwikkeling, ontdekking van een van de delen ervan of van de gehele of partiële sequentie van een gen zijn niet octrooieerbaar. en de 2. Onverminderd lid 1 is het voorwerp van een industrieel toepasbare uitvinding die betrekking heeft op een deel van het menselijk lichaam dat werd geïsoleerd of dat anderszins door een technische werkwijze werd verkregen, vatbaar voor octrooiering, indien de structuur van dat deel zelfs identiek is aan die van een natuurlijk deel. 2. Een deel van het menselijk lichaam dat werd geïsoleerd of dat anderszins door een technische werkwijze werd verkregen, met inbegrip van een sequentie of een partiële sequentie van een gen, is vatbaar voor octrooiering, zelfs indien de structuur van is aan die van een dat deel deel. natuurlijk identiek 3. De functie van een sequentie of een partiële sequentie van een gen moet concreet worden vermeld in de octrooiaanvraag. Artikel 4 Geschrapt 1. Het voorwerp van een uitvinding wordt niet van octrooieerbaarheid uitgesloten op de loutere grond dat het uit biologisch materiaal bestaat, daarvan gebruik maakt of daarop wordt toegepast. 2. Biologisch materiaal, met inbegrip van planten en dieren en delen van planten en van dieren die door een werkwijze van niet-wezenlijk zijn verkregen, met uitzondering van planten en is octrooieerbaar. dierenrassen biologische zodanig, aard als Artikel 5 Geschrapt Microbiologische werkwijzen en hierdoor verkregen zijn octrooieerbaar. voortbrengselen 32 Oorspronkelijk voorstel Gewijzigd voorstel Artikel 6 Geschrapt Werkwijzen van wezenlijk biologische aard voor de voortbrenging van planten of van dieren zijn niet octrooieerbaar. Artikel 7 Geschrapt planten- Gebruikswijzen of van dierenrassen en de voor voortbrenging ervan noodzakelijke werkwijzen, met uitzondering van de van wezenlijk biologische aard zijnde werkwijzen voor de voortbrenging van planten of dieren, zijn octrooieerbaar. Artikel 8 Geschrapt Het voorwerp van een uitvinding die betrekking heeft op biologisch materiaal, ontdekking worden niet mag aangemerkt, geacht nieuwheid te ontberen op de loutere grond dat dit materiaal reeds in de natuur bestond. als noch worden Artikel 9 Artikel 6 toepassing 1. Uitvindingen waarvan de strijdig zou zijn met de openbare orde of met de goede zeden, worden van octrooieerbaarheid uitgesloten, waarbij de toepassing niet als zodanig mag worden beschouwd op grond van het loutere feit dat deze bij een wettelijke of bestuursrechtelijke bepaling wordt verboden. industriële 1. Uitvindingen waarvan de toepassing strijdig zou zijn met de openbare orde of met de goede zeden, worden van octrooieerbaarheid uitgesloten, waarbij de toepassing niet als zodanig mag worden beschouwd op grond van het loutere feit dat deze bij een wettelijke of bestuursrechtelijke bepaling wordt verboden. 2. Uit hoofde van octrooieerbaar geacht: lid 1 worden niet- 2. Uit hoofde van octrooieerbaar geacht: lid 1 worden niet- a) de methoden voor de behandeling a) van de mens door germinale gentherapie; werkwijzen voor het reproductief klonen van mensen, 33 Oorspronkelijk voorstel Gewijzigd voorstel b) werkwijzen tot wijziging van de germinale genetische identiteit van de mens; b) de werkwijzen tot wijziging van de genetische identiteit van dieren die geëigend zijn deze te doen lijden of bij deze lichamelijke schade teweeg te brengen zonder aanzienlijk nut voor mens of dier, alsmede de dieren die uit dergelijke werkwijzen zijn verkregen, en zonder dat het bij de dieren veroorzaakte lijden of de aan de dieren toegebrachte lichamelijke schade in verhouding staan tot het nagestreefde doel. c) d) werkwijzen waarbij een menselijk embryo wordt gebruikt; de werkwijzen tot wijziging van de genetische identiteit van dieren die geëigend zijn deze te doen lijden zonder aanzienlijk medisch nut voor mens of dier, alsmede de dieren die zijn uit dergelijke werkwijzen verkregen. Artikel 7 Adviesgroep de Europese Commissie De onder ressorterende ethische implicaties van de biotechnologie beoordeelt alle ethische aspecten die verband houden met biotechnologie. 34 Oorspronkelijk voorstel Gewijzigd voorstel HOOFDSTUK II HOOFDSTUK II Reikweidte van de bescherming Reikweidte van de bescherming Artikel 10 Artikel 8 l. De bescherming door een octrooi voor 1. Ongewijzigd biologisch materiaal dat door de uitvinding bepaalde eigenschappen heeft gekregen, strekt zich uit tot ieder biologisch materiaal dat hieruit door middel van propagatie of vermeerdering in gedifferentieerde vorm wordt gewonnen(en diezelfde eigenschappen heeft. dezelfde of in 2. De bescherming die wordt geboden door een octrooi voor een werkwijze voor de voortbrenging van biologisch materiaal dat door de uitvinding bepaalde eigenschappen heeft gekregen, strekt zich uit tot het biologisch materiaal dat rechtstreeks door deze werkwijze wordt gewonnen en tot ieder ander biologisch materiaal dat door middel van propagatie of vermeerdering in dezelfde of in gedifferentieerde vorm uit het rechtstreeks gewonnen biologisch materiaal wordt gewonnen en diezelfde eigenschappen heeft. Deze bescherming laat onverlet dat planten- of dierenrassen als zodanig op grond van artikel 4, octrooieerbaarheid zijn uitgesloten. van lid 2, 2. De bescherming die wordt geboden door een octrooi voor een werkwijze voor de voortbrenging van biologisch materiaal dat door de uitvinding bepaalde eigenschappen heeft gekregen, strekt zich uit tot het biologisch materiaal dat rechtstreeks door deze werkwijze wordt gewonnen en tot ieder ander biologisch materiaal dat door middel van propagatie of vermeerdering in dezelfde of in gedifferentieerde vorm uit het rechtstreeks gewonnen biologisch materiaal wordt gewonnen en diezelfde eigenschappen heeft. Artikel 11 Artikel 9 van octrooibescherming een De voortbrengsel dat uit genetische informatie bestaat of dat zulke informatie bevat, strekt zich uit tot ieder materiaal, behoudens artikel 3, lid 1, waarin dit voortbrengsel wordt verwerkt en waarin de genetische informatie wordt opgenomen tot uitdrukking komt. en van octrooibescherming een De voortbrengsel dat uit genetische informatie bestaat of dat zulke informatie bevat, strekt zich - behoudens artikel 5, lid 1, - uit tot ieder materiaal waarin dit voortbrengsel wordt verwerkt en waarin de genetische informatie wordt opgenomen tot uitdrukking komt. en 35 Oorspronkelijk voorstel Gewijzigd voorstel Artikel 12 Artikel 10 op dat De in de artikelen 10 en 11 bedoelde bescherming strekt zich niet uit tot biologisch materiaal dat wordt gewonnen door propagatie of door vermeerdering van biologisch materiaal het grondgebied van een Lid-Staat door de octrooihouder of met diens toestemming op de markt is gebracht, indien de propagatie of de vermeerdering noodzakelijkerwijs voortvloeit uit het gebruik, waarvoor het is biologisch materiaal op de markt gebracht, mits het afgeleide materiaal vervolgens niet voor andere propagaties of vermeerderingen wordt gebruikt. op dat De in de artikelen 8 en 9 bedoelde bescherming strekt zich niet uit tot biologisch materiaal dat wordt gewonnen door propagatie of door vermeerdering van biologisch materiaal het grondgebied van een Lid-Staat door de octrooihouder of met diens toestemming op de markt is gebracht, indien de propagatie of de vermeerdering noodzakelijkerwijs voortvloeit uit het gebruik, waarvoor het is biologisch materiaal op de markt gebracht, mits het afgeleide materiaal vervolgens niet voor andere propagaties of vermeerderingen wordt gebruikt. Artikel 13 Artikel 11 diens toestemming, 1. In afwijking van de artikelen 10 en 11 houdt de verkoop, door de octrooihouder of met van propagatiemateriaal aan een landbouwer ten behoeve van het landbouwbedrijf voor deze laatste het recht in om de voortbrengselen van zijn oogst voor verdere propagatie of vermeerdering door hemzelf op zijn eigen bedrijf te gebruiken, waarbij de reikwijdte en de nadere regeling van deze afwijking beperkt blijven tot die van artikel 14 van Verordening (EG) nr. 2100/94. 2. In afwijking van de artikelen 10 en 11 houdt de verkoop, door de octrooihouder of met diens toestemming, van fokvee aan een landbouwer voor deze laatste het recht in om het vee dat onder octrooibescherming valt, door hemzelf op zijn eigen bedrijf voor reproductiedoeleinden te gebruiken om zijn veestapel te vernieuwen. 1. In afwijking van de artikelen 8 en 9 houdt de verkoop, door de octrooihouder of met diens toestemming, van propagatiemateriaal aan een landbouwer ten behoeve van het landbouwbedrijf voor deze laatste het recht in om de voortbrengselen van zijn oogst voor verdere propagatie of vermeerdering te door hemzelf op zijn eigen bedrijf gebruiken, waarbij de reikwijdte en de nadere regeling van deze afwijking beperkt blijven tot die van artikel 14 van Verordening (EG) nr. 2100/94. van 2. In afwijking van de artikelen 8 en 9 houdt de verkoop, door de octrooihouder of met fokvee diens of toestemming, propagatiemateriaal aan een landbouwer voor deze laatste het recht in om het vee dat voor valt, onder landbouwdoeleinden te gebruiken, met inbegrip van doorverkoop voor gebruik in de landbouw, maar niet de verkoop in het kader van of met het oog op commerciële fokactiviteiten. octrooibescherming 36 Oorspronkelijk voorstel Gewijzigd voorstel 3. De reikwijdte en de in lid 2 bedoelde 3. Ongewijzigd nadere regeling van de afwijking worden geregeld door de nationale wetten, regelingen of praktijken. HOOFDSTUK III HOOFDSTUK III Dwanglicentie wegens afhankelijkheid Dwanglicentie wegens afhankelijkheid Artikel 14 Artikel 12 1. Ongewijzigd 1. Wanneer een kweker een kwekersrecht niet kan verkrijgen noch exploiteren zonder op een octrooi van eerdere datum inbreuk te maken, mag hij een dwanglicentie voor niet-exclusieve exploitatie van de door dat octrooi beschermde uitvinding aanvragen, voor zover deze licentie voor de exploitatie van plantenras noodzakelijk is en mits hij een redelijke vergoeding betaalt. De Lid-Staten bepalen dat, wanneer een zodanige licentie wordt verleend, de octrooihouder onder redelijke een voorwaarden wederkerige licentie om het beschermde plantenras te gebruiken. beschermen recht heeft het op te 2. Wanneer de houder van een octrooi voor 2. Ongewijzigd een biotechnologische uitvinding dit octrooi niet kan exploiteren zonder op een kwekersrecht van eerdere datum inbreuk te maken, mag hij voor de niet-exclusieve exploitatie van het door dit kwekersrecht beschermde plantenras een dwanglicentie redelijke aanvragen, mits vergoeding betaalt. De Lid-Staten bepalen dat, wanneer een zodanige licentie wordt verleend, de houder van het kwekersrecht onder redelijke voorwaarden recht heeft op een wederkerige licentie om de beschermde uitvinding te gebruiken. een hij 37 Oorspronkelijk voorstel Gewijzigd voorstel 3. De aanvrager van de in de leden 1 en 2 3. Ongewijzigd bedoelde licenties moet aantonen: a) b) tot de a) Ongewijzigd dat hij zich vergeefs respectievelijk de octrooihouder, houder van het kwekersrecht, heeft gewend contractuele een licentie te verkrijgen; om b) openbaar belang de dat het exploitatie van het plantenras of de licentie uitvinding waarvoor de wordt aangevraagd, vergt en dat het plantenras of de uitvinding een belangrijke technische vooruitgang vertegenwoordigt. belangrijke van dat het plantenras of de uitvinding technische een aanzienlijk vooruitgang belang economisch vertegenwoordigt. is, respectievelijk 4. Elke Lid-Staat bepaalt welke autoriteit bevoegd welke autoriteiten bevoegd zijn, om de licentie te verlenen. De licentie wordt voornamelijk verleend voor de bevoorrading van de markt van de Lid-Staat die de licentie heeft verleend. 4. Elke Lid-Staat bepaalt welke autoriteit bevoegd welke autoriteiten bevoegd zijn, om de licentie te verlenen. respectievelijk is, HOOFDSTUK IV HOOFDSTUK IV Depot, toegang en nieuw depot van biologisch materiaal Depot, toegang en nieuw depot van biologisch materiaal Artikel 15 Artikel 13 een uitvinding 1. Wanneer ofwel betrekking heeft op biologisch materiaal dat niet openbaar toegankelijk is en in de octrooiaanvraag niet zodanig kan worden omschreven dat de uitvinding door een vakkundige kan worden toegepast, ofwel het gebruik van dergelijk materiaal impliceert wordt voor de toepassing van het octrooirecht de beschrijving slechts toereikend geacht indien: 1. Ongewijzigd 38 Oorspronkelijk voorstel Gewijzigd voorstel zijn depositaris a) het biologisch materiaal uiterlijk op de dag van de indiening van de octrooiaanvraag bij een is erkende gedeponeerd. Als zodanig gelden ten minste de depositarissen die overeenkomstig erkend artikel 7 van het Verdrag van Boedapest van 28 april 1977 inzake internationale erkenning van het depot van micro-organismen ten dienste van de octrooiverlening, hierna Boedapest" van "Verdrag genoemd; de b) de gegevens ingediende aanvraag de bevat relevante waarover de aanvrager beschikt, betreffende de kenmerken van biologisch het materiaal; gedeponeerde c) in de aanvraag de depositaris en het nummer van het depot worden vermeld. 2. Het gedeponeerde biologisch materiaal 2. Ongewijzigd is door de afgifte van een monster toegankelijk: a) b) c) tot de eerste publicatie van de octrooiaanvraag, voor degenen die daartoe krachtens het nationale octrooirecht gerechtigd zijn; uitsluitend tussen de eerste publicatie van de aanvraag en de verlening van het octrooi, voor een ieder die daarom indien de aanvrager verzoekt of, daarom verzoekt, uitsluitend voor een onafhankelijke deskundige; octrooiverlening herroeping en na de niettegenstaande of nietigverklaring van het octrooi, voor een ieder die daarom verzoekt. 39 Oorspronkelijk voorstel Gewijzigd voorstel 3. Het monster wordt slechts dan ter 3. Ongewijzigd beschikking gesteld indien de verzoeker zich de verplicht geldigheidsduur van het octrooi: ertoe voor a) b) geen monster van het gedeponeerde biologisch materiaal of van een daarvan afgeleid materiaal aan derden beschikbaar te stellen en geen monster van het gedeponeerde biologisch materiaal of van een afgeleid daarvan materiaal experimentele voor behoudens doeleinden te gebruiken, tenzij de aanvrager of de houder van het octrooi uitdrukkelijk een van dergelijke verplichting afziet. 4. Indien de aanvraag wordt afgewezen of 4. Ongewijzigd ingetrokken, is het gedeponeerde materiaal op verzoek van de aanvrager gedurende 20 jaar vanaf de datum van de indiening van de octrooiaanvraag uitsluitend voor een onafhankelijk deskundige toegankelijk. In dat geval is lid 3 van toepassing. 5. De in lid 2, onder b), en in lid 4 bedoelde 5. Ongewijzigd verzoeken van de aanvrager mogen uiterlijk op de datum waarop de technische voorbereidingen van de publicatie van de te zijn octrooiaanvraag worden geacht voltooid, worden ingediend. Artikel 16 Artikel 14 artikel overeenkomstig 1. Indien 15 gedeponeerd biologisch materiaal ophoudt bij de erkende depositaris toegankelijk te zijn, wordt een nieuw depot van het materiaal dezelfde voorwaarden als die waarin het Verdrag van Boedapest voorziet. toegestaan onder 1. Ongewijzigd 40 Oorspronkelijk voorstel Gewijzigd voorstel 2. Elk nieuw depot moet vergezeld gaan van een door de aanvrager ondertekende verklaring dat het opnieuw gedeponeerde biologisch materiaal hetzelfde is als het materiaal dat het voorwerp van het oorspronkelijke depot vormde. 2. Ongewijzigd HOOFDSTUK V Geschrapt Bewijslast Artikel 17 1. Indien het voorwerp van een octrooi een werkwijze tot vervaardiging van een nieuw voortbrengsel identiek is, wordt voortbrengsel dat door een ander dan de octrooihouder is vervaardigd, behoudens tegenbewijs, geacht met toepassing van die werkwijze te zijn vervaardigd. ieder 2. Bij het leveren van het tegenbewijs de wordt rekening gerechtvaardigde de verweerder bij de bescherming van zijn fabricage- en bedrijfsgeheimen. gehouden met van belangen HOOFDSTUK VI HOOFDSTUK VI Slotbepalingen Artikel 18 Slotbepalingen Artikel 15 1. De Lid-Staten doen de nodige wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen in werking treden om vóór 1 januari 2000 aan deze richtlijn stellen de te voldoen. Zij Commissie daarvan onverwijld in kennis. 1. De Lid-Staten doen de nodige wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen in werking treden om vóór 1 januari 1999 aan deze richtlijn stellen de te voldoen. Zij Commissie daarvan onverwijld in kennis. 41 Oorspronkelijk voorstel Gewijzigd voorstel Ongewijzigd Wanneer de Lid-Staten deze bepalingen aannemen, wordt in die bepalingen naar deze richtlijn verwezen of wordt hiernaar verwezen bij de officiële bekendmaking van die bepalingen. De regels voor deze verwijzing worden vastgesteld door de Lid- Staten. 2. De Lid-Staten delen de Commissie de 2. Ongewijzigd tekst van de bepalingen van intern recht mede die zij op het onder deze richtlijn vallende gebied vaststellen. Artikel 16 Iedere vijfjaar na de inwerkingtreding van deze richtlijn publiceert de Commissie een verslag over de moeilijkheden die zijn ontstaan als gevolg van de relatie tussen de richtlijn en de uitvoering van de internationale instrumenten betreffende de bescherming van de mensenrechten waaraan de Lid-Staten hebben meegewerkt of die zij hebben ondertekend. De Commissie doet het verslag toekomen aan het Parlement en de Raad. Artikel 19 Artikel 17 Deze richtlijn treedt in werking op de Ongewijzigd twintigste dag volgende op die van haar bekendmaking in het Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen. Artikel 20 Artikel 18 Deze richtlijn is gericht tot de Lid-Staten. Ongewijzigd 42 ISSN 0254-1513 COM(97) 446 def. DOCUMENTEN NL 05 06 08 15 Catalogusnummer : CB-C0-97-455-NL-C ISBN 92-78-24379-5 Bureau voor officiële publikaties der Europese Gemeenschappen L-2985 Luxemburg 4*


title: VERORDENING (EG) Nr. 1697/97 VAN DE COMMISSIE van 29 augustus 1997 tot vaststelling van de steunbedragen voor de levering van rijstproducten van oorsprong uit de Gemeenschap aan de Canarische eilanden

eurovoc_concepts:
Canary Islands
EU production
aid system
rice
supply


title: RÈGLEMENT (CE) N° 1702/97 DE LA COMMISSION du 29 août 1997 fixant les taux des restitutions applicables à certains produits des secteurs des céréales et du riz exportés sous forme de marchandises ne relevant pas de l'annexe II du traité

eurovoc_concepts:
cereal flour
cereal product
cereals
export refund
primary product
rice


title: Verordnung (EG) nr. 1688/97 der Kommission vom 29. August 1997 zur elften Änderung der Verordnung (EG) Nr. 413/97 mit Sondermaßnahmen zur Stützung des Schweinemarkts in den Niederlanden

eurovoc_concepts:
Netherlands
aid system
animal breeding
animal plague
production aid
swine

formats: html pdfa1b print


title: REGLAMENTO (CE) N° 1702/97 DE LA COMISIÓN de 29 de agosto de 1997 por el que se fijan los tipos de las restituciones aplicables a determinados productos de los sectores de los cereales y del arroz exportados en forma de mercancías no incluidas en el Anexo II del Tratado


title: ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΚ) αριθ. 1702/97 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 29ης Αυγούστου 1997 για καθορισμό των ποσοστών των επιστροφών που εφαρμόζονται σε ορισμένα προϊόντα των τομέων των σιτηρών και της όρυζας που εξάγονται υπό μορφή εμπορευμάτων που δεν υπάγονται στο παράρτημα ΙΙ της συνθήκης


title: Forecasting sectors, occupational activities and qualifications in the Federal Republic of Germany : A survey on research activities and recent findings.

eurovoc_concepts:
Germany
economic forecasting
labour market
professional qualifications
research


title: COMMISSION REGULATION (EC) No 1694/97 of 29 August 1997 amending Regulation (EEC) No 391/92 setting the amounts of aid for the supply of cereals products from the Community to the French overseas departments

eurovoc_concepts:
EU production
French overseas department and region
aid system
cereals
supply


title: REGOLAMENTO (CE) N. 1694/97 DELLA COMMISSIONE del 29 agosto 1997 che modifica il regolamento (CEE) n. 391/92 che fissa gli aiuti per la fornitura di prodotti del settore dei cereali di origine comunitaria ai dipartimenti francesi di oltremare


title: REGULAMENTO (CE) Nº 1695/97 DA COMISSÃO de 29 de Agosto de 1997 que altera o Regulamento (CEE) nº 1832/92 que fixa os montantes das ajudas ao fornecimento das ilhas Canárias em produtos cerealíferos de origem comunitária

eurovoc_concepts:
Canary Islands
EU production
aid system
cereals
supply


title: RÈGLEMENT (CE) N° 1699/97 DE LA COMMISSION du 29 août 1997 fixant les restitutions applicables aux produits des secteurs des céréales et du riz livrés dans le cadre d'actions d'aides alimentaires communautaires et nationales

eurovoc_concepts:
EU aid
State aid
cereals
export refund
food aid
rice


title: Kommissionens förordning (EG) nr 1690/97 av den 29 augusti 1997 om överföring av en del av Nicaraguas andel för 1997 till Colombia, inom ramen för tullkvoten för import av bananer till gemenskapen

eurovoc_concepts:
Colombia
Nicaragua
import
import licence
tariff quota
tropical fruit


title: COMMISSION REGULATION (EC) No 1695/97 of 29 August 1997 amending Regulation (EEC) No 1832/92 setting the amounts of aid for the supply of cereals products from the Community to the Canary Islands


title: REGULAMENTO (CE) Nº 1701/97 DA COMISSÃO de 29 de Agosto de 1997 que fixa os direitos de importação no sector do arroz

eurovoc_concepts:
CCT duties
import
rice


title: Règlement (CE) nº 1709/97 de la Commission du 29 août 1997 concernant l'arrêt de la pêche du merlan bleu par les navires battant pavillon d'un État membre, à l'exception de l'Espagne et du Portugal

eurovoc_concepts:
EU Member State
Portugal
Spain
authorised catch
fishing rights
sea fish