title: Θέσπιση πολυετούς δράσεως μελετών, αναλύσεων, προβλέψεων και λοιπών συναφών εργασιών στον τομέα της ενέργειας - (1998-2002)

eurovoc_concepts:
EU financing
EU policy
action programme
energy policy
international cooperation

text: ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ Βρυξέλλες, 18. 11. 1997 COM(97) 550 τελικό 97/0302 (CNS) Π ρ ό τ α ση ΑΠΟΦΑΣΗΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ περί θέσπισης πολυετούς προγράμματος-πλαισίου για δράσεις στον τομέα της Ενέργειας (1998-2002) και για Συναφή Μέτρα (παρουσιάστηκε από την Επιτροπή) ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1. ΒΕΛΤΙΩΜΕΝΗ ΣΥΝΟΧΗ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ 1. 1 Γενικό πλαίσιο 1. 1. 1 Οριζόντιες οράσεις 1. 1. 2 θεματικά προγράμματα 1. 1. 3 Συντονισμός ενεργειακών συνιστωσών σε άλλα Κοινοτικά προγράμματα και πολιτικές 1. 2 Δομή του προγράμματος πλαισίου 1. 2. 1 Νομοθετικό πλαίσιο 1. 2. 2'Οργά να 1. 2. 3 Διαχείριση και έλεγχος 1. 3 Δράσεις και προγράμματα 1. 3. 1 Αναλύσεις προοπτικών και παρακολούθηση αγορών (βλ παράρτημα Π) 1. 3. 2 Διεθνής ενεργειακή συνεργασία (βλ. παράρτημα III) 1. 3. 3 Προώθηση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και υλοποίηση κοινοτικής στρατηγικής και σχεδίου δράσης στον τομέα αυτόν (βλ. παρ/μα IV) 1. 3. 4 Βελτίωση της ενεργειακής αποδοτικότητας (βλ. παρ/μα V) 1. 3. 5 Κίνητρα για την εισαγωγή καθαρών και αποδοτικών τεχνολογιών στον τομέα των στερεών καυσίμων (βλ. παράρτημα VI) 1. 3. 6 Συνεργασία στον πυρηνικό τομέα σε θέματα ασφάλειας, βιομηχανικής συνεργασίας με τη Ρωσία και τα ΝΑΚ. μεταφοράς ραδιενεργών υλικών και καταπολέμησης του παρανόμου εμπορίου(βλ. παρ/μα VII) 1. 4 Συντονισμός ενεργειακών συνιστωσών σε άλλα Κοινοτικά Προγράμματα και Πολιτικές 1. 4. 1 Στήριξη της έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης 1. 4. 2 Διευρωπαϊκά ενεργειακά δίκτυα 1. 4. 3 Αλλες πολιτικές και προγράμματα 1. 5 Γενικά χρηματοδοτικά στοιχεία 2. ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΟΥ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΩΝ ΣΥΝΙΣΤΩΣΩΝ ΣΤΙΣ ΔΙΑΦΟΡΕΣ ΚΟΙΝΟΤΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ J -2 3 7 7 7 7 8 8 8 8 9 10 10 12 14 15 17 18 21 21 21 22 22 23 24 ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΠΟΦΑΣΗΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ περί θέσπισης πολυετούς προγράμματος-πλαισίου για δράσεις στον τομέα της ενέργειας (1998-2002) και για συναφή μέτρα ΕΙΣΑΓΩΠΙ ΛΓ1ΊΟΛΟΙΊΚΙ1 ΕΚΘΕΣΗ Το αίτημα θέσπισης προγράμματος-πλαισίου για δράσεις ενεργειακής πολιτικής, διατυπώθηκε στα πλαίσια των κοινοτικών οργάνων πολλές φορές κατά τη διάρκεια συζητήσεων αφιερωμένων στον τομέα αυτόν, έως ότου τελικά κατέληξε σε επίσημη ενέργεια του Συμβουλίου 1. Κατά την εξέταση της ανακοίνωσης της Επιτροπής με θέμα "Γενική άποψη της πολιτικής και των ενεργειακών δράσεων"^, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο-* και η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή^ εκφράστηκαν κατ'αυτή την έννοια. Οι εξελίξεις στον τομ'εα της ενέργειας, που είναι ζωτικής σημασίας για την Ένωση και για την ευημερία των ευρωπαίων πολιτών, πρέπει να αντιμετωπισθούν με κατάλληλη ενεργειακή στρατηγική. Η απόφαση που ελήφθη στη Συνάντηση Κορυφής του Denver για τη σύγκληση στη Μόσχα, την άνοιξη του 1998, μιας συνάντησης της G8 αποκλειστικά αφιερωμένης στην ενέργεια, επιβεβαιώνει για μια ακόμα φορά τη σημασία που πρέπει να δοθεί στον τομέα αυτόν και σε όλη τη συναφή προβληματική. των Στην ανακοίνωση της 23ης Απριλίου 1997, Γενική άποψη της πολιτικής και ενεργειακών οράσεων, που καταρτίστηκε μετά από συγκεκριμένο αίτημα του Συμβουλίου, σαφώς οριοθετείται η εξής εικόνα της κατάστασης: 1) Η Ένωση είναι και θα είναι όλο και περισσότερο αντιμέτωπη με μέγιστες προκλήσεις όσον αφορά την ενεργειακή στρατηγική : α) II επιδείνωση του ποσοστού εξάρτησης του ανεφοδιασμού από το εξωτερικό, ο οποίος σήμερα είναι 50%, μπορεί να φθάσει, αν συνεχισθούν οι σημερινές τάσεις και δεν ληφθούν μέτρα, μέχρι το 2002 στο 80% για τον άνθρακα, στο 70% για το ς>υσικό αέριο και στο 90% για το πετρέλαιο· οι δύο τελευταίες αυτές πηγές θα παραμείνουν, σύμφωνα με τις προβλέψεις, οι κύριες πηγές ενέργειας που θα χρησιμοποιούνται στην Ευρώπη· επιπλέον, η εξάρτηση αυτή εγγράφεται σε ένα γεωπολιτικό πλαίσιο του οποίου οι προοπτικές εξελίξεως είναι πολύ δύσκολο να προβλεφθούν· τέλος αξίζει να σημειωθεί στο σημείο αυτό ότι η ομάδα "Ανάλυση και προγραμματισμός" του Συμβουλίου (COPLA) επιφορτίστηκε, από την Πολιτική επιτροπή της Κοινής Εξωτερικής Πολιτικής 1 Απόφαση του Συμβουλίου της 8ης Ιουλίου 1996 για τη Λευκή Βίβλο' "Μια πολιτική ενέργειας για την Ευρωπαϊκή Ένωση" (ΕΕ αριθ. C 224 της 1. 8. 1996) και Κανονισμός (ΕΚ) του Συμβουλίου αριθ. 701/97 για τη θέσπιση του προγράμματος SYNERGY (ΕΕ αριθ. L 104 της 22. 4. 1997). 2 COM(97) 167 τελικό, 23. 4. 1997 3 Παραπομπή ΕΚ. 4 Παραπομπή ΟΚΕ -3 και Πολιτικής Ασφάλειας, να αφιερώσει τις εργασίες της του δευτέρου εξαμήνου του 1997 στη σημασία της νέας γεωπολιτικής ενεργειακής κατάστασης στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Χρειάζεται επιτακτικά μια στρατηγική ασφαλείας του ανεφοδιασμού βασισμένη στη διαφοροποίηση των πηγών και την προώθηση ανανεώσιμων εγχωρίων πηγών ενέργειας της Ένωσης, σε συνδυασμό με την ορθολογική χρήση της ενέργειας, στρατηγική ενισχυόμενη στην κατασκευή από , έντονη διεθνή συνεργασία και στηριζόμενη διευρωπαϊκών ενεργειακών δικτύων που θα συνδέουν την Ένωση με τους εξωτερικούς προμηθευτές της β) Η ανάγκη έντονης στήριξης της ανταγωνιστικότητας των επιχειρήσεων της Ένωσης που πολύ συχνά πλήττονται από ενεργειακές δαπάνες ανώτερες αυτών που επιβαρύνουν τους μη ευρωπαίους ομολόγους τους, και ιδίως τους αμερικανούς, (υπολογίζεται για παράδειγμα ότι, στον τομέα της χημείας, το κόστος της ενέργειας για τις ευρωπαϊκές βιομηχανίες είναι μεγαλύτερο κατά 45% και άνω από αυτό που επιβαρύνει τις αμερικανικές επιχειρήσεις). γ) II ανάγκη να συμβιβάζεται, η ανάπτυξη της ενεργειακής αγοράς με τους περιβαλλοντικούς στόχους, δεδομένης της ανΐ|σι>χίας των ευρωπαίων πολιτών και των διεθνών δεσμεύσεων της Κοινότητας. Το ανησυχητικό επίπεδο της ρύπανσης στην ίδια την καρδιά των ευρωπαϊκών πόλεων και οι επιπτώσεις των κλιματικών μεταβολών επί του περιβάλλοντος και της δημόσιας υγείας στέλνουν σαφές μήνυμα στις κυβερνήσεις και στους πολίτες ότι χρειάζονται επείγοντα όσο και δραστικά μέτρα στον τομέα των ενεργειακών επιλογών. Οι τρέχουσες συζητήσεις στα πλαίσια της Σύμβασης για τις Κλιματικές Μεταβολές και τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν μετά τη Διάσκεψη του Κυότο, υπογραμμίζουν σαφέστατα αυτή την ανάγκη. Οι αποφάσεις αυτές συνεπάγονται βαθειές αλλαγές στην καταναλωτική παιδεία των πολιτών που θα υλοποιηθούν μέσω μιας εθελοντικής πολιτικής με δράσεις στον τομέα της προσφοράς και της ζήτησης. 2) Η Κοινότητα εκτελεί στον τομέα της ενέργειας πολλές αλλά κατακερματισμένες δράσεις : α) είτε στα πλαίσια διάφορων προγραμμάτων ενεργειακής πολιτικής που θεσπίσθηκαν σε διαφορετικές περιόδους και σε διαφορετικές περιστάσεις^· β) είτε στα πλαίσια διάφορων κοινοτικών πολιτικών, όπως αυτές που ας>ορούν το περιβάλλον, την φορολογίας, τις εξωτερικές σχέσεις**, την εσωτερική αγορά, τις διαρθρωτικές πολιτικές, την έρευνα ή ακόμη και την γεωργική πολιτική. Η κατάσταση αυτή προέρχεται από την εξέλιξη που σημειώθηκε με το πέρασμα του χρόνου, όσον αφορά την προσέγγιση των ενεργειακών θεμάτων στην Κοινότητα και από τη θέληση να επανεξετασθούν όλα τα στοιχεία αυτής της περίπλοκης προβληματικής. Τα όργανα που θεσπίσθηκαν για τον σκοπό αυτόν κατέδειξαν την ικανότητα τους να ανταποκριθούν και ο συνολικός απολογισμός της λειτουργίας τους μπορεί να θεωρηθεί ως ικανοποιητικός. Ωστόσο ένας τέτοιος κατακερματισμός επισύρει τις εξής συνέπειες: • μια ορισμένη έλλειψη διαφάνειας για τους παρεμβαίνοντες· 5 SAVE, ALTENER, SYNERGY. 6 Ιδίως τα ενεργειακά κεφάλαια των προγραμμάτων PHARE και TACIS. -4 • κίνδυνοι αλληλοεπικάλυψης· • κίνδυνοι έλλειψης συνοχής μεταξύ διαφόρων δράσεων· • δυσχέρειες διαχείρισης· • Χ(?ήση τ ων πόρων που δεν είναι πάντα η βέλτιστη δυνατή. • χαμένες ευκαιρίες επίτευξης συνέργειας και μέγιστης συμπληρωματικότητάς μεταξύ των δράσεων. Προκειμένου να απαντήσει ικανοποιητικά στις προκλήσεις και τις δυσχέρειες που αντιμετωπίζει, η κοινοτική ενεργειακή πολιτική πρέπει να είναι ταυτόχρονα πιο εστιασμένη και ενοποιημένη. Η εμπέδωση της εσωτερικής αγοράς φυσικού αερίου και ηλεκτρικής ενέργειας, με βάση την αρχή των ανταγωνιστικών και ανοικτών αγορών, αποτελεί σχετικά αποφασιστικό στοιχείο. Σε ό,τι αφορά τις δράσεις που αναλαμβάνονται από την Κοινότητα, η σύμπτηξή τους αποτελεί πρώτη προϋπόθεση μιας αποτελεσματικής πολιτικής. Στην περίπτωση της ενέργειας η σύμπτηξή αυτή συνεπάγεται την εστίαση σε τρεις στόχους προτεραιότητας, δηλαδή : • την ασφάλεια του ανεφοδιασμού· • την ανταγωνιστικότητα· • την προστασία του περιβάλλοντος Κάθε δράση στον τομέα της ενέργειας, είτε αυτή εκτελείται στα πλαίσια της καθαυτό ενεργειακής πολιτικής είτε υπάγεται σε κάποια άλλη κοινοτική πολιτική, θα πρέπει να συμβάλει στην υλοποίηση αυτών των στόχων. Ωστόσο, οι καθαρά "επιχειρησιακές" προσπάθειες για την επίτευξη των στόχων αυτών θα έφταναν γρήγορα στο όριο τους και θα μπορούσαν ακόμη να προσκρούσουν σε αντιφατικότητες μεταξύ τους. Το πολύπλοκο πλαίσιο μέσα στο οποίο εγγράφεται η ενεργειακή πολιτική καθιστά αναγκαίο, ίσως περισσότερο και από άλλους τομείς, να επιδιωχθεί ικανοποιητική ισορροπία μεταξύ των διαφόρων πολιτικών, οικονομικών και κοινωνικών παραγόντων. Μόνο μια αυθεντικά ενοποιημένη προσέγγιση μπορεί να επιτρέψει να ληφθούν υπόα|>η κατ'ε επαρκή τρόπο όλα δεδομένα που αφορούν τα προβλήματα που πρέπει επιλυθούν, όπως κατέδειξε κυρίως η επιλεχθείσα στρατηγική για την υλοποίηση του προγράμματος "auto oil". Ιδιαίτερα ενδεικτικό είναι επίσης το γεγονός ότι στην Ατζέντα 2000 αναφέρεται ότι "Η εξωτερική διάσταση των Κοινοτικών πολιτικών, π. χ. για το περιβάλλον ή την ενέργεια, θα καταστεί περισσότερο από ότι στο παρελθόν αναπόσπαστο στοιχείο των εξωτερικών της σχέσεων". Κατά συνέπεια θα πρέπει να δοθεί υψηλή προτεραιότητα στην ενεργειακή πολιτική. Προκειμένου να προκύψει το μεγαλύτερο δυνατό όφελος από την υποστήριξη που παρέχει η Ένωση, οι δράσεις στα πλαίσια της ενεργειακής πολιτικής πρέπει να υλοποιούνται σύμφωνα με τις εξής κατευθυντήριες γραμμές: • κάθε κοινοτική δράση επιβάλεται να συμβάλει άμεσα στην πραγματοποίηση ενός ή περισσοτέρων από τους προαναφερόμενους στόχους προτεραιότητας· 5- • συμαντική βελτίωση στον συντονισμό μεταξύ όλων των δράσεων με ενεργειακή συνιστώσα· • προώθηση της συνεργασίας των εμπλεκομένων παραγόντων στα κοινοτικά όργανα και στα Κράτη μέλη, σε πλήρη συμμόρφωση με την αρχή της επικουρικότητας* • δυνατότητα ταχείας προσαρμογής ανάλογα με τις εξελίξεις· • διασάφηση και απλοποίηση των διαδικασιών· • ενίσχυση των δράσεων ανάλογα με τις προτεραιότητες και τις ανάγκες Πρέπει τέλος αυτή η απαίτηση για συνοχή και συντονισμό να επιβάλεται σε όλα τα επίπεδα: • στους κόλπους της καθαυτό κοινοτικής ενεργειακής πολιτικής: με την προοπτική αυτή μεθοδεύεται η δρομολόγηση του Προγράμματος. Πλαισίου "Ενέργεια" (βλ. κεφάλαιο 1)· • στις ενεργειακές συνιστώσες που εμφανίζουν πολλές άλλες κοινοτικές πολιτικές, πράγμα που θα επιτευχθεί με τη δημιουργία μιας κατάλληλης δομής στους κόλπους της Επιτροπής (βλ. κεφάλαιο 2) και με τη βελτίωση του συντονισμού • στα Κράτη μέλη και στους ενδιαφερόμενους τρίτους?. Θα πρέπει επίσης να εξασφαλιστεί μια ενοποιημένη και συντονισμένη εικόνα του προγράμματος πλαισίου προς τα έξω. Για τον σκοπό αυτό, η Επιτροπή θα προσδιορίσει τα καίρια μυνήματα και τους πληθυσμούς-στόχους για όλες τις δράσεις πληροφόρησης και ενημέρωσης που θα οργανωθούν στα πλαίσια του προγράμματος. Θα οργανωθούν επίσης δράσεις για το ευρύτερο κοινό, αξιοποιώντας τα κέντρα αναμετάδοσης της πληροφορίας που λειτουργούν ήδη στα Κράτη μέλη. Η συνεργασία με τα Κράτη μέλη και τους ενδιαφερόμενους τρίτους θα πρέπει να αναπτυχθεί στα ενδεδειγμένα πλαίσια που προβλέπονται αφενός στην απόφαση 96/642 της Επιτροπής της 8ης Νοεμβρίου 1996, με την οποία εγκαθίσταται μια συμβουλευτική επιτροπή ενέργειας και αφετέρου, στην πρόταση απόφασης του Συμβουλίου COM(97) 436 σχετικά με την οργάνωση της συνεργασίας για επιλεγμένους κοινοτικούς στόχους στον τομέα της ενέργειας. 1. ΒΕΛΤΙΩΜΕΝΗ ΣΥΝΟΧΗ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΙΙΣ: 1. 1 Γενικό πλαίσιο Το Πρόγραμμα Ιΐλαίσιο "Ενέργεια" αποσκοπεί κατά κύριο λόγο στην εγγύηση της συνοχής και της αποτελεσματικότητας των δράσεων που αναλαμβάνονται θα αποτελέσει στα πλαίσια της ενεργειακής πολιτικής. Κατά συνέπεια αποτελεσματικό όργανο εξορθολογισμού των προγραμμάτων που συνδέονται απευθείας με την πολιτική αυτή και θα εξασφαλίσει την μέγιστη δυνατή προστιθέμενη αξία. Όπως υπενθυμίζεται παραπάνω, τα προγράμματα αυτά σχεδιάστηκαν και υλοποιήθηκαν σε διαφορετικές περιόδους και διαφορετικά πλαίσια : επομένως επιβάλλεται εφεξής να εγγραφούν σε μια πιο ενοποιημένη, πιό διαφανή και πιό αποτελεσματική προσέγγιση, για περίοδο πέντε ετών. Η λογική της προσέγγισης αυτής έγκειται στη διάρθρωση μεταξύ οριζοντίων δράσεων και δράσεων ή θεματικών προγραμμάτων. Οι δύο αυτές κατηγορίες δράσεων που περιγράφονται λεπτομερώς στο μέρος 1. 3 παρακάτω, είναι συμπληρωματικές μεταξύ τους και οργανώνονται κατά τρόπο ώστε να επικεντρώνονται σε στόχους προτεραιότητας που θα αποτελέσουν σταθερό σημείο αναφοράς για κάθε ενέργεια. Σε ό,τι aq«^)a τους πόρους (βλ. μέρος 1. 5), τα προβλεπόμενα κονδύλια εγγρ^>ονται στα πλαίσια των σημερινών χρηματοδοτικών προοπτικών. Πέρα από την περίοδο αυτή, θα πραγματοποιηθούν επανεκτιμήσεις και/ή ενισχύσεις ανάλογα με τις ανάγκες και τις πολιτικές προτεραιότητες. 1. 1. 1 Οριζόντιες οράσεις Οι δράσεις αυτές από τη φύση τους υπερβαίνουν το πλαίσιο ενός ειδικού προγράμματος και συμβάλλουν γενικότερα στην επίτευξη των στόχων προτεραιότητας. Παρόλο που έχουν τις δικές τους σκοπιμότητες, οι δράσεις αυτές θα επιτρέπουν επίσης να εξασφαλίζεται, σε επίπεδο προγράμματος πλαισίου, η συντονισμένη υλοποίηση των δράσεων που αναλαμβάνονται βάσει των θεματικών προγραμμάτων, και έτσι θα συμβάλουν στην καλύτερη συνοχή με άλλες κοινοτικές πολιτικές. Οι δράσεις αυτές είναι : • • Αναλύσεις προοπτικών και παρακολούθηση αγορών Διεθνής ενεργειακή συνεργασία 1. 1. 2 Θεματικά προ γράμματα Τα προγράμματα αυτά αντιστοιχούν σε ειδικά θέματα τα οποία έχουν χαρακτηριστεί ως προτεραιότητας για την ευρωπαϊκή ενεργειακή πολιτική· η ανάπτυξη τους δικαιολογείται επειδή συμβάλουν στην επίτευξη των στόχων προτεραιότητας, με ιδιαίτερί) έμφαση στην ανάπτυξη φιλικών προς το περιβάλλον τεχνολογιών και στην εμπέδωση της αειφόρου ανάπτυξης : (1) (2) (3) Προώθηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και υλοποίηση κοινοτικής στρατηγικής και σχεδίου δράσης με ορίζοντα το 2010 Προώθηση της ενεργειακής αποδοτικότητας και της εξοικονόμησης ενέργειας Κίνητρα για την εισαγωγή καθαρών και αποδοτικών τεχνολογιών στον τομέα των στερεών καυσίμων (4) Συνεργασία στον πυρηνικό τομέα σε θέματα ασφάλειας, βιομηχανικής συνεργασίας με τα ΝΑΚ, και στον τομέα της μεταφοράς ραδιενεργών υλικών και καταπολέμησης του παρανόμου εμπορίου 1. 1. 3 Συντονισμός ενεργειακών συνιστωσών σε άλλα Κοινοτικά προγράμματα και πολιτικές Εδώ πρόκειται κυρίως για δύο κατηγορίες δράσεων ιδιαίτερα σημαντικών για τον ενεργειακό τομέα τόσο ως προς την ουσία όσο και ως προς το επίπεδο των διατιθέμενων πόρων, οι οποίες όμως αναπτύσονται σε ιδιαίτερο διαδικαστικό πλαίσιο και γι' αυτό δεν εξαρτώνται από το παρόν πρόγραμμα πλαίσιο : • • Στήριξη της έρευνας και της τεχνολογικής ανάπτυξης (ΕΤΑ) Διευρωπαϊκά ενεργειακά δίκτυα Πρέπει εξάλλου να εξασφαλισθεί η βελτίωση του συντονισμού μεταξύ όλων των των οποίων άλλων προγραμμάτων ή πολιτικών στις δραστηριότητες περιλαμβάνονται και ενεργειακές συνιστώσες, όπως λ. χ. οι εξωτερικές σχέσεις (PHARE, TAGS, MEDA), τα διαρθρωτικά ταμεία ή οι μηχανισμοί στήριξης των επενδύσεων. 1. 2 Λομή του προγράμματος πλαισίου 1. 2. 1 Νομοθετικό πλαίσιο Η εφαρμογή του προγράμματος πλαισίου θα αρθρωθεί γύρω από • μια κύρια απόφαση, στην οποία θα προσδιορίζεται το γενικό πλαίσιο, η διάρκεια του, τα κύρια χρηματοοικονομικά του στοιχεία και τα όργανα υλοποίησης. Στο παράρτημα της απόφασης αυτής θα παρουσιαστεί ενδεικτικά η κατανομή των πόρων στις διάφορες ειδικές δράσεις. • ανάλογα με τις ανάγκες, ειδικά μέτρα με τα οποία θα προσδιορίζονται οι στόχοι, το περιεχόμενο και οι τρόποι υλοποίησης κάθε μιας από τις υπόψη δράσεις και οι οποίες, ενδεχομένως, θα αντικαταστήσουν τις αντίστοιχες πράξεις που σήμερα ισχύουν ή βρίσκονται στο στάδιο της έγκρισης (βλ. παραρτήματα II έως VII). Η απόφαση σχετικά με το καθαυτό Πρόγραμμα Πλαίσιο θα βασίζεται στα άρθρο 235 της Συνθήκης ΕΚ. Οι ειδικές δράσεις που αναφέρονται ιδιαίτερα στ7)ν προώθηση των φιλικών προς το περιβάλλον τεχνολογιών θα βασίζονται στο άρθρο 130S, παρ. 1, ενώ οι άλλες στο άρθρο 235. Για να εξασφαλιστεί η μέγιστη διαφάνεια και να διασφαιστεί το επίπεδο συνοχής που απαιτείται προκειμένου να ορισθεί και να υλοποιηθεί η προσέγγιση αυτή, επιβάλλεται τα κείμενα αυτά να θεωρηθούν ως μέρος ενός συνόλου. 1. 2. 2 Όργανα Η βασική αρχή επίτευξης όσο το δυνατόν μεγαλύτερης συνοχής συνεπάγεται ότι πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη φροντίδα στην αποτελεσματική διαδικασία λήψης αποφάσεων που με τη σειρά της θα βασίζεται στη βελτίωση του συντονισμού, στην ευελιξία και στη κυκλοφορία της πληροφορίας. - 8- Η μέθοδος αυτή συνεπάγεται τη συγκρότηση μιας ενιαίας επιτροπής, συμβουλευτικού χαρακτήρα, για το Πρόγραμμα Πλαίσιο "Ενέργεια" (οριζόντιες δράσεις και θεματικά προγράμματα). Η επιτροπή αυτή θα συνεργασθεί με όλα τα ενδιαφερόμενα όργανα, ιδίως δε τις αναφερόμενες παρακάτω επιτροπές. Θα συμβάλλει επίσης δραστήρια στον συντονισμό των ενεργειακών δράσεων που αναλαμβάνονται στο πλαίσιο διαφόρων κοινοτικών πολιτικών και θα εγκύπτει στην περιοδική έκθεση που θα εκπονείται από την Επιτροπή αναφορικά με τον συντονισμό των δράσεων. Λαμβανομένης ωστόσο υπόψη της μεγάλης ποικιλίας και της τεχνικής πολυπλοκότητας των εξεταζομένων ζητημάτων, πρέπει να εξασφαλιστεί η μέγιστη δυνατή ευελιξία των μεθόδων εργασίας και της οργάνωσης, ώστε να μπορούν να αξιοποιηθούν όλες οι προσφερόμενες τεχνικές δυνατότητες. Ρόλος της επιτροπής αυτής θα είναι να οργανώσει τη λειτουργία της με βάση τα παραπάνω. Η σύσταση της επιτροπής αυτής δεν επηρεάζει ορισμένα από τα όργανα που έχουν συγκροτηθεί για πολύ συγκεκριμμένους λόγους και θα συνεχίσουν την αποστολή τους. Πρόκειται δηλαδή : - για τη Συμβουλευτική Επιτροπή Ενέργειας**· - για την Επιτροπή συνεργασίας σε θέματα κοινοτικών στόχων^ - για την Επιτροπή προσανατολισμού (διευρωπαϊκά ενεργειακά δίκτυα) - για τα όργανα διαχείρισης της ΕΤΑ που συστάθηκαν στα πλαίσια των διαδικασιών του 4ου και 5ου προγράμματος-πλαισίου ΕΤΑ. 1. 2. 3 Διαχείριση και έλεγχος Η ενοποίηση της προσέγγισης, των μέσων και των οργάνων θα επιτρέψει, με την αποφι»γή αλληλοεπικάλυψης, να εξασφαλιστεί: • η βελτιστοποιημένη διαχείριση των πόρων, που θα εξασφαλισθεί επίσης με την πραγματοποίηση αναλύσεων κόστους/ωφελείας· • η πλήρης διαφάνεια για το σύνολο των εμπλεκομένων (όργανα της ΕΕ, κράτη μέλη, επιχειρήσεις). Θα πραγματοποιείται συστηματική και τακτική αξιολόγηση. Η Επιτροπή θα εξετάζει κάθε χρόνο την πρόοδο των εργασιών του Προγράμματος Πλαισίου και των θεματικών του σκελών και θα προβαίνει στις απαραίτητες προσαρμογέσ. Στον του προγράμματος πλαισίου και, οπωσδήποτε, πριν από την παρουσίαση των προτάσεων της με τις οποίες θα τροποποιεί το παρόν πρόγραμμα πλαίσιο ή θα προτείνει περαιτέρω προγράμματα, η Επιτροπή θα αναθέσει σε ανεξάρτητους εμπειρογνώμονες την πραγματοποίηση μιας συνολικής τρίτο χρόνο εφαρμογής 8 Απόφαση 96/642 της Επιτροπής της 8ης Νοεμβρίου 1996 για τη σύσταση μιας συμβουλευτικής επιτροπής ενέργειας, ΕΕ αριθ. L 292 της 15. 11. 1996 9 Πρόταση απόφασης του Συμβουλίου COM(97) 436 σχετικά με την οργάνωση της συνεργασίας σε συμφωνηθέντες κοινοτικούς στόχουςστον τομέα της ενέργειας. -9- εξωτερικής αξιολόγησης του πραγματοποιηθέντων κοινοτικών δράσεων του Προγράμματος Πλαισίου για την "Ενέργεια". 1. 3 Λράσεις και προγράμματα της Η θέσπιση του προγράμματος πλαισίου θα οδηγήσει σε αξιοσημείωτο εξορθολογισμό του συνόλου των δράσεων και τα>ν προγραμμάτων που αναφέρονται στα σημεία 1. 1. 1 και 1. 1. 2 παραπάνω· θα εξασφαλίσει επίσης προστιθέμενη αξία μέσω της ενίσχυσης συμπληρωματικότητας μεταξύ αυτών των δράσεων και προγραμμάτων. Αντικείμενο του παρόντος κεφαλαίου είναι να περιγραφούν οι δράσεις και/ή τα προγράμματα αυτά και να επισημανθούν οι αλλαγές ή οι βελτιώσεις που θα μπορούσαν να αποφασισθούν ανάλογα με τις ανάγκες και τις πολιτικές προτεραιότητες. Σύμφωνα με τις συστάσεις της Επιτροπής για την ενίσχυση της προενταξιακής στρατηγικής, όπως αυτές περιγράq>ovτttι στην Ατζέντα 2000, θα δοθεί στις υποψήφιες χώρες η δυνατότητα να μετάσχουν σε όλες τις δράσεις και τα προγράμματα που μεθοδεύονται με το παρόν πρόγραμμα πλαίσιο. συνέργειας και Οριζόντιες δράσεις 1. 3. 1 Αναλύσεις προοπτικών και παρακολούθηση αγορών (βλ. παράρτημα II) να χωρίς Περισσότερο από οποιαδήποτε άλλη, η ενεργειακή πολιτική δεν μπορεί να και σχεδιαστεί μακροπρόθεσμες που υπογραμμίζεται από την Επιτροπή στη Λευκή Βίβλο για την Ενέργεια10, επιβεβαιώθηκε από το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο κατά την εξέταση του εν λόγω εγγράφου. μεσοπρόθεσμες αυτή, προοπτικές εξέλιξης. ληφθούν ανάγκη υπόψη οι II Οι μελέτες, αναλύσεις, προβλέψεις και συναφείς εργασίες (διάδοση και συζήτηση αποτελεσμάτων) αποτελούν ήδη μέρος των δραστηριοτήτων της Επιτροπής που συνδέονται με τον σχεδιασμό της ενεργειακής πολιτικής. Για τον σκοπό αυτό, η Επιτροπή βασίζεται στην τεχνογνωσία που αναπτύχθηκε στα πιο φημισμένα σχετικά ευρωπαϊκά κέντρα. Αυτό επιτρέπει κυρίως να αποφεύγονται οι αλληλοεπικαλήψεις και να αξιοποιούνται, με τον οικονομικότερο δυνατό τρόπο, ο καρπός των εργασιών και της διαθέσιμης τεχνογνωσίας, που χρηματοδοτούνται από τις υπηρεσίες της Επιτροπής και/ή από τα Κράτη μέλη. Ωστόσο, θα πρέπει να βελτιωθεί η κατάσταση σε ό,τι αφορά τις από κοινού αναλύσεις: η ανάλυση στον τομέα της ενέργειας βρίσκεται σήμερα σε μεταβατική φάση πράγμα που δυσχεραίνει την πραγματοποίηση της. Πράγματι, προκύπτει ένα νέο ζήτημα σήμερα στο οικονομικό επίπεδο, λαμβάνοντας υπόψη μάλιστα τη βαθμιαία απελευθέρωση των αγορών ενέργειας, την αυξανόμενη σημασία των περιβαλλοντικών πιέσεων και τις προοπτικές της τεχνολογίας, που οδηγούν στην ανάπτυξη νέων εννοιών και διαφορετικών μεθόδων εργασίας, δεδομένης και της εργασίας που έχει γίνει με το πρόγραμμα-πλαίσιο ΕΤΑ. Στους κόλπους του προγράμματος πλαισίου, η νέα ανάλυση πρέπει επομένως να πάει πιο μακριά, ενισχύοντας τη συνεργασία μεταξύ Επιτροπής και Κρατών μελών για τις αναγκαίες προβλέψεις και εμπλέκοντας στις εργασίες ανάλυσης τις επιχειρήσεις, τους ακαδημαϊκούς κύκλους και άλλες πηγές γνώσεων ή 10 Μια ενεργειακή πολιτική για την Ευρωπαϊκή Ένωση, COM(95) 682 τελικό της 13. 12. 1995 10- εμπειριών. Ο βασικός στόχος του παρόντος προγράμματος και των προτεινομένων δράσεων για να ικανοποιηθεί η ανάγκη αυτή, συνίσταται στο να γίνει δυνατή η λήψη oJioq;a(^û)v σε εθνικό και κοινοτικό επίπεδο στον τομέα της ενέργειας, πάνω σε κοινές αναλυτικές βάσεις. Στόχος δεν είναι προφανώς να επιτευχθεί κάποια ομογενοποίηση, αλλά να συγκερασθούν οι απόψεις, ώστε οι αρμόδιοι να μπορούν να έχουν πανομοιότυπες βάσεις αναφοράς σχετικά με: • οικονομικές μελέτες και αναλύσεις • ενεργειακές προβλέψεις • τη δυναμική των ενεργειακών συστημάτων. Στα πλαίσια αυτά, θα πρέπει να τύχουν προσοχής οι συνέπειες της εφαρμογής του Ενιαίου Νομίσματος, υπολογίζοντας τις θετικές επιπτώσεις επί της ανταγωνιστικότητας, λόγω του καθορισμού των τιμών του πετρελαίου σε Εύρω. Αυτή η δράση που αποβλέπει στον καλύτερο συντονισμό των στοιχείων που λαμβάνονται υπόψη, θα βασιστεί στη πραγματική σύμπραξη μεταξύ Επιτροπής, κρατών μελών και άλλων παραγόντων του ενεργειακού κλάδου, και θα μεταφρασθεί σε ένα πρόγραμμα εργασίας για τον ενεργειακό τομέα κατά την ευρύτερη έννοια. Οι ανάπτυξη συνεπών διαδικασιών ανάλυσης θα επιτρέψει τον καλύτερο εντοπισμό των βασικών ζητημάτων που τίθενται, σε συνάρτηση με τους στόχους προτεραιότητας, όπως η ασφάλεια ανεφοδιασμού, η ανταγωνιστικότητα και η συνεξέταση των περιβαλλοντικών ζητημάτων. Έτσι, οι κύριοι τομείς δράσεις που αναφέρονται στο παρόν πρόγραμμα αφορούν: α) Τον εντοπισμό, σε ευρωπαϊκή κλίμακα, προβλημάτων ιδιαίτερης σημασίας που αφορούν τη μελλοντική ζήτηση και παραγωγή ενέργειας, καθώς και την ενεργειακή πολιτική, ενώ δίδεται ιδιαίτερη σημασία: • στις στρατηγικές αντιμετώπισης της πρόκλησης, που θέτουν στον τομέα, οι κλιματικές μεταβολές και γενικότερα η ενεργειακό περιβαλλοντική προβληματική (ιδίως η αξιολόγηση του κόστους της εκάστοτε στρατηγικής)· • στη δυναμική απελευθέρωσης των αγορών ενέργειας και των αντιστοίχων δομών, ιδίως σε ό,τι αφορά τις συνέπειες για το μέλλον και τις αντιδράσεις των επιχειρήσεων· • στις γενικότερες τάσεις της παγκόσμιας αγοράς ενέργειας και στην επίδραση τους επί της εξωτερικής εξάρτησης της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ειδικότερα τη σημαντική αναμενόμενη αύξηση της ενεργειακής ζήτησης της Ασίας και της Λατινικής Αμερικής)· β) τη βελτίωση της δυνατότητας ανάλυσης προκειμένου να κατανοηθούν οι ενεργειακές τάσεις και τα πιθανά σενάρια, κατά συγκρίσιμο τρόπο για όλα τα κράτη μέλη, λαμβάνοντας υπόι^ι ιδίως τις αλλαγές των δομών της αγοράς αλλά και το πρόβλημα των κλιματικών μεταβολών. Η ανάγκη δράσεως στον τομέα αυτό εγγράφεται σαφώς στα πλαίσια των στόχων προτεραιότητας για τον ενεργειακό τομέα, και ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά τα περιβαλλοντικά ζητήματα (που και πάλι υπογραμμίζονται από το Συμβούλιο στη συνοδό του της 27ης Μαΐου 1997) και την εμπέδωση της 11 - εσωτερικής αγοράς ανταγωνιστικότητα των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων. ενέργειας, στοιχείο αποφασιστικό για την Η δράση θα συμβάλει στην επίτευξη των στόχων της ενεργειακής πολιτικής, όπως αναφέρονται στη Λευκή Βίβλο και θα επιτρέψει την ενίσχυση των προσπαθειών που έχουν ήδ?) αναληφθεί στον τομέα αυτό. Οι ετήσιες πιστώσεις που απαιτούνται για την υλοποίηση των δράσεων αυτών παρατίθενται στο δημοσιονομικό δελτίο του παρ/τος II. 1. 3. 2 Αιεθνΐ]ς ενεργειακή συνεργασία (βλ παράρτημα III) II διεθνής διάσταση της ενεργειακής προβληματικής της Ένωσης αποκτά όλο και μεγαλύτερη σημασία. II αύξηση του βαθμού εξάρτησης της Ένωσης, σε σχέση προς εξωτερικούς προμηθευτές, θέτει κατά κύριο λόγο το θέμα της ασφάλειας του ανεφοδιασμού. II κατάσταση περιπλέκεται επιπλέον εξαιτίας της ανάδυσης νέων ενεργειακών αγορών έντονης ζήτησης στις αναπτυσσόμενες χώρες, ενώ η ευρωπαϊκή αγορά αναπτύσσεται πλέον αργά. Η ανταγωνιστικότητα των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων μέσα στις νέες αγορές αποτελεί επίσης στοιχείο ιδιαίτερης σημασίας. II επέκταση σε παγκόσμιο επίπεδο των την μεγάλων περιβαλλοντικών προβλημάτων που συνδέονται με κατανάλωση γενικευμένες προσπάθειες συνεργασίας στις οποίες θα λαμβάνεται υπόψη η κατάσταση όλων των εμπλεκομένων αλλά και ιδίως ο ρόλος της ενέργειας ως βασικής συνισταμένης για μια αειφόρο οικονομική ανάπτυξη. Τέλος, πρέπει από τώρα να προβλεφθούν και προετοιμαστούν οι απαραίτητες προσαρμογές που επιβάλλονται λόγω της διεύρυνσης, στον τομέα της ενεργειακής πολιτικής της Ένωσης. να καταβληθούν ενέργειας, επιβάλλει το κύριο εξωτερικό σκέλος To SYNERGY αντιπροσωπεύει του προγράμματος πλαισίου "Ενέργεια". Υπο την έννοια αυτή αποτελεί τον σύνδεσμο μεταξύ εσωτερικής πολιτικής και εξωτερικών κοινοτικών δράσεων και προσφέρει σημαντικό εργαλείο στήριξης της διείσδυσης των κοινοτικών επιχειρήσεα>ν στις μεγάλες εξωτερικές αγορές. Είναι σημαντικό να υπογραμμιστεί εδώ ότι με τις τεχνολογίες των ανανεώσιμων ενεργειών και τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης, η Ένωση διαθέτει σημαντικές βιομηχανικές δημιουργίας θέσεων απασχόλησης, που θα διευρυνθούν με το άνοιγμα νέων οδών πρόσβασης στις αγορές των τρίτων χωρών. δυνατότητες και δυνατότητες τριών στόχων Σε σχέση με άλλα κοινοτικά εργαλεία στα πλαίσια των οποίων μπορούν να αναληφθούν με εξωτερικές δράσεις στον τομέα της ενέργειας, το SYNERGY θα αφιερωθεί ειδικότερα στην υλοποίηση σε διεθνές επίπεδο γενική των ανταγωνιστικότητα, την ασφάλεια του ανεφοδιασμού και την προστασία του περιβάλλοντος. Εξάλλου, το SYNERGY στοχεύει και στην ενίσχυση του μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα των διεθνών δράσεων που έχουν αναληφθεί από την Κοινότητα, στον τομέα της ενέργειας, καθώς και στη βελτίωση της συνοχής των δράσεων αυτών με τις δράσεις των διεθνών οργανισμών. του προγράμματος πλαισίου: συντονισμού, προκειμένου επιτευχθεί την να Σε ένα πλαίσιο όπου αφενός λαμβάνονται σοβαρότερα υπόψη τα ενεργειακά ζητήματα και αφετέρου προσφέρεται και μια μεσοπρόθεσμη στρατηγική, το SYNERGY θα συμβάλει στη χρηματοδότηση δράσεων συνεργασίας σε θέματα σχεδιασμού, εκπόνησης και εφαρμογής της ενεργειακής πολιτικής σε τομείς αμοιβαίου ενδιαφέροντος. Ωστόσο, το SYNERGY δεν χρηματοδοτεί δράσεις έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης 12- σχεδίθ)ν επίδειξης ούτε επενδύσεις ενεργειακών υποδομών. Σχέδια του τύπο\> οιυτού μπορούν πράγματι να χρηματοδοτηθούν από άλλα κοινοτικά ίδιο τρόπο, το SYNERGY δεν αποτελεί όργανο όργανα. Κατά τον ενίσχυσης ή οικονομικής συνεργασίας υπέρ τρίτων χωρών. Οι δράσεις του SYNERGY αφορούν κατά κύριο λύγο τις τρίτες χώρες που αντιμετωπίζουν ενεργειακά προβλήματα και κυρίως αυτές της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης, τα Νέα Ανεξάρτητα Κράτη, τις τρίτες χώρες της Μεσογειακής Λεκάνης, τις χώρες της Λατινικής Αμερικής και της Ασίας και τις χώρες της Αφρικής, της Καραϊβικής και του Ειρηνικού που έχουν υπογράψει τη Σύμβαση του Λομέ. To SYNERGY μπορεί επίσης να συνεργαστεί με διεθνείς οργανισμούς του κλάδου (Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας, Οργανισμός διεθνή χρηματοοικονομικά ιδρύματα (ETE, Παγκόσμια Τράπεζα, BERD) ή τις αναπτυγμένες χώρες (ΗΠΑ, Ιαπωνία, Νορβηγία,. ) για τη μεθόδευση δράσεων αμοιβαίου ενδιαφέροντος στις τρίτες χώρες. Το πρόγραμμα θα λαμβάνει σαφώς υπόψη τα κοινοτικά συμφέροντα. Οι δράσεις μπορούν έτσι, στη μεγάλη τους πλειοψηφία, να κινητοποιούνται με πρωτοβουλίες της Ένωσης και μόνο, συμπεριλαμβανομένου και του τομέα της προσφοράς ενέργειας και όχι μόνον της ζήτησης. Ενέργειας Λατινικής Αμερικής π. χ. ), με Με βάση αυτές τις κατευθυντήριες γραμμές, δίδεται στο παράρτημα της απόφασης για τη θέσπιση του προγράμματος SYNERGY, ένα πολυετές προς εκτέλεση πρόγραμμα δράσεων και πίνακας δικαιούχων κατά προτεραιότητα χωρών. Στα πλαίσια του πολυετούς αυτού προγράμματος θα εκπονηθούν συγκεκριμένα σχέδια δράσεων κάθε χρόνο ανάλογα με: • τα άλλα προγράμματα και όργανα της Κοινότητας· • τις δράσεις που εκτελούνται σε ορισμένες τρίτες χώρες από Κράτη μέλη· • τις εκφρασθείσες ανάγκες εθνικών βιομηχανιών των Κρατών μελών· • τις εκφρασθείσες ανάγκες δικαιούχων χωρών. Προκειμένου να ληφθούν υπόψη οι διάφορες επικαλύψεις, τα σχέδια αυτά θα καταρτισθούν μετά από διαβουλεύσεις των ενδιαφερομένων υπηρεσιών στους κόλπους της Επιτροπής και κατόπιν θα υποβληθούν στην επιτροπή που θα συστηθεί με την απόφαση του Συμβουλίου, με την οποία θεσπίζεται το πρόγραμμα πλαίσιο "Ενέργεια". Στην επιτροπή αυτή θα υποβάλονται επίσης περιοδικές εκθέσεις σχετικά με την εξέλιξη των διαφόρων προγραμμάτων. Η συνεργασία θα αφορά : παροχή συμβουλών σε θέματα ενεργειακής πολιτικής· αποστολή εμπειρογνωμόνων στους οργανισμούς τρίτων χωρών· μελέτες και εργασίες ενεργειακής προοπτικής· υποστήριξη διεθνών δικτύων προβληματισμού και συμβούλων για την ενεργειακή πολιτική· δράσεις επιμόρφωσης (μαθήματα, σεμινάρια ,τεχνικές επισκέψεις)· συντονισμό διαφόρων κοινοτικών οργάνων που πραγματοποιούν διεθνείς δράσεις στον τομέα της ενέργειας· διάδοση πληροφοριών (φυλλάδια, περιοδικά ενημέρωσης)· προώθηση διαλόγου και ανταλλαγής πληροφοριών και εμπειριών με συνέδρια, σεμινάρια κ. λ. π. Η χρηματοδότηση που θα προσφέρει το SYNERGY μπορεί να καλύπτει το σύνολο ενός συγκεκριμένου σχεδίου, όταν αυτό αφορά μόνον το κοινοτικό 13 συμφέρον, ή θα προβλέπεται συγχρηματοδότηση αν μετέχει και κάποιος άλλος εταίρος. Ο προϋπολογισμός του προγράμματος αυτού θα πρέπει να είναι επαρκής ώστε να ενισχυθεί σημαντικά και να βελτιωθεί η συνοχή και η συμπληρωματικότητα των εσωτερικών και εξωτερικών διαστάσεων των πολιτικών της Ένωσης, όπως υπογραμμίζεται από την Επιτροπή στην Ατζέντα 2000J ι. Η ανάλυση των αναγκαίων πιστώσεων παρουσιάζεται στο Δημοσιονομικό Δελτίο του παρ/τος III. Θεματικά προγράμματα 1. 3. 3 Προώθηση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και υλοποίηση κοινοτικής στρατηγικής και σχεδίου δράσης στον τομέα αυτόν, (βλ παρ/μα IV) Οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας συμβάλλουν στην προστασία του περιβάλλοντος καθώς και στην ασφάλεια του ανεφοδιασμού με τη διαφοροποίηση των πηγών. Η ευρύτερη χρήση τους συμβάλλει επίσης στην πραγματοποίηση και άλλων κοινοτικών στόχων πρώτης προτεραιότητας, όπως η περιφερειακή ανάπτυξη, η οικονομική και κοινωνική συνοχή, η απασχόληση και η ανταγωνιστικότητα. Στόχος της παρούσας δράσης, που περιλαμβάνει τα κύρια στοιχεία της πρότασης η οποία παρουσιάστηκε ήδη από την Επιτροπή σχετικά με το πρόγραμμα ALTENER II *^, είναι να επιτύχει εντονότερη προσφυγή στις ανανεώσιμες ενέργειες και επομένως να αυξήσει το μερίδιο τους στο ενεργειακό κοινοτικό ισοζύγιο, δίνοντας ώθηση στη δημιουργία των διοικητικών απαραίτητοι προϋποθέσεων για την εφαρμογή της Λευκής Βίβλου και του Σχεδίου δράσεως για ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, με την προοπτική του 201013, που θα θεσπισθούν από την Επιτροπή, στη συνέχεια και των ευρέων κοινωνικοοικονομικών νομικών, και συζητήσεων για την Πράσινη Βίβλο του 1996^. Από τη στιγμή που θα καθοριστούν οι προϋποθέσεις αυτές, θα γίνει ευκολότερο να ενθαρρυνθούν οι ιδιωτικές και δημόσιες επενδύσεις για την παραγωγή και χρησιμοποίηση ενέργειας προερχόμενης από ανανεώσιμες πηγές. Η οικονομική διείσδυση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας θα διευκολυνθεί με στοχοθετημένες δράσεις που θα αυξήσουν την εμπιστοσύνη των ενδιαφερομένων, υποβοηθώντας την εκπόνηση και την νέων σχεδίων αλλά και παρουσίαση σχετικών χρηματοδοτικών μηχανισμών (όπως χρηματοδότηση τρίτων) την προώθηση Οι ειδικές δράσεις που μπορούν να προκριθούν για χρηματοδότηση, θα αφορούν τη καλύτερη διείσδυση στην αγορά σύγχρονων και φιλικών προς το περιβάλλον τεχνολογιών, με στοιχεία καινοτομίας που έχουν αποδείξει την αξία τους και την αποτελεσματικότητα τους, θα αναφέρονται συγκεκριμμένα : 11 Agenda 2000, τόμος 1, πρώτο μέρος, τμήμα IV. 2, Μια Ευρώπη ισχυρή και συμπαγής 12 COM(97) 87 τελικό της 12. 03. 1997 13 COM(97) 14 "Ενέργεια για το μέλλον : ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Πράσινη Βίβλος για μια κοινοτική στρατηγική", COM(96) 576 τελικό της 20. 11. 1996 -14- • σε δράσεις για την παρακολούθηση της υλοποίησης της στρατηγικής και του σχεδίου δράσεως σε θέματα ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, καθώς και για την αξιολόγηση το)ν μέτρων που θα λαμβάνονται στα πλαίσια του προγράμματος αυτού· • στη διείσδυση των ανανεώσιμοι πιιγών ενέργειας στην αγορά διευκολύνοντας μεταξύ άλλων την πρόσβαση σε ειδικούς συμβούλους, για την ανάλυση των προοπτικών της αγοράς, την επιλογή του χώρου λειτουργίας των σχεδίων, την εκπόνηση σχεδίων χρηματοδότησης· τα σχέδια θα στοχεύουν συγκεκριμένα στη βιομάζα και στα απορρίμματα, στα φωτοβολταϊκά και θερμικά ηλιακά συστήματα, στα ηλιακά συστήματα κτιρίων, σε υδροηλεκτρικά σχέδια μικρής κλίμακας, στην αιολική και γεωθερμική ενέργεια· • στην προωθημένη προτυποποίηση των προϊόντων και του εξοπλισμού· • στην επέκταση των υποδομών των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στα πλαίσια τοπικών και περιφερειακών σχεδιασμών, στη μελέτη και αξιολόγηση, στην πληροφόρηση, την εκπαίδευση και την επιμόρφωση· • στη διακίνηση της πληροφορίας προκειμένου να επιτευχθεί αυξημένος συντονισμός εθνικών, περιφερειακά'™ και τοπικών δραστηριοτήτων, καθώς και στην κοινή αξιοποίηση εμπειρκόν και τεχνογνωσίας- κοινοτικών, οιαςώριον διεθνών, το)ν • σε μελέτες ή άλλες εργασίες που αποσκοπούν στην εφαρμογή ή συμπλήρωση των κοινοτικών μέτρων που λαμβάνονται για την ανάπτυξη του δυναμικού των διαφόρων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Η συμβολή των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στις πρωτογενείς ενεργειακές ανάγκες της Ευρωπαϊκής Κοινότητας είναι σήμερα λίγο κατώτερη του 6% και αντιπροσωπεύει περίπου 70 εκατομ. τόνους ισοδυνάμου πετρελαίου. Στην προαναφερόμενη Πράσινη Βίβλο, η Επιτροπή πρότεινε σημαντική αύξηση του ποσοστού των ανανεώσιμων ενεργειών για το έτος 2010. Προτάθηκε ένας ενδεικτικός στόχος για διπλασιασμό του μεριδίου το>ν ανανεώσιμων ενεργειών μέχρι το έτος 2010, που επιβεβαιώθΐ|κε κατά τις διαβουλεύσεις και ενσωματώθηκε στην Λευκή Βίβλο. Το παρόν πρόγραμμα αποτελεί βασικό στοιχείο για την εφαρμογή της στρατηγικής και του σχεδίου δράσεως για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Ο προϋπολογισμός που θα διατεθεί για την πραγματοποίηση των δράσεων αυτών πρέπει να είναι επαρκής ώστε να μπορεί να του επιτευχθεί ο κοινοτικός στόχος. Στο δημοσιονομικό δελτίο παραρτήματος IV υπάρχουν λεπτομέρειες. Η προτεινόμενη αύξηση μετά το 2000 αποσκοπεί στο να αξιοποιηθούν, στα πλαίσια των νέων χρηματοδοτικών προοπτικών, όλα τα πλεονεκτήματα της Λευκής Βίβλου και του Σχεδίου δράσεως. Πρέπει επίσης να υπογραμμισθεί ότι η αυξανόμενη χρησιμοποίηση ανανεώσιμων ενεργειών θα συμβάλλει στην οικονομική και κοινωνική συνοχή, ειδικότερα με την αξιοποίηση τοπικών ενεργειακών πόρων. 1. 3. 4 Βελτίωση της ενεργειακής αποδοτικότητας (βλ παράρτημα V) Μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα, η ορθολογική και προσεκτική χρησιμοποίηση των ενεργειακών πόρων αποτελεί, σε ό,τι αφορά τη σχέση -15 κόστος/αποτελεσματικότητα, την καλύτερη διαθέσιμη λύση για τον περιορισμό των εκπομπών C 02. Το πρόγραμμα SAVE II που θεσπίστηκε από το Συμβούλιο τον Δεκέμβριο του 1996*5, απέδειξε την αποτελεσματικότητα του ως μη τεχνολογικό πρόγραμμα για την ορθολογική χρησιμοποίηση της ενέργειας σε όλους τους καταναλωτικούς κλάδους. Το προηγούμενο πρόγραμμα (SAVE Ι), είχε ήδη αποδειχθεί σημαντικό εργαλείο για την πραγματοποίηση των κοινοτικών ενεργειακών στόχων, εφαρμόζοντας μεγάλη ποικιλία μέτρων όπως νομοθετικές πράξεις, πρακτικές πιλοτικές δράσεις, μελέτες, παρακολούθηση και αξιολόγηστ) της προόδου σε θέματα ενεργειακής αποτελεσματικότητας, διάδοση των πληροφοριών και καινοτόμους μηχανισμούς χρηματοδότησης και ανάθεσης αγορών. Στο πλαίσιο του SAVE, το Συμβούλιο και η Επιτροπή εξέδωσαν εννέα οδηγίες σχετικές με την ενεργειακή αποδοτικότητα των οικιακών συσκευών, των κτιρίων και της βιομηχανίας. Το εν λόγω νομοθετικό πρόγραμμα, καθώς και άλλα μέτρα, θα πρέπει να συνεχιστούν. Η ηλεκτρική ενέργεια αποκτά ιδιαίτερη σημασία στους κόλπους του ενεργειακού κλάδου. II παραγωγή ηλεκτρισμού καλύπτει το 35% της κατανάλωσης πρωτογενούς ενέργειας και παράγει το 30% των εκπομπών του C02. II τελική χρήση ηλεκτρικής ενέργειας προσφέρει μεγάλες δυνατότητες βελτίωσης της αποδοτικότητας σε όλους τους τομείς δραστηριοτήτων (οικιακό και βιομηχανικό). Το παλαιό πρόγραμμα PACE, πρόγραμμα κοινοτικής δράσης για τη βελτίωση της αποδοτικότητας, κατά τη χρησιμοποίηση της ηλεκτρικής ενέργειας, που θεσπίστηκε το 1989 από το Συμβούλιο, ενσωματώθηκε τελείως στο πρόγραμμα SAVE II. To PACE προέβλεπε μια σειρά δράσεων που αποσκοπούσαν στη βελτίωση της ενεργειακής αποδοτικότητας των διαφόρων συσκευών (οικιακές συσκευές, ηλεκτρικοί κινητήρες), στη βελτίωση της πληροφόρησης των καταναλωτών σχετικά με την αγορά και τη χρησιμοποίηση αποδοτικών ηλεκτρικών συσκευών, κ. λ. π. Οι δράσεις αυτές, των οποίων οι επιπτώσεις είναι σημαντικές για την ελάττωση των εκπομπών του C02, θα πρέπει να συνεχιστούν στα πλαίσια του νέου Προγράμματος Πλαισίου "Ενέργεια". Πρέπει να δοθεί ιδιαίτερί) σημασία στις δράσεις για την αντιμετώπιση του ενεργειακού προβλήματος σε περιφερειακό και τοπικό επίπεδο, δράσεις που θα μπορούσαν να αναπτυχθούν με επωφελή τρόπο σε συνεργασία με το σχέδιο "II πόλη του αύριο". Με την προοπτική της διεύρυνσης της Κοινότητας, το όφελος των μέτρων για βελτίωση της ενεργειακής αποδοτικότητας θα αποκτήσει νέα διάσταση καθώς οι τιμολογιακές πολιτικές και οι διαδικασίες μέτρησης στα κράτη που είναι υποψήφια γιά ένταξη θα προσαρμοστούν καλύτερα στους μηχανισμούς της αγοράς. Η υλοποίηση των στόχων αυτών, ιδιαίτερα σημαντικών σε ό,τι αφορά την προτεραιότητα που αποδίδεται σε περιβαλλοντικά θέματα, συνεπάγεται ότι η χρηματοδότηση του προγράμματος SAVE II (του οποίου η περίοδος εφαρμογής όπως έχει σήμερα διαμορφωθεί με την απόφαση της 16ης 15 Απόφαση του Συμβουλίου της 16ης Δεκεμβρίου 1996 σχετικά με ένα πολυετές πρόγραμμα για την προώθηση της ενεργειακής απόδοσης στην Κοινότητα (SAVE II), ΕΕ αριθ. L 335 της 24. 12. 1996 -16 Δεκεμβρίου 1996 θα προσαρμοστεί με αυτήν του Προγράμματος Πλαισίου "Ενέργεια") πρέπει να ενισχυθεί ανάλογα, στα πλαίσια των νέων για τις προβλεπόμενες χρηματοδοτικών προοπτικών. Λεπτομέρειες ανάγκες, στο Δημοσιονομικό Δελτίο, παρ/μα IV. 1. 3. 5 Κίνητρα για την εισαγωγή καθαρών και αποδοτικών στον τομέα των στερεών καυσίμων (βλ παράρτημα VI) τεχνολογιών για την εμπέδωση Τα στερεά καύσιμα συμμετέχουν κατά σημαντικό ποσοστό στο ενεργειακό ισοζύγιο της Ένωσης και καλύπτουν το 30% της παραγωγής ηλεκτρισμού. Παίζουν πρώτης τάξεως ρόλο στην ασφάλεια ανεφοδιασμού και αποτελούν σημαντικό στοιχείο εσωτερικής αγοράς, διαδραματίζουν δε πραγματικά ρυθμιστικό ρόλο στις τιμές των άλλων καυσίμων, όπως παραδείγματος χάρη στο φυσικό αέριο. Για να διατηρηθεί η πολυμορφία του ενεργειακού ισοζυγίου και η πρόσβαση σε όλες τις πηγές ενέργειας, τα στερεά καύσιμα είναι σημαντικά για την ασφάλεια του ανεφοδιασμού αλλά και επίσης για την ισορροπία στις προσπάθειες επίτευξης των στόχων προτεραιότητας της ενεργειακής πολιτικής της Ένωσης. Προϋπόθεση ωστόσο γι ' αυτό είναι η διείσδυση στην αγορά νέων τεχνολογιών για τη χρήση των στερεών καθαρών και αποδοτικών καυσίμων ώστε να επιτευχθεί μείωση των ρυπογόνων εκπομπών. της Οι τεχνολογίες καθαρής και αποδοτικής καύσης του άνθρακα εμφανίζουν μεγάλες δυνατότητες μείωσης των εκπομπών C02, αλλά επίσης και του S02 και του NOx, που ευθύνονται για τα προβλήματα της όξινης βροχής. Η προτεινόμενη δράση στο πρόγραμμα πλαίσιο "Ενέργεια" (CARNOT) έχει σχεδιασθεί για να συμβάλει στην επίτευξη του στόχου αυτού. Η Κοινότητα καλείται να παίξει σημαντικό ρόλο όσον αφορά την προώθηση της διείσδυσης στην αγορά των τεχνολογιών αυτών, ενθαρρύνοντας τις επιχειρήσεις του κλάδου να σχεδιάσουν μακροπρόθεσμες στρατηγικές, απαραίτητες κυρίο)ς για την αντικατάσταση του σήμερα λειτουργούντος συστήματος θερμοηλεκτρικής παραγωγής ενέργειας. Η ώθηση της καθαρής και αποδοτικής χρήσης των στερεών καυσίμων αποκτά επιπλέον ιδιαίτερο επείγοντα χαρακτήρα με την προοπτική της διεύρυνσης. Οι περισσότερες από τις υποψήφιες χώρες είναι πράγματι μεγάλοι παραγωγοί και καταναλωτές στερεών καυσίμων: στην Πολωνία, ο άνθρακας και ο λιγνίτης αντιπροσωπεύουν το 76% της κατανάλωσης πρωτογενούς ενέργειας και το 94% της παραγωγής ηλεκτρισμού. Τα ποσοστά αυτά ανέρχονται αντιστοίχως στο 62% και το 76% για την Τσεχική Δημοκρατία και το 19% και 27,5% για την Ουγγαρία. Παρά τις μεταρρυθμίσεις που πραγματοποίησαν οι χώρες αυτές για μεγαλύτερη διαφοροποίηση των πηγών τους, είναι πιθανόν ότι σημαντικό μέρος της παραγωγής τους θα συνεχίσει να βασίζεται στα στερεά καύσιμα. Η αναπροσαρμογή των τρόποι χρήσης των καυσίμων αυτών εμπίπτει σε πεδίο αμοιβαίου ενδιαφέροντος για τις υποψήφιες χώρες όπως και για την Ένωση, τόσο από οικονομική όσο και από περιβαλλοντική άποψη. Η εμπειρία από τη μετατροπή των εγκαταστάσεων καύσης λιγνίτη, στα νέα γερμανικά κρατίδια, προσφέρει καλό παράδειγμα των δυνατοτήτων που υπάρχουν για τη χρήση λιγνίτη στις χώρες τις Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης, αναφορικά με τον ενεργειακό ανεφοδιασμό της διευρυμένης Ευρώπης. Η τεχνολογική συνεργασία στον τομέα του "καθαρού άνθρακα" θα συμβάλλει στην διαδικασία ενσωμάτωσης των χωρών της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Το έτος 2002 θα σημάνει την λήξη της ισχύος της συνθήκης ΕΚΑΧ, που έχει τόσα συνεισφέρει στην οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη της Ευρώπης. Η εμπειρία της συνθήκης ΕΚΑΧ προσφέρει ένα κεκτημένο το οποίο η -17- Κοινότητα πρέπει να αξιοποιήσει στο σύνολο του. Είναι πολύ σημαντικό να τύχουν της καλύτερης δυνατής εκμετάλευσης τα αποτελέσματα των χρηματοδοτούμενων και εν εξελίξει ερευνών στους κόλπους της ΕΚΑΧ. Η προτεινόμενη δράση αποσκοπεί στο να φέρει τις νέες, φιλικές προς το περιβάλλον τεχνολογίες χρήσης το>ν στερεών καυσίμου πιο κοντά στην αγορά. Οι Οράσεις παροχής κινήτρων για την καθαρή και αποδοτική χρήση των στερεών καυσίμων ανταποκρίνονται στα πορίσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Αμστερνταμ σχετικά με την ανάπτυξη και την απασχόληση, στα οποία εγκρίνονταν η χορήγηση των αποθεματικών πόρων στην έρευνα για τον άνθρακα και τον χάλυβα, κατά την εκπνοή της συνθήκης ΕΚΑΧ. Η προτεινόμενη δράση CARNOT του Προγράμματος Πλαισίου της προαναφερόμενης ερευνητικής δραστηριότητας. θα αποτελέσει την Ενέργεια συμπλήρωμα για Τέλος προκύπτει ότι, για τις υπόψει τεχνολογίες, οι προοπτικές διεύρυνσης των εξωτερικών αγορών, όπως της Κίνας, του ΑΣΕΑΝ, της Ινδίας, κ. λ. π. είναι πολύ ενθαρρυντικές για τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις, ενώ θα συμβάλλουν και στη μείωση των εκπομποΥν αερίων θερμοκηπίου, των οποίων το πρόβλημα πλέον τίθεται σε παγκόσμιο επίπεδο. Λεπτομέρειες για την απαιτούμενη χρηματοδότηση, στο Δημοσιονομικό Δελτίο του παρ/τος VI 1. 3. 6 Συνεργασία στον πυρηνικό τομέα σε θέματα βιομηχανικής συνεργασίας με τη Ρωσία και τα ΝΑΚ, ραδιενεργών υλικών και καταπολέμησης του παρανόμου (βλ παρ/μα VII) ασφά&ιας, μεταφοράς εμπορίου Ο πυρηνικός τομέας αποτελεί αντικείμενο πολλών προγραμμάτων δράσεως της Επιτροπής, κυρίως στους τομείς της έρευνας, της τεχνολογικής ανάπτυξης και της εκπαίδευσης, της πυρηνικής ασφάλειας, της υγειονομικής προστασίας, της τεχνικής βοήθειας και της συνεργασίας με τις χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης και τα Νέα Ανεξάρτητα Κράτη, της μεταφοράς ραδιενεργών υλικών, της εφαρμογής ελέγχων ασφαλείας. Αν και πολλές από τις δραστηριότητες αυτές δεν εμπίπτουν κατ' αρχάς στο πεδίο της καθαυτό ενεργειακής πολιτικής, τρεις δράσεις όμο)ς (συνεργασία σε θέματα ελέγχων, η βιομηχανική συνεργασία με τα Νύα Ανεξάρτητα Κράτη και η μεταφορά ραδιενεργών υλικών, συμπεριλαμβανομένης και της καταπολέμησης του παρανόμου εμπορίου) συνδέονται απευθείας με την πολιτική αυτή και κατά συνέπεια πρέπει να αποτελέσουν ένα ειδικό σκέλος του Προγράμματος Πλαισίου "Ενέργεια". Λαμβάνοντας υπόψη τις διατάξεις της Συνθήκης Ευρατόμ, οι εν λόγω δράσεις δεν απαιτούν, για την εφαρμογή τους, τη θέσπιση ειδικών επισήμων πράξεων. Επιβάλλεται ωστόσο να προβλεφθεί η συνεχής χρηματοδότηση δράσεων αδιαμφισβήτητης σκοπιμότητας. σε θέματα λογιστικής και ελέγχου πυρηνικών Συνεργασία υλικών ("safeguards") στα πλαίσια της τεχνικής βοήθειας των Νέων Ανεξάρτητων Κρατών και της Μογγολίας. Οι δράσεις αυτές θα συμβάλλουν στη βελτίωση και στην ηλεκτρονική καταχώρηση του λογιστικού συστήματος και στον έλεγχο των πυρηνικών υλικών και μάλιστα σε όλα τα επίπεδα: χώρος εγκαταστάσεων, περιφερειακά κέντρα, έδρες επιχειρήσεων και εθνικά συστήματα. -18 To 1993, η Διεύθυνση ελέγχου ασς>αλείας Ευρατόμ ξεκίντισε τη συνεργασία της σε αυτόν τον τομέα με τους ρώσους υπεύθυνους στον τομέα αυτό και, μετά το 1994, εκπονήθηκαν συγκεκριμένα σχέδια. Τα αποτελέσματα αυτών των δράσεο)ν συνεργασίας είναι σίγουρα ενθαρρυντικά, αλλά αυτές πρέπει να συνεχίσουν να εκτελούνται για πολύ χρονικό διάστημα ακόμα, ώστε να επιτευχθούν οι επιδιωκόμενοι στόχοι. Σε ό,τι αφορά τη ρωσική συμμετοχή, εκτός από την εκπαίδευση και την εξοικείωση, οργανώθηκαν επτά ασκήσεις επιθεώρησης και δύο τεχνικά εργαστήρια μετρήσεων. Από τα παραπάνω προέκυψε ότι οι γνώσεις και η τεχνική εμπειρία των ρώσων συμμετεχόντων στον τομέα της πυρηνικής τεχνολογίας είναι σημαντικές αλλά οι ανάγκες επιμόρφωσης σε θέματα σύγχρονης οργάνωσης, διοικητικής μέριμνας και αξιολόγησης, εξακολουθούν να είναι σημαντικές. Σε ό,τι αφορά τον σχεδιασμό των συστημάτων, επτά ρώσοι εμπειρογνώμονες εργάστηκαν καθένας οκτώ εβδομάδες στο Λουξεμβούργο από Οκτώβριο 1993 έως Μάρτιο 1994. Την περίοδο αυτή ακολούθησε εξέταση και αξιολόγηση της συμμετοχής τους και των πορισμάτων τους. Οργανώθηκαν εξάλλου δύο σεμινάρια στους κόλπους της Ευρωπαϊκής Ένωσης και ένα συνέδριο για τον έλεγχο της πυρηνικής ασφάλειας, στην Αγία Πετρούπολη. Επιβάλλεται συνεπώς να συνεχίσουν οι δράσεις επιμόρφωσης και εξοικείωσης στις τεχνικές, στις μεθόδους, στη διοικιτική μέριμνα και στη αξιολόγηση της σύγχρονης πυρηνικής ασφάλειας. Πρέπει λοιπόν να συνεχιστεί η συνεργασία μεταξύ Ρωσίας και Ευρατόμ στον τομέα αυτόν, να καταπολεμηθεί η παράνομη διακίνηση προκειμένου μάλιστα ραδιενεργών υλικών. Μετά από τη θέση σε ισχύ των Συμφωνιών σύμπραξης και συνεργασίας με τα ΝΑΚ οι εν λόγω δραστηριότητες θα εντατικοποιηθούν. Σε ό,τι αφορά τα δημοσιονομικά, οι υπόψει δράσεις χρηματοδοτούνται στα πλαίσια του TACIS. Αλλά η Επιτροπή αποφάσισε^ η διαχείριση τους να ανατεθεί στις υπηρεσίες τις αρμόδιες για την πολιτική ενέργειας, πρότεινε σε μια δε να εξεταστεί η εγγραφή των αντιστοίχων κονδυλίων δημοσιονομική γραμμή που θα εξαρτάται ειδικά από την πολιτική ενέργειας. Βιομηχανική συνεργασία με τη Ρωσία και τα ΝΑΚ Η πυρηνική ενέργεια καλύπτει σήμερα, και με όλες τις ενδεδειγμένες συνθήκες ασφαλείας, σημαντικό ποσοστό των αναγκών σε ηλεκτρισμό της Κοινότητας, με σημαντικές επιπτώσεις επί του περιβάλλοντος. Η προσφυγή στην πυρηνική ενέργεια δεν αντιμετωπίζεται ωστόσο παρά με την προϋπόθεση ότι θα πληρούνται όλα τα κατάλληλα κριτήρια ασφαλείας και βιομηχανικής βκυσιμότητας. Αυτό ισχύει σήμερα στην Κοινότητα, αλλά είναι θεμιτό να διερευνάται ι\ επικρατούσα κατάσταση σε ορισμένες γειτονικές χώρες της Ένωσης, κυρίως δε στη Ρωσία, την Ουκρανία και ορισμένες από τις χώρες που ζήτησαν να προσχωρήσουν σ' αυτήν και που πιστεύεται ότι είναι δυνατόν να αποφασίσουν να προσφύγουν όλο και περισσότερο στην πυρηνική ενέργεια, όσο θα βελτιώνεται η οικονομική τους κατάσταση. Είναι επομένως σημαντικό, να γίνουν βήματα πέρα από ειδικές βραχυπρόθεσμες δράσεις για βελτιωμένη ασφάλεια των εν λειτουργία πυρηνικών εγκαταστάσεων και να εξεταστούν τα μέσα που θα προσφέρουν μακροπρόθεσμα όλες τις εγγυήσεις ασφαλείας, κατά τη εκμετάλλευση της πυρηνικής ενέργειας, όπως συμβαίνει στην Ένωση. 16 Απόφαση C(97) 2879 της Επιτροπής της 24. 9. 1997 σχετικά με τη χρηματοδότηση δράσεων ελέγχου της πυρηνικής ασφάλειας Euratom 19- II Επιτροπή ξεκίνησε εδώ και μερικά χρόνια με μελέτες και ομάδες εργασίας από την ευρωπαϊκή πυρηνική βιομηχανία, να μελετά κυρίως τη Ρωσία, την τρέχουσα κατάσταση της τοπικής πυρηνικής βιομηχανίας και την υιοθέτηση της κατάλληλης στρατηγικής για την εις βάθος βελτίωση της ασφάλειας. II προσέγγιση αυτή στηρίζεται στην έννοια της μεταφοράς της φιλοσοφίας της ασφάλειας μέσω βιομηχανικών συνεργασιών, γεγονός που ιδιαίτερο ενδιαφέρον για όποια χώρα επιθυμεί να διευρύνει παρουσιάζει τον δικό της κλάδο πυρηνικής ενέργειας. Επί του παρόντος η Επιτροπή τεχνικούς, αναλύει, από κοινού με χρηματοδοτικούς και νομικούς φραγμούς που δυσχεραίνουν τη δρομολόγηση συνεργασιών μεταξύ βιομηχανιών. Οι αναλύσεις αυτές θα πρέπει να καταλήξουν, αρχές του 1998, στη χάραξη κατευθύνσεων και κοινών σχεδίο)ν δράσεως που θα ήταν λυπηρό να μη συνεχίσουν το δρόμο τους. Θα απαιτηθεί όμως χρηματοδότηση πιο λεπτομερών αναλύσεων των εκάστοτε προβλημάτων (για παράδειγμα προϋποθέσεις για επενδύσεις, ειδικές νομικές δυσχέρειες, κλπ) και εφαρμογή των απαραίτητων μέτρων για επίλυση προβλημάτων γενικής φύσεως. Στόχος της Επιτροπής είναι να βοηθήσει στη σύμπηξη βιομηχανικών συνεργασιών κατά τον ευρύτερο δυνατό τρόπο, χωρίς να εμπλέκεται 7) ίδια στην εκπόνηση ειδικών σχεδίων των βιομηχανικής συνεργασίας, που ενδιαφερομένου παραγόντων. τις ρωσικές αρχές, εναπόκεινται στην ευθύνη τους Μεταφορά ραδιενεργών υλικών Η προσφυγή στην πυρηνική ενέργεια για την παραγωγή ηλεκτρισμού και η αυξανόμενη χρησιμοποίηση ραδιενεργών υλικών στους τομείς της υγείας, της βιομηχανίας ή της έρευνας απαιτούν η μεταφορά τους να πραγματοποιείται σε ικανοποιητικές συνθήκες ασφάλειας για τον γενικό πληθυσμό και τους εργαζόμενους του κλάδου· για να ληφθεί υπόψη η πύκνωση το>ν μεταφορών ραδιενεργών υλικών, η εξέλιξη της τεχνολογίας και των γνοχιεων και οι όλο και πιο αυστηρές υποχρεώσεις για την προστασία από τις ακτινοβολίες, επιβάλλεται η διεθνής, κοινοτική και εθνική νομοθεσία να προσαρμοστούν στις νέες περιστάσεις και απαιτήσεις. τομέα των μελετών Μετά από αίτημα του Ευρα>παϊκού Κοινοβουλίου, η Επιτροπή έχει συγκροτήσει από το 1982, μία μόνιμη ομάδα εμπειρογνωμόνων, αρμοδίων σε θέματα μεταφοράς ραδιενεργών υλικών που της παρέχει συμβουλές στον να πραγματοποιηθούν, καθώς και σε θέματα νομοθεσίας σχετικής με τον εν λόγω κλάδο. Οι πιο πρόσςατες εργασίες της ομάδας αυτής καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι πρέπει να εφαρμοστεί ένα πολυετές πρόγραμμα πέντε ετών χρηματοδοτούμενο με τις απαραίτητες πιστώσεις. Το πρόγραμμα αυτό πρέπει τομείς δραστηριοτήτων που δικαιολογούνται από την κοινοτικής διάστασης και αποβλέπουν : των δοκιμών που πρέπει να περιλαμβάνει και έξι • να διευκολυνθεί η λειτουργία της εσωτερικής αγοράς με την επιλογή των ενδεδειγμένων μέτρων εναρμονισμού· • να υποβοηθηθεί στη συνέχεια η προσαρμογή της νομοθεσίας με ανάπτυξη της τεχνογνωσίας • να αξιολογηθούν τα επεισόδια που έχουν σημειωθεί κατά τη διάρκεια των μεταφορών και να αντληθούν διδάγματα για το μέλλον • να ενισχυθεί η συμβατότητα των διατάξεων επείγουσας ανάγκης και επιμόρφωσης των αρμοδίων· -20 • να αναπτυχθεί η συνεργασία με τις χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης και με τα Νέα Ανεξάρτητα Κράτη ώστε να μπορέσουν να βελτιώσουν την ασφάλεια των μεταφορών τους. • να βελτιωθεί η ποιότητα της πληροφόρησης, η κατανόηση και η συνειδητοποίηση του κοινού σε ό,τι a q ^a τον τομέα αυτόν. Η προτεινόμενη επιχορήγηση για τις διάφορες κατηγορίες δράσεων στον πυρηνικό τομέα, που περιγράφονται παραπάνω, παρουσιάζεται στο Δημοσιονομικό Δελτίο του παρ/τος VII 1. 4 Συντονισμός ενεργειακών συνιστωσών σε άλλα Κοινοτικά Προγράμματα και Πολιτικές 1. 4. 1 Στ?ίριξη της έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης Η έρευνα και τεχνολογική ανάπτυξη (ΕΤΑ), συμπεριλαμβανομένης και της επίδειξης, παίζουν βασικό ρόλο για την εφαρμογή μεθόδων υψηλής ενεργειακής αποδοτικότιιτας και νέων τεχνικών αξιοποίησης ορυκτών, πυρηνικών ή ανανεώσιμων πηγών. Για τον λόγο αυτόν, το Πρόγραμμα Πλαίσιο έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης, το οποίο θεσπίστηκε με τα άρθρα 130 F έως 130 Ρ της Συνθήκης, για την περίοδο 1994-98, περιλαμβάνει για μη πυρηνικές μορφές ενέργειας ένα σκέλος έρευνας και ανάπτυξης σε θέματα ενέργειας (JOULE) και ένα σκέλος επίδειξης (THERMIE). Τα προγράμματα αυτά επιτρέπουν την εκτέλεση σημαντικών εργασιών στον τομέα των νέων ενεργειακών τεχνολογιών σε συνεργασία με τις βιομηχανίες, τα κέντρα έρευνας και τα πανεπιστήμια στα Κράτη μέλη. Ευρίσκεται εν εξελίξει ένα πρόγραμμα ΕΤΑ στον τομέα της πυρηνικής ασφάλειας και της ελεγχόμενης θερμοπυρηνικής σύντηξης, βασιζόμενο στη Συνθήκη Ευρατόμ, με τη συμμετοχή του Κοινού Κέντρου Ερευνών. Λαμβάνοντας υπόψη το πλαίσιο και τις ειδικές δομές μέσα στις οποίες εκτελούνται οι δράσεις αυτές, θα παραμείνουν αμετάβλητες οι διατυπώσεις λειτουργίας τους, τα όργανα και τα μέσα εφαρμογής τους. Είναι ωστόσο φανερό ότι κάποιος στενός λογικός δεσμός συνδέει τις δράσεις ΕΤΑ για την ενέργεια και τις δράσεις, πιο προσανατολισμένες προς τις αγορές, που πραγματοποιούνται με βάση το παρόν Πρόγραμμα Πλαίσιο. Θα πρέπει κατά συνέπεια να καταβληθεί ιδιαίτερη προσπάθεια για να ενισχυθεί ο συντονισμός, σε ενδεδειγμένο επίπεδο, μεταξύ υπηρεσιών της Επιτροπής όπως και μεταξύ άλλων ενδιαφερομένων υπηρεσιών. Ειδικότερα, θα ακολουθηθεί μια πιο επίσημη προσέγγιση για αυξημένη συνεργασία και συντονισμό μεταξύ Ενιαίας Επιτροπής για την Ενέργεια και του αντίστοιχου οργάνου που θα συγκροτηθεί δυνάμει του 5ου Προγράμματος Πλαισίου ΕΤΑ. 1. 4. 2 Διευρωπαϊκά ενεργειακά δίκτυα Τα Διευρωπαϊκά δίκτυα αποτελούν ζωτικές αρτηρίες οικονομικής ανάπτυξης, λειτουργίας της εσωτερικής αγοράς και ισχυροποίησης της κοινοτικής συνοχής. Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει επιφορτιστεί από τη Συνθήκη (άρθρο 129 Β, Γ, Δ) με αρμοδιότητες σε θέματα δικτύων, στον δε τομέα της ενέργειας δρομολόγησε μια πολιτική διαμόρφωσης των αναγκαίων υποδομών για την ηλεκτρική ενέργεια και για το φυσικό αέριο, λαμβάνοντας υπόψη και τις θετικές επιπτώσεις τους αναφορικά με την ασφάλεια του κοινοτικού ενεργειακού ανεφοδιασμού και τη διεθνή συνεργασία. Ειδικότερα, για την κοινοτική συνοχή, η Επιτροπή δίνει μεγάλη σημασία στα ενεργειακά προβλήματα που ταλαιπωρούν τα νησιά, 21 - τα αρχιπελάγη και τις απομακρυσμένες περιφερειακές περιοχές της Κοινότητας17. Λαμβανομένων υπόψη του πλαισίου και των ειδικών δομών αυτής της δράσης, οι τρόποι λειτουργίας, τα όργανα και οι δομές υλοποίησης θα παραμείνουν αμετάβλητες όπως και στην περίπτωση της έρευνας. Προς το παρόν καταβάλεται ιδιαίτερη προσπάθεια προκειμένου να βελτιωθεί περαιτέρω στο αντίστοιχο επίπεδο ο συντονισμός μετ;ξύ των υπηρεσιών της Επιτροπής καθώς και μεταηύ των άλλων αρμοδίων υπηρεσιών. 1. 4. 3 Αλλες πολιτικές και προγράμματα Μερικές άλλες πολιτικές, όπο)ς οι εξωτερικές σχέσεις (π. χ. στα πλαίσια των προγραμμάτων PHARE, TAGS ή MEDA), τα διαρθρωτικά ταμεία ή η στήριξη των επενδύσεων εμπεριέχουν στις δράσεις τους σημαντικές ενεργειακές παραμέτρους. Θα ληφθεί ιδιαίτερί) μέριμνα για την καλύτερη δυνατή συνεργασία και συντονισμό των αρμοδίων υπηρεσιών της Επιτροπής. 1. 5 Γενικά χρηματοδοτικά στοιχεία Σε απόλυτους αριθμούς, η επιχορήγηση της καθαυτό ενεργειακής πολιτικής είναι αρκετά χαμηλή, όχι μόνο σε σχέση με άλλα κεφάλαια του τομέα 3, αλλά και επίσης σε σχέση με κονδύλια χορηγούμενα σε δράσεις για την ενέργεια, που έχουν δρομολογηθεί στα πλαίσια ορισμένων κοινοτικών πολιτικών. II ανάπτυξη μιας ενοποιημένης προσέγγισης για την πολιτική ενέργειας αποσκοπεί κατά κύριο λόγο στον εξορθολογισμό και τον καλύτερο συντονισμό των δράσεων. Η εφαρμογή του πολυετούς προγράμματος πλαισίου και η επικέντρωση του στους τρεις μεγάλους στόχους προτεραιότητας θα διευκολύνει τη διαχείριση και την πιο διαφανή και αυστηρή χρησιμοποίηση των πόρων, πράγμα που έτσι θα οδηγήσει, με τα διαθέσιμα δημοσιονομικά μέσα, σε πιο αποτελεσματικές δράσεις. Ωστόσο, πρέπει η Ένωση να αποκτήσει τα ενδεδειγμένα μέσα για την εφαρμογή το>ν πολιτικών αυτών προτεραιοτήτων στον τομέα της ενέργειας και κατά συνέπεια από τώρα να προβλεφθούν τα απαραίτητα μέτρα ενίσχυσης εν αναμονή των νέων χρηματοδοτικών προοπτικών. Η εντατικοποίηση των προσπαθειών εγγράφεται εξάλλου στη λογική του νέου χρηματοδοτικού πλαισίου, που καθορίστηκε από την Επιτροπή στην ανακοίνωση της για την Ατζέντα 2000^, όπου προβλέπεται ρητά, στο μέρος 3, η υιοθέτηση ενός ορισμένου αριθμού εσωτερικών πολιτικών στην των κρατών μελών, προφανούς υπηρεσία κοινών στόχων όλων προστιθέμενης αξίας· αναφέρεται επίσης σε ορισμένα προγράμματα προτεραιότητας, όπως αυτά που συνδέονται με τη διεύρυνση, με τη καινοτομία και την εφαρμογή τεχνολογιών φιλικών προς το περιβάλλον, που πρέπει να τύχουν σύντομα γενναιότερης επιχορήγησης απ' ό,τι η αύξηση του ΛΕΠ. Με βάση τις δυνατότητες που προσφέρουν σε θέματα προστασίας του περιβάλλοντος και δημιουργίας θέσεων απασχόλησης, 17 πρβλ λόγου χάριν. με την Έκθεση που υπεβλήθη από την Επιτροπή επί της υλοποίησης του προγράμματοςPOSEIMA, COM(94)476 τελικό της 09. 12. 1994 18 Agenda 2000, τόμος Ι, "Το νέο χρηματοδοτικό πλαίσιο" 22 προτείνεται να δοθεί ιδιαίτερη βαρύτητα στις δράσεις προώθησης των ανανεώσιμων ενεργειών (πρόγραμμα ALTENER. ) και βελτίωσης της ενεργειακής αποδοτικότητας (πρόγραμμα SAVE). Στον παρακάτω πίνακα παρουσιάζεται, ενδεικτικά και χωρίς να προδικάζονται οι πολιτικές προτεραιότητες που θα επιλεγούν, η κατανομή των κονδυλίων μεταξύ δράσεων και προγραμμάτων (σε Εκατ. ECU). Οι προβλεπόμενες χορηγήσεις παρατίθενται λεπτομερώς στα Δημοσιονομικά Δελτία των παραρττιμάτων. 1998 1,50 1999 1,53 2000 1,56 2001 1,59 2002 1,62 Σύνολο 7,8 7,00 7,14 7,28 7,42 7,57 36,4 14,4 15,6 17 17 17,1 12,5 12,8 13,9 14,6 14,6 0,8 0,5 0,81 0,51 0,82 0,52 0,83 0,53 0,84 0,54 81,1 68,4 68,4 2,6 36,7 38,39 41,08 41,97 42,27 200,4 2,5 2,5 2,5 2,5 2,5 12,5 Αναλύσεις και παρακολούθηση αγορών ενέργειας Διεθνής ενεργειακή συνεργασία Ανανεώσιμες ενέργειες Ενεργειακή αποδοτικότητα Στερεά καύσιμα Πυρηνική ασφάλεια Σύνολο Πυρηνική ασφάλεια Β7-535 2. ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΟΥ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΩΝ ΣΥΝΙΣΤΩΣΩΝ ΣΤΙΣ ΑΙΑΦΟΡΕΣ ΚΟΙΝΟΤΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ Όπως αναφέρθηκε στην εισαγωγή, στην Ανακοίνωση του Απριλίου 1997 "Γενική άποψη της πολιτικής και των ενεργειακών δράσεων", υπογραμμίζονταν η σημασία, δεδομένων και των όρων χρηματοδότησης, της ενεργειακής συνισταμένης που εμπεριέχεται σε πολλές μεγάλες κοινοτικές πολιτικές. Μηχανισμοί συντονισμού λειτουργούν ήδη, όπως λ. χ. στην περίπτωση των διαρθρωτικών πολιτικών. Αποτελεσματική ενοποίηση δεν μπορεί ωστόσο να επιτευχθεί χωρίς να καταβάλονται ιδιαίτερες προσπάθειες βελτίωσης του συντονισμού από όλους τους παρεμβαίνοντες καθώς και ενέργειες για μεγαλύτερη συνοχή των δράσεων, ιδίως μέσα στην Επιτροπή και τις υπηρεσίες της. -23 1) Σύμφωνα με τις εσωτερικές της διαδικασίες, η Επιτροπή αποφάσισε επίσημα να συγκροτήσει ομάδα αρμοδίων Γενικών διευθυντών οι οποίοι θα έχουν ως αποστολή να διασφαλίσουν ότι : • οι πολιτικές και επιχειρησιακές κατευθυντήριες γραμμές που εμπεριέχουν ενεργειακές συνιστώσες θα χαράσσονται μετά από διαβουλεύσεις και με πλήρη διαφάνεια· • οι δράσεις για την εφαρμογή των κατευθυντηρίων αυτών γραμμών και η δέσμευση το)ν απαραίτητων πόρο>ν θα συντονίζονται συνεχώς μεταξύ τους και θα αξιολογούνται ανάλογα με τη συμβολή τους στην επίτευξη των στόχων προτεραιότητας της ενεργειακής πολιτικής. 2) Η ομάδα των Γενικών διευθυντών θα εκπονεί κάθε χρόνο μια σύνθεση του συνόλου των ενεργειακών δράσεων που εκτελούνται στα πλαίσια διαφόρων κοινοτικών πολιτικών. II έκθεση αυτή θα διαβιβάζεται προς εξέταση στην επιτροπή που θα συσταθεί με το Πρόγραμμα Πλαίσιο "Ενέργεια" καθώς και σε άλλες ενδιαφερόμενες επιτροπές κατόπιν δε θα δημοσιοποιείται. Έτσι θα εξασφαλίζεται επίσης και η ενημέρωση και των άλλων Κοινοτικών 'Οργάνων. Θα ακολουθηθεί μια πιο επίσημη οδός ώστε να εντατικοποιηθεί η συνεργασία και ο συντονισμός μεταξύ όλων των επιτροπών που ασχολούνται με προγράμματα και πολιτικές με ενεργειακές συνιστώσες. Θα δημιουργηθούν μηχανισμοί αυτόματης ανταλλαγής πληροφοριών. Πιστεύεται ότι η λειτουργία μιας ενιαίας επιτροπής ενεργειακών δράσεων και προγράμματος με βάση το παρόν Πρόγραμμα Πλαίσιο θα διευκολύνει τον συντονισμό και τη συνοχή το>ν αναλαμβανομένων σε κοινοτικό επίπεδο δράσεων. Εναπόκειται στα Κράτη μέλη να διαρρυθμίσουν δεόντο>ς τα συστήματα τους ώστε να βελτιώσουν την επικοινοηάα εθνικών και κοινοτικοί φορέων. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ δράσεων αποτελεί Η Ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με τη Γενική άποψη της πολιτικής και των ενεργειακών ένα πρώτο στοιχείο προκειμένου να ικανοποιηθούν τα σαφώς εκπεq>ρασμέvα αιτήματα του Συμβουλίου και των Κρατών μελών υπέρ μιας ενοποιημένης προσέγγισης της κοινοτικής ενεργειακής πολιτικής. Δεδομένης της αποφασιστικής σημασίας του τομέα αυτού για την οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη της Ένωσης και της υψηλής προτεραιότητας που πρέπει να αποδοθεί στο σχεδιασμό μιας συνεπούς ευρωπαϊκής ενεργειακής πολιτικής, διαφανούς και αποτελεσματικής, η Επιτροπή θεωρεί ότι η υιοθέτηση ενός πολυετούς προγράμματος πλαισίου για την ενέργεια, σύμφωνα με τις προτεινόμενες διαδικασίες, θα συγκεκριμενοποιήσει την προσέγγιση αυτή και θα δώσει, σε επιχειρησιακό επίπεδο, τις ενδεδειγμένες απαντήσεις στα αιτήματα των Κοινοτικών οργάνων και των Κρατών μελών. *********************** 24- ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠ11 ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ περί θέσπισης ΙΙΟΛΥΚΤΟΥΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΙΙΛΛΙΣΙΟΥ ΠΑ ΛΡΑΣΚΙΣ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ (1998-2002) ίί" ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΠΕΡΙ ΘΕΣΠΙΣΗΣ ΠΟΛΥΕΤΟΥΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΓΙΑ ΛΡΑΣΕΙΣ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ (1998-2002) ; 1 97/0302 (CNS) ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ, Έχοντας υπόψη: τη συνθήκη περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 235, την πρόταση της Επιτροπής1, τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου2, τη γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής3, τη γνώμη της Επιτροπής των Περιφερειών4· Εκτιμώντας: ότι, με τη Λευκή Βίβλο "Μια ενεργειακή πολιτική για την Ευρωπαϊκή Ένωση" της 13ης Δεκεμβρίου 19955, η Επιτροπή κοινοποιούσε στο Συμβούλιο τις απόψεις της σχετικά με το μέλλον της ενεργειακής πολιτικής στην Κοινότητα· ότι, με τη Λευκή Βίβλο της. 19976, η Επιτροπή κοινοποιούσε στο Συμβούλιο τις απόψεις της σχετικά με τη χάραξη και παρακολούθηση μιας κοινοτικής στρατηγικής και ενός σχεδίου δράσης για την προώθηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας με χρονικό ορίζοντα το έτος 2010, με τη βοήθεια των νέων τεχνολογιών· ότι στις 16 Δεκεμβρίου 19967, το Συμβούλιο ενέκρινε το πρόγραμμα SAVE II για την ενίσχυση των πρωτοβουλιών σχετικά με την ενεργειακή αποδοτικότητα στην Κοινότητα, ώστε να μειωθούν οι εκπομπές CO2· την απόφαση του Συμβουλίου και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, της 26ης Απριλίου 1994, σχετικά με το πρόγραμμα πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Κοινότητας για ι 2 3 4 5 COM(95)682, 13. 12. 1995 6 COM(97) Απόφαση (ΕΚ) αριθ. 737/96 τον Συμβουλίου, 16. 12. 1996 / ΕΕ L 335, 24. 12. 1996 26 δράσεις έρευνας, τεχνολογικής ανάπτυξης και επίδειξης (1994-1998)* και την απόφαση της ίδιας ημερομηνίας σχετικά με ένα πρόγραμμα πλαίσιο έρευνας και εκπαίδευσης για την Ευρωπαϊκή Κοινότητα Ατομικής Ενέργειας9, καθώς και την από 30 Απριλίου 1997 πρόταση της Επιτροπής σχετικά με το πέμπτο πρόγραμμα πλαίσιο Ε&ΤΛ10· ότι στις 14 Μαΐου 1997 η Επιτροπή εξέδωσε και διαβίβασε στο Συμβούλιο ανακοίνωση με θέμα την ενεργειακή διάσταση της αλλαγής του κλίματος11· ότι η χρησιμοποίηση αντιρρυπαντικότερων τεχνολογιών συμβάλλει στους στόχους της κοινοτικής στρατηγικής καταπολέμησης της όξινης βροχής12· ότι η ενέργεια αποτελεί ουσιαστικό παράγοντα οικονομικής και κοινωνικής ανάπτυξης της Κοινότητας· ότι ο βαθμός ενεργειακής εξάρτησης της Κοινότητας από εξωτερικούς προμηθευτές θα αυξηθεί αισθητά κατά τα προσεχή έτη· ότι το ύψος τα>ν δίχπανών για ενέργεια έχει ανταγωνιστικότητα των ευρωπαϊκοί επιχειρήσεων· ιδιαίτερη σημασία για την ότι προς όφελος της ποιότητας ζωής, πρέπει να λαμβάνεται μέριμνα ώστε η ανάπτυξη της παραγωγής και κατανάλωσης ενέργειας να μη θίγει τους στόχους περί προστασίας του περιβάλλοντος· ότι είναι ανάγκη νε μειωθούν οι εκπομπές C02- ότι η Κοινότητα, εξαιτίας κυρίως πολιτικής αστάθειας συνδεόμενης με τις εξωτερικές αγορές εφοδιασμού, οφείλει να δρομολογήσει μια ενεργειακή πολιτική συνεκτική και αποτελεσματική, ενταγμένη στο πλαίσιο των προοπτικών εξέλιξης της οικονομίας σε μεσοπρόθεσμη και μακροπρόθεσμη βάση· ότι σκόπιμο είναι προς τούτο να εστιάζονται οι δράσεις που αναλαμβάνονται στο πλαίσιο της ενεργειακής πολιτικής σε συγκεκριμένους στόχους προτεραιότητας· ότι, σε συσχετισμό με τις στρατηγικές προκλήσεις με τις οποίες βρίσκεται αντιμέτωπη η Κοινότητα, οι εν λόγω στόχοι θα πρέπει κυρίως να αποσκοπούν σε εγγύηση της ασφάλειας του εφοδιασμού, σε. ολοκλήρωση της ενοποίησης των ενεργειακών αγοριύν, σε ενίσχυση της ανταγα>νιστικότητας των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων και σε επιδία)ξη μιας αειφόρου οικονομικής ανάπτυξης που θα είναι συμβατή με τις απαιτήσεις για προστασία του περιβάλλοντος· 8 9 Απόφαση (ΕΚ) αριθ. 1110/94 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου / ΕΕ L 126, 18. 5. 1994, σ. 1 Απόφαση (Ευρατόμ) αριθ. 268/94 του Συμβουλίου / ΕΕ L 115, 06. 5. 1994, σ. 31 10 COM(97)142 τελικό 11 COM(97) 196 τελικό 12 COM(97)88 τελικό, 12. 3. 1997 27 ότι μια ισορροπημένη υλοποίηση των στόχων προϋποθέτει ιδκχίτερο ενδιαφέρον σε ό,τι αφορά τη διαφάνεια, τη συνεκτικοτητίχ και τον συντονισμό του συνόλου των δράσεων που αναλαμβάνονται σε κοινοτικό επίπεδο στον τομέα της ενέργειας· ότι η ανάγκη αυτή τονιζόταν στο ψήφισμα του Συμβουλίου της 8ης Ιουλίου 199613 σχετικά με τη Λευκή Βίβλο "Μια ενεργειακή πολιτική για την Ευρωπαϊκή Ένωση"- ότι με την ευκαιρία της έκδοσης του κανονισμού περί εγκρίσεως του πολυετούς προγράμματος διεθνούς συνεργασίας στον ενεργειακό τομέα14, το Συμβούλιο έκρινε ότι θα ήταν σκόπιμο να παρουσιάσει η Επιτροπή μια ανακοίνωση η οποία να καλύπτει όλα τα κοινοτικά προγράμματα που άπτονται του τομέα της ενέργειας, ακολουθούμενη ενδεχομένως από μια πρόταση σχετικά με την κατάρτιση ενός προγράμματος πλαισίου στον τομέα της ενέργειας· ότι η Ιίπιτροπή παρουσίασε μια ανακοίνωση με θέμα "Συνολική θεώρηση της ενεργειακής πολιτικής και των συναφών δράσεων"15, από όπου προκύπτει ότι οι δράσεις που αναλαμβάνει η Επιτροπή είναι μεν πολυάριθμες, διασκορπισμένες όμως είτε μεταξύ διαφόρων προγραμμάτων στο πλαίσιο της καθαυτό ενεργειακής πολιτικής, είτε μεταξύ διαφόρων κοινοτικών πολιτικών· ότι είναι ανάγκη να εξασφαλιστεί ή να ενισχυθεί η διαχείριση, ο συμπληρωματικός χαρακτήρας και η βέλτιστη αξιοποίηση των δημοσιονομικών πόρων· ότι μόνο μια πραγματικά ολοκληρωμένη προσέγγιση θα δώσει τη δυνατότητα να ληφθούν επαρκώς υπόψη όλες οι παράμετροι του προς επίλυση προβλήματος· ότι μια τέτοια προσέγγιση συνάφειας και συντονισμού πρέπει να ακολουθείται τόσο στο πλαίσιο της ενεργειακής πολιτικής όσο και στο πλαίσιο άλλων κοινοτικών πολιτικών στον βαθμό που αυτές άπτονται του τομέα της ενέργειας· ότι σκόπιμο είναι προς τούτο να καταρτιστεί ένα πολυετές πρόγραμμα πλαίσιο των δράσεα>ν που αναλαμβάνονται στην Κοινότητα σε επίπεδο ενεργειακής πολιτικής· ότι η υλοποίηση αυτού του προγράμματος πλαισίου θα πρέπει να γίνεται μέσω οριζόντιων δράσεων και θεματικών προγραμμάτων· ότι οι οριζόντιες δράσεις καλύπτουν Τ7|ν παρακολούθηση και τις προβλέψεις ως προς την εξέλιξη των αγορών, καθώς και τη διεθνή συνεργασία στον τομέα της ενέργειας· ότι τα θεματικά προγράμματα αφορούν την προώθηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και τη χάραξη μιας κοινοτικής στρατηγικής υπέρ αυτών, την προώθηση της ενεργειακής αποδοτικότητας, την τόνωση του τομέα των στερεών καυσίμων και την ασφαλή χρησιμοποί))ση της πυρηνικής ενέργειας· ότι, δεδομένου του πλαισίου και των ειδικών δομών εντός των οποίων υλοποιούνται οι δράσεις του τομέα της ενέργειας σε ό,τι αφορά τα διευρωπαϊκά 13 EEC 224, 01. 8. 1996 14 Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 701/97 του Συμβουλίου, 14. 4. 1997 / ΕΕ L 104, 22. 4. 1997 15 COM(97)167 τελικό, 23. 4. 1997 28 δίκτυα, οι δομές και τα χαρίχκτηριστικά υλοποίησης των εν λόγα) δράσεων πρέπει να διατηρηθούν στο πλαίσιο που προσιδιάζει σ' αυτές· ότι, δεδομένου του πλαισίου και των ειδικών δομών εντός των οποίων υλοποιούνται οι δράσεις του τομέα της ενέργειας σε ό,τι αφορά την Ε&ΤΑ, οι δομές και τα χαρακτηριστικά υλοποίησης των εν λόγω οράσεων θα παραμείνουν πιστά προς τις ρυθμίσεις και διαδικασίες του προγράμματος πλαισίου Ε&ΤΑ, η συνεργασία και ο συντονισμός όμως με τις άλλες δομές πρέπει να ενισχυθούν· ότι οι δράσεις και τα προγράμματα για τα οποία γίνεται λόγος παραπάνω πρέπει ισάριθμα ειδικά μέτρα, τα οποία θα στην ανάγκη να υλοποιηθούν με αντικαταστήσουν ενδεχομένως τις αντίστοιχες πράξεις που ισχύουν σήμερα· ότι η αρχή αναζήτησης της μεγαλύτερης δυνατής συνάφειας προϋποθέτει τη συγκρότηση ενιαίας επιτροπής συμβουλευτικού χαρακτήρα για ολόκληρο το πρόγραμμα πλαίσιο και τις περιεχόμενες σ' αυτό δράσεις· ότι λόγω της ποικιλομορφίας και του τεχνικώς πολύπλοκου χαρακτήρα των προς χειρισμό ζητημάτων, θα είναι αρμοδιότητα της ενιαίας επιτροπής, καθώς και της Επιτροπής, να αναζητούν, εφόσον είναι ανάγκη, τη βοήθεια εμπειρογνωμόνων· ότι η ενιαία επιτροπή θα βοηθήσει την Επιτροπή να εξασφαλίσει τη μεγαλύτερη δυνατή διαφάνεια και διακίνηση τα)ν πληροφοριών μεταξύ όλων των αρμόδιων αρχών, ώστε να μεριμνούν για μεγαλύτερη συνοχή των οράσεων του τομέα της ενέργειας που υλοποιούνται στο πλαίσιο των διαφόρων κοινοτικών πολιτικών· ότι, με την επιφύλαξη μιας συστηματικής και τακτικής αξιολόγησης των δράσεων, το πρόγραμμα πλαίσιο για τ7]ν ενέργεια και τα ειδικά προγράμματα αυτού θα πρέπει, στα μέσα της διάρκειας του, να αξιολογηθούν από ανεξάρτητους εμπειρογνώμονες· ότι η εστίαση των δράσεων στους τρεις μεγάλους στόχους προτεραιότητας- ασφάλεια του εφοδιασμού, ανταγωνιστικότητα και προστασία του περιβάλλοντος- θα διαφάνειας και αποτελεσματικότητας στην αξιοποίηση των πόρων· την κατεύθυνση μεγαλύτερης εξυπηρετήσει προς ότι, αναλόγως πολιτικών επιλογών και επιλογής προτεραιοτήτων, ενδέχεται να ληφθούν αποφάσεις για ενίσχυση των χρηματοδοτικών μέσων· ότι η χρηματοδότηση των δράσεων που αναλαμβάνονται κυρίως στα πεδία προτεραιότητας -- προώθηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας (πρόγραμμα ALTENER) και ενεργειακή αποδοτικότητα (πρόγραμμα SAVE) -- θα μπορούσε να δημοσιονομικών επανεξεταστεί στο πλαίσιο κατάρτισης των προσεχών προοπτικών· ότι, σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας και την αρχή της αναλογικότητας όπως αυτές διατυπώνονται στο άρθρο 3Β της Συνθήκης, οι στόχοι προτεραιότητας της ενεργειακής πολιτικής σύμφωνα με τα παραπάνω, καθώς και η ενδυνάμωση και ο συντονισμός των δράσεων που αναλαμβάνονται στο πλαίσιο της καθαυτό ενεργειακής πολιτικής και στο πλαίσιο άλλων κοινοτικών πολιτικών θα πρέπει, ως εκ του χαρακτήρα τους, να υλοποιούνται σε κοινοτικό επίπεδο· και ότι η παρούσα απόφαση περιορίζεται στα ελάχιστα απαιτούμενα για την επίτευξη των σκοπών αυτών χωρίς υπέρβαση των προς τούτο αναγκαίων· ότι, αναφορικά με την παρούσα απόφαση, αντικείμενο της οποίας είναι ο συντονισμός της ενεργειακής πολιτικής σε όλες τις πτυχές αυτής, η Συνθήκη δεν 29 προβλέπει άλλες αρμοδιότητες δράσης πέραν εκείνων του άρθρου 235· ότι τα ειδικά προγράμματα μέσω των οποίων θα υλοποιηθεί το υπόψη πρόγραμμα πλαίσιο θα εγκρίνονται χωριστά το καθένα πάνω στην κατάλληλη νομική βάση, ανάλογα με το αντικείμενο τους, και κυρίως όταν αποβλέπουν σε συνετή και ορθολογική χρησιμοποίηση των φυσικών πόρων, όπως προβλέπεται στο άρθρο 130Ρ της Συνθήκης, ΕΞΕΛΩΣΕΤΙΙΝ ΠΛΕΟΥΣΑ ΛΙΙΟΦΑΣΙΙ: Αρθρο 1 (1) Θεσπίζεται για το χρονικό διάστημα 1998-2002 πολυετές πρόγραμμα πλαίσιο κοινοτικών δράσεων στον τομέα της ενέργειας, στο εξής καλούμενο "πρόγραμμα πλαίσιο". (2) Το πρόγραμμα πλαίσιο συμβάλλει κατά πρώτον λόγο στην επιδίωξη των κάτωθι στόχων προτεραιότητας: εγγύηση της ασφάλειας του εφοδιασμού σε ενέργεια· εξασφάλιση της ανταγωνιστικότητας- προώθηση τ))ς συμβατότητας μεταξύ της ανάπτυξης της αγοράς ενέργειας και των στόχων περί προστασίας του περιβάλλοντος. (3) Το πρόγραμμα πλαίσιο συμβάλλει επίσης σε ενίσχυση της διαφάνειας, της συνάφειας και του συντονισμού όλων των κοινοτικών δράσεων που υπάγονται στην ενεργειακή πολιτική και ευνοεί μιαν αποτελεσματική σύνδεση με δράσεις που αναλαμβάνονται στο πλαίσιο άλλων πολιτικών της Κοινότητας. Αρθρο 2 1. Με την επιφύλαξη δράσεων του τομέα της ενέργειας που αναλαμβάνονται, στο πλαίσιο της πολιτικής της έρευνας ή των διευρωπαϊκών δικτύων, το πρόγραμμα πλαίσιο υλοποιείται μέσω έξι ειδικών προγραμμάτων, οριζόντιου ή θεματικού χαρακτήρα, που αντιστοιχούν στις ακόλουθες δράσεις: (α) ανάπτυξη, σε συνεργασία με τα κράτη μέλη, ενός προγράμματος τακτικής παρακολούθησης της εξέλιξης των αγορών της ενέργειας και των τάσεων αυτών, έτσι ώστε οι πολιτικές αποφάσεις που αφορούν την ενέργεια να μπορούν να λαμβάνονται κατόπιν συναινετικών αναλύσεων- (β) ενίσχυση, μέσα στα θεματικά όρια του προγράμματος πλαισίου, της διεθνούς συνεργασίας στον τομέα της ενέργειας, με σκοπό κυρίως να δοθεί ώθηση για μεγαλύτερη αφενός διαφοροποίηση των πηγών ενέργειας και για μεγαλύτερη αφετέρου διαφάνεια και σταθερότητα των διεθνών αγορών, του φυσικού αερίου και του πετρελαίου ιδιαιτέρως- προώθηση νέων και ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και χάραξη μιας (γ) κοινοτικής στρατηγικής και ενός σχεδίου δράσης για την προώθηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας με χρονικό ορίζοντα το έτος 2010- (δ) των ενεργειακών πόρων· ενθάρρυνση της ορθολογικής και αποτελεσματικής χρησιμοποίησης 30 συμβολή στην αναζωογόνηση του τομέα του άνθρακα, με τη βοήθεια (ε) κυρίως τεχνολογιών οι οποίες να μην επιβαρύνουν το περιβάλλον· (στ) ενίσχυση της ασφαλούς χρησιμοποίησης της πυρηνικής ενέργειας. (2) Κάθε ειδικό πρόγραμμα, η διάρκεια του οποίου αντιστοιχεί στην περίοδο εφαρμογής του εν λόγω προγράμματος πλαισίου, καθορίζει τις ρυθμίσεις τις σχετικές με την υλοποίηση του. (3) Η υλοποίηση του προγράμματος πλαισίου ενδέχεται να γίνει, εντός των θεματικών του ορίων, μέσω συμπληρωματικών προγραμμάτων και με τη συμμετοχή της Κοινότητας σε προγράμματα όπου θα συμμετέχουν περισσότερα του ενός κράτη μέλη. Για την υλοποίηση του προγράμματος πλαισίου ενδέχεται επίσης να απαιτηθεί η συνεργασία τρίτων χωρών ή διεθνών οργανισμών. Αρθρο 3 (1) Οι ετήσιες πιστώσεις εγκρίνονται από την αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή εντός των ορίων των δημοσιονομικών προοπτικών. (2) Οι ρυθμίσεις οι σχετικές με τη χρηματοδοτική συμμετοχή της Κοινότητας στις δράσεις που αναλαμβάνονται δυνάμει του προγράμματος πλαισίου καθορίζονται σύμφωνα με τις διατάξεις του δημοσιονομικού κανονισμού που έχει εφαρμογή στον γενικό προϋπολογισμό των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων. Αρθρο 4 (1) Η Επιτροπή επωμίζεται την εκτέλεση του προγράμματος πλαισίου και την κατάρτιση σχεδίων κατευθυντηρίων γραμμών για τις δράσεις και τα μέτρα καθενός των ειδικών προγραμμάτων. (2) Στη διαχείριση του προγράμματος πλαισίου, η Επιτροπή επικουρείται από συμβουλευτικού χαρακτήρα επιτροπή αποτελούμενη από αντιπροσώπους των κρατών μελών και της οποίας προεδρεύει ο εκπρόσωπος της Επιτροπής. Ο εκπρόσωπος της Επιτροπής υποβάλλει στην επιτροπή σχέδιο των ληπτέων μέτρων. Η επιτροπή διατυπώνει τη γνώμη της επί του σχεδίου αυτού εντός προθεσμίας που καθορίζεται από τον πρόεδρο ανάλογα με τον επείγοντα χαρακτήρα του εκάστοτε ζητήματος, ενδεχομένως δε και με ψηφοφορία. Η γνώμη εγγράφεται στα πρακτικά- επιπλέον, κάθε κράτος μέλος έχει δικαίωμα να ζητήσει καταχώριση των θέσεων του στα πρακτικά. Η Επιτροπή συνεκτιμά τη γνώμη της επιτροπής στον μεγαλύτερο δυνατό βαθμό και την ενημερώνει για τον τρόπο με τον οποίο συνεκτίμησε τη γνώμη αυτή. Αρθρο 5 (1) Η Επιτροπή εξετάζει σε ετήσια βάση την πορεία υλοποίησης του προγράμματος πλαισίου και των ειδικών προγραμμάτων. Η Επιτροπή 31 την υλοποίηση και συνολική αποτελεσματικότητα αξιολογεί του προγράμματος πλαισίου καθώς και τη συμβολή του στην υλοποίηση των στόχων της κοινοτικής πολιτικής. Εκτιμά επίσης κατά πόσον οι στόχοι, οι προτεραιότητες και τα χρηματοδοτικά μέσα ανταποκρίνονται ανά πάσα στιγμή στην εξέλιξη τΐ)ς κατάστασης, και υποβάλλει ενδεχομένως προτάσεις που αποβλέπουν σε προσαρμογή ή συμπλήρωση του προγράμματος πλαισίου ή/κσι των ειδικών προγραμμάτων. (2) Κατά το τρίτο έτος της περιόδου εφαρμογής του εν λόγω προγράμματος πλαισίου, και πάντως πριν υποβάλει προτάσεις σχετικά με την κατάρτιση μεταγενέστερου προγράμματος πλαισίου, η Επιτροπή αναθέτει σε ανεξάρτητους εμπειρογνώμονες μια συνολική αξιολόγηση της υλοποίησης των κοινοτικών δράσεων που έχουν αναληφθεί δυνάμει του προγράμματος πλαισίου. Τα πορίσματα της αξιολόγησης αυτής, συνοδευόμενα από παρατηρήσεις της Επιτροπής, διαβιβάζονται στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στο Συμβούλιο, στην Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και στην Επιτροπή των Περιφερειών. (3) Η επιλογή των ανεξάρτητων εμπειρογνωμόνων για τους οποίους ο λόγος παραπάνω γίνεται από την Επιτροπή, σε ισόρροπη βάση. Αρθρο 6 Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στα κράτη μέλη. Έγινε στις Βρυξέλλες, Για το Συμβούλιο Ο Πρόεδρος 32 ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΟ ΑΙ Λ HO 1. ΤΙΤΛΟΣ ΤΗΣ ΔΡΑΣΕΩΣ Πρόταση αποφάσεων περί θέσπισης πολυετούς προγράμματος πλαισίου για δράσεις στον τομέα της ενέργειας (1998-2002) 2. ΣΧΕΤΙΚΑ ΚΟΝΑΥΑΙΛ ΤΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ Β4-1 και Β7-535 μερικώς 3. ΝΟΜΙΚΗ ΒΑΣΗ Άρθρα 135 Σ και 235 της συνθήκης ΕΚ (βλ. ειδικές αποφάσεις) 4. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΔΡΑΣΕΩΣ 4. 1 Γενικός στόχος της δράσεως Η ενέργεια είναι αποφασιστικής σημασίας παράγοντας για την οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη. Πλην όμως, οι δράσεις που αναλαμβάνονται σήμερα στην Κοινότητα είναι διασκορπισμένες είτε σε διάφορα προγράμματα ασύγχρονα και με διαφορετικό περιεχόμενο είτε σε διάφορες κοινοτικές πολιτικές, όπως π. χ. εξωτερικές σχέσεις, διαρθρωτικές πολιτικές και έρευνα. Αποτέλεσμα του διασκορπισμού αυτού είναι η έλλειψη διαφάνειας και ο κίνδυνος επικαλύψεων ή ασυνάφειας μεταξύ των δράσεων. II ανάπτυξη μιας ολοκληρωμένης προσέγγισης, και κυρίως η θέσπιση ενός πολυετούς προγράμματος πλαισίου για τις δράσεις που αναλαμβάνονται από την Κοινότητα στον τομέα της ενέργειας, εξασφαλιστεί αποβλέπουν να ανταποκριθούν στην ανάγκη να μεγαλύτερη διαφάνεια και αποδοτικότητα και καλύτερος συντονισμός των δράσεων αυτών, ανάγκη που έχει διαπιστωθεί τόσο από τα κράτη μέλη όσο και από την Επιτροπή. Επίσης, θα εντοπίζονται ευκολότερα οι στόχων αναγκαίες προτεραιότητας (ασφάλεια του εφοδιασμού, ανταγωνιστικότητα και προστασία του περιβάλλοντος). κατεύθυνση ενισχύσεις προς των την Το πρόγραμμα πλαίσιο θα συγκεντρώνει τα προγράμματα και τις δράσεις των οποίων την ευθύνη έχει σήμερα η Γενική Διεύθυνση Ενέργειας. Με νομοθετικούς όρους, θα υπάρχει μια βασική πράξη που θα καθορίζει το γενικό πλαίσιο και ειδικές πράξεις που θα ορίζουν το περιεχόμενο των ειδικιύν πράξεων και θα τις θέτουν σε εφαρμογή (πρβλ. παραρτήματα II έως VII της παρούσας πρότασης και συναφή δημοσιονομικά δελτία). Επιπλέον, προς εξασφάλιση του κατάλληλου βαθμού συνάφειας μεταξύ των ενεργεκχκών συνιστωσών των διαφόρων κοινοτικών πολιτικών, η Επιτροπή θα δημιουργήσει δίκτυο των αντίστοιχων Γενικών Διευθυντών. 4. 2 Περίοδος καλυπτόμενη από τη δράση 33 1998-2002 Οι ρυθμίσεις παράτασης της δράσεως περιγράφονται στο άρθρο 5 της εν λόγω πρότασ7)ς απόφασης. 5. ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΔΑΠΑΝΩΝ/ΕΣΟΔΩΝ 5. 1 Μη υποχρεωτικές δαπάνες 5. 2 Διαχωριζόμενες πιστώσεις 5. 3 Τύπος των προβλεπόμενων εσόδων Ορισμένα συνδεδεμένα κράτη θα έχουν τη δυνατότητα συμμετοχής στη χρηματοδότηση των θεματικών προγραμμάτων, σύμφωνα με τις προβλεπόμενες ειδικά στα δημοσιονομικά δελτία). προγράμματα ρυθμίσεις (πρβλ. 6. ΤΥΠΟΣ ΔΑΠΑΝΩΝ Ανεξαρτήτως συμμετοχής της σε δραστηριότητες του τομέα της ενέργειας που αναλαμβάνονται στο πλαίσιο διαφόρων κοινοτικών πολιτικών όπως Ε&ΤΑ, διευρωπαϊκά δίκτυα κ. ά. , η Ευρωπαϊκή Κοινότητα συμμετέχει στη χρηματοδότηση δραστηριοτήτων που αφορούν: αναλύσεις προοπτικών και παρακολούθηση των αγορών της ενέργειας· τη διεθνή συνεργασία επί θεμάτων ενέργειας- την προώθηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και τη χάραξη μιας στρατηγικής και ενός κοινοτικού σχεδίου δράσεως στον τομέα της ενέργειας- την προώθηση της ενεργειακής αποδοτικότητας- την προώθηση της αντιρρυπαντικής και αποδοτικής χρησιμοποίησης των στερεών καυσίμων- την πυρηνική ενέργεια (συνεργασία επί θεμάτων ασφάλειας, βιομηχανική συνεργασία με τα Νέα Ανεξάρτητα Κράτη, μεταφορά ραδιενεργών υλικών και καταπολέμηση της παράνομης διακίνησης). Οι ρυθμίσεις και τα ποσοστά χρηματοδοτικής συμμετοχής της Κοινότητας περιγράφονται λεπτομερώς στα δημοσιονομικά δελτία των διαφόρων δράσεων. 7. ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ 7. 1 Τρόπος υπολογισμού του συνολικού κόστους της δράσεως Το πρόγραμμα πλαίσιο για την ενέργεια καθορίζει το ανώτατο συνολικό ποσό καθώς και την κατανομή του μεταξύ οριζόντιων δράσεων και θεματικών προγραμμάτων. Τα ποσά αυτά καλύπτουν τη χρηματοδότηση των δράσεων καθεαυτές καθίός και τις δαπάνες προσωπικού και διοικητικές δαπάνες. 34 7. 2 Κατανομή εντός της στήλης 3 (σε M ECU) Αναλύσεις και παρακολουθώ )ση των αγορών της ενέργειας Διεθνής συνεργασία επί θεμάτων ενέργειας Προώθηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας Προώθηση της ενεργειακής αποδοτικότητας Διείσδυση στην αγορά των αντιρρυπαντικών τεχνολογιών στερεών καυσίμων Πυρηνική ασφάλεια ΣΥΝΟΛΟ 7,8 36,4 8Τ7Ϊ 68,4 4~Γ 2,6 2ÔÔ4 " 7. 3 Ενδεικτικό χρονοδιάγραμμα των πιστώσεων "Ενέργεια" με πλήρη Για να υλοποιηθεί αποτελεσματικότητα, προϋποτίθεται προγραμματισμός των πόρων για όλη τη διάρκεια της καλυπτόμενης περιόδου. το πρόγραμμα πλαίσιο Η ανάπτυξη μιας ολοκληρωμένης προσέγγισης για την ενεργειακή πολιτική αποβλέπει κατά κύριο λόγο σε εξορθολογισμό και καλύτερο συντονισμό των δράσεων. Η θέσπιση του πολυετούς προγράμματος πλαισίου και η επικέντρωση του στους τρεις μεγάλους στόχους προτεραιότητας θα τη διαχείριση και τη διαφανέστερη και αυστηρότερη διευκολύνει χρησιμοποίηση των πόρων, καταλήγοντας έτσι, με τις ήδη διαθέσιμες δημοσιονομικές βάσεις, σε αποτελεσματικότερες δράσεις. Έχει σημασία εντούτοις να εξασφαλίσει η Ένωση κατάλληλα μέσα για την υλοποίηση των πολιτικών προτεραιοτήτων της στον τομέα της ενέργειας, και να αντιμετωπίζεται ήδη το ενδεχόμενο κάποιων ενισχύσεων ενόψει της κατάρτισης των προσεχών δημοσιονομικών προοπτικών. Αυτή η ένταση της προσπάθειας εγγράφεται άλλωστε στη λογική του δημοσιονομικού πλαισίου το οποίο καθορίζει η Επιτροπή στην ανακοίνωση της για την Agenda 200016, όπου προβλέπεται ρητά, στη στήλη 3, η ανάπτυξη ορισμένου αριθμού εσωτερικών πολιτικών στην υπηρεσία στόχων κοινών για όλα τα κράτη μέλη και με προφανή προστεθειμενη αξία, και όπου ανακαλούνται επ1 αυτού ορισμένα προγράμματα προτεραιότητας, συνδεόμενα κυρίως με τη διεύρυνση, την καινοτομία και την εφαρμογή τεχνικών που σέβονται το περιβάλλον, προγράμματα των οποίων η χρηματοδότηση θα πρέπει να προχωρήσει με ρυθμούς ταχύτερους από το ΑΕΠ. 16 Agenda 2000, τόμος Ι "Το νέο δημοσιονομικό πλαίσιο" 35 Λόγω του δυναμικού που περικλείουν οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας όχι μόνο από πλευράς προστασίας του περιβάλλοντος αλλά και από πλευράς δημιουργίας θέσεων απασχόλησης, προτείνεται να δοθεί ιδιαίτερο βάρος στις δράσεις προώθησης αυτών (πρόγραμμα ALTENER) και της ενεργειακής αποδοτικότητας (πρόγραμμα SAVE). 81,1 68,4 4,1 2,6 Αναλύσεις και παρακολούθηση των αγορών της ενέργειας Διεθνής συνεργασία στον τομέα της ενέργειας Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας Ενεργειακή αποδοτικότητα 1998 1999 2000 2001 1,50 1,53 1,56 1,59 2002 1,62 Σύνολο 7,8 7,00 7,14 7,28 7,42 7,57 36,4 14,4 15,6 17 17 17,1 12,5 12,8 13,9 14,6 14,6 Στερεά καύσιμα 0,80 0,81 0,82 Πυρηνική ασφάλεια 0,5 0,51 0,52 0,83 0,53 0,84 0,54 Σύνολο 36,7 38,9 41,08 41,97 42,27 200,4 Πυρηνική ασφάλεια Β7-535 2,5 2,5 2,5 2,5 2,5 12,5 8. ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΤΗΣ ΑΙΙΔΤΗΣ Διατάξεις δημοσιονομικού ελέγχου και διοικητικές διατάξεις προβλέπονται άφθονες και προσαρμοσμένες στα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της εκάστοτε δράσης. Οι διατάξεις αυτές καλύπτουν τη διαδικασία απ' άκρου σε άκρο και περιλαμβάνουν κυρίως: Πριν την υπογραφή των συμβάσεων: Ποιοτική και χρηματοοικονομική ανάλυση των προσφορών, προτάσεων ή αιτήσεων επιχορήγησης. Σύνδεση με άλλες ενδιαφερόμενες υπηρεσίες της Επιτροπής ώστε να αποφεύγονται οι επικαλύψεις εργασιών. Μετά την υπογραφή των συμβάσεων: Εξέταση των αποσπασμάτων δαπανούν προ της πληρωμής σε διάφορα (δημοσιονομικής διαχείρισης, τεχνικών υπευθύνων) και επίπεδα 36 διαβούλευση με τις αρμόδιες υπηρεσίες της Επιτροπής επί των αποτελεσμάτων. Πληρωμή των εργασιών μετά την αποδοχή τους βάσει ποσοστού που υπολογίζεται προτού ανατεθεί η σύμβαση και ενόψει της τελικής χρηματοοικονομικής έκθεσης της δράσεως. Ενδέχεται να ζητηθούν δικαιολογητικά μετακινήσεων και εξόδων παραμονής. Εσωτερικός λογιστικός έλεγχος από τον δημοσιονομικό ελεγκτή. Επιτόπου έλεγχος των δικαιολογητικών για τον εντοπισμό τυχόν σφαλμάτων και λοιπών παρατυπιών. Η ενιαία επιτροπή του προγράμματος πλαισίου για την ενέργεια καθώς και οι των λοιπές αποτελεσμάτων των εργασιών. ενημερώνονται αναλυτικά ενδιαφερόμενες αρχές επί 9. ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΝΑΑΥΣΗΣ Κ Ο Σ Τ Ο Υ Σ - Λ Π Ο Ί Έ Δ Ε Σ Μ Α Τ Ι Κ Ο Ί Ή Τ ΑΣ 9. 1 Επιδιωκόμενοι στόχοι, αποδέκτες Η Ένωση αντιμετωπίζει, και θα αντιμετωπίζει ολοένα και περισσότερο, μείζονες προκλήσεις από πλευράς ενεργειακής στρατηγικής: • επιδείνωση του βαθμού εξάρτησης από εξωτερικούς προμηθευτές, σε ένα γεωπολιτικό πλαίσιο του οποίου οι προοπτικές εξέλιξης είναι απρόβλεπτες· • ανάγκη στήριξης βιομηχανιών· της ανταγωνιστικότητας των ευρωπαϊκών • ανάγκη επαγρύπνησης ώστε η πορεία της αγοράς της ενέργειας να μη συγκρούεται με τους στόχους για προστασία του περιβάλλοντος. Πλην όμως, οι κοινοτικές δράσεις στον τομέα της ενέργειας είναι σήμερα διασκορπισμένες: • είτε ανάμεσα σε διάφορες κοινοτικές πολιτικές* • είτε, στο πλαίσιο της ίδιας της ενεργειακής πολιτικής, ανάμεσα σε διάφορα προγράμματα ασύγχρονα και με διαφορετικό περιεχόμενο. Αποτέλεσμα του διασκορπισμού αυτού είναι να μην υπάρχει διαφάνεια, να υπάρχει κίνδυνος επικαλύψεων ή/και ασυνάφειας μεταξύ των διαφόρων δράσεων, διαχειριστικές δυσχέρειες και κίνδυνος μη βέλτιστης αξιοποίησης των πόρων. Η θέσπιση ενός πολυετούς προγράμματος πλαισίου στον τομέα της ενέργειας αποσκοπεί: • σε βελτίωση της κατάστασης αυτής ώστε να υπάρχει μια σταθερή βάση αντιμετώπισης των δυσχερειών και των προκλήσεων που αντιμετωπίζει η κοινοτική ενεργειακή πολιτική· 37 • σε ενίσχυση και εδραίωση των δράσεων που είναι αναγκαίες για να αχθεί σε πέρας η ενεργειακή πολιτική της Ένωσης. Οι δράσεις αυτές θα υλοποιηθούν σύμφωνα με τις ακόλουθες κατευθυντήριες γραμμές: • συνεκτίμηση κάθε κοινοτικής δράσης για την υλοποίΐ|ση των στόχων προτεραιότητας: ασφάλεια του εφοδιασμού, ανταγωνιστικότητα, προστασία του περιβάλλοντος· • σημαντική βελτίωση του συντονισμού μεταξύ όλων των δράσεων που εμπεριέχουν συνιστώσα σχετική με τον τομέα της ενέργειας· • προώθηση της συνεργασίας μεταξύ όλων όσοι εμπλέκονται, σε επίπεδο κοινοτικών οργάνων καθώς και σε επίπεδο κρατών μελών· • αποσαφήνιση και απλούστευση των διαδικασιών. Η γενική αυτή βελτίωση θα αποβεί σε όφελος όλων των ενδιαφερόμενων παραγόντων, τόσο των εθνικών και τοπικών θεσμικών οργάνων και διοικητικών αρχών όσο και των επιχειρήσεων του τομέα, μεταξύ των οποίων σημαντικός αριθμός MME. 9. 2 Αιτιολόγηση της δράσεως Με βάση τα συμπεράσματα των αξιολογήσεων που έγιναν κατά το 1997 για το σύνολο των προγραμμάτων του τομέα της ενέργειας, τα προγράμματα αυτά πέτυχαν τους στόχους τους σε μεγάλο βαθμό. Η θέσπιση του πολυετούς προγράμματος πλαισίου για την ενέργεια εγγράφεται σε μια προσπάθεια βελτίωσης της συνάφειας και της αποδοτικότητας των δράσεων από πλευράς. στρατηγικής σημασίας των προκλήσεων που αντιμετωπίζει η Ένωση στον τομέα της ενέργειας, και πιο συγκεκριμένα σε ό,τι αφορά τη μέριμνα για τα προβλήματα του περιβάλλοντος. II παρακολούθηση της διάσκεψης του Κυότο για την αλλαγή του κλίματος και η χάραξη της κοινοτικής στρατηγικής και του σχεδίου δράσεως για την προώθηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας με χρονικό ορίζοντα το έτος 2010 θα είναι αποφασιστικής σημασίας. 9. 3 Παρακολούθηση και αξιολόγηση της δράσεως Οι δράσεις αξιολογούνται συστηματικά και σε τακτική βάση. Η Επιτροπή εξετάζει κάθε χρόνο την πορεία υλοποίησης του προγράμματος πλαισίου και ειδικών προγραμμάτων αυτού. Ανάλογα με την εξέλιξη των των προτεραιοτήτων, θα μπορούν να υποβάλλονται προτάσεις για προσαρμογή ή συμπλήρωση του προγράμματος πλαισίου ή/και των ειδικών προγραμμάτων. Κατά το τρίτο έτος της περιόδου εφαρμογής του προγράμματος πλαισίου, και πάντως προτού υποβάλει τις προτάσεις της σχετικά με τη θέσπιση μεταγενέστερου προγράμματος πλαισίου, η Επιτροπή αναθέτει σε εξωτερικούς εμπειρογνώμονες να αξιολογήσουν συνολικά την υλοποίηση των κοινοτικών οράσεων που αναπτύσσονται δυνάμει του προγράμματος πλαισίου. 38 10. ΔΪΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΔΑΠΑΝΕΣ (για περισσότερες λεπτομέρειες, βλ. τα όημοσιονομικά δελτία ανά συνιστιοσα του προγράμματος) 10. 1 Επίδραση στον αριθμό των θέσεων (χπασχόλησης Κατηγορία θέσεων ΙΙροσωπικό διαχείρισης της δράσεως θέσεις μονίμων θέσεις εκτάκτων εκ των οποίων διάρκεια προσωπικό που ήδη εργάζεται στη ΓΛ ή στην αρμόδια υπηρεσία επιπλέον προσωπικό Μόνιμο προσωπικό και έκτακτοι υπάλληλοι Α Β Γ 30,5 10 15 Λοιπό προσωπικό WiMÊM?Mwi%8$3Ê Σύνολο 55,5 END: 7 εμπειρ. : 6 προσωρ. : 3 16 22 7,5 10 5 2 2 48,5 8,54 2 2,5 2 4 1,5 16 5 έτη Εια το επιπλέον προσωπικό, σημειώνεται με ποιο ρυθμό κρίνεται αναγκαία η διάθεση του. • Η ουσιαστική κινητοποίηση του ανθρώπινου δυναμικού και των διοικητικών πόρων που κρίνονται αναγκαία εξαρτώνται από την ετήσια απόφαση της Επιτροπής σχετικά με τψ κατανομή των πόρων, με συνεκτίμηση του επιπλέον προσωπικού και των επιπλέον ποσών που θα εγκριθούν από την αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή. • Εια τη χρήση 1998, έχει εγγραφεί στο προσχέδιο προϋπολογισμού μία θέση κατηγορίας Α. 10. 2 Συνολική επίπτωση του επιπλέον προσωπικού στον προϋπολογισμό Μόνιμοι υπάλληλοι Έκτακτοι υπάλληλοι Λοιπό προσωπικό (σημειώνεται το κονδύλιο του προϋπολογισμού) ΑΟ 1520 END ΑΟ 1178 παροχή υπηρεσ. ΑΟ 1175 προσωρινοί Ποσά (σε ECU) Τρόπος υπολογισμού 1. 648. 000 103. 000 ECU x 16 80. 000 END =40. 000x2 480. 000 παροχή υπηρεσ. = 120. 000 x 4 = 80. 000 χ 3 240. 000 προσωρινοί Σύνολο 2. 448. 000 Τα ποσά εκφράζουν το ολικό κόστος των επιπλέον θέσεων για όλη τη διάρκεια της δράσεως εάν η διάρκεια αυτή είναι καθορισμένη ή για 12 μήνες εάν είναι αορίστου χρόνου. 39 10. 3 ΑύΕτιστι λοιπο')ν λειτουργικοί δαπανιόν Κονδύλιο του προϋπολογισμού (αριθμός και τίτλος) ΑΟ 1300 Αποστολές ΑΟ 25 Επιτροπές, ομάδες, μετάκληση εμπειρογνωμόνων Σύνολο Ποσά (σε ECU) Τρόπος υπολογισμού 420. 000 366. 200 με βάση τις διαθέσψ£ς στατιστικές 1996/1997 786. 200 Τα ποσά αντιστοιχούν στις συνολικές δαπάνες της δράσεως εάν η διάρκεια της είναι καθορισμένη ή στις δαπάνες για 12 μήνες εάν είναι αορίστου χρόνου προσωπικό ήδη υπάρχον νέο Παρατηρητήριο SYNERGY ALTENER SAVE Στερεά καύσιμα Πυρηνική ενέργεια Σύνολο Α 2 6 11 10 1 Β 1 1 3 3 0,5 0,5 1,5 Ε 1 4 5 5 0 0 Α 2 6 6 6,5 1 Β 1 1 1,5 2 0,5 0,5 1,5 Ε 1 4 2 3 0 0 30,5 10 15 22 7,5 10 Α 0 0 2,5 1,5 0 0 4 Β 0 0 1 1 0 0 2 Ε 0 0 1END 1END 1,5 2 END 3 END 1 0 0 2,5 1178 2 εξωτερ. εμπειρογνώμ. (ALTENER) 1175 1 προσωρ. (ALTENER) 2 εξωτερ. εμπειρογνώμ. (SAVE) 1,5 προσωρ. (SAVE) + 1,5 END αποστολές Παρατηρητήριο SYNERGY ALTENER SAVE Στερεά καύσιμα Πυρηνική ενέργεια Α01Β00 επιτροπές 50. 000 120. 000 130. 000 100. 000 10. 000 10. 000 420. 000 40 20. 000 46. 200 108. 000 216. 000 0 0 390. 200" ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΙΙΑΡΑΡΤΗΜΑ II Θέσπιση Π Ο Λ Υ Ε Τ Ο ΎΣ ΛΡΛΣΕΩΣ ΜΕΛΙΤΩΝ, ΑΝΑΛΥΣΕΩΝ, ΙΙΡΟΒΛΕΨΕΩΝ ΚΑΙ ΛΟΙΠΩΝ ΣΥΝΑΦΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ (1998-2002) Μ4 ΛΙΙΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΟΑΕΛΤΙΟ 1. Τίτλος της δράσεως "Ευρωπαϊκό παρατηρητήριο ενέργειας" Ανάλυση προβλέψεων και παρακολούθηση των αγορών 2. Σχετικά κονδύλια του προϋπολογισμού Θέση Β4-1040 3. Νομική βάση Δράση της οποίας ο προϋπολογισμός δεν είναι σημαντικός. 4. Περιγραφή της δράσεως 4. 1. Γενικός στόχος Να αναπτυχθεί, σε συνεργασία με τα κράτη μέλη, ένα πρόγραμμα τακτικής παρακολούθησης της εξέλιξης των αγορών της ενέργειας και των τάσεων αυτών, έτσι ώστε οι σχετικές πολιτικές αποφάσεις να λαμβάνονται κατόπιν συναινετικών αναλύσεων. Ενδεικτικά, και όχι εξαντλητικά, τα κυριότερα πεδία που καλύπτονται είναι τα ακόλουθα: 1. Εντοπισμός και ανάλυση των κυριοτέρων προβλημάτων σε ευρωπαϊκή κλίμακα αναφορικά με τη ζήτηση και την παραγωγή ενέργειας στο μέλλον καθώς και με την ενεργειακή πολιτική, όπου το βάρος θα δίδεται: α) στις στρατηγικές απάντησης στην πρόκληση που δημιουργούν από ενεργειακής πλευράς η αλλαγή του κλίματος και ο σεβασμός του περιβάλλοντος· β) στη δυναμική απελευθέρωσης των αγορών της ενέργειας και των συνεπειών και αντίστοιχων δομών, από πλευράς κυρίως μελλοντικών συμπεριφοράς των επιχειρήσεων στο πλαίσιο ολοκλήρωσης της εσωτερικής αγοράς της ενέργειας, ολοκλήρωσης που προϋποθέτει έναν αποτελεσματικό μηχανισμό παρατήρησης και παρακολούθησης των αγορών· γ) στις τάσεις της παγκόσμιας αγοράς της ενέργειας, που επηρεάζουν την εξάρτηση από εξωτερικές αγορές (ιδιαιτέρως στην αναμενόμενη σημαντική αύξηση της ενεργειακής ζήτησης στην Ασία και τη Νότια Αμερική). 2. Βελτίωση των δυνατοτήτων ανάλυσης ώστε να μπορούν να προσεγγίζονται συγκριτικά οι τάσεις και τα σενάρια σε όλα τα κράτη μέλη, υπό το φως της μεταβολής των δομών της αγοράς και της πρόκλησης που δημιουργούν η αλλαγή του κλίματος και ο σεβασμός του περιβάλλοντος. Η δράση αποσκοπεί σε διευκόλυνση της διατύπωσης νέων ενεργειακών επιλογών βάσει μοντέλων για μεσοπρόθεσμες και μακροπρόθεσμες αναλύσεις, με στόχο την ανάπτυξη μιας κοινοτικής μεθόδου ανάλυσης που θα ανταποκρίνεται καλύτερα στις ανταλλαγές πληροφοριών και στις ανάγκες της Ευρωπαϊκής Ένωσης για πραγματοποίηση αναλύσεων. Το βάρος θα δοθεί: 42 στη συνεργασία μεταξύ της Επιτροπής και των κρατών μελών καθώς και στη σύνδεση ενδιαφερόμενων κύκλων, επιχειρήσεων, πανεπιστημίων και άλλων πηγών γνώσης και πείρας· στη συμπληρωματικότητα των δραστηριοτήτων με άλλες ανάλογες των κρατών μελών ή διεθνών οργανισμών, όπως ο διεθνής οργανισμός ενέργειας. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον θα υπάρχει για την εδραίωση της εσωτερικής αγοράς ενέργειας, την ασφάλεια του εφοδιασμού, την προστασία του περιβάλλοντος και την οικονομική ανάπτυξη του τομέα της ενέργειας. Οι αναλύσεις και προβλέψεις που άπτονται του τομέα της ενέργειας και αφορούν τα κράτη μέλη επεκτείνονται και στις χώρες ΧΚΑΕ που είναι υποψήφιες για προσχώρηση. 4. 2. Καλυπτόμενη χρονική περίοδος και ρυθμίσεις παράτασης Εντοπισμένη δράση μελετών και συναφο^ν εργασιών με σκοπό να αναπτυχθεί σε κοινοτικό επίπεδο η ικανότητα ανάλυσης και πρόβλεψης δραστηριοτήτων και προβληματισμού στον τομέα της ενέργειας, ενσωματωμένη στο πρόγραμμα πλαίσιο "Ενέργεια" (1998-2002). 5. Ταξινόμηση δαπανών Μη υποχρεωτικές δαπάνες/διαχωριζόμενες πιστώσεις 6. Τύπος δαπανών Χρηματοδότηση, συμμετοχή στη χρηματοδότηση ή επιχορήγηση μελετών σχετικά με την ανάλυση και εξέλιξη των αγορών καθώς και με την πορεία της δράσης και νέες κατευθύνσεις (έτσι, οι οργανισμοί που θα λαμβάνουν επιχορηγήσεις θα μπορούν επίσης να αγοράζουν τα αποτελέσματα των μελετών, ερευνών και αναλύσεων καθώς και λογισμικά, συμπεριλαμβανομένου του κόστους ανάπτυξης κ. λπ. ). Χρηματοδότηση, συμμετοχή στη χρηματοδότηση ή επιχορήγηση δαπανών ενημέρωσης και διάδοσης των πληροφοριών (συσσκέψεις, σεμινάρια, δημοσιεύσεις- - συμπεριλαμβανομένων δαπανών εκτύπωσης και μετάφρασης κ. λπ. ). Χρηματοδότηση, συμμετοχή στη χρηματοδότηση ή επιχορήγηση δαπανών πληροφορικής σχετικών με τα δεδομένα που κρίνονται αναγκαία για την πραγματοποίηση συμπληρωματικών αναλύσεων σχετικών με την ενέργεια (και κυρίως τη συγκέντρωση, την αποθήκευση σε βάση δεδομένων, τη στατιστική επεξεργασία και την παρουσίαση). 7. Δημοσιονομικές επιπτώσεις 7. 1. Τρόπος υπολογισμού του συνολικού κόστους της δράσεως (πώς συνδέονται οι μεμονωμένες δαπάνες με το συνολικό κόστος) Ο χαρακτήρας των εργασιών δεν μεταβάλλεται από έτους σε έτος. Οι μελέτες σχεδιάζονται με βάση τους στόχους της Επιτροπής, ώστε να δίδεται απάντηση στα πολιτικά ζητήματα που τίθενται από τα κράτη μέλη, το Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο. 43 Αναλύσεις των ευρωπαϊκοί αγορών της ενέργειας Μελέτες μέσου κόστους 50000 ECU χ 11 χ 5 έτη μεταξύ των οποίων μελέτες και προβλέψεις για πολλούς πελάτες, 10000-20000 ECU τομεακές προβλέψεις ανά θέμα ή/και καύσιμο, 40000-300000 ECU π. χ. απελευθέρωση της αγοράς φυσικού αερίου ή/και ηλεκτρικής ενέργειας, διύλιση, τιμές και φορολογία. Αναλύσεις της παγκόσμιας αγοράς Μελέτες μέσου κόστους 50000 ECU x 10 χ 5 έτη μεταξύ των οποίων μελέτες και προβλέψεις για πολλούς πελάτες ανά περιοχή, 10000-20000 ECU τομεακές προβλέψεις ανά θέμα, καύσιμο και περιοχή, 40000-300000 ECU π. χ. ασφάλεια του εφοδιασμού, γεωπολιτική στρατηγική, διάλογος καταναλωτών - παραγωγών. Χρηματοδοτική στήριξη νια δίκτυα οικονομικών αναλύσεων Δαπάνες συμμετοχής μέσου κόστους 66000 ECU x 3 χ 5 έτη μεταξύ των οποίων κέντρα έρευνας επί θεμάτων ενεργειακής πολιτικής συνεργασία με τη βιομηχανία σε ευρωπαϊκή κλίμακα (Eurogas, Eurelectric, Europia). Λοιπές επιχειρησιακές δαπάνες σεμινάρια και εργαστήρια, 80000 ECU χ 1 χ 5 έτη συσκέψεις, 120000 ECU χ 1 χ 5 έτη ενημέρωση και δημοσιεύσεις μέσου κόστους 50000 ECU χ 2 χ 5 έτη μεταξύ των οποίων η ετήσια επιθεώρηση ενέργειας (Annual Energy Review). 7. 2. Κατανομή ανά συνιστώσα της δράσεως (σε MECU) Κατανομή 1998 1999 2000 2001 2002 Σύνολο Αναλύσεις ευρωπαϊκοί αγορών της ενέργειας 0,5 0,53 0,56 0,59 0,62 2,8 Αναλύσεις αγοράς της παγκόσμιας 0,5 0,5 0,5 0,5 0,5 2,5 Χρηματοδοτική στήριξη για δίκτυα οικονομικών αναλύσεων Λοιπές επιχειρησιακές δαπάνες, συμπεριλαμβανομένης μιας συνολικής αξιολόγησης του προγράμματος πλαισίου 0,2 0,3 0,2 0,2 0,2 0,3 0,3 0,3 0,2 0,3 1,0 1,5 ΣΥΝΟΛΟ 1,5 1,53 1,56 1,59 1,62 7,8 Παρατηρήσεις 44 Ο χαρακτήρας των εργασιών δεν μεταβάλλει τους δημοσιονομικούς πόρους, οι οποίοι παραμένουν σταθεροί κατά το χρονικό διάστημα 1999-2002. 7. 3, Επιχειρησιακές δαπάνες για μελέτες, εμπειρογνώμονες κ. ά. , που περιέχονται στο μέρος Β του κοινοτικού προϋπολογισμού (σε MECU/τρέχουσες τιμές) 1998 1999 2000 2001 2002 Σύνολο Συσκέψεις, εργαστήρια, ενημέρωση δημοσιεύσεις και 0,3 0,3 0,3 0,3 0,3 1,5 7. 4 Χρονοδιάγραμμα πιστώσεων υποχρεο^σεων 1998 1999 2000 2001 2002 Σύνολο Πιστώσεις υποχρεώσεων 1,5 1,53 1,56 1,59 1,62 7,8 8. Μέτρα για την καταπολέμηση της απάτης Προτού υπογραφούν οι συμβάσεις: ποιοτική και χρηματοδοτική ανάλυση προσφορών, προτάσεων και αιτήσεων για επιχορήγηση· συνεργασία με λοιπές ενδιαφερόμενες υπηρεσίες της Επιτροπής προς αποτροπή αλληλεπικαλύψεων. Αφού υπογραφούν οι συμβάσεις: εξέταση της κατάστασης δαπανών προ της πληρωμής σε διάφορα επίπεδα (δημοσιονομικής διαχείρισης, τεχνικών υπευθύνων) και διαβούλευση με τις αρμόδιες υπηρεσίες της Επιτροπής επί των αποτελεσμάτων· εσωτερικός λογιστικός έλεγχος από τον δημοσιονομικό ελεγκτή· επιτόπου έλεγχος για τον εντοπισμό λαθών ή παρατυπιών, με εξέταση των αποδεικτικών εγγράφων· ενημέρωση της επιτροπής του άρθρου 4 της απόφασης περί θεσπίσεως του πολυετούς προγράμματος πλαισίου για την ενέργεια και της συμβουλευτικής επιτροπής ενέργειας που έχει συσταθεί με βάση την απόφαση 96/642//ΕΚ της 8ης Νοεμβρίου 1996. 9. Στοιχεία ανάλυσης κόστους-αποτελεσματικότητας 45 9. 1. Ειδικοί μετρήσιμοι στόχοι, αποδέκτες Σύνδεση ιιε τον γενικό στόγο Η δράση αποβλέπει σε βελτίωση της διαχείρισης του ενεργειακού ισοζυγίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, κατά πρώτον λόγο με ανάλυση της κατάστασης και χάραξη κατευθύνσεων ενεργειακής πολιτικής, σε συσχετισμό κυρίως με τις προκλήσεις που δημιουργούν η αλλαγή του κλίματος και ο σεβασμός του περιβάλλοντος. Κατά δεύτερον λόγο, η δράση αποσκοπεί σε βελτιωμένη πρόβλεψη της πορείας της ενεργειακής οικονομικής πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ενταγμένης στο διεθνές πλαίσιο. Συμβάλλει έτσι στΐ|ν εδραίωση της εσωτερικής αγοράς ενέργειας, σε πλήρη έλεγχο των σχέσεων μεταξύ ενέργειας και περιβάλλοντος και στην ανάπτυξη της συνεργασίας επί θεμάτων ενέργειας με τρίτες χώρες. Σε κοινοτικό επίπεδο, η δράση θα προσθέσει αξία στις επιπλέον εργασίες ανάλυσης που πραγματοποιούνται στα κράτη μέλη, με την αποδοχή το>ν αποτελεσμάτων που προκύπτουν. Αποδέκτες Αναφορικά με την παρατήρηση των αγορών της ενέργειας, αποδέκτες είναι οι αρμόδιες για τη λήψη αποφάσεων αρχές της Επιτροπής και των κρατών μελών. Από πλευράς παραγωγής, μεταφοράς και κατανάλωσης ενέργειας, η δράση απευθύνεται στον ευρύτερο πληθυσμό των χωρών της Κοινότητας, του ΟΟΣΑ και του κόσμου ολόκληρου. 9. 2. Αιτιολόγηση της δράσεως Στο σημείο 86 της Πράσινης Βίβλου (COM(94) 659 τελικό, 11. 01. 1995) υποστηρίζεται ότι: "Η σύγκλιση πρέπει πρώτα από όλα να εξασφαλιστεί σε επίπεδο αναλύσεων. Επιτακτικός όρος μιας ενεργειακής πολιτικής πρέπει να είναι να παρακολουθεί από κοντά τις εξελίξεις της αγοράς ώστε να μπορεί ανά πάσα στιγμή να προσαρμόζεται προς αυτές. Πλην όμως, οι εξελίξεις στην εσωτερική αγορά της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα εξαρτώνται ολοένα και περισσότερο από τις εξελίξεις της κατανάλωσης, της παραγωγής και των συνθηκών μεταφοράς σε παγκόσμιο επίπεδο. Οι αναλύσεις πραγματοποιούνται από επιχειρήσεις και διεθνείς οργανισμούς. Εια να μην σημειώνεται αλληλεπικάλυψη εργασιών, και προς αξιοποίηση των αποτελεσμάτων τους, κρίνεται αναγκαίο να υπάρχουν σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης μέσα ανάλυσης που να μπορούν να εξηγούν τη διαδικασία λήψης αποφάσεων και διαχείρισης σε κοινοτικό επίπεδο. Είναι προφανές ότι η εφαρμογή των κανόνων λειτουργίας της εσωτερικής αγοράς και η προσαρμογή των προτεραιοτήτων επί θεμάτων έρευνας, περιβάλλοντος, διεθνούς συνεργασίας, δικτύων, οικονομικής και κοινωνικής συνοχής θα πρέπει να στηρίζονται σε συναινετική ανάλυση των προβλημάτων και των τάσεων της αγοράς. Η συνεργασία με ακαδημαϊκούς κύκλους, με τη βιομηχανία, τους καταναλωτές και τις κυβερνήσεις στο πλαίσιο ενός διαφανούς και ανοικτού μηχανισμού θα αποτελούσε εγγύηση μιας συνεκτικής ανάλυσης ενόψει της διαμόρφωσης μιας ενεργειακής πολιτικής". 46 Στο σημείο 6 του ψηφίσματος του Συμβουλίου (αριθ. 7802/95) για την Πράσινη Βίβλο (01. 6. 1995) αναφέρονται τα εξής:. εκτιμά ότι για τη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς απαιτείται ενίσχυση της διαβούλευσης και συνεργασίας μεταξύ των κρατών μελών στο πλαίσιο της Κοινότητας και ανάπτυξη μεθόδων ανάλυσης σε κοινοτικό επίπεδο, σε ό,τι κυρίως αφορά τη λειτουργία των μηχανισμών της αγοράς, μεθόδων που θα εξηγούν τη διαδικασία λήψης αποφάσεων σε κοινοτικό επίπεδο. Στο σημείο 134 της Λευκής Βίβλου (COM(95) 682 τελικό, 20. 12. 1995) υποστηρίζονται τα εξής: "Σε περίπτωση άμεσης δράσης, η Επιτροπή σκοπεύει να αναλάβει μέσα στο 1996 τις κάτωθι πρωτοβουλίες, με την επιφύλαξη των αποτελεσμάτων της προσεχούς διακυβερνητικής τακτικής παρακολούθησης των τάσεων στον τομέα της ενέργειας, σε συνεργασία με τα κράτη μέλη, τη βιομηχανία και άλλους φορείς, ώστε οι πολιτικές αποφάσεις οι σχετικές με την ενέργεια να μπορούν να λαμβάνονται κατόπιν συναινετικών αναλύσεων". προγράμματος διάσκεψης: κατάρτιση ενός Η πρόταση αυτή, βασιζόμενη σε συνθήκες που ήδη υπάρχουν, είναι αναγκαία ώστε να εκπληρωθεί η ανάγκη ύπαρξης ενός πολιτικού μηχανισμού πιο ανοικτού στη συνεργασία και με μεγαλύτερη διαφάνεια. Η δράση αιτιολογείται επίσης και από το γεγονός ότι οι μέθοδοι ανάλυσης συμβάλλουν: στη διαχείριση των κοινοτικών και εθνικών πολιτικών σε κατεύθυνση υλοποίησης των κοινών στόχων, που είναι κυρίως η ολοκλήρωση της εσωτερικής αγοράς ενέργειας, η βελτίωση της ποιότητας του περιβάλλοντος και η ασφάλεια του εφοδιασμού· στη σύγκλιση της ευρωπαϊκής πολιτικής με πληρέστερη γνώση των προοπτικών μακροπρόθεσμης εξέλιξης της παγκόσμιας αγοράς· στην αξιοποίηση μελετών και άλλων εργασιών που πραγματοποιούνται από ειδικούς σε επίπεδο κρατών μελών, με ένταξη τους σε μια κοινή προοπτική. Η πραγματοποίηση μελετών και ερευνών σχετικών με την αγορά της ενέργειας επιτρέπει να εκτιμάται ο βαθμός σύγκλισης μεταξύ εθνικών πολιτικών και κοινοτικών στόχο>ν ώστε να εγκαινιαστεί κάποιος προβληματισμός για τις μακροπρόθεσμες προοπτικές. Η Επιτροπή πραγματοποιεί σε κοινοτικό εργασίες ανάλυσης συμπληρωματικές εκείνων που πραγματοποιούνται στα κράτη μέλη και προβαίνει σε αποδοχή των αποτελεσμάτων που προκύπτουν. επίπεδο Επιλογή των ρυθμίσεων παρέμβασης Ανάλογα με τον χαρακτήρα των δραστηριοτήτων που προβλέπονται ή για τις οποίες κρίνεται ότι είναι ανάγκη να αναληφθεί δράση, η Επιτροπή θα προσφεύγει σε προσκλήσεις υποβολής προσφορών, προσκλήσεις υποβολής προτάσεων και σε επιχορηγήσεις. Η συνεργασία θα ενθαρρύνεται σε μεγάλο βαθμό τόσο για να προκύπτει όφελος από τον συμπληρωματικό και πολυτομεακό χαρακτήρα των μελετών εμπειρογνωμόνων και την απορρέουσα δραστηριότητα, όσο και για να ευνοείται η ανάδυση νέων προσεγγίσεων και κοινών τρόπων αντίληψης. 47 9. 3. Παρακολούθηση και αξιολόγηση της δράσεως Η επιτροπή του προγράμματος πλαισίου για την ενέργεια και η συμβουλευτική επιτροπή της ενέργειας, που συγκροτήθηκε με βάση την απόφαση του Συμβουλίου αριθ. 96/642/ΕΚ της 8ης Νοεμβρίου 1996, θα ενημερώνονται σε τακτική βάση για τα αποτελέσματα των εργασιών. Οι δύο κύριες συστάσεις της πρόσφατης αξιολόγησης του κονδυλίου Β4-1040 για το χρονικό διάστημα 1993-1995 είναι οι εξής: Πρέπει να χρησιμοποιούνται περισσότερο οι συμβάσεις πλαίσια για εργασίες που επαναλαμβάνονται, όπως π. χ. μοντελοποίηση δεδομένων και οργάνωση συσκέψεων. Ο ρόλος των υπουργών ενέργειας των κρατών μελών στην ανάλυση και πρόβλεψη είναι σήμερα σχετικά παθητικός. Εια πλήρη εκμετάλλευση της υπεραξίας σε κοινοτικό επίπεδο, τα κράτη μέλη θα πρέπει να ενθαρρύνονται σε στενότερη συνεργασία, στο πλαίσιο ίσα>ς μικρών ομάδων, για την προσέγγιση κοινών τομεακών προβλημάτων. II μοντελοποίηση και η ανάλυση επάρκειας πρέπει να γίνονται σε μεγαλύτερο βαθμό από κοινού. 10. ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΔΑΠΑΝΕΣ Η ουσιαστική κινητοποίηση των αναγκαίων διοικητικών πόρων θα είναι αποτέλεσμα της ετήσιας απόφασης της Επιτροπής σχετικά μ£ τη χορήγηση των πόρων, αφού ληφθεί κυρίως υπόψη το ανθρώπινο δυναμικό και τα επιπλέον ποσά που θα εγκριθούν από την αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή. 10. 1 Επίδραση στον αριθμό των θέσεων απασχόλησης Κατηγορία θέσεων Προσιοπικό για τη διαχείριση της δράσεως εκ των οποίων διάρκεια θέσεις μονίμων θέσεις εκτάκτων επιπλέον προσωπικό προσωπικό που ήδη εργάζεται στη ΕΔ στην ή αρμόδια υπηρεσία Μόνιμο προσωπικό Α ή έκτακτοι υπάλληλοι Β Ε Λοιπό προσωπικό 2 1 1 5 έτη 2 1 1 1 END 1END 5 έτη 48 Σύνολο 4 1 5 10. 2 Συνολική επίπτωση των επιπλέον ανθρώπιν<ον πόρων στον προϋπολογισμό Ουδεμία. 10. 3 Λοιπές ετήσιες λειτουργικές δαπάνες που προκύπτουν από τη δράση Κονδύλιο του προϋπολογισμού (αριθμός και τίτλος) Ι Ποσά Ι Τρόπος υπολογισμού Α-1300 Έξοδα αποστολών, 50000 μετακινήσεων και λοιπές δευτερεύουσες δαπάνες Α-2500 Έδοξα μετάκλησης 20000 εμπειρογνωμόνων στο πλαίσιο της επιτροπής του προγράμματος πλαισίου Σύνολο 70000 σχετικές μΓ Αποστολές στήριξη, χρηματοδοτική συσκέψεις και εργαστήρια για τη χρήση 1996 συνεδρίαση 15 Μία εμπειρογνωμόνων των κρατών μελών εξωτερικών 5 εμπειρογνωμόνων και Οι πιστώσεις που σημειώνονται προέρχονται από επιχορηγήσεις που διαθέτουν ήδη οι υπηρεσίες διαχείρισης του προγράμματος. 49 ΕΥΡΩΙΙΛΪΚΙΙ ΕΙΙΙΤΡΟΙΙΙΙ ύ -tt ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ III ΠΡΟΤΑΣΗ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ σχετικά με τη θέσπιση ΠΟΛΥΕΤΟΥΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΠΑ ΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΗΣ ΑΙΕθΝΟΥΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ (1998-2002) ft ΠΡΟΤΛΣΙΙ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗ ΘΕΣΠΙΣΗ ΠΟΛΥΕΤΟΥΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΠΑ ΤΙ IN ΙΙΡΟΩθΗΣΗ ΤΗΣ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ - (ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ SYNERGY) (1998-2002) ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ, Έχοντας υπόψη: τη συνθήκη περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 235, την πρόταση της Επιτροπής1, τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου2, Εκτιμώντας: ότι, για λόγους ανταγωνιστικότητας των κοινοτικών βιομηχανιών, ασφάλειας του εφοδιασμού και προστασίας του περιβάλλοντος, τα ενεργειακά θέματα πρέπει να αποτελούν σημαντικό στοιχείο των διεθνών δρασπιριοτήτων της Κοινότητας· ότι εφαρμόζεται πολυετές πρόγραμμα-πλαίσιο για δράσεις στον τομέα της ενέργειας· ότι η προσχώρηση της Κοινότητας στη συνθήκη για τον Ευρωπαϊκό Ενεργειακό Χάρτη και στη σύμβαση για την αλλαγή του κλίματος συνεπάγεται ότι η Κοινότητα αναλαμβάνει δράσεις διεθνούς συνεργασίας στο τομέα της ενέργειας · ότι, στα συμπεράσματα του Συμβουλίου υπουργών ανάπτυξης και συνεργασίας της 18ης Νοεμβρίου 1992 σχετικά με τις κατευθυντήριες γραμμές για τη συνεργασία με τις αναπτυσσόμενες χώρες, με στόχο την καθαρή και αποτελεσματική ενεργειακή τεχνολογία, τονίζεται ότι ουσιαστικός στόχος της συνεργασίας στον ενεργειακό τομέα με όλες τις αναπτυσσόμενες χώρες είναι η εφαρμογή αποτελεσματικών ενεργειακών πολιτικών· 51 ότι, όπο>ς τονίζεται στο ψήφίσμ,α του Συμβουλίου της 8ης Ιουλίου 1996 σχετικά με τη Λευκή Βίβλο «Μια ενεργειακή πολιτική για την Ευρο>παϊκή Ένωση», οι εξελίξεις στον ενεργειακό τομέα στην Κοινότητα επηρεάζονται όλο και περισσότερο από εξωτερικές εξελίξεις και, επομένως, πρέπει να καταβληθούν προσπάθειες ώστε η Κοινότητα να αναπτύξει μια συνεκτική και συνεπή προσέγγιση των ενεργειακών θεμάτων με τις τρίτες χώρες· ότι η Κοινότητα συμμετέχει σε διεθνείς δραστηριότητες στον ενεργειακό τομέα στο πλαίσιο διαφόρων προγραμμάτων και ότι, για να εξασφαλιστεί η συνέπεια των δραστηριοτήτων αυτών, θα πρέπει να ενισχυθεί ο συντονισμός τους· ότι ο συντονισμός των άλλο>ν κοινοτικών δράσεων στον ενεργειακό τομέα είναι απαραίτητος και ότι, συνεπώς, δεν πρέπει να υπάρχει αλληλοκάλυψη με άλλα προγράμματα της Κοινότητας, των κρατών μελών, τρίτων χωρών ή διεθνών οργανισμών στον τομέα της ενεργειακής πολιτικής· ότι οι κυριότεροι στόχοι του παρόντος προγράμματος, ιδίως δε ο συντονισμός των διαφόρων προγραμμάτων διεθνών δράσεων, λόγω του ευρύτατου πεδίου τους, μπορούν να επιτευχθούν με τον καλύτερο δυνατό τρόπο σε κοινοτικό επίπεδο· ότι είναι ανάγκη να θεσπιστεί νομικό μέσο για τις δραστηριότητες της διεθνούς συνεργασίας της Κοινότητας στον τομέα της ενεργειακής πολιτικής· ότι, σύμφωνα με το ψήφισμα του Συμβουλίου σχετικά με τη Λευκή Βίβλο «Μια ενεργειακή πολιτική για την Ευρωπαϊκή Ένωση», οι πολιτικές και εμπορικές σχέσεις αποτελούν ουσιώδη στοιχεία της ενεργειακής πολιτικής και, κατά συνέπεια, οι δράσεις της Κοινότητας για τη διεθνή συνεργασία στον ενεργειακό τομέα θα πρέπει να ενσωματωθούν αποτελεσματικότερα στην όλη εξωτερική πολιτική της· ότι η συνεργασία στον ενεργειακό τομέα βάσει του προγράμματος θα πρέπει να αποσκοπεί στη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας των κοινοτικών βιομηχανιών, την αύξηση της ασφάλειας του εφοδιασμού, την προαγωγή της αειφόρου ανάπτυξης και τη βελτίωση της αποτελεσματικής χρήσης της ενέργειας· ότι η συνεργασία αυτή μπορεί να υλοποιηθεί με την πρόβλεψη συνεργασίας και τη συγχρηματοδότηση έργων· ότι η συνεργασία αυτή θα πρέπει να εδράζεται σε ενδεικτικό πρόγραμμα και μπορεί να αποτελεί αντικείμενο συμφωνιο^ν με τα ενδιαφερόμενα κράτη ή με διεθνή δίκτυα κέντρων μελέτης και έρευνας· 52 ότι, αφού η εν λόγω συνεργασία είναι εξωτερική συνεργασία, διέπεται από τις ειδικές διατάξεις του τίτλου IX του δημοσιονομικού κανονισμού, της 21ης Δεκεμβρίου 1977, που εφαρμόζεται στο γενικό προϋπολογισμό των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων· ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ: Αρθρο 1 Η Κοινότητα εφαρμόζει στο πλαίσιο του προγράμματος-πλαισίου για δράσεις στον ενεργειακό τομέα, ειδικό πρόγραμμα συνεργασίας - στο εξής καλούμενο «SYNERGY»- στους τομείς αμοιβαίου ενδιαφέροντος με τις τρίτες χώρες. Το πρόγραμμα αφορά: • την βοήθεια για τον καθορισμό, τη διαμόρφωση και την εφαρμογή ενεργειακής πολιτικής από τις τρίτες χώρες· • την προαγωγή της βιομηχανικής συνεργασίας μεταξύ της Κοινότητας και των τρίτων χωρών στον ενεργειακό τομέα· • την ενίσχυση του συντονισμού των εξωτερικών δράσεων της Κοινότητας σε ενεργειακά θέματα. Αρθρο 2 Το πρόγραμμα SYNERGY απευθύνεται σε όλα τα κράτη που δεν είναι μέλη της Κοινότητας και, κατά κύριο λόγο, στις χώρες και περιοχές που περιλαμβάνονται στις προτεραιότητες των εξωτερικών σχέσεων της Κοινότητας όσον αφορά τα πολιτικά και οικονομικά συμφέροντα της και τα συμφέροντα της ασφάλειας εφοδιασμού σε ενέργεια. Αρθρο 3 1. Το πρόγραμμα SYNERGY εφαρμόζεται από την 1η Ιανουαρίου 1998 μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2002. 53 2. Οι ετήσιες πιστώσεις εγκρίνονται από την αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή, τηρουμένων των δημοσιονομικών προοπτικών. Αρθρο 4 (1) Το πρόγραμμα συμβάλλει στην επίτευξη των κυριότερων κοινοτικών ενεργειακών στόχων που περιγράφονται στη Αευκή Βίβλο «Μια ενεργειακή πολιτική για την Ευρωπαϊκή Ένωση». Για τον ίδιο σκοπό, η Κοινότητα μπορεί να διατηρεί σχέσεις με διεθνείς οργανισμούς ενέργειας. Τα μέτρα που προορίζονται για την εφαρμογή του προγράμματος λαμβάνονται σύμφα>να με τους κανόνες του άρθρου 4 της απόφασης σχετικά με τη θέσπιση πολυετούς προγράμματος-πλαισίου για δράσεις στον τομέα της ενέργειας. Δεν παρέχεται χρηματοδότηση σε έργα έρευνας, ανάπτυξης και επίδειξης. (2) Για να επιτύχει τους στόχους αυτούς, η Κοινότητα συνεισφέρει, ιδίως, στη χρηματοδότηση δραστηριοτήτων που αφορούν: παροχή συμβουλο>ν και κατάρτισης σε θέματα ενεργειακής πολιτικής, αναλύσεις και προβλέψεις σε θέματα ενέργειας, ενίσχυση του διαλόγου σε θέματα ενεργειακής πολιτικής και ανταλλαγή πληροφοριών, ιδίως μέσω της διοργάνωσης συνεδρίων και σεμιναρίων· υποστήριξη περιφερειακής διασυνοριακής συνεργασίας· βελτίωση των πλαισίων ενεργειακής βιομηχανικής συνεργασίας· συντονισμό των κοινοτικοί μέσων που προβλέπουν διεθνείς δράσεις στον ενεργειακό τομέα και άλλων ομοειδών διεθνών προγραμμάτων. (3) Η συνεργασία καλύπτει επίσης τις δαπάνες που σχετίζονται με την προετοιμασία, την εφαρμογή, την παρακολούθηση και την αξιολόγηση της εκτέλεσης των εργασιών αυτών, κα0ο'3ς και τις δαπάνες ενημέρωσης. 54 Αρθρο 5 (1) Οι συνεισφορές της Κοινότητας μπορούν να έχουν τη μορφή μη επιστρεπτέων επιδοτήσεων οι οποίες χορηγούνται σε δόσεις ανάλογα με την πορεία υλοποίησης των έργων. (2) Η χρηματοδότηση του προγράμματος SYNERGY χορίίγείται μόνον αφού εξεταστούν οι τυχόν άλλες δυνατότητες χρηματοδότ7)σης στο πλαίσιο άλλων προγραμμάτων. (3) Οι αποφάσεις χρηματοδότησης και οι τυχόν απορρέουσες συμβάσεις προβλέπουν ρητά, μεταξύ άλλων, ότι οι δικαιούχοι αποδέχονται την εποπτεία της Επιτροπής και του Ελεγκτικού Συνεδρίου, η οποία είναι δυνατόν να πραγματοποιείται επιτόπου, εφόσον απαιτείται. Αρθρο 6 (1) Στο παράρτημα, θεσπίζεται ενδεικτικό πρόγραμμα για την περίοδο που αναφέρεται στο άρθρο 3. Το πρόγραμμα αυτό καθορίζει τους κυριότερους στόχους, κατευθυντήριες γραμμές και προτεραιότητες της κοινοτικής συνεργασίας στους τομείς που αναφέρονται στο άρθρο 4. (2) Με τη διαδικασία του άρθρου 4 της απόφασης του Συμβουλίου σχετικά με τη θέσπιση προγράμματος-πλαισίου για δράσεις στον τομέα της ενέργειας, θεσπίζεται πρόγραμμα δράσης βάσει του ενδεικτικού προγράμματος που αναφέρεται στην παράγραφο 1. Αυτό το πρόγραμμα δράσης περιλαμβάνει κατάλογο των κυριότερων έργων που θα χρηματοδοτούνται στους ενδεικτικούς τομείς που αναφέρονται στο άρθρο 4. Το περιεχόμενο του προγράμματος καθορίζεται με τρόπο ώστε να παρέχονται στα κράτη μέλη οι κατάλληλες πληροφορίες και να μπορεί η επιτροπή που συστήνεται στο πλαίσιο της προααναφερόμενης διαδικασίας να διατυπώνει τη γνώμη της. (3) Στο πλαίσιο και για τη διάρκεια του ενδεικτικού προγράμματος που αναφέρεται στην παράγραφο 1, είναι δυνατόν να συνάπτονται ειδικές συμφωνίες με τις τρίτες χώρες και τους διεθνείς οργανισμούς, για τον καθορισμό των βασικών γραμμών συνεργασίας με τις ενδιαφερόμενες χώρες και των διαδικασιών διαβούλευσης σχετικά με την εφαρμογή του προγράμματος. 55 (4) Επίσης, στο πλαίσιο του ενδεικτικού προγράμματος που αναφέρεται στην παράγραφο 1, είναι δυνατόν να συνάπτονται συμβάσεις με διεθνή δίκτυα κέντρων μελετών και ερευνών για τον καθορισμό της συμβολής των δικτύων αυτο>ν στην επίτευξη των στόχων που περιγράφονται στο προαναφερόμενο ενδεικτικό πρόγραμμα. Αρθρο 7 1. Η Επιτροπή αναλαμβάνει ενέργειες σύμφωνα με το πρόγραμμα δράσης που αναφέρεται στο άρθρο 6 παράγραφος 2. 2. Κατά κανόνα, οι συμβάσεις παροχής υπηρεσιών ανατίθενται με περιορισμένη πρόσκληση υποβολής προσφορών σύμφωνα με το άρθρο 118 του δημοσιονομικού κανονισμού που εφαρμόζεται στο γενικό προϋπολογισμό των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτο>ν. Συμβάσεις μέσω διαπραγματεύσεων μπορούν να ανατίθενται για ενέργειες των οποίων το ποσό δεν υπερβαίνει τα 50 (XX) Ecu. Οι συμβάσεις προμηθειών, όταν απαιτούνται προς συμπλήρωση των συμβάσεων παροχής υπηρεσιών και αφορούν μόνον τους στόχους του SYNERGY, ανατίθενται με ανοικτή πρόσκληση υποβολής προσφορών, εκτός από τις περιπτώσεις που προβλέπονται στο άρθρο 116 του προαναφερθέντος δημοσιονομικού κανονισμού. Στις προσκλήσεις υποβολής προσφορών και τις συμβάσεις μπορούν να συμμετέχουν, επί ίσοις όροις, όλα τα φυσικά και νομικά πρόσωπα των κρατών μελών και των δικαιούχων κρατών. Η Επιτροπή μπορεί να επιτρέπει τη συμμετοχή φυσικών και νομικών προσώπων από άλλες χώρες, κρίνοντας κατά περίπτωση, εάν τα συγκεκριμένα προγράμματα ή έργα απαιτούν ειδική μορφή βοήθειας η οποία υπάρχει ειδικά στις χώρες αυτές. 3. 4. Η Κοινότητα δεν χρηματοδοτεί φόρους, δασμούς και την αγορά ακινήτων. Σε περίπτωση συγχρηματοδότησης, η Επιτροπή μπορεί να επιτρέπει τη συμμετοχή επιχειρήσεων από ενδιαφερόμενες τρίτες χώρες σε προσκλήσεις υποβολής προσφορών και συμβάσεις, κρίνοντας κατά περίπτωση. Η Επιτροπή αναφέρει σχετικά στην έκθεση που προβλέπεται στο άρθρο 9. 56 Αρθρο 8 1. Βάσει πληροφοριών που παρέχουν τα κράτη μέλη, η Επιτροπή, μαζί με τα κράτη μέλη, εξασφαλίζει τον πραγματικό συντονισμό των προσπαθειών βοήθειας εμπειρογνωμόνων που αναλαμβάνουν στα δικαιούχα κράτη, η Κοινότητα και τα επιμέρους κράτη μέλη. 2. Ενθαρρύνονται ο συντονισμός και η συνεργασία με τα διεθνή χρηματοπιστωτικά ιδρύματα και άλλες πηγές χρηματοδότησης. 3. Η Επιτροπή εξετάζει τους διαφόρους τρόπους με τους οποίους είναι δυνατόν να προαχθεί η συγχρηματοδότηση στην οποία συμπράττουν το πρόγραμμα SYNERGY, η διμερής συνεργασία το>ν κρατών μελών, τα προγράμματα άλλων διεθνών οργανισμών και άλλα κοινοτικά προγράμματα. Ειδικότερα, η Επιτροπή συμβάλλει στην ενίσχυση του συντονισμού και στη συμπληρωματικότητα μεταξύ των συνεισφορών του SYNERGY και των άλλων κοινοτικών μέσων διεθνούς συνεργασίας στον ενεργειακό τομέα, ώστε να αποφεύγεται η αλληλοκάλυψη. Επίσης, η Επιτροπή μεριμνά ώστε να αποφεύγεται η αλληλοκάλυψη μεταξύ του προγράμματος SYNERGY και άλλων τυχόν προγραμμάτων ή δράσεων άλλων διεθνών οργανισμών στον ενεργειακό τομέα. Αρθρο 9' 1. Η Επιτροπή υποβάλλει έκθεση, μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2000, σχετικά με την εφαρμογή του προγράμματος κατά τα δύο παρελθόντα οικονομικά έτη βάσει της εξωτερικής αξιολόγησης από ανεξάρτητους εμπειρογνώμονες. 2. Η Επιτροπή υποβάλλει έκθεση, μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2002, σχετικά με την εφαρμογή του προγράμματος και τις επιπτώσεις του στις τρίτες χώρες και στα κράτη μέλη, συνοδευόμενη από την εξωτερική αξιολόγηση από ανεξάρτητους εμπειρογνώμονες στην οποία βασίζεται. 3. Η Επιτροπή υποβάλλει ετησίως έκθεση σχετικά με την εφαρμογή των εξωτερικών δράσεων στον ενεργειακό τομέα στο πλαίσιο των διάφορων κοινοτικών μέσων. 4. Οι ανωτέρω εκθέσεις απευθύνονται στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο. 57 Αρθρο 10 Ο παρών κανονισμός καταργεί και αντικαθιστά τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ /. του Συμβουλίου. Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ο>ς προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος. Έγινε στις Βρυξέλλες, στις Για το Συμβούλιο Ο Πρόεδρος 58 Παράρτημα ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΡΛΣΙΙΣ Η εφαρμογή του προγράμματος SYNERGY και η κατάρτιση του προγράμματος δράσης εκτελούνται λαμβάνοντας υπόψη τους ακόλουθους προσανατολισμούς. To SYNERGY έχει ως αποστολή να βοηθήσει στην επίτευξη των κοινοτικών ενεργειακών στόχων όπως αναφέρονται στο ψήφισμα του Συμβουλίου σχετικά με τη Λευκή Βίβλο «Μια ενεργειακή πολιτική για την Ευρωπαϊκή Ένωση», δηλαδή: συνολική ανταγωνιστικότητα, ασφάλεια εφοδιασμού, προστασία του περιβάλλοντος. Κάθε ένας από τους στόχους αυτούς παρουσιάζει σημαντική εξωτερική διάσταση, όπως φαίνεται στο Λευκό Βιβλίο. To SYNERGY θα θέσει σε εφαρμογή δράσεις ανταποκρινόμενες στους στόχους του ενισχύοντας ταυτόχρονα τον συντονισμό των δράσεων διεθνούς συνεργασίας σε θέματα ενεργειακής πολιτικής οι οποίες πραγματοποιούνται στην Κοινότητα. Οι κατευθυντήριες γραμμές του SYNERGY έχουν στηριχθεί σ' αυτή τη βάση. Ι. ΤΟΜΕΙΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΓΙΟΥ ΑΠΤΟΝΤΑΙ ΤΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΩΝ ΣΤΟΧΩΝ ΤΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ Α) Δραστηριότητες που αφορούν τους τρεις στόχους: - συμβουλές περί ενεργειακής πολιτικής στις τρίτες χώρες· - ενθάρρυνση της ενεργειακής αποδοτικότητας των τρίτων χωρών· - ανάπτυξη των τοπικών μορφών ενέργειας και, ιδίως, των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας· - ενθάρρυνση της περιφερειακής ενεργειακής ολοκλήρωσης· - προώθηση της συνοχής κατά την υλοποίηση των κοινοτικών προγραμμάτων σε ορισμένες περιοχές (π. χ. Μαύρη Θάλασσα, Μεσόγειος, Περσικός Κόλπος). 59 Β) Συνολική ανταγωνιστικότητα: - στήριξί) της ανάπτυξης της συνεργασίας που αποβλέπει στην ενδυνάμωση της παρουσίας των ευρα)παίιον συντελεστών σε αγορές του ενεργειακού τομέα με ιδιαίτερη σημασία, ειδικότερα στην Ασία και τη Λατινική Αμερική· - συμβουλές για την οργάνωση του ενεργειακού τομέα των τρίτων χωρών· - στήριξη της ελευθέρωσης και του ανοίγματος του ενεργειακού τομέα, παρέχοντας βοήθεια στις τρίτες χώρες για τη χάραξη ενεργειακής πολιτικής, υπό τις νέες αυτές συνθήκες, ιδίως σε συμφωνία με τη συνθήκη για το χάρτη ενέργειας- - προώθτιση της ανάπτυξης των επενδύσεων των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων στον ενεργειακό τομέα των τρίτων χωρών. Γ) Ασφάλεια εφοδιασμού: - διάλογος με χώρες παραγωγής και εξαγωγής ενέργειας: Αραβοπερσικό Κόλπο, Ρωσία, παραγωγούς χώρες της Αμερικής, Ασίας και Αφρικής· - προώθηση του διαλόγου μεταξύ Ευρωπαϊκής Κοινότητας και χωρών που έχουν προσυπογράψει τη συνθήκη για το χάρτη ενέργειας, ειδικότερα δε με τις χώρες διαμετακόμισης της ενέργειας και τις χώρες διαμετακόμισης και παραγωγής, βοηθώντας τις χώρες αυτές να εφαρμόζουν τις διατάξεις της συνθήκης για το χάρτη ενέργειας· - συμμετοχή και στήριξη των εργασιών των διεθνών φορέων του τομέα αυτού: διασκέψεων υπουργών και παραγωγών/καταναλωτών, Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας· - στήριξη της δημιουργίας ευνοϊκού περιβάλλοντος για τις επενδύσεις σε τρίτες χώρες στον τομέα της παραγωγής και διαμετακόμισης της ενέργειας - σε συμφωνία με το διεθνές δίκαιο και ιδίως τη συνθήκη για το χάρτη ενέργειας και τις υποχρεώσεις που έχουν συμφωνηθεί στο πλαίσιο του ΠΟΕ· Δ) Περιβάλλον 60 - εκπαίδευση των αρμοδίων για τη λήψη αποφάσεων και του λοιπού προσωπικού της ενεργειακής βιομηχανίας των τρίτων χωρών σε θέματα σεβασμού του περιβάλλοντος· - διάδοση της πείρας και των πληροφοριών που διαθέτει η Κοινότητα σε ενεργειακά και περιβαλλοντικά θέματα· - ενθάρρυνση της «καθαρής» τεχνολογίας, ιδίως όσον αφορά την καύση του άνθρακα σε μεγάλες χώρες κατανάλωσης, όπως η Κίνα, λαμβάνοντας υπόψη τις συνέπειες για την ενεργειακή πολιτική· - ενίσχυση και στήριξη των προσπαθειών συνυπολογισμού των περιβαλλοντικών πτυχ(ύν στην ενεργειακή πολιτική και τον ενεργειακό σχεδιασμό τρίτο>ν χωρών· - ενθάρρυνση και βοήθεια σε τρίτες χώρες για τη διαμόρφωση και εφαρμογή εθνικο^ν ενεργειακοί πολιτικοί για τον ενεργειακό εφοδιασμό και τη χρήση ενέργειας που να συμφωνούν με τις ιδιαίτερες περιβαλλοντικές συνθήκες. II. ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΕΣ ΠΡΟΤΕΡΑ ΙΟΊ'HT ΕΣ ΚΑΙ ΣΥΝΟΧΗ ΜΕ ΤΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ Α) Ρόλος και προτεραιότητες Στις διεθνείς σχέσεις που αφορούν τον τομέα της ενέργειας το SYNERGY : - θα προωθήσει την ενεργειακή συνεργασία στις σχέσεις με τις τρίτες χώρες· - οι ενεργειακοί στόχοι του θα λαμβάνονται υπόψη στις δραστηριότητες εξωτερικής συνεργασίας άλλων κοινοτικών προγραμμάτων· - θα διευκολύνει επίσης τη δημιουργία και προετοιμασία ενεργειακών έργων που χρηματοδοτούνται από άλλα κοινοτικά μέσα συνεργασίας. Β) Γεωγραφικές περιοχές προτεραιότητας To SYNERGY επικεντρώνει το ενδιαφέρον του στις γεωγραφικές προτεραιότητες των εξωτερικών σχέσεων της Κοινότητας και θα συμβάλει στην επίτευξη ορισμένων προτεραιοτήτων των σχέσεων αυτών. 61 Οι περιοχές που καλύπτονται από το SYNERGY είναι οι ακόλουθες: - Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη - Νέα Ανεξάρτητα Κράτη (ΝΑΚ)· - Χώρες της Μεσογείου· - Λατινική Αμερική: θα δοθεί έμφαση στη Mercosur, τη Χιλή, το Μεξικό και τη Βενεζουέλα· - Ασία: Κίνα, Ινδία και Χώρες ASEAN- - Αφρική. 62 ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΘΕΣΗ Β4-1041 1. ΤΙΤΛΟΣ ΔΡΑΣΗΣ Προώθηση της διεθνούς συνεργασίας στον τομέα της ενέργειας - Πρόγραμμα SYNERGY 2. ΚΟΝΔΥΛΙ ΤΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ Β4-1041 3. ΝΟΜΙΚΗ ΒΑΣΗ Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 701/97 του Συμβουλίου της 14ης Απριλίου 1997 για τη θέσπιση προγράμματος για την προώθηση της διεθνούς συνεργασίας στον ενεργειακό τομέα - Πρόγραμμα SYNERGY (ΕΕ αριθ. Ε 104 της 22. 4. 1997 σελ. 1). Πρόταση κανονισμού (ΕΚ) του Συμβουλίου για την παράταση της εφαρμογής του προγράμματος για την προώθηση της διεθνούς συνεργασίας στον ενεργειακό τομέα (πρόγραμμα SYNERGY) το οποίο θεσπίστηκε με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 701/90 του Συμβουλίου της 14ης Απριλίου 1997. Πρόταση απόφασης πολυετούς του Συμβουλίου περί προγράμματος πλαισίου για δράσεις στον τομέα της ενέργειας (1998-2002). θέσπισης 4. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΔΡΑΣΗΣ 4. 1. Γενικός στόχος: Η ανάγκη εφαρμ,ογής ενός προγράμματος διεθνούς συνεργασίας σε ευρωπαϊκό επίπεδο, το οποίο να συμπληρώσει τις εσωτερικές πολιτικές σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ενισχύεται από την εξέλιξη του παγκόσμιου ενεργειακού ζητήματος τα επόμενα έτη : - αύξηση της ενεργειακής εξάρτησης της Ευρώπης, - πολύ έντονη αύξηση της ενεργειακής ζήτησης στις αναπτυσσόμενες χώρες, 63 - αυξανόμενες συνέπειες των περιβαλλοντικών προβλημάτων και ειδικότερα λόγω των εκπομπών αερίων «θερμοκηπίου», σε ότι αφορά τις ενεργειακές επιλογές. Προώθηση δράσεων συνεργασίας στον τομέα του σχεδιασμού και της εφαρμογής της ενεργειακής πολιτικής των τρίτων χωρών οι οποίες θα διευκολύνουν την επίτευξη των στόχων της ενεργειακής στρατηγικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης, δηλαδή: - παγκόσμια ανταγωνιστικότητα, - ασφάλεια του ευρωπαϊκού ενεργειακού εφοδιασμού, - σεβασμός του περιβάλλοντος. Η δράση αυτή πρέπει να συμβάλει στην επίτευξη των ανωτέρω στόχων με τη δρομολόγηση έργων που αποσκοπούν ιδίως: - στη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης στις τρίτες χώρες, - στην προώθηση της χρήσης τεχνολογιών που σέβονται το περιβάλλον, - στην καλύτερη αξιοποίηση των τοπικών πόρων και ιδίως των ανανεώσιμων ενεργειών, - στη στήριξη της περιφερειακής ενεργειακής ολοκλήρωσης των τρίτων χωρών και στο άνοιγμα του τομέα αυτού, - στην ενθάρρυνση του διαλόγου σε θέματα ενεργειακής πολιτικής και των επαφών μεταξύ Ευρο^πης, τρίτων χωρών, και ιδίως παραγωγών χωρών, και διεθνών οργανισμοί ασχολούμενων με την ενέργεια, - στη στήριξη της διείσδυσης των ευρωπαϊκών ενεργειακών επιχειρήσεων στις τρίτες χώρες, - στην ενίσχυση των δεσμών μεταξύ τα)ν εμπειρογνωμόνων και των υπευθύνων λήψης αποφάσεων του ενεργειακού τομέα εντός της Κοινότητας και μεταξύ της Κοινότητας και των τρίτων χωρών. Η δράση στηρίζει επίσης την πολιτική εξωτερικών σχέσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, συμβάλλει στη δημιουργία του πλαισίου εκείνου που απαιτείται για τον προσανατολισμό και την εκπόνηση ενεργειακών έργων και για την 64 προετοιμασία της προσχώρησης το)ν χωρών της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης. Η εκπόνηση του ετήσιου προγράμματος σε συνεργασία με τις άλλες υπηρεσίες της Επιτροπής και τους εκπροσώπους των κρατών μελών θα δώσει την ευκαιρία να επικεντρωθεί η δράση του Synergy στα θέματα προτεραιότητας, συνεκτιμώντας επίσης το παράρτημα του κανονισμού που προτάθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. 4. 2. Περίοδος που καλύπτει η δράση 5 έτη, από 1ης Ιανουαρίου 1998 μέχρι 31 Δεκεμβρίου 2002. 5. ΚΑΤΑΤΑΞΗ ΤΗΣ ΑΛΙΙΑΝΗΣ Μη υποχρεωτικές όαπάνες/Λιαφοροποιημένες πιστώσεις 6. ΤΥΠΟΣ ΑΛΙΙΛΝΗΣ/ΕΣΟΛΩΝ ΔΑΠΑΝΕΣ Χρηματοδότηση μελετών, παροχή τεχνικής βοήθειας και συμβουλών, ενδεχομένως από εμπειρογνώμονες, δράσεις επιμόρφωσης, προώθησης, διάδοσης των πληροφοριών, διοργάνωση συνεδρίων, σεμιναρίων, εργαστηρίων, τεχνικών και μορφωτικών επισκέψεων, στήριξη των ιδρυμάτων συνεργασίας ή ενεργειακής πολιτικής και άλλες δράσεις ενίσχυσης της ενεργειακής πολιτικής. Δαπάνες προώθησης του προγράμματος, διάδοσης των αποτελεσμάτων του, αξιολόγησης τους από εξωτερικούς εμπειρογνώμονες και δαπάνες λειτουργίας των οργανισμών στήριξης της συνεργασίας σε θέματα ενέργειας. Η κοινοτική συμμετοχή δεν θα υπερβαίνει κανονικά το 50% του συνολικού κόστους ενός έργου και θα μπορεί να πραγματοποιείται σε βάση συγχρηματοδότησης από τρίτες χώρες, τα κράτη μέλη και τους διεθνείς οργανισμούς. Ωστόσο, σε ορισμένες περιπτώσεις, η κοινοτική συνεισφορά μπορεί να φθάσει μέχρι και το 100%: χρηματοδότηση εμπειρογνωμόνων αποσπασμένων στις αρχές των τρίτων χωρών σε πλήρη απασχόληση, δράσεις αποκλειστικού ενδιαφέροντος των κοινοτήτων (προκαταρκτικές 65 μελέτες, διερευνητικές αποστολές, ευρωπαϊκά κέντρα ενέργειας, αξιολόγηση δράσεο>ν. ). ΕΣΟΛΑ Τα ενδεχόμενα έσοδα που προέρχονται από επιστροφές εκ μέρους των κρατών που συμμετέχουν στον ευρωπαϊκό χάρτη ενέργειας δίνουν δικαίωμα επαναχρησιμοποίησης σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 27 παράγραφος 2 σημείο β) του δημοσιονομικού κανονισμού, της 21ης Δεκεμβρίου 1977, ο οποίος εφαρμόζεται στο γενικό προϋπολογισμό των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων (ΕΕ αριθ. L 356 της 31. 12. 1977 σελ. 1) όπως τροποποιήθηκε τελευταία από τον κανονισμό (ΕΚ, Ευρατόμ, ΕΚΑΧ) αριθ. 2335/95 (ΕΕ αριθ. Ε 240 της 7. 10. 1995, σελ. 12). 7. ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ 7. 1 Μέθοδος υπολογισμού του συνολικού κόστους της δράσης (σχέση μεταξύ επιμέρους και συνολικών δαπανών). οριζόντιες δράσεις αποστολές σύντομης διάρκειας ευρωπαίων εμπειρογνωμόνων ή εμπειρογνωμόνων τρίτων χωρών : έξοδα μεταφοράς, αμοιβές και ημερήσιες αποζημιώσεις: 240 αποστολές προς 10. 000 ECU ενδιάμεση αξιολόγηση και τελική αξιολόγηση του προγράμματος με μέσο κόστος 150. 000 ECU = 300. 000 ECU • ενεργειακές αναλύσεις μελέτες με μέσο κόστος 100. 000 ECU x 64. συνεργασία για την κατάρτιση της ενεργειακής πολιτικής των τοίτων χωρών. αποστολές εμπειρογνωμόνων μεγάλης διάρκειας (6 μηνών) με μέσο κόστος 100. 000 ECU x 63 • χρηματοδοτική ενίσνυση των ενεργειακών οργανισμών αποστολές εμπειρογνα>μόνων μεγάλης διάρκειας (1 έτους) με μέσο κόστος 200. 000 ECU x 30 66 τεχνικές και μορφωτικές επισκέψεις στην Ευρώπη για 25 υπηκόους των τρίτων χωρών ανά επίσκεψη με μέσο κόστος 20. 000 ECU x 150 επισκέψεις. στύοι£η της βιομηγανικής συνεργασίας σεμινάρια με μέσο κόστος ΚΧ). (ΧΧ) ECU χ 10 επισκέψεις ευρωπαϊκών αντιπροσωπειών σε τρίτες χώρες με μέσο κόστος 74. 000 ECU xlO. σεμινάρια, συνέδρια και ενημερωτικά εργαστήρια σεμινάρια ή εργαστήρια με μέσο κόστος 100. 000 ECU x 20 συνέδρια χ 200. 000 ECU χ 15. δράσεις ενημέραχτης και κατάρτισης (επιχορηγήσεις και υποτροφίες) 7. 2. Κατανομή ανά στοιχείο της δράσης (σε εκατομμύρια ECU) Ανάλυση δαπανών 1998 1999 2000 2001 2002 ΣΥΝΟΛΟ Οριζόντιες δράσεις Ενεργειακές αναλύσεις 0. 5 1. 2 0. 5 0. 58 0. 5 0. 62 1. 3 1,3 1,3 1. 3 2. 7 6. 4 Συνεργασία για την εκπόνηση ενεργειακής πολιτικής τα>ν τρίτων χωρών 1. 2 1. 2 1. 3 1. 3 1. 3 6. 3 Ενίσχυση της βιομηχανικής 0,3 0. 34 0. 3 0. 4 0. 4 1. 74 συνεργασίας Χρηματοδοτική ενίσχυση των ενεργειακών οργανισμών Σεμινάρια, συνέδρια και ενημερωτικά εργαστήρια Δράσεις ενημέρωσης και επιμόρφωσης 1,8 1. 8 1. 8 1. 8 1. 8 1. 12 1. 15 5. 27 67 ΣΥΝΟΛΟ = 7 7. 14 7. 28 7. 42 7. 57 36. 4 Σχόλια: Η αύξηση των δημοσιονομικών πόρων από το 2000 θα αφιερωθεί σε τρεις τύπους δράσεων: στήριξη της βιομηχανικής συνεργασίας η οποία αποβλέπει στο να ευνοηθεί η διείσδυση των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων του τομέα στις αγορές των τρίτων χωρών συνεργασία για την κατάρτιση της ενεργειακής πολιτικής η οποία θα επιτρέψει να ληφθούν υπόψη από τις τρίτες χώρες οι στόχοι της Κοινότητας σε ενεργειακά θέματα αύξηση των δαπανών αξιολόγησης και παρακολούθησης των ανειλημμένων δράσεων. Αυτή η αύξηση εμφανίζεται υπό τον τίτλο «οριζόντιες δράσεις». 7. 3. Λειτουργικά έξοδα για μελέτες, εμπειρογνώμονες κ. λπ. που περιλαμβάνονται στο τμήμα Β του προϋπολογισμού Πιστώσεις αναλήψεων υποχρεώσεων σε εκατομμύρια ECU (τρέχουσες τιμές) 1998 1999 2000 2001 2002 Σύνολο Ενημέρωση και δημοσιεύσεις 0. 2 0. 2 0. 2 0. 2 0. 2 1 7. 4. Χρονοδιάγραμμα πιστώσεων αναλήψεων υποχρεώσεων/ πιστώσεων πληρωμών Το ποσό θα καθορίζεται ετησίως από την επί του προϋπολογισμού αρχή. Ο ενδεικτικός προϋπολογισμός ανέρχεται σε αναλήψεις υποχρεώσεων και πληρωμές σε (σε εκατομμύρια ECU) 68 1998 1999 2000 2001 2002 Σύνολο 7 7. 14 7. 28 7. 42 7. 57 36. 4 6 1 6 1. 14 6 1. 28 6 7 7. 14 7. 28 7. 92 1. 07 6 1. 42 6. 5 1. 42 Αναλήψεις υποχρεώσεων Πιστώσεις πληρωμών 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 Σύνολο 7 7. 14 7. 28 7. 42 7. 57 36. 4 Η χρηματοδοτική ενίσχυση των ασχολούμενων με θέματα ενέργειας οργανισμών των τρίτων χωρών πρέπει να μειώνεται σταδιακά, στο βαθμό που αυτοί οι οργανισμοί καθίστανται αυτάρκεις. 8. ΠΡΟΒΛΕΠΟΜΕΝΑ ΜΕΤΡΑ ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΑΠΑΤΗΣ (ΚΑΙ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥΣ) Οι εργασίες πληρώνονται αφού εγκριθούν βάσει ποσοστού παρέμβασης το οποίο υπολογίζεται πριν από την ανάθεση της σύμβασης, και λαμβάνοντας υπόψη την τελική οικονομική έκθεση της δράσης. Μπορεί να ζητηθούν δικαιολογητικά έγγραφα για ταξίδια και έξοδα διαβίωσης. Μπορούν να πραγματοποιηθούν έλεγχοι βάσει δικαιολογητικών και επιτόπιοι έλεγχοι. 9. ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΚΟΣΤΟΥΣ - ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ 9. 1. Ειδικοί στόχοι Μπορούμε να διακρίνουμε 69 • ειδικούς στόχους στην επίτευξη των οποίων συμβάλλει το SYNERGY χωρίς όμως να του ανήκουν τα αποτελέσματα· • στόχους που απορρέουν απευθείας από τις δράσεις του SYNERGY. 9. 1. 1 Στόχοι του προγράμματος • Περιορισμός της προβλεπόμενης αύξησης εκπομπών αερίων «θερμοκηπίου» παγκοσμίως, με δράσεις που ευνοούν την ενεργειακή απόδοση, τις νέες τεχνολογίες, τις ανανεώσιμες ενέργειες και τον προγραμματισμό· • Αύξηση του ποσού των επενδύσεων και των εξαγωγών των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων στον ενεργειακό κλάδο των τρίτων χωρών· • Αποτελεσματική διασύνδεση των ενεργειακών δικτύων των τρίτων χωρών και των τρίτων χωρών με την Ευρώπη· • Προπαρασκευαστικές εργασίες για την προσχώρηση των συνδεδεμένων χωρών, διευκολύνοντας την προσέγγιση των ενεργειακών τους πολιτικών με αυτήν της ΕΕ· • Διατήρηση ή αύξηση των εξαγωγικών δυνατοτήτων ενέργειας των τρίτων χωρίον προς την Ευρώπη, παρά την αύξηση της εσωτερικής ζήτησης των χωρών αυτών. 9. 1. 2 Ίδιοι στόχοι των δράσεων Για σεμινάρια, συνέδρια και ενημερωτικά εργαστήρια και για τη χρηματοδοτική ενίσχυση οργανισμών συνεργασίας: • Εντατικότερες επαφές μεταξύ ευρωπαίων στελεχών και στελεχών τρίτων χωρών του δημοσίου ή του ιδιωτικού τομέα· • Ενίσχυση των επαφών μεταξύ αρμοδίων των τρίτων χωρών· • Συμβολή στην πραγματοποίηση άλλων δράσεων συνεργασίας μεταξύ Κοινότητας και τρίτων χωρών· 70 • Διάδοση των πληροφοριών σχετικά με την ενεργειακή κατάσταση στην Ευρώπη. Για τη συνεργασία σε ότι αφορά την εκπόνηση ενεργειακής πολιτικής των τρίτων χωρών και για ενεργειακές αναλύσεις: • Εξασφάλιση μιας ευρωπαϊκής συμβολής στην εκπόνηση έργων και κανονιστικών διατάξεων σχετικών με την ενέργεια στις τρίτες χώρες. Για τις επιμορφωτικές και ενημερωτικές δράσεις • Κατάρτιση επαγγελματιών των τρίτων χωρών καθιστώντας τους ενήμερους σχετικά με τις ευρωπαϊκές θέσεις. Πληθυσμός τον οποίο αφορά η δράση Κράτη, δημόσιες υπηρεσίες του τομέα της ενέργειας, επιχειρήσεις και άτομα τρίτων χωρών και της Ευρωπαϊκής Κοινότητας. 9. 2. Αιτιολόγηση της δράσης Η δράση σε επίπεδο Κοινότητας αιτιολογείται από τα παρακάτω στοιχεία: • η Κοινότητα μπορεί μόνον αυτή να εξασφαλίσει τη στήριξη των ευρωπαϊκών συμφερόντων και επιχειρήσεων χωρίς να ευνοεί τα συμφέροντα και τις επιχειρήσεις ενός κράτους μέλους· • η Κοινότητα ως έχει αποτελεί τον συνομιλητή των τρίτων χωρών σε πλαίσια όπως αυτά της G-24 ή των συμφωνιών που έχουν συναφθεί με ορισμένες τρίτες χώρες, που εγγράφουν ρητά τον κλάδο της ενέργειας στο φάσμα δραστηριοτήτων τους· • μια δράση σε επίπεδο Κοινότητας επιτρέπει την περάτωση των δράσεων που έχουν αναληφθεί σε επίπεδο κρατών μελών καθώς και την ενίσχυση των επιπτώσεων τους· • η Ευρωπαϊκή Κοινότητα μπορεί καλύτερα να στηρίξει τα συμφέροντα του συνόλου των κρατών μελών· 71 • μια δράση σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Κοινότητας επιτρέπει τη χρησιμοποίηση της τεχνογνωσίας που είναι διάσπαρτη σε πολλά κράτη μέλη. Σε σχέση με τα άλλα κοινοτικά προγράμματα διεθνούς συνεργασίας, το SYNERGY επιτρέπει να ληφθούν υπόψη τα κοινοτικά συμφέροντα σε ενεργειακά θέματα και αποβλέπει σπ| βελτίωση του συντονισμού μεταξύ των προγραμμάτων που καλύπτουν διάφορες περιοχές του κόσμου. 9. 3. Παρακολούθηση και αξιολόγηση της δράσης Επιβάλλεται αρχικά να διευκρινισθεί ότι οι υπάλληλοι που διαχειρίζονται κάθε γεωγραφική περιοχή διαχειρίζονται, παρακολουθούν και αξιολογούν ήδη στο επίπεδο τους κάθε έργο με το οποίο έχουν επιφορτιστεί. Επιλεγμένοι δείκτες επιδόσεων. Στο μέτρο που το SYNERGY είναι ένα πρόγραμμα συνεργασίας για την εκπόνηση ενεργειακών πολιτικίόν, είναι δύσκολο να καθορισθούν ποσοτικοί δείκτες για τα αποτελέσματα των δράσεων. Εξάλλου, τα αποτελέσματα των δράσεων που έχουν αναληφθεί σε ότι αφορά την ενεργειακή πολιτική δεν γίνονται αισθητά παρά μόνο μεσοπρόθεσμα ή μακροπρόθεσμα, επί του επιπέδου της παραγωγής ή της κατανάλωσης. Είναι δυνατόν ωστόσο να χρησιμοποιηθούν δείκτες που συμβιβάζονται με τους δύο τύπους στόχων, όπως αναφέρονται στο σημείο 9. 1. Για τους γενικούς στόχους: • σύγκριση του επιπέδου των εκπομπών αερίων «θερμοκηπίου» σε σχέση με τις προβλέψεις· • εξέλιξη του δείκτη ενεργειακής απόδοσης ανά χώρα· 72 • αύξηση της τοπικής παραγωγής, ειδικότερα του μεριδίου των ανανεώσιμων ενεργειών· • εξέλιξη των ευρωπαϊκών επενδύσεων και των ευρωπαϊκών εξαγωγίόν στον τομέα της ενέργειας· • εξέλιξη των εξαγωγών ενέργειας των τρίτων χωρών σε σχέση με την εξέλιξη της εσωτερικής τους ζήτησης· • επενδύσεις διασυνδέσεων που πραγματοποιούνται μεταξύ τρίτων χωρών και μεταξύ Ευρώπης και τρίτων χωρών· Για τους ίδιους στόχους των δράσεων: • αριθμός ατόμων που συναντώνται κατά τη διάρκεια συνεδρίων ή συσκέψεων που οργανίύνονται από το SYNERGY. Ενδεχομένως, αριθμός εμπορικών επαφών και εφαρμογών που ακολούθησαν τις συναντήσεις αυτές· • αριθμός χωρών που επωφελήθηκαν από την ευρωπαϊκή εμπειρία για την εκπόνηση της ενεργειακής τους πολιτικής· • αριθμός καταρτισθέντων επαγγελματιών· • αριθμός ατόμων που ενημερώθηκαν σχετικά με τα έργα· • δράσεις συνεργασίας που προέκυψαν από έργο το οποίο εκτελέστηκε στα πλαίσια του SYNERGY. Αιατυπίόσεις και περιοδικότητα της αξιολόγησης Η πρόταση απόφασης του Συμβουλίου προβλέπει δύο εκθέσεις που στηρίζονται σε αξιολόγτιση εκτελουμενη από ανεξάρτητους εμπειρογνώμονες. Η πρώτη θα συνταχθεί μετά από δύο περιόδους άσκησης δραστηριότητας και θα επικεντρώνεται στην εφαρμογή του προγράμματος. 73 II δεύτερη θα συνταχθεί όταν ολοκληρωθεί το πρόγραμμα και θα εξετάσει επίσης τις επιπτώσεις του προγράμματος στις σχετικές χώρες. Εξάλλου, τα χρηματοδοτηθέντα έργα ενδεχομένως αποτελέσουν αντικείμενο λογιστικού ελέγχου από ανεξάρτητους εμπειρογνώμονες. 9. 4 Στοιχεία αξιολόγησης της σχέσης κόστους-αποτελεσματικότητας Για να συγκριθεί ο αριθμός αυτός προς άλλους αντιστοίχους άλλων προγραμμάτων πρέπει να ληφθεί υπόψη το γεγονός ότι η διαχείριση και η παρακολούθηση των έργων πραγματοποιούνται απ' ευθείας από τους υπαλλήλους της Μονάδας και δεν ανατίθενται σε κάποιον εξωτερικό φορέα. Τέλος, το SYNERGY χαρακτηρίζεται από δράσεις κοινοτικής πρωτοβουλίας και δράσεις (όπως το ευρω-μεσογειακό φόρουμ, π. χ. ) που προσφέρουν στοιχεία αξιοποιήσιμα και σε άλλα προγράμματα. 'Γα έργα αυτά συνεπάγονται ισχυρότερη συμμετοχή των υπαλλήλων όσον αφορά τον προσδιορισμό τους και τις σχετικές διαπραγματεύσεις. 10. ΛΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΔΑΠΑΝΕΣ Η πραγματική κινητοποίηση των απαραίτητων διοικητικών πόρων θα δρομολογηθεί με την ετήσια απόφαση της Επιτροπής για τη διάθεση πόρων, λαμβανομένων υπόψη ιδίως των διαθεσίμων και των προσθέτων κονδυλίων που θα χορηγηθούν από τη δημοσιονομική αρχή. 10. 1 Επιπτώσεις στον αριθμό θέσεων απασχόλησης Προσωπικό απαραίτητο για τη διαχείριση της Είδος θέσης δράσης Πηγή Διάρκεια μόνιμο έκτακτο με τη με προσφυγ ποοσωπικό ποοσωπικό χρησιμοποίηση σε πόρων της ΓΔ ή πρόσθετους της πόρους ενδιαφερόμενης υπηρεσίας 74 Μόνιμοι ή προσωρινοί υπάλληλοι Α Β C Αλλοι πόροι 2. 5 1 0. 5 3 1 2 1 Αποσπ. ΕΟν. Εμπ. Ι Αποσπ. ΕΟν. Εμπ. Σύνολο 5. 5 1. 5 7 10. 2 Συνολική οικονομική επίπτωση των ανθρώπινων πόρων Το ετήσιο κόστος διοικητικών δαπανών του προγράμματος μπορεί επομένως να υπολογιστεί ως: 7χ 103. (Χ)0 ECU= 721. 000 ECU 10. 3 Άλλες δαπάνες λειτουργίας λόγω της δράσεως Κονδύλι του Ι προϋπολογισμού Λ , , (αριθ. και ονομασία) Ποσά Τρόπος υπολογισμού * ^ Α-130 Έξοδα αποστολής, 120. 000 Εκτίμηση βασιζόμενη στην μετακίνησης και άλλες συμπληρωματικές δαπάνες Α-2510 Ειδική συνεδρίαση με θέμα «Διεθνής συνεργασία» στο πλαίσιο της επιτροπής του προγράμματος-πλαισίου ΣΥΝΟΛΟ εκτέλεση κατά τους πρώτους εννέα μήνες του οικονομικού έτους 1997 Λ υο σ υ ν ε ο9ιάσεις ετησίως με δύο εκπροσώπους ανά κράτος μέλος βάσει μέσου κόστους 770 ECU. Αυτές οι συνεδριάσεις θα πρέπει να είναι κοινές με αυτές των άλλων ειδικών προγραμμάτων 46° 00 166. ^00 Οι αναφερόμενες πιστώσεις χρηματοδοτούνται με βάση τις τρέχουσες χορηγήσεις των υπηρεσιών που διαχειρίζονται το πρόγραμμα. 75 ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ IV ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΠΟΦΑΣΗΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ σχετικά με ένα ΠΟΛΥΕΤΕΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΙΤΑ ΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΩΝ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΩΝ ΠΗΓΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ (1998-2002) ft ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΠΟΦΑΣΗΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΕΝΑ ΠΟΛΥΕΤΕΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΩΝ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΩΝ ΠΗΓΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ - ALTENER II ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ, Έχοντας υπόψη: τη Συνθήκη ίδρυσης της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 130Ρ παράγραφος 1, την πρόταση της Επιτροπής1, τη γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής^, τη γνώμη της Επιτροπής Περιφερειών3, αποφασίζοντας σύμφωνα με τη διαδικασία που προβλέπει το άρθρο 189Γ της Συνθήκης^, σε συνεργασία με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, Εκτιμώντας: ότι το άρθρο 130Π της Συνθήκης προβλέπει ότι ένας από τους στόχους της κοινοτικής δράσης είναι η συνετή και ορθολογική χρτισιμοποίηση των φυσικών πόρων· ότι το άρθρο 129 της Συνθήκης προβλέπει ότι οι απαιτήσεις στον τομέα της προστασίας της υγείας αποτελούν συνιστώσα των υπολοίπων πολιτικών της Κοινότητας και ότι το παρόν πρόγραμμα συμβάλλει στην προστασία της υγείας· ότι, στα πλαίσια της συνεδρίασης του Συμβουλίου της 29ης Οκτωβρίου 1990, καθορίσθηκε ως στόχος η σταθεροποίηση, έως το έτος 2000, των συνολικών εκπομπών C02 σε όλη την Κοινότητα στα επίπεδα του 1990, και ότι κατά τις συνεδριάσεις του του Μαρτίου και Ιουνίου 1997, το Συμβούλιο υιοθέτησε ως διαπραγματευτική θέση ενόψη της συνάντησης του Κυότο στα πλαίσια της Συνδιάσκεψης γιά τις Κλιματικές μεταβολές, μείωση των αερίων που προκαλούν ι 2 3 4 77 φαινόμενο θερμοκηπίου κατά 7,5% για το έτος 2005 και 15% για το έτος 2010 σε σχέση με το επίπεδο εκπομπών του 1990* ότι προκειμένου να επιτευχθούν σημαντικές μειώσεις των εκπομπών CO2 στην Κοινότητα απαιτείται η καταβολή πρόσθετης προσπάθειας ιδίως επειδή εκτιμάται πως οι εκπομπές C02 από την κατανάλωση ενέργειας στην Κοινότητα είναι πιθανό να αυξηθούν κατά 5-8% από το 1995 έως το 2000, με την προϋπόθεση ότι θα υπάρξει φυσιολογική οικονομική ανάπτυξη· ότι είναι συνεπώς απαραίτητο να ληφθούν πρόσθετα μέτρα· ότι με την απόφαση 93/398/Ε0Κ του Συμβουλίου5 της 24ης Ιουνίου 1993 θεσπίσθηκε μηχανισμός για την παρακολούθηση των εκπομπών CO2 και των λοιπών αερίων που συντελούν στο φαινόμενο του θερμοκηπίου· ότι, στη συνεδρίαση του στις 25 και 26 Ιουνίου 1996, το Συμβούλιο επεσήμανε ότι στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων για ένα πρωτόκολλο σύμφωνα με την εντολή του Βερολίνου, η Δεύτερη Έκθεση Αξιολόγησης της Διακυβερνητικής Ομάδας για την Αλλαγή του Κλίματος (SAR IPCC) κατέληξε ότι σύμφωνα με τα διάφορα στοιχεία η επιρροή του ανθροοπου στην αλλαγή του κλίματος του πλανήτη είναι αισθητή, επέστησε την προσοχή στην άμεση ανάγκη λήψης μέτρων σε όσο το δυνατόν μεγαλύτερη κλίμακα και στην ύπαρξη σημαντικών «άνευ λύπης» ευκαιριών και κάλεσε την Επιτροπή να προσδιορίσει τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν σε κοινοτική κλίμακα· ότι, με το Πράσινο Βιβλίο της 11ης Ιανουαρίου 19956 και το Αευκό Βιβλίο της 13ης Δεκεμβρίου 19957, η Επιτροπή ανακοίνωσε στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο τις απόψεις της για τη μελλοντική ενεργειακή πολιτική της Κοινότητας και το ρόλο που πρέπει να διαδραματίσουν οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας· ότι, στο ψήφισμα του τής 4ης Ιουλίου 19968, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο καλεί την Επιτροπή να εφαρμόσει κοινοτικό σχέδιο δράσης με σκοπό την προώθηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας· ότι, με το Πράσινο Βιβλίο της 20ής Νοεμβρίου 19969 με τίτλο "Ενέργεια για το μέλλον: Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας", η Επιτροπή δρομολόγησε μια διαδικασία προς την ανάπτυξη και τη μεταγενέστερη εφαρμογή μιας κοινοτικής στρατηγικής και ενός σχεδίου δράσης για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ)· ότι το άρθρο 130Α της Συνθήκης ορίζει ότι η Κοινότητα πρέπει να αναπτύξει και να συνεχίσει τις δράσεις που οδηγούν σε ενίσχυση της οικονομικής και κοινωνικής της συνοχής και, ιδιαίτερα, να επιδίίόξει τη μείωση των διαφορών μεταξύ των 5 ΕΕ αριθ. L 167 της 9. 7. 1993, σ. 31 6 COM(94) 649 της 11. 1. 1995 7 COM(95) 682 της 13. 12. 1995 8 A4-0188/96-ΕΚ 251. 039 9 COM (96) 576 τελικό της 20. 11. 1996 78 διαφόρων περιφερειών και, συγκεκριμένα, τη μείωση της καθυστέρησης των λιγότερο ευνοημένων περιφερειών· ότι οι δράσεις αυτές καλύπτουν μεταξύ άλλων και τον ενεργειακό τομέα· ότι, με την απόφαση 93/500/ΕΟΚ της 13ης Σεπτεμβρίου 199310, το Συμβούλιο ενέκρινε κοινοτικό πρόγραμμα για την προώθηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας (ALTENER) με σκοπό να μειωθούν οι εκπομπές CO2 με την αύξηση του μεριδίου αγοράς των ανανεώσιμων πηγιύν ενέργειας και της συμβολής τους στη συνολική παραγωγή πρωτογενούς ενέργειας στην Κοινότητα· ότι το πρόγραμμα αυτό λήγει στις 31 Δεκεμβρίου 1997· ότι η Κοινότητα αναγνώρισε ότι το πρόγραμμα ALTENER αντιπροσωπεύει σημαντικό στοιχείο της κοινοτικής στρατηγικής για τη μείωση των εκπομπών C02- ότι η Επιτροπή11 υπέβαλε πρόταση απόφασης του Συμβουλίου περί θέσπισης πολυετούς προγράμματος προώθησης των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στην Κοινότητα (ALTENER II)· ότι θεσπίστηκε πολυετές πρόγραμμα πλαίσιο για δράσεις στον τομέα της Ενέργειας· ότι, με την απόφαση 1110/94/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 26ης Απριλίου 1994^ θεσπίσθηκε τέταρτο πρόγραμμα πλαίσιο δράσεων έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης και επίδειξης· ότι η πολιτική στο πεδίο των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας αποτελεί σημαντικό μέσο για τη χρησιμοποίηση και την προώθηση των νέων ενεργειακών τεχνολογιών που θα αναπτύξει το πρόγραμμα πλαίσιο· ότι το πρόγραμμα ALTENER II αποτελεί μέσο συμπληρωματικό του προαναφερόμενου προγράμματος· ότι η Επιτροπή υπέβαλε στο Συμβούλιο και στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο τις προτάσεις της σχετικά με το 5ο πρόγραμμα πλαίσιο ΕΤΑ13· ότι η αυξημένη χρήση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας θα έχει θετικό αντίκτυπο τόσο στο περιβάλλον όσο και στην ασφάλεια ενεργειακού εφοδιασμού· ότι, για να επιτευχθούν άριστα αποτελέσματα, θα ήταν καλό να αναπτυχθεί η διεθνής συνεργασία σε υψηλό βαθμό· ότι ένα ενισχυμένο πρόγραμμα ALTENER II αντιπροσωπεύει ουσιαστικό μέσο ανάπτυξης του δυναμικού των ανανεώσιμωνπηγών ενέργειας· ότι, στην εφαρμογή του προγράμματος, πρέπει να υπάρξει στενή συνεργασία με άλλες κοινοτικές δράσεις και προγράμματα που επίσης αφορούν την προώθηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας· ότι στο πρόγραμμα ALTENER II θα ήταν πολιτικά και οικονομικά σκόπιμο να συμμετάσχουν οι συνδεδεμένες χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης, 10 EEL 235 της 18. 09. 1993 1 » COM(97)87 τελικό της 12. 03. 1997 12 ΕΕ αριθ. L 126 της 18. 5. 1994 13 79 όπως σημειώνεται στα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στην Κοπεγχάγη τον Ιούνιο του 1994'4 κ<α επισημαίνει στην ανακοίνωση της επί του θέματος αυτού προς το Συμβούλιο η Επιτροπή το Μάιο του 1994^, καθώς και η Κύπρος, ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ: Αρθρο 1 1. Η Κοινότητα θέτει σε εφαρμογή πενταετές πρόγραμμα μέτρων και δράσεων, αποκαλούμενο ALTENER II (στο εξής "πρόγραμμα"), με σκοπό την προώθηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στην Κοινότητα. Στόχοι του προγράμματος είναι: (α) να δημιουργηθούν οι αναγκαίες συνθήκες για την εφαρμογή ενός κοινοτικού σχεδίου δράσης για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, και συγκεκριμένα οι αναγκαίες νομικές, κοινωνικοοικονομικές και διοικητικές συνθήκες· (β) να ενθαρρυνθούν οι ιδιωτικές και δημόσιες επενδύσεις στην παραγωγή και χρήση ενέργειας προερχόμενης από ανανεώσιμες πηγές. Αυτοί οι δύο στόχοι συμβάλλουν στην επίτευξη των γενικών κοινοτικών στόχων και προτεραιοτήτων που ακολουθούν: περιορισμός των εκπομπών CO2, αύξηση του μεριδίου των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στο ενεργειακό ισοζύγιο, μείωση της εξάρτησης από τις εισαγωγές ενέργειας, ασφάλεια ενεργειακού εφοδιασμού, οικονομική ανάπτυξη, κοινωνικοοικονομική συνοχή και περιφερειακή και τοπική ανάπτυξη. 2. Στο πλαίσιο του προγράμματος, χορηγείται κοινοτική χρηματοδοτική ενίσχυση για δράσεις που ανταποκρίνονται στους στόχους της παρούσας απόφασης. 3. Η εκτέλεση του προγράμματος ALTENER II αρχίζει την 1η Ιανουαρίου 1998 και περατώνεται την 31η Δεκεμβρίου 1992. 4. Οι ετήσιες πιστώσεις κονδυλίων για την εφαρμογή του προγράμματος εγκρίνονται από την αρχή που είναι αρμόδια για τον προϋπολογισμό εντός των ορίων των δημοσιονομικών προοπτικών. Αρθρο 2 Στο πλαίσιο του προγράμματος, χρηματοδοτούνται οι ακόλουθες δράσεις και μέτρα που σχετίζονται με τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας: (α) Μελέτες και άλλες δράσεις με σκοπό την εφαρμογή και συμπλήρωση των κοινοτικών μέτρων που έχουν ληφθεί για την ανάπτυξη του δυναμικού των ανανεώσιμων πιιγών ενέργειας. Λυτές περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, 14 15 COM 80 ανάπτυξη κλαδικίύν στρατηγικών και στρατηγικών αγοράς, ανάπτυξη τεχνικών κανονισμών και προτύπων, εισαγωγή ομαδοποιημένων αγορών και ανάλυση των νομικών, κοινωνικοοικονομικοί και διοικητικών συνθηκών των πλέον ευνοϊκών για τη διείσδυση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και εκπόνηση κατάλληλης νομοθεσίας. (β) Δράσεις πειραματικής εφαρμογής με σκοπό να δημιουργηθούν ή να επεκταθούν οι υποδομές και τα μέσα για την ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας: - στον τοπικό και περιφερειακό προγραμματισμό, - στα μέσα προγραμματισμού, σχεδιασμού και αξιολόγησης, - στα νέα δημοσιονομικά μέσα και στα μέσα της αγοράς, - στην πληροφόρηση, - στην εκπαίδευση και κατάρτιση. (γ) Μέτρα τα οποία προτείνει η Επιτροπή με σκοπό την ενθάρρυνση των ανταλλαγών πείρας και τεχνογνωσίας και, ως εκ τούτου, τη βελτίωση του συντονισμού των δραστηριοτήτων που διεξάγονται σε διεθνή, κοινοτική, εθνική, περιφερειακή και τοπική κλίμακα· δημιουργία ενός συγκεντρωτικού συστήματος συλλογής και διάδοσης στοιχείων σχετικών με τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. (δ) Μέτρα προτεινόμενα από φορείς άλλους πλην της Επιτροπής, με σκοπό την ενθάρρυνση των ανταλλαγών πείρας και τεχνογνωσίας. (ε) Στοχοθετημένες δράσεις που έχουν στόχο να διευκολυνθεί η διείσδυση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και να ενθαρρυνθούν οι επενδύσεις, μέσω της παροχής βοήθειας κατά την προετοιμασία, την υποβολή και την εφαρμογή έργων. Σκοπός των στοχοθετημένων αυτών δράσεων είναι να διευκολυνθούν και να επισπευσθούν οι επενδύσεις σε νέες μονάδες παραγωγής ισχύος από ανανεώσιμες πηγές, με την παροχή χρηματοδοτικής στήριξης έτσι ώστε να μειωθεί το έμμεσο κόστος και το κόστος παροχής υπηρεσιών των έργων και ώστε να υπερβληθούν τα σημερινά εμπόδια μη τεχνικής φύσεως. Στα πλαίσια των εν λόγω δράσεων, παρέχεται χρηματοδοτική στήριξη για την πρόσβαση στη βοήθεια και την εμπειρογνωμοσύνη ειδικών, την ανάλυση των προοπτικών αγοράς, τη χωροθέτηση των έργων, την υποβολή αιτήσεων για άδειες κατασκευής και εκμετάλλευσης, την κατάρτιση χρηματοδοτικού σχεδίου, την προετοιμασία προσκλήσεων υποβολής προσφορών, την κατάρτιση των φορέων εκμετάλλευσης, την έναρξη λειτουργίας των εγκαταστάσεων, κλπ. Οι στοχοθετημένες αυτές δράσεις αφορούν την υλοποίηση έργων στα ακόλουθα πεδία: - βιομάζα, συμπεριλαμβανομένων των ενεργειακών καλλιεργειών, των καυσόξυλων, των δασοκομικών και γεωργικών υπολειμμάτων, των αστικών αποβλήτων16, των υγρών βιοκαυσίμων και του βιοαερίου, - ηλιακά συστήματα θερμικής και φωτοβολταϊκής ενέργειας, - παθητικά και ενεργητικά ηλιακά συστήματα στα κτίρια, - υδροηλεκτρικά έργα μικρής κλίμακας (< 10 MW), 16 Ανακοίνωση της Επιτροπής για την επανεξέταση της κοινοτικής στρατηγικής για τη διαχείριση των αποβλήτων. COM(96) 399 τελικό της 30. 7. 1996. 81 - αιολική ενέργεια, - γεωθερμική ενέργεια. (στ) Αλλες δράσεις, και συγκεκριμένα: - δράσεις παρακολούθησης της εφαρμογής της κοινοτικής στρατηγικής και του σχεδίου δράσης για την ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας· - δράσεις στήριξης των πρωτοβουλιών που αναλαμβάνονται κατ'εφαρμογήν του σχεδίου δράσης, ιδίως προκειμένου να προωθηθεί ο συντονισμός και η ευρύτερη συνεργεία μεταξύ των δράσεων καθώς και μεταξύ όλων των δραστηριοτήτων που χρηματοδοτούνται από την Κοινότητα· - δράσεις παρακολούθησης της προόδου που επιτυγχάνεται στην Κοινότητα και τα κράτη μέλη της όσον αφορά την ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας· - δράσεις αξιολόγησης των επιπτώσεων και της οικονομικής απόδοσης των δράσεων και των μέτρων που λαμβάνονται στο πλαίσιο του παρόντος προγράμματος. Στην επίσης αξιολόγηση περιβαλλοντικά και κοινωνικά θέματα. συνεκτιμώνται αυτή Αρθρο 3 1. Όλες οι δαπάνες που συνδέονται με τις δράσεις κιχι τα μέτρα που αναφέρονται στο άρθρο 2 εδάφια (α), (γ), και (στ) αναλαμβάνονται από την Κοινότητα. 2. Στο πλαίσιο του παρόντος προγράμματος, η χρηματοδοτική συμμετοχή στις δράσεις και τα μέτρα που αναφέρονται στο άρθρο 2 εδάφια (β) και (δ) δεν υπερβαίνει το 50% του συνολικού τους κόστους, το δε υπόλοιπο καλύπτεται είτε από δημόσιους ή ιδιωτικούς πόρους ή από συνδυασμό και των δύο. 3. Το ύψος της χρηματοδότησης στο πλαίσιο του παρόντος προγράμματος για τις δράσεις και τα μέτρα που αναφέρονται στο άρθρο 2 εδάφιο (ε) καθορίζεται ετησίως για καθεμία από τις στοχοθετημένες δράσεις σύμφωνα με το άρθρο 4 παράγραφος 3. Αρθρο 4 1. Υπεύθυνη για την εφαρμογή του προγράμματος είναι η Επιτροπή. 2. Οι όροι και οι κατευθυντήριοι άξονες της χρηματοδότησης των δράσεων και μέτρων που αναφέρονται στο άρθρο 2 καθορίζονται ετησίως με βάση: - τις προτεραιότητες που καθορίζουν η Κοινότητα και τα κράτη μέλη στα προγράμματα τους για την προώθηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, - κριτήρια όπως η απόδοση, οι δυνατότητες ανάπτυξης των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και ο αντίκτυπος τους στην απασχόληση και το περιβάλλον, και ιδίως στη μείωση των εκπομπών C02, - για τις δράσεις που προβλέπονται στο άρθρο 2 εδάφιο ε), το σχετικό κόστος της συνδρομής, τις αναμενόμενες νέες παραγωγικές ικανότητες και το μέγεθος του διαπεριφερειακού ή/και διεθνικού οφέλους, - τις αρχές που καθορίζονται στο άρθρο 92 της συνθήκης και τις σχετικές κοινοτικές κατευθύνσεις για τις κρατικές ενισχύσεις που αφορούν την προστασία του περιβάλλοντος. 82 Αρθρο 5 Η Επιτροπή επικουρείται από την επιτροπή που προβλέπεται στο άρθρο 4 της απόφασης του Συμβουλίου περί πολυετούς προγράμματος πλαισίου δράσεων στον τομέα της ενέργειας. Αρθρο 6 1. Κατά τη διάρκεια του δευτέρου έτους του προγράμματος, η Επιτροπή υποβάλλει έκθεση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή Περιφερειών σχετικά με τα μέτρα που έχουν ληφθεί για την προώθηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας σε κλίμακα Κοινότητας και κρατών μελών, αναφερόμενη ιδιαίτερα στους στόχους που ορίζονται στο άρθρο 1. Η έκθεση αυτή συνοδεύεται από προτάσεις τροποποιήσεων του προγράμματος, οι οποίες θα είναι ίσως αναγκαίες με βάση τα αποτελέσματα. 2. Μετά τη λήξη του προγράμματος, η Επιτροπή προβαίνει σε αξιολόγηση των αποτελεσμάτων που είχε η εφαρμογή της παρούσας απόφασης και της συνοχής των εθνικών και κοινοτικών δράσεων. Υποβάλλει σχετική έκθεση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή Ιίεριφερειών. Αρθρο 7 Στο παρόν πρόγραμμα δύνανται να συμμετάσχουν οι συνδεδεμένες χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης (ΧΚΛΕ) σύμφωνα με τους όρους και τις δημοσιονομικές διατάξεις που καθορίζονται στα πρόσθετα πρωτόκολλα των συμφωνιών σύνδεσης ή στις ίδιες τις συμφωνίες σύνδεσης σχετικά με τη συμμετοχή σε κοινοτικά προγράμματα. Στο παρόν πρόγραμμα δύναται να συμμετάσχει η Κύπρος, με βάση πρόσθετα κονδύλια και υπό τους ίδιους όρους με εκείνους που ισχύουν για τις χώρες ΕΖΕΣ/ΕΟΧ, σύμφωνα με τις διαδικασίες που θα συμφωνηθούν με τη χώρα αυτή. Αρθρο 8 Η παρούσα απόφαση ακυρώνει και αντικαθιστά τΐ)ν Απόφαση (ΕΚ) αριθ του Συμβουλίου. /. Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στα κράτη μέλη. Αρθρο 9 Βρυξέλλες, Εια το Συμβούλιο Ο Πρόεδρος 83 IN. ΑΙΙΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΟ ΑΚΑΤΙΟ 1. ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΔΡΑΣΗΣ Πρόγραμμα πλαίσιο για την ενέργεια (1998-2002). ALTENER II. Πολυετές πρόγραμμα για την προώθηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στην Κοινότητα. 2. ΣΧΕΤΙΚΟ ΚΟΝΑΥΑΙ ΤΟΥ ΙΙΕΟΫΙΙΟΛΟΙΊΣΜΟΥ Β4. 1030 3. ΝΟΜΙΚΗ ΒΑΣΗ Απόφαση 93/500/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 13ης Σεπτεμβρίου 1993 (ΕΕ αριθ. L 235 της 18. 9. 93, σ. 41). Πρόγραμμα ALTENER 1. Πρόταση Απόφασης του Συμβουλίου που υπεβλήθη στις 22 Μαΐου 1997 σχετικά με πολυετές πρόγραμμα για την προώθηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στην Κοινότητα (Πρόγραμμα Aliéner II) - (ΕΕ αριθ C 192 της 14. 06. 1997, σελ. 16). Πρόταση απόφασης του Συμβουλίου περί θέσπισης πολυετούς προγράμματος πλαισίου για δράσεις στον τομέα της ενέργειας (1998-202). 4. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΓΗΣ ΑΡΑΣΗΣ 4. 1 Γενικός στόχος της δράσης Η Επιτροπή κρίνει ότι η συνέχιση του προγράμματος ALTENER είναι αναγκαία. Το πρόγραμμα συμβάλλει με ουσιαστικό τρόπο στην αύξηση της χρησιμοποίησης ανανεώσιμων πηγών ενέργειας φιλικών προς το περιβάλλων, και αποτελεί σημαντικό μέρος της κοινοτικής στρατηγικής για τη μείωση των εκπομπών CO2. Ο στόχος αυτός συμβαδίζει με τα άρθρα 13011 και 130Ρ της συνθήκης. Οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας καλύπτουν προς το παρόν κατά τι λιγότερο του 6% των αναγκών πρωτογενούς ενέργειας της Ευρωπαϊκής Κοινότητας φθάνοντας περίπου τους 70 εκατ. ΤΙΠ. Στην ανακοίνωση της «Ενέργεια για το μέλλον: Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας. Πράσινο Βιβλίο για μία κοινοτική στρατηγική», η Επιτροπή προτείνει σημαντική αύξηση της χρήσης των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας για το έτος 2010. Κατά την διαδικασία έγκρισης του Πράσινου Βιβλίου ενδεικτικός στόχος ο διπλασιασμός του μεριδίου των καθορίσθηκε ως ανανεώσιμων πηγών ενέργειας με χρονικό ορίζοντα το 2010. Η Επιτροπή επεξεργάζεται μια πρόταση ανακοίνωσης σχετικά με το Αευκό Βιβλίο "Κοινοτική στρατηγική για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας με χρονικό ορίζοντα το 2010", η οποία συνοδεύεται από σχέδιο δράσης. Το πρόγραμμα ALTENER II έχει να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στην εφαρμογή και την παρακολούθηση της εν λόγω στρατηγικής και του σχετικού σχεδίου δράσης. Στόχος του προγράμματος ALTENER είναι να συμβάλει σε αξιοσημείωτο βαθμό στην επίτευξη αυτού του κοινοτικού στόχου. Η αύξηση της χρησιμοποίησης ανανεώσιμων πηγών ενέργειας θα συμβάλει επίσης στην κοινωνική συνοχή της Κοινότητας, θα προώθησα την αξιοποίηση των τοπικών πιιγών ενέργειας και θα επισπεύσει την διείσδυση των νέων ενεργειακών τεχνολογιών (πολλές από τις οποίες έχουν αναπτυχθεί με κοινοτική χρηματοδότηση) στην αγορά. ενσωμάτωση πολλών από τις συστάσεις Βάσει των ανωτέρω, η Επιτροπή προτείνει να συνεχισθεί το πρόγραμμα ALTENER της ομάδας ανεξαρτήτων με εμπειρογνωμόνων και με βάση τα συμπεράσματα της Διάσκεψης ALTENER, καθώς επίσης και με βάση την πείρα που έχει αποκομίσει η Επιτροπή από την εκτέλεση του προγράμματος ALTENER και άλλων δράσεων στον τομέα της ενέργειας. 4. 2 Καλυπτόμενη περίοδος και προβλεπόμενες μέθοδοι ανανέωσης της δράσης Η δράση θα διαρκέσει πέντε έτη, από την 1η Ιανουαρίου 1998 έως τις 31 Δεκεμβρίου 2002. 5. ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΔΑΠΑΝΩΝ ΜΥΔ/ΔΠ 6. ΕΙΔΟΣ ΔΑΠΑΝΩΝ/ΕΣΟΔΩΝ Για το ALTENER II προτείνεται προϋπολογισμός ύψους 81,1 εκατ. ECU. Ο προϋπολογισμός του ALTENER Ι ήταν αρχικά 40 εκατ. ECU· αλλά στο τέλος του προγράμματος αυξήθηκε σε 46,4 εκατ. ECU περίπου. Το 72% του συνολικού προϋπολογισμού δαπανήθηκε κατά τα έτη 1994, 1995 και 1996. Το 1993 ως έτος αντιπροσώπευε ουσιαστικά μόνον τέσσερις μήνες, δεδομένου ότι το πρόγραμμα εγκρίθηκε στις 18. 9. 1993, ενώ το 1997 ο διαθέσιμος προϋπολογισμός ανήλθε σε 8,2 εκατ. ECU. To ALTENER II θα συνίσταται σε έξι τύπους δράσεων και μέτρων για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας: Α. ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΤΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ TOY ALTENER 1: (α) Μελέτες και άλλες δράσεις με σκοπό την εφαρμογή και συμπλήρωση των κοινοτικών μέτρων που έχουν ληφθεί για την ανάπτυξη του δυναμικού των ανανεώσιμων πιιγών ενέργειας, όπως οι κλαδικές στρατηγικές και οι στρατηγικές αγοράς, η ανάπτυξη τεχνικών κανονισμών και προτύπων, οι ομαδοποιημένες αγορές και η νομοθεσία. (β) Δράσεις πειραματικής εφαρμογής με σκοπό να δημιουργηθούν ή να επεκταθούν οι υποδομές και τα μέσα για την ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας: - στον τοπικό και περιφερειακό προγραμματισμό, - στα μέσα προγραμματισμού, σχεδιασμού και αξιολόγησης, - στα νέα δημοσιονομικά μέσα και τα μέσα της αγοράς, - στην πληροφόρηση, - στην εκπαίδευση και κατάρτιση· (γ) Μέτρα τα οποία προτείνει η Επιτροπή με σκοπό την ενθάρρυνση των ανταλλαγών πείρας και τεχνογνωσίας· δημιουργία ενός συγκεντρωτικού συστήματος συλλογής και διάδοσης στοιχείων σχετικών με τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. -85- (δ) Μέτρα προτεινόμενα από φορείς άλλους πλην της Επιτροπής, με σκοπό την ενθάρρυνση των ανταλλαγούν πείρας και τεχνογνωσίας. Β. ΝΕΑ ΔΡΑΣΗ ΜΕ ΣΚΟΠΟ ΝΑ ΙΙΡΟΩΘΙΙΘΙίΙ II ΔΙΕΙΣΔΥΣΗ ΤΩΝ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΩΝ ΠΙΠΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ (ε) Στοχοθετημένες δράσεις με σκοπό να διευκολυνθεί η διείσδυση των ανανεώσιμων πηγιυν ενέργειας και να ενθαρρυνθούν οι επενδύσεις στα ακόλουθίλ πεδία: - βιομάζα, συμπεριλαμβανομένων των ενεργειακών καλλιεργειών, των καυσόξυλων, των δασοκομικών και γεωργικών υπολειμμάτων, των αστικών αποβλήτων17, των υγρών βιοκαυσίμων και του βιοαερίου, - ηλιακά συστήματα θερμικής και φωτοβολταϊκής ενέργειας, - παθητικά και ενεργητικά ηλιακά συστήματα στα κτίρια, - υδροηλεκτρικά έργα μικρής κλίμακας, - αιολική ενέργεια, - γεωθερμική ενέργεια. Γ. ΝΕΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΚΑΙ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ Γ1ΛΤ1Σ ΑΠΕ (στ)Δράσεις με σκοπό: ΣΧΕΤΙΚΕΣ ΜΕ ΤΙΙΝ ΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗ, ΤΗΝ ΓΗΣ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗΣ - την παρακολούθηση της εφαρμογής της κοινοτικής στρατηγικής και του σχεδίου δράσης για την ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας· - τη στήριξη των πρωτοβουλιών που αναλαμβάνονται στα πλαίσια της εφαρμογής του σχεδίου δράσης, ιδίως προκειμένου να προωθηθεί η συνεργεία μεταξύ των δράσεων- - την παρακολούθηση της προόδου που επιτυγχάνεται στην Κοινότητα και τα κράτη μέλη της όσον αφορά την ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας· - την αξιολόγηση των μέτρων που λαμβάνονται στο πλαίσιο του παρόντος προγράμματος. Η χρηματοδοτική στήριξη θα καλύψει: - έως το 100% των δαπανών των σχετικών με τις δράσεις που περιγράφονται στις παραγράφους α), γ) και στ)· - μεταξύ 30% και 50% του συνολικού κόστους των δράσεων που περιγράφονται στις παραγράφους β) και δ), το δε υπόλοιπο θα αναλάβουν τα κράτη μέλη ή ιδιωτικές επιχειρήσεις. 17 Ανακοίνωση της Επιτροπής για την επανεξέταση της κοινοτικής στρατηγικής για τη διαχείριση των αποβλήτων. COM(96) 399 τελικό της 30. 7. 1996. -86 Το ύψος της χρηματοδοτικής στήριξης για τις διάφορες δράσεις που αναλαμβάνονται δυνάμει του άρθρου 2 εδάφιο ε) θα καθορίζεται ετησίως. Οι δράσεις που έχουν επιλεγεί θα ενταχθούν σε ενδεικτικό πρόγραμμα, του οποίου οι προτεραιότητες και οι κατευθύνσεις θα καθορίζονται ετησίως. Οι ετησίως καθοριζόμενες κατευθύνσεις θα υποβάλλονται προς γνωμοδοτική σε συμβουλευτική επιτροπή (Απαρτιζόμενη από αντιπροσώπους των κρατών μελών. Κάθε χρηματοδότηση θα αποτελεί αντικείμενο σύμβασης συνομολογούμενης μεταξύ της χρηματοδοτούμενης δράσης. του υπευθύνου ή συντονιστού της Επιτροπής και 7. ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ Τα ετήσια κονδύλια για την εφαρμογή του προγράμματος θα καθορισθούν από την αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή εντός των ορίων των δημοσιονομικών προοπτικών. Το ποσό θα καθορίζεται ετησίως από την αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή (βλ. πίνακα 7. 2). Ο προτεινόμενος ενδεικτικός προϋπολογισμός είναι 81. 100. 000 ECU. Τα προτεινόμενα ποσά υπόκεινται στους περιορισμούς των τρεχουσών των προσεχών δημοσιονομικών προοπτικών. Κατά την κατάρτιση δημοσιονομικών προοπτικών, μπορεί να επανεξετασθεί η χρηματοδότηση των δράσεων προτεραιότητας υπέρ της προώθησης των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. 7. 1 Μέθοδος υπολογισμού του κόστους (ορισμός του κόστους μονάδας) Στους λεπτομερείς και αναλυτικούς πίνακες και στην αιτιολόγηση των δράσεων που ακολουθούν παρουσιάζονται οι εκτιμήσεις που χρησίμευσαν ως βάση για τον υπολογισμό του κόστους της επιχείρησης. Δράσεις βάσει του άρθρου 2α) Εφαρμογή και συμπλήρωση των κοινοτικών μέτρων που λαμβάνονται για να αναπτυχθεί το δυναμικό των ΑΠΕ Κλαδικές μελέτες: ελήφθη ως βάση το μέσο κόστος κατά το παρελθόν - εντούτοις, όλες οι μελέτες θα πρέπει τιυρα να περιλαμβάνουν και τα 15 κράτη μέλη και τις ΧΚΑΕ. (Όσον αφορά τα κράτη μέλη, οι μελέτες κάλυψαν την ΕΕ- 12 και πρέπει τώρα να επεκταθούν ώστε να καλύψουν την ΕΕ-15). Εναρμόνιση: ίδια προσέγγιση με τις κλαδικές μελέτες. Η εναρμόνιση, μεταξύ άλλων, των διαδικασιών χορήγησης αδειών, των όρων σύνδεσης με τα δίκτυα καθώς και των μέτρων που εφαρμόζονται στα κράτη μέλη αναλύεται σε συνάρτηση με τα έργα εφαρμογής της στρατηγικής. Πρότυπα: μέσο κόστος κατά το παρελθόν - 500. 000 ECU/εντολή. Κατανομή 1998 1999 2000 2001 2002 Σύνολο (σε χιλ. ECU) 87 άρθρο 2 α) Εφαρμογή και συμπλήρωση των κοινοτικών μέτρων για την ανάπτυξη του δυναμικού των ΛΙΙΕ * Μελέτες σχετικά με τις κλαδικές στρατηγικές και τις στρατηγικές αγοράς 500 500 1. 000 1. 000 1. 000 4. 000 * Πλαίσιο εναρμόνιση για την 1. 000 500 1. 500 1. 500 1. 500 6. 000 * Ανάπτυξη τεχνικών 500 1. 000 κανόνων και προτύπων 1. 500 1. 500 1. 500 6. 000 Υποσύνολο άρθρου 2α 2. 000 2. 000 2. 000 2. 000 2. 000 10. 000 Δράσεις βάσει του άρθρου 2β) Δράσεις για τις υποδομές και τα μέσα ανάπτυξης των ΑΠΕ Υποδομές και προγραμματισμός: Το ελάχιστο ένα έργο ετησίως για 10 χώρες και 2 έργα ετησίως για 5 χώρες όσον αφορά τους τρεις τύπους υποδομών. Ο τοπικός και περιφερειακός προγραμματισμός καθώς και οι υποδομές κατάρτισης και πληροφόρησης πρέπει να ενισχυθούν. (σε χιλ. ECU) Κατανομή 1998 1999 2000 2001 2002 Σύνολ 0 άρθρο 2 εδάφιο β) Δράσεις για τις υποδομές και τα μέσα για την ανάπτυξη των ΑΠΕ *' Έργα σχετικά με τον προγραμματισμό και τα μέσα * Έργα ανάπτυξης μέσων σχεδιασμού, παρακολούθησης αξιολόγησης και * Έργα για νέα οικονομικά μέσα και μέσα παρέμβασης στην αγορά * Υποδομές την πληροφόρηση, εκπαίδευση και κατάρτιση για 1. 500'· 1. 600 1. 900 1. 900 1. 900 8. 800 1. 000 1. 100 1. 000 1. 000 1. 000 5. 100 1. 000 1. 100 1. 000 1. 000 1. 000 5. 100 1. 000 1. 100 1. 100 1. 100 1. 100 5. 400 Υποσύνολο άρθρου 2β) 4. 500 4. 900 5. 000 5. 000 5. 000 24. 40 0 Δράσεις βάσει του άρθρου 2γ) και 2δ) Διάδοση των πληροφοριών 88 Κοινοτικές εκδηλοχιεις και δημοσιεύσεις:-Τέσσερις συνεδριάσεις αναδόχων σχετικά με τις υποδομές και τέσσερις για κλαδικά θέματα ανά έτος. Δαπάνες προώθησης (δελτία, φυλλάδια, κλπ. ). ΙΙροώθηση της εκστρατείας για τη δρομολόγηση. Προσωρινά δίκτυα ειδικιόν καθηκόντων: Στο ALTENER Ι τα τρία δίκτυα βιομάζας χρηματοδοτήθηκαν κατά 30% μόνο και το κόστος ήταν 1,2 εκατ. ECU το 1995 και 1 εκατ. ECU το 1996. Είναι απαραίτητο να διευρυνθεί η δράση και να αυξηθεί το ποσοστό χρηματοδότησης. Συγκεντρωτικό σύστημα συλλογής και διάδοσης των πληροφοριών (δημιουργία εικονικού κέντρου "Agores"): Επειδή πρόκειται για νέα δράση, το εκτιμώμενο κόστος υπολογίστηκε με βάση την πείρα του δικτύου EnR για τη συλλογή και επεξεργασία πληροφορκυν από τα κράτη μέλη για το ALTENER και το κόστος του, στη δε προβολή συνυπολογίστηκε η αύξηση του αριθμού των χωρών, των έργων και των θεμάτων που πρέπει να συμπεριληφθούν. Η υπόψη δράση ενισχύεται σταδιακά ώστε να επεκταθεί και σε άλλες χώρες και στοχοΟετημένες δραστηριότητες. Στήριξη των εθνικών, περιφερειακών και τοπικιόν δράσεων πληροφόρησης σε συνεργασία με τις τοπικές αργές των κρατών μελών κλπ. : Στήριξη δύο τουλάχιστον εθνικών εκδηλώσεων ανά έτος (μέγιστη χρηματοδότηση 50%). Στήριξη των υφιστάμενων δικτύων, ενώσεων και άλλων παραγόντων: Σχεδόν όλες οι κλαδικές βιομηχανικές ενώσεις ή ομοσπονδίες διοργανώνουν μία εκδήλωση ανά έτος και, ορισμένες, μία διεθνή εκδήλωση ανά διετία. Η χρηματοδοτική στήριξη κυμαίνεται μεταξύ 30. 000 και 100. 000. Επιλέξιμη είναι επίσης η χρηματοδοτική πληροφόρησης. στήριξη δημοσιεύσεων δράσεων ή -89 Κατανομή 1998 1999 2000 2001 2002 Σύνο (σε χιλ. ECU) λ ο Αρθρο 2 εδάφια γ) + δ) Διάδοση των πληροφοριών + συγχρηματοδοτούμενη διάδοση των πληροφοριών * Κοινοτικές εκδηλώσεις και δημοσιεύσεις, προώθηση της "campaign for take off' 500 400 500 500 500 [ 2. 400 απόβλητα, * Προσωρινά δίκτυα ειδικών καθηκόντων για τη βιομάζα, υγρά τα ηλιακή βιοκαύσιμα, ηλιακή την θερμική, φωτοβολταϊκή ενέργεια, τα κτίρια, κλπ. την τα * Συγκεντρωτικό σύστημα συλλογής και διάδοσης των πληροφοριών Στήριξη * εθνικών, περιφερειακών και τοπικών δράσεων πληροφό-ρησης σε συνεργασία με τις τοπικές αρχές των κρατών μελών, του συμπεριλαμβανομένου ΕΟΧ, των ΧΚΑΕ και της Κύπρου Στήριξη υφιστάμενων * δικτύων, ενώσεων και άλλων παραγόντων 750 750 750 750 750 3. 750 750 750 750 750 750 3. 750 500 500 500 500 500 2. 500 500 400 500 500 500 2. 400 Υποσύνολο αρθρ. 2γ +2δ 3. 000 2. 800 3. 000 3. 000 3. 000 14. 80 ο Δράσεις βάσει του άρθρου 2ε) Στοχοθετημένες δράσεις με σκοπό να διευκολυνθεί η διείσδυση των ΑΠΕ στην αγορά και να ενθαρρυνθούν οι επενδύσεις Χρηματοδότηση χορίίγείται για έμμεσες δραστηριότητες που ενισχύουν τη διείσδυση των ΑΓΙΕ στην αγορά και διευκολύνουν τις επενδύσεις. Τα ποσά που προτείνονται για τις δράσεις αυτές βασίζονται σε συζητήσεις με βιομηχανικούς κύκλους όπου συνυπολογίσθηκαν οι προοπτικές ανάπτυξης των διαφόρων κλάδων και οι εκτιμήσεις των διαφόρων τύπων έμμεσου κόστους. Το επίπεδο της υποστήριξης που θα χορηγίίθεί στο πλαίσιο του προγράμματος για το έμμεσο κόστος θα καθορισθεί από την Επιτροπή κατά την πρόσκληση υποβολής προτάσεων. Η δράση αυτή θα διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στην εφαρμογή της εκστρατείας δρομολόγησης ("campaign for take-off') που σχεδιάζει η Επιτροπή στο πλαίσιο της Λευκής Βίβλου για τις ΑΠΕ, με σκοπό, μεταξύ άλλων, να καλυφθούν τα κενά μετά τα έργα επίδειξης και vex ενθαρρυνθούν οι επενδύσεις. 90 Κατανομή 1998 1999 2000 2001 2002 Σύνολο άρθρο 2 ε) ΣτοχοΟετημένες δράσεις για να προωθηθεί η διείσδυση των ΑΠΕ (σε χιλ. ECU) στην αγορά Προκήρυξη ετήσιων * υποβολής προσκλήσεων προσφορών/προτάσεων και τροποποιήσεις ή αναπροσα νατολισμοί * Στοχοθετημένες δράσεις: -Πεδίο 1: βιομάζα, βιοαέριο, βιοκαύσιμα -Πεδίο 2: ηλιακή θερμική και φωτο-βολταϊκή -Πεδίο 3: ηλιακή ενέργεια στα κτίρια -Πεδίο υδροηλεκτρικά έργα -Πεδίο 5: αιολική ενέργεια μικρά 4: 100 100 100 100 100 500 1. 000 1. 000 1. 500 1. 500 1. 500 6. 500 750 1. 000 1. 500 1. 500 1. 500 6. 2500 500 1. 000 1. 100 1. 100 1. 200 4. 900 500 500 500 500 500 2. 500 500 500 500 500 500 2. 500 -Πεδίο 6: γεωθερμική 250 300 300 300 300 1. 450 Υποσύνολο άρθρου 2ε 3. 600 4. 400 5. 500 5. 500 5. 600 24. 600 91 Κατανομή 1998 1999 2000 2001 2002 Σύνο (σε χιλ. ECU) λ ο άρθρο 2 στ) Εφαρμογή της κοινοτικής στρατηγικής και του σχεδίου δράσης για την ανάπτυξη των ΑΠΕ 500 500 500 500 500 2. 500 Παρακολούθηση των * στρατηγικών της Κοινότητας και των κρατών μελών· παρακολούθηση της προόδου του σχεδίου δράσης μέτρων * Στήριξη πρωτοβουλιών που αναλαμβάνονται στο πλαίσιο της εφαρμογής του σχεδίου δράσης. 250 450 450 450 450 2. 050 300 300 300 300 300 1. 500 Παρακολούθηση των ΑΠΕ της * προόδου στην Κοινότητα, τα κράτη μέλη και τις χώρες· στατιστικές συνδεδεμένες * Μόνιμη αξιολόγηση και παρακολούθηση του προγράμματος 250 250 250 250 250 1. 250 ΣΥΝΟΛΟ 1. 300 1. 500 1. 500 1. 500 1. 500 7. 300 -92 7. 2 Κατανομή ανά στοιχείο της δράσης (πιστώσεις ανάληψης υποχρεώσεων) Κατανομή 1998 1999 2000 2001 2002 Σύνολο (σε χιλ. ECU) 2. 000 2. 000 2. 000 2. 000 2. 000 10. 000 4. 500 4. 900 5. 000 5. 000 5. 000 24. 400 3. 000 2. 800 3. 000 3. 000 3. 000 14. 800 3. 600 4. 400 5. 500 5. 500 5. 600 24. 600 άρθρο 2 α) Εφαρμογή και συμπλήρωση των μέτρων κοινοτικών ανάπτυξης του δυναμικού των ΑΠΕ άρθρο 2 β) Δράσεις για τις υποδομές και τα μέσα ανάπτυξης των ΑΠΕ άρθρο 2 γ) και 2 δ) Διάδοση των πληροφοριών άρθρο 2 ΣτοχοΟετημένη διευκόλυνσης διείσδυσης στην ενθάρρυνσης επενδύσεων ε) δράση της των ΑΠΕ και των αγορά 2στ) άρθρο της παρακολούθηση και της στρατηγικής προόδου· αξιολόγηση και παρακολούθηση του προγράμματος και των δράσεων ΣΥΝΟΛΟ 1. 300 1. 500 1. 500 1. 500 1. 500 7. 300 14. 400 15. 600 17. 000 17. 000 17. 100 81. 100 93 Σύγκριση επενδύσεων/έμμεσου κόστους ΑΠΕ Συνολικό κόστος ανά μονάδα νέας παραγωγή ς Έμμεσ ο κόστος σε % Έμμεσο κόστος σε ECU Εκτιμούμενες έμμεσες δίχπάνες επιλέξιμες σε συνάρτηση με τους προβλεπόμεν ους πόρους Εκτιμώμε νες επενδύσει ς (μη επιλέξιμε ς) Υφιστάμε νη παραγωγι κή ικανότητα ECU/kW % ECU/ kW εκατ. ECU Βιομάζα Ηλιακή φωτοβολταϊ κή Ηλιακή θερμική Ηλιακή στα κτίρια Μικρού μεγέθους υδροηλεκτρι κή 800 4. 000 10 20 80 800 250/m2 10 25/m2 100 1. 100 20 25 15 10 20 275 120 200 Αιολική ενέργεια 800 Γεωθερμική 2. 000 ΣΥΝΟΛΟ 18 6 8 8 4 4 2 50 εκατ. ECU 180 30 MW 225 7. 5 80 320 mio m2 40 14 400 14. 5 26. 5 33. 5 20 392. 5 10 Δράσεις βάσει του άρθρου 2στ) Εφαρμογή της κοινοτικής στρατηγικής και του κοινοτικού σχεδίου δράσης για την ανάπτυξη των ΑΠΕ Παρακολούθηση των στρατηγικοί μέτρων της Κοινότητας και των κρατών μελών· παρακολούθηση της προόδου του σχεδίου δράσης: πρέπει να δημιουργηθεί σταδιακά και να τεθεί σε λειτουργία ένας μηχανισμός παρακολούθησης με βάση τα εθνικά ιδρύματα (οργανισμοί ενέργειας), το κόστος του οποίου μπορεί να εκτιμηθεί σε 200. 000-300. 000 ECU ανά έτος. Οι επιθεωρήσεις υπολογίζονται σε 15. 000 ECU κατά μέσο όρο ανά χώρα και ανά έτος. Σταδιακή επέκταση στις ΧΚΑΕ. Στήριξη των πρωτοβουλιών που αναλαμβάνονται στο πλαίσιο του σχεδίου δράσης: το κόστος υπολογίζεται κατά μέσο όρο σε 15. 000 ECU ανά έτος, συν 25. 000 ECU για τον συντονισμό. Σταδιακή επέκταση στις ΧΚΑΕ. Παρακολούθηση της προόδου στην Κοινότητα και τα κράτη μέλη όσον αφορά την ανάπτυξη των ΑΠΕ: το κόστος των επιθεωρήσεων για στατιστικούς σκοπούς -94 υπολογίσθηκαν από τη Στατιστική Υπηρεσία σε 20. 000 ECU ανά χώρα και ανά έτος. Σταδιακή επέκταση στις ΧΚΑΕ και σε άλλους τομείς: απασχόληση, κατάρτιση, κτλ. Μόνιμη αξιολόγηση κιχι παρακολούθηση του προγράμματος: το κόστος υπολογίζεται κατά μέσο όρο σε 15. 000 ECU ανά έτος, συν 25. 000 ECU για τον συντονισμό. Σταδιακή επέκταση στις ΧΚΑΕ και ενίσχυση παράλληλα με την πορεία του προγράμματος και την πρόοδο της στρατηγικής. 7. 3 Λειτουργικές δαπάνες για μελέτες, εμπειρογνώμονες, συνεδριάσεις κλπ. που συμπεριλαμβάνονται στο μέρος 11 Κατανομή - Μελέτες (σε χιλ. ECU) Προϋπολογισμός 5 0 0 00 - Συνεδριάσεις εμπειρογνωμ. όνων και αξιολογητών 25. 000 - Διασκέψεις και συνέδρια - Πληροφόρηση και δημοσιεύσεις ΣΥΝΟΛΟ 25. 000 150. 000 2 5 0 0 0° 7. 4 Χρονοδιάγραμμα των πιστώσεων ανάληψης υποχρεώσεων 1998 1999 2000 2001 2002 ΣΥΝΟΑ Ο 14. 400 15. 600 17. 000 17. 000 17. 100 81. 100 Πιστώσεις ανάληψης υποχρεώσεων 8. ΙΠΌΒΛΕΙΙΟΜΕΝΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΚΑΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ 1 ΟΥΣ) ΤΗΣ ΑΗΛΊΉΣ (ΚΑΙ Οι συνομολογούμενες συμβάσεις αμείβονται με βάση τις πραγματικές δαπάνες (με εξαίρεση τις δαπάνες μελετών οι οποίες καλύπτονται κατ'αποκοπήν και βάσει αποδεκτών αποτελεσμάτων). Το μεγαλύτερο μέρος των δαπανών των σχετικών με τα έργα ALTENER δεν συνδέονται με επενδύσεις και, επομένως, στις περισσότερες περιπτώσεις, αποδίδονται βάσει των αποδεκτών αποτελεσμάτων. -95 9. ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΚΟΣΤΟΥΣ/ΑΙ ΙΟΙΕΑΕΣΜΑΤΟΣ 9. 1 Ειδικοί στόχοι των δράσεων που θα αναλι^ιθούν στο πλαίσιο του ALTENER II 1. Η Κοινότητα θέτει σε εφαρμογή πενταετές πρόγραμμα μέτρων και δράσεων με σκοπό την προώθηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στην Κοινότητα. Στόχοι του προγράμματος αυτού είναι: Ειδικοί στόχοι Μέσα Πληθυσμός στόχου Κλαδικές στρατηγικές αγοράς Υπεύθυνοι λήψης αποφάσεων, βιομηχανία, επιχειρηματικοί φορείς Εφαρμογή και συμπ;λήρα)ση των κοινοτικών μέτρων ανάπτυξης του δυναμικού των ΑΠ 11 Εναρμόνιση της αγοράς των ΑΠΕ Ανάπτυξη τεχνικοόν κανονισμών Βιομηχανία, παραγωγοί, και προτύπονν και εναρμόνιση των νομικοτν, κοινο)νικοοικονομικο')ν και διοικητού όρων Εθνικός, περιφερειακός και τοπικός προγραμματισμός χρήστες Εθνικές, περιφερειακές και τοπικές αρχές, αρμόδιοι λήψης αποφάσεων μεθοδολογία)ν προγραμματισμού, σχεδιασμού Αρμόδιοι λήψης και αξιολόγησης Αύξηση της εμπιστοσύνης και της διείσδυσης των - ΑΠΕ στην αγορά και Ανάπτυξη μέσων και βελτίωση της γενικότερης ωριμότητας και ανταγωνιστικότητας του κλάδου με υποστηρίζουσες υποδομές Ανάπτυξη νέων χρηματοδοτικών μέσα>ν και μέσων αγοράς αποφάσεων, επιχειρηματικοί φορείς, βιομηχανία, παραγωγοί -- Χρηματοδοτικά ιδρύματα, επιχειρηματικοί φορείς, επενδυτές, παραγωγοί, κρήατες - Αρμόδιοι λήψης αποφάσεων, χρήστες Σπουδαστές πανεπιστημίων και τεχνικών εκπαιδευτικών ιδρυμάτων, συνεχής επιμόρφωση για εργαζομένους, αρχιτέκτονες, μηχανικούς, εκπαιδευτικούς, χρήστες Αρμόδιοι λήψης αποφάσεων, βιομηχανία, επιχειρηματικοί φορείς, παραγωγοί, χρήστες ; Επιχειρηματικοί φορείς, | αναπτυξιακοί φορείς -— Υποδομές πληροφόρησης Υποδομές εκπαίδευσης και κατάρτισης Κοινοτικές, εθνικές και περιφερειακές εκδηλώσεις και δημοσιεύσεις * Αύξηση της εμπιστοσύνης και της διείσδυσης των ΑΠΕ στην αγορά με βελτίωση της διάδοσης και του συντονισμού των διεθνών, κοινοτικών, Συ γ κ ε ντρωτικό σύστημα εθνικών, περιφερειακών και _ Προσωρινά και ειδικά δίκτυα ανταλλαγής τεχνογνωσίας ανταλλαγής και διάδοσης _ 1 | -96 τοπικών εμπειριών και δραστηριοτήτων πληροφοριών Επίσπευση των επενδύσεων με αύξηση της επιχειρησιακής ικανότητας για την παραγωγή ενέργειας προερχόμενης από ΑΠΕ Εφαρμογή κοινοτικής στρατηγικής για τις ΑΠΕ Στήριξη υπαρχόντων δικτύων Χρηματοδοτική στήριξη έργων ούτως ώστε να μειωθεί το έμμεσο κόστος και το κόστος παροχής υπηρεσιών Παρακολούθηση των στρατηγικών μέτρων των κρατών μελών και της Κοινότητας και παρακολούθηση της προόδου του σχεδίου δράσης Εφαρμογή του σχεδίου δράσης, ιδίο>ς για να προωθηθεί η συνεργεία με άλλες δράσεις της Κοινότητας και των κρατών μελίόν Παρακολούθηση της προόδου των ΑΓΙΕ στην Κοινότητα και τα κράτη μέλη Λιεθνείς, εθνικές, τοπικές και περιφερειακές αρχές, αρμόδιοι λήψης ίχποφάσεων, βιομηχανία, επιχειρηματικοί φορείς, παραγωγοί, χρήστες Βιομηχανικές ενώσεις, ενώσεις παραγωγών και χρηστών Δημόσιοι και ιδιωτικοί επιχειρηματικοί φορείς, επενδυτές, παραγωγοί και χρήστες Κοινοτικά όργανα, αρχές των κρατών μελών και αρμόδιοι λήψης αποφάσεων Κοινοτικά όργανα και αρχές των κρατών μελών Κοινοτικά όργανα, αρχές των κρατών μελών, αρμόδιοι λήψης αποφάσεων, βιομηχανία, επιχειρηματικοί φορείς, παραγωγοί και χρήστες 9. 2 Αιτιολόγηση της δράσης Κόστος Προκειμένου να επιτευχθεί σημαντική βελτίωση του μεριδίου των ΑΠΕ στην ακαθάριστη εσωτερική κατανάλωση ενέργειας, είναι απαραίτητο να αυξηθούν οι επενδύσεις. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της έκθεσης TERES II, χρειάζονται συμπληρωματικές επενδύσεις ύψους 180 δισεκατ. ECU έως το 2020. Το ενδεχόμενο να προέλθει μία τέτοιου μεγέθους χρηματοδότηση από τους προϋπολογισμούς της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των κρατών μελών αποκλείεται. Η μόνη δυνατότητα είναι η ανεξάρτητη χρηματοδότηση από όλους τους οικονομικούς παράγοντες που δρουν σε κοινοτικό πλαίσιο. II Επιτροπή παρεμβαίνει με τη δημιουργία εναρμονισμένων όρων στην αγορά και υποστηρίζοντας δράσεις με αντικειμενικώς αποδεδειγμένα πολλαπλασιαστικά αποτελέσματα και προστιθέμενη αξία. Τα προσδοκώμενα αποτελέσματα είναι: -97 βελτίωση της ποιότητας των ΑΠΕ στην αγορά· αύξηση της εμπιστοσύνης των επιχειρηματικών φορέων και των επενδυτών στις ΑΠΕ· αύξηση της εμπιστοσύνης το)ν χρηστών και των καταναλωτών στις ΑΠΕ· εξεύρεση κατάλληλων λύσεων για ειδικές συνθήκες και δημιουργία κατάλληλων υποδομών· εξασφάλιση κατάλληλης πρόσβασης των ΑΙ ΙΕ στην αγορά· εκτέλεση έργων ΑΓΙΕ μεγάλης κλίμακας· κατάρτιση και παρακολούθηση αποτελεσματικών στρατηγικών στον τομέα των ΑΠΕ· συμπληρα>ματικότητα των δράσεων. 9. 3 Παρακολούθηση και αξιολόγηση της δράσης Για την παρακολούθηση και τη θέσπιση κριτηρίων επιλογής των έργων, η Επιτροπή επικουρείται από συμβουλευτική επιτροπή απαρτιζόμενη από αντιπροσώπους των κρατών μελών και εθνικούς εμπειρογνώμονες. Για τις δράσεις βάσει του άρθρου 2ε) θα συνεδριάζει ετησύος μία τεχνική ομάδα προερχόμενη από τη συμβουλευτική επιτροπή. Επιλεγμένοι δείκτες επιδόσεων: Γενικοί δείκτες: η μείωση των εκπομπών C02- η αύξηση του μεριδίου των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στην ακαθάριστη εσωτερική κατανάλωση ενέργειας της Κοινότητας η αύξηση της παραγωγικής ικανότητας ενέργειας από ΑΠΕ· η πρόοδος στην εφαρμογή της κοινοτικής στρατηγικής και του κοινοτικού σχεδίου δράσης για τις ΑΓΙΕ στην ΕΚ και τα κράτη μέλη. Ειδικοί δείκτες: ο αριθμός των ανεπτυχθέντων προτύπων (άρθρο 2α) ο αριθμός και η επέκταση των χρηματοδοτικών μέσων και των μέσων αγοράς που αυξάνουν την εμπιστοσύνη (άρθρο 2α και β) ο αριθμός και η επέκταση των προϊόντων και δραστηριοτήτων διάδοσης που αυξάνουν την εμπιστοσύνη (άρθρο 2γ και δ) ο αριθμός και ο τύπος των εν λειτουργία υποδομών (άρθρο 2β) (κατόπιν επιθεώρησης) ο αριθμός και η έκταση των τοπικών, περιφερειακών και εθνικών σχεδίων (άρθρο 2β) 98- η έκταση και οι ομάδες στόχου των εκστρατειών προώθησης και των δραστηριοτήτων πληροφόρησης (άρθρο 2γ κιχι δ) (κατόπιν επιθεώρησης) οι νέες εγκαταστάσεις παραγωγής (άρθρο 2ε) (βλ. πίνακα IV) το ποσοστό επιτυχίας των στοχοΟετημένιον έργων (άρθρο 2ε) το ποσοστό MME που συμμετέχουν στα έργα (άρθρο 2ε) τα μέτρα που εφαρμόζονται στα κράτη μέλη (άρθρο 2στ). Θα δημιουργηθεί σύστημα παρακολούθησης το οποίο θα δείχνει τον τρόπο χρησιμοποίησης των στοιχείων που συλλέγονται με βάση τους ως άνω δείκτες καθώς και τη μέθοδο εξακρίβωσης των αποτελεσμάτων. * Οι έμμεσες δαπάνες διαφέρουν ανάλογα με τις τεχνολογίες. Το επίπεδο της κοινοτικής στήριξης για τις επιλέξιμες δαπάνες στο πλαίσιο των στοχοθετημένων δράσεων (άρθρο 2) καθορίζεται ετησίως για κάθε τεχνολογία σύμφωνα με τα άρθρα 3. 3 και 4. 2. Μέθοδοι και περιοδικότητα που προτείνονται για την αξιολόγηση. Η Επιτροπή αξιολογεί συνεχώς την ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στα κράτη μέλη και υποβάλει, σε τακτά διαστήματα, έκθεση στο Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Επιπλέον, η Επιτροπή υποβάλει συνεχώς εκθέσεις στη συμβουλευτική επιτροπή ALTENER, η οποία απαρτίζεται από αντιπροσώπους των κρατών μελών και συνεδριάζει 3-4 φορές ετησίως. Η Επιτροπή έχει προσλάβει μία ομάδα ανεξαρτήτων συμβούλων για να διεκπεραιώσουν αξιολόγηση του προγράματος ALTENER Ι. Στο νέο πρόγραμμα ALTENER II έχει συνεκτιμηθεί μεγάλος αριθμός συστάσεων αυτής της ομάδας εμπειρογνωμόνων. Η Επιτροπή έχει επίσης εκπονήσει έκθεση σχετικά με τα αποτελέσματα που επιτεύχθηκαν έως το τέλος του τρίτου έτους του προγράμματος ALTENER. Η έκθεση αυτή θα διαβιβασθεί στο Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, σύμφωνα με το άρθρο 8. της απόφασης του Συμβουλίου της 13ης Σεπτεμβρίου 1993 (93/500/ΕΟΚ). Εντός του δευτέρου έτους εφαρμογής του προγράμματος ALTENER Π, θα αρχίσει η αξιολόγηση του έτσι ώστε να είναι δυνατόν να συνταχθεί ενδιάμεση έκθεση πριν προταθεί νέο δημοσιονομικό πλαίσιο. ίο. ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΈΣ ΕΠΙΗΤΩΣΕΙΣ Η δραστήρια κινητοποίηση των αναγκαίων διοικητικοί πόρων θα προκύψει από την ετήσια απόφαση της Επιτροπής σχετικά με την κατανομή των πόρων, λαμβανομένου υπόψη του δυναμικού και των πρόσθετων ποσών που θα χορηγηθούν από την αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή. 10. 1 Επιπτώσεις στις ανάγκες προσωπικού Το πρόγραμμα ALTENER αναπτύσσει την κοινοτική στρατηγική για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και είναι το μόνο κοινοτικό πρόγραμμα που είναι αφιερωμένο στην προώθηση της διείσδυσης των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στην αγορά. Οι διοικητικοί που είναι αρμόδιοι για την τεχνική διαχείριση των - 9 9- συμβάσεων που αφορούν τα έργα πειραματικής εφαρμογής, τις μελέτες, τα πρότυπα, τη διάδοση το)ν πληροφορκόν και την παρακολούθηση των ειδικών δικτύων είναι ταυτόχρονα υπεύθυνοι για την εκπόνηση των ανακοινώσεων της Επιτροπής, των νομοθετικών προτάσεο)ν περί προώθησης της διείσδυσης των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας καθώς και για την ανάπτυξη, την παρακολούθηση και τον έλεγχο της κοινοτικής στρατηγικής και του σχεδίου δράσης. Οι διαδικασίες και οι συζητήσεις από τις οποίες απορρέουν οι νομοθετικές προτάσεις που απευθύνονται στα άλλα όργανα της Ένοκιης θεωρούνται κοπιαστικό και επίπονο έργο στο οποίο αναλώνεται το 30% περίπου του χρόνου του προσωπικού. Το υπόλοιπο 70% αναλώνεται στην τεχνική διαχείριση των έργων που λαμβάνουν υποστήριξη στο πλαίσιο των δραστηριοτήτων του προγράμματος ALTENER (τον Οκτώβριο του 1997, ο αριθμός των τρεχουσών συμβάσεων είναι 190 περίπου). Οι δραστηριότητες ALTENER αφορούν επτά μείζονες ενεργειακούς κλάδους -βιομάζα, υδροηλεκτρική μικρής κλίμακας, αιολική ενέργεια, ηλιακή θερμική, ηλιακή φωτοβολταϊκή, παθητική ηλιακή στα κτίρια και γεωθερμική - καθώς και επτά πτυχές για τα έργα πειραματικής εφαρμογής -τοπικός και περιφερειακός προγραμματισμός, υποδομές πληροφόρησης, εκπίχίδευσης και κατάρτισης, νέα χρηματοοικονομικά όργανα της αγοράς και ανάπτυξη εργαλείων σχεδιασμού και παρακολούθησης της αξιολόγησης. Είναι συνεπώς απαραίτητο, για την ορθή διαχείριση του προγράμματος ALTENER, να υπάρχει τουλάχιστον ένα άτομο υπεύθυνο για κάθε κλάδο ούτως ώστε να καταστεί δυνατή η ορθή ανάπτυξη των κλαδικών στρατηγικών και η παρακολούθηση του συνόλου των δραστηριοτήτων. Είδη θέσεων Προσωπικό θα που απασχοληθεί στη διαχείριση της δράσης Μόνιμες θέσεις Προσωρινές θέσεις Α Β C 8,5 2,5 3,5 Μόνιμο ή έκτακτο προσωπικό Αλλο προσωπικό από αυτό διάρκ εια ήδη υπάρχον δυναμικό στην ΓΑ πρόσθετο προσωπικ ή ό προσωπικ ό της ΓΔ 6 1,5 2 2,5 1 1,5 2 END 2 εμπειρογνώμονε ς 2 προσωρινοί 2 προσωρινοί 5 έτη 10. 2 Συνολικές επιπτώσεις του πρόσθετου προσωπικού στον προϋπολογισμό 100 Το συνολικό πρόσθετο κόστος διαχείρισης του προγράμματος εκτιμάται ως εξής: Μόνιμοι υπάλληλοι: 5 x 5 έτη x 103. 000 ECU x 0. 70 (βλ. σημείο 10. 1). 802. 500 ECU Εμπειρογνώμονες; (ΑΟ-1178) 2 χ 5 έτη χ 120. 000 ECU E. N. D. (Α0-1520) 2 χ 5 έτη χ 40. 000 ECU = 1. 200. 000 ECU 400. 000 ECU ΣΥΝΟΛΟ= 3. 402. 500 ECU 10. 3 Αλλες λειτουργικές δαπάνες Κονδύλιο του προϋπολογισμού Ποσά κατ'έτος Τρόπος υπολογισμού (αριθ. και τίτλος) Α-1300 Δαπάνες αποστολών, 130. 000 ECU μετακινήσεων δαπάνες άλλες και Α- 2510 Συνεδριάσεις ειδικές 108. 000 ECU για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας στο πλαίσιο της επιτροπής του προγράμματος πλαισίου φορές ετησίως) (τέσσερις ΣΥΝΟΛΟ 238. 000 ECU συνεδριάσεις αναδόχων για κάθε σκέλος των δράσεων, παρακολούθηση έργων των 900 ECU x 30 άτομα x 4 συνεδριάσεις Το συνολικό κόστος για όλη τη διάρκεια του προγράμματος ανέρχεται σε: 238. 000 χ5 = 1. 190. 000 ECU. Τα ποσά προέρχονται από επιχορηγήσεις που είναι ήδη διαθέσιμες στις υπηρεσίες διαχείρισης του προγράμματος. - ιοί - ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ V Ι1ΡΟΤΛΣΙΙ ΑΠΟΦΑΣΙΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ περί θεσπίσεως ΙΙΟΛΥΚΤΟΥΣ Ι1ΡΟΙ ΡΛΜΜΛΊΌΣ ΠΑ TUN ΙΙΡΟΩΘΙΙΣΙΙ ΤΙΙΣ ΓΝΚΡΓΚΙΛΚΙΙΣ ΛΙΙΟΛΟΤΙΚΟΊΊΙΤΑΣ (1998-2002) Î01 ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΓΙΑΪΚΙΙΣ ΕΝΩΣΗΣ, Έχοντας υπόψη: τη συνθήκη περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 130Σ παράγραφος 1, την πρόταση της Επιτροπής ', τη γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής-, τη γνώμη της Επιτροπής των ΙΙεριφερειών^· Αποφασίζοντας σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 189Γ της Συνθήκης*, σε συνεργασία με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο· Εκτιμώντας: ότι το άρθρο 130Ρ της Συνθήκης προβλέπει ότι ένας από τους στόχους της περιβαλλοντικής πολιτικής της Κοινότητας είναι να εξασηιαλιστεί η συνεπής και ορθολογική χρησιμοποίηση των φυσικών πόρων- την απόφαση αριθ. 736/97 του Συμβουλίου, της 16ης Δεκεμβρίου 1996, περί εγκρίσεως του προγράμματος SAVE II για την προώθηση της ενεργειακής αποδοτικότας στην Κοινότητα^· ότι στη συνεδρίαση της 29ης Οκτωβρίου 1990 το Συμβούλιο έθεσε στόχο τη σταθεροποίηση των συνολικών εκπομπών C02 μέχρι το έτος 2000 στα επίπεδα του 1990 σε ολόκληρη την Κοινότητα· ότι στις συνεδριάσεις Μαρτίου και Ιουνίου 1997 το Συμβούλιο ενέκρινε ως διαπραγματευτική θέση ενόψει της συνάντησης του Κυότο που θα πραγματοποιηθεί στο πλαίσιο της Σύμβασης της αλλαγής του κλίματος, μείωση των εκπομπών αερίων του φαινομένου του θερμοκηπίου κατά 7,5 % μέχρι το 2005 και κατά 15% μέχρι το 2010 σε σχέση με τα επίπεδα εκπομπών του 1990· ότι για να επιτευχθεί σημαντική μείωση των εκπομπών C02 στην Κοινότητα απαιτούνται επιπλέον προσπάθειες, αν μάλιστα λιωθεί υπόψη ότι οι εκπομπές C 02 εξαιτίας της κατανάλωσης ενέργειας αναμένεται να αυξηθούν κατά 5% έως 8% μεταξύ 1995 και 2000, με την προϋπόθεση μιας κανονικής οικονομικής ανάπτυξης· ότι είναι συνεπώς απαραίτητο να θεσπιστούν συμπληρωματικά μέτρα· ότι με την απόφαση 93/389/ΕΟΚ καθιερώνεται μηχανισμός παρακολούθησης των εκπομπών C02 και λοιπών αερίων του ςιαινομένου του θερμοκτιπίου^· ότι στην ανακοίνωση της 8ης Φεβρουαρίου 1990 για την ενέργεια και το περιβάλλον, η Επιτροπή παρουσίαζε την ενεργειακή αποδοτικότητα ως ακρογωνιαίο λίθο των ι 2 3 4 5 6 EEL 335, 24. 12. 1996 ΕΕ L 167, 09. 7. 1993, σ. 31 103 μελλοντικίόν πρωτοβουλιών που Ou αποβλέπουν σε μείωση των επιπτώσεων της ενέργειας επί του περιβάλλοντος· ότι επείγει να βελτιωθεί η διαχείριση της ενέργειας ως συμβολή για την προστασία του περιβάλλοντος, για μεγαλύτερη ασΐ|>άλεια του εq>oόιασμoύ και για την αειφόρο ανάπτυξη· ότι με την Πράσινη Βίβλο της 11ης Ιανουαρίου 1995 και τη Λευκή Βίβλο της 13ης Δεκεμβρίου 1995, η Επιτροπή κοινοποιούσε προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο τις απόψεις της σχετικά με το μέλλον της ενεργειακής πολιτικής της Κοινότητας καθώς και τον ρόλο της εξοικονόμησης ενέργειας και των μέτρων των σχετικών με την ενεργειακή αποδοτικότητα· ότι το άρθρο 130Λ της Συνθήκης προβλέπει ότι η Κοινότητα χαράσσει και αναπτύσσει τη δράση της με σκοπό την ενίσχυση της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής· ότι οφείλει συγκεκριμένα να περιορίσει το χάσμα μεταξύ των διαφόρων περιφερειών ως προς την αναπτυξιακή τους στάθμη και την αναπτυξιακή καθυστέρηση των λιγότερο ευνοημένων περιφερειών· ότι η δράση της πρέπει μεταξύ άλλων να καλύπτει και τον τομέα της ενέργειας· ότι το Συμβούλιο, με την οϋκ^αση 91/565/ΕΟΚ^ ενέκρινε ένα κοινοτικό πρόγραμμα ενεργειακής αποδοτικότητας (SAVE) με σκοπό να ενισχυθεί στην Κοινότητα η υποδομή που ευνοεί την ενεργειακή αποδοτικότητα- ότι το πρόγραμμα SAVE έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 1995· ότι η Κοινότητα έχει αναγνωρίσει ότι το πρόγραμμα SAVE αποτελούσε σημαντικό στοιχείο της κοινοτικής στρατηγικής για μείωση των εκπομπών C02· ότι στην από 8 Μαΐου 1991 ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με τις δραστηριότητες ενεργειακού προγραμματισμού της Κοινότητας σε περιφερειακή κλίμακα, στα συμπεράσματα του Συμβουλίου πάνω στην ανακοίνωση και στο από 16 Ιουλίου 1993 ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου αναιρέρεται ότι οι δραστηριότητες αυτές πρέπει να συνεχιστούν και να διευρυνθούν, και με τη σειρά τους να στηρίξουν την ενεργειακή στρατηγική της Κοινότητας· ότι αυτή η πρωτοβουλία που αποβλέπει στην ανάπτυξη δραστηριοτήτων σε περιφερειακό επίπεδο πρέπει στο εξής να ενταχθεί σε ένα νέο πρόγραμμα SAVE II· ότι με την απόφαση 1110/94/ΕΚ^ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου θεσπιζόταν ένα τέταρτο πρόγραμμα πλαίσιο για τις δράσεις έρευνας, ανάπτυξης και τεχνολογικής επίδειξης· ότι η πολιτική ενεργειακής αποδοτικότητας αποτελεί ένα σημαντικό μέσο για την αξιοποίηση και προώθηση των νέων τεχνολογιών της ενέργειας που θα αναπτυχθούν δυνάμει του προγράμματος πλαισίου· ότι το πρόγραμμα SAVE II αποτελεί ένα πολιτικό μέσο συμπληρωματικό του προγράμματος· ότι η Επιτροπή υπέβαλε στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο τις προτάσεις της σχετικά με το πέμπτο πρόγραμμα πλαίσιο Ε&ΤΑ^· ότι το πρόγραμμα SAVE II αποβλέπει σε βελτίωση της ενεργειακής έντασης της τελικής κατανάλωσης κατά 1% ετησίως επιπλέον κάθε άλλης βελτίωσης· ότι το Συμβούλιο, στις συνεδριάσεις της 15ης και 16ης Δεκεμβρίου 1994, δήλωνε ότι ο στόχος για σταθεροποίηση των εκπομπών C02 δεν μπορεί να επιτευχθεί παρά με μια δέσμη συντονισμένων μέτρων που θα αποβλέπουν σε βελτίωση της ενεργειακής αποδοτικότητας και της ορθολογικής χρησιμοποίησης της ενέργειας, με βάση την 7 EEL307, 08. 11. 1991,σ. 34 8 EEL 126, 18. 5. 1994,σ. 1 9 COM(97) 104 προσφορά και τη ζήτηση σε όλα τα επίπεδα παραγωγής, μετατροπής, μεταφοράς και κατανάλωσης ενέργειας, και σε εκμετάλλευση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, και ότι μεταξύ των μέτρων περιλαμβάνονται προγράμματα διαχείρισης της ενέργειας σε τοπικό επίπεδο· ότι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στη γνώμη τοι» για την Ιΐράσινη Βίβλο της Επιτροπής σχετικά με την ενεργειακή πολιτική, ζητούσε τον καθορισμό στόχων και την εκπόνηση κοινού προγράμματος για την ενεργειακή αποδοτικότητα και την εξοικονόμηση ενέργειας, σύμφωνα με τους στόχους του Ρίο (1992) και του Βερολίνου (1995) σχετικά με τις εκπομπές αερίων του φαινομένου του θερμοκηπίου- ότι ζητούσε την εκπόνηση ενός προγράμματος SAVE II και καλούσε την Επιτροπή να διευκρινίσει το ρόλο που προτίθεται να διαδραματίσει ανας>ορικά με την εξοικονόμηση ενέργειας και την ενεργειακή αποδοτικότητα με συγκεκριμένα έργα· ότι η βελτίωση της ενεργειακής αποδοτικότητας θα έχει θετική επίδραση τόσο στο περιβάλλον όσο και σε ό,τι αφορά την αος>άλεια του εφοδιασμού σε ενέργεια, προβλήματα που ενδιαφέρουν σε παγκόσμια κλίμακα, και ότι συνεπώς απαιτείται διεύρυνση της συνεργασίας σε διεθνές των καλύτερων δυνατών αποτελεσμάτων· επίπεδο για την επίτευξη ότι από σήμερα μέχρι το 2000 μπορεί να αποτραπεί η εκπομπή 180 έως 200 εκατομ. τόννων C02 με βελτίωση της ενεργειακής, έντασης της τελικής ζήτησης κατά 5% επιπλέον του κανονικά αναμενόμενου- ότι το πρόγραμμα SAVE II αποτελεί ένα σημαντικό και αναγκαίο μέσο για την προώθηση μεγαλύτερης ενεργειακής αποδοτικότητας- ότι, προς αποτροπή αλληλεπικαλύψεων και για να επιτευχθεί συντονισμένη δράση, σκόπιμο είναι να εξασφαλιστεί για την εφαρμογή του προγράμματος στενή συνεργασία με άλλα κοινοτικά προγράμματα, που συνδέονται άμεσα με την προώθηση της ενεργειακής αποδοτικότητας· ότι είναι πολιτικώς και οικονομικώς ευκταίο, το πρόγραμμα SAVE II να είναι ανοικτό και στις συνδεδεμένες χώρες της Κεντροανατολικής Ευρώπης, σύμφωνα με τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της Κοπεγχάγης (Ιούνιος 1994) και με σχετικές υποδείξεις μιας ανακοίνωσης που υποβλήθηκε από την Επιτροπή προς το Συμβούλιο τον Μάιο του 1994, καθώς και στις συνδεδεμένες μεσογειακές χώρες και την Κύπρο · ότι, ως εγγύηση ότι η κοινοτική βοήθεια χρησιμοποιείται αποτελεσματικά, η Επιτροπή θα μεριμνά ώστε τα έργα να αξιολογούνται σε βάθος εκ των προτέρων και θα εξακολουθήσει να αξιολογεί συστηματικά την εξέλιξη και τα αποτελέσματα των έργων που τυγχάνουν υποστήριξης· ότι δρομολογείται πολυετές πρόγραμμα πλαίσιο για την ανάληψη δράσεων στον τομέα της ενέργειας, 105 ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ: Αρθρο 1 1. Εντός του προγράμματος πλαισίου για την ενέργεια, η Κοινότητα δρομολογεί πολυετές ειδικό πρόγραμμα εκπόνησης και εφαρμογής μέτρων και δράσεων που θα αποσκοπούν σε βελτίωση της ενεργειακής αποδοτικότητας στην Κοινότητα, με ιδιαίτερο μέλημα την αποδοτικότητα από πλευράς κόστους. Γενικοί στόχοι του προγράμματος είναι: να τονωθούν τα μέτρα που αι^ορούν την ενεργειακή αποδοτικότητα σε όλους τους α) τομείς· β) δημόσιων καταναλωτών για διατήρηση της ενέργειας- να ενθαρρυνθούν οι επενδύσεις της βιομηχανίας καθώς και ιδιωτικών και γ) κατανάλωσης. να δημιουργηθούν οι όροι βελτίωσης της ενεργειακής έντασης της τελικής Οι κοινοτικές επιχορηγήσεις δίδονται στο πλαίσιο του προγράμματος SAVE II για 2. την προώθηση της ενεργειακής αποδοτικότητας στην Κοινότητα, στο εξής καλούμενο πρόγραμμα, για δράσεις ανταποκρινόμενες στους στόχους της παρούσας απόφασης. Αρθρο 2 Χρηματοδοτούνται στο πλαίσιο του προγράμματος οι παρακάτω κατηγορίες δράσεων και μέτρων που αφορούν την ενεργειακή αποδοτικότητα: α) μελέτες και άλλες δράσεις που αποσκοπούν σε εφαρμογή και συμπλήρωση των κοινοτικών μέτρων (π. χ. συμφωνιών που συνάπτονται σε αυτοδεσμευτική βάση, εντολών τυποποίησης, συνεταιριστικών προμηθειών και που δίδονται σε οργανισμούς νομοθετικών μέτρων) ενεργειακής αποδοτικότητας, μελέτες σχετικές με την επίδραση της τιμής της ενέργειας στην ενεργειακή αποδοτικότητα και μελέτες σχετικές με την καθιέρωση της ενεργειακής αποδοτικότητας ως κριτηρίου των κοινοτικών προγραμμάτων· τα οποία λαμβάνονται για βελτίωση της στοχοθετημένες πιλοτικές δράσεις τομεακού χαρακτήρα για να επισπευσθούν οι β) επενδύσεις οι σχετικές με την ενεργειακή αποδοτικότητα ή/και να βελτιωθούν οι καταναλωτικές συνήθειες από πλευράς κατανάλωσης ενέργειας, η υλοποίηση των οποίων εναπόκειται σε δημόσιους και ιδιωτικούς οργανισμούς και επιχειρήσεις, σε δίκτυα που ήδη υπάρχουν και καλύπτουν ολόκληρη την Κοινότητα ή σε προσωρινές ενώσεις οργανισμών ή/και επιχειρήσεων σε κοινοτική κλίμακα, που δημιουργούνται για να υλοποιήσουν τα έργα· γ) μέτρα προτεινόμενα από την Επιτροπή για την ενθάρρυνση ανταλλαγής εμπειριών και με σκοπό να βελτιωθεί ο συντονισμός των δραστηριοτήτων που αναλαμβάνονται σε διεθνές, κοινοτικό, εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο, χάρη σε κατάλληλα μέτρα διάδοσης των πληροφοριών- μέτρα όπως τα προβλεπόμενα υπό γ), προτεινόμενα όμως από άλλους πλην της δ) Επιτροπής φορείς- ε) παρακολούθηση της πορείας της ενεργειακής αποδοτικότητας στην Κοινότητα και σε καθένα από τα κράτη μέλη καθώς και διαρκής αξιολόγηση και παρακολούθηση των δράσεων και των μέτρων που αναλαμβάνονται στο πλαίσιο του προγράμματος· στ) ειδικές δράσεις που ευνοούν την ενεργειακή διαχείριση σε περιφερειακό επίπεδο και σε επίπεδο πόλεων και που αποσκοπούν σε μεγαλύτερη συνοχή μεταξύ κρατών μελών και περιφερειών ως προς την ενεργειακή αποδοτικότητα. 106 Αρθρο 3 1. Όλες οι δαπάνες οι σχετικές με τις οράσεις και τα μέτρα που προβλέπονται στο άρθρο 2 υπό α), γ) και ε) επιβαρύνουν τον γενικό προϋπολογισμό των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων. 2. άρθρο 2 υπό β), δ) και στ) ανέρχεται το πολύ σε 50% του συνολικού κόστους. Το ποσοστό χρηματοδότησης των δράσεων και μέτρων που προβλέπονται στο 3. Το υπόλοιπο της χρηματοδότησης των δράσεων και μέτρων που προβλέπονται στο άρθρο 2 υπό β), δ) και στ) μπορεί να εξασφαλιστεί είτε από δημόσιους ή ιδιωτικούς πόρους είτε με συνδυασμό και των δύο. Αρθρο 4 (1) (2) Η εκτέλεση τΟυ προγράμματος αρχίζει την Γη Ιανουαρίου 1998 και λήγει στις 31 Δεκεμβρίου 2002. Οι ετήσιες πιστώσεις εγκρίνονται (χπό την αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή εντός των ορίων των χρηματοδοτικών προοπτικών. Αρθρο 5 1. Η Επιτροπή επωμίζεται τη χρηματοδοτική πλευρά της εκτέλεσης και εφαρμογής του προγράμματος. II Επιτροπή μεριμνά επίσης ώστε οι δράσεις που προβλέπονται στο πρόγραμμα να υποβάλλονται σε προκαταρκτική αξιολόγηση, παρακολούθηση και τελική αξιολόγηση, η οποία, με την ολοκλήρωση του έργου, έχει κυρίως ως αντικείμενο να προσδιορίσει τις επιπτώσεις και τον βαθμό υλοποίησης και να διαπιστώσει κατά πόσον επιτεύχθηκαν οι αρχικοί στόχοι. 2. ολοκλήρωση του έργου έκθεση στην Επιτροπή. Οι δικαιούχοι που γίνονται δεκτοί υποβάλλουν κάθε έξι μήνες και με την 3. των δράσεων και μέτρων του άρθρου 2 καθορίζονται ετησίως με συνεκτίμηση: Οι όροι και οι κατευθυντήριες γραμμές που ακολουθούνται προς υποστήριξη όλων των κριτηρίων αποδοτικότητας από πλευράς κόστους, των δυνατοτήτων πραγματοποίησης οικονομιών και των επιπτώσεων επί του περιβάλλοντος, και πιο συγκεκριμένα της μείωσης των εκπομπών C02- του πίνακα προτεραιοτήτων του άρθρου 7- της συνοχής των κρατών μελών από πλευράς ενεργειακής αποδοτικότητας. Η επιτροπή του άρθρου 6 επικουρεί την Επιτροπή στον καθορισμό των ως άνω όρων και κατευθυντηρίων. Αρθρο 6 Για την εφαρμογή του προγράμματος, η Επιτροπή επικουρείται από την επιτροπή του άρθρου 4 της απόφασης τοί' Συμβουλίου περί θεσπίσεως πολυετούς προγράμματος πλαισίου για την ανάληψη δράσεων στον τομέα της ενέργειας. Αρθρο 7 Η Επιτροπή καταρτίζει σε ετήσια βάση πίνακα προτεραιοτήτων για τη χορήγηση ενισχύσεων στο πλαίσιο του προγράμματος. Ο πίνακας αυτός λαμβάνει υπόψη τη εθνικών συμπληρωματικότητα μεταξύ προγραμμάτων, βάσει των πληρoq>oριώv που κοινοποιούνται κάθε χρόνο σε συνοπτική του προγράμματος SAVE II και των 107 μορφή από κάθε κράτος μέλος. Προτεραιότητα δίδεται σε πεδία όπου η εν λόγω συμπληρωματικότητα είναι η ευρύτερη δυνατή. Η επιτροπή του άρθρου 6 επικουρεί την Επιτροπή στην κατάρτιση του πίνακα προτεραιοτήτων. Αρθρο 8 1. Με τη συμπλήρωση εκάστου έτους του προγράμματος, η Επιτροπή υποβάλλει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο έκθεση δραστηριότητας καθώς και προτάσεις για τροποποίηση των κατευθυντηρίων που χαράσσονται σύμφωνα με το άρθρο 5 παράγραφος 3, τροποποιήσεις που ενδέχεται να κριθούν αναγκαίες αναλόγως των αποτελεσμάτων του προηγούμενου έτους. Με τη λήξη του τρίτου έτους του προγράμματος, η Επιτροπή υποβάλλει στο 2. Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο έκθεση περί των ληπτέων μέτρων αναφορικά με την ενεργειακή αποδοτικότητα σε επίπεδο Κοινότητας και σε επίπεδο κρατών μελών, καθώς και έκθεση επί των σημειωΟέντων αποτελεσμάτων, και πιο συγκεκριμένα σχετικά με τους στόχους του άρθρου 1. Π έκθεση αυτή συνοδεύεται από προτάσεις για τροποποιήσεις του προγράμματος που θα μπορούσαν να αποδειχτούν αναγκαίες βάσει των αποτελεσμάτων. 3. Με τη λήξη του προγράμματος, η Επιτροπή αξιολογεί τα αποτελέσματα που προκύπτουν από την εφαρμογή της παρούσας απύςασης και τη συνάφεια εθνικών και κοινοτικών δράσεων, και υποβάλλει σχετική έκθεση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών, όπου κυρίως περιγράφει σε ποιον βαθμό επιτεύχθηκε ο στόχος του άρθρου 1. Αρθρο 9 Ευρώπης Το παρόν πρόγραμμα είναι ανοικτό στη συμμετοχή των συνδεδεμένων χωρών της Κεντροανατολικής των των χρηματοδοτικών ρυθμίσεων, που έχουν εγκριθεί στα πρόσθετα πρωτόκολλα των συμφωνιών σύνδεσης περί συμμετοχής στα κοινοτικά προγράμματα. Το πρόγραμμα είναι ανοικτό στη συμμετοχή της Κύπρου βάσει συμπληρωματικών πιστώσεων, σύμφωνα με τους ίδιους κανόνες με εκείνους που ισχύουν για τις χώρες ΕΖΕΣ και βάσει διαδικασιών που θα συμφωνηθούν με τις εν λόγω χώρες. συμπεριλαμβανομένων όρων, βάσει Αρθρο 10 Η παρούσα απόφαση ακυρώνει και αντικαθιστά την απόφαση (ΕΚ) αριθ. 736/97 του Συμβουλίου της 16ης Δεκεμβρίου 1997. Η παρούσα απόφαση απευθύνεται προς τα κράτη μέλη. Αρθρο 11 Έγινε στις Βρυξέλλες Για το Συμβούλιο Ο Πρόεδρος 108 ΛΙΙΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΟ ΑΚΑΤΙΟ 1. ΤΙΤΛΟΣ ΜΙΣ ΔΡΑΣΕΩΣ Ενεργειακή αποδοτικότητα SAVE - Μια ανανεωμένη προσπάθεια για μεγαλύτερη ενεργειακή αποδοτικότητα στην Ευρωπαϊκή Ένίηση. 2. ΣΧΕΤΙΚΑ ΚΟΝΔΥΛΙΑ ΤΟΥ ΙΙΡΟΥΐΙΟΛΟΠΣΜΟΥ Β4-1031 3. ΝΟΜΙΚΗ Β ΑΣ Π Αρθρο 130Σ παραγρ. 1 της Συνθήκης ΕΚ Απόφαση 91/565/ΕΚ του Συμβουλίου, της 29ης Οκτωβρίου 1991 (ΕΕ αριθ. L 307, 8. 11. 1991, σ. 34). Πρόγραμμα SAVE Ι. Απόφαση 96/737/ΕΚ του Συμβουλίου, της 16ης Δεκεμβρίου 1996 (ΕΕ αριθ. L 335, 24. 12. 1996, σ. 50). Πρόγραμμα SAVE II. Πρότασΐ| οσκ'^αοης του Συμβουλίου περί θέσπισης πολυετούς προγράμματος πλαισίου για δράσεις στον τομέα της ενέργειας (1998-2002). 4. ΠΕΡΙΓΡΑΦΙΙ ΤΙΙΣ ΔΡΑΣΕΩΣ 4. 1 Γενικός στόχος Γενικός στόχος της δράσεως είναι η συμβολή στην ενίσχυση των πρωτοβουλιών των κρατών μελών με αντικείμενο την ενεργειακή αποδοτικότητα, ώστε μέχρι το έτος 2010 να έχει επιτευχθεί τελική εξοικονόμηση ενέργειας 100 εκατομ. ΤΙΓΙ ετησίως. Αυτό αντιστοιχεί σε μείωση της τελικής κατανάλωσης ενέργειας κατά 12% και σε περιορισμό των εκπομπών C02 κατά πλέον του 15% σε σχέση με το 1990. Δεδομένου ότι δεν έχει θεσπιστεί σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης κατάλληλο φορολογικό μέτρο, το μέρος του προγράμματος πλαισίου που αφορά την ενεργειακή αποδοτικύτητα/SAVE παραμένει ένα από τα σπάνια κοινοτικά μέσα που μπορούν ακόμη να συμβάλουν σημαντικά στη μείωση των εκπομπών C02. II συμβολή αυτή θα εξαρτηθεί άμεσα από το σθένος με το οποίο θα υλοποιηθεί το πρόγραμμα. Καθώς άλλωστε οι κανονιστικές πρωτοβουλίες του προγράμματος SAVE θα περιοριστούν στα ουσιώδη, καλό θα είναι" να ενισχυθούν οι άλλοι τύποι δράσεων του προγράμματος. Για τους λόγους αυτούς, και δεδομένου ότι θα αυξηθεί μελλοντικά ο αριθμός των κρατών μελών, κρίνεται αναγκαίο να διατεθεί για την υλοποίηση των στόχων του προγράμματος προϋπολογισμός σημαντικά αυξημένος. Η υλοποίηση των προγραμμάτων SAVE Ι και II οδήγησε στη διαπίστωση ότι οι δράσεις ήταν τόσο περισσότερο αποτελεσματικές όσο πιο κοντά στον καταναλωτή βρισκόταν η υλοποίηση τους. 4. 2 Καλυπτόμενη χρονική περίοδος Η διάρκεια της δράσεως είναι 5ετής, από 1ης Ιανουαρίου 1998 έως 31 Δεκεμβρίου 2002. 109 5. ΤΑΞΙΝΟΜΙΙΣΊΙΑΑΠΑΝΩΝ/ΕΣΟΑΩΝ Μη υποχρεωτικές δαπάνες/Λιαχωριζόμενες πιστώσεις 6. ΤΥΠΟΣ ΑΛΙΙΑΝίΐΝ/ΕΣΟΑίΐΝ Το πρόγραμμα περιλαμβάνει έξι τύπους δράσεων: α) β) γ) δ) ε) που εντολών μελέτες και άλλες δράσεις προς ι^αρμογή και συμπλήρωση των κοινοτικών μέτρων (π. χ. ουμιρωνιών που συνάπτονται σε αυτοδεσμευτική τυποποίησης, βάση, συνεταιριστικών προμηθειών και νομοθετικών μέτρων) τα οποία λαμβάνονται για βελτίωση της ενεργειακής αποδοτικότητας, μελέτες σχετικές με την επίδραση της τιμής της ενέργειας στην ενεργειακή αποδοτικότητα και μελέτες σχετικές με την καθιέρωση της ενεργειακής αποδοτικότητας ως κριτηρίου των κοινοτικών προγραμμάτων· οργανισμούς δίδονται σε δράσεις τομεακού στοχοθετημένες πιλοτικές χαρακτήρα για να επισπευσθούν οι επενδύσεις οι σχετικές με την ενεργειακή αποδοτικότητα ή/και να βελτιωθούν οι καταναλωτικές συνήθειες από πλευράς κατανάλωσης ενέργειας, η υλοποίηση των οποίων εναπόκειται σε δημόσιους και ιδιωτικούς οργανισμούς και επιχειρήσεις, σε δίκτυα που ήδη υπάρχουν και καλύπτουν ολόκληρη την Κοινότητα ή σε προσωρινές ενώσεις οργανισμών ή/και επιχειρήσεων σε κοινοτική κλίμακα, που δημιουργούνται για να υλοποιήσουν τα έργα· μέτρα προτεινόμενα από την Επιτροπή για την ενθάρρυνση ανταλλαγής εμπειριών και με σκοπό να βελτιωθεί ο συντονισμός των δραστηριοτήτων που αναλαμβάνονται σε διεθνές, κοινοτικό, εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο, χάρη σε κατάλληλα μέσα διάδοσης των πληροφοριών· μέτρα όπο)ς τα προβλεπόμενα υπό γ), προτεινόμενα όμως από άλλους πλην της Επιτροπής φορείς, όπως π. χ. πανεπιστήμια, δημόσιοι και ιδιωτικοί οργανισμοί, οργανισμοί ενέργειας, γρας>εία συμβούλων κ. ά. · παρακολούθηση της πορείας της ενεργειακής αποδοτικότητας στην Κοινότητα και σε καθένα από τα κράτη μέλη καθώς και διαρκής αξιολόγηση και παρακολούθηση των οράσεων και των μέτρων που αναλαμβάνονται στο πλαίσιο του προγράμματος· στ) ειδικές δράσεις που ευνοούν τη διαχείριση της ενέργειας σε περιφερειακό επίπεδο και σε επίπεδο πόλεων και που αποσκοπούν σε μεγαλύτερη συνοχή μεταξύ κρατών μελών και περιφερειών ως προς την ενεργειακή αποδοτικότητα. Οι επιχορηγήσεις για την κάλυψη τιυν δαπανών των δράσεων που περιγράφονται υπό α), γ) και ε) ανέρχονται σε 100%. Για τις δράσεις που περιγράφονται υπό β), δ) και στ) προβλέπεται συγχρηματοδότηση, ενώ η κοινοτική συμμετοχή θα κυμαίνεται από 30% έως 50%. Οι δράσεις που γίνονται δεκτές εντάσσονται στο πλαίσιο ενός ενδεικτικού πολυετούς προγράμματος, του οποίου καθορίζονται σε ετήσια βάση οι προτεραιότητες και τα προγράμματα δράσης. Τα προγράμματα υποβάλλονται για γνωμοδότηση σε συμβουλευτική επιτροπή, η οποία αποτελείται από αντιπροσώπους των κρατών μελών. Για κάθε χρηματοδότηση υπογράφεται σύμβαση μεταξύ της Επιτροπής και του αρμοδίου ή του συντονιστή της χρηματοδοτούμενης δράσης. 110 7. ΑΙΙΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ Ι ΠΙΙΙ ΓϋΣΙΙΣ Τα προτεινόμενα ποσά υπόκεινται στους περιορισμούς των δημοσιονομικών προοπτικών που ισχύουν σήμερα. Με τον καθορισμό των νέων δημοσιονομικών προοπτικών, η χρηματοδότηση των δράσεων προτεραιότητας για την προιόΟηση της ενεργειακής αποδοτικότητας θα μπορούσε να επανεξεταστεί. Ο προτεινόμενος προϋπολογισμός ανέρχεται ενδεικτικά σε68,4 MECU. 7. 1 Τρόπος υπολογισμού του κόστους της δράσεως Η αλλαγή του κλίματος της γης είναι για όλους μας μια πρόκληση μείζονος σημασίας. Ενόψει της 3ης διάσκεψης των μερών της σύμβασης πλαισίου των Ηνωμένων Εθνών για την αλλαγή του κλίματος, που θα πραγματοποιηθεί στο Κυότο τον Δεκέμβριο του 1997, το Συμβούλιο ενέκρινε μια διαπραγματευτική θέση για τις βιομηχανικές χώρες, να προτείνουν δηλαδή μείωση των εκπομπών των κυριότερων αερίων του φαινομένου του θερμοκηπίου κατά 15% μέχρι το έτος 2010 και κατά τουλάχιστον 7,5% μέχρι το έτος 2005, σε σύγκριση με τα επίπεδα του 1990. Οι σημερινές τάσεις, με βάση την τακτική και τα μέτρα που εφαρμόζονται σήμερα, δείχνουν αύξηση των εκπομπών C02 κατά 8% περίπου μέχρι το 2010, πράγμα που σημαίνει ότι μπορεί κάλλιστα να απαιτηθεί μείωση κατά 23% σε πραγματικούς όρους. Εντονότερες προσπάθειες θα χρειαστεί να καταβληθούν στο πλαίσιο αρκετών πτυχών της ενεργειακής πολιτικής, και πιο συγκεκριμένα σε ό,τι αφορά την παραγωγή και χρήση ενέργειας, σύμφωνα με τις γενικές γραμμές που σκιαγραφούνται σε πρόσφατη ανακοίνωση της Επιτροπής για την αλλαγή του κλίματος «Η θέση της ΕΕ για το Κυότο». Το πρόγραμμα SAVE II καλύπτει ειδικές δράσεις για υψηλή ενεργειακή αποδοτικότητα. Το πρόγραμμα αυτό εγκρίθηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στις 16 Δεκεμβρίου 1996 (96/737/ΕΟΚ) ως ένα από τα τρία κύρια προγράμματα προώθησης της ενεργειακής αποδοτικότητας σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης. Τα δύο άλλα προγράμματα, JOULE και THERMIE, έχουν τεχνολογική κατεύθυνση, και καλύπτουν το φάσμα από την έρευνα μέχρι και την επίδειξη και διάδοση των τεχνολογιών της ενέργειας, εκ των οποίων οι σχετικές με την ενεργειακή αποδοτικότητα αποτελούν μία μόνο περιοχή των τεχνολογιών που προωθούνται. Το πρόγραμμα SAVE είναι το μοναδικό κοινοτικό πρόγραμμα με αποκλειστικό περιεχόμενο τη βελτίωση της ενεργειακής αποδοτικότητας. 7. 1. 1 Μελέτες και άλλες συναιρείς δράσεις προς εφαρμογή και συμπλήρωση των κοινοτικών μέτρων (π. χ. συμφωνιών που συνάπτονται σε αυτοδεσμευτική βάση, εντολών που δίδονται σε οργανισμούς τυποποίησης, συνεταιριστικών προμηθειών και νομοθετικών μέτρων) τα οποία λαμβάνονται για βελτίωση της ενεργειακής αποδοτικότητας, μελέτες σχετικές με την επίδραση της τιμής της ενέργειας στην ενεργειακή αποδοτικότητα και μελέτες σχετικές με την καθιέρωση της ενεργειακής αποδοτικότητας ως κριτηρίου τιυν κοινοτικών προγραμμάτων- Οι μελέτες ζητούνται απαραιτήτως για την κατάρτιση των τεχνικών φακέλων που είναι αναγκαίοι ώστε να αναπτυχθούν ουσιαστικά πρότυπα ενεργειακής αποδοτικότητας και, αν χρειαστεί, νομοθετική δραστηριότητα. Υπάρχει ήδη κάποια δραστηριότητα σε ό,τι aq ορά τα πρότυπα επισήμανσης και εξοπλισμού, η προσπάθεια όμως θα πρέπει να συνεχιστεί. Η οδηγία μόνο για τους καυστήρες (92/42/ΕΟΚ) έχει προοπτικές να αποφέρει κέρδος ενός δισεκατομ. ECU ετησίως (με ετήσια εξοικονόμηση ενέργειας πλέον τιυν 11 εκατομ. ΤΙΠ μέχρι το έτος 2010 και για τα 12 κράτη μέλη). Τα ποσά που εμφαίνονται στον πίνακα που ακολουθεί αποτελούν εκτιμήσεις με βάση την πείρα τα)ν τελευταίων ετών. Εκτιμάται ότι χρειάζονται 50 μελέτες μέσου κόστους 200. 000 ECU ανά μελέτη για να συνεχιστούν οι δραστηριότητες του SAVE στα παρακάτω πεδία: • Κτίρια, μεταφορές, διαχείριση της ζήτησης • Συνδυασμός θερμικής και ηλεκτρικής ενέργειας 111 • Επισήμανση συσκευών και κοινοτικά πρότυπα αποδοτικότητας για την τελική κατανάλωση της ενέργειας • Αυτοδεσμευτικές συμφωνίες • Διεθνή πρότυπα ίχποόοτικότητας για την τελική κατανάλωση της ενέργειας • Μελέτες που οδηγούν σε άλλες νομοθετικές δράσεις • Δράσεις που αποβλέπουν στην καθιέρωση της ενεργειακής αποδοτικότητας ως κριτηρίου στο πλαίσιο των ήδη υπαρχόλ-των στρατηγικών προγραμμάτων της ΕΕ. Πρόκειται για μια δραστηριότητα που εξελίσσεται παράλληλα με τα κοινοτικά προγράμματα. Προγράμματα όπως το VALOREN (που εντάχθηκε ωστόσο στο INTERREG) το οποίο εχρηματοδοτείτιο από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης περικλείουν τεράστιο δυναμικό ενεργειακής αποδοτικότητας ως εργαλεία περιφερειακής ανάπτυξης. II θετικότητα αυτή εμπειρία θα πρέπει να υποστηριχτεί. 7. 1. 2 Στοχοθετημένες πιλοτικές δράσεις του τομέα Μέχρι το τέλος του 1997, το SAVE έχει υποστηρίξει περί τις 350 τομεακές πιλοτικές δράσεις. Οι δράσεις αυτές αφορούσαν κυρίως τις εξής περιοχές: εκπαίδευση και κατάρτιση, πληροιρόρηση, προγραμματισμό πόρων, μεταφορές, κτίρια, συμπαραγωγή, παρακολούθηση και στοχοθέτηση. ΓΙ δραστηριότητα αυτή θα συμπεριλάβει περισσότερα διεθνή έργα, όπου θα συμμετέχουν αρκετά κράτη μέλη. Επειδή ο ετήσιος προϋπολογισμός του SAVE είναι περιορισμένος, η πείρα δείχνει ότι, παρά την ικανοποιητική τους ποιότητα, μόνο 20% των προτάσεων θα εγκρίνονται κάθε χρόνο. Το μέσο κόστος ενός πιλοτικού έργου, με βάση την πείρα των τελευταίων έξι ετών, ανέρχεται σε 1 ()(). ()()() ECU. Για στοχοΟετημένες δράσεις στις οποίες συμμετέχουν περισσότερα του ενός κράτη μέλη, το κόστος αυτό θα αυξηθεί και προβλέπεται να ανέλθει σε 200. 000 ECU κατά μέσον όρο ανά έργο. Με συνολικό προϋπολογισμό 28 MECU για μια πενταετία, θα υποστηριχτούν 140 έργα σε όλα τα κράτη μέλη ή 9 πιλοτικά έργα ανά κράτος μέλος. 7. 1. 3 Διάδοση των πληροφοριών θα πρέπει να αναληφθούν και άλλες Η ενημέρωση του καταναλωτή είναι σημαντικός παράγοντας συνειδητοποίησης ώστε να αρχίσει να υιοθετεί βελτιωμένα καταναλωτικά πρότυπα από πλευράς ενέργειας. Παρά το γεγονός ότι τα περισσότερα από τα έργα του SAVE περιέχονται στη βάση δεδομένων CORDIS, η οποία είναι ανοικτή στο ευρύ κοινό μέσω του WWW, ενημερωτικές δραστηριότητες, δωρεάν για το ευρύ κοινό, για την καλύτερη διάδοση των αποτελεσμάτων των προγραμμάτων και για την ευαισθητοποίηση των κρατών μελών σε θέματα σχετικά με την ενεργειακή αποδοτικότητα. II δραστηριοποίηση αυτή θα πρέπει να συνδεθεί στενά με τα αποτελέσματα που προκύπτουν από όλες τις πρωτοβουλίες που αναπτύσσονται στο πλαίσιο του προγράμματος SAVE. Με βάση την πείρα των τελευταίων ετών και την ανάγκη διάδοσης των πληροφοριών σε όλα τα κράτη μέλη, προτείνεται προϋπολογισμός 9,1 MECU από τα οποία γύρω στο 45% για δραστηριότητες που θα προτείνει η Επιτροπή (συσκέψεις, τοποθεσίες WWW, βάσεις δεδομένων, συναντήσεις αναδόχων, δημοσιεύσεις κ. λπ. ) και 55% για ενημερωτικές δραστηριότητες που θα προταθούν και θα συγχρηματοδοτηθούν από τρίτους, όπως εθνικοί οργανισμοί ενέργειας, σύμβουλοι, πανεπιστήμια κ. ά. 7. 1. 4 Παρακολούθηση της πορείας της ενεργειακής αποδοτικότητας σε εθνικό επίπεδο και σε επίπεδο ΕΕ και διαρκής αξιολόγηση και παρακολούθηση των δράσεων και μέτρων που αναλαμβάνονται στο πλαίσιο του προγράμματος 112 Στο πλαίσιο του SAVE έχει αναπτυχθεί ικανός αριθμός σημαντικών εργαλείων ανάλυσης. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνεται η ανάπτυξη ενεργειακών δεικτών που προσφέρονται για τη σύγκριση της ενεργειακής αποδοτικότητας μεταξύ κρατών μελών σε διαφόρους τομείς κατανάλωσης της ενέργειας, η επέκταση του μοντέλου MURE II σε δράσεις σχετικές με την ενεργειακή αποδοτικότητα, μια βάση δεδομένων για τις πρωτοβουλίες SAVE και τις προποβουλίες των κρατών μελών και η ανάπτυξη μιας οικείας για τον χρήστη μεθόδου διαχωρισμού των πληροφοριών των σχετικών με την ενεργειακή ένταση κατά τρόπον ώστε να προβάλλεται η πρόοδος η οφειλόμενη στην ενεργειακή αποδοτικότητα μόνο. Όλες αυτές οι δραστηριότητες θα πρέπει να συνεχιστούν και να επεκταθούν στις χώρες της Κεντροανατολικής Ευρώπης και στην Κύπρο ώστε να παρακολουθείται η πρόοδος της ενεργειακής αποδοτικότητας στην Ευρώπη, πράγμα πολύ σημαντικό στο πλαίσιο τιυν δεσμεύσεων που αναλαμβάνει η ΕΕ επί θεμάτων περιβάλλοντος. II αξιολόγηση των πιλοτικών έργων του SAVE και του προγράμματος στο σύνολο του θα είναι προτεραιότητα κατά τα προσεχή έτη, για την εκπλήρωση απαιτήσεων άλλων οργάνων της ΕΕ. Περαιτέρω ανάπτυξη και εκσυγχρονισμός των ως άνω εργαλείων θα κοστίζουν περί τις 200. 000 ECU ετησίως. Θα πρέπει να ενεργειακής συνυπολογιστεί αποδοτικότητας στις υποψήφιες για προσχώρηση τρίτες χώρες. Εκτιμάται ότι κατά την προσεχή πενταετία η παρακολούθηση της προόδου της ενεργειακής αποδοτικότητας μαζί με την αξιολόγηση όλων των δραστηριοτήτων SAVE θα στοιχίσουν 2,5 MECU. και η παρακολούθηση της προόδου της 7. 1. 5 Ειδικές δράσεις για τη διαχείριση της ενέργειας σε περιφερειακό επίπεδο και σε επίπεδο πόλεων και ειδικές δράσεις για μεγαλύτερη συνοχή μεταξύ κρατών μελών και περιφερειών από πλευράς ενεργειακής αποδοτικότητας επί Προβλέπεται εδώ η παροχή βοήθειας προς τις τοπικές αρχές περιφερειών, νήσων και πόλεων για τη δημιουργία οργανισμών διαχείρισης της ενέργειας, που θα έχουν ως κύριο ρόλο την επίτευξη των στόχων για βέλτιστη χρήση της ενέργειας σε έτσι στην περιφερειακό και τοπικό επίπεδο. Το πρόγραμμα συμβάλλει ενσωμάτωση της ενέργειας στα τοπικά προγράμματα για την αειφόρο ανάπτυξη, καθώς και στην ανάληψη προσπαθειών σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο για την προστασία του περιβάλλοντος. II δημιουργία τοπικών οργανισμών ενέργειας και η βελτίωση της συνεργασίας μεταξύ τοπικών, περιφερειακών και εθνικών αρχών ενεργειακών θεμάτων θα πρέπει να συνεχιστούν ώστε να ευαισθητοποιηθούν οι τοπικές αρχές και να βελτιώσουν τη σύνδεση ενεργειακής αποδοτικότητας και προστασίας του περιβάλλοντος. Με βάση την πείρα των τελευταίων ετών, ένας τοπικός οργανισμός ενέργειας υποστηρίζεται επί τρία έτη με 175. 000 ECU, πράγμα που σημαίνει ότι με 22,8 MECU μπορούν να δημιουργηθούν 130 νέοι τοπικοί οργανισμοί ή κατά μέσον όρο 9 τοπικοί οργανισμοί ανά κράτος μέλος. Το δυναμικό των τοπικών οργανισμών διαχείρισης της ενέργειας στην Ένωση ανέρχεται σε 1600 διοικητικές μονάδες πλέον των 100. 000 κατοίκων. Μέχρι σήμερα η Επιτροπή έχει συμβάλει στη δημιουργία 140. Η παρούσα φάση θα πρέπει να θεωρείται ως πιλοτική, και καθώς αρχίζουν να γίνονται ορατά τα ος>έλη για τις τοπικές αρχές, γίνεται ήδη αντιληπτό ότι ολοένα και περισσότερες τοπικές αρχές ενδιαφέρονται ζωηρά να δημιουργήσουν τον δικό τους τοπικό οργανισμό διαχείρισης της ενέργειας. 113 7. 2 Κατανομή ανά ουνιστίοσα της δράσεως (σε Μ ΕΠΙ) Το ύψος του ποσού καθορίζεται ετησίως από την αρμόδια γιιχ τον προϋπολογισμό αρχή. Δραστηριότητες άρθρου 2 1998 1999 2000 2001 2002 1,0 1,0 1,4 1,3 1,3 6,0 5,0 5,0 5,5 6,2 6,3 28,0 1,0 1,0 1,0 0,6 0,5 4,1 1,0 1,0 1,0 1,0 1,0 5,0 0,5 0,5 0,5 0,5 0,5 2,5 4. 0 4. 3 4. 5 5 5 22,8 1 2 3 4 5 6 μελέτες και λοιπές δράσεις που αποβλέπουν σε υλοποίηση και συμπλήρωση κοινοτικών των μέτρων πόυ λαμβάνονται για να βελτιωθεί η αποδοτικότητα στοχοθετημένες πιλοτικές δράσεις του τομέα διάδοση (προτείνονται από την Επιτροπή) πληροφοριών των διάδοση (προτείνονται υπό τρίτων) των πληροίροριών παρακολούθηση της προόδου της ενεργειακής αποδοτικότητας στην· Κοινότητα και σε καθένα από τα κράτη μέλη και αξιολόγηση και διαρκής των δράσεων και των μέτρων που αναλαμβάνονται στο πλαίσιο του προγράμματος παρακολούθηση ειδικές δράσεις για τη διαχείριση της ενέργειας σε περιφερειακό επίπεδο και σε επίπεδο πόλεων, που αποβλέπουν σε μεγαλύτερη συνοχή και μεταξύ περιφερειών πλευράς ενεργειακής αποδοτικότητας κρατών μελών από 7 Σύνολο 12 12,8 13,9 14,6 14,6 68,4 114 7. 3. Λαπάνες εκμετάλλευσης για μελέτες, εμπειρογνώμονες, συνεδριάσεις κ. λπ. του μέρους 13 Κατανομή - Μελέτες (άρθρο 2 υπό α)* - Συνεδριάσεις εμπειρογνωμόνων και εκτιμητών (για όλες τις δράσεις του άρθρου 2) - Συσκέψεις και συνέδρια (δράσεις χαρακτηριζόμενες ως - Ενημέρωση και δημοσιεύσεις ΣΥΝΟΛΟ 7. 4. Χρονοδιάγραμμα Τίυν πιστώσεων υποχρεώσεων σε MECU 1 Ιρούπολογισμόςι 0,050 0,025 ητυνϊ °· *5ϋ Ô25Ô* σε MECU 1998 12,5 1999 12,8 2000 13,9 2001 14,6 20002 ΣΥΝΟΛΟ 14,6 68,4 ΑΙΑΤΑΞΕΙΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΟΥΣ) ΤΗΝ ΚΛΤΛΙΙΟΑΕΜΠΣΗ ΓΙΑ ΤΗΣ ΑΠΑΤΗΣ (ΚΑΙ Τα χρήματα των συμβάσεα)ν καταβάλλονται βάσει των πραγματικών δαπανών και κατόπιν ελέγχου (εκτός από τις δαπάνες μελετών, οι οποίες καταβάλλονται εφάπαξ βάσει των αποτελεσμάτων που γίνονται δεκτά). ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΚΟΣΤΟΥΣ-ΛΙΙΟΤΕΛΕΣΜΛΙΊΚΟΤΗΤΛΣ 9. 1 Ειδικοί στόχοι της προς προγράμματος αποδοτικότητα SAVE. πλαισ ίου υλοποίηση δράσεως στο πλαίσιο του Ενεργειακή (1998-2002). "Ενέργεια" Το πρόγραμμα SAVE αποσκοπεί σε βελτίωση της ενεργειακής έντασης της τελικής κατανάλωσης στην Ε Ε κατά 1% ετησίως επιπλέον κάθε άλλης βελτίωσης Αποδέκτες Δημόσιοι και ιδιωτικοί οργανισμοί· πανεπιστήμια· εθνικοί και περιφερειακοί φορείς προώθησης της ενεργειακής αποδοτικότητας· όλοι οι κλάδοι που εμπλέκονται στην προώθηση της ενεργειακής αποδοτικότητας (π. χ. κατασκευαστές οικιακών ηλεκτρικών συσκευών, τεχνικοί θέρμανσης κ. ά. ) και κατ'επέκταση όλος ο πληθυσμός. 115 9. 2 Αιτιολόγηση της δράσείος Δαπάνες Για να επιτευχθεί σε σταθερή βάση ετήσια εξοικονόμηση ενέργειας ενός ΤΙΠ, απαιτείται επένδυση 1000 ECU κατά μέσον όρο. Ο στόχος για εξοικονόμηση ενέργειας 100 εκατομ. Till ετησίως αντιστοιχεί συνεπώς σε επένδυση της τάξεως των 100 MECU. Χρηματοδότηση τέτοιας τάξεως από τους προϋπολογισμούς της Ευρωπαϊκής 'Ενωσης και των κρατών μελών αποκλείεται. II μοναδική δυνατότητα είναι να συγχρηματοδοτήσουν όλοι οι οικονομικοί παράγοντες που ενεργούν σε κοινοτικό πλαίσιο. Η Επιτροπή τότε μόνο συγχρηματοδοτεί όταν πρόκειται για δράσεις αποδεδειγμένα συμπληρωματικού χαρακτήρα. Αποτελέσματα Τα έργα που υποστηρίζονται μέσω του SAVE ανταποκρίνονται στα ακόλουθα κριτήρια: συμβάλλουν σε μείωση της ενεργειακής έντασης· συμβάλλουν σημαντικά στην προστασία του περιβάλλοντος και στον έλεγχο του φαινομένου του θερμοκηπίου· έχουν σταθεροποιητικό αποτέλεσμα επί των τιμών της ενέργειας σε παγκόσμιο επίπεδο· βελτιώνουν το ισοζύγιο πληρωμών της Ευρωπαϊκής Ένωσης· ενισχύουν την ανταγωνιστική θέση της ευρωπαϊκής βιομηχανίας στην παγκόσμια αγορά· βελτιώνουν την ασφάλεια του εφοδιασμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία και καθίσταται έτσι λιγότερο ευάλωτη σε αναστατώσεις της αγοράς της ενέργειας· ενισχύουν την εσωτερική αγορά και την οικονομική και κοινωνική συνοχή. η διαθεσιμότητα Επιπλέον, ενεργειακής αποδοτικότητας επιτρέπει τη μεταφορά τεχνολογίας προς τρίτες χώρες και συμβάλλει έτσι σε ορθότερη διαχείριση των πόρων και προστασία του περιβάλλοντος σε παγκόσμια κλίμακα. τεχνολογιών υψηλής Η προσέγγιση διά της κανονιστικής οδού παράγει το υψηλότερο δυνατό πολλαπλασιαστικό αποτέλεσμα. Είναι εξίσου υψηλό και σε ό,τι αφορά πρότυπα επιδόσεων. Σε περιπτώσεις άλλων συγχρηματοδοτούμενων δράσεων, ο πολλαπλασιαστικός συντελεστής είναι τουλάχιστον 2 ή 3. 93 Παρακολούθηση και αξιολόγηση της δράσεως Επιλεγέντες δείκτες επιδόσεων μείωση των εκπομπών (Χ)2, βελτίωση της ενεργειακής έντασης στην Κοινότητα, αριθμός μέτρων που προτείνονται, μεταφράζονται σε εθνικά μέτρα, γίνονται δεκτά και 116 αριθμός ανΟρωποημερών κατ'έτος για δράσεις κατάρτισης; αριθμός λογισμικών και βάσεων δεδομένων που τίθενται σε κοινή χρήση, αριθμός συσκέψεων, σεμιναρίων, ειδησεογραφικών δελτίων και λοιπών δημοσιεύσεων. Ρυθμίσεις και συχνότητα της αξιολόγησης Η Επιτροπή παρακολουθεί σε μόνιμη βάση Τ7|ν εξέλιξιι της ενεργειακής έντασης στα κράτη μέλι) και υποβάλλει έκθεση στο Συμβούλιο σε τακτική βάση. Επιπλέον, η Επιτροπή υποβάλλει έκθεση σε μόνιμη βάση στη συμβουλευτική επιτροπή SAVE, αποτελούμενη από αντιπροσώπους των κρατών μελών οι οποίοι συνέρχονται 4 ςορές ετησίως. εξωτερικών II Επιτροπή αναθέτει αξιολόγηση εμπειρογνο)μόνο)ν. II σχετική έκθεση διαβιβάζεται στο Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, σύμφωνα με το άρθρο 7 της συνημμένης πρότασης για απόφαση του Συμβουλίου. της δράσης σε ομάδα Στο πλαίσιο της αξιολόγησης πρέπει επίσης να εξετάζονται: οι παλαιότερες και οι τωρινές κατευθύνσεις του προγράμματος ώστε να αναζητούνται τρόποι βελτίωσης· οι σχέσεις μεταξύ τιυν μέσων που χρησιμοποιούνται και αποτελεσμάτων που προκύπτουν· των ο συμπληρωματικός χαρακτήρας, σε πραγματική και δυνητική βάση, μεταξύ του προγράμματος και των άλλων μέσων που υπάρχουν. 10. ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΔΑΠΑΝΕΣ Η ουσιαστική κινητοποίηση των αναγκαίων διοικητικών πόρων θα είναι αποτέλεσμα της ετήσιας απόφασης της Επιτροπής σχετικά με τη χορήγηση των πόρων, αφού ληΐ|0εί κυρίιυς υπόψη το ανθρώπινο δυναμικό και τα επιπλέον ποσά που θα εγκριθούν από την αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή. 10. 1 Επίδραση στον αριθμό των θέσεων απασχόλησης τη βελτίωση Το πρόγραμμα SAVE είναι ένα πρόγραμμα που έχει ως αντικείμενο τη στρατηγική της ΕΕ για την ενεργειακή αποδοτικότητα, αφού είναι το μοναδικό κοινοτικό πρόγραμμα που αφορά αποκλειστικά ενεργειακής αποδοτικότητας. Οι ανώτεροι υπάλληλοι που ασχολούνται με συμβάσεις πιλοτικών έργων ή μελετών συντάσσουν παράλληλα ανακοινώσεις και νομοθετικές προτάσεις σχετικές με την ενεργειακή απόδοση οικιακών συσκευών και καυστήρων, ολοκληρωμένο προγραμματισμό πόρων, συνδυασμό θερμικής και ηλεκτρικής ενέργειας κ. λπ. Οι διαδικασίες και η συζήτηση των νομοθετικών προτάσεων σε όλα τα θεσμικά όργανα της Ε Ε απαιτούν χρόνο, εκτιμάται δε ότι 30% του χρόνου καταναλώνεται στον σχεδιασμό και την παρακολούθηση των παραπάνω μέτρων. Το 70% του χρόνου καταναλώνεται για τη διαχείριση συμβάσεων SAVE (162 συμβάσεις βρίσκονταν σε εξέλιξη τον Οκτώβριο του 1997). της : κτίρια, μεταφορές, Οι δραστηριότητες του SAVE καλύπτουν δέκα τομείς βιομηχανία, ενημέρωση και κατάρτιση, διαχείριση της ζήτησης και χρηματοδότηση τρίτων, οικιακές συσκευές, συνδυασμός θερμικής και ηλεκτρικής ενέργειας και ενεργειακή αποδοτικότητα. Στα πλαίσια του SAVE είναι ανάγκη να υπάρχει 117 κάποιος αρμόδιος για κάθε τομέα από πλευράς ενεργειακής αποδοτικότητας και παρακολούθησης των σχετικών δραστηριοτήτων. Κατηγορία θέσεων ΙΊροαωπικό για τη διαχείριση της δράσεως εκ τιυν οποίων διάρκεια θέσεις μονίμων θέσεις εκτάκτων Μόνιμο προσωπικό Α ή έκτακτοι υπάλληλοι Β Γ Λοιπό προσωπικό 8 3 4 επιπλέον προσωπικό προσωπικό που ήδη εργάζεται στη στην ή ΓΔ αρμόδια υπηρεσία 6,5 2 3 1,5 1 1 5 έτη 3 END 3 END 2 εμπειρογνώμονες 5 έτη 2 εμπειρογνώμονες 1,5 προσωρινοί 1,5 προσωρινοί 3 προσωρινοί 10. 2 Συνολική επίπτωση των επιπλέον ανθρώπινων πόρων στον προϋπολογισμό Το συνολικό συμπληρωματικό κόστος διαχείρισης του προγράμματος μπορεί λοιπόν να εκτιμηθεί ότι ανέρχεται σε: Μόνιμοι υπάλληλοι: 3,5 Χ 5 έτη Χ 103. 000 ECU Χ 0,70 (βλ. υπό 10. 1) 1. 261. 750 ECU Εμπειρογνώμονες (Α0-1178): 2 Χ 5 έτη Χ 120,000 ECU = 1. 200. 000 ECU Προσωρινοί (Α0-1175): 1,5 Χ 5 έτη 80. 000 ECU = Σύνολο 600. 000 ECU 3. 061. 750 ECU 118 10. 3 Άλλες δαπάνες λειτουργίας που απορρέουν από τη δράση Κονδύλιο του προϋπολογισμού (αριθ. και τίτλος) Ποσά κατ' έτος Τρόπος υπολογισμού Α-1300 Έξοδα αποστολών, 0,1 (Κ) M ECU και μετακινήσεων πρόσθετων δαπανών λοιπών ΙΙαρακολούΟηση των συμβάσεων*, τοπικοί αναδόχων, οργανισμοί**, συμμετοχή σε ενημερωτικές δραστηριότητες που οργανώνονται από το SAVE κ. λπ. *** συνεδριάσεις 900 ECU/κατ' άτομο Χ 30 άτομα Χ συνεδριάσεις 8 Α-2510 Εδικές συνεδριάσεις 0,216 MECU "ενεργειακή αποδοτικότητα (τετράκις ετησίως) και της "επισήμανση" επιτροπής στο (τετράκις πλαίσιο της επιτροπής του προγράμματος πλαισίου ετησίως) Σύνολο 0,316 MECU τον Οκτώβριο του 1997 βρίσκονταν σε εξέλιξη 162 συμβάσεις SAVE ** *** μέχρι τον Οκτώβριο του 1997 είχαν επιχορηγηθεί μέσω του SAVE 140 τοπικοί οργανισμοί το SAVE οφείλει να ενημερώνει τους ενδιαφερόμενους κύκλους επί των νομοθετικών μέτρων που εγκρίνονται σχετικά με την ενεργειακή αποδοτικότητα (οδηγίες για την επισήμανση, την ενεργειακή απόδοση των οικιακών συσκευών, τη νέα στρατηγική συνδυασμένης· παραγωγής θερμικής και ηλεκτρικής ενέργειας κ. λπ. ) Το συνολικό κόστος για όλη τη διάρκεια του προγράμματος θα είναι: 0,316 Χ 5 έτη =1,58 MECU Τα αναφερόμενα ποσά προέρχονται από τις επιχορηγήσεις που έχουν ήδη στη διάθεση τους οι υπηρεσίες διαχείρισης του προγράμματος. 119 ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ VI ΙΙΡΟΤΑΣΙΙ ΛΙΙΟΦΛΣΙΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ περί θεσπίσεως ΠΟΛΥΕΤΟΥΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΑΡΑΣΕΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΗΣ ΛΝΠΡΡΥΙΙΛΝΠΚΗΣ ΚΑΙ ΑΠΟΑΟΤΙΚΗΣ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΩΝ ΣΤΕΡΕΩΝ ΚΑΥΣΙΜΩΝ (1998-2002) ΙΙΟ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΙΙΣ ΕΥΡΩΠΛΊΚΙΙΣ ΕΝΩΣΠΣ, Έχοντας υπόψη: τη συνθήκη περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 235, την πρόταση της Επιτροπής '. τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου2, τη γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής, τη γνώμη της Συμβουλευτικής Επιτροπής της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Άνθρακα και Χάλυβα, τη γνώμη της Επιτροπής των Περιφερειών, τη Λευκή Βίβλο για την Ενέργεια όπου επισημαίνονται οι στόχοι της ενεργειακής πολιτικής (οικονομική ανταγωνιστικότητα, έλεγχος του περιβάλλοντος, ασφάλεια του εφοδιασμού και διατήρηση της απασχόλησης)· Εκτιμώντας: ότι στην Κοινότητα υπάρχουν διαθέσιμα στερεά καύσιμα και ότι οι πλούσιες και ποικίλες πηγές άνθρακα που διακινείται σε ολόκληρο τον κόσμο αποτελούν εγγύηση μιας χαμηλού κόστους πηγής ενέργειας η οποία θα εξακολουθήσει να υπάρχει· ότι η προώθηση αντιρρυπαντικών και αποδοτικών τεχνολογιών στερεών καυσίμων συμβάλλει στη διαφοροποίηση των πόρων πρωτογενούς ενέργειας και σε εξισορρόπηση των στόχων της ενεργειακής πολιτικής της Κοινότητας· ότι καθώς τα στερεά καύσιμα θα χρησιμοποιούνται ολοένα και περισσότερο τόσο σε ανεπτυγμένες όσο και σε αναπτυσσόμενες περιοχές του κόσμου, συμβάλλοντας έτσι στις εκπομπές ρύπων και C02, πρέπει να καταβληθεί κάθε προσπάθεια βελτίωσης των ρύπων αυτών με την προώθηση αντιρρυπαντικών και αποδοτικών τεχνολογιών και την εφαρμογή των βέλτιστων διαθέσιμων τεχνολογιών σε παλαιότερες και νέες εγκαταστάσεις που χρησιμοποιούν στερεά καύσιμα· ότι η παραγωγή και ο εφοδιασμός εξοπλισμού αντιρρυπαντικής χρησιμοποίησης άνθρακα, λιγνίτη και άλλων στερεών καυσίμων, για χρήση τόσο εντός όσο και εκτός της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, μπορούν να συμβάλουν στη διατήρηση της απασχόλησης· ότι, δυνάμει του άρθρου 130Ρ της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση, η Κοινότητα πρέπει να αναλάβει δράση για τη βελτίωση της ποιότητας του περιβάλλοντος και να μεριμνά για τη συνετή και ορθολογική εκμετάλλευση των φυσικών πόρων, στόχοι που εξυπηρετούνται με την εφαρμογή αντιρρυπαντικών τεχνολογιών του άνθρακα· 1 2 ΕΕ αριθ. ΕΕ αριθ. 121 ότι η προώθηση αποδοτικότερων αντιρρυπαντικών τεχνολογιών στερεών καυσίμων μπορεί να συμβάλει σημαντικά σε μείωση των ρύπων που εκπέμπονται εξαιτίας της παραδοσιακής χρήσης των ορυκτών καυσίμων σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης· ότι η χρήση αντιρρυπαντικών τεχνολογιών συμβάλλει στην επίτευξη των στόχων της κοινοτικής στρατηγικής για καταπολέμηση της όξινης βροχής3· ότι η προο')0ηση αποδοτικότεριον αντιρρυπαντικών τεχνολογιών στερεών καυσίμων στην Ευρα>παϊκή Ένωση και διεθνώς θα συμβάλει σε μείωση των αερίων του φαινομένου του θερμοκηπίου και σε περιορισμό του κινδύνου αλλαγής του κλίματος της Γης· οπότε, για νιχ προκύψουν σημαντικά αποτελέσματα, καλό είναι να υπάρξει συνεργασία ευρείας κλίμακας· ότι, επειδή η συνθήκη περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας δεν προβλέπει άλλες αρμοδιότητες για την κάλυψη των ενεργειακών πλευρών του προγράμματος για το οποίο γίνεται λόγος στο άρθρο 2 παρακάτω, πρέπει να γίνει επίκληση του άρθρου 235· ότι το Συμβούλιο ενέκρινε τη Λευκή Βίβλο όπου χαράσσονται σε αδρές γραμμές οι νέοι στόχοι της ενεργειακής πολιτικής της Κοινότητας προς εξασφάλιση συνοχής και σύγκλισης των πολιτικών των κρατών μελών· ότι στην εν λόγω Λευκή Βίβλο επισημαίνεται ότι με τη συμβολή νέων αντιρρυπαντικών τεχνολογιών του άνθρακα μπορεί να αυξηθεί η χρήση ευρέος φάσματος καυσίμων, ώστε να εξακολουθήσουν να διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στο συνολικό ενεργειακό ισοζύγιο, με βελτιωμένη όμως οικολογική εικόνα· ότι η προώθηση και εκμετάλλευση αντιρρυπαντικών τεχνολογιών στερεών καυσίμων προσφέρει οικονομικά πλεονεκτήματα ίχπό πλευράς ευκαιριών απασχόλησης σε εταιρείες της Ένωσης οι οποίες δραστηριοποιούνται σε ολόκληρο τον κόσμο· ότι, για τη διατήρηση ενός καθαρότερου περιβάλλοντος, πρέπει να αναπτυχθούν ακόμη περισσότερο οι αντιρρυπαντικές τεχνολογίες στερεών καυσίμων ώστε οι βέλτιστες διαθέσιμες τεχνολογίες να γίνουν πιο προσιτές από πλευράς κόστους· ότι ορισμένες χώρες που αναμένεται να γίνουν μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατά τα προσεχή έτη εξαρτώνται σε πολύ μεγάλο βαθμό από την παραγωγή και χρήση στερεών καυσίμων για την ικανοποίηση των ενεργειακών αναγκών τους· ότι οι χώρες αυτές θα χρειαστεί να εκσυγχρονίσουν και να βελτιώσουν τις ενεργειακές τεχνολογίες που διαθέτουν ώστε να συμμορφωθούν με τη νομοθεσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την προστασία του περιβάλλοντος· ότι ορισμένα κράτη μέλη διαθέτουν δικά τους προγράμματα αντιρρυπαντικών τεχνολογιών στέρεων καυσίμων· ότι πρέπει να βρεθεί ευκαιρία να γίνει συντονισμός των προγραμμάτων αυτών τόσο μεταξύ τους όσο και με άλλα συναφή προγράμματα στην Ευρωπαϊκή Ένωση· ότι έχει επίσης σημασία να προωθείται η υιοθέτηση τεχνολογιών που αναπτύσσονται με χρηματοδότηση από το ειδικό πρόγραμμα Ε&ΤΑ για μορφές ενέργειας άλλες πλην της πυρηνικής· 3 COM(97) 88 τελικό, 12. 3. 1997 122 ότι έχει καθιερωθεί πολυετές πρόγραμμα πλαίσιο για την ανάληψη δράσεων στον τομέα της ενέργειας· ότι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και η βιομηχανία της ΕΕ έχουν εκφραστεί υπέρ του να συνεχιστεί η ανάπτυξη αντιρρυπαντικών τεχνολογιών στερεών καυσίμων προς χρήση στην Ευρωπαϊκή Ένωση και σε άλλιχ μέρη του κόσμου· ότι στο Συμβούλιο του Αμστερνταμ τονίστηκε η σημασία της έρευνας και ανάπτυξης με αντικείμενο τα στερεά καύσιμα, και ζητήθηκε να συνεχιστεί η σχετική έρευνα που υποστηρίζεται σήμερα στο πλαίσιο της συνθήκης ΕΚΑΧ και μετά τη λήξη ισχύος αυτής το 2002· ότι είναι ανάγκη να μεταφέρονται στη βιομηχανία τα αποτελέσματα της έρευνας που χρηματοδοτείται στο πλαίσιο της ΕΚΑΧ, έρευνας της οποίας η συνέχιση κρίθηκε απαραίτητη από το Συμβούλιο του Αμστερνταμ· ότι η προώθηση, επίδειξη και εκμετάλλευση αντιρρυπαντικών τεχνολογιών του άνθρακα σε ολόκληρη την Κοινότητα μπορούν να ενδυναμώσουν την οικονομική και κοινωνική συνοχή αυτής, ζητούμενο του άρθρου 130 Λ της Συνθήκης· ότι προς τούτο είναι σκόπιμο να ληφθούν υπόψη οι ενδεικτικοί στόχοι της Κοινότητας και να προβλεχρθούν πόροι ιόστε να εξυπηρετηθεί η επίτευξη των στόχων αυτών με συνεκτίμηση των ιδιαίτερων συνθηκών σε κάθε κράτος μέλος· ότι πρέπει να προβλεφθεί ένα πενταετές πρόγραμμα, ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ: Αρθρο 1 Τα κράτη μέλη καταβάλλουν προσπάθειες για νιχ συμβάλουν μέσω της ενεργειακής τους πολιτικής στην προώθηση αντιρρυπαντικών τεχνολογιών στερεών καυσίμων, κατά περίπτωση, ώστε να εξασφαλιστεί ότι οι βέλτιστες διαθέσιμες τεχνολογίες χρησιμοποιούνται για να περιορίζονται οι εκπομπές ρύπων εξαιτίας της χρήσης στερεών καυσίμων, συμπεριλαμβανομένων των εκπομπών C02. Οι ενδεικτικοί στόχοι της Κοινότητας σχετικά με τις αντιρρυπαντικές τεχνολογίες του άνθρακα συνεκτιμώνται. Οι στόχοι αυτοί επανεξετάζονται σε ετήσια βάση από κοινού με την επιτροπή ενέργειας του άρθρου 7. Αρθρο 2 Εντός του προγράμματος πλαισίου για την ενέργεια, η Κοινότητα στηρίζει μια σειρά δράσεων για την προώθηση της εκμετάλλευσης αντιρρυπαντικών τεχνολογιών στερεών καυσίμων στο πλαίσιο του ειδικού προγράμματος CARNOT (δράσεις που ευνοούν τη διείσδυση και εκμετάλλευση αντιρρυπαντικών τεχνολογιών στερεών καυσίμων), στο εξής καλούμενο "πρόγραμμα". Η διάρκεια του προγράμματος είναι πενταετής· αρχίζει την 1η Ιανουαρίου 1998 και λήγει στις 31 Δεκεμβρίου 2002. Οι ετήσιες πιστώσεις εγκρίνονται από την αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή εντός των ορίων των δημοσιονομικών προοπτικών. 123 Αρθρο 3 Στο πλαίσιο του προγράμματος χρηματοδοτούνται δύο κατηγορίες δράσεων σχετικών με αντιρρυπαντικές τεχνολογίες του άνθρακα, οι εξής: Μέτρα ενθάρρυνσης για τη δημιουργία ενός δικτύου ενημερώσεις με σκοπό α) την ανάπτυξη κατάλληλων μέσων ανταλλαγής πληροφοριών εμπορικού και τεχνικού χαρακτήρα μετάξι') εθνικών, κοινοτικών κιχι διεθνών δραστηριοτήτων, ως συμβολή για την άρση των φραγμών και προς αξιολόγηση των συνεπειών των διαφόρων δράσεων που προβλέπονται στο παρόν άρθρο. β) Μέτρα ενθάρρυνσης της βιομηχανικής στρατηγικής συνεργασίας, όπως επιχειρηματικά εργαστήρια και σεμινάρια, επισκέψεις σε βιομηχανίες, μελέτες, αξιολογήσεις και ομάδες συνεννόησης, με σκοπό την προώθηση της βιομηχανικής εκμετάλλευσης αντιρρυπαντικών τεχνολογιών του άνθρακα για ενεργειακούς σκοπούς, κυρίως δε για την παραγωγή θερμικής και ηλεκτρικής ενέργειας. Μεταξύ των μέτρων αυτών περιλαμβάνεται η προώθηση των εξαγωγών ευρωπαϊκής αντιρρυπαντικής τεχνολογίας στερευ>ν καυσίμων. Αρθρο 4 Όλες οι δαπάνες που αφορούν τις δράσεις του άρθρου 3 υπό α) αναλαμβάνονται από την Κοινότητα. Το ύψος της χρηματοδότησης για τις δράσεις του άρθρου 3 υπό β) κυμαίνεται μεταξύ 30% και 50% του συνολικού κόστους. Το υπόλοιπο της χρηματοδότησης των δράσεων του άρθρου 3 υπό β), γ) και δ) μπορεί να καλύπτεται από δημόσιες ή ιδιωτικές πηγές ή και τα δύο. Αρθρο 5 Η Επιτροπή χαράσσει σε ετήσια βάση κατευθυντήριες γραμμές για τα μέτρα υποστήριξης του άρθρου 3 υπό β), από κοινού με την επιτροπή του άρθρου 7. Οι προτεινόμενες πρωτοβουλίες του άρθρου 3 και ο κατάλογος των φορέων που θα αναλάβουν την υλοποίηση τους υποβάλλονται κάθε χρόνο από τα κράτη μέλη στην Επιτροπή, η οποία αποφασίζει για το ύψος και τους όρους της κοινοτικής χρηματοδότησης σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 7. Η Επιτροπή υπογράφει με τους φορείς αυτούς συμβάσεις με αντικείμενο τα μέτρα στήριξης. Αρθρο 6 Η ευθύνη υλοποίησης του προγράμματος ανήκει στην Επιτροπή. Για την υλοποίηση των δράσεων του άρθρου 3 υπό α) και β), η Επιτροπή εφαρμόζει τη διαδικασία του άρθρου 7. 124 Αρθρο 7 II Επιτροπή επικουρείται από την επιτροπή του άρθρου 4 της ιχπόφασης του Συμβουλίου περί θεσπίσεως πολυετούς προγράμματος πλαισίου στον τομέα της ενέργειας. Αρθρο 8 1. Κατά το τρίτο έτος του προγράμματος, η Επιτροπή υποβάλλει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο έκθεση των αποτελεσμάτων. Η έκθεση συνοδεύεται ενδεχομένως από προτάσεις για τροποποιήσεις που κρίνονται αναγκαίες βάσει των αποτελεσμάτων. 2 Με τη λήξη του προγράμματος, η Επιτροπή αξιολογεί τα αποτελέσματα, την εφαρμογή της παρούσας απόφασης κιχι τη συνάφεια εθνικών και κοινοτικών δράσεων, και υποβάλλει σχετική έκθεση στο Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών. Αρθρο 9 Το πρόγραμμα είναι ανοικτό στις συνδεδεμένες χώρες της Κεντροανατολικής Ευρώπης βάσει των όρων, συμπεριλαμβανομένων των χρηματοδοτικών ρυθμίσεων, που έχουν εγκριθεί στα πρόσθετα πριοτοκολλα των συμφωνιών σύνδεσης περί συμμετοχής στα κοινοτικά προγράμματα. Το πρόγραμμα είναι ανοικτό στην Κύπρο βάσει συμπληρωματικών πιστώσεων και σύμφωνα με τους ίδιους κανόνες με εκείνους που ισχύουν για τις χώρες ΕΖΕΣ, κατόπιν διαδικασιών που θα συμφωνηθούν από κοινού με τις ενδιαφερόμενες χώρες. Η παρούσα απόφαση απευθύνεται προς τα κράτη μέλη. Αρθρο 10 Έγινε στις Βρυξέλλες 125 ΛΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΟ ΑΚΑΤΙΟ 1. Τίτλος της δράσεως Πρόγραμμα τεχνολογικών δράσεων για την προιόΟηση της αντιρρυπαντικής χρησιμοποίησης τιυν στερεών καυσίμων4. 2. Σχετικά κονδύλι» του προϋπολογισμού Β4-1004 3. Νομική βάση πολυετούς του Συμβουλίου περί Πρόταση απόφασης προγράμματος πλαισίου για δράσεις στον τομέα της ενέργειας (1998-2002). θέσπισης 4. Περιγραφή της δράσεως 4. 1 Γενικός στόγος Οι δράσεις που προωθούν των αντιρρυπαντικών και αποδοτικοί τεχνολογιών χρησιμοποίησης του άνθρακα είναι τα μέσα διά των οποίων ο άνθρακας μπορεί να συμβάλει σημαντικά στην επίτευξη των στόχων της ενεργειακής πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης με τους εξής τρόπους: τη βιομηχανική διείσδυση συμβάλλοντας στην ασφάλεια του εφοδιασμού και στην ευρωπαϊκή ανταγωνιατικότιιτα μιας πρωτογενούς πηγής ενέργειας, η οποία συμμετέχει κατά 30% στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, και στη διαφοροποίηση των πόρων σε τιμές μειωμένες και σταθερές· με βελτίωση της αποδοτικότητας, αφού έχει διαπιστωθεί δυναμικό μείωσης των εκπο[. ιπών C02 των προερχομένων από εγκαταστάσεις παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας κατά 25% · συμβάλλοντας στην κοινοτική στρατηγική καταπολέμησης της όξινης βροχής και λοιπών ρύπων. Παράλληλα θα αναπτύσσεται μια κοινοτική δράση υπέρ της προώθησης του αντιρρυπαντικού άνθρακα, η οποία θα διευκολύνει την προσαρμογή της Κεντροανατολικής Ευρώπης στις περιβαλλοντικές προδιαγραφές της Ένωσης. ένταξη χωρών υποψήφιων των για II δράση αυτή θα επιτρέψει επιπλέον να μεταφέρονται στη βιομηχανίίχ τα αποτελέσμ,ατα της Ε&ΤΑ που υποστηρίζεται μέσω του προγράμματος τεχνικής έρευνας της ΕΚΑΧ) καθώς και μέσω εθνικών προγραμμάτων Ε&ΤΛ. Το νέο πρόγραμμα δεν προβλέπει καθαυτό 4 Ως στερεά καύσιμα νοούνται ο ανθρακίτης, ο άνθρακας, οι λιγνίτες, η τύρφη, τα γαλακτώματα και τα βαρέα κλάσματα των προϊόντων τοι» πετρελαίου. 126 δράσεις, αφού αυτές Ε&ΤΑ προαναφερόμενα προγρ<η if κ χτα. καλύπτονται ήδη από τα 4. 2 Καλυπτόμενη χρονική περίοδι>ς 5 έτη, από 1ης Ιανουαρίου 1998 έως 31 Λεκεμβρίου 2002. 5. Ταξινόμηση των δαπανών Μη υποχρεωτικές όαπάνες/όιαχωριζόμενες πιστώσεις 6. Τύπος δαπανών/εσόδα>ν Το πρόγραμμα θα περιλαμβάνει δύο κατηγορίες δράσεων: α) β) Μέτρα που οδηγούν στη δημιουργία ενός δικτύου πληροφοριών με στόχους την προώθηση των εμπορικίόν ευκαιριών και των τεχνικού χαρακτήρα πληροφοριών μεταξύ εθνικών, κοινοτικών και διεθνών δραστηριοτήτων. Μέτρα ενθάρρυνσης της στρατηγικής συνεργασίας στη βιομηχανία, όπως "επιχειρηματικά εργαστήρια" και σεμινάρια, βιομηχανικές αποστολές, μελέτες, αξιολογήσεις και ομάδες συνεργασίας, με στόχο την προώθηση της βιομηχανικής εκμετάλλευσης των τεχνολογιών αντιρρυπαντικού άνθρακα, συμπεριλαμβανομένης της προώθησης της κοινοτικής τεχνολογίας σε διεθνές επίπεδο. Για τις Οράσεις που περιγράιμ>νται υπό α) προβλέπονται επιχορηγήσεις 100%. Για τις δράσεις που περιγράφονται υπό β) προβλέπεται συγχρηματοδότηση μέχρι 50%. 7. Δημοσιονομικές επιπτώσεις 7. 1 Τρόπος υπολογισμού του κόστους της δράσεως Το ύψος του ποσού καθορίζεται ετησίως από την αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή. Το προτεινόμενο ποσό ανέρχεται σε 4,10 MECU για όλη τη διάρκεια του προγράμματος κιχι κατανέμεται ως εξής: Οριζόντιες δράσεις Μέτρα για την τροί|θόότηση της δημιουργίας 1,54 MECU ενός δικτύου πληροιρορκυν με σκοπό την πληρέστερη ενημέρωση γύρω από την αγορά και τις τεχνικές της ενέργειας. Οι απαραίτητες πληροφορίες θα μπορούν να εισάγονται σε βάσεις δεδομένων που θα είναι διαθέσιμες π. χ. στο Internet. Κάθε κράτος μέλος θα είναι μέλος του δικτύου, ενώ παράλληλα θα έχει ρόλο εξυπηρετητή του δικτύου και θα διαδίδει τις πληροφορίες. Το δίκτυο θα συντονίζεται με άλλα υπάρχοντα κέντρα αναμετάδοσης και οι οργανισμοί προώθησης των δίκτυα, όπως τα 127 τεχνικών της ενέργειας (ΟΡΕΤ). τη τις της εξής χρηματοδότηση τεχνολογίες: GICC, Μέτρα όπως οργάνωση εργαστηρίων, συσκέψεων 2,56 MECU για ανάπτυξης τεχνολογιών αντιρρυπαντικού άνθρακα και συσκέψεων που θα αποβλέπουν σε διάδοση των πληροφοριών των σχετικών με τις εν λόγω τεχνολογίες. Προβλέπονται 10 μελέτες αγοράς υπερ- για υπερκρίσιμη, ΝΟχ, συστήματα ΝΟχ, συστήματα SOx, ρευστοποιημένη κλίνη σε κυκλοφορία υπό ατμοσφαιρική πίεση, ρευστοποιημένη κλίνη σε κυκλοφορία υπό πίεση, ρευστοποιημένη κλίνη κόστους στάσιμη υπό κονιοποιημένος 8 "επ ιχειρι ιματ ικά εργαστήρια" χρηματοοικονομικού τεχνικοοικονομικού και των χρήαη χαρακτήρα τεχνολογιών. να επίσης υποστηρίζονται ευκολότερη Εξακολουθούν άνθρακας) χαμηλού πίεση, και για δράσεις προώθησης των εξαγα)γών τεχνολογιών αντιρρυπαντικής καύσης του άνθρακα. Οι δράσεις αυτές θα μπορούν να καλύπτουν που δραστηριότητες περιγράιμονται παραπάνω αυτές σαν και καθώς επίσης, για παράδειγμα, "εργαστήρια", σκοπός των οποίων θα είναι να εντοπίζουν ευκαιρίες διεθνών συνεργασιών και ενδεχόμενα εμπόδια σε επενδύσεις προηγμένων τεχνολογιών, τόσο σε επίπεδο ενεργειακής αποδοτικότητας όσο και σε επίπεδο ελέγχου των ρύπων που εκπέμπονται στο περιβάλλον. Προβλέπονται 4 και 7 βιομηχανικές αποστολές σε τρίτες χώρες και (ττην ΕΕ αντιστοίχως. Στο πλαίσιο καθεμιάς από τις αποστολές αυτές, θα έλθουν σε επαφή τριάντα περίπου βιομήχανοι και θα επισκεφτούν υπάρχουσες εγκαταστάσεις, εξυπηρετο'ίντας έτσι τις επαγγελματικές σχέσεις και τη λήψη των αποφάσεων από τους προς τούτο αρμοδίους. Οι δράσεις για τις οποίες γίνεται λόγος εδώ θα καλύπτουν όλες τις δαπάνες συντονισμού και, για περιπτώσεις αποστολών τρίτων χωρών στην ΕΕ, μέρος των εξόδων για τις μετακινήσεις μέσα στην κοινοτική επικράτεια. 128 7. 2 Κατανομή ανά συνιστούσα της δράσεως (σε MECU) 1998 1999 2000 2001 2002 Σύνολο 0,3 0,31 0,31 0,31 0,31 1,54 Μέτρα που οδηγούν στη δημιουργία ενός δικτύου πληροφοριών Δράσεις προώθησης 0,50 0,51 0,51 0,52 0,53 2,56 ΣΥΝΟΛΟ 0,80 0,82 0,82 0,83 0,84 4,10 8. Μέτρα για την καταπολέμηση της απάτης (και αποτελέσματα της εφαρμογής τους) των συμβάσεων, Στο πλαίσιο τα χρήματα καταβάλλονται βάσει πραγματικών όιχπανών και κατόπιν ελέγχου (εξαιρούνται τα έξοδα για μελέτες, τα οποία καταβάλλονται εφάπαξ βάσει των αποτελεσμάτων που γίνονται δεκτά). 9. Στοιχεία ανάλυσης κόστους - αποτελεσματικότητας 9. 1 Ειδικοί στόχοι του προγράμματος πλαισίου "Ενέργεια" (1998-2002) Να συμπληρωθεί η δράση των κρατών μελών και της βιομηχανίας, ως συμβολή στην επίτευξη του κοινοτικού στόχου για μείωση των εκπομπών αερίων του φαινομένου του θερμοκηπίου κατά 15% το 2010 σε σχέση με το 1990, καθώς κιχι στην καταπολέμηση της όξινης βροχής. Συμβολή στη μείωση των εκπομπών C02 σε παγκόσμια κλίμακα διά της μεταφοράς τεχνολογίας. Αποδέκτες Ευρωπαϊκοί οργανισμοί σε εθνικό επίπεδο, περιφερειακό επίπεδο την προώθηση πόλεων αντιρρυπαντικών και αποδοτικιυν τεχνολογιών. επίπεδο και για βιομηχανία ηλεκτροπαραγωγής και βιομηχανία κατασκευής εξοπλισμού καύσεως άνθρακα στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Οργανισμοί, κυβερνήσεις και βιομηχανία τρίτων χωρών, και κυρίως Κίνας, Ινδίας, Ασίας γενικότερα και άλλων περιοχών όπου αναμένεται ότι θα αυξηθεί σημαντικά η κατανάλωση άνθρακα. 9. 2 Αιτιολόγηση της δράσεως Δαπάνες Με βάση μελέτες που διατίθενται στις υπηρεσίες της Επιτροπής, και για την περίοδο εκτέλεσης του προγράμματος, προσδιορίστηκε ότι οι νέες εγκαταστάσεις αντιρρυπαντικού άνθρακα στην Ευρωπαϊκή Ένωση περικλείουν επενδυτικό δυναμικό 15 800 MECU. Το ποσό 129 (χυτό προορίζεται κατά κύριο λόγο για την αναβάθμιση του γηγενούς ικανοποιητικούς άνθρακα και λιγνίτη, που παράγονται με οικονομικούς όρους. Από τη στιγμή που προβλέπεται ότι η εξάρτηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης από τις εισαγωγές ενέργειας θα ανέλθει σε 70% το 2020, καταφαίνεται η σπουδαιότητα της οικονομικής αξιοποίησης των κοινοτικών πόρων. Η εξάλειψη ενός τόννου S02 στοιχίζει 500 ECU. Εάν ληφθεί υπόψη ότι η κοινοτική στρατηγική καταπολέμησης της όξινης βροχής αποσκοπεί σε ετήσια μείωση των εκπομπών SO2 των προερχομένων από εγκαταστάσεις καύσεως κατά 9 εκατομ. τόννους (μεταξύ 1990 και 2010), το εκτιμώμενο όφελος εκ της εφαρμογής αντιρρυπαντικών τεχνολογιών του άνθρακα ανέρχεται σε 4 500 MECU ετησίως, από τη μείωση μόνο του S02. Εάν συνεκτιμηθεί και η μείωση των ΝΟχ, το όφελος θα είναι ακόμη μεγαλύτερο. Σε σχέση Μ*· το C02, βελτίωση κατά 5% της απόδοσης της ηλεκτροπαραγωγής με βάση τον άνθρακα στην Ευρωπαϊκή Ένωση θα σήμαινε μείακιη των εκπομπών C02 κατά 100 μεγατόννους ετησίως. Αποτελέσματα Οι δράσεις που υποστηρίζονται στο πλαίσιο του προγράμματος ανταποκρίνονται στα ακόλουθα κριτήρια: συμβάλλουν σημαντικά στην προστασία του περιβάλλοντος και στον έλεγχο του φαινομένου του θερμοκηπίου- έχουν σταθεροποιητικό αποτέλεσμα επί των τιμών της ενέργειας σε παγκόσμιο επίπεδο- βελτιώνουν το ισοζύγιο πληρωμών της Ευρωπαϊκής Ένωσης· ενισχύουν βιομηχανίας στην παγκόσμια αγορά· την ανταγωνιστική θέση της ευρωπαϊκής βελτιώνουν την ασφάλεια του εφοδιασμ,ού στην Ευρωπαϊκή Ένωση, η οποία και καθίσταται έτσι λιγότερο ευάλωτη σε αναστατώσεις της αγοράς της ενέργειας· ενισχύουν την εσωτερική αγορά και την οικονομική και κοινωνική συνοχή. Επιπλέον, η διαθεσιμότητα τεχνολογιών υψηλής ενεργειακής αποδοτικότητας επιτρέπει τη μεταφορά τεχνολογίας προς τρίτες χώρες και συμβάλλει έτσι σε ορθότερη διαχείριση των πόρων και προστασία του περιβάλλοντος σε. παγκόσμια κλίμακα. 9. 3 Παρακολούθηση και αξιολόγηση της δράσης Επιλεγέντες δείκτες επιδόσεων μείωση των εκπομπών C02, 130 αριθμός πρωτοβουλιών που προτείνονται, γίνονται δεκτές και εγκρίνονται από τη βιομηχανία, κινητοποιούμενες ιδιωτικές επενδύσεις, αριθμός συσκέψεων, σεμιναρίων, ειδησεογραφικών δελτίων και λο ιπών δι ιμοσιε ύσεων, βαθμός πληροφοριών. χρησιμοποίησης του δημιουργηθέντος δικτύου Ρυθμίσεις και συγνότητα της αξιολόγησης II Επιτροπή υποβάλλει εκθέσεις στην επιτροπή προγράμματος, αποτελούμενη από αντιπροσώπους των κρατών μελών οι οποίοι συνέρχονται σύμφωνα με την προβλεπόμενη διαδικασία. Οι εκθέσεις αυτές διαβιβάζονται στο Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, σύμιρωνα με το άρθρο 7 της συνημμένης πρότασης για απόφαση του Συμβουλίου. Στο πλαίσιο της αξιολόγησης πρέπει επίσης να εξετάζονται: οι παλαιότερες κιχι οι τωρινές κατευθύνσεις του προγράμματος, ώστε να αναζητούνται τρόποι βελτίωσης· οι σχέσεις μεταξύ των μέσων που χρησιμοποιούνται και των αποτελεσμάτων που προκύπτουν· ο συμπληρωματικός χαρακτήρας, σε πραγματική και δυνητική βάση, μεταξύ των προγραμμάτων και τιυν άλλων μέσων που υπάρχουν. 10. Διοικητικές δαπάνες Οι αναγκαίοι πόροι προέρχονται από επιχορηγήσεις που ήδη διαθέτουν οι υπηρεσίες διαχείρισης του προγράμματος. 131 Πίνακας τωνόηι ιοσιονομικών προβλέψεων ΙΙρουπολογισμός (MECU) Λραστηριότητες άρθρου 3 |ΙΪΛΗ> κιΉιΐιις «να |k>v(i(Vi 1998 1999 2000 2001 2002 Σύνολο α) Μέτρα για τη δημιουργία ενός δικτύου πληροφοριών γύρω από την αγορά και τις τεχνικές της ενέργειας - κόστος συνδεόμενο με το υλισμικό του δικτύου - κόστος των εξυπηρετητών (ιδιωτικών ή δημόσιων) - κόστος εκμετάλλευσης του δικτύου δημιουργίας βάσης δεδομένων και 1 155 0,20 0,02 0,21 0,21 0,21 0,21 0,20 0,84 0. 10 0. 10 0,10 0,10 0,10 0,50 ΜΕΡΙΚΟ ΣΥΝΟΛΟ - - 0. 30 0. 31 0. 31 0,31 0,31 1,54 α) - Μάρκετινγκ, μελέτες σκοπιμότητας λοιπά μέτρα που προτρέπουν σε επενδύσεις και - Μελέτες αγοράς "Επιχειρηματικά εργαστήρια" 1 Κ) 0. 20 0. 10 0. 20 0. 10 0,20 0,21 0,22 0,23 0,20 0,96 - γ) εξαγωγών αντιρρυπαντικού προς τρίτες χώρες Προίόθηση των τεχνολογιών άνθρακα Βιομηχανικές αποστολές της ευρωπαϊκής βιομηχανίας προς τρίτες χώρες - Βιομηχανικές αποστολές τρίτων χωρών προς την Ε Ε 2 0,30 0. 30 0,30 0,60 0. 30 0. 20 0. 30 0,30 0,80 ΜΕΡΙΚΟ ΣΥΝΟΛΟ ΓΕΝΙΚΟ ΣΥΝΟΛΟ - _ - _ 0. 50 0. 50 0. 51 0,52 0,53 2,56 0. 8 0. 81 0,82 0,83 0,84 4,10 Αριθμός εξυπηρετητών 132 ΕΥΡΩΙ1ΛΪΚΙΙ 1ÎI11TPOI1II ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ VII ΚίίΟιέρωση ΙΙΟΛΥΚΤΩΝ ΛΡΛΣΚΩΝ ΣΤΟΝ ΤΟΜΙϋΛ ΤΗΣ ΠΥΡΗΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΡΛΛΙΚΝΚΡΓΩΝ ΥΛΩΝ (1998-2002) \$$ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΟ ΑΚΑΤΙΟ 1. Ονομασία των δράσεων : α. Βιομηχανική συνεργασία στον πυρηνικό τομέα και μεταφορά ραδιενεργών υλών - Μεταφορά ραδιενεργών υλών: προβλήματα ασφάλειας, προστασίας της υγείας και τεχνολογιών πυρηνικής ασφάλειας. - Βιομηχανική συνεργασία στον μη στρατιωτικό πυρηνικό τομέα με τις χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης (ΧΚΑΕ), τη Ρωσία και την Ουκρανία. β. Επαγγελματική κατάρτιση εμπειρογνωμόνων των ΧΚΛΗ και των Νέων Ανεξάρτητων Κρατονν (ΝΑΚ) στον τομέα του ελέγχου διασφαλίσεων - εφαρμογή συστήματος λογιστικής παρακολούθησης και ελέγχου σχάσιμων υλών στη Ρωσία. 2. Σχετικά κονδύλια του προϋπολογισμού α β. Β4-1020 του των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων (βιομηχανική συνεργασία στον πυρηνικό τομέα και μεταφορά ραδιενεργών υλών) γενικού προϋπολογισμού Β7-535 (επαγγελματική κατάρτιση και εφαρμογή διασφαλίσεων). γενικού προϋπολογισμού του των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 3. Νομική βάση Αντίστοιχα, κεφάλαια 111 και Χ της ΕΚ Α Ε (Συνθήκη Ευρατόμ) στα οποία προστίθενται: α. Αρθρο 75 της συνθήκης ΕΚ (κοινή πολιτική μεταφορών) και Ψήφισμα του Συμβουλίου της 22ας Ιουλίου 1996 σχετικά με τα τεχνολογικά προβλήματα που συνδέονται με την πυρηνική ασφάλεια (ΕΕ C 185 της 14ης Αυγούστου 1996, σ. 1). Ψήφισμα του Συμβουλίου της 22ας Ιουλίου 1996 σχετικά με τα τεχνολογικά προβλήματα που συνδέονται με την πυρηνική ασφάλεια (ΕΕ C 185 της 14ης Αυγούστου 1996, σ. 1) και ψήορισμα 16 έγγραφο ΕΚ 217. 774/τελικό της 11ης Ιουλίου 1996 "Δραστηριότητες συνεργασίας Λνατολής-Δύσης στον τομέα της ενέργειας και της πυρηνικής ασιμάλειας". β. Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 9ης Απριλίου 1992 με αντικείμενο την πυρηνική ασφάλεια στις χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης και στα Νέα Ανεξάρτητα Κράτη (ΕΕ C 125 της 18ης Μαΐου 1992, σ. 244) και ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 29ης Σεπτεμβρίου 1994 (ΕΚ-Β4-00621) με αντικείμενο την παράνομη διακίνηση πυρηνικών υλών) και Ανακοίνωση της Επιτροπής της 19ης Απριλίου 1996 με αντικείμενο την παρανόμι] διακίνηση πυρηνικ<όν υλών και ραδιενεργών ουσιών (COM(96) 171 τελικό). 134 4. Περιγραφή της δράσης 4. 1. Γενικός στόγος της δοάσικ Οι στόχοι του προγράμματος δράσης αποβλέπουν στην ενίσχυση της πυρηνικής ασφάλειας και των πυρηνικών διασφαλίσεων. α. Εν γένει ενίσχυση της πυρηνικής ασφάλειας, ιδίως επιζητώντας να βελτιωθούν: - οι συνθήκες μεταφοράς ραδιενεργών υλών στους εξής τομείς: • να διευκολυνθεί η λειτουργία της εσωτερικής αγοράς προσδιορίζοντας τα μέτρα εναρμόνισης που δικαιολογούνται • να υπάρξει συμβολή στη μετέπειτα εξέλιξη της νομοθεσίας με την ανάπτυξη των πειραματικών εφαρμογών και των γνοκτεων • να αξιολογηθούν τα γεγονότα που σημεκυθηκαν στη διάρκεια της μεταφοράς και να αντληθούν μαθήματα για το μέλλον • να ενισχυθεί η ομοφωνία των διατάξεων ανάγκης και της κατάρτισης των μεσολαβούντων παραγόντων • να υπάρξει συνεργασία με τις ΧΚΛΕ και τα ΝΑΚ με σκοπό να υποβοηθηθούν για βελτίωση της ασφάλειας της μεταφοράς των πυρηνικών υλών στις εν λόγω χώρες • να βελτιωθεί η πληροφόρηση, η κατανόηση και η αντίληψη του κοινού για τον υπόψη τομέα. - μακροχρονίως, η ασφάλεια προσφυγής στην πυρηνική ενέργεια στην Ανατολική Ευριόπη, στη Ρωσία και στην Ουκρανία. Οι χώρες αυτές είναι αποφασισμένες να εξακολουθήσουν να προσφεύγουν στην πυρηνική ενέργεια θεωρώντας την ως σοβαρή πηγή. Πέραν των βραχυπρόθεσμων δράσεων, που αναπτύσσονται μέσω προγραμμάτων αρωγής και αποβλέπουν στην επίλυση σημειακών προβλημάτων, είναι ανάγκη να συνδράμουμε τις εν λόγω χώρες να αναπτύξουν μια αντίληψη ποιότητας/ασφάλειας σε κάθε επίπεδο της πυρηνικής βιομηχανικής αλυσίδας. Μια να πραγματοποιηθεί μόνο μακροχρονίως, μέσω στενών συνεργασιών μεταξύ βιομηχανικών κύκλων της Ένωσης και της Ανατολής. Προκειμένου να διευκολυνθεί η συγκρότηση συνεργασιών, θα πρέπει η Επιτροπή να δώσει στήριξη στην ανάλυση των πολλαπλής εφαρμογής εμποδίων (βιομηχανικών, χρηματοδοτικών και νομικών) και να διευκολύνει με τον κατάλληλο τρόπο πιλοτικές περιπτώσεις. εξέλιξη μπορεί τέτοια β. Να συντείνει, στα ΝΑΚ και στις ΧΚΛΕ, στην καθιέρωση επαρκούς και αξιόπιστου συστήματος διασφαλίσεων μέσω ιδίως δράσεων συνεργασίας στους εξής τομείς: - Επαγγελματική κατάρτιση και ανακύκλωση εμπειρογνωμόνων σε θέματα ελέγχου πυρηνικών διασφαλίσεων - Εφαρμογή συστήματος λογιστικής παρακολούθησης και ελέγχου σχάσιμων υλών στη Ρωσία - Εγκατάστασ7| οργάνων ελέγχου στο πλαίσιο του σημείου β). 135 4. 2. Χρονική περίοδος που καλύπτει η δράση Πενταετής. Αναμένεται να ξεκινήσει το 1998 και να συνεχιστεί έως το 2002. 5. Ταξινόμηση της δαπάνης Μη υποχρεωτικές δαπάνες (ΜΥΛ) 6. Είδος της δαπάνης α. Επιχορηγήσεις για συγχρηματοδότηση μαζί με άλλες πηγές του δημόσιου ή/και ιδιωτικού τομέα. II χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας μπορεί να φθάσει σε ποσοστό 100%» για ορισμένες προτάσεις που η Επιτροπή θεωρεί ότι παρουσιάζουν να συγχρηματοδοτηθούν από άλλη πηγή (π. χ. : συνεργασία με τις χώρες της Ανατολικής Ευρώπης). ενδιαφέρον μπορούν μεγάλο πολύ και δεν β. Χρηματοδοτικές επιχορηγήσεις/συνεισφορές για: - τη διοργάνωση κύκλων μαθημάτων και πρακτικής για επαγγελματική κατάρτιση που δίνονται στην Ευρωπαϊκή Ένωση ή/και στα ΝΛΚ και στις ΧΚΛΕ, για εμπειρογνώμονες σε θέματα ελέγχου διασφαλίσεων, στα οποία συμπεριλαμβάνονται τα έξοδα διαμονής τους (έξοδα κίνησης, ημερήσια αποζιιμίωση, κλπ. ) εξάσκησης - τη διοργάνωση σεμιναρίων για εμπειρογνώμονες στην Ευρωπαϊκή Ένωση ή/και στα ΝΑΚ - επισκέψεις εμπειρογνωμόνων στις πυρηνικές εγκαταστάσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή/και της ΚΛΚ - συναφή προς τα ανωτέρω υλική, επιμελητειακή και μηχανογραφική στήριξη - δαπάνες μετάφρασης και διερμηνείας - δαπάνες αποστολών του προσωπικού της διεύθυνσης ελέγχου διασφαλίσεων των και εμπειρογνωμόνων της ΕΕ που έχουν επιλεγεί στο πλαίσιο προαναφερθεισών δραστηριοτήτων - λήψη, μεταφορά και ανάλυση δειγμάτων, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που συλλέγονται στο πλαίσιο της παράνομης διακίνησης πυρηνικών υλών. 7. Δημοσιονομικές επιπτώσεις 7. 1. Τρόπος υπολογισμού του συνολικού κόστους της δράσης (σύνδεση μεταξύ μοναδιαίου και συνολικού κόστους) Οι δημοσιονομικές προβλέψεις για την κάλυψη των στόχων του παρόντος πολυετούς προγράμματος θα πρέπει να είναι οι εξής: α. Β4-1020 Εφαρμογή του προγράμματος για τη χρονική περίοδο 1998-2002. 136 - περίπου 0,5 εκατομ. ECU ετησίως στον τομέα της μεταφοράς ραδιενεργών υλών. Οι χρηματοδοτικές ανάγκες εκτιμήθηκαν σε 2 εκατομ. ECU ανά έτος (πέραν των σημερινών δημοσιονομικών προοπτικών) από τη μόνιμη ομάδα εργασίας για τη μεταφορά πυρηνικών υλών, κατά τη συνεδρίαση της 23. 09. 1997 στις Βρυξέλλες, με γνώμονα τις εργασίες που ήδη επιτελέστηκαν επί του προϋπολογισμού των ετιυν 1996 και 1997 και των πάσης φύσεως δράσεων προς επιτέλεση κατά το 1998 και 1999. - περίπου 0,1 εκατομ. ECU ανά έτος, από το 2000 και μετά, για τη βιομηχανική συνεργασία με τις ανατολικές χώρες στον πυρηνικό τομέα. Οι ανάγκες αυτές είχαν εκτιμηθεί σε 0,5 εκατομ. ECU ανά έτος, με γνώμονα τα αποτελέσματα εκπονούμενης τώρα μελέτης με αντικείμενο τη βιομηχανική συνεργασία με τη Ρωσία. β. Β7-535 Εφαρμογή του προγράμματος για τη χρονική περίοδο 1998-2002. - Το κόστος της δράσης έχει εκτιμηθεί σε 2,5 εκατομ. ECU ανά έτος, με γνώμονα τη μέχρι στιγμής προσφυγή στην παροχή αρωγής σε. θέμ,ατα διασφαλίσεων στις ΧΚΑΕ και στα ΝΑΚ, καθώς και τους στόχους που παραμένουν προς επίτευξη. Το συνολικό κόστος αναμένεται τοιουτοτρόπως να φθάσει τα 12,5 εκατομ. ECU. 7. 2. Ανάλυση των στοιχείων της δράσης α. Βιομηχανική συνεργασία στον πυρηνικό τομέα και μεταφορά ραδιενεργών υλών (Β4-1020) Πιστώσεις αναλήψεων υποχρεώσεων σε εκατομ. ECU (τρέχουσες τιμές) Ανάλυση 1998 199 9 2000 2001 2002 Μεταφορά ραδιενεργών υλα'νν Λειτουργία της ενιαίας αγοράς και εναρμόνιση Μελέτες σχετικά με τα επεισόδκχ/ατίΓ/ήμ,ατα κατά τη διάρκεια των μέτρων έκτακτης ανάγκης Αρωγή προς τις ΧΚΑΕ και τα ΝΑΚ Ευαισθητοποίηση του κοινού Επιμέρους σύνολο Βιομηχανική συνεργασία Αξιολόγηση της επικρατούσας κατάστασης στα ΝΑΚ Προσέγγιση μεταξύ βιομηχανικών κύκλων Επιμέρους σύνολο ΣΥΝΟΛΟ 0. 2 0. 2 (). : 0. 0 0. 5 p. m. p. m. p. m. 0. 5 0. 2 0. 2 0. 1 0. 1 0. 2 0. 1 0. 0 0. 5 0. 1 0. 1 0. 1 0. 0 0. 4 0. 1 0. 1 0. 4 0. 1 0. 1 0. 4 0. 01 0. 02 0. 03 0. 04 ). m. 0. 1 0. 12 0. 01 0. 1 0. 13 0. 1 0. 14 0. 51 0. 52 0. 53 0. 54 β. Κατάρτιση εμπειρογνωμόνων και εφαρμογή διασφαλίσεων (ΧΚΛΕ και ΝΑΚ) (Β7-535) Πιστώσεις αναλήψεων υποχρεώσεων σε εκατομ. ECU (τρέχουσες τιμές) 1998 Ανάλυση 2(ΧΧ) 2002 2001 1999 137 Κατάρτιση στις διασφαλίσεις Προσέγγιση στο σύστημα ΕΥΡΑΤΟΜ Παράνομη διακίνηση Βελτίωση της νομοθεσίας ΣΥΝΟΛΟ 0. 75 0. 75 0. 50 0. 50 2. 5 0. 75 0. 75 0. 50 0. 50 2. 5 0. 75 0. 75 0. 50 0. 50 2. 5 0. 75 0. 75 0. 50 0. 50 2. 5 0. 75 0. 75 0. 50 0. 50 2. 5 7. 3. Επιχειρησιακές δαπάνες για εκπόνηση μελετών, συνεδριάσεις εμπειρογνωμόνων κλπ. εντασσόμενες στο μέρος Η του προϋπολογισμού α. Βιομηχανική συνεργασία στον πυρηνικό τομέα και μεταφορά ραδιενεργών υλών (Β4-1020) Πιστώσεις αναλήψεων υποχρεώσεων σε εκατομ. ECU (τρέχουσες τιμές) - Μελέτες-πειράματα - Στήριξη για πιλοτικές περιπτοκτεις - Συνεδρίαση εμπειρογνιυμόνιυν Σύνολο 1998 1999 2(ΧΧ) 2001 0. 4 0. 1 0. 5 0. 41 0. 0 0. 1 0. 51 0. 32 0. 1 0. 1 0. 52 0. 33 0. 1 0. 1 0. 53 2002 0. 34 0. 1 0. 1 0. 54 Κατάρτιση εμπειρογνωμόνων και εφαρμογή διασφαλίσεων (Β7-535) Πιστώσεις αναλήψεων υποχρεώσεων σε εκατομ. ECU (τρέχουσες τιμές) 1998 2002 2000 2001 1999 - Διοργάνωση εξειδικευμένων κύκλων μαθημάτων και πρακτικής εξάσκησης εμπειρογνωμόνων - Σεμινάρια - Επίσκεψη εμπειρογνωμόνων σε πυρηνικές εγκαταστάσεις της ΕΕ - Υλική, επιμελυτειακή και μηχανογραφική στήριξη - Λαπάνες αποστολής υπαλλήλων επιτόπου (συμπεριλαμβανομένης της συνδρομής προς τους φορείς εκμετάλλευσης στη δική τους εγκατάσταση) Σύνολο 0. 75 0. 50 0. 75 0. 50 0. 75 0. 50 0. 75 0. 50 0. 75 0. 50 0. 15 0. 15 0. 15 0. 15 0. 15 0. 8 0. 8 0. 8 0. 8 0. 8 0. 2 2. 5 0. 2 2. 5 0. 2 2. 5 0. 2 2. 5 0. 2 2. 5 7. 4. Χρονοδιάγραμμα: αναλήψεις υποχρεώσεων και πληρωμές σε ECU α. Βιομηχανική συνεργασία στον πυρηνικό τομέα και μεταφορά ραδιενεργών υλών (Β4-1020) Πιστώσεις αναλήψεων υποχρεώσεων σε εκατομ. ECU (τρέχουσες τιμές) Πιστώσεις αναλήψεων υποχρεώσεων Πιστώσεις πληρωμών 1998 1999 2000 1998 0. 5 1999 0. 51 2000 0. 52 2001 0. 53 2002 0. 54 2003 0. 8 0. 15 0. 36 0. 15 0. 37 0. 15 138 2001 2002 2003 0. 38 0. 15 0. 39 0. 15 0. 8 0. 51 0. 52 0. 53 0. 54 0. 15 Κατάρτιση εμπειρογνωμόνων και εηχχρμογή διασφαλίσεων (ΧΚΛΕ και ΝΑΚ) (Β7-535) Πιστώσεις αναλήψεων υποχρεώσεα>ν σε εκατομ. ECU (τρέχουσες τιμές) 1999 2003 2. 0 2. 0 2002 2. 0 1998 2. 0 2001 2. 0 2(Χ)0 2. 0 Πιστώσεις αναλήψεων υποχρε(ύσεων Πιστώσεις πληρωμών 1998 1999 2000 2001 2002 2003 1. 5 2. 5 2. 5 2. 5 1. 5 2. 5 2. 5 2. 5 2. 5 2. 5 1. 0 1. 0 8. Προβλεπόμενες διατάξεις καταπολέμησης της απάτης (και αποτελέσματα από την εφαρμογή τους) α. Έκδοση προκήρυξης υποβολής προτάσεων ανά έτος κατά την περίοδο 1998-2002. Αξιολόγηση και επιλογή προτάσεων από επιτροπή εμπειρογνωμόνων της Επιτροπής στον υπόψη τομέα: - με βάση την επιστημονική-τεχνική τους αξία - κατόπιν αναλύσεως των χρηματοοικονομικών δεδομένων που αφορούν κάθε υποψήφιο. β. Μετά την υπογραφή της σύμβασης: • εξέταση των καταστάσεων δαπανών πριν από την πληρωμή, σε πολλά επίπεδα (χρηματοοικονομικός διαχειριστής, επιστημονικός υπεύθυνος)· • εσωτερικός έλεγχος από τον δημοσιονομικό ελεγκτή· • επιτόπου έλεγχος που επιτρέπει, εξετάζοντας τα δικαιολογητικά, να εντοπιστούν σφάλματα ή άλλες ανωμαλίες. γ. Επαλήθευση των τιμολογίων με βάση τις πράγματι πραγματοποιηθείσες δαπάνες και τον οδηγό αποστολών όσον αφορά τα έξοδα για τις αποστολές υπαλλήλων και εμπειρογνωμόνων, δαπάνες συνεδριάσεων και συνεδρίων. 9. Στοιχεία ανάλυσης κόστους- απόδοσης 9. 1. Ειδικοί και ποσοτικοποιημένοι στόχοι, στοχευόμενος πληθυσμός. 9. 7. 7. Ειδικοί και ποσοτικοποιημένοι στόχοι. α. Βιομηχανική συνεργασία στον πυρηνικό τομέα και μεταφορά ραδιενεργών υλών Μεταφορά ραδιενεργών υλών 139 - Διευκόλυνση της λειτουργίας της εσωτερικής αγοράς προσδιορίζοντας τα μέτρα εναρμόνισης που δικαιολογούνται: • εναρμόνιση των μεθόδων αξιολόγησης της ασφάλειας της συσκευασίας σύμφωνα με τις κανονιστικές διατάξεις- • εναρμόνιση των κανόνων που διέπουν τη συσκευασία και του επιπέδου εγγενούς ασφάλειας τιυν υλ<ί)ν. - Συμβολή στη μεταγενέστερη εξέλιξη της νομοθεσίας με την ανάπτυξη πειραματικών εφαρμογών και γνώσεων - Αξιολόγηση των σημειωθέντων γεγονότων στη διάρκεια της μεταφοράς και άντληση μαθημάτων για το μέλλον - Ενίσχυση της αντιστοιχίας των μέτρων έκτακτης ανάγκης προς την κατάρτιση των παρέμβαιναντων φορέων - Συνεργασία με τις ΧΚΛΕ και ΝΑΚ με σκοπό να υποβοηθηθούν για να βελτιώσουν την ασφάλεια της μεταφοράς ραδιενεργών υλών στις ανωτέρω χώρες (ορισμένες από αυτές θα διαπραγματευθούν την προσχώρηση τους στην Κοινότητα) - Βελτίωση της πληροφόρησης, της κατανόησης και της αντίληψης του κοινού για τον εν λόγω κλάδο. Βιομηχανική συνεργασία στον πυρηνικό τομέα - Επακριβής προσδιορισμός, στο πλαίσιο των υφισταμένων βιομηχανικών, χρηματοοικονομικών και νομικών δομών και υπό το πρίσμα της καθιέρωσης φιλοσοφίας της αγοράς στις ανατολικές χώρες, των φραγμών που παρακωλύουν τη συνεργασία μεταξύ βιομηχανικοΥν κύκλων· πρόταση λύσεων κατά τρόπο διευκολύνοντα τις συμπράξεις· - Εγκατάσταση δικτύου πληροφύρησης/επαφών μεταξύ βιομηχανικών κύκλων της ΕΕ και των ανατολικών χωρών· β. Κατάρτιση εμπειρογνωμόνων και εφαρμογή διασφαλίσεων (ΧΚΑΕ και ΝΑΚ) Συνεπεία της πολιτικής διαλύσεως του ανατολικού συνασπισμού και ενόψει περιπτώσεων παράνομης διακίνησης πυρηνικών και ραδιενεργών υλών από τις ανατολικές χώρες, είναι απαραίτητο να προβλεφθεί και να συνεχιστεί, σύμφωνα με τα ψηφίσματα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και την πολιτική που ασκούν το Συμβούλιο και η Επιτροπή, η κατάρτιση τοπικών υπαλλήλων επιφορτισμένων με τον έλεγχο πυρηνικών υλών στις εγκαταστάσεις των ανωτέρω χωρών. Πρέπει εξάλλου να εγκατασταθεί στην πράξη σύστημα ελέγχου και λογιστικής παρακολούθησης πυρηνικιυν υλών. Στόχος του προγράμματος, το οποίο ξεκίνησε ήδη στο διάστημα μεταξύ 1993 και 1996 (κονδύλιο Β4-2001), θα είναι να συνεχιστούν και να αναπτυχθούν δράσεις επί του πεδίου, σε στενή συνεργασία με τις εκτελεστικές αρχές. Οι προβλεπόμενες δράσεις αφορούν τους τομείς της λογιστικής παρακολούθησης πυρηνικών υλών, της κατάρτισης φυσικών απογραφών, της μηχανοργανωμένης παρακολούθησης υλών σε επίπεδο εγκατάστασης και κεντρικού οργανισμού ελέγχου, της διοργάνωσης ανεξάρτητης επιθεώρησης για τον έλεγχο και την εγκατάσταση συστημάτων επιτήρησης και μετρήσεων. 140 Η Επιτροπή κρίνει ότι το μέγεθος του προβλήματος δικαιολογεί παράταση της δράσης. Οι μέχρι τώρα δρομολογηΟείσες απέδωσαν ενθαρρυντικά αποτελέσματα. 9. 7. 2. Στοχευόμενος πληθυσμός Όλοι οι πολίτες της ΕΕ, των ΧΚΛΕ και των ΝΑΚ. Οι μεταφορείς του τομέα των ραδιενεργών υλών. Οι βιομηχανικοί κύκλοι του πυρηνικού κλάδου. Οι εθνικές αρχές ασφάλειας και διασφαλίσεων. Οι εμπειρογνώμονες σε θέματα ελέγχου της πυρηνικής ασφάλειας, που προέρχονται από τα κράτη της ΚΑΚ, καθώς και οι πυρηνικές εγκαταστάσεις των εν λόγω χωρών. Οι διεθνείς οργανισμοί στους τομείς της πυρηνικής ασφάλειας και των πυρηνικών διασφαλίσεων. 9. 2 Αιτιολόγηση της δράσης 9. 2. 1. Αιτιολόγηση της κοινοτικής παρέμβασης α. Βιομηχανική συνεργασία στον πυρηνικό τομέα και μεταφορά ραδιενεργών υλών Μεταφορά ραδιενεργιυν υλών Προκειμένου να στηρίξει τις επίμαχες δραστηριότητες, η Επιτροπή κατόπιν αιτήματος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου1 συνέστησε το 1982 μόνιμη ομάδα εργασίας (ΜΟΕ) των εθνικών εμπειρογνωμόνων, με τεχνική αρμοδιότητα στον τομέα τη ασφάλειας της μεταφοράς ραδιενεργών υλών. II ΜΟΕ διοργανώνει την ανταλλαγή πληροφοριών για την εηχχρμογή των κανονισμών σχετικά με τη διεθνή μεταφορά ραδιενεργιυν υλιυν (ΜΡΥ) μεταξύ των κρατών μελών, καθώς και εντός και εκτός της Ευρωπαϊκής Ενώσεως. II ΜΟΕ προτείνει κατευθύνσεις για πρόγραμμα δράσης το οποίο θα καταρτίσει η Επιτροπή στον τομέα της ΜΡΥ με σκοπό να προσφέρει τις βασικές γνώσεις που απαιτούνται για να συντελέσει στην εξέλιξη των διεθνών κανονισμών. Εξάλλου, η Επιτροπή εκλήθη να ενημερώνει τακτικά το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο σχετικά με τις νέες εξελίξεις που σημειώνονται στον τομέα της μεταφοράς ραδιενεργών υλών και να τους διαβιβάζει τις συστάσεις που επεξεργάζεται η ΜΟΕ. του Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο αποκατέστησε, το 1996 προϋπολογισμού2 που αφορά τη μεταφορά ραδιενεργών υλών. Το κονδύλιο αυτό τροφοδοτήθιτκε με 2 εκατομ ECU σε πιστώσεις αναλήψεων υποχρεώσεων για το έτος 1996, και με 0,7 εκατομ. ECU για το 1997, κατόπιν εσωτερικής μεταφοράς το κονδύλιο 1 Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου που δημοσιεύθηκε στην ΕΕ C 40/43 της 15. 02. 1982. 2 Γενικός προϋπολογισμός των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων για το 19%-κονδύλιο αριθ. Β4-1020. 141 κονδυλίων που απεφάσισε η ΓΑ XVII σε συμφωνία με την ΓΔ XIX. Το σύνολο των πιστώσεων αναλήψεων υποχρεώσεων για το διάστημα 1996-97 ανήλθε σε 2 661 971 ECU (ποσοστό 98,59% τιυν διαθέσιμων μέσων). Η ΜΟΕ κατά την τελευταία συνεδρίαση της στις Βρυξέλλες, στις 23 Σεπτεμβρίου 1997, επαναδιακήρυξε τη σημασία που αποδίδει στην υλοποίηση πολυετούς προγράμματος (πενταετούς) στον ευαίσθητο αυτό τομέα για τον οποίο έχουν διατεθεί σοβαρά κονδύλια (2 εκατομ. ECU ανά έτος). Βιομηχανική συνεργασία στον πυρηνικό τομέα Μέχρι στιγμής, η Επιτροπή επίκεντρο )0ηκε στα μέτρα βραχυπρόθεσμης βελτίωσης των προβλημάτων της πυρηνικής ασφάλειας στις ανατολικές χώρες. Η δράση αφορούσε κυρίως τους εν λειτουργία πυρηνικούς σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής, από πλευράς είτε ανάλυσης ασφάλειας, είτε παροχής υποστήριξης στην εκμετάλλευση (επιχειρησιακή ασφάλεια), είτε προμήθειας τεχνικού εξοπλισμού από τη Δύση. Είναι ανάγκη, επειδή οι εμπλεκόμενες χώρες έχουν την πρόθεση να εξακολουθήσουν να προσφεύγουν μακροχρόνια στην πυρηνική ενέργεια, να βελτιωθούν οι διαδικασίες τοπικής κατασκευής τεμαχίων και στοιχείων τεχνικού εξοπλισμού, ώστε να κατοχυρωθεί η ασφάλεια με την ποιότητα των δομοστοιχείων. Ένας τρόπος για να επιτευχθεί αυτό είναι να ενισχυθούν οι συνεργασίες μεταξύ βιομηχανικοί κύκλων της Ένωσης και αντίστοιχων των ανατολικών χωρών, εξαλείφοντας τους φραγμούς στη συνεργασία. Η Επιτροπή μπορεί να διαδραματίσει ενδεικτικώς ρόλο διενέργειας αναλύσεων πολλαπλής εφαρμογής, καλλιέργειας επαφών και πληροφόρησης, και μάλιστα υποστήριξης σε πιλοτικές περιπτώσεις. β. Κατάρτιση εμπειρογνωμόνων και εφαρμογή διασφαλίσεων (ΧΚΑΕ και ΝΑΚ) Η δράση αυτή αποτελεί στοιχείο καίριας σημασίας που θα επιτρέψει να επιτευχθούν οι στόχοι τους οποίους έταξε το Συμβούλιο του Έσσεν σε συμφωνία με το ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και με την ανακοίνωση της Επιτροπής. Αφετέρου, η δράση αυτή εγγράφεται τέλεια στους συνολικούς στόχους της Ένωσης με σκοπό να δοθεί εγγύηση για τη βελτίωση των όρων εκμετάλλευσης των πυρηνικιόν εγκαταστάσεων στις ανατολικές χώρες. Πρέπει εξάλλου να επισημανθεί ότι το πρόβλημα της βελτίωσης του ελέγχου των πυρηνικών υλών και το συναφές με αυτό της μείωσης της παράνομης διακίνησης των αντίστοιχων υλών απετέλεσαν αντικείμενο βαρυσήμαντης δήλωσης σε επίπεδο των 8 βιομηχανικοί χωρών κατά τη διάσκεψη της Μόσχας τον Απρίλιο του 1996. καθιερώθηκαν Εξάλλου, κατοχύρωση συμπληρωματικότητας των δράσεων αυτών με εκείνες που διοργανώνουν τρίτα κράτη (ΗΠΑ, Ιαπωνία), κράτη μέλη (1113, Γαλλία, Σουηδία, Φινλανδία) και ο ΔΟΑΕ, καθώς και με εκείνες που διοργανώνονται μέσω των προγραμμάτων PHARE και TACIS. μηχανισμοί άτυποι την για Έχει σημασία να επισημανθεί ότι αντίθετα προς τα έργα PHARE και TACIS, η κατάρτιση εμπειρογνωμόνων και η εκτέλεση έργων κατά βάση εξασφαλίζονται από τους επιθεωρητές της Ευρατόμ που διαθέτουν την απαιτούμενη πείρα. Η αποδοτική μεταπαρακολούΟηση απαιτεί συχνές μετακινήσεις στους τόπους των 142 πυρηνικών μονάδων, τη διακίνηση υλικού, καθώς και ικανότητα ταχείας προσαρμογής στις ανάγκες της στιγμής. Βασικής σημασίας είναι η ταχύτητα εκτέλεσης και η μεγάλη ευελιξία. 9. 2. 2. Επιλογή των τρόπων παρέμβασης Η χρηματοδότηση της ανωτέρω δράσης θα διενεργηθεί μέσω χρηματικών επιχορηγήσεων/συνεισφορών. 9. 3. Παρακολούθηση και αξιολόγηση της δράσης α. Βιομηχανική συνεργασία στον πυρηνικό τομέα και μεταφορά ραδιενεργών υλών Μεταφορά ραδιενεργών υλο'νν Η δράση θα επιτρέψει να εξακριβωθεί κατά πόσο οι υφιστάμενες κανονιστικές διατάξεις εφαρμόζονται όρθιος, να αξιολογηθεί η ανάγκη βελτίωσης τους και να υπάρξει συμβολή στην υλοποίηση της εσωτερικής αγοράς. Ενδεχομένως η δράση να καταλήξει σε νέες πρωτοβουλίες της Επιτροπής σε θέματα εναρμόνισης των νομοθεσιών ή των πρακτικών που αφορούν τη μεταφορά ραδιενεργών υλών στην ΕΕ. Να προσφερθεί αρωγή προς τις χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης και την ΚΑΚ, και κυρίως σε εκείνες που θα κληθούν να ενταχθούν στην Κοινότητα ή να αναπτύξουν δραστηριότητα στο έδαφος της. Παραμένει στόχος προς επίτευξη η καλύτερη πληροφόρηση του κοινού στον τομέα της μεταφοράς ραδιενεργών υλών. Βιομηχανική συνεργασία στον πυρηνικό τομέα Μια καλύτερη κατανόηση των τοπικών βιομηχανικών προβλημάτων και η παροχή στήριξης σε θεώρηση οικονομίας της αγοράς θα πρέπει να συμβάλουν συνολικώς σε βελτίωση των οικονομικοί εξελίξειυν τα>ν ανατολικών χωρών, πράγμα που συμφέρει επίσης την Ένωση. β. Κατάρτιση εμπειρογνωμόνων και εφαρμογή διασφαλίσεων (ΧΚΑΕ και ΝΑΚ) Δείκτες επιδόσεων: Η επιτυχία της ανωτέρω δράσης θα συμβάλει στο να κατοχυρωθεί ότι στις ανατολικές χώρες οι πυρηνικές ύλες υποβάλλονται σε αυστηρότερο έλεγχο, επιπέδου αντίστοιχου προς εκείνο που ισχύει για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Ο καλύτερος δείκτης επιτυχίας θα είναι η χρησιμοποίηση της πυρηνικής ενέργειας αποκλειστικώς για ειρηνικούς σκοπούς. Μέτρο των αναπτυσσόμενων δραστηριοτήτων: Ενδεικτικώς το έτος 1995 για τον έλεγχο διασφαλίσεων πραγματοποιήθηκαν 27 δράσεις,-από τις οποίες οι 10 σε ρωσικό έοαιμος. 17 δράσεις διοργανώθηκαν στο έδαφος της ΕΕ, κυρίιυς στο Λουξεμβούργο, 103 δε εμπειρογνώμονες των ανατολικών χωρών συμμετέσχον σε μια ή περισσότερες από αυτές, που 143 αντιπροσωπεύει συνολική εργασία άνω το>ν 850 ανϋρωποημερών. Σε αυτό πρέπει να προστεθεί ο αριθμός των ημεριυν εργασίας του προσωπικού της Ευρατόμ στη διάρκεια των διαφόρων αυτών δράσεων. 10. Διοικητικές δαπάνες α. Βιομηχανική συνεργασία στον πυρηνικό τομέα και μεταφορά ραδιενεργών υλών Οι προτεινόμενες ανά έτος πιστώσεις αναλήψεων υποχρεώσεων είναι κατώτερες από το επίπεδο εκείνων του 1996. Οι διατεθέντες για το 1996 και 1997 ανθρώπινοι πόροι αντιστοιχούν σε 1,5 υπαλλήλους κατηγορίας Β και 0,25 υπαλλήλου κατιτγορίας Λ. Λεν θα χρειάζεται άρα κανένας συμπληρωματικός πόρος. β. Κατάρτιση εμπειρογνωμόνων και εφαρμογή διασφαλίσεων (ΧΚΑΕ και ΝΑΚ) Στο διάστημα μεταξύ 1993 και 1996, η Επιτροπή επέτυχε να διαχειριστεί και απορροφήσει τις διοργανωθείσες δράσεις στο πλαίσιο του κονδυλίου Β4-2001 χωρίς πρόσθετο προσωπικό και πιχρά το φόρτο εργασίας που προέκυψε από τις υποχρεώσεις οι οποίες εκπηγάζουν από το κεφάλαιο 7 της συνθήκης Ευρατόμ. Στο σημερινό στάδιο, δεν ζητείται κανείς συμπληρωματικός πόρος. 144 ISSN 0254-1483 COM(97) 550 τελικό ΕΓΓΡΑΦΑ GR 12 01 Αριθ. καταλόγου : CB-CO-97-643-GR-C ISBN 92-78-28179-4 Υπηρεσία Επισήμων Εκδόσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων L-2985 Λουξεμβούργο m