title: Advies van het Economisch en Sociaal Comité over het "Groenboek 'Partnerschap voor een nieuwe werkorganisatie'"

eurovoc_concepts:
competitiveness
employment policy
innovation
organisation of work

text: C 73/122 NL Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen 9. 3. 98 Advies van het Economisch en Sociaal Comité over het „Groenboek ‘Partnerschap voor een nieuwe werkorganisatie‘” (98/C 73/29) De Commissie heeft op 21 april 1997 besloten, overeenkomstig artikel 2 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap en van het Protocol nr. 14 betreffende de sociale politiek het Economisch en Sociaal Comité te raadplegen over het voornoemde Groenboek. De Afdeling voor sociale aangelegenheden, gezinsvraagstukken, onderwijs en cultuur, die met de voorbereiding van de desbetreffende werkzaamheden was belast, heeft haar advies op 13 november 1997 goedgekeurd. Rapporteur was de heer Meriano, co-rapporteur mevrouw Engelen-Kefer. Het Economisch en Sociaal Comité heeft tijdens zijn 350e Zitting (vergadering van 10 december 1997) het volgende advies uitgebracht, dat met 91 stemmen vo´ o´r en één stem tegen, bij vier onthoudingen, is goedgekeurd. 1. Inleiding 1. 1. Het Groenboek „Partnerschap voor een nieuwe werkorganisatie” is bedoeld als een bijdrage aan de discussie die momenteel over de vooruitzichten voor de werkgelegenheid in de EU wordt gevoerd en behelst daartoe een onderzoek naar de mogelijkheden om zowel werkgelegenheid als concurrentievermogen te verbeteren door middel van een doelmatigere werkorganisatie op de werkplek. Het zwaartepunt ligt dus bij een nieuwe werkorganisatie. Hoewel daarvan niet één enkel model bestaat, impliceert dit begrip vooral „de vervanging van hie¨rarchische en onbuigzame structuren door meer innovatieve en flexibelere structuren, die gebaseerd zijn op grote vak- kennis, vertrouwen en een grotere participatie van de werknemers. ” (Inleiding: Wat is de bedoeling van het Groenboek?, punt 8). In verband daarmee wordt de volgende passage van het Ciampi-verslag over het versterken van het concurrentievermogen van de Euro- pese economie aangehaald: „Het via samenwerking bereiken van een nieuwe werkorganisatie in de onderne- ming zal de arbeidsverhoudingen verbeteren, een grotere participatie van de werknemers in de besluitvorming mogelijk maken en mogelijk leiden tot een betere kwaliteit van het product. ” Volgens de Commissie heeft de traditionele, op 1. 2. massaproductie gerichte werkorganisatie weliswaar tot een ongekend hoge welvaart geleid, maar blijkt deze niet flexibel genoeg om nog aan de eisen van deze tijd te voldoen. Indeafgelopendecenniazijnnieuwevormenvan werkorganisatie ontstaan, zoals integrale kwaliteitszorg, fabricage in kleine series („just in time”) en „kaizen” (continue verbetering), waarmee — met gebruikmaking van uiteenlopende methoden — de verwezenlijking van een soort „flexibele ondernemingen” („flexibel firm”) wordt beoogd, die gebaseerd zijn op het begrip „groot vertrouwen” (high trust) en de schepping van arbeids- plaatsen voor hooggeschoolden (high skill) en garant staan voor voortdurende verhoging van kwaliteit en pro- ductiviteit. 1. 3. De hierboven beschreven ontwikkeling doet zich niet alleen voor t. a. v. van de menselijke hulpbronnen (waaraan steeds hogere scholingseisen worden gesteld, omdat werknemers zich in hun werk voortaan in toenemende mate „creatief” moeten kunnen opstellen) en de markten (waar de consumenten steeds veeleisender worden en van de aangeboden goederen en diensten verwachten dat zij innoverend zijn, afwisseling bieden en van steeds betere kwaliteit zijn), maar bestrijkt ook het gebied van de technologie: de door de opkomende informatiemaatschappij geboden kansen en mogelijkhe- den zullen alleen ten volle kunnen worden benut als deze gepaard gaan met organisatorische vernieuwing. Al deze factoren zijn in grote mate bepalend voor de structuur van het bedrijfsleven, de manier waarop het werk wordt georganiseerd en de betrekkingen tussen werkgevers en werknemers. Tegen die achtergrond doen zich problemen van 1. 4. verschillende aard voor, die zowel de organisatie van de productie als de opleiding van de werknemers en het partnerschap te maken hebben. Die problemen zijn uiterst complex en betreffen vooral de volgende gebieden: — algemene en beroepsopleiding; — arbeidsrecht en -verhoudingen; — beloningsystemen; — werktijden; — belastingen; — sociale zekerheid; — veiligheid en gezondheid op de werkplek; — milieubescherming; — gelijkheid van kansen; — integratie van gehandicapten; — strategiee¨n voor de arbeidsmarkt; — modernisering van het overheidsapparaat; — telewerken. 1. 5. Ieder van die gebieden brengt eigen uitdagingen met zich mee: om te beginnen moet onderzoek worden gedaan naar oorzaak en gevolg van de in de werkorgani- satie door te voeren vernieuwingen, maar andere uitda- gingen zijn bovendien de grondige modernisering van het arbeidsmarktbeleid en de mogelijkheid om in praktijk te brengen wat in de titel van het Groenboek als „partnerschap” wordt aangeduid. 9. 3. 98 NL Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen C 73/123 1. 5. 1. De problemen die daarbij rijzen, gaan zowel de kleine en middelgrote als de grote bedrijven aan omdat, zoals de Commissie het stelt, „in het bijzonder. het gebrek aan middelen die nodig zijn voor een stelselmatige organisatorische planning (bij die bedrij- ven) een langetermijnplanning voor de personeelsont- wikkeling in de weg (staan). ” (1) De idee van een nieuw partnerschap komt vooral voort uit de vaststelling dat de veranderingen die zich voordoen, zowel van maatschappelijke als van technologische aard zijn. „Partnerschap” — d. i. het streven naar concepten voor participatieve bedrijfsvoe- ring waarvoor geen nieuw, algemeen model behoeft te worden uitgewerkt, maar die gestalte zouden moeten krijgen in een ontwikkelingsproces waardoor, met in- achtneming van de bestaande omstandigheden, per sector en per bedrijf naar optimale oplossingen wordt gezocht — is volgens de Commissie — de beste oplossing, omdat tal van bedrijven en overheidsinstanties nog niet bereid zijn om van de traditionele vormen van werkorganisatie af te stappen. 2. Algemene opmerkingen 2. 1. In een globale economie zal het concurrentiever- mogen van het Europese bedrijfsleven afhankelijk zijn van zijn vermogen om méér te gaan innoveren en om „intelligentere” oplossingen te vinden voor de problemen van werkorganisatie en techniek. Het komt erop aan, de verhouding van techniek en werkorganisatie enerzijds en de benutting van de menselijke hulpbronnen ander- zijds te optimaliseren. Hie¨rarchische vormen van be- drijfsvoering en traditionele, getayloriseerde vormen van werkorganisatie komen niet altijd tegemoet aan de noodzaak van een flexibelere organisatie van de productie van goederen en diensten waarmee recht- streeks op de veranderingen van de markt kan worden ingespeeld. In plaats daarvan moeten er nieuwe vormen van productie- en werkorganisatie worden gevonden, waarin het menselijke kapitaal — dé voorwaarde voor het vermogen om te innoveren — tot volle ontplooiing kan komen. 2. 2. De sociale partners, die zelf nu al enige tijd over de in het Groenboek behandelde vraagstukken besprekingen voeren, zouden volgens het Comité door dit Groenboek van de Commissie tot een verdieping van die discussie kunnen worden aangezet. Vaak lijkt het namelijk alsof het zwaartepunt in de in Europa gevoerde discussies over de noodzakelijke vergroting van concur- rentievermogen en productiviteit en over de verbetering van de werkgelegenheid, te veel bij de verlaging van de arbeidskosten wordt gelegd. Ook al kan de vermindering van de wettelijke loonnevenkosten in dat opzicht een belangrijke stap vooruit zijn, toch maken de structurele veranderingen die Europa momenteel op economisch en technisch-organisatorisch gebied ondergaat, dat er kwalitatief nieuwe ondernemingsstrategiee¨n nodig zijn om de concurrentie op de wereldmarkt het hoofd te kunnen blijven bieden. Tegen die achtergrond vormt dit Groenboek een goed uitgangspunt voor de discussie in het kader van de raadpleging van alle betrokken maatschappelijke groepen, waarbij de onafhankelijkheid van de sociale partners verzekerd blijft. Toch wil het Comité er van meet af aan op wijzen dat de experimenten die destijds al in bepaalde ondernemin- gen en bedrijfstakken met de overgang van een getaylori- seerde werkorganisatie naar nieuwe vormen van werk- (1) COM(97) 128 def. , punt 26. organisatie zijn gedaan, niet mogen worden gezien als een lineair, globaal proces, omdat de gemaakte afspraken en afgesproken werktijden moesten kunnen varie¨ren naar gelang van de feitelijke omstandigheden. 2. 3. In het licht van het voorgaande acht het Comité een discussie over de in het Groenboek behandelde vraag- stukken slechts zinvol als tegelijkertijd ook een pragmati- sche analyse van de tot dusver in de EU ontwikkelde „beste praktijken” wordt gemaakt. Door die analyse zou het mogelijk moeten worden om de gebieden te identificeren waar afspraken kunnen worden gemaakt. Daarbij mag niet uit het oog worden verloren dat voorals- nog de grootste vooruitgang in de ondernemingen zelf is geboekt. Een te ver doorgevoerde — of in ieder geval te vroege—aanscherpingvandevoorschriftenzouuiteinde- lijk tot resultaat kunnen hebben dat het effect van die vooruitgang minder groot wordt, en wel niet alleen met betrekking tot het streven naar meer flexibiliteit en een grotere productiviteit op de werkplek, maar ook tot de gewenste aanzwengeling van de werkgelegenheid. Uitgaande van de opmerking van de Commissie dat „Dit Groenboek. ook (moet worden gezien) tegen de algemenere achtergrond van de verschillende commu- nautaire initiatieven in verband met de werkgelegenheid, enz. ” (Inleiding: Wat is de bedoeling van het Groenboek?, punt 2), stelt het Comité dat er voor de problematiek van de werkgelegenheid globaal gezien een dynamisch concept nodig is, waarbij de nadruk moet worden gelegd op de noodzaak om een nieuw evenwicht te vinden tussen flexibiliteit en sociale zekerheid in plaats van gewoonweg te blijven vasthouden aan wijdverbreide werkgelegenheidspraktijken. Daarbij zou een centrale rol moeten worden toegekend aan de ontwikkeling van stelsels voor voortgezette opleiding en van nieuwe vormen van arbeidsverhoudingen. Een flexibelere productie- en werkorganisatie moet worden ingepast in een wettelijk en in cao’s vastgelegd stelsel van sociale zekerheid. Dat de collectieve regeling van werkomstandigheden en arbeidsvoorwaarden in wetten en cao’s is vastgelegd, sluit niet uit dat er nieuwe vormen van werkorganisatie worden gevonden die op samenwerking en vertrouwen zijn gestoeld: integendeel, het een gaat niet zonder het ander. Er moet een nieuw evenwicht tussen flexibiliteit en sociale zekerheid worden gevonden, waarin alle noodzakelijke hervormingen van het arbeidsrecht, de sociale wetgeving en cao’s zijn inbegrepen, zonder dat de normen voor sociale bescher- ming worden uitgehold. 2. 4. Volgens het Comité mag ook niet worden voor- bijgegaan aan de uiteenlopende omstandigheden in de particuliere en de overheidssector. Bovendien moet duidelijk worden vastgelegd in hoeverre overheden het voorgenomen partnerschap mogen beı¨nvloeden, zodat het mogelijke effect daarvan op de lid-staten en op de EU beter kan worden ingeschat. Verder wijst het Comité erop dat de sociale partners, eventueel in het kader van de tenuitvoerlegging van gemaakte afspraken, tot de verhoging van de productivi- teit van de onderneming en de verbetering van de prestaties van de werknemers moeten bijdragen. Daar- voor moeten de communicatiestructuren binnen de onderneming en de procedures voor cao-onderhandelin- gen worden bijgesteld, zodat de mate van deelname wordt bereikt die voor deze participatieve aanpak noodzakelijk is. De door de Commissie voorgestelde, C 73/124 NL Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen 9. 3. 98 op „partnerschap” gebaseerde benadering voor de ont- wikkeling van nieuwe vormen van werkorganisatie, dient met klem te worden ondersteund. De reorganisatie van arbeidsen productieprocessen kan alleen tot een goed einde worden gebracht als dit samen met de betrokken werkne(e)m(st)ers gebeurt en de belangen- verenigingen en vakbonden in de onderneming daartoe hun medewerking verlenen. Ondernemingen zouden zowel in EU-verband als landelijk de ervaringen moeten uitwisselen die met nieuwe vormen van werkorganisatie zijn opgedaan. Bovendien zou het experimenteren met dergelijke modellen in het kader van het vijfde kaderpro- gramma voor O&TO en het EU-structuurbeleid actief moeten worden bevorderd (waarmee overigens wordt tegemoetgekomen aan het advies van de deskundigen- groep inzake de maatschappelijke gevolgen van de informatiemaatschappij). In verband daarmee is het vooral erg belangrijk dat de bereidheid om begrip voor elkaar op te brengen, aan beide kanten wordt vergroot. 3. Bijzondere opmerkingen 3. 1. Het Comité gaat allereerst in op de redenen waarom nieuwe vormen van werkorganisatie alleen maar geleidelijk kunnen worden ingevoerd en wijst er in dit verband op dat de conclusies van de in het kader van de voorbereiding van dit advies georganiseerde hoorzitting en de evaluatie van de relevante documenten de desbetreffende analyse van het Groenboek in grote lijnen bevestigen. 3. 1. 1. Niettegenstaande het feit dat de omstandighe- den per onderneming en per sector verschillen, kan toch worden gesteld dat de grootste impuls om naar vernieuwende concepten te gaan, zoeken meestal is gekomen van de steeds feller wordende concurrentie, waardoor het bestaande marktevenwicht aan het wanke- len is gebracht en ondernemingen die toch al aan het uitbreiden waren, hun expansie hebben zien versnellen. 3. 1. 2. Volgens een onlangs verschenen OESO-studie (doc. 42874 van 25 september 1996) betreft dit verschijn- sel inmiddels al ten minste een kwart van alle onderne- mingen, en vooral grote ondernemingen. Het effect ervan is met name groot in de verwerkingsindustrie (vooral montage-fabrieken, b. v. in de automobielindus- trie), maar kan ook worden waargenomen in de dienst- verlenende sector (met name financie¨le diensten). 3. 1. 3. tal van Datzelfde effect ontstond doordat landen zich wegens een lege schatkist gedwongen zagen om op hun uitgaven voor openbare dienstverlening te bezuinigen. Dit is een aspect dat meer aandacht verdient. Tijdens de hoorzitting is terecht nadrukkelijk 3. 1. 4. op verschillende vormen van flexibiliteit gewezen (taak- verdeling, werktijden, werktijden die over een heel jaar worden berekend, deeltijdarbeid, arbeidscontracten voor een bepaalde duur, beloningsystemen). Bovendien is gebleken dat inspraak in de praktijk zeer uiteenlopende vormen kan aannemen, afhankelijk van de mate van betrokkenheid van de werknemers (voorlichting, raad- pleging, medezeggenschap). Deze ontwikkelingstrend is in veel landen van 3. 1. 5. hogerhand bevorderd door middel van stimulerende beleidsmaatregelen op het gebied van industrie en technologie (1). (1) In de in paragraaf 3. 1. 2 vermelde OESO-studie is een uitvoerige lijst van die maatregelen opgenomen. 3. 1. 6. Dat werd vooral duidelijk in het geval van een aantal kleine en middelgrote ondernemingen en de door hen opgezette organisaties ter ondersteuning van het aan de gang zijnde veranderingsproces, vooral wat de (om)scholing van het (lager èn hoger) personeel betreft. In samenhang daarmee werd tijdens de hoorzitting ook nog gewezen op bepaalde voorwaarden waaraan moet worden voldaan, zoals o. a. dat er een nieuwe vorm van professionele bedrijfsvoering moet worden uitgewerkt. Tegelijkertijd is benadrukt dat het MKB tot dusver dikwijls heeft bewezen over een bijzonder vermogen te beschikken om zich aan veranderende marktomstandig- heden aan te passen. De verklaring daarvoor is vaak dat het MKB in de institutionele constellatie een bijzondere plaats inneemt, waardoor wel méér flexibiliteit, maar niet méér arbeidszekerheid kan worden gegarandeerd. Volgens het Comité verdient deze problematiek vooral veel aandacht omdat niet kan worden voorbijgegaan aan de cruciale rol die het MKB bij de ontwikkeling van het productiesysteem als doorslaggevende factor voor de voortdurende vernieuwing van de economische struc- turen, speelt. 3. 1. 7. Tot besluit wijst het Comité er nog op dat uit de analyse van de verschillende situaties is gebleken dat de vakbonden niet alleen actief tot de tot dusver nagestreefde ontwikkeling willen, maar ook kunnen bijdragen. Zij kunnen met name ijveren voor de opzet van structuren die op de een of andere manier bevorderen dat werknemers bij de omschakeling van hun bedrijf worden betrokken en dat de vernieuwingsgezindheid van hun vertegenwoordigers tijdens onderhandelingen wordt vergroot. 3. 1. 8. Tijdens de hoorzitting heeft een onderneming een interessant verslag van zijn ervaringen ter zake uitgebracht, waardoor in ieder geval voor een deel duidelijk is geworden aan welke eisen participatieve bedrijfsvoering — volgens daarmee in de praktijk opgedane ervaring — moet voldoen en welke de hoofd- kenmerken zijn die deze vorm van bedrijfsvoering in ieder geval moet hebben: vakkundige en efficie¨nte belangenbehartiging om polarisering van de onderhan- delende partijen te voorkomen, méér verantwoordelijk- heid en vrijheid van handelen voor werknemers met een daarmee gepaard gaande daling van de kosten voor het toezicht, optimalisering van de productieprocessen gekoppeld aan een voortdurende bezinning op nieuwe vormen van werkorganisatie. 3. 2. Het onderzoek naar „beste praktijken” op ter- reinen die de nieuwe vormen van werkorganisatie het meest rechtstreeks beı¨nvloeden, heeft om te beginnen al geleid tot de bevestiging van de centrale betekenis — ook in financieel opzicht — die aan de ontwikkeling van een stelselmatige aanpak van de kwalificering met het oog op nieuwe vormen van werkorganisatie moet worden toegekend. Deze kwalificering is meestal doorslaggevend 3. 2. 1. voor de bevordering van vormen van werkorganisatie die zich onderscheiden door een hoge mate van individuele verantwoordelijkheid en participatie en die gepaard gaan met een gelijktijdige algehele decentralisering van de besluitvormingsprocessen en een groeiende noodzaak om zich beroepsmatig aan te passen. 9. 3. 98 NL Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen C 73/125 informatie- 3. 2. 2. De terzake beschikbare gegevens wijzen, zowel in de industrielanden als in de EU, op zeer uiteenlopende situaties, omdat het vermogen om zich beroepsmatig aan te passen sterk afhankelijk is van het algemene peil van de basisvorming. De gegrondheid van deze — voor de reorganisatie van de verwerkingsindustrie overigens allang bekende — vaststelling blijkt tegenwoordig wel- licht nog duidelijker in de dienstensector (1). 3. 2. 3. Het Comité kan voor een groot deel instemmen met de gevolgtrekkingen van de Commissie en de vaststelling dat de (voortgezette) beroepsopleidingen aan hervorming toe zijn. In de basisberoepsopleiding komt het er vooral op aan dat de voornaamste kwalifica- ties worden overgedragen en dat sociale vaardigheden worden aangeleerd. De arbeidsmarkt is voortdurend aan veranderingen onderhevig: daarom is het bijzonder belangrijk dat een basisvorming wordt gegeven die een zo breed mogelijk arbeidsgebied beslaat. De inzet van en communicatietechnologiee¨n nieuwe maakt voortdurende (her)kwalificatie in de bedrijven noodzakelijk. Er moeten nieuwe arbeidstructuren wor- den opgezet die betere kwalificering in de hand werken en die aan stelselmatige concepten voor de voortzetting van de opleiding moeten worden gekoppeld. De „part- nerschap-mentaliteit” betekent ook dat werknemers de gelegenheid krijgen om hun behoeften aan kwalificering te formuleren en kunnen eisen dat zij de daarvoor benodigde opleiding kunnen volgen. In het Groenboek wordt ook gesproken van de mogelijkheid dat die bijscholingsmaatregelen de vorm aannemen van tijdelij- ke cursussen die buiten het bedrijf worden gegeven. Over de inhoud van die opleidingen en de voorwaarden voor het volgen daarvan, moeten echter met de belangen- vertegenwoordigers in het bedrijf c. q. met de partijen bij cao-onderhandelingen, overeenkomsten worden ge- sloten. Alleen op die manier kan worden gegarandeerd dat de voor het innovatievermogen van een bedrijf onontbeerlijke creativiteit en (bij)scholingsbereidheid van de werknemers ten nutte wordt gemaakt en dat er een voor (bij)scholing gunstig klimaat wordt gecree¨erd. De informatie die het Comité tijdens zijn 3. 2. 4. werkzaamheden heeft kunnen vergaren, wijzen er boven- dien op dat bedrijven niet alleen maatregelen moeten nemen waardoor hun werknemers kunnen worden (bij)geschoold, maar dat hun werknemers ook de gele- genheid moet worden geboden om zelf extra kennis op te doen („self-education”). Ook is gesuggereerd dat ondernemingen met opleidingscapaciteiten die de be- hoeften van de eigen werknemers te boven gaan, moeten worden gestimuleerd om de overgebleven tijd van hun opleidend personeel aan de vorming van werklozen en jonge delinquenten te laten besteden. Dit kan door aan dergelijke initiatieven bekendheid te geven, zoals bijvoorbeeld in de „Transatlantic Civil Society Dia- logue” (TACD) gebeurt, en/of door prijzen uit te loven voor „beste praktijken” op dit gebied. (1) In de in paragraaf 3. 1. 2 vermelde OESO-studie wordt een onderscheid gemaakt tussen verschillende modellen die kunnen worden toegepast in de markteconomie (in Canada en de VS, maar ook — met grote verschillen — in Australie¨, Nieuw-Zeeland en het VK), in systemen die berusten op het streven naar nationale consensus (Oostenrijk, Belgie¨, Frankrijk, Duitsland, Nederland, de Skandinavische landen en Zwitserland), in de ondernemingen (Japan) en de diverse systemen die van kracht zijn in Griekenland, Ierland, Italie¨, Portugal, Spanje en Turkije. 3. 2. 5. Wat het MKB betreft, wordt hiermee het belang duidelijk van alle initiatieven die op de bevordering van op elkaar aansluitende leerstructuren zijn gericht. Zeer belangwekkend in dit verband zijn de activiteiten van de in de Franse landbouwsector opgerichte werkgevers- en werknemersorganisaties die een paritair bestuur hebben en doelstellingen op het gebied van opleidingen nastreven. Deze organisaties maken met het landelijke arbeidsbureau afspraken waardoor aan seizoenarbeiders voldoende arbeidszekerheid bij verschillende werkgevers kan worden gegarandeerd en ontslagen worden voorko- men. Zo is ook op het gebied van de voortgezette opleiding de klaarblijkelijke relevantie van een recht- streeks verband tussen de inhoud van opleidingen en de vraag op de arbeidsmarkt, een duidelijke aanwijzing van de wenselijkheid om aan paritair opgezette beroeps- en werknemersorganisaties een centrale betekenis toe te kennen. 3. 2. 6. De hier bedoelde initiatieven vallen onder de reeks van meer algemene maatregelen die bedoeld zijn om kleine en middelgrote bedrijven te helpen zich aan de veranderende marktomstandigheden aan te passen door de ontwikkeling van nieuwe vormen van werkor- ganisatie. Uit de grote verscheidenheid aan ervaringen die 3. 3. onder de aandacht van het Comité zijn gebracht, blijkt opnieuw dat er een verband bestaat tussen voortgezette beroepsopleidingen en de organisatie van werk en werktijden. 3. 3. 1. Tegen deze achtergrond ziet het Comité zich genoodzaakt om nogmaals met klem het standpunt te herhalen dat het al eerder in een over werktijden uitgebracht initiatiefadvies naar voren heeft gebracht: „Er bestaat niet zoiets als één uniform model voor verkorting en reorganisatie van werktijden dat door de Europese overheid kan worden ‘gedecreteerd‘. Er zijn echter dwingende redenen om ‘maatwerk‘, met verschil- lende opties voor werktijden, te promoten. ” (2) Dit in feite overeen met de volgende standpunt komt opmerking van de Commissie: „De wijze waarop het werk wordt verdeeld moet worden gepland en de patronen van de arbeidstijd moeten aan de nieuwe situatie worden aangepast” (3). 3. 3. 2. Verder zij ook herinnerd aan de aanbevelingen die het Comité in dat initiatiefadvies aan de EU en de regeringen van de lid-staten doet en waarin het oproept tot de bevordering, op de gee¨igende niveaus, van de sociale dialoog en cao-onderhandelingen over de verkorting en reorganisatie van de werktijden. Boven- dien wijst het op de noodzaak van een ondubbelzinnige wetgeving voor gelijke behandeling van deeltijdwerk- nemers. 3. 3. 3. In verband daarmee verwijst het Comité naar de in het kader van de sociale dialoog gesloten Europese Raamovereenkomst inzake deeltijdarbeid. 3. 3. 4. Die overeenkomst, waaraan al een overeen- komst voor ouderschapsverlof is voorafgegaan, vormt (2) Initiatiefadvies van het ESC over „Werktijden” (24/25 okto- ber 1995): PB C 18 van 22. 1. 1996. (3) Groenboek (COM(97) 128 def. ), kader op blz. 10. C 73/126 NL Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen 9. 3. 98 in de ogen van het Comité het uitgangspunt voor nog meer overeenkomsten over andere a-typische of flexibele vormen van werkorganisatie. Die overeenkomsten zou- den vervolgens — met inachtneming van de bij het Protocol betreffende de sociale politiek van het Verdrag van Maastricht gevoegde Overeenkomst (1) — in Raads- besluiten moeten worden omgezet om in de onderte- kenende lid-staten krachtens een wet, c. q. dienovereen- komstige overeenkomst effectief te kunnen worden. 3. 3. 5. De op dit gebied tot dusver bereikte resultaten rechtvaardigen volgens het Comité de verwachting dat de sociale partners op den duur overeenkomsten zullen sluiten waarmee zal worden tegemoetgekomen aan de behoeften van ondernemingen om hun arbeidsvoorwaar- den aan de nieuwe productie- en marktomstandigheden aan te passen, terwijl tegelijkertijd ook wordt voldaan aan de eisen van werkne(e)m(st)er(s) die zich op hun pensioen voorbereiden, beroeps- en gezinstaken met elkaar willen combineren of gebruik willen maken van mogelijkheden om opleidingen te volgen of verder te leren waardoor hun kennis kan worden vergroot en/of hun promotiekansen kunnen worden verbeterd (2). Op die manier leiden die overeenkomsten aan de ene kant tot vergroting van het concurrentievermogen van de betrokken bedrijven en aan de andere kant tot verbete- ring van de werkomstandigheden van de werknemers en terugdringing van de werkloosheid. Afgezien daarvan komen die overeenkomsten uiteraard ook tegemoet aan de — inmiddels ook in ondernemerskringen steeds belangrijker geachte — persoonlijke behoeften van de werknemers. Bij dat laatste moet vooral worden gedacht aan de door een groot deel van de werknemers gevoelde behoefte aan meer eigen verantwoordelijkheid en in- spraak bij het werk, alsook aan de mogelijkheid om beroepstaken met privébelangen (vooral ook in het gezin) te verenigen en om de beschikbare tijd naar eigen goeddunken in te delen. 3. 3. 6. In het licht van het voorgaande is het Comité dan ook van oordeel dat de experimenten die geleidelijk aan met nieuwe vormen van werkorganisatie in onderne- mingen — en soms ook in bedrijfstakken — worden gedaan, niet mogen worden losgezien van de mogelijke gevolgen daarvan voor de arbeidsvoorwaarden en dat de ontwikkeling van nieuwe vormen van werkorganisa- tie dus ook vo´ o´ronderstelt dat er een algemeen referentie- kader wordt gecree¨erd waardoor de betrokken werk- nemers tegen eventuele discriminatie worden beschermd. Bovendien dient daarbij te worden tegemoetgekomen aan de noodzaak om het concurrentievermogen van de Europese economie te vergroten en om administratieve, financie¨le en juridische belemmeringen voor de oprich- ting en ontwikkeling van kleine en middelgrote onderne- mingen, te voorkomen (3). Op die manier kunnen de door de EU getroffen regelingen tot een verdergaande aanpassing van de juridische randvoorwaarden bijdra- gen, waarmee uitgerekend aan één van de voor innovatie onontbeerlijke voorwaarden wordt voldaan. 3. 4. Uit de tot dusver geanalyseerde ervaringen van ondernemingen kan verder de conclusie worden getrok- ken dat omschakeling van ondernemingen en herverde- (1) Thans opgenomen in het Verdrag van Amsterdam. (2) Zie Europese Raamovereenkomst inzake deeltijdarbeid, algemene overwegingen nr. 5. (3) Zie Europese Raamovereenkomst inzake deeltijdarbeid, algemene overwegingen nr. 7. ling van werk dikwijls gepaard gaan met de ontwikkeling van nieuwe beloningsystemen, die met name d. m. v. winstdeling en soortgelijke stimulansen, tot het ontstaan van een participatieve werksfeer kunnen bijdragen. 3. 5. De noodzaak te garanderen dat werknemers daadwerkelijk bij de reorganisatie van het werk en meer in het algemeen bij de omschakeling van hun bedrijf worden betrokken, is volgens het Comité echter onlos- makelijk verbonden aan het onderwerp waarover dit advies gaat. Dat die garantie nodig wordt gevonden, bleek 3. 5. 1. uit alle onderzochte ervaringen. Bovendien is daarbij steeds eensgezind gewezen op de noodzaak om de communicatiestructuren binnen de bedrijven te verande- ren en de werknemers meer mogelijkheden voor inspraak te bieden, omdat dit een noodzakelijke voorwaarde voor een grotere mate van medeverantwoordelijkheid is. 3. 5. 2. Daarbij moet worden opgemerkt dat in het recente document van de Commissie inzake de raadple- ging van de sociale partners over het vraagstuk van de voorlichting en raadpleging van werknemers op nationaal niveau, uitdrukkelijk naar het onderhavige Groenboek wordt verwezen. De Commissie stelt in dat document dat een adequaat niveau van voorlichting en raadpleging van de werknemers in een situatie van grote werkloosheid de ontwikkeling mogelijk maakt van een effectieve, preventieve benadering van de problematiek van de werkgelegenheid op het niveau van de bedrijven (4) en dat daardoor, vooral in het geval van verlies van arbeidsplaatsen, de problemen kunnen worden geı¨den- tificeerd c. q. kunnen worden voorkomen en de sociale kosten die daarmee gemoeid zijn, worden vermeden of verminderd. In verband daarmee verwijst het Comité overi- 3. 5. 3. gens naar zijn advies over de Mededeling die de Commissie op 29 mei 1996 over dit vraagstuk heeft uitgebracht, waarnaar in het nieuwe document (para- graaf 5) wordt verwezen en waarin wordt gesteld dat het aan de sociale partners moet worden overgelaten om te bepalen of een Europese regeling hiervoor doelmatig is, die dan ook bij voorkeur op een landelijke overeenkomst zou moeten zijn gebaseerd. Dit alles zal volgens het Comité steeds belangrij- 3. 5. 4. ker gaan worden. Het gaat er niet alleen om de werknemers te beschermen tegen het risico van mogelijke nadelige gevolgen voor hun gezondheid en werkgelegen- heid van het streven naar een betere concurrentiepositie van de bedrijven: o´o´k moet worden onderkend dat meer inspraak voor hun werknemers een voorwaarde is waaraan ondernemingen in ieder geval moeten voldoen om hun doelstellingen te kunnen bereiken. Daarnaast is uit onderzoeksprojecten van de Commissie zelf gebleken dat rechtstreekse betrokkenheid van werkne(e)m(st)ers in de vorm van medezeggenschap op de werkplek, het beste werkt in bedrijven met vaste structuren voor belangenbehartiging door bedrijfs- en/of vakbondsver- tegenwoordigers. (4) Document inzake raadpleging van de sociale partners op Gemeenschapsniveau over vraagstukken i. v. m. de voorlich- ting en raadpleging van werknemers op nationaal niveau, Inleiding, zevende alinea. 9. 3. 98 NL Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen C 73/127 3. 6. Wat de gevolgen van de nieuwe vormen van werkorganisatie voor de ontwikkeling van de werkgele- genheid betreft, laten de onderzochte gevallen vanzelf- sprekend nogal grote verschillen zien, gaande van handhaving van de werkgelegenheid (met soms verlies van een zo gering mogelijk aantal arbeidsplaatsen in bedrijven die in moeilijkheden verkeren) tot een sterke stijging van de werkgelegenheid, die in bepaalde kleine en middelgrote bedrijven zelfs de meest optimistische prognoses heeft overtroffen. 3. 6. 1. De resultaten hingen weliswaar steeds af van de — van land tot land en van bedrijfstak tot bedrijfstak verschillende — marktsituatie, maar alle onderzochte „beste praktijken” hebben desalniettemin gemeen dat daarmee soms ernstige crises zijn overwonnen en produc- tiviteit en concurrentievermogen zijn verbeterd. Boven- dien kan er geen twijfel over bestaan dat de op gang gebrachte ontwikkeling van duurzame aard is. 3. 6. 2. Gezien de huidige situatie in Europa, die wordt gekenmerkt door hoge werkloosheid, kan het Comité zich alleen maar verenigen met de in het Groenboek duidelijk naar voren gebrachte eis dat de discussie over de nieuwe vormen van werkorganisatie in het kader van een algemene strategie voor werkgelegenheid en ter bestrijding van werkloosheid wordt gevoerd. 3. 7. Overigens kan niet worden ontkend dat de invoering van nieuwe vormen van werkorganisatie weliswaar hoofdzakelijk het resultaat moet zijn van onderhandelingen tussen de sociale partners, maar dat een en ander op het gebied van de sociale zekerheid consequenties heeft die de bevoegdheden van de sociale partners te boven gaan en derhalve om wettelijke maatregelen vragen. 3. 7. 1. Zo wordt in de preambule van de in para- graaf 2. 3. 2 genoemde Raamovereenkomst inzake deel- tijdarbeid erkend dat de wettelijke regeling van de sociale zekerheid tot de bevoegdheid van de lid-staten behoort. Volledige opheffing van de in deze overeen- komst behandelde discriminaties vo´ o´ronderstelt inder- daad dat de stelsels van sociale zekerheid op adequate wijze aan de nieuwe situaties worden aangepast. In de verklaring over de werkgelegenheid van de Europese Raad te Dublin werd daarop al gewezen. 3. 7. 2. Het Comité verwijst in dat verband naar zijn advies over de Mededeling van de Commissie inzake de toekomst van de sociale bescherming (1), met name naar het hoofdstuk „Begeleiding van de ontwikkeling van andere arbeidsvormen”, waarin o. a. wordt stilgestaan bij een verdrag en een aanbeveling van de IAO over deeltijdwerk van 1994 en wordt aangetoond dat het noodzakelijk is om de stelsels van sociale zekerheid en de pensioenregelingen aan de nieuwe vormen van werkorganisatie aan te passen en om voor een adequate bescherming te zorgen, zodat kan worden voorkomen (1) Advies van het ESC over de Mededeling van de Commissie „De toekomst van de sociale bescherming: een kader voor een Europees debat”: PB C 66 van 3. 3. 1997. dat werknemers met flexibele of a-typische banen weinig of helemaal geen sociale bescherming genieten (2) (3). Alle in het Groenboek behandelde vraagstuk- 3. 7. 3. ken i. v. m. de economische en sociale gevolgen van de huidige ontwikkeling van de werkorganisatie zijn aan de orde gesteld tijdens de hoorzitting, waarvan de resultaten bij de voorbereiding van dit advies in aanmer- king zijn genomen. 3. 7. 4. Daarbij kregen vooral die aspecten aandacht die rechtstreeks van belang zijn voor het MKB, omdat de huidige ontwikkeling van kleine en middelgrote bedrijven — o´o´k in het geval van toeleveringsbedrijven en bij de gunning van opdrachten — duidelijk samen- hangt met het proces van de industrie¨le herstructurering, waarop het ontstaan van nieuwe vormen van werkor- ganisatie grotendeels is terug te voeren. Vandaar dat bijzondere aandacht is geschonken 3. 7. 5. aan de problematiek van gezondheid en veiligheid op de werkplek. Daarbij is o. m. uitgegaan van de studie die de Stichting van Dublin vorig jaar heeft verricht en waaruit is gebleken hoe belangrijk het is om de bestaande regelingen aan te passen aan de als gevolg van de nieuwe vormen van werkorganisatie veranderde situaties. Over het algemeen is gewezen op de noodzaak om de door het bedrijfsleven zelf opgestarte innovatieve experimenten te ruggesteunen door een overeenkomstige hervorming van het sociale stelsel. Op die manier kan de gelijke behandeling van werknemers en werkneemsters worden gevrijwaard en bevorderd. 3. 7. 6. De moderne, met de desbetreffende Europese Richlijnen overeenstemmende bescherming van de rech- ten van werknemers en nieuwe vormen van werkorgani- satie kunnen — conceptueeel en praktisch — een wederzijdse stimulerende werking hebben. De structuren en instituties voor die bescherming, alsook de daarmee opgedane ervaringen vormen een goede voedingsbodem voor nieuwe vormen van werkorganisatie. Het Comité verwacht van de Commissie maatregelen voor de stimu- lering van proefprojekten die tot doel hebben ervoor te zorgen dat werknemersbescherming en gezondheidszorg de nodige aandacht krijgen bij de ontwikkeling van nieuwe vormen van werkorganisatie. 3. 7. 7. Een ander vraagstuk dat tijdens de hoorzitting aan de orde is gesteld, was dat van telewerken, waarbij is vastgesteld dat het belang daarvan toeneemt. Uit de discussie bleek echter dat daarvoor nog steeds een ge- meenschappelijke definitie en kader moeten worden vast- gelegd, dat het begrip als zodanig nog nadere toelichting behoeft en dat een en ander nog verder moet worden geanalyseerd. Het Comité is ingenomen met het initiatief van de Commissie (4) om in de eerste helft van 1998 de sociale partners te raadplegen over de vraag of en in hoeverre EU-optreden en maatregelen voor de bescher- ming van de rechten van telewerkers aanbeveling ver- dienen. (2) PB C 66 van 3. 3. 1997, paragraaf 4. 3. 7. 2. 4. (3) In verband daarmee dient te worden vermeld dat het Comité momenteel een advies voorbereidt over de Mededeling van de Commissie „Modernisering en verbetering van de sociale bescherming in de Europese Unie”; deze Mededeling vormt het sluitstuk van de beraadslagingen die in het eerder uitgebrachte document waren begonnen. (4) Mededeling van de Commissie over „De sociale en arbeids- marktdimensie van de informatiemaatschappij — De mens voorop — De volgende stappen” (COM(97) 390 def. van 23 juli 1997 — punt 31, blz. 12 en 13 „Voornaamste acties”). C 73/128 NL Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen 9. 3. 98 3. 7. 8. Als aanvulling op de in het Groenboek behan- delde vraagstukken is ten slotte de vraag gesteld op welke manier voorlichting tot de ontwikkeling van nieuwe ervaringen van het MKB kan bijdragen en in hoeverre die ervaringen geschikt zijn voor zelfstandige activiteiten, met name in de landbouwsector. 4. Conclusies 4. 1. Het Comité is voor de hierna volgende conclusies voor een groot deel uitgegaan van de schat aan informatie die de getuigenissen tijdens de hoorzitting hebben opgeleverd. Alhoewel de waarde van uitspraken over specifieke, nauwelijks representatieve situaties niet mag worden overschat, geven de tot dusver onderzochte gevallen toch onloochenbaar in meer of mindere mate inzicht zowel in de situatie van speerpuntsectoren als in die van de traditionele sectoren van de economie. Dat neemt niet weg dat de tot dusver geanalyseerde verschijnselen niet tot overhaaste conclusies mogen leiden, omdat het hier gaat om verschijnselen die zich ook voordoen in sectoren die maar hoogst zelden worden geanalyseerd, bv. coöperatieve verenigingen en bedrijven zonder winstoogmerk. Enkele van de in het Groenboek geschetste gevallen spreken in dat opzicht boekdelen. 4. 1. 1. Tijdens de hoorzitting heeft een bedrijfskun- dige een gedetailleerde beschrijving gegeven van de moeilijkheden waarmee een bedrijf te maken krijgt dat zijn werkorganisatie wil vernieuwen, en van de daarmee gepaard gaande omwenteling in de machtstructuur van een onderneming. Die moeilijkheden kunnen volgens deze bedrijfskundige zelfs de resultaten van de herstruc- turering in gevaar brengen, niet alleen op het punt van de bescherming van de belangen van de werknemers, maar ook wat de uitvoerbaarheid van de nieuwe managementplannen zelf betreft. Deze uiteenzetting had in ieder geval de verdienste de vinger te leggen op de moeilijkheden die in iedere overgangsfase met het aangaan van nieuwe verantwoordelijkheden gepaard gaan. Zo kunnen verworven zekerheden en garanties wegvallen, wordt het moeilijk om voor de toekomst plannen te maken en gaat een sfeer van wantrouwen heersen als gevolg van het verzet dat soms tegen een nieuwe vorm van werkorganisatie wordt aangetekend. In dat laatste geval ontstaan — zoals werd benadrukt — nieuwe soorten conflicten, ook tussen de betrokken partijen, die alleen kunnen worden opgelost als alle belanghebbenden zich daar eensgezind voor inzetten. De waargenomen nieuwe omstandigheden heb- 4. 1. 2. ben onloochenbaar, afgezien van hun niet onaanzienlijke draagwijdte, principie¨le gevolgen die de sociale partners ertoe dwingen hun traditionele standpunten te herzien en deze daartoe aan een kritisch onderzoek te onderwerpen. 4. 2. Onder de huidige omstandigheden moet wel voor per geval gedifferentieerde methoden en gedragspa- tronen worden gekozen; dit vergt derhalve van alle betrokkenen de uiterste waakzaamheid t. o. v. de verande- ringen die zich hebben voorgedaan en de daarvan, vooral voor de werkgelegenheid, te verwachten gevolgen. Tij- dens de werkzaamheden is er terecht op gewezen dat die aandacht voor de veranderingen waaraan de arbeids- voorwaarden onderhevig zijn, op zich al een belangrijke stap vooruit is en, méér dan om het even welke theoretische speculatie, de kwaliteit van de in de loop der tijd bereikte onderhandelingsresultaten daadwerkelijk beı¨nvloedt. Zoals al vaak werd benadrukt, 4. 2. 1. is het de bedoeling dat die waakzaamheid vooral groot is in de bedrijven zelf; in lijn daarmee zou ook het door de Commissie voorgestelde partnerschap aan de op dit gebied bestaande betrekkingen tussen de sociale partners een nieuwe dimensie moeten toevoegen en tot een geregelde toetsing van de mogelijkheid van significante vooruitgang op het gebied van flexibiliteit en participatie moeten leiden. 4. 2. 2. Afgezien van de mogelijkheid om oplossingen die voor problemen in afzonderlijke bedrijven zijn gevonden, op bepaalde situaties in de hele bedrijfstak toe te passen, kunnen, vooral in het kader van de per sector gevoerde sociale dialoog, ook conclusies van algemene aard worden getrokken en kunnen er zonodig tussen de sociale partners overeenkomsten worden gesloten. Die overeenkomsten, zoals die nu al in het kader van het sociaal beleid worden gesloten, hebben tot doel om een gemeenschappelijk referentiekader te cree¨ren dat zou moeten steunen op algemene beginselen en mi- nimumvoorschriften welke krachtens een Raadsbesluit bindend kunnen worden, dan wel door de cao-partijen zelfstandig in de praktijk kunnen worden gebracht. 4. 2. 3. Alhoewel niet kan worden ontkend dat dit proces tot dusver niet probleemloos is verlopen en dat er vertragingen zijn opgetreden, zijn er toch ook hoopgevende resultaten bereikt. Daaruit blijkt dat het voor de overstap naar nieuwe vormen van werkorganisa- tie nodig is dat de instrumenten van de cao-onderhande- lingen aan de zich geleidelijk aan aftekenende nieuwe omstandigheden worden aangepast en dat wettelijke maatregelen op dit gevoelige en beslissende gebied de autonomie van de sociale partners niet aantasten, maar, voorzover de noodzaak van deze maatregelen tenminste lijkt te zijn aangetoond, zijn gebaseerd op overeenkom- sten die door de sociale partners, vooral op bedrijfsni- veau, zijn gesloten (1). 4. 2. 4. De door de Commissie met dit Groenboek op gang gebrachte discussie en de over dit vraagstuk begonnen beraadslagingen moeten daarom in dit opzicht worden gezien als een bijdrage aan de bezinning hierop, waarbij — los van specifieke situaties waarin bepaalde fora bevoegd zijn om overeenkomsten te sluiten, alsook van de autonomie van die fora — ook de bijdragen van alle andere relevante instellingen (b. v. universiteiten, plaatselijke instanties en NGO’s van allerlei aard) gewenst en welkom zijn. Onder die laatste moeten uiteraard ook de in het Comité vertegenwoordigde organisaties worden gerekend, die tot dusver niet recht- streeks bij de sociale dialoog betrokken zijn geweest. 4. 3. Het Comité ziet het in het Groenboek voorgestel- de partnerschap voor een nieuwe werkorganisatie daar- (1) Recente voorbeelden van deergelijke overeenkomsten zijn de EFA/EVV — GEOPA/COPA Aanbeveling kaderover- eenkomst voor de verbetering van de betaalde arbeid in de landbouw (24 juli 1997) en het Memorandum van SENI/EUROFIET over nieuwe bronnen van werkgelegen- heid (21 oktober 1996) voor de schoonmaaksector. 9. 3. 98 NL Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen C 73/129 om als een uitnodiging die net zo goed tot het Comité als tot de andere EU-instellingen is gericht en het Comité bij de raadplegingsprocedure betrekt. Het Groenboek is volgens het Comité één van de initiatieven waarmee uitdrukking wordt gegeven aan de inspanningen die de Commissie zich meer in het algemeen getroost om het proces te bevorderen waardoor de sociale infrastructuren in Europa worden aangepast aan de nieuwe internatio- nale concurrentieverhoudingen en de nieuwe eisen die aan de werknemer worden gesteld. Met het oog op een meer rechtstreekse deelname van overheidsinstanties aan de besprekingen over het voorstel voor een partner- schap, is het Comité ermee ingenomen dat in het document wordt stilgestaan bij de modernisering van de overheidssector, omdat betrokkenheid van die sector kennelijk onontbeerlijk is om vooruitgang te kunnen boeken in het streven naar een flexibeler, en meer op participatie gericht beheer van de economie. Het Comité wijst erop dat modernisering van de overheidssector alleen mogelijk is als het management de verantwoorde- lijkheid ten volle op zich neemt, terwijl tevens wordt voldaan aan de vereisten van economische efficie¨ntie en bij kosten/baten-analyses met de specifieke belangen van werkgevers en werknemers rekening wordt gehou- den. Het Comité hoopt dat de stimulerende werking van activiteiten van overheidsinstanties een gunstige invloed op de in de toekomst te boeken vooruitgang zal hebben en, zo mogelijk, tot een discussie zal leiden waarbij steeds bredere maatschappelijke kringen en steeds meer maatschappelijke instellingen zijn betrokken, zonder dat de overheden de autonomie van de sociale partners bij cao-onderhandelingen in het gedrang laten komen. 4. 3. 1. Het Comité houdt nieuwe vormen van werkor- ganisatie niet voor een wondermiddel waarmee een afdoende en definitieve oplossing wordt gevonden voor de zich in de betrekkingen tussen werkgevers en werk- nemers voordoende problemen, maar adviseert wel bij het zoeken naar dergelijke oplossingen uit te gaan van de waardigheid van de mens en ervoor zorg te dragen dat de mogelijkheden tot vrije ontplooiing van persoon- lijkheid en verantwoordelijkheidsbesef bewaard blijven en bevorderd worden. Bovendien moeten de aan werk- Brussel, 10 december 1997. en productieprocessen verbonden gezondheidsrisico’s worden verkleind en voorkomen, moet worden gestimu- leerd dat banen voor gekwalificeerde werknemers wor- den geschapen die de ontwikkeling van de persoonlijk- heid ten goede komen en beslissings-, communicatie- en samenwerkingsmogelijkheden bieden, dienen beroeps- perspectieven te worden geopend en maatregelen te worden genomen om de traditionele werkverdeling tussen mannen en vrouwen tegen te gaan en tot de openstelling van nieuwe, gekwalificeerde werkterreinen voor vrouwen bij te dragen. Doel van die maatregelen moet ook zijn, de basis voor een doeltreffend en behoorlijk beheer van de bedrijven te versterken. 4. 3. 2. Coöperatieve vormen van werkorganisatie met mogelijkheden voor de werknemers om zich verder te kwalificeren, meer verantwoordelijkheid te dragen en inspraak te hebben, zouden tot een nieuw evenwicht tussen de behoeften van de werknemers en het belang voor de ondernemingen van een flexibelere productie- en werkorganisatie kunnen leiden. Tot besluit wil het Comité benadrukken dat het belang van alle partijen ermee gediend is als alle werknemers in Europa over voldoende kwalificaties beschikken om een nieuwe betrekking te kunnen vinden. Dit vergemakkelijkt her- structureringen en draagt bij tot groei en zekerheid in de zich wijzigende omstandigheden. Het is economisch gezien niet gezond, noch maatschappelijk aanvaardbaar dat er legio langdurig werklozen zijn, terwijl in de groeisectoren een tekort aan arbeidskrachten heerst. Door onderhandelingen en overeenkomsten tussen de sociale partners op de diverse niveaus kunnen voor de verwerving van kwalificaties en arbeidszekerheid systemen in het leven worden geroepen die een aanvulling vormen op die van de overheid. Op die manier wordt bijgedragen tot de verbetering van de voor inzetbaarheid („employability”) noodzakelijke voorwaarden. Tegelij- kertijd benadrukt het Comité dat alle segmenten van de openbare scholings- en beroepsopleidingssystemen vanwege het tempo waarin de veranderingen zich vol- trekken en de kwalificatie-eisen in het bedrijfsleven in de toekomst adequater moeten worden ingeschakeld dan tot dusver het geval is geweest. De voorzitter van het Economisch en Sociaal Comité T. JENKINS


title: Dictamen del Comité Económico y Social sobre «La cooperación con las asociaciones de solidaridad como agentes económicos y sociales en el ámbito social»

eurovoc_concepts:
EU policy
European social policy
association
collective activities
voluntary organisation

formats: html pdf print

text: C 73/92 ES Diario Oficial de las Comunidades Europeas 9. 3. 98 El Grupo acoge favorablemente el ana´lisis de la Comisio´n. Apoya en general las propuestas de accio´ n y espera que ayudara´n los Estados miembros en su esfuerzo por superar los problemas. En particular, el Grupo considera que los siguientes aspectos deberı´an ser objeto de consideracio´ n detallada: — la estructura de la provisio´n y la relacio´n de los subsidios entre sı´; — centrar los beneficios en aquellos que ma´s lo necesitan; — ayudar a los que reciben subsidios de forma prolongada para que se preparen de cara al empleo; — la relacio´ n entre impuestos y subsidios para que los que cobran menos tengan mejores incentivos para aceptar empleo; — fomentar la responsabilidad individual; — una evolucio´ n gradual hacia la financiacio´n a largo plazo de al menos una parte de los subsidios de jubilacio´n; — una creciente colaboracio´n entre provisio´n pu´blica y privada. Por u´ ltimo, el Grupo aplaude los esfuerzos de la Comisio´n por eliminar los obsta´culos a la libre circulacio´n en el a´mbito de la proteccio´ n social. Sen˜oras/Sen˜ores: ANDRADE, BAGLIANO, BARROS VALE, BEALE, BOUSSAT, BREDIMA SAVO- POULOU, BURANI, BYRNE, DE NORRE, DONOVAN, FRANZ, GARDNER, GAUDER, GIESECKE, HAMRO-DROTZ, HORNUNG-DRAUS, JOHANSEN, KIELMAN, KONTIO, LEHNHOFF, LEVITT, LINSSEN, LITTLE, MALOSSE, MEGHEN, MOBBS, MORGAN, NOORDWAL, RAVOET, REGNELL, REITERER, SIRKEINEN, WALKER, WHITWORTH. Dictamen del Comité Econo´mico y Social sobre «La cooperacio´ n con las asociaciones de solidaridad como agentes econo´ micos y sociales en el a´mbito social» (98/C 73/23) El 20 de marzo de 1997, de conformidad con el apartado 3 del artı´culo 23 de su Reglamento Interno, el Comité Econo´ mico y Social decidio´ elaborar un dictamen sobre «La cooperacio´ n con las asociaciones de solidaridad como agentes econo´ micos y sociales en el a´mbito social». La Seccio´n de Asuntos Sociales, Familia, Educacio´n y Cultura, encargada de preparar los trabajos en este asunto, aprobo´ su dictamen el 17 de octubre de 1997 (Ponente: Condesa Eulenburg. ) En su 350o Pleno (sesio´n del 10 de diciembre de 1997), el Comité Econo´ mico y Social ha aprobado el presente Dictamen por 75 votos a favor, 6 en contra y 7 abstenciones. LA COOPERACIO´ N CON LAS ASOCIACIONES DE SOLIDARIDAD COMO AGENTES ECONO´ MICOS Y SOCIALES Prea´mbulo El trabajo de las asociaciones de solidaridad es un elemento constitutivo del Estado social europeo. Sus diversos servicios y establecimientos tienen raı´ces histo´ ri- cas. Junto al progreso econo´ mico aparecieron cambios que condujeron a desigualdades sociales y al empobreci- miento. La industrializacio´n del siglo XIX dio lugar a profundos cambios en la vida cotidiana de las personas. Las iglesias y sus comunidades religiosas, la burguesı´a acomodada y los nobles, ası´ como organizaciones sociales de diverso tipo, como, por ejemplo, las asociacio- nes de trabajadores, desarrollaron una actividad social y fundaron servicios y establecimientos sociales. En muchos paı´ses europeos, el Estado se mantuvo apartado de estas iniciativas y no intervino sino bastante tarde, de acuerdo con el distinto desarrollo de los sistemas nacionales de proteccio´ n social. Las asociaciones de solidaridad no so´lo representan a responsables de establecimientos y servicios sociales, sino que motivan a las personas para que trabajen voluntariamente en aras del bien comu´n y se consideran como abogados de los necesitados. Su accio´n esta´ presidida por la idea de justicia social. Las asociaciones de solidaridad forman parte del «tercer sector», que tiene una gran importancia en las economı´as europeas y que supone un feno´meno complejo, un tanto impreciso y difı´cil de delimitar. Las diferentes culturas nacionales, ası´ como los diferentes niveles de accio´n y 9. 3. 98 ES Diario Oficial de las Comunidades Europeas C 73/93 sobre todo intereses muy diversos (tales como las acciones de beneficencia de los ciudadanos, las activida- des caritativas de las iglesias y las organizaciones de autoayuda del movimiento de los trabajadores) han contribuido a hacer del «tercer sector» un feno´meno eminentemente abigarrado. Pero es justamente esta complejidad la que lo convierte en un movimiento tı´picamente europeo. El Estado social europeo se caracte- riza especı´ficamente por la existencia del «tercer sector». El «tercer sector» es también aquella parte de la economı´a en la que el deseo de participacio´n de los ciudadanos se expresa directamente, esto es, sin relacio´n con intereses econo´ micos ni estatales. En todos los paı´ses de la Comunidad existen en general, «sociedades de personas» que se caracterizan por la adhesio´ n personal, libre y voluntaria de sus miembros, sin contribucio´ n al capital social y sin a´nimo de lucro individual. Entre ellas se distinguen tres tipos: cooperativas, mutuas y asociacio- nes. En los dos primeros casos, la adhesio´ n garantiza el derecho a servicios y prestaciones. Ese no es en absoluto el caso para las asociaciones, que pueden actuar también a favor de personas que no sean miembros. La actividad de las asociaciones de solidaridad se dirige fundamentalmente a un pu´blico no especı´fico. Los receptores de las prestaciones son personas que sufren determinados perjuicios sociales o bien ciudadanos que necesitan ayuda social temporal o permanente. Las prestaciones no responden a ningu´n interés lucrativo y por tanto no pueden seleccionarse con arreglo a criterios de economı´a de mercado. El desafı´o actual de las asociaciones de interés general consiste en la comerciali- zacio´n sistema´tica de la satisfaccio´n de necesidades sociales. Si las asociaciones de interés general estuviesen totalmente expuestas a la competencia irrestricta con prestatarios orientados al beneficio, so´ lo actuarı´an —conforme a su objetivo— en los sectores en los que la prestacio´n de servicios sociales resulta lucrativa. Las asociaciones de solidaridad difı´cilmente podrı´an desem- pen˜ar en esas condiciones la funcio´ n de proteccio´ n social general, debido, entre otras cosas, al alto nivel de gastos que conlleva. las asociaciones de solidaridad no son Ahora bien, simples prestatarias de servicios sociales; su pertenencia al «dia´logo civil» se pone precisamente de manifiesto en su colaboracio´n con los voluntarios, aspecto constitutivo de las asociaciones de solidaridad. El compromiso social voluntario del mayor nu´mero posible de ciudadanos es indispensable para la construccio´ n y el desarrollo de la comunidad social. El principio de la subsidiariedad cobra vida bajo diversas maneras: grupos de autoayuda, ayuda vecinal, ayuda laica, ayuda no remunerada, compromiso ciudadano, en parroquias o asociaciones seculares, etc. Las asociaciones de solidaridad son puntos donde se concentra esta solidaridad. Sin excluir las similitudes con las dema´s «sociedades de personas», el presente Dictamen se limita a las «asociaciones de solidaridad», concebidas como organi- zaciones cuyo objetivo reside en la solidaridad social y tal como sera´n definidas ma´s adelante. Con ello se pretende tener en cuenta también la multiplicidad de formas jurı´dicas bajos las cuales se lleva a cabo el trabajo social. 1. Introduccio´n 1. 1. Asociaciones de solidaridad existen en todos los Estados miembros de la Unio´ n Europea. Por lo general, se las considera elementos importantes de la proteccio´ n social: — como defensores de los derechos sociales; — como abogados de los desfavorecidos y los excluidos; — como multiplicadores del compromiso social volun- tario; — como foros del progreso social; — como transmisores de innovaciones en el desarrollo de la ayuda social; — como agrupaciones representativas y democra´ticas de miembros en asociaciones u otras organizaciones con formas jurı´dicas similares; — como responsables de establecimientos y servicios sociales de interés pu´blico y sin afa´n de lucro. 1. 2. Las necesidades que tienen que afrontar (ayudas en casos de problemas sociales y sanitarios, abandono, exclusio´n y minusvalı´as, etc. ) no cesan de aumentar y cada vez son ma´s complejas. Con sus medidas influyen en la calidad de la ayuda en el sector pu´blico y contribuyen, en lo que se refiere a la eleccio´n de los beneficiarios, a un reparto ma´s amplio de la clientela en el sector orientado al beneficio. En ese sentido son garantes también del espı´ritu de solidaridad y responsa- bilidad en la sociedad. 1. 3. El empleo de voluntarios es parte integrante del trabajo de las asociaciones de solidaridad. El trabajo voluntario siempre es un complemento, nunca una alternativa al trabajo remunerado, el cual garantiza la continuidad y el profesionalismo. El trabajo voluntario no remunerado nunca es trabajo sustitutorio, sino participacio´n ciudadana en la organizacio´n de la socie- dad. Los voluntarios organizan su trabajo de acuerdo con sus propias ideas. Este trabajo es uno de los instrumentos a través de los cuales se expresa la relacio´ n entre libertad y responsabilidad en las sociedades demo- cra´ticas. Dentro de la economı´a en general se subestima a 1. 4. menudo la importancia de las asociaciones de solidari- dad. Éstas ocupan una posicio´n intermedia entre los sectores estatal y del mercado. Como organizaciones no estatales no esta´n obligadas por ley a su actividad, sino que la desarrollan voluntariamente. A diferencia del mercado, no actu´an movidas por el beneficio, como actu´an las empresas del sector privado. El Tribunal de Justicia de las Comunidades Europeas ha tenido en cuenta recientemente la posicio´n especial de este sector, al establecer que segu´n el Derecho comunitario cada paı´s es libre de dar prioridad a este sector frente a las empresas orientadas al beneficio (asunto C-70/95 — Sodemare/Regione Lombardia). Como se indica detalla- C 73/94 ES Diario Oficial de las Comunidades Europeas 9. 3. 98 damente en el anexo I, las asociaciones de solidaridad han alcanzado un orden de magnitud considerable. Por otro lado, las asociaciones de solidaridad 1. 4. 1. pueden también contribuir, hasta cierto punto, a crear puestos de trabajo suplementarios incluso en un mercado laboral estancado o en lento crecimiento. Los recursos movilizados por las asociaciones de solidaridad tienen un gran valor, ya que: — se aplican de un modo muy especı´fico allı´ donde los problemas sociales son mayores; — se utilizan para apoyar la actividad de un gran nu´mero de voluntarios; — se complementan con las donaciones de particulares. 1. 5. Las asociaciones de solidaridad esta´n reconoci- das en la UE como agentes sociales (véase anexo 2). La Declaracio´ n no 23 del Acta Final del Tratado de Maastricht dice lo siguiente: «La Conferencia destaca la importancia que tiene, para conseguir los objetivos del artı´culo 117 del Tratado constitutivo de la Comunidad Europea, la colaboracio´n entre ésta y las asociaciones de solidaridad y las fundaciones, como instituciones responsables de establecimientos de beneficencia y servi- cios sociales. » Dicho Tratado confirma la Declaracio´n, en la medida en que se ha establecido una referencia expresa al principio de polı´tica social del artı´culo 117 del Tratado CE, que, gracias a la inclusio´n del protocolo social, ha cobrado una significacio´n nueva y ma´s duradera. 1. 6. En el Tratado de Amsterdam se ha incluido una Declaracio´ n sobre el voluntariado, que sin embargo no se limita al campo del trabajo social. Se trata del siguiente texto: «La Conferencia reconoce la importante contribu- cio´n de las actividades de servicio voluntario para desarrollar la solidaridad social. La Comunidad estimulara´ la dimensio´n europea de las organizacio- nes voluntarias, poniendo un énfasis particular en el intercambio de informacio´ n y experiencia, ası´ como en la participacio´ n de los jo´venes y de las personas mayores en el trabajo voluntario. » 2. Objetivo del Dictamen de iniciativa del Comité Econo´mico y Social 2. 1. El objetivo del presente Dictamen de iniciativa del CES consiste, por una parte, en reforzar la conciencia del papel y la importancia de las asociaciones de solidaridad como agentes econo´ micos y sociales en Europa y como importantes actores que trabajan en diversos campos de la polı´tica social, y, por otra, en formular una serie de propuestas concretas con vistas a institucionalizar y sistematizar la colaboracio´ n con las asociaciones de solidaridad. El punto de partida de la iniciativa es la Declara- 2. 2. cio´n no 23 del Acta Final del Tratado de Maastricht «relativa a la cooperacio´n con las asociaciones de solidaridad». Dicha Declaracio´ n incluye también la cooperacio´n con todas las organizaciones socialmente activas, lo que, por lo dema´s, se corresponde con la postura una´nime expresada durante la audicio´n de estas organizaciones celebrada por el Grupo de estudio. A ese respecto, conviene interpreta en sentido lato el concepto de «establecimientos y servicios» bajo la responsabilidad de las asociaciones de solidaridad que aparece en la Declaracio´ n no 23. El concepto abarca todas las organizaciones que llevan a cabo acciones a largo plazo y de efecto duradero a favor de personas que dependen de ayuda social de todo tipo (en relacio´n con las particularidades de las diversas formas de organizacio´n de las asociaciones de solidaridad, véase el Anexo II). U´ nicamente una interpretacio´ n de la Declaracio´ n 2. 3. en este sentido garantiza la posibilidad de tener en cuenta la posicio´ n variable de las asociaciones de solidaridad en los Estados miembros de la UE a lo largo del proceso de unificacio´n europea. Las actividades de la asociaciones de solidaridad abarcan, segu´ n la cultura y la polı´tica social de cada paı´s, desde la movilizacio´ n y capacitacio´n de las personas para la autoayuda y la ayuda «externa», hasta el apoyo a empresas de interés pu´blico en el a´mbito de la prestacio´n de servicios sociales. El objetivo comu´n de todas las medidas es garantizar a las personas que se hallan en determinadas situaciones de la vida el apoyo que necesitan. So´ lo ası´ adquiere la Declaracio´ n no 23 a nivel comunitario la dimensio´n europea que se le pretendı´a dar. 2. 4. Hay que tener especialmente en cuenta que el concepto de las «asociaciones de solidaridad» ha encontrado en cada una de las lenguas oficiales de la UE una connotacio´ n propia en consonancia con su cultura lingüı´stica. Estos conceptos, sin embargo, no pueden conciliarse sin ma´s con lo que significan en la cultura de cada paı´s las asociaciones de solidaridad, cuya posicio´ n depende en gran medida del contexto polı´tico y jurı´dico del paı´s. En lo que respecta a su acepcio´ n en la UE, se trata de un concepto particular del Derecho comunitario que necesita de una interpretacio´ n permanente por parte de la Comunidad y de los Estados miembros. Este es, precisamente, uno de los objetivos concretos del presente Dictamen de iniciativa del CES. 3. Razones para reforzar la cooperacio´ n de la UE con las asociaciones de solidaridad La solidaridad y la subsidiariedad deben ser 3. 1. principios fundamentales en el funcionamiento de toda polı´tica social. En lo que respecta a las asociaciones de solidaridad como agentes de la proteccio´ n social en el sentido de la solidaridad y de la cohesio´n social, tales principios no han sido plenamente reconocidos por la polı´tica y el Derecho comunitarios en lo que hace a la relacio´n de dichas asociaciones con los servicios pu´blicos del sector. Por ejemplo, el principio de la subsidiariedad, tal como se establece en el Tratado UE, se aplica hasta ahora u´nicamente a la relacio´ n entre la Comunidad y los Estados miembros. En lo que respecta a la igualdad de rango o equivalencia de su actividad en comparacio´ n con la de instituciones estatales, municipales o privadas y comerciales, hay gran cantidad de cuestiones sin resolver. No obstante, se ha empezado ya a tener en cuenta estos principios, como es el caso de la mencionada Declaracio´ n no 23 relativa a la «cooperacio´ n con las asociaciones de solidaridad», que no tendrı´a sentido fuera del contexto de debate polı´tico en relacio´n con los dos principios mencionados. 9. 3. 98 ES Diario Oficial de las Comunidades Europeas C 73/95 Las asociaciones de solidaridad son un grupo 3. 2. econo´ mico y social importante de los sistemas de proteccio´n social de los distintos Estados miembros y en el conjunto de la Unio´ n Europea en proceso de integracio´n. Esto es motivo suficiente para que el CES se congratule de contar entre sus miembros con representantes de las asociaciones de solidaridad. El «dia´logo civil» se podra´ llevar a cabo au´n mejor con una adecuada representacio´n de este grupo en el CES. 3. 3. A pesar de las diferencias entre los sistemas de proteccio´n social, existe en los Estados miembros de la UE un consenso creciente sobre la conveniencia de que el Estado incluya en la proteccio´ n social las prestaciones de las asociaciones de solidaridad como parte de las ayudas pu´blicas, sin reducir por ello su independencia. La labor y las prestaciones de las asociaciones de solidaridad son un complemento, no un sustituto, de la polı´tica social del Estado. De un lado, se asume que los servicios pu´blicos por sı´ solos no pueden prestar la ayuda necesaria y que los recursos que se necesitan so´ lo pueden allegarse mediante la colaboracio´n entre la solidaridad pu´blica y la privada. De otro lado, se ha llegado sin embargo a la conclusio´n de que en muchos casos las asociaciones de solidaridad pueden prestar los servicios sociales de manera menos costosa y ma´s ajustada a las necesidades. 3. 4. Las asociaciones de solidaridad esta´n sujetas a la competencia con instituciones privadas y comerciales. Son especialmente partidarias de ella allı´ donde puede contribuir a mejorar la eficiencia y a mejorar los instrumentos y métodos de ayuda y allı´ donde puede surgir del establecimiento de criterios de calidad comunes en materia de prestaciones sociales, basados en necesida- des comunes claramente definidas. No obstante, es preciso rechazar la introduccio´ n de elementos de econo- mı´a de mercado siempre que vaya en perjuicio de los necesitados. El modelo de economı´a de mercado puro, orientado a maximizar el beneficio, funciona mal, como principio general, en el a´mbito de lo social. El principal motivo del presente Dictamen de 3. 5. iniciativa —como se puso igualmente de manifiesto tras la audicio´n de las organizaciones invitadas a la primera reunio´n del Grupo de estudio— es el reconocimiento polı´tico comu´n de que las organizaciones como las asociaciones de solidaridad, encargadas de estableci- mientos y servicios sociales en los Estados miembros de la UE, desempen˜ an un papel clave a la hora de lograr que la gran mayorı´a de los ciudadanos participen en la paz social y de brindarles las prestaciones que realmente necesitan. 3. 5. 1. Uno de los peligros de la tendencia a la economizacio´ n de todos los procesos sociales que actual- mente se observa a escala europea y mundial consiste en la exclusio´n de un nu´mero cada vez mayor de personas de estas ayudas. Esta exclusio´n atenta contra su dignidad humana, que so´ lo puede salvaguardarse si se garantiza un mı´nimo de ayudas sociales. El hilo conductor de todo el desarrollo de la sociedad ha de ser el principio de la solidaridad. 4. Propuestas Una de las tareas fundamentales de las asociacio- 4. 1. nes de solidaridad es introducir en el debate pu´blico y en los procesos legislativos los intereses de los excluidos, que carecen de una representacio´ n pu´blica suficiente. A ese respecto, es preciso que a nivel comunitario: — se consulte y se escuche a las asociaciones de solidaridad; — se reconozca su importancia como defensoras de los derechos sociales y como prestatarias de servicios sociales; — se fomente la cooperacio´n de las asociaciones de solidaridad en Europa y con la Comunidad. En este sentido, es fundamental que la cooperacio´ n con las asociaciones de solidaridad no se rija por la estructura organizativa interna de las direcciones generales de la Comisio´n. Pero también es cierto que en la Comisio´n no existe hasta el momento disposiciones institucionales especı´ficas que se refieran expresamente a la Declaracio´n no 23 o al a´mbito de la polı´tica social que ésta menciona. En estas condiciones, las propuestas siguientes so´lo se refieren a una eventual aplicacio´n de la Declaracio´ n no 23. La Comisio´n podrı´a establecer competencias ma´s 4. 2. claras, por ejemplo, en la Direccio´ n General V «Empleo, Relaciones Laborales y Asuntos Sociales», con el fin de atender ası´ a la necesidad de coordinar y desarrollar la cooperacio´n de la Comunidad con las asociaciones de solidaridad. Es preciso tener en cuenta el diverso papel de las asociaciones de solidaridad en los distintos Estados miembros, y ello con arreglo a sus distintas funciones en los diversos a´mbitos de la labor social. Uno de los objetivos deberı´a ser el de obtener informacio´ n estadı´stica ma´s exacta sobre el feno´meno social de las asociaciones de solidaridad en la UE, especialmente en relacio´n con el trabajo voluntario. Convendrı´a que la Comisio´n examinara si dispone ya de instrumentos para llevar a cabo estas tareas o si, por el contrario, es necesario crearlos. Lo mismo se aplica a las medidas administrativas 4. 3. de la Direccio´n General XXIII «Polı´tica de la Empresa, Comercio, Turismo y Economı´a Social», en tanto en cuanto se adopten en esta DG nuevas reglamentaciones administrativas basadas en la Comunicacio´ n de la Comisio´n sobre asociaciones de interés pu´blico, regla- mentaciones en las que podrı´an tenerse en cuenta las especificidades de las asociaciones de solidaridad como responsables de establecimientos y servicios sociales. En términos generales, hay que garantizar que la dimensio´n social global de las acciones de solidaridad no se trate u´ nicamente desde el punto de vista econo´mico y empresarial. En relacio´ n con las formas de ayuda, la Comisio´n 4. 4. deberı´a tener en cuenta la situacio´n especial de las asociaciones de solidaridad. Las modalidades de licita- cio´n deberı´an establecerse de manera que no impidan u obstaculicen la participacio´n de las asociaciones de solidaridad. En caso de cofinanciacio´ n, deberı´an acep- tarse todas las fuentes de financiacio´n a que esta´n C 73/96 ES Diario Oficial de las Comunidades Europeas 9. 3. 98 habituadas dichas asociaciones, entre ellas el tiempo dedicado de manera voluntaria y no remunerada a las actividades en cuestio´ n. de solidaridad en lo que se refiere a la obtencio´n de los recursos especı´ficos de ellas, en particular en la cooperacio´n con voluntarios. 4. 5. Por lo que respecta a la cooperacio´ n en la pra´ctica, serı´a importante prever, en conjuncio´ n con los actuales proyectos piloto de cooperacio´ n con las asociaciones de solidaridad, y con el fin de dar continui- dad a la polı´tica de ayuda correspondiente, un programa de ayuda propio de «Cooperacio´ n con las asociaciones de solidaridad» que contase con una dotacio´n financiera adecuada, en la forma de una decisio´ n del Consejo. Uno de los objetivos prioritarios deberı´a ser la 4. 5. 1. informacio´n y el intercambio de experiencias sobre las mejores pra´cticas de la cooperacio´ n de las asociaciones Este objetivo podrı´a combinarse también con 4. 5. 2. medidas pra´cticas para el fomento de los servicios voluntarios en Europa, tal como prevé la Declaracio´ n relativa al fomento del voluntariado introducida en el Tratado de Amsterdam. Al término de un periodo de tres an˜os deberı´a 4. 6. evaluarse, en un nuevo dictamen de iniciativa, qué aspectos del presente Dictamen se han hecho realidad y qué nuevas propuestas e iniciativas pueden desarrollarse. Bruselas, el 10 de diciembre de 1997. El Presidente del Comité Econo´mico y Social Tom JENKINS ANEXO I Datos estadı´sticos sobre la importancia econo´ mica de las asociaciones de solidaridad Hay muy pocas estadı´sticas significativas sobre las asociaciones de solidaridad en Europa (y sobre el tercer sector en general). La principal dificultad en relacio´ n con las estadı´sticas del tercer sector y de las asociaciones de solidaridad reside en la disparidad de estructuras en los diferentes paı´ses. Tales diferencias son el resultado de disparidades en la evolucio´ n histo´rica y polı´tica, ası´ como también religiosa y cultural. La falta de datos comparables ha contribuido de manera nada desden˜able a que se subestime la importancia social y econo´mica de las asociaciones de solidaridad en la UE. Los tres cuadros siguientes se basan en su mayor parte en la siguiente publicacio´ n: Salamon, Laster M. ; Anheier, Helmut K. ; Sokolowaki, S. Wojciech, and associates: The Emerging Sector: A Statistical Supplement, The Johns Hopkins University Institute for Policy Studies, Baltimore 1996. A efectos comparativos se ha utilizado también la siguiente obra: Comunidades Europeas — Comisio´n (DG XXIII): The cooperative, mutual and non-profit sector in the European Union, Oficina de Publicaciones de las Comunidades Europeas, Luxemburgo 1997. Las cifras presentadas no provienen de estadı´sticas oficiales ni de estadı´sticas armonizadas en los diferentes Estados miembros de la UE. Con el fin de poder valorar la significacio´n de los tres cuadros, glosamos a continuacio´n el estudio que ha servido de base. Explicacio´n Con el fin de obtener bases estadı´sticas comparables internacionalmente, el Instituto Johns Hopkins de Estudios Polı´ticos de Baltimore puso en marcha un programa de investigacio´n en diversos paı´ses, entre los que se encuentran cinco Estados miembros de la UE. La investigacio´n tiene por objeto describir estadı´sticamente la importancia econo´ mica y social del tercer sector. El método de investigacio´n presta especial atencio´n a que las estadı´sticas resultantes en los diversos paı´ses estudiados sean comparables entre sı´. En la investigacio´n del Instituto Johns Hopkins se aplico´ un mismo método para examinar la totalidad del tercer sector en cinco Estados miembros de la UE: Francia, Alemania, Italia, Suecia e Inglaterra (ası´ como, entre otros, Hungrı´a, Japo´ n y los EE UU). El estudio incluyo´ organizaciones de interés pu´ blico que cumplı´an los siguientes requisitos: — no tener a´nimo de lucro; — estar estructuradas formalmente; 9. 3. 98 ES Diario Oficial de las Comunidades Europeas C 73/97 — ser independientes del Estado; — administrarse auto´nomamente y — que el cara´cter de miembro no sea obligatorio. Por contra, las siguientes organizaciones quedan expresamente excluidas: — empresas y organismos pu´blicos (incluidos los entes pu´blicos); — organizaciones con fines principalmente religiosos (como, por ejemplo, administraciones eclesia´sticas, comunidades de creyentes, cofradı´as, etc. ); — organizaciones con fines esencialmente polı´ticos (por ejemplo, partidos polı´ticos); — cooperativas (por ejemplo, cooperativas de produccio´n o de consumidores); — formas de organizacio´n basadas en la reciprocidad (por ejemplo, las mutuas). Las organizaciones fueron clasificadas en doce grupos siguiendo un criterio uniforme (International Classification of Non-Profit Organisations, ICNPO): 1. Cultura y ocio; 2. Educacio´n e investigacio´n; 3. Salud (hospitales y establecimientos similares, ambulatorios y similares, sanatorios psiquia´tricos y similares, otras organizaciones sanitarias); 4. Servicios sociales (servicios sociales y establecimientos sociales similares, proteccio´ n civil, ayuda econo´mica y subvenciones); 5. Medio ambiente; 6. Desarrollo, vivienda y empleo (desarrollo, trabajo de interés colectivo, vivienda, empleo y formacio´n profesional); 7. Derecho, intereses de los consumidores y ciudadanos, polı´tica; 8. Fundaciones, donaciones, voluntariado; 9. Actividades internacionales; 10. Religio´n; 11. Asociaciones econo´ micas, asociaciones profesionales,sindicatos; 12. Otros. Esta clasificacio´ n permite filtrar las actividades de las asociaciones de solidaridad a partir de los datos disponibles. Segu´n el perfil de actividad, las asociaciones de solidaridad se engloban principalmente en los grupos 3 (sanidad) y 4 (servicios sociales), y parcialmente en el grupo 6 (desarrollo, vivienda y empleo). Al grupo 9 (actividades internacionales) corresponden actividades de cooperacio´n al desarrollo ejercidas también por las asociaciones de solidaridad, con solapamientos con las de los grupos 2 (formacio´n e investigacio´n), 7 (Derecho, intereses de los consumidores y de los ciudadanos) y 8 (fundaciones). Los datos estadı´sticos de los grupos de salud (ICNPO 3) y de servicios sociales (ICNPO 4) —a los que habrı´a que an˜adir los grupos 6, de desarrollo, vivienda y empleo, y 9, de actividades internacionales— pueden considerarse representativos en lo esencial de las actividades de las asociaciones de solidaridad. En general, se observa una serie de limitaciones: a) ya se ha mencionado la gran diferencia de estructura entre los diversos paı´ses. b) la investigacio´n del Instituto Johns Hopkins de Estudios Polı´ticos tenı´a por objeto todo el a´mbito del tercer sector y no especı´ficamente las asociaciones de solidaridad. De ello se sigue que los datos sobre las asociaciones de solidaridad deben extraerse indirectamente de la clasificacio´ n tema´tica (los grupos establecidos por la ICNPO), con las consiguientes inexactitudes. c) la tercera limitacio´n es ma´s de fondo: en las sociedades muy complejas, la clasificacio´ n de las organizaciones resulta con frecuencia muy difı´cil, con las consiguientes imprecisiones. El estudio del Instituto Johns Hopkins es hasta ahora el u´nico que permite comparaciones internacionales; al margen de las crı´ticas que se pueden formular sobre cuestiones de detalle, esta´ reconocido en el a´mbito cientı´fico y la propia Comisio´n lo cita en algunos documentos, como por ejemplo en la «Comunicacio´n de la Comisio´ n sobre el fomento del papel de las asociaciones y fundaciones en Europa» (COM(97) 241 final). C 73/98 ES Diario Oficial de las Comunidades Europeas 9. 3. 98 La Comisio´ n, por su parte, ha publicado en 1997 un estudio sobre cooperativas, mutuas y el sector no lucrativo en la UE (citado supra). Los datos estadı´sticos se recogieron a través de cuestionarios en grandes organizaciones locales y nacionales. Las estadı´sticas, especialmente las del sector no lucrativo, son muy generales, esta´n estructuradas de forma muy grosera y son muy incompletas. En relacio´n con ellas, el estudio del Instituto Johns Hopkins es mucho ma´s completo y esta´ mejor estructurado tema´ticamente que el de la Comisio´ n Ambos estudios se pueden comparar en lo que se refiere a Francia, Alemania e Inglaterra. (En el caso de Italia, el estudio de la Comisio´ n cita datos de la investigacio´n del Instituto Johns Hopkins. ) En estos tres paı´ses, los datos del apartado «salud y trabajo social» se pueden comparar con los datos del estudio del Instituto Johns Hopkins relativos a los grupos 3 (salud) y 4 (servicios sociales) de la clasificacio´ n ICNPO. Si se convierten las cifras de gastos de las a´reas de «salud y servicios sociales» a porcentajes del Producto Interior Bruto, el estudio del Instituto Johns Hopkins da como resultado para Francia un 1,45 %, mientras que el estudio de la Comisio´n arroja un 1,39 %; las cifras correspondientes para Alemania son un 2,07 % frente a un 1,92 %, mientras que para Inglaterra se situ´an en el 0,72 % y el 0,72 %. A pesar de las diferencias metodolo´ gicas entre ambos estudios, los datos estadı´sticos se corresponden, y los dos subrayan la importancia econo´mica de las asociaciones de solidaridad. Empleos (a tiempo completo) en el tercer sector y en las asociaciones de solidaridad en el an˜ o 1990 CUADRO 1 Paı´s Francia Alemania (occidental) Italia Suecia Inglaterra Participacio´n del tercer sector en el total de empleos (1) (en %) Empleos (1) en las asociaciones de solidaridad (2), en % Total de empleos miles en % Empleos en el sector servicios en % Proporcio´n en el tercer sector en % 4,20 3,70 1,80 2,50 4,00 487,5 720,9 223,7 24,7 245,7 2,57 2,79 0,96 0,75 1,21 6,15 7,75 2,93 1,55 2,92 61,2 74,6 53,4 29,9 30,2 (1) = Empleos equivalentes a empleos a tiempo completo. (2) = ICNPO 3, 4, 6 y 9. Resultados econo´micos (gasto) del tercer sector y de las asociaciones de solidaridad en 1990 CUADRO 2 Paı´s Proporcio´n del tercer sector en el Producto Interior Bruto (PIB) (en %) Proporcio´n de las asociaciones de solidaridad (1) en el Producto Interior Bruto (PIB), cifras en % % del PIB % del tercer sector Francia Alemania (occidental) Italia Suecia Inglaterra (1) = ICNPO 3, 4, 6 y 9. 3,34 3,58 1,99 3,95 4,80 1,70 2,65 0,84 1,03 1,27 50,9 73,9 41,3 25,9 26,5 9. 3. 98 ES Diario Oficial de las Comunidades Europeas C 73/99 CUADRO 3 Evolucio´n del empleo (empleos a tiempo completo) en el tercer sector y en las asociaciones de solidaridad en Francia y Alemania en comparacio´n con el conjunto de la economı´a (entre 1980/1981 y 1990/1991) Paı´s Periodo Evolucio´n en el nu´mero de empleos (cifras en porcentajes) Tercer sector Asociaciones de solidaridad Conjunto de la economı´a Francia Alemania (occidental) 1981-1991 1980-1990 + 40 + 36 + 67 (1) + 30 (2) + 3,1 + 5,3 (3) (1) Datos u´nicamente de los ICNPO 3 y 4. (2) Elaboracio´n propia basada en datos de la proteccio´ n social en Alemania («Estadı´sticas generales de los establecimientos de proteccio´n social», Bonn, 1994). (3) Oficina Federal de Estadı´stica 1996 («del desarrollo econo´ mico»). ANEXO II Las asociaciones de solidaridad en la UE PARLAMENTO EUROPEO Declaracio´n no 23, lı´nea presupuestaria B 3-4101 El Parlamento Europeo empezo´ a tener en cuenta la Declaracio´n no 23 a partir de 1993, an˜o en el que decidio´ destinar fondos en el presupuesto para la «cooperacio´n con las asociaciones de solidaridad»; dichos fondos ascendieron a 2 millones de ecus en 1996. En el presupuesto de 1997 se ha previsto una nueva lı´nea presupuestaria B3-4101 para la cooperacio´n con las asociaciones de solidaridad y con las organizaciones y asociaciones no gubernamentales para la defensa de la tercera edad de 4 millones de ecus. Una de las nuevas lı´neas presupuestarias, bajo el nombre de civil dialogue, fue propuesta por el Sr. Stephen Hughes, presidente de la Comisio´ n de Asuntos Sociales del Parlamento Europeo, y rechazada por el propio Parlamento. La Comisio´ n ha propuesto una lı´nea presupuestaria independiente para 1998 con el nombre simplificado de «cooperacio´ n con las asociaciones de solidaridad», dotada con 4,5 millones de ecus, que sera´ previsiblemente aceptada por el Parlamento. La Comisio´n ha traducido estas lı´neas presupuestarias en una serie de medidas bajo la forma de proyectos puestos en marcha por diferentes organizaciones. La cooperacio´n con las ONG o con las asociaciones de solidaridad es en gran medida resultado de las solicitudes de los miembros del Parlamento Europeo (véase la pregunta del diputado Iversen en DO C 60 de 26. 2. 1997, p. 102). COMISIO´ N EUROPEA Foro europeo de polı´tica social, papel de las ONG Por otra parte, la Declaracio´n no 23 hallo´ un primer eco en el documento de la Comisio´ n titulado «Programa de accio´n social a medio plazo 1995-1997 — COM (95) 134 final». Al referirse expresamente a la Declaracio´n, el documento menciona un «Foro europeo de polı´tica social», con la intencio´n de que las organizaciones u´ tiles a la sociedad, organizaciones representativas y cı´rculos interesados sean consultados en numerosas cuestiones sociales. Dicho foro tuvo lugar en marzo de 1996 con una relevancia desigual. También se hace referencia a las organizaciones en el «informe del Comité de sabios» publicado en 1996 para este foro. En él se dice: «Es necesario que las organizaciones sin afa´n de lucro y las fundaciones, ası´ como en general los agentes colectivos de la sociedad civil, intervengan en el proceso decisorio de las polı´ticas sociales. Deberı´an tener un lugar especial las asociaciones de solidaridad que combaten la marginacio´ n y la pobreza y que pueden representar a los parados» (Informe, Parte IV, no 1, Bruselas 1995-febrero 1996) (Traduccio´ n libre). En su u´ltima comunicacio´n sobre aspectos de polı´tica social, «Modernizacio´ n y mejora de la proteccio´ n social en la Unio´n Europea — COM(97) 102», la Comisio´n insta so´lo a los interlocutores sociales a que adopten una postura, (no a las instituciones europeas ni a los Estados miembros), al tiempo que concede C 73/100 ES Diario Oficial de las Comunidades Europeas 9. 3. 98 a las ONG u´ nicamente el papel de participantes en el II Foro de Polı´tica Social, previsto para 1998. No se menciona en absoluto a las asociaciones de solidaridad y por tanto no se les reconoce como actores independientes de la proteccio´ n social. Economı´a social, estatuto de la asociacio´n europea La Comisio´ n se ha ocupado igualmente de las asociaciones en particular bajo otro aspecto. La Comisio´ n ha propuesto formas jurı´dicas especı´ficas para las cooperativas, para las mutuas y para las asociaciones —sin limitarse a las que trabajan en el a´mbito social— que deben permitir a estas organizaciones, agrupadas bajo la denominacio´n de «economı´a social», tener una forma jurı´dica europea para sus actividades. De este modo, debe reconocerse a estas organizaciones una unidad de objetivos y de aspectos pra´cticos ma´s alla´ de sus diferentes estatutos jurı´dicos. Estos estatutos deberı´an ser adaptados preferentemente en funcio´n de las legislaciones nacionales. La Comisio´n ha propuesto, para el caso de las sociedades de personas del Derecho europeo, crear sistemas de transicio´n entre los tres tipos de organizacio´n (cooperativas, mutuas, asociaciones). No se prevé actualmente una decisio´ n del Consejo, entre otras cosas porque las directivas sobre los comités de empresa en los organismos de este tipo esta´n sujetas a la controversia europea de la unanimidad. En este contexto, los programas plurianuales de la Comisio´n para el fomento de la «economı´a social» no han contado con la aprobacio´n del Consejo, por diversas causas. En el caso del actual bloqueo de esta propuesta, la causa ha sido la insuficiente consideracio´n de la heterogeneidad de las asociaciones en los Estados miembros. La Comisio´n, sin embargo, ha introducido las medidas correspondientes basa´ndose en los medios financieros ya previstos a tal efecto en los diversos presupuestos. Por lo dema´s, a escala de la Comisio´ n en Bruselas existe un «comité consultivo» al cual pertenecen representantes de dichas organizaciones de todos los Estados miembros. El 6 de junio de 1997, la Comisio´n presento´ una Comunicacio´n bajo el tı´tulo «Promover el papel de las organizaciones de solidaridad y las fundaciones en Europa (Libro Blanco)» (COM(97) 241 final), que también se refiere a la Declaracio´n no 23, pero que hace referencia a todas las organizaciones de interés pu´ blico (por ejemplo, del a´mbito de los deportes, la cultura, etc. ) y que remite en su contenido a un «Libro Blanco sobre asociaciones, etc. », presentado de manera oficiosa hace tiempo. COOPERACIO´ N EUROPEA DE LAS ASOCIACIONES DE SOLIDARIDAD La «Mesa redonda europea de asociaciones de solidaridad» (en inglés, ETWelfare) se constituyo´ en 1992 con referencia explı´cita a la Declaracio´n no 23, y desde 1996 adopta la forma jurı´dica de una Agrupacio´n europea de interés econo´mico (AEIE) sin a´nimo de lucro. ETWelfare ha llevado a cabo, con apoyo de la Comisio´n, por ejemplo, dos de los proyectos piloto financiados con los mencionados presupuestos, entre otras cosas para mejorar la cooperacio´n con las asociaciones de solidaridad a través del intercambio de informacio´ n entre las asociaciones de todos los Estados miembros de la UE. Las ONG de cara´cter social crearon la denominada «plataforma de ONG sociales» con vistas a preparar el foro de polı´tica social de 1996, y eligieron a un miembro del CES, la condesa Sascha zu Eulenburg, como portavoz para la intervencio´n final. Cabe distinguir entre agrupaciones sectoriales e intersectoriales. Un buen ejemplo del trabajo sectorial lo constituyen las asociaciones que actu´an en la UE y en los Estados miembros contra la pobreza y la marginacio´n (la red europea contra la pobreza —cuyas siglas en inglés son EAPN—, la federacio´ n europea en defensa de los sin techo (FEANTSA)) y las asociaciones de personas y de responsables de servicios y establecimientos que cooperan en el Foro europeo de minusva´lidos y en el Foro de la juventud. Su tarea consiste en defender los derechos e intereses de las personas que se encuentran en situacio´n de dificultad, conflicto u otras condiciones de vida difı´ciles y que se han unido para vencer dichas dificultades. Ello no ha excluido la organizacio´n espora´dica de importantes acciones comunes relacionadas con exigencias generales de polı´tica social. Es el caso de la preparacio´n del Foro de Polı´tica Social de 1996 y de la «plataforma de ONG sociales» planeada con vistas al pro´ximo foro de 1998. Ambos foros sirven para desarrollar el dia´logo con los interlocutores sociales, lo que fomenta la cooperacio´n y coordinacio´n de las ONG de cara´cter social. Aparte hay que mencionar las asociaciones que, en tanto que asociaciones de solidaridad o fundaciones, dirigen servicios y establecimientos sociales de diverso tipo que ofrecen servicios sociales y a través de los cuales defienden los derechos sociales de los afectados (véase por ejemplo la mesa redonda europea de asociaciones de solidaridad, ETWelfare, en la que trabajan federaciones de dichas instituciones y servicios de los catorce Estados miembros). 9. 3. 98 ES Diario Oficial de las Comunidades Europeas C 73/101 ANEXO III al Dictamen del Comité Econo´mico y Social Las propuestas de modificacio´n siguientes, que obtuvieron ma´s de un cuarto de los votos emitidos, fueron rechazadas en el transcurso de los debates: Punto 3. 2 Modifı´quese como sigue: «Las asociaciones de solidaridad son un grupo econo´mico y social importante en el marco de la solidaridad social de los distintos Estados miembros y en el conjunto de la Unio´n Europea en proceso de integracio´n. El CES se congratula de contar entre sus Miembros con Consejeros representantes de las asociaciones de solidaridad. Con esta adecuada representacio´n, el CES constituye la representacio´n ma´s amplia de la sociedad civil y por tanto esta´ capacitado para poner en pra´ctica y expresar el “dia´logo civil”. Al actuar de este modo, especialmente gracias a su actual composicio´n, no hace sino llevar a cabo la funcio´n que se le ha encomendado. » Exposicio´n de motivos — Respecto al término «solidaridad social»: véase la exposicio´ n de motivos relativa al punto 3. 1. — Si bien es cierto que se ha suavizado la forma del punto 3. 2. que figuraba en el corrigendo, se mantiene el fondo. Es difı´cil, y muy peligroso para el CES, a causa del golpe que él mismo darı´a a su propia autoridad, a la seriedad que debe atribuı´rsele y en general al conjunto de la credibilidad de sus trabajos y de sus miembros actuales, admitir y reconocer —como hace este punto— lo siguiente: — que su representacio´n no es adecuada, dado que la representacio´n de las asociaciones debe ser adecuada (lo que da a entender claramente que hoy dı´a no lo es); — que, a causa de esta falta de representacio´n adecuada, no esta´ capacitado o so´lo parcialmente capacitado (ya que el punto 3. 1 del corrigendo declara que «El “dia´logo civil” podra´ llevarse a cabo au´n mejor con una adecuada representacio´n. en el CES») para poner en pra´ctica el pretendido «dia´logo civil». La presente enmienda, al contrario de lo que hace el texto propuesto en el punto 3. 2, respalda la presencia de representantes de las asociaciones en el CES, indicando que gracias a dicha presencia hay una composicio´n adecuada y, de este modo, puede representar a la sociedad civil y servirle de vehı´culo de expresio´ n. Resultado de la votacio´n Votos a favor: 36, votos en contra: 47, abstenciones: 9. Punto 3. 3 Suprı´mase la u´ ltima frase, desde «De otro lado. » hasta «ajustada a las necesidades. » Exposicio´n de motivos Se trata de una peticio´ n carente de sentido, ya que serı´a imposible que las asociaciones de solidaridad voluntarias proporcionaran, por ejemplo, ayuda domiciliaria o comidas a los ancianos. Resultado de la votacio´n Votos a favor: 38, votos en contra: 40, abstenciones: 13


title: COMMISSION REGULATION (EC) No 2448/97 of 10 December 1997 amending Regulation (EC) No 1260/97 adopting the balance and fixing the aid for the supply of products from the eggs and poultrymeat sectors to the Canary Islands under the arrangements provided for in Articles 2, 3 and 4 of Council Regulation (EEC) No 1601/92, regarding the amounts of aid

eurovoc_concepts:
Canary Islands
aid system
egg
poultrymeat
supply


title: SCHRIFTELIJKE VRAAG nr. 3904/97 van Cristiana MUSCARDINI aan dee Raad. Moordpartij op toeristen in Egypte

eurovoc_concepts:
EU police cooperation
Egypt
Europol
Islam
exchange of information
terrorism
tourism

text: 2. 10. 98 NL Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen C 304/3 Antwoord van mevr. Wulf-Mathies namens de Commissie (9 februari 1998) Tussen 1986 en 1991 heeft de regio Andalusie¤ uit hoofde van het communautair initiatief Valoren voor ongeveer 25 miljoen ecu aan steun ontvangen ten behoeve van 126 projecten ter bevordering van de plaatselijke productie van alternatieve energie (wind-, zonne- en biomassa-energie) en ter verbetering van het energiegebruik. Voor de periode 1994-1999 heeft de Commissie uit het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling (EFRO) voor 118,3 miljoen ecu aan steun toegekend bij wijze van globale subsidie, beheerd door het IDAE (Instituto para la diversificacio·n y el ahorro energe·tico) voor alle onder doelstelling 1 vallende Spaanse regio(cid:146)s en voor hetzelfde doel als bovengenoemde bijdrage. Omdat het hier een openeindprogramma betreft, is een regionale verdeling van genoemd bedrag op dit ogenblik niet mogelijk. Voorts voorziet het operationeel programma voor Andalusie¤ voor dezelfde periode en op het gebied van alternatieve energiebronnen in de uitvoering van een aantal door het EFRO medegefinancierde steunregelingen voor een bedrag van ongeveer 14 miljoen ecu. Het Cohesiefonds heeft geen enkel project van deze aard in de betrokken regio gesteund, aangezien dit fonds bestemd is voor de financiering van projecten op het gebied van het milieu en de vervoersinfrastructuur van gemeenschappelijk belang. (98/C 304/04) SCHRIFTELIJKE VRAAG E-3904/97 van Cristiana Muscardini (NI) aan de Raad (10 december 1997) Betreft: Moordpartij op toeristen in Egypte De moordpartij op toeristen in de Koninginnenvallei in Egypte, die verricht is door Islamitische terroristen die als een echt revolutionair leger georganiseerd zijn, verplicht Europa om onmiddellijk de volgende stappen te nemen: 1. de regering van president Mubarak helpen om drastische en doeltreffende initiatieven te treffen tegen het terrorisme en het Islamitische fundamentalisme; 2. ervoor zorgen dat veiligheid wordt gegarandeerd aan alle personen die zich voor werk of vakantie naar Egypte begeven, opdat dit land verbonden blijft met de westelijke wereld; 3. het architectonisch en cultureel erfgoed van Egypte beschermen, aangezien de geschiedenis van dit land de gehele wereld toebehoort en door de gehele wereld beschermd moet worden. Welke concrete maatregelen denkt de Raad te nemen om in de lidstaten van de Europese Unie de samenspanning te bestrijden tussen internationale terroristische groeperingen, met name de Islamitische terroristen? Antwoord (28 mei 1998) 1. De Raad veroordeelt het terrorisme in al zijn vormen en steunt Egypte in zijn strijd tegen het terrorisme. 2. De Raadsinstanties bespreken regelmatig de interne en externe dreiging van het terrorisme voor de Europese Unie. De Raad heeft op 15 oktober 1996 een gemeenschappelijk optreden aangenomen inzake het aanleggen en bijhouden van een repertorium voor specifieke bekwaamheden, vaardigheden en expertise op het gebied van terrorismebestrijding teneinde de samenwerking bij de terrorismebestrijding tussen de lidstaten van de Europese Unie te vergemakkelijken (1). In het kader van de afspraken voor het uitwisselen van operationele inlichtingen op dit gebied zijn er vergaderingen en studiebijeenkomsten gehouden om de bestrijding van het terrorisme in al zijn aspecten te vergemakkelijken. 3. In het licht van de verwachte inwerkingtreding van de Europol-overeenkomst heeft de Raad op 19 maart 1998 overeenstemming bereikt over een besluit om het mandaat van Europol uit te breiden tot terrorismebestrijding zodra Europol zijn werkzaamheden aanvangt (artikel 2 van de Overeenkomst). (1) PB L 273 van 25. 10. 1996, blz. 1


title: REGOLAMENTO (CE) N. 2449/97 DELLA COMMISSIONE del 10 dicembre 1997 recante fissazione dei valori forfettari all'importazione ai fini della determinazione del prezzo di entrata di alcuni ortofrutticoli

eurovoc_concepts:
agri-monetary policy
citrus fruit
fruit vegetable
import price
perennial vegetable
pip fruit


title: Règlement (CE) n° 2458/97 de la Commission du 10 décembre 1997 instituant des règles de gestion et de répartition spécifiques à l'égard de certains contingents quantitatifs textiles établis pour 1998 par le règlement (CE) nº 517/94

eurovoc_concepts:
import
import policy
market protection
quantitative restriction
textile product
third country

formats: html pdfa1b print