title: Mededeling van de Commissie betreffende de evaluatie van het IDA-programma en een tweede fase van het IDA- programma

eurovoc_concepts:
EU programme
exchange of information
public administration
telematics
trans-European network

text: COMMISSE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN •ùt •ùr -ir -à Brussel, 12. 12. 1997 COM(97)661def. 97/0340 (COD) 97/0341 (SYN) MEDEDELING VAN DE COMMISSIE betreffende de evaluatie van het ID A-programma en een tweede fase van het ID A-programma Voorstel voor een BESCHIKKING VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD betreffende een reeks richtsnoeren, met inbegrip van de vaststelling van projecten van gemeenschappelijk belang, voor Trans-Europese netten voor elektronische gegevensuitwisseling tussen overheidsdiensten (IDA) Voorstel voor een BESLUIT VAN DE RAAD tot vaststelling van een reeks acties en maatregelen ter verzekering van de interoperabiliteit van en de toegang tot Trans-Europese netten voor elektronische gegevensuitwisseling tussen overheidsdiensten (IDA) (door de Commissie ingediend) MEPEPELING VAN PE COMMISSIE betreffende de evaluatie van het ID A-programma en een tweede fase van het ID A-programma 0. Definities Een telematicanetwerk is een uitgebreid datacommunicatiesysteem dat niet alleen de fysieke infrastructuur en verbindingen omvat, maar ook de diensten- en toepassingslagen die op deze infrastructuur zijn opgebouwd, zodat elektronische uitwisseling van informatie tussen organisaties en personen mogelijk wordt. Een WA-netwerk is een Trans-Europees telematicanetwerk voor overheidsdiensten dat in het kader van het ID A-programma tot stand is gebracht. Een sectorieel netwerk is een Trans-Europees telematicanetwerk voor overheidsdiensten dat bestemd is voor de tenuitvoerlegging of de administratieve ondersteuning van één bepaalde communautaire beleidslijn of activiteit, hierna administratieve sector te noemen. Het Comité voor telematica tussen overheidsdiensten (TAC) is het Comité van vertegenwoordigers van de lidstaten dat de Commissie bijstaat bij de uitvoering van het ID A-programma en toeziet op de coördinatie binnen en tussen de lidstaten, alsmede met de Commissie. 1. Inleiding Doel van deze mededeling is bij de Raad verslag uit te brengen over de evaluatie van de resultaten van het bestaande ID A-programma (Interchange of Data between Administrations, uitwisseling van informatie tussen overheidsdiensten) en, in lijn met de aanbevelingen van deze evaluatie, om een voortzetting van dit programma voor te stellen. Het in dit document beschreven nieuwe programma bouwt voort op het in de afgelopen drie jaar gelegde stevige fundament, maar gaat ook in op de zwakke punten die in het lopende programma zijn ontdekt. Naar aanleiding van de resolutie van de Raad betreffende de coördinatie op het gebied van de uitwisseling van informatie tussen overheidsdiensten1 werd bij besluit van de Raad het drie jaar durende ID A-programma goedgekeurd2 en werd de communautaire bijdrage aan bepaalde tussen overheidsdiensten, met het oog op de bevordering van de onderlinge samenwerking, vastgesteld. telematische gegevensuitwisseling betreffende projecten de Het IDA-programma heeft de zo belangrijke eerste stappen gezet om overheidsdiensten aan te moedigen elektronisch informatie uit te wisselen. IDA heeft nieuwe mogelijkheden geopend voor overheidsdiensten om op Europees niveau hun algemene transparantie en efficiency te verbeteren en om gemakkelijker en sneller op toekomstige veranderingen te reageren. Daarbij heeft IDA geleid tot de aanleg van een aantal grote Trans-Europese netwerken in een groot aantal sectoren. Deze systemen bevorderen het besluitvormingsproces in de Gemeenschap, helpen bij de fraudebestrijding, verbeteren de communicatie en het begrip tussen de lidstaten en de communautaire instellingen, alsmede tussen de lidstaten onderling, en staan ten dienste van alle Europese agentschappen. 2. Toekomstige behoeften en oriëntaties 2. 1. De blijvende behoefte aan IDA De hulpmiddelen en technologieën die vandaag in de informatietechnologie worden toegepast, zullen snel verouderd raken of onherkenbaar veranderd zijn. De snelheid waarmee de technologie zich ontwikkelt, neemt alleen nog maar toe, zoals blijkt uit de astronomische groei van het gebruik van het Internet in de afgelopen jaren en uit het enorme aantal nieuwe producten en diensten die van deze nieuwe faciliteit gebruik maken die thans vrijwel dagelijks op de markt komen. De laatste schattingen voorzien een enorme groei in het gebruik van het Internet en van intranetten door overheidsdiensten in de VS, tot een niveau dat binnen drie jaar ongeveer tienmaal het huidige niveau zal bedragen, aldus een recente studie van de Business Research Group. 1 2 Resolutie van de Raad van 20. 6. 1 994, PB m. C 181 van 2. 7. 1994, blz. I. Besluit 95/468/EG van de Raad van 6. 11. 1995, PB nr. I, 269 van 11. 11. 1995, blz. 23. 4 Deze veranderende omgeving en deze recente ontwikkelingen, gekoppeld met de noodzaak voor Europese overheidsdiensten om zo goed mogelijk gebruik te maken van nieuwe technologische kansen bij het tot stand brengen van de interne markt, maken een nieuwe fase van het ID A-programma essentieel. Het gebruik van het Internet en met het Internet verband houdende technologieën maakt de totstandbrenging van telematicanetwerken en een wereldwijde connectiviteit gemakkelijker, maar leidt ook tot nieuwe problemen. De realisatie van een netwerk is nu een vrij eenvoudige zaak geworden, maar de kwesties die verband houden met het administratieve gebruik van netwerkdiensten, zoals beveiligingsproblemen en juridische belemmeringen, en de eis dat de oplossingen interoperabel moeten zijn en, met name op het toepassingsniveau, moeten voldoen aan de eisen van een meertalige en multiculturele omgeving, kunnen niet op sectoriële basis worden opgelost en dienen door de Gemeenschap te worden aangepakt. Voorts zal door het dalen van de prijzen en het ontstaan van steeds nieuwe gebruiksmogelijkheden van telematica steeds meer communicatie elektronisch plaatsvinden, zodat de noodzaak van een algemene coördinatie voor het verbeteren van de interoperabiliteit steeds dringender wordt. Telematica is inherent wereldomspannend van aard. Het tot stand brengen van een situatie waarbij de tussen Europese overheidsdiensten kan worden uitgewisseld, nieuwe gegevensstromen gemakkelijk tot stand kunnen worden gebracht en nieuwe organisaties snel kunnen beginnen met communiceren, kan niet aan het toeval worden overgelaten, maar moet zorgvuldig worden gepland. informatie probleemloos is niet alleen een kwestie van De noodzaak van coördinatie op Europees niveau interoperabiliteit, maar ook van kostenvermindering en verhoogde efficiency. De geharmoniseerde invoering van technische oplossingen dient uiteindelijk te leiden tot lagere kosten in de hele levenscyclus van telematicasystemen, van de ontwikkelingsfase tot onderhoud en exploitatie, waarbij tegelijkertijd de uitwisseling van informatie tussen sectoren wordt bevorderd en schaalvoordelen kunnen worden bereikt. Zowel de lidstaten als de Europese instellingen zullen in gelijke mate profiteren van een coherentere technische aanpak, zodat het niet nodig is een groot aantal verschillende gereedschappen en producten te installeren en te ondersteunen. In een nieuwe fase van IDA dient het zwaartepunt van de aandacht dus te worden verlegd van de ontwikkeling van netwerkinfrastructuren naar het voorzien in coördinatie en ondersteuning van de verscheidene sectoriële overheidsdiensten, waarbij steeds meer middelen worden ingezet voor de acties die het makkelijker maken ID A-netwerken tot stand te brengen, te gebruiken en te onderhouden, en ze tegelijkertijd goedkoper, efficiënter en vooral interoperabeler te maken. IDA dient in staat te zijn advies en bijstand te verlenen aan overheidsdiensten bij het hele proces van invoering van telematicaoplossingen, van de oorspronkelijke vaststelling van de eisen, via het kiezen van geschikte technische oplossingen, de aankoop van telematicadiensten en -producten, het opnieuw overdenken van bestaande organisatiepraktijken, en de harmonisatie van de inhoud van de informatie, tot aan het uiteindelijke beheer van operationele systemen. In de nabije invoering van toekomst zal er behoefte blijven bestaan aan de telematicanetwerken die voorzien in een essentieel ondersteuningsmechanisme voor het beheer van de interne markt en communautair beleid. De activiteiten die IDA op horizontaal niveau zal ondernemen vormen geen doel op zichzelf, maar staan in dienst van een behoefte. sectoriële netwerken, Hun enige doel te staan bij de invoering van is bij aangezien juist daar de werkelijke voordelen liggen van het gebruik van telematicanetwerken. Zoals voorheen vermeld is het van kritiek belang ervoor te zorgen dat de Trans-Europese telematicanetwerken tussen overheidsdiensten coherent en consistent zijn, zowel onderling als met de nationale netwerken. Dit soort activiteiten kan alleen tot een goed einde worden gebracht door actie op communautair niveau, met de medewerking en voortdurende bijdrage van de sectoren. De noodzakelijke coördinatie en samenwerking tussen Europese instellingen en de overheidsdiensten van de lidstaten moet worden verzorgd door middel van een brede, alomvattende communautaire actie, IDA 2. Terzelfder tijd zal bij IDA 2 altijd sterk op het subsidiariteitsbeginsel worden gelet. IDA-acties zijn bedoeld om de interoperabiliteit te bevorderen en daarbij de vrijheid van handelen en van keuze van de overheidsdiensten van de individuele lidstaten volledig intact te laten. IDA zal het meeste nut opleveren wanneer het programma let op de nationale initiatieven die gevolgen hebben voor administratieve telematicanetwerken, en niet poogt deze activiteiten te beïnvloeden, maar veeleer ervoor zorgt dat de internationale netwerken er zo goed mogelijk gebruik van maken. De rol van IDA is het ondersteunen van de bevoegde overheidsdiensten op elk beleidsgebied, niet het in de plaats daarvan treden. 2. 2. Een verbeterd programma: de impact van de aanbevelingen uit de tussentijdse evaluatie De tussentijdse evaluatie van het lopende IDA-programma, zoals voorgeschreven door artikel 6 van het besluit van de Raad, heeft meer inzicht opgeleverd met betrekking tot doelstellingen, strategie en beheer van het nieuwe programma. De doelstelling van deze evaluatie was het bestuderen van alle onder het besluit vallende werkzaamheden, hierbij rekening houdend met de kosten-batenverhouding en de rentabiliteit van de investering. Deze evaluatie werd uitgevoerd door de Commissie in samenwerking met de lidstaten, bijgestaan door onafhankelijke beoordelaars. Op grond van deze evaluatie werd geconcludeerd dat de eerste fase van IDA een waardevol telematicasystemen heeft programma was, dat de ontwikkeling van Trans-Europese gestimuleerd en de samenwerking tussen overheidsdiensten van de lidstaten en de EU-instellingen heeft bevorderd. Een groot deel van de IDA-projecten betreft de levering van telematicatoepassingen voor specifieke sectoren. De in de eerste fase van IDA gefinancierde projecten zijn: Douane en belastingen: VIES/Sites, Accijnzencontrole, Quota, Visserij: Landbouw: Scent-CIS/Fiscal, Tarie, EBTI en Transit FIDES Animo, Physan en Shift Sociale verzekeringen: TESS (voorheen Sosenet) en EURES Overheidsopdrachten: Gezondheidszorg: Statistiek: Handelsbeleid: Mededingingsbeleid: SIMAP EUPHIN (voorheen CARE), EUDRA (geneesmiddelenbewaking) en REITOX SISR/DSIS, Extracom en SERT SIGL Fourcom Cultuur: ITCG (Illegale handel in cultuurgoederen) Door middel van deze projecten heeft IDA in aanzienlijke mate bijgedragen aan: • het ontwikkelen, onderhouden en exploiteren van systemen die de invoering van belangrijke elementen van het EU-beleid betreffende de vier vrijheden en de interne markt ondersteunen; • het opzetten van de noodzakelijke telematicafaciliteiten voor nieuwe agentschappen en ter communautaire interinstitutionele communicatie het en ondersteuning besluitvormingsproces. van Gezien het aantal projecten dat vanaf het begin de kern van IDA heeft gevormd en gezien hun omvang, complexiteit en de bereikte resultaten, zou het onredelijk zijn binnen de relatief korte termijn van 3 jaar substantiële resultaten te verwachten. Er verlopen vaak 18 maanden vanaf het eerste concept van een project tot de ondertekening van de contracten. Uit de evaluatie is echter gebleken dat bij alle geëvalueerde projecten duidelijk vooruitgang is geboekt en dat veel projecten ook belangrijke operationele voordelen bieden, zoals geldbesparingen in sommige gevallen. IDA heeft ook een aantal niet-sectoriële projecten uitgevoerd, zogeheten horizontale activiteiten, die resultaten leveren zoals telecommunicatiediensten, algemeen inzetbare toepassingen, met inbegrip van communicatie en beheer van officiële documenten en de invoering van e-mail op basis van de X. 400-norm, alsmede richtsnoeren voor de architectuur en de juridische aspecten. De beschikbaarheid van deze resultaten was tot nu toe beperkt, aangezien een groot aantal van deze activiteiten nog in de kinderschoenen staat. Met name het TEST A-project, dat in 1997 zal beginnen met de levering van diensten, wordt gezien als een positieve van de zich telecommunicatiediensten, in plaats van op de aanleg van fysieke netwerken. ontwikkeling, concentreert levering omdat het op 7 Verbeterd programmabeheer De complexiteit van de ID A-projecten, die betrekking hebben op de invoering van telematicanetwerken tussen ten minste 15 overheidsdiensten van verschillende lidstaten, en de hoge mate van coördinatie die nodig is tussen de verschillende deelnemers met hun verschillende prioriteiten en wensen, hebben ertoe bijgedragen dat het programmabeheer tot nu toe gecompliceerd en tijdrovend is gebleken. De resultaten van de evaluatie omvatten een aantal suggesties om het algemeen beheer van het programma in de toekomst te verbeteren. Het beheer van het programma dient zich te concentreren op programmabeleid, -doelstellingen en -strategie, en dient een al te gedetailleerde betrokkenheid bij het aankoopproces en bij individuele contracten te vermijden. Het deelnemen van het programmabeheer aan dergelijke activiteiten op lager niveau vereist grote inspanningen en draagt niet wezenlijk bij aan de eindresultaten. Het is derhalve nodig de beheeractiviteiten te concentreren op een niveau waar zij de grootste invloed hebben en daarom zal volgens de voorstellen voor IDA 2 in plaats van een regelgevend comité een beheercomité worden algemene toegepast, tenuitvoerleggingsplannen voor individuele projecten dient goed te keuren. Daardoor zal het comité uitvoerig worden geraadpleegd met betrekking tot de technologische strategie en andere keuzes die bij de projecten worden gemaakt. Een dergelijk beheercomité zou in de praktijk ook een grotere vrijheid van handelen hebben dan het huidige comité, aangezien een negatief advies niet zou kunnen leiden tot het volledig staken van alle activiteiten voor een bepaald netwerk. jaarlijks werkprogramma dat onder meer en de een •• > Aanbevolen werd van IDA 2 een permanent programmante maken, bij voorkeur met een looptijd van steeds vijfjaar. Dit zou een geschikte keuze zijn wanneer men rekening houdt met de duur van de projecten, de tijd die nodig is om investeringen door de industrie aan te moedigen en om openbaar/particuliere partnerschappen'tot stand te brengen, zoals vernield in de TEN-Telecom-richtsnoeren, en de inspanningen en tijd die vereist zijn om een dergelijk programma op te zetten. De Commissie vindt het echter nodig om op regelmatiger basis te onderzoeken welke specifieke projecten in het kader van het programma worden ondersteund om de nieuwe prioriteiten te kunnen vaststellen. De Commissie stelt derhalve voor de lijst met de projecten van gemeenschappelijk belang om de driejaar te herzien. Bij de evaluatie zijn grote vraagtekens geplaatst bij de noodzaak door te gaan met het financieren van alle ID A-projecten en -systemen (met inbegrip van zowel de ontwikkelings- als exploitatiekosten) uit één enkel budget, waarbij de individuele toewijzingen afhankelijk zijn van een procedure met regelgevend comité. Er zijn zowel argumenten voor of tegen een dergelijk beleid, en met betrekking tot deze specifieke kwestie hebben de deelnemers aan het programma zeer uiteenlopende meningen gegeven. De huidige situatie biedt weliswaar een nuttig mechanisme om de samenhang te bevorderen tussen tamelijk heterogene projecten, maar leidt ook tot een zekere verwijdering tussen het sectorieel beheer van beleidslijnen en het beheer van de telematicasystemen die deze beleidslijnen ondersteunen. Het feit dat IDA-projecten met elkaar in concurrentie treden voor een beperkt budget, kan verder ook ervoor zorgen dat onnodig veel inspanningen worden gedaan die niet direct met de uitvoering van projecten te maken hebben, hetgeen ook tot vertraging van belangrijke activiteiten kan leiden. Het is van wezenlijk belang te voorzien in een financieel kader dat de ontwikkeling van sectoriële telematicasystemen bevordert, een snel antwoord mogelijk maakt op nieuwe vragen op het gebied van de elektronische uitwisseling van informatie, alsmede in financiële maatregelen die de interoperabiliteit tussen en de toegang tot netwerken bevorderen. Het is echter ook nodig criteria vast te stellen voor de precieze voorwaarden waaraan een project vooraf moet voldoen om voor ID A-financiering in aanmerking te komen en waarin duidelijke termijnen voor de looptijd van deze financiering kunnen worden vastgesteld. Toekomstige voorstellen voor nieuwe ontwikkelingen dienen derhalve steeds vergezeld te gaan van een verklaring over de financiering van de exploitatiekosten ervan. Wanneer een project of een reeks projecten met betrekking tot een specifieke beleidslijn of een specifieke activiteit volledig ten uitvoer is gelegd en operationeel is geworden, of een bepaalde omvang heeft bereikt zodat dit project of deze reeks projecten op zich een programma kunnen worden, dient het vereiste budget bij voorkeur door de begrotingsautoriteit in het kader van elk van die beleidslijnen of activiteiten te worden toegewezen. In beide gevallen moeten gemeenschappelijke beginselen worden toegepast en het zal derhalve voor IDA van kritiek belang zijn om te voorzien in een sterke coördinatie van en invloed op de technische keuzes die in de telematicanetwerken van overheidsdiensten worden gemaakt. De overgang naar sectoriële autonomie bij projectfinanciering en -beheer kan niet onmiddellijk plaatsvinden. Er moeten goede regelingen worden getroffen voor eventuele overgangsperioden, met name wat betreft de kosten voor het exploiteren van operationele faciliteiten. Ten aanzien van de tekst van een eventuele toekomstige beschikking is bij de evaluatie de aanbeveling gedaan verwijzingen naar het gebruik van specifieke technologische normen bij voorkeur te vermijden om een flexibelere aanpak mogelijk te maken op dit gebied, dat wordt gekenmerkt door een snel veranderende markt. Voorts wordt een zekere mate van flexibiliteit aanbevolen wat betreft het aanwijzen van projecten van gemeenschappelijk belang in het kader waarin die projecten worden vastgesteld, zodat kritieke nieuwe beleidsgebieden kunnen worden ondersteund zodra dat nodig is. Betere projectresultaten Hoewel het IDA-programma pas drie jaar bestaat, is reeds een aantal gebieden vastgesteld waarop de kwaliteit van de programmaresultatcn kan worden verbeterd. Er is al verbetering bereikt dankzij met initiatieven voor het invoeren van kwaliteitscontrole, het voorzien in richtsnoeren en gemeenschappelijke telematicadiensten, het bevorderen van netwerken tussen personen en van de uitwisseling van ervaringen, alsmede het verhogen van de transparantie en de zichtbaarheid van projectresultaten. Er wordt erkend dat het uiteindelijk succes van IDA-projecten samenhangt met een goed inzicht in de behoeften van de gebruikers, die ook vroegtijdig en continu bij het hele project dienen te worden betrokken. Het is met name van kritiek belang ervoor te zorgen dat de sectoriële eisen en de gewenste voordelen van horizontale producten en diensten duidelijk ontwikkelingen worden vastgesteld eventuele nieuwe horizontale voordat met wordt begonnen. Dit zijn grote uitdagingen voor de IDA-omgeving en er zullen in het volgende programma grote inspanningen vereist zijn om de formulering van eisen, de consensusvorming en de uitwisseling van ervaringen, via de instelling van gebruikersforums te verbeteren. Toekomstige oriëntaties Bij de evaluatie werd geconcludeerd dat IDA als hoofddoelstelling de bevordering van de doeltreffende en geharmoniseerde ontwikkeling van alle communautaire op telematica gebaseerde systemen voor de uitwisseling van gegevens tussen overheidsdiensten dient te nemen. Dit houdt in dat het vervolgprogramma ondubbelzinnig het gebied van IDA dient uit te breiden tot alle relevante netwerken (d. w. z. alle netwerken tussen overheidsdiensten die communautair beleid en activiteiten ondersteunen, niet alleen de netwerken die rechtstreeks uit het IDA-budget worden gefinancierd). Deze uitbreiding wordt voorgesteld om te voorzien in een praktisch mechanisme waarmee een betere coördinatie en samenwerking tot stand kan worden gebracht tussen de talrijke activiteiten met betrekking tot telematicanetwerken en overheidsdiensten die in de gehele Gemeenschap worden uitgevoerd. Voorts dient overleg te worden gevoerd met andere communautaire programma's, met name met TEN-Telecom, teneinde de middelen van de Gemeenschap optimaal in te zetten. Het uitvoeren van horizontale projecten door IDA vindt algemene steun en wordt gezien als een basisdoelstelling voor de toekomst. IDA dient verder te gaan met het benadrukken van de exploitatie van diensten en producten die op de markt beschikbaar zijn, in plaats van het ontwikkelen van eigen oplossingen. IDA zal ook de inspanningen moeten concentreren op het organiseren van de inhoud van de informatie die over de telematicanetwerken wordt uitgewisseld. Gedurende de evaluatie hebben veel deelnemers opgemerkt dat de coördinatie en afstemming van normen voor de uitwisseling van informatie een primaire behoefte is en dat de daarvoor gebruikte technologie verhoudingsgewijs van ondergeschikt belang is. De evaluatie heeft ook bevestigd dat het in de toekomst van belang blijft te beschikken over een coördinatiemechanisme tussen Europese administratieve telematicanetwerken en over een bron van relevante kennis en deskundigheid, teneinde nodeloze wildgroei van apparatuur en methoden van aanpak en herhaalde onderzoeken te vermijden. Naast de aanbeveling sectoriële netwerken tot stand te brengen ofte verbeteren om te voldoen aan de eisen van de communautaire beleidslijnen en activiteiten, heeft de evaluatie geleid tot de aanbeveling dat de hoofddoelstellingen van het IDA 2-programma de volgende dienen te zijn: • vaststellen van de gebruikersbehoeften ten aanzien van technisch beleid en normen en vaststellen van een kader voor de tenuitvoerlegging van dit beleid en deze normen voor de sectoriële projecten; • erop toezien dat voor Europese overheidsdiensten gemeenschappelijke diensten, componenten en specificaties beschikbaar zijn, en de voordelen van deze diensten bevorderen; 10 • bevorderen van de harmonisatie van de informatie; • vaststellen van nieuwe administratieve eisen en van nieuwe algemene diensten die aan die eisen voldoen; • stimuleren van coördinatie en kruisbestuiving tussen projecten door middel van vergaring, synthese en verspreiding van informatie. Voor het beheer van de interne markt zullen de Europese overheidsdiensten informatie moeten uitwisselen met hun tegenhangers in andere landen. Veel overheidsdiensten wisselen reeds vergelijkbare informatie uit op nationale basis, maar de Europese dimensie schept een volledige nieuwe reeks problemen die slechts kunnen worden opgelost door het instellen van een mechanisme dat voorziet in de essentiële coördinatie op internationaal niveau. Voorts biedt de IT-markt een overweldigende keuze aan producten en diensten en het ontbreekt aan een goede stimulans om voor de interoperabiliteit daartussen te zorgen; bovendien zijn de resultaten niet voor alle administratieve behoeften even relevant. Om ervoor te zorgen dat de goede keuzes beschikbaar zijn, moeten de Europese overheidsdiensten met één stem kunnen spreken. Dit versterkt ook de behoefte aan gedegen internationale coördinatie en samenwerking. Het IDA 2-programma bevindt zich, vanwege de erin opgedane ervaringen en kennis en de daarmee gelegde grondslag, in de beste positie om te voorzien in deze coördinatie en om te zorgen voor samenwerking op communautair niveau. 3. De politieke context 3. L Ondersteuning van de interne markt De opheffing van de interne grenzen en de invoering van de vier vrijheden van verkeer leiden tot een toenemende vraag naar verbetering, uitbreiding, coördinatie en, in een groot aantal gevallen, integratie van een groot deel van de informatie-uitwisseling en de administratieve processen van Europese overheidsdiensten. De belangrijkste doelstelling van een nieuw IDA-programma moet dus blijven bestaan in het leveren van praktische ondersteuning voor het functioneren van de interne markt door het met elkaar verbinden van overheidsdiensten in heel Europa door middel van telematicanetwerken zodat een mechanisme tot stand wordt gebracht voor snelle, doeltreffende en veilige uitwisseling van informatie en betere administratieve samenwerking. Als zodanig zijn de IDA 2-activiteiten van belang voor het actieplan voor de interne markt. Het is ook belangrijk in te zien dat IDA-activiteiten de economische en sociale samenhang bevorderen, doordat zij zorgen voor de beschikbaarheid van alomvattende telematicadiensten voor overheidsdiensten in de gehele Unie en dienstverleners aanmoedigen om dergelijke faciliteiten op EU-basis in te richten. 11 De noodzaak dat de overheidsdiensten de toegang tot en de levering van hun informatie verbeteren als gevolg van de eisen van de interne markt, is geen statisch gegeven. Er ontstaan nieuwe behoeften en de prioriteiten worden herzien met de invoering van nieuwe communautaire beleidslijnen. Er kan nu reeds een aantal belangrijke beleidsgebieden worden aangewezen waarop de volgende fase van het IDA-programma een grote rol zal spelen. 3. 2. Praktische tenuitvoerlegging van de Europese Monetaire Unie De realisatie van de Europese Monetaire Unie zal in de komende jaren een belangrijke uitdaging zijn voor de Gemeenschap, en om daarmee succes te boeken zal ondersteuning van telematicanetwerken nodig zijn. Daarnaast zal de invoering van de Euro leiden tot enorme hoeveelheden te verwerken informatie, zodat nieuwe informatiestromen ontstaan en ondersteunende gegevensnetwerken nodig zijn om te voldoen aan de extra eisen in verband met invoering en beheer van de Euro. 3. 3. Ondersteuning voor de uitbreiding De grenzen van de interne markt zullen naar verwachting in de nabije toekomst worden verlegd door de toetreding van nieuwe lidstaten in Midden- en Oost-Europa. Hun integratie zal moeten worden voorbereid, zowel door het stimuleren van de invoering van interoperabele telematicadiensten en -oplossingen in deze landen als door het verbeteren van de informatiestromen. De coördinatie van de activiteiten op gebieden zoals handelscontrole, fraudebestrijding, gezondheidszorg en milieubescherming kan leiden tot een verbetering van het economisch en sociaal milieu in deze landen, evenals bij ons. In haar mededeling "Agenda 2000" van 16 juli 1997 heeft de Commissie gewezen op het belang van de verhoging van de institutionele capaciteit van de toekomstige lidstaten. De deelneming van deze landen aan de programma's van de Gemeenschap en het gebruik van de mechanismen van de Gemeenschap door deze landen om het communautair "acquis" toe te passen, zijn essentieel voor het welslagen van de toetredingsstrategie. 3. 4. De nadruk ligt op de burgers en de particuliere sector De uiteindelijke klant van overheidsdiensten is de burger. Om te zorgen voor een grotere transparantie en om nieuwe en betere diensten aan de burger aan te bieden, moeten de overheidsdiensten kunnen beschikken over een betere toegang tot de informatie en moeten de informatieverwerkingskosten worden verlaagd. Bepaalde gebieden waarop IDA reeds actief is zijn voor de burger van bijzonder belang. Hieronder vallen de telematicanetwerken ter ondersteuning van de sociale wetgeving, informatiestromen met betrekking gezondheidszorg en werkgelegenheid. tot In ditzelfde kader is het van bijzonder belang de capaciteit van Europese overheidsdiensten te verhogen om hun efficiency te verbeteren en om snel in te kunnen spelen op veranderingen, nu de informatiemaatschappij tot stand komt en de invoering van nieuwe technologieën en praktijken zowel in de particuliere als in de openbare sector een omwenteling zal teweegbrengen. 12 Als onderdeel van deze omwenteling kunnen de overheidsdiensten de ogen niet sluiten voor hun invloed, in positieve zowel als in negatieve zin, op de particuliere sector. De belangrijkste vraag is of de overheidsdiensten ervoor kiezen achter te blijven, waarmee zij de particuliere sector onnodige overheads opleggen ten aanzien van kosten en termijnen bij de uitwisseling van administratieve gegevens en daarmee de zwakste schakel in de informatieketen worden, of anderzijds besluiten het voorbeeld te geven door het bevorderen van een verbeterde informatiestroom tussen de sectoren. Het gebruik van efficiëntere mechanismen voor informatie-uitwisseling tussen bedrijfsleven en overheidsdiensten (bijvoorbeeld op gebieden zoals douane, belastingheffing en milieubescherming) kan van grote invloed zijn op de mogelijkheden, slagvaardigheid en kostenefficiency van individuele organisaties met positieve gevolgen voor het concurrentievermogen van het Europese bedrijfsleven in het algemeen en dat van het MKB in het bijzonder. IDA heeft ook het potentieel om rechtstreeks invloed uit te oefenen op de Europese ICT-industrie. IDA zorgt voor de inventarisatie en synthese van de gemeenschappelijke telematicaeisen van overheidsdiensten in heel Europa. Door deze eisen rechtstreeks door te geven aan het bedrijfsleven, zoals op de recente IDA-workshop met het bedrijfsleven, levert het programma een duidelijke beschrijving van de administratieve behoeften en verzekert daarmee in wezen een grote markt voor de gespecificeerde producten en diensten. IDA-maatregelen voor het garanderen van de interoperabiliteit dienen dus ook bij te dragen aan het wegnemen van belemmeringen voor de communicatie tussen overheidsdiensten en de particuliere sector. Er moeten projecten worden bevorderd die rekening houden met de behoeften buiten de openbare sector bij het ontwerpen en ontwikkelen van administratieve telematicaoplossingen, en er moet ondersteuning worden gegeven aan projecten om de baten ervan uit te breiden naar het bedrijfsleven en de burgers wanneer daaraan duidelijk behoefte blijkt te bestaan, en dit geldt eveneens voor projecten in de particuliere sector die gevolgen hebben voor de openbare sector. Op dit gebied moet met name worden gezorgd voor het een synergie tussen IDA, TEN-Telecom en MKB-gerelateerde activiteiten, waarbij de projecten van gemeenschappelijk belang ten behoeve van burgers en het MKB zo goed mogelijk worden gedefinieerd. 3. 5. Institutionele hervorming De Europese instellingen staan, net zoals hun nationale equivalenten, constant onder druk om de burgers en de particuliere sector betere diensten te leveren voor lagere kosten. De enige mogelijkheid daartoe is het overnemen van nieuwe methoden voor het verwerken en behandelen van informatie, ondersteund door ontwikkelingen op ICT-gebicd. Gezien het steeds groeiende gebruik van telematicanetwerken door overheidsdiensten op basis van de toepassing van op de markt kant en klaar beschikbare diensten en producten, dient een evenwicht te worden gevonden tussen de behoefte om de kosten te verminderen door middel van de outsourcing van administratieve verwerking en het daarmee verbonden verlies aan controle en deskundigheid inzake toepassingen en gegevens. De huidige werkprocedures bij de EU-overheidsdiensten leiden tot een enorme vraag op het gebied van het produceren, verwerken, distribueren en archiveren van documenten, 13 thans nog vooral op papier. De distributie van documenten vindt gewoonlijk plaats via normale post, telex of fax. Er zijn meer dan 1200 comités geassocieerd met de werkzaamheden van de Commissie, naast de EU-instellingen en de overheidsdiensten van de lidstaten. Als hoofddoelstelling op dit gebied moet worden gezorgd voor de nodige telematicagereedschappen en -technieken, met name faciliteiten voor workflow-beheer en documentenuitwisseling, die beschikbaar moeten worden gemaakt voor het ondersteunen van de administratieve informatiestromen binnen de Commissie, tussen de instellingen en tussen de overheidsdiensten van de lidstaten. Het uiteindelijke doel is dat de Europese instellingen een voortrekkersrol spelen bij de demonstratie van de mogelijke voordelen van het elektronisch communiceren en verwerken van informatie. 4. Toekomst: Doelstellingen, strategie, acties De marktomstandigheden en de technische omgeving die golden bij het opstellen van het beleid en de strategie van het oorspronkelijk programma zijn in de afgelopen drie jaar ingrijpend veranderd. In tegenstelling tot zijn voorganger staat IDA 2 niet meer voor een leeg "speelveld" en kan derhalve voortbouwen op een bestaande basis van kennis en ervaringen, alsmede op de huidige sectoriële netwerken. Terzelfder tijd moet het programma ook rekening houden met een steeds minder zekere toekomst ten aanzien van de richting en de snelheid van technologische veranderingen. De strategie en activiteiten die worden voorgesteld voor de tweede fase van IDA leggen dus meer nadruk op interoperabiliteit en gemeenschappelijke kenmerken, en concentreren zich minder op individuele sectoriële projecteisen, ook al wordt er uiteraard voor gezorgd te blijven voldoen aan de behoeften van sectoriële netwerken. 4. 1. Doelstellingen De voor de tweede fase van het IDA-programma voorgestelde communautaire activiteiten zullen vooral worden gericht op het bereiken, over een periode van drie jaar, van de volgende concrete resultaten: • van operationele, telematica- interoperabele Trans-Europese totstandbrenging communicatie-infrastructuren tussen overheidsdiensten van de lidstaten en andere overheidsdiensten, en de Europese instellingen voor zover van toepassing, zodat een efficiënte en kosteneffectieve uitwisseling van informatie ter ondersteuning van de administratieve eisen van de interne markt mogelijk is; • gebruik van telematicaoplossingen die volledig zijn geïntegreerd in het dagelijkse beheer van beleid en activiteiten van de Europese Unie en het besluitvormingsproces van de Gemeenschap; • beschikbaarheid van Trans-Europese administratieve netwerkdiensten, die zich kenmerken door een hoge mate van interoperabiliteit, zowel binnen als tussen verschillende administratieve sectoren en met de particuliere sector, en die voorzien in kostenefficiency, flexibiliteit en aanpasbaarheid aan technologische veranderingen en marktontwikkelingen; 14 • gemakkelijke toegang voor alle Europese overheidsdiensten tot een internationale actuele opslagplaats van kennis en ervaringen met betrekking tot telematicanetwerken. 4. 2. Strategie • Marktoriëntatie: Koop de diensten op de markt en vermijd investeringen in infrastructuren, specifieke technologieën en de ontwikkeling van eigen oplossingen. • Dienstenoriëntatie: Geef ondersteuning en advies aan overheidsdiensten bij het vaststellen en invoeren van oplossingen voor de informatie-uitwisseling met een zo groot mogelijke functionaliteit en flexibiliteit en voor zo laag mogelijke kosten. • Nadruk op interoperabiliteit: Concentreer de inspanningen op activiteiten die leiden tot de grootste interoperabiliteit tussen netwerken en hun componenten en van de via deze netwerken overgedragen informatie. Om rekening te houden met een constant aan verandering onderhevige omgeving en om de technologische veranderingen zo goed mogelijk te beheren, is de enige praktische oriëntatie voor IDA in de toekomst het bevorderen van de rechtstreekse inkoop van diensten op de markt, in plaats van te investeren in eigen ontwikkelingen, zodat men zich niet moet vastleggen op specifieke te produceren op gemeenschappelijke, sectoriële wijze. In dit scenario zal IDA de overheidsdiensten bijstaan om de gereedschappen en producten te kiezen die de meeste waar voor hun geld bieden, om toegang te hebben tot de laatste ontwikkelingen, hun netwerkbeheer te onmiddellijk rationaliseren en te kunnen profiteren van de schaalvoordelen die zij als grote organisaties mogen verwachten. technologieën en producten, en om De basis voor het verbeteren van de informatiestroom tussen overheidsdiensten in de interne markt is gegeven met het kiezen voor telematica als communicatiemechanisme. Per definitie omvat alle communicatie ten minste twee deelnemers, een zender en een ontvanger, die beiden in staat moeten zijn de overgedragen informatie te begrijpen. Wanneer communicatie plaatsvindt tussen een klein aantal nauw verbonden individuele personen, is de kwestie van de interoperabiliteit tussen de communicatiemechanismen van elk van de deelnemers niet van belang. Het grote aantal en de brede verscheidenheid van mogelijke partners, in combinatie met het ontbreken van stabiliteit en coherentie van technologie en markt op het gebied van telematica, verplichten echter alle IDA-netwerkgebruikers ertoe hun aandacht te concentreren op de kwestie van de interoperabiliteit bij het investeren in tclematicaoplossingen. Interoperabiliteit tussen de verschillende netwerksyslccmcomponcnten is vereist op alle niveaus van de hieronder weergegeven telematicapiramide. De fysieke netwerken, die de essentiële basis vormen van elk netwerksysteem, moeten worden gekoppeld, de diensten die gebruik maken van de netwerkinfrastructuur moeten samenhangend zijn, de informatie die wordt uitgewisseld door middel van de diensten moet worden geharmoniseerd en de toepassingen die deze informatie ten behoeve van de eindgebruiker verwerken moeten compatibel zijn, zowel onderling als met de op papier en op mensen gebaseerde wereld waarin zij worden toegepast. 15 De interoperabiliteitspiramide van IDA In het algemeen houdt de zorg voor interoperabiliteit in de praktijk veel meer in dan de eis dat normen en specificaties moeten worden overeengekomen of geharmoniseerd. Het betekent ook dat compatibele implementaties van deze normen moeten worden bereikt en dat een samenhang tot stand moet worden gebracht tussen de juridische en veiligheidssystemen, alsmede een algemene integratie van de nieuwe elektronische omgeving en processen bij de conventionele manier van werken. Het volgen van normen is een belangrijk middel voor het bereiken van interoperabiliteit op alle niveaus van een netwerk. IDA is een grote gebruiker van normen en heeft derhalve ook veel invloed; een hoofdrol van het programma moet bestaan in het erkennen en bevorderen tussen de van het gebruik van normen. normalisatieorganisaties en de grote gemeenschap van gebruikers bij de overheidsdiensten. Daarmee kan IDA bijdragen aan het bekendmaken en verspreiden van normen en ervoor zorgen dat de ervaringen met betrekking tot de praktische toepassing van nonnen in IDA-projecten leiden tot een feedback naar de normalisatieorganisaties, zodat bepaalde normen kunnen worden verbeterd en IDA in de normalisatieketen een belangrijke schakel vormt. IDA zal dienen als tussenschakel Voor de Trans-Europese netwerken tussen overheidsdiensten geldt verder dat de interoperabiliteit met nationale netwerksystemen moet worden geoptimaliseerd, zodat de totstandkoming van internationale netwerkinfrastructuren kan worden bevorderd, gebaseerd op verbindingen tussen nationale netwerken. Dergelijke activiteiten hebben het potentieel het totaal aantal overheidsdiensten met toegang tot een bepaald netwerk voor relatief lage kosten sterk te vergroten. 5. Keuze voor een juridische grondslag. Inhoud en structuur van het nieuwe IDA-programma Sedert de oorspronkelijke IDA-voorstellen in 1993 werden ingediend, is de juridische context aanzienlijk veranderd. De Raad heeft het oorspronkelijke programma voor de jaren 1995 tot en met 1997 goedgekeurd op basis van artikel 235 van het EG-Verdrag3. In maart 1996 sprak het Europees Hof van Justitie zich uit over de EDICOM-zaak4, waarmee een essentieel precedent werd geschapen voor Trans-Europese telematicanetwerken tussen overheidsdiensten. Eveneens van relevantie is de goedkeuring van de verordening betreffende de financiering van TEN5 waarmee de regels worden vastgelegd voor de financiële bijstand van de Gemeenschap aan projecten op het gebied van Trans-Europese netwerken. Ook de richtsnoeren voor Trans-Europese telecommunicatienetwerken zijn onlangs goedgekeurd6. Aangezien : • IDA een bijdrage van de Gemeenschap aan de totstandbrenging en ontwikkeling van Trans-Europese telematicanetwerken voor overheidsdiensten inhoudt, en • erop is gericht de interoperabiliteit tussen en de toegang tot netwerken te verzekeren, wordt titel XII van het EG-Verdrag, met name artikel 129 D, beschouwd als de meest geschikte juridische grondslag voor het nieuwe IDA-programma. In tegenstelling tot andere netwerken zoals spoorwegnetten, die fysieke ruimte innemen (onder de soevereiniteit van de lidstaten), wordt een telematicanetwerk gekenmerkt door degenen die toegang hebben tot dat netwerk en de doeleinden die met dat netwerk gediend worden. De Gemeenschap bevindt zich ten aanzien van de telematicanetwerken die direct bijdragen aan haar beleid en activiteiten in een tweeslachtige positie: zij is zowel onderworpen aan de opdracht van titel XII om bij te dragen aan de totstandkoming en ontwikkeling van de netwerken, maar verkeert, als gebruiker van dergelijke netwerken of als organisatie die ervan profiteert, in een positie die sterk vergelijkbaar is met die van alle andere deelnemers. Gezien deze speciale positie van de Gemeenschap met betrekking tot IDA-netwerken, is het concept van projecten van de lidstaten onvoldoende en kan het niet de enige basis vormen voor een financiële bijdrage van de Gemeenschap. Voorts zou de bijdrage van de Gemeenschap ook moeten worden gericht op de doelstelling de interoperabiliteit tussen en de toegang tot netwerken te bevorderen, en dient deze een hulpmiddel te zijn om gecoördineerde actie van de Gemeenschap en van de lidstaten te bevorderen. 3 4 5 6 Besluit 95/468/EG van de Raad van 6. 11. 1995, PB nr. L 269 van 11. 11. 1995, blz. 23. EHvJ, zaak C-271/94, Europees Parlement tegen Raad, arrest van 26. 3. 1996. Verordening (EG) nr. 2236/95 van de Raad van 18 september 1995, PB nr. L 228 van 23. 9. 1995, blz. 1. Beschikking 1336/97/EG van het Europees Parlement en de Raad van 17 juni 1997, PB nr. L 183 van 11. 7. 1997, blz. 12. 17 De tweede fase van IDA schept dus een specifiek financieel kader dat ervoor zorgt dat goed gebruik wordt gemaakt van de middelen van de Gemeenschap, dat actie wordt ondernomen om de interoperabiliteit tussen netwerken te garanderen en dat de kosten worden gedeeld tussen de Gemeenschap en de lidstaten volgens het cui &o«o-beginsel. De Commissie stelt in het licht van het EDICOM-arrest voor het IDA-programma goed te keuren op basis van twee beschikkingen, hetgeen een afspiegeling vormt van de structuur van de artikelen 129 C en 129 D van het EG-Verdrag. Samen zullen deze twee beschikkingen leiden tot een programma dat interne coherentie en synergie vertoont. De Commissie zal worden bijgestaan door een enkel comité bij de tenuitvoerlegging van beide beschikkingen, en dit comité zal zich concentreren op de algemene programmastrategie, het toezicht op horizontale projecten en op sectoriële projecten. Er wordt voorgesteld een beheercomité (variant 2a) in te stellen, in lijn met de aanbevelingen van de tussentijdse evaluatie van IDA. Richtsnoeren en projecten van gemeenschappelijk belang Het is van cruciaal belang om een coherent kader tot stand te brengen dat het de Gemeenschap mogelijk maakt vast te stellen op welke prioritaire gebieden netwerken tot stand moeten worden gebracht en om ervoor te zorgen dat de netwerken worden opgebouwd op basis van gemeenschappelijke beginselen. De eerste beschikking die wordt voorgesteld betreft de goedkeuring van een reeks richtsnoeren waarmee de te bereiken doelstellingen, de toe te passen politieke prioriteiten en de hoofdbeginselen (algemene lijnen van de maatregelen) worden vastgesteld en die door alle telematicanetwerken ter ondersteuning van communautaire activiteiten en beleid moeten worden toegepast. Deze richtsnoeren wijzen ook projecten van gemeenschappelijk belang aan waarvoor een specifiek communautair financieel kader noodzakelijk wordt geacht, en voorzien in een dergelijk kader. Maatregelen om de interoperabiliteit te garanderen IDA moet proberen de mate van interoperabiliteit tussen telematicaoplossingen voor overheidsdiensten te maximaliseren door acties uit te voeren waarin wordt ingegaan op kwesties die relevant zijn voor telematica in overheidsdiensten op elk specifiek niveau: • Gebruik netwerkinfrastructuur. Bevorder de samenhang tussen telematicaoplossingen en moedig het innovatieve gebruik van telematica in overheidsdiensten aan door het verspreiden van kennis en van beste praktijken. • Algemeen inzetbare diensten selecteren en inzetten. Verzamel en consolideer administratieve eisen en selecteer gemeenschappelijke oplossingen als algemeen inzetbare diensten die op de markt verkrijgbaar zijn. • Harmoniseer informatie-inhoud. Zorg voor maximale samenhang en automatisering van informatieverwerking door het bestuderen van de stromen en de inhoud van de informatie die door overheidsdiensten wordt uitgewisseld, met aandacht voor kansen op, het gebied van modelvorming, harmonisatie en structurering. • Ontwikkel een gemeenschappelijk kader voor toepassingen. Concentreer de aandacht op gemeenschappelijke eisen voor administratieve toepassingen, met inbegrip van juridische aspecten en beveiliging. De tweede voorgestelde beschikking betreft dus de goedkeuring van een aantal maatregelen van horizontale aard die de interoperabiliteit tussen netwerken en netwerkcomponenten sterk zal bevorderen. Enerzijds vormen zij een volledige reeks maatregelen van verplichte aard voor de ontwikkeling van ID A-netwerken. Anderzijds vormen deze maatregelen een uitstekende basis om de interoperabiliteit tussen bestaande systemen binnen de overheidsdiensten van de lidstaten te bevorderen en om de toegankelijkheid van door een bestaand netwerk te leveren informatie voor bedrijfsleven of burgers te bevorderen. 6. Acties Bevorderen van de verspreiding van goede praktijken en stimuleren van innovatie De openbare sector ziet zich thans voor dezelfde uitdagingen geplaatst als de particuliere sector bij het invoeren van telematica ten behoeve van haar dagelijkse activiteiten. De particuliere sector is wellicht echter beter uitgerust om deze uitdagingen aan te kunnen, omdat de meeste nieuwe concepten, producten en diensten die op dit gebied worden ontwikkeld meestal zijn gericht op een commerciële, aan concurrentie onderworpen omgeving. de hand Overheidsdiensten maken vaak gebruik van telematicanetwerken ter vervanging van bestaande interne, met de hand uitgevoerde processen. Al leidt de vervanging van informatieverwerking met gegevensverwerkende communicatiesystemen in het algemeen tot hogere efficiëntie en lagere kosten, toch kan de invoering van gemeenschappelijke interoperabele oplossingen en het innovatieve gebruik van dergelijke systemen, samen met een re-engineering van de processen, veel grotere voordelen bieden, doordat de informatie op een radicaal verschillende manier wordt verwerkt, communicatie met nieuwe organisaties of klanten mogelijk wordt en kansen worden geboden om volledig nieuwe diensten aan te bieden. De belangrijkste eis is dus dat overheidsdiensten toegang hebben tot een bron van kennis en van inspiratie. elektronische door Het IDA-programma, dat beschikt over een schat van kennis en ervaringen, opgedaan met de activiteiten van de afgelopen jaren, kan dan ook een dergelijke bron zijn. De overheidsdiensten zullen door middel van een centraal informatiepunt gemakkelijk toegang hebben tot informatie over de vooruitgang en ervaringen bij talrijke IDA-telematicaprojcctcn en -toepassingen, bij vergelijkbare nationale projecten van overheidsdiensten van de lidstaten en bij de relevante O&O-programma's van de Commissie en initiatieven op het gebied van de informatiemaatschappij. Op dezelfde manier zullen de Europese overheidsdiensten informatie krijgen over de richtsnoeren, aanbevelingen en algemeen inzetbare diensten die bij IDA beschikbaar zijn. 19 De promotieactiviteiten van een nieuw programma moeten zich ook concentreren op een grotere bekendheid van telematica binnen overheidsdiensten in het algemeen, door concreet over te gaan tot het in een internationale administratieve omgeving demonstreren van de mogelijke via telematicanetwerken en het bevorderen van een uitwisseling van resultaten en ervaringen. communicatie elektronische toepassingen voordelen van en Een belangrijk element van deze strategie dient in de invoering van informatievergarings-, -controle- en -terugkoppelingsmechanismen die ervoor zorgen dat de geleverde informatie voortdurend wordt aangevuld en bijgewerkt. te bestaan Verlagen van de kosten en leveren van gemeenschappelijke oplossingen via algemeen inzetbare diensten In de zich snel ontwikkelende wereld van de telematica biedt de industrie de gebruikers een steeds grotere reeks oplossingen aan, in de vorm van meteen inzetbare "generieke" diensten. Dit heeft geleid tot een situatie waarin de invoering van een telematicanetwerk voornamelijk neerkomt op het beslissen welke algemeen inzetbare diensten het best voldoen aan de behoeften en het daaraan aanpassen van de lokale omgeving. De hoofddoelstelling van de IDA-activiteiten met betrekking tot algemeen inzetbare diensten is te zorgen voor voortdurende kostenbesparingen voor communautaire telematicanetwerken door het rationaliseren en op grote schaal inzetten van gemeenschappelijke oplossingen voor gemeenschappelijke behoeften. De overheidsdiensten moeten kunnen beschikken over de diensten op de markt die de meeste waar voor hun geld bieden, moeten toegang hebben tot de laatste ontwikkelingen zodra zij beschikbaar zijn, moeten het beheer en de controle van hun operationele netwerken kunnen rationaliseren en de schaalvoordelen kunnen bereiken die zij als grote organisaties met een groot aantal gebruikers mogen verwachten. inzetbare diensten zullen voortdurend worden Op de markt beschikbare algemeen geïnventariseerd, gespecificeerd, geverifieerd en gecontroleerd. Deze activiteiten zullen de overheidsdiensten voorzien van eenvoudige beschrijvingen van algemeen inzetbare diensten, ingedeeld volgens kwaliteits- en selectiecriteria zoals betrouwbaarheid, beschikbaarheid, prestaties, continuïteit, bruikbaarheid en interoperabiliteit, zodat alle gebruikers die zijn betrokken bij overheidsaankopen van telematicadiensten in de gehele Unie een aanvaardbare en vergelijkbare kwaliteit van diensten kunnen krijgen. Op een algemener niveau kan van deze strategie worden verwacht dat zij positieve gevolgen zal hebben voor de markt voor telematicaproducten en -diensten, doordat zij de harmonisatie van diensten stimuleert, de interoperabiliteit tussen verschillende dienstverleners bevordert, de algemene kwaliteit van de aangeboden diensten verbetert en ervoor zorgt dat de prijzen onder concurrentie tot stand komen. Een initiatief dat op dit gebied van bijzonder belang kan zijn, betreft de levering van een netwerk-backbonedienst op basis van Internet-technologieën voor gebruik door Europese overheidsinstellingen. Een deel van deze netwerkcapaciteit zou kunnen worden gebruikt voor videoconferenties ten behoeve van comitévergaderingen tussen de overheidsdiensten van de lidstaten en de instellingen van de Gemeenschap. 20 Harmoniseren van de informatie-inhoud Een belangrijke belemmering voor een goede doorstroming van informatie ontstaat door verschillen in de inhoud van de informatie die tussen de organisaties wordt uitgewisseld. Deze belemmeringen kunnen het gevolg zijn van verschillende talen, gebruiken en praktijken, en hoewel zij vaak ook binnen landen bestaan, zijn zij op internationaal niveau nog veel sterker te vinden. In de telematicasector wordt vaak grotere efficiëntie bereikt door het verminderen van de benodigde inspanningen om bepaalde informatie te verwerken, en vervolgens door die informatie sneller te verwerken. Wanneer de ontvangen gegevens niet gemakkelijk worden herkend en verwerkt door de computer, of wanneer de informatie onvolledig is, kan dit ernstig afbreuk doen aan de genoemde efficiency-voordelen. Voor dergelijke problemen zijn oplossingen vereist die de informatie zodanig structureren dat zij automatisch kan worden verwerkt en door afspraken over gemeenschappelijke werkmethoden te maken. Overheidsdiensten investeren steeds meer tijd en middelen in dergelijke oplossingen en erkennen daarmee dat de samenstelling en de stroom van informatie inherent veel stabieler is dan de onderliggende communicatietechnologie, en dat daarmee dus uiteindelijk grote voordelen kunnen worden behaald. Hoewel veel aspecten specifiek voor bepaalde sectoren zullen blijven, heeft IDA een rol te spelen bij het definiëren van het algemene kader, de richting en de strategie voor dergelijke oplossingen, bij het bereiken van overeenstemming over het formaat van de informatie dat de diverse sectoren gebruiken, bij specificeren van het modelleren van gemeenschappelijke processen en bij het gemeenschappelijke eisen voor marktoplossingen. Ontwikkelen van gemeenschappelijke hulpmiddelen en technieken voor toepassingen Het combineren van telematicatoepassingen met algemeen inzetbare diensten biedt zowel toegevoegde waarde dankzij het gebruik van de allermodernste communicatiemethoden, als kostenbesparingen door de consolidatie van behoeften en daarmee verbonden schaalvoordelen. Dit houdt in dat ervoor moet worden gezorgd dat in de toekomst IDA-netwerken makkelijk kunnen worden gemodificeerd en ontwikkeld wat betreft hun functionaliteit en toegankelijkheid, alsmede wat betreft de technologie. Dit kan het best worden bereikt door voor netwerk- en toepassingsontwikkeling zoveel mogelijk een modulaire aanpak te volgen en door waar mogelijk producten en diensten van de markt en van andere sectoren te integreren. Er zal altijd behoefte blijven bestaan aan het ontwikkelen van gespecialiseerde toepassingen die voldoen aan de behoeften van specifieke sectoren, maar, net zoals er kant-en-klare software op de markt beschikbaar is voor het uitvoeren van basisfuncties zoals boekhouding en personeelsbeheer, zijn er bepaalde gemeenschappelijke administratieve functies die door IDA-netwerktoepassingen worden uitgevoerd en die eventueel ook kunnen worden uitgevoerd door meer "algemeen inzetbare" toepassingen of modules. 21 Er doen zich dus mogelijkheden voor om centraal oplossingen of diensten te specificeren en te prototyperen, waarmee een remedie kan worden gevonden voor de unieke problemen van overheidsdiensten en die kunnen worden toegepast door een groot aantal verschillende sectoriële telematicasystemen. De belangrijkste randvoorwaarden voor dergelijke activiteiten zijn het gemak waarmee zij kunnen worden geïntegreerd in bestaande systemen en infrastructuur, het gebrek aan geschikt aanbod op de markt en de lagere kosten die zijn verbonden met gemeenschappelijke specifieke producten voor bepaalde administratieve behoeften. Algemeen inzetbare toepassingen kunnen ook nodig zijn als interface tussen algemene ID A-diensten en de sterk gespecialiseerde sectoriële toepassingscomponenten. Voordelen van deze aanpak zijn het rationaliseren van het ontwerpen van technische oplossingen, het minimaliseren van bepaalde risico's door gebruik te maken van oplossingen die zichzelf bewezen hebben, het verminderen van de tijd die verstrijkt tussen het vaststellen van de gebruikersbehoefte en de invoering van een operationeel systeem, het verbeteren van de kwaliteit van toepassingssoftware en het feit dat slechts een enkele algemeen inzetbare toepassing moet worden onderhouden in plaats van een groot aantal verschillende toepassingen. Gemeenschappelijke hulpmiddelen en technieken voor tocpassingsontwikkcling moeten rekening houden met eisen ten aanzien van juridische en beveiligingskwcsties. Niet alleen IDA-netwerksystemen hebben behoefte aan praktische oplossingen voor problemen die met te maken de beveiliging en rechtsgeldigheid van elektronische informatie-uitwisseling hebben. De vertrouwelijke aard van administratieve gegevens en de internationale omgeving waarin Trans-Europese netwerken functioneren, maken het echter wel moeilijker dergelijke oplossingen te ontwikkelen en zij worden er ook complexer door. De filosofie achter het opstellen van een juridisch en beveiligingskader is er een van stapsgewijze evolutie op basis van een praktische beoordeling van bestaande belemmeringen tred houdt met de technologische en behoeften, en van een optreden dat gelijke ontwikkelingen, niet van tevoren een definitief breed kader in te stellen want dat kan eerder een contraproductief effect hebben en de vooruitgang van nieuwe producten en technologieën tegenhouden. Er is een pragmatische aanpak nodig waarin een evenwicht wordt gevonden tussen de dringende behoefte aan actie op dit gebied en de verplichting om tot een gemeenschappelijk standpunt te komen waarmee de beveiliging en rechtsgeldigheid van telematica-uitwisseling van administratieve gegeven wordt gegarandeerd. Er is actie nodig om de juridische en contractuele belemmeringen op te sporen en weg te nemen die de soepele uitwisseling van gegevens tussen netwerkgebruikers hinderen en om een juridisch kader tot stand te brengen waarmee de bewijskracht van de uitgewisselde gegevens wordt vastgelegd, waarmee wordt voorzien in de beveiliging van die gegevens en waarbij rekening wordt gehouden met de rechten en verantwoordelijkheden van de gebruikers. 22 7. Conclusie Vanuit het hierboven geschetste perspectief dient IDA als instrument waarmee de Europese overheidsdiensten de vruchten van de nieuwe technologieën kunnen plukken. Hoewel IDA een technologisch programma is, is het duidelijk dat het uiteindelijke succes van de volgende fase van IDA zal afhangen van de mate waarin het programma in staat is om te zorgen voor coördinatie en communicatie tussen het grote aantal betrokken partijen. IDA dient er eerst en vooral voor te zorgen dat duidelijk de sectoriële behoeften worden vastgesteld en een consensus tot stand wordt gebracht, zowel om sectoriële netwerken tot stand te brengen en aan specifieke sectoriële eisen te kunnen voldoen, als om terzelfder tijd de juiste horizontale activiteiten vast te stellen waarmee kan worden voldaan aan gemeenschappelijke sectoriële behoeften. Het IDA-programma moet deze eisen dan kunnen doorgeven aan de markt. Bijzondere aandacht moet uitgaan naar activiteiten van de Gemeenschap op O&O- en TEN- Telecom-gebied. Het programma Telematicatoepassingen omvat een aantal succesvolle projecten die innovatieve oplossingen en nieuwe kansen bieden voor het stimuleren en verbeteren van het gebruik van telematica bij overheidsdiensten. Evenzo bevordert TEN-Telecom de ontwikkeling van algemeen inzetbare diensten en legt het daarmee de basis voor producten en diensten waarop de interoperabiliteitsmaatregelen van het IDA-programma kunnen voortbouwen. Bovendien hebben de projecten die volgens de TEN-Telecom- richtsnoeren van gemeenschappelijk belang zijn, ook betrekking op gebieden die relevant zijn voor de uitvoering van communautaire beleidslijnen en activiteiten. Daarom is het essentieel coördinatiemechanismen in te voeren om ervoor zorgen dat optimaal gebruik wordt gemaakt van dergelijke aanvullende instrumenten van de Gemeenschap, waarbij zo veel mogelijk wordt geprofiteerd van de synergie en flexibiliteit die door de raakgebieden hiervan worden geboden. IDA is een uniek en waardevol programma dat met name voordeel haalt uit zijn oriëntatie op praktische, door de markt gestuurde oplossingen, het bereiken van kostenbesparingen, schaalvoordelen en een grote efficiency door voort te bouwen op gemeenschappelijke kenmerken, door zijn nadruk op praktische aspecten in plaats van op onderzoek en door de betrokkenheid van een brede verscheidenheid van sectoren met een centrale coördinatie. Deze kenmerken moeten worden bewaard en in de toekomst verder worden uitgebouwd. 23 BESCHIKKING VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD 97/0340 (COD) Voorstel voor een betreffende een reeks richtsnoeren, met inbegrip van de vaststelling van projecten van gemeenschappelijk belang, voor Trans-Europese netten voor elektronische gegevensuitwisseling tussen overheidsdiensten (IDA) (Voor de EER relevante tekst) HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE, Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, inzonderheid op artikel 129 D, eerste alinea, Gezien het voorstel van de Commissie7, Gezien het advies van het Economisch en Sociaal Comité8, Gezien het advies van het Comité van de Regio's9, Volgens de procedure van artikel 189 B van het Verdrag10, 1) 2) 3) 4) 5) 7 8 9 10 11 12 13 14 15 Overwegende dat de Raad in zijn resolutie van 20 juni 1994 met klemtoon heeft gewezen op de noodzaak tot coördinatie met betrekking tot de uitwisseling van informatie tussen overheidsdiensten"; Overwegende dat de Raad in zijn resolutie van 21 november 1996 nieuwe beleidsdoelstellingen met betrekking tot de informatiemaatschappij heeft vastgesteld12; Overwegende dat de Commissie in haar mededeling van 19 juli 1994 een actieplan voor de informatiemaatschappij heeft voorgesteld13; Overwegende dat de Commissie een actieplan voor de interne markt heeft voorgesteld14; Overwegende dat het Europees Parlement in zijn resolutie van 12 juni W7 de Europese Unie en de lidstaten heeft verzocht actie te ondernemen met betrekking tot de ontwikkeling en toepassing van nieuwe informatie- en communicatietechnologieën (ICT) in het komende decennium15; PBnr. C 181 van 2. 7. 1994, blz. 1. PB nr. C 376 van 12. 12. 1996, blz. 1. COM(94) 347 def. COM(97)184def. PB nr. C 200 van 30. 6. 1997, blz. 196. 24 6) 7) 8) 9) Overwegende dat het Europees Parlement en de Raad bij Beschikking nr. 2717/95/EG16 een reeks richtsnoeren voor de ontwikkeling van Euro-ISDN als Trans-Europees net hebben goedgekeurd; Overwegende dat het Europees Parlement en de Raad bij Beschikking nr. 1336/97/EG17 een reeks richtsnoeren voor Trans-Europese telecommunicatienetten hebben goedgekeurd; Overwegende dat de overheidsdiensten van de lidstaten en van de Gemeenschap met het oog op de totstandkoming van de Economische en Monetaire Unie en ter uitvoering van het beleid en het optreden van de Gemeenschap steeds grotere hoeveelheden informatie moeten aanspreken, uitwisselen en verwerken; Overwegende dat de instellingen van de Gemeenschap, teneinde de hun verleende bevoegdheden te kunnen uitoefenen, steeds grotere hoeveelheden informatie moeten aanspreken, uitwisselen en verwerken; 10) Overwegende dat het voor de efficiënte, doeltreffende en veilige uitwisseling van de te verwerken informatie nodig is; dat geïntegreerde gegevenscommunicatiesystemen, hierna "telematicanetten" genoemd, beschikbaar zijn; 11) Overwegende dat de informatiesystemen van de overheidsdiensten van de lidstaten en van de Gemeenschap in heel Europa met elkaar verbinden, Trans-Europese telecommunicatienetten voor overheidsdiensten zijn; telematicanetten die de 12) Overwegende dat de soepele werking van de interne markt en de wcgneming van belemmeringen voor de communicatie tussen de overheidsdiensten en de particuliere sector belangrijke factoren zijn voor de welvaart en het concurrentievermogen van de industrie in de Gemeenschap; 13) Overwegende dat het gebruik van telematicanetten tot de bescherming van de financiële belangen van de Gemeenschap en tot de fraudebestrijding kan bijdragen; 14) Overwegende dat het bij de voorbereidingen ten behoeve van de uitbreiding van de Europese Unie nodig kan zijn telematicanetten te wijzigen en uit te breiden; 15) Overwegende dat gehoorgevende en doorzichtige overheidsdiensten, de burgers van de Europese Unie zullen helpen van de informatiemaatschappij te profiteren; 16) Overwegende dat de Gemeenschap een gebruiker is of profiteert van de telematicanetten ter ondersteuning van het beleid en het optreden van de Gemeenschap, de interinstitutionele communicatie en de Economische en Monetaire Unie; 17) Overwegende dat het zowel -de taak van de Gemeenschap als van de lidstaten is om dergelijke netten aan te leggen; 1 (1 17 PB nr. L 282 van 24. 11. 1995, blz. 16. PBnr. LI 83 van 11. 7. 1997, blz. 12. 25 18) Overwegende dat het ter bereiking van schaalvoordelen en ter verhoging van het profijt van deze netten van wezenlijk belang is voor een zo groot mogelijke interoperabiliteit te zorgen; 19) Overwegende dat, om efficiënt gebruik te maken van de financiële middelen van de Gemeenschap, de kosten van dergelijke netten gelijk tussen de lidstaten en de Gemeenschap moeten worden verdeeld en terzelfdertijd nodeloze wildgroei van apparatuur, herhaling van onderzoeken en verschillen in aanpak moeten worden vermeden; 20) Overwegende dat er daarom behoefte bestaat aan specifieke richtsnoeren die algemeen op alle dergelijke netten kunnen worden toegepast, evenals aan specifieke financiële regels voor projecten van gemeenschappelijk belang overeenkomstig deze richtsnoeren; 21) Overwegende dat overeenkomstig het in artikel 3B van het Verdrag neergelegde subsidiariteitsbeginsel en evenredigheidsbeginsel de doelstelling dergelijke netten tol stand te brengen, niet voldoende door de lidstaten kan worden verwezenlijkt en dat deze derhalve, gezien de schaal en de gevolgen van de voorgestelde maatregel, beter door de Gemeenschap kan worden verwezenlijkt; overwegende dat de voorgestelde maatregel niet verder gaat dan wat nodig is om de genoemde doelstelling te bereiken; 22) Overwegende dat voor de tenuitvoerlegging van de overeenkomsten betreffende de Europese Economische Ruimte en van de associatieovereenkomsten met de Gemeenschap een wijziging en uitbreiding van de betrokken telematicanetten vereist is; 23) Overwegende dat telematicanetten en elektronische communicatie door hun aard een internationale dimensie hebben; 24) Overwegende dat de maatregelen ter verzekering van de interoperabiliteit van de telematicanetten tussen overheidsdiensten in overeenstemming zijn met de in verband met de richtsnoeren voor Trans-Europese telecommunicatienetwerken vastgestelde prioriteiten; 25) Overwegende dat de Raad Besluit 95/468/EG18 betreffende de communautaire bijdrage aan telematische gegevensuitwisseling tussen overheidsdiensten in de Gemeenschap (IDA) heeft vastgesteld; 26) Overwegende dat dit besluit de financiële middelen voor het programma voor de gehele looptijd daarvan vaststelt; dat dit bedrag het voornaamste referentiepunt voor de begrotingsautoriteit in het kader van de jaarlijkse begrotingsprocedure vormt in de zin van punt 1 van de verklaring van het Europees Parlement, de Raad en de Commissie van 6 maart 199519. 18 PB nr. L 269 van 11. 11. 1995, blz. 23. PB nr. C 102 van 4. 4. 1996, blz. 4. 26 HEBBEN DE VOLGENDE BESCHIKKING VASTGESTELD: Artikel 1 Toepassingsgebied en doelstellingen 1. De Gemeenschap is in samenwerking met de lidstaten werkzaam op het gebied van van Trans-Europese telematicanetten voor overheidsdiensten en treft de maatregelen als omschreven in de artikelen 3 tot en met 6 en de artikelen 9 en 11 met het oog op: a) de van operationele, interoperabele totstandbrenging Trans-Europese telematicanetten tussen zowel nationale als gewestelijke overheidsdiensten van de lidstaten, alsmede tussen deze overheidsdiensten en de instellingen en organen van de Gemeenschap, voor zover van toepassing, die een efficiënte, doeltreffende en veilige gegevensuitwisseling totstandkoming van de Economische en Monetaire Unie mogelijk maken en die de lidstaten en de Gemeenschap in staat stellen, binnen het kader van hun respectieve bevoegdheden, het beleid en het optreden van de Gemeenschap zoals bedoeld in de artikelen 3 en 3 A van het Verdrag ten uitvoer te leggen; ten behoeve van de b) de totstandbrenging van geïntegreerde telematicanetten ter bevordering van de communicatie tussen de instellingen van de Gemeenschap en ter ondersteuning van het communautaire besluitvormingsproces. 2. Deze beschikking maakt deel uit van het IDA-programma. Artikel 2 Definities In deze beschikking wordt verstaan onder: a. b. c. d. telematicanet, een uitgebreid gegevenscommumcatiesysteem dat niet alleen de fysieke infrastructuur en verbindingen omvat, maar ook de diensten- en toepassingslagen die op deze infrastructuur zijn gebouwd, zodat elektronische uitwisseling van informatie tussen organisaties en personen mogelijk wordt; IDA-net, een Trans-Europees telematicanet voor overheidsdiensten dat krachtens deze beschikking tot stand wordt gebracht of wordt voortgezet; een dergelijk net komt tot stand op initiatief van de Gemeenschap hetzij als gebruiker van of betrokkene bij het net, hetzij als instantie die baat heeft bij de totstandkoming ervan; sectorieel net, een Trans-Europees telematicanet voor overheidsdiensten dat bestemd is voor de tenuitvoerlegging of de administratieve ondersteuning van één beleid of optreden van de Gemeenschap, hierna administratieve sector genoemd; IDA-project, een verzameling onderling met elkaar verband houdende activiteiten die overeenkomstig deze beschikking worden ondernomen of voortgezet, zoals aangegeven in de bijlage, en die betrekking hebben op de totstandbrenging of verbetering van sectoriële netten. 27 Artikel 3 Projecten van gemeenschappelijk belang 1. 2. 3. Ten einde de doelstellingen van artikel 1 te bereiken, voeren de Gemeenschap en de lidstaten projecten van gemeenschappelijk belang uit, zoals vastgesteld in de bijlage. De uitvoering van deze projecten vindt plaats in overeenstemming met het IDA-werkprogramma en met de algemene uitvoeringsplannen zoals beschreven in artikel 5. technische en De Gemeenschap en de lidstaten zorgen voor de financiële, beheerhulpmiddelen en treffen de nodige organisafiemaatregelen voor de uitvoering van de IDA-projecten. Artikel 4 Prioriteiten Voor de opstelling van het IDA-werkprogramma en bij de toewijzing van financiële middelen van de Gemeenschap aan IDA-projecten, wordt voorrang gegeven aan projecten die dankzij de totstandkoming of de uitbreiding van een net: a. b. c. d. e. f. g. rechtstreeks bijdragen tot de opheffing van belemmeringen van het vrije verkeer van goederen, personen, diensten en kapitaal; of rechtstreeks bijdragen tot de geslaagde invoering of de goede werking van de Economische en Monetaire Unie; of de communicatie tussen de instellingen van de Gemeenschap ondersteunen; of bijdragen tot de bescherming van de financiële belangen van de Gemeenschap of de bestrijding van fraude; of anderszins de voorbereidingen voor de uitbreiding van de Europese Unie vergemakkelijken; anderszins bijdragen tot het concurrentievermogen van de Europese Industrie en in het bijzonder dat van KMO's; of anderszins een rechtstreeks voordeel aan de burgers van de Europese Unie verschaffen. Artikel 5 Beginselen Bij de uitvoering van IDA-projecten worden de in de leden 2 tot 8 genoemde beginselen toegepast. 28 2. IDA-projecten omvatten alle nodige activiteiten voor de totstandbrenging of verbetering van sectoriële netten, met inbegrip van haalbaarheidsstudies en demonstraties, de oprichting van werkgroepen van deskundigen van lidstaten en van de Gemeenschap, alsmede de aankoop van goederen en diensten ten behoeve van de Gemeenschap, voor zover van toepassing. 3. IDA-projecten omvatten een voorbereidingsfase, een haalbaarheidsfase, een ontwikkelings- en geldigverklaringsfase, en een uitvoeringsfase. leidt De voorbereidingsfase tot de vaststelling van de doelstellingen, het werkingsgebied en de motivering van het project, en tot het bereiken van de nodige verbintenissen door en de vereiste overeenstemming tussen de deelnemers, op basis van behoorlijke raadpleging. De haalbaarheidsfase leidt tot de vaststelling van een algemeen uitvoeringsplan waarin: a) b) c) d) het net of de netten waarvan de totstandbrenging in het kader van het project, tot de wordt beoogd, wordt of worden beschreven met betrekking doelstellingen, de functies, de deelnemers en de technische aanpak; aan de Gemeenschap en aan de lidstaten de rollen en taken worden toegewezen gedurende de ontwikkelings- en geldigverklaringsfase en de uitvoeringsfase die volgen; een gedetailleerde beschrijving van de te verwachten voordelen wordt opgenomen, met inbegrip van beoordelingscriteria om deze voordelen na de uitvoeringsfase te meten; een schema wordt opgenomen op basis waarvan de operationele en onderhoudskosten van de betrokken netten na afloop van de uitvoeringsfase billijk tussen de Gemeenschap en de lidstaten worden verdeeld. Gedurende de ontwikkelings- en geldigverklaringsfase wordt de voor het (de) betrokken net (netten) voorgestelde oplossing op kleine schaal ontworpen, getest, beoordeeld en gecontroleerd; de resultaten worden gebruikt om het algemene uitvoeringsplan bij te stellen. Gedurende de uitvoeringsfase wordt het (de) volledig functionele net (netten) in overeenstemming met het algemene uitvoeringsplan tot stand gebracht. 4. IDA-projecten bouwen voort op de horizontale acties en maatregelen die door de Gemeenschap zijn ondernomen in het kader van Besluit 98/. /EG20 van de Raad tot vaststelling van een reeks acties ert maatregelen ter verzekering van de interoperabiliteit van en de toegang tot Trans-Europese netten voor elektronische gegevensuitwisseling tussen overheidsdiensten (IDA); met name worden voorzover mogelijk, gemeenschappelijke algemene diensten en toepassingen gebruikt. 20 PB nr. 29 5. 6. 7. De bepaling van de gebruikersbehoeften van elk sectorieel net geschiedt in het kader van het betrokken beleid of optreden van de Gemeenschap en, met name, in overeenstemming met de van toepassing zijnde comitéprocedure voor deze beleidslijn of activiteit, voor zover van toepassing. Alle IDA-projecten worden technisch gespecificeerd onder verwijzing naar Europese normen of openbaar beschikbare specificaties, voor zover van toepassing, teneinde te zorgen voor een hoge mate van interoperabiliteit tussen nationale en communautaire systemen binnen en tussen administratieve sectoren en met de particuliere sector, waarbij in het bijzonder rekening wordt gehouden met de richtsnoeren van de Gemeenschap en ondersteunende hulpmiddelen op het gebied van normalisatie inzake overheidsaankopen van ICT-systemen en -diensten, zoals SPRITE - S2 Bij de vaststelling en uitvoering van alle IDA-projecten wordt ervoor gezorgd, dat wordt voortgebouwd op de relevante resultaten van andere communautaire activiteiten, met name de programma's voor onderzoek en technologische ontwikkeling van de Gemeenschap en de activiteiten van de Gemeenschap op het gebied van Trans-Europese telecommunicatienetten. 8. Alle IDA-projecten worden binnen een jaar na het einde van de uitvoeringsfase opnieuw onderzocht. De resultaten daarvan worden aan de lidstaten voorgelegd. Artikel 6 Financiële bijdrage van de Gemeenschap 1. 2. 3. 4. 5. Bij de uitvoering van IDA-projecten draagt de Gemeenschap bij in verhouding tot haar belangen bij de projecten. De financiële bijdrage van de Gemeenschap per IDA-project wordt overeenkomstig de leden 3-7 vastgesteld: In de voorbereidingsfase en de haalbaarheidsfase van een project kan de bijdrage van de Gemeenschap de volledige kosten van de noodzakelijke studies dekken. In de ontwikkelings- en geldigverklaringsfase en in de uitvoeringsfase van een project draagt de Gemeenschap de kosten van de taken die haar in het algemene uitvoeringsplan van dat project zijn toegewezen. De Gemeenschap kan door middel van rechtstreekse steun bijdragen in de kosten die door één of meer lidstaten worden gemaakt, om die lidstaten de uitvoering mogelijk te maken van: a) activiteiten met betrekking tot het IDA-project of -net die voordelig voor andere deelnemers of andere sectoriële netten worden beschouwd; b) een verbetering van een nationaal systeem die nodig wordt geacht om de algemene uitvoering van een bepaald netsysteem te verbeteren ofte vereenvoudigen. 30 6. 7. 1. 2. 3. De geplande steun zal in het IDA-werkprogramma voor het lopende begrotingsjaar worden aangegeven. Behalve in uitzonderlijke omstandigheden overschrijdt deze steun niet de helft van de daadwerkelijk door elk van de begunstigde lidstaten gemaakte kosten bij de uitvoering van de taken waarvoor de steun wordt verleend. De financiering van de Commissie overeenkomstig deze beschikking eindigt met de voltooiing van de uitvoeringsfase van een IDA-project; verdere financiering kan echter in uitzonderingsgevallen overeenkomstig deze beschikking worden verleend voor de kosten van de exploitatie en het onderhoud van een ID A-net tot het einde van het jaar volgende op het jaar waarin de uitvoering wordt voltooid. De Gemeenschap kan eveneens in het kader van deze beschikking tot het einde van 1999 de kosten dragen van de exploitatie en het onderhoud van ID A-netten die in het kader van deze beschikking worden voortgezet en die op de datum van inwerkingtreding van deze beschikking reeds operationeel waren. Artikel 7 Tenuitvoerlegging De Commissie voert het in de artikelen 3 tot en met 6 beschreven handelen van de Gemeenschap uit. De in artikel 8 neergelegde procedure is van toepassing op de goedkeuring, op basis van de in artikel 4 vastgelegde prioriteiten en de in artikel 5 vastgelegde beginselen, van het gedeelte van het IDA-werkprogramma betreffende de tenuitvoerlegging van deze beschikking, dat de Commissie jaarlijks opstelt; De in artikel 8 neergelegde procedure is van toepassing op de goedkeuring, op basis van de in artikel 5 vastgelegde beginselen, van het algemene uitvoeringsplan van alle IDA-projecten aan het einde van de haalbaarheidsfase en het einde van de ontwikkelings- en geldigverklaringsfase, alsmede de goedkeuring van alle daaropvolgende belangrijke wijzigingen van dat uitvoeringsplan. Artikel 8 Procedure van het Comité 1. Bij het treffen van de maatregelen als bedoeld in lid 3 wordt de Commissie bijgestaan door een comité bestaande uit vertegenwoordigers van de lidstaten en voorgezeten door de vertegenwoordiger van de Commissie. Dit comité wordt het Comité Telematica tussen overheidsdiensten (TAC) genoemd. De vertegenwoordiger van de Commissie legt het comité een ontwerp voor van de te nemen maatregelen. Het comité brengt advies uit over dit ontwerp binnen een termijn die de voorzitter kan vaststellen naar gelang van de urgentie van de materie. Het comité spreekt zich uit met de meerderheid van stemmen die in artikel 148, lid 2, van het Verdrag is voorgeschreven voor de aanneming van de besluiten die de Raad op voorstel van de Commissie dient te nemen. Bij de stemming in het comité worden de stemmen van de vertegenwoordigers van de lidstaten gewogen overeenkomstig genoemd artikel. De voorzitter neemt niet aan de stemming deel. 31 De Commissie stelt maatregelen vast die onmiddellijk van toepassing zijn. Indien deze maatregelen echter niet in overeenstemming zijn met het advies dat het comité heeft uitgebracht, worden zij onverwijld door de Commissie ter kennis van de Raad gebracht. In dat geval: kan de Commissie de toepassing van de maatregelen waartoe zij heeft besloten voor ten hoogste één maand na deze kennisgeving uitstellen; De Raad kan binnen de in de voorgaande alinea genoemde termijn met een gekwalificeerde meerderheid van stemmen een andersluidend besluit nemen. 2. De Commissie brengt regelmatig aan het TAC verslag uit over de tenuitvoerlegging van deze beschikking. Artikel 9 Nieuw onderzoek en beoordeling 1. 2. 3. De bijdrage wordt om de drie jaar door het Europees Parlement en de Raad opnieuw onderzocht. Twee jaar na de inwerkingtreding van deze beschikking of na elke volgende wijziging van de bijlage, en vervolgens om de drie jaar, beoordeelt de Commissie in samenwerking met de lidstaten de uitvoering van deze beschikking. Bij deze beoordeling wordt de vooruitgang en de stand van zaken van de in de bijlage bij deze beschikking aangegeven projecten van gemeenschappelijk belang vastgesteld; Bij deze beoordeling wordt in het licht van de door de Gemeenschap gedane uitgaven bestudeerd welke voordelen de IDA-netten de Gemeenschap, de lidstaten, de industrie van de Gemeenschap en de burgers van de Europese Unie bieden en worden de gebieden aangegeven waar verbeteringen en synergie met andere communautaire activiteiten op het gebied van Trans-Europese telecommunicatienetten mogelijk zijn. 4 De Commissie doet het Europees Parlement en de Raad deze beoordeling toekomen tezamen met haar voorstel tot wijziging van de bijlage. Artikel 10 Uitbreiding tot de EER en geassocieerde landen 1. Het IDA-programma kan, binnen het kader van hun respectieve overeenkomsten met de Europese Gemeenschap, worden opengesteld voor de deelneming van de landen van de Europese Economische Ruimte, de geassocieerde landen van Midden- en Oost-Europa en Cyprus, aan projecten van gemeenschappelijk belang die relevant zijn voor deze overeenkomsten. 2. Bij de uitvoering van IDA-projecten wordt de samenwerking met niet-lidstaten en internationale organisaties of instellingen, voor zover van toepassing, aangemoedigd. 32 1. 2. 3. 4. 5. 6. Artikel 11 Algemene sectoriële netten Ten aanzien van de totstandbrenging of uitbreiding van alle andere sectoriële netten die geen IDA-projecten zijn, hierna "andere sectoriële netten" genoemd, zorgen de lidstaten en de Gemeenschap er, in overeenstemming met de bepalingen van de communautaire wetgeving die op de totstandbrenging van deze sectoriële netten van toepassing zijn, dat aan de leden 2 tot 6 wordt voldaan. Bij deze andere sectoriële netten wordt gebruik gemaakt van de horizontale acties en maatregelen van de Commissie in het kader van Besluit 98/. /EG tot vaststelling van een reeks acties en maatregelen ter verzekering van de interoperabiliteit van en de toegang tot Trans-Europese netten voor elektronische gegevensuitwisseling tussen overheidsdiensten (IDA) voorzover deze acties en maatregelen passend zijn om aan de gebruikerseisen van deze andere sectoriële netten te voldoen; teneinde een hoge mate van Deze andere sectorale netten worden alle technisch gespecificeerd onder verwijzing naar Europese normen of openbaar beschikbare specificaties, naar gelang van het geval, tussen nationale en communautaire systemen binnen en tussen verschillende administratieve sectoren en met de particuliere sector te garanderen. In het bijzonder wordt aandacht geschonken aan de richtsnoeren van de Gemeenschap en de ondersteunende gereedschappen op het gebied van de normalisatie ten behoeve van overheidsopdrachten voor ICT-systemen en diensten, zoals SPRITE - S2; interoperabiliteit Bij de bepaling en uitvoering van deze andere sectoriële netten wordt erop toegezien, dat wordt voortgebouwd op geschikte resultaten die bij andere relevante activiteiten van de Gemeenschap zijn bereikt, in het bijzonder de programma's voor onderzoek en technologische ontwikkeling van de Gemeenschap op het gebied van Trans-Europese telecommunicatienetten; Voor elk van deze andere sectoriële netten vindt na de uitvoering een beoordeling plaats; De Gemeenschap draagt bij de uitvoering van deze andere sectoriële netten in verhouding tot haar belang in de kosten bij. Artikel 12 Financiële middelen De financiële middelen voor de uitvoering van activiteiten van de Gemeenschap krachtens deze beschikking gedurende de periode 1998-2000 bedragen 38. 5 MECU. De jaarlijkse kredieten worden door de begrotingsautoriteit goedgekeurd binnen de grenzen van de financiële vooruitzichten. 33 Artikel 13 Inwerkingtreding in het Publicatieblad van de Europese Deze beschikking wordt bekendgemaakt Gemeenschappen. Zij treedt in werking op de derde dag volgende op die van haar bekendmaking. Artikel 14 Adressaten Deze beschikking is gericht tot de lidstaten. Gedaan te Brussel, op Voor het Europees Parlement Voor de Raad De Voorzitter De Voorzitter 34 Bijlage Projecten van gemeenschappelijk belang op het gebied van Trans-Europese netten voor de uitwisseling van informatie tussen overheidsdiensten In het kader van het IDA-programma worden de volgende projecten beschouwd als zijnde van gemeenschappelijk belang: A) Algemeen 1. Voortzetting van de sectoriële projecten en maatregelen die zijn ondernomen in het kader van Besluit 95/468/EG van de Raad van 6 november 1995, met uitzondering van de volgende netten die voorheen door het IDA-programma werden gefinancierd en nu specifiek van het nieuwe programma worden uitgesloten: SIGL VIES ' TRANSIT QUOTA EBTI TARIC SCENT CIS/FISCAL SEED - EXCISE CONTROL CCN/CSI 2. 3. B) 1. 2. 3. Uitbouw van netten die nodig zijn voor het functioneren van de Europese agentschappen en ter ondersteuning van het wettelijk kader dat tot stand is gekomen met de oprichting van de Europese agentschappen Uitbouw van de netten die, in het kader van het communautaire beleid en activiteiten en in onvoorziene omstandigheden, dringend vereist zijn ter ondersteuning van activiteiten van de Gemeenschap en de lidstaten voor de bescherming van leven en gezondheid van mens, dier en plant, de rechten van de Europese consument of de fundamentele belangen van de Gemeenschap Verbeteringen/uitbreidingen van bestaande IDA-projecten Uitbreiding van het project "Communication and Management of Official Documents" tot alle uitwisseling van informatie tussen de Europese instellingen en de regeringen en overheidsdiensten van de lidstaten en ten behoeve van de verspreiding van de eigen besluiten van de Commissie Uitbreiding van het SIM AP-project om te voorzien in een telematicadienst die het hele proces van overheidsopdrachten beslaat Uitbreiding van de netarchitectuur inzake gezondheidszorg EUPHIN (voorheen CARE), tot de uitwisseling van nieuwe, met de volksgezondheid verband houdende informatie, zoals die met betrekking tot de bloedtransfusieketen, nieuwe ziekten en ongevallen thuis en in de ontspanningssfeer 35 4. 5. 6. 7. 8. Uitbreiding van het TESS-kader met de uitwisseling van informatie met betrekking tot nieuwe en sectoren gezinsuitkeringen sociale verzekeringen, zoals werkloosheids- in de Uitbreiding en verdere ontwikkeling van EURES, gericht op de grensoverschrijdende uitwisseling van arbeidsplaatsen en werkzoekenden, decentralisatie en verbeterde openbare toegang informatie betreffende Uitwisseling van milieugegevens en -informatie voor EIONET Uitbreiding van de toegang tot milieu-informatie voor de burger Uitbreiding van het EMCDDA-REITOX-geneesmiddelenbewakingssysteem om er nieuwe internationale partners in op te nemen of nieuwe onderwerpen zoals met drugs verband houdende stedelijke criminaliteit 9. Bevorderings- en bekendmakingsactiviteiten voor landbouwnettcn 10. C) 1. 2. 3. 4. 5. (). 7. 8. 9. Uitbreiding van bestaande geneesmiddelennetwerken tot andere wetenschappelijke en regelgevingsgebieden en voor andere gebruikersgemeenschappen, zoals de industrie en de burgers Specifieke nieuwe netwerken ter ondersteuning van de EMU en van communautaire beleidslijnen en activiteiten toezicht op de naleving van de Telematicanetten convergentiecriteria en op de invoering van de EURO en het economisch en monetair beleid ter bevordering van het Telematicanetten voor de uitwisseling van statistieken in overeenstemming met communautaire beleidsprioriteiten Telematicanetten voor de levering van statistische informatie aan de burgers Nieuwe telematicanetsystemen voor de vergaring en verspreiding van statistische informatie Nieuwe telematicaprojecten ter ondersteuning van het beheer van landbouwmarkten en -structuur, efficiënter financieel beheer en fraudebestrijding in de landbouwsector Telematicanetten voor de uitwisseling van boekhoudgegevens uit de landbouw (RICA) tussen nationale agentschappen en de Commissie Verbetering van horizontale telematica-uitwisselingssystemen in de landbouwsector Telematicanetten ter vergemakkelijking van de vergaring, het beheer en de verspreiding van informatie op het niveau van centrale en regionale overheidsdiensten met betrekking tot de uitvoering van regionaal en cohesiebeleid; Uitwisseling van gegevens met betrekking tot de typegoedkeuring van auto's tussen overheidsdiensten, inclusief de interactieve gegevensbank voor technische diensten (LISTEC) en de verwijzingen naar de richtlijnen 36 10. 11. Telematicanet voor de uitwisseling van informatie tussen industriële autoriteiten en industriële organisaties Telematicanetinterface met bestaande gegevensbanken van de Commissie, ter bevordering van de toegang van Europese organisaties, met name uit het MKB, tot de financiering door de Gemeenschap 12. Telematicanet voor de uitwisseling van informatie over cosmetische producten 13. 14. 15. 16. 17. Telematicadiensten voor de industrie, ter verlichting van de last die is verbonden met het invullen van administratieve formulieren Telematicadiensten voor een snel reagerend waarschuwingssysteem inzake nieuwe synthetische drugs (EMCDDA) Telematicadiensten voor de uitwisseling van tot inhoudskwesties op open netten, de bevordering van de ontwikkeling en het vrije verkeer van nieuwe audiovisuele en informatiediensten informatie met betrekking Telematicanetten voor de uitwisseling van informatie tussen de lidstaten over bestuurders, voertuigen en vervoersondernemers Telematicanetten ten behoeve van de uitbreiding van de EU door de implementatie van efficiënte elektronische communicatie tussen de vertaaWrevisiebureaus die eventueel in de kandidaat-lidstaten zullen worden opgericht D) Uitbreiding van IDA-nelwerken op wereldschaal 1. 2. 3. 4. Uitbreiding van de TESS-architectuur voor informatie-uitwisseling betreffende pensioenen tot landen waarheen een groot aantal burgers van de lidstaten is geëmigreerd Uitbreiding van de toegang inzake gezondheidszorg en geneesmiddelen tot internationale organisaties, en tot de landen van de EER en de EVA, de landen uit Midden- en Oost-Europa en andere geassocieerde landen, alsmede de G7-landen telematicanetten tot Garanderen van de interoperabiliteit van milieunetten met milieuagentschappen in derde landen en internationale organisaties Uitbreiding van de toegang tot het EMCDDA-RElTOX-telcmaticanet tot de landen van Midden- en Oost-Europa, de EVA en het Middcllandsc-Zccgcbicd, alsmede tot derde kinden en internationale organisaties die informatie uitwisselen met hel EMCDDA- en het REITOX-systcem E) Interinstitutionele projecten 1. 2. Realisatie van een telematicaverbinding instellingen en het EU-voorzitterschap tussen de Commissie, de Raad, de Gebruik van een net en gezamenlijk gebruik van documenten tussen de Europese agentschappen en organen onderling en met de Europese instellingen 37 3. 4. 5. Telematicanetdiensten ter ondersteuning van interinstitutionele uitwisselingen op het gebied van de landbouw Telematicaondersteuning ten behoeve van de communicatie tussen de instellingen van de Gemeenschap door middel van gezamenlijk gebruik/uitwisseling van meertalige informatiebronnen tot terminologische databanken en de organisatie van gemeenschappelijke toegang Ondersteuning van de interinstitutionele uitwisseling door verbetering van het beheer van de doorstroom en de hulpmiddelen van de vertaaldiensten 38 Voorstel voor een BESLUIT VAN DE RAAP 97/0341 (SYN) tot vaststelling van een reeks acties en maatregelen ter verzekering van de interoperabiliteit van en de toegang tot Trans-Europese netten voor elektronische gegevensuitwisseling tussen overheidsdiensten (IDA) (Voor de EER relevante tekst) DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE, Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, inzonderheid op artikel 129 D, eerste alinea, Gezien het voorstel van de Commissie21, Gezien het advies van het Economisch en Sociaal Comité22, Gezien het advies van het Comité van de Regio's23, Volgens de procedure van artikel 189 C van het Verdrag, in samenwerking met het Europees Parlement,24 1) 2) 3) 4) 21 22 23 24 25 2(1 27 28 Overwegende dat de Raad in zijn resolutie van 20 juni 1994 met klemtoon heeft gewezen op de noodzaak tot coördinatie met betrekking tot de uitwisseling van informatie tussen overheidsdiensten25; Overwegende dat de Raad in zijn resolutie van 21 november 1996 nieuwe beleidsdoelstellingen met betrekking informatiemaatschappij heeft vastgesteld26; tot de Overwegende dat de Commissie in haar mededeling van 19 juli 1994 een actieplan voor de informatiemaatschappij heeft voorgesteld27; Overwegende dat de Commissie een actieplan voor de interne markt heeft voorgesteld28; PBnr. C 181 van 2. 7. 1994, blz. 1. PBnr. C 376 van 12. 12. 1996, blz. 1 COM(94) 347 def. COM(97) 184 def. 39 5) 6) 7) 8) 9) Overwegende dat het Europees Parlement in zijn resolutie van 12 juni 1997 de Europese Unie en de lidstaten heeft verzocht actie te ondernemen met betrekking tot en communicatietechnologieën (ICT) in het komende decennium29; ontwikkeling informatie- toepassing nieuwe van de en Overwegende dat het Europees Parlement en de Raad bij Beschikking nr. 2717/95/EG30 een reeks richtsnoeren voor de ontwikkeling van Euro-ISDN als Trans-Europees net hebben goedgekeurd; Overwegende dat het Europees Parlement en de Raad bij Beschikking nr. 1336/97/EG31 Trans-Europese telecommunicatienetten hebben goedgekeurd richtsnoeren reeks voor een Overwegende dat het voor de totstandkoming van de Economische en Monetaire Unie, voor de tenuitvoerlegging van het beleid en het optreden van de Gemeenschap en voor de ondersteuning van de communicatie tussen de instellingen en organen van de Gemeenschap nodig is geïntegreerde gegevenscommunicatiesysternen tussen overheidsdiensten tot stand te brengen, hierna "telematicanetten" genoemd; dat dergelijke en toekomstige Overwegende de bestaande lidstaten en de informatiesystemen van de overheidsdiensten van de Gemeenschap in heel Europa met elkaar moeten verbinden en dat zij derhalve Trans-Europese telecommunicatienetten voor overheidsdiensten zijn; netten 10) Overwegende dat het voor een doeltreffende koppeling van dergelijke tussen de interoperabiliteit informatiesystemen een zo groot mogelijke verschillende systemen en hun componenten vereist; 11) Overwegende dat het van wezenlijk belang is te zorgen voor een zo groot interoperabiliteit, zodat schaalvoordelen worden bereikt en de mogelijke voordelen van telematicanetten groeien; 12) Overwegende dat een verbeterde interface met overheidsdiensten de burgers van te maken van de de Europese Unie zal stimuleren optimaal gebruik mogelijkheden van de informatiemaatschappij; 13) Overwegende dat het wegnemen van belemmeringen voor de communicatie tussen overheidsdiensten en de particuliere sector een belangrijke factor is voor de gezondheid en het concurrentievermogen van de industrie in de Gemeenschap; 14) Overwegende dat de Gemeenschap een gebruiker of begunstigde is van de telematicanetten ter ondersteuning van het beleid en het optreden van de Gemeenschap, interinstitutionele communicatie en de Economische en Monetaire Unie; 29 30 31 PB nr. C 200 van 30. 6. 1997, blz. 196. PBnr. L 282 van 24. 11. 1995, blz. 16. PBnr. L 183 van 11. 7. 1997, blz. 12. 40 15) Overwegende dat de aanleg van dergelijke netten zowel onder de verantwoordelijkheid van de Gemeenschap als die van de lidstaten valt; 16) Overwegende dat om efficiënt gebruik te maken van de financiële middelen van de Gemeenschap nodeloze wildgroei van apparatuur, herhaling van onderzoeken en verschillen in aanpak moeten worden vermeden; 17) Overwegende dat kostenefficiëntie, en aanpasbaarheid aan technologische veranderingen bij de totstandbrenging en de exploitatie van dergelijke netten het best kunnen worden bereikt door een marktgeoriënteerde aanpak; reactievermogen, flexibiliteit 18) Overwegende dat bij alle maatregelen die zijn gericht op het bereiken van interoperabiliteit tussen en de toegang tot dergelijke netten een zorgvuldig evenwicht moet worden gevonden tussen het voldoen aan gemeenschappelijke eisen en het behouden van nationale specifieke kenmerken; 19) Overwegende dat er derhalve behoefte bestaat aan specifieke horizontale acties en maatregelen om te zorgen voor de interoperabiliteit tussen dergelijke netten; 20) Overwegende dat overeenkomstig het in artikel 3B van het Verdrag neergelegde subsidiariteitsbeginsel en evenredigheidsbeginsel de doelstelling dergelijke horizontale systemen en maatregelen uit te voeren, niet voldoende door de lidstaten kan worden verwezenlijkt en dat deze derhalve, gezien de schaal en de gevolgen van de voorgestelde maatregel, beter door de Gemeenschap kan worden verwezenlijkt; overwegende dat de voorgestelde maatregel niet verder gaat dan wat nodig is om de genoemde doelstelling te bereiken; 21) Overwegende dat voor de tenuitvoerlegging van de overeenkomsten betreffende de Europese Economische Ruimte en van de associatieovereenkomsten met de Europese Unie een hoge mate van interoperabiliteit binnen en tussen de betrokken telematicanetten vereist is; 22) Overwegende dat telematicanetten en elektronische communicatie door hun aard een internationale dimensie hebben; 23) Overwegende dat de maatregelen ter verzekering van de interoperabiliteit van de telematicanetten tussen overheidsdiensten in overeenstemming zijn met de in verband met de richtsnoeren voor Trans-Europese telecommunicatienetten vastgestelde prioriteiten; 24) Overwegende dat de Raad Besluit 95/468/EG32 betreffende de communautaire bijdrage aan telematische gegevensuitwisseling tussen overheidsdiensten in de Gemeenschap (IDA) heeft vastgesteld, 32 PB nr. L269 van 11. 11. 1995, blz. 23. 41 BESLUIT: Artikel 1 Toepassingsgebied en doelstellingen 1. De Gemeenschap is werkzaam op het gebied van Trans-Europese telematicanetten voor overheidsdiensten en treft de maatregelen als omschreven in de artikelen 3 tot en met 10 en artikel 13 met het oog op: a) b) c) d) het bereiken van een hoge mate van interoperabiliteit, binnen en tussen verschillende administratieve sectoren en met de particuliere sector, tussen de telematicanetten in de lidstaten en tussen de Gemeenschap en de lidstaten met het oog op de totstandkoming van de economische en monetaire unie en de uitvoering van het beleid en het optreden van de Gemeenschap, zoals bedoeld in de artikelen 3 en 3A van het Verdrag; het bereiken van groter(e) kostcndoelmatighcid, reacticvermogen, flexibiliteit en aanpasbaarheid aan technologische veranderingen en marktontwikkelingen bij de opbouw en de exploitatie van dergelijke netten; de uitbreiding van de voordelen van dergelijke netten tot de Europese industrie van de Gemeenschap en de burgers van de Europese Unie; de bevordering van de verspreiding van beste praktijken en de aanmoedig van de ontwikkeling van telematicaoplossingen bij overheidsdiensten. innovatieve 2. Deze beschikking maakt deel uit van het IDA-programma. Artikel 2 Definities In deze beschikking wordt verstaan onder: a) b) telematicanet, een uitgebreid gegevenscommumcatiesysteem dat niet alleen de fysieke infrastructuur en verbindingen omvat, maar ook de diensten- en toepassingslagen die op deze infrastructuur zijn gebouwd, zodat elektronische uitwisseling van informatie tussen organisaties en personen mogelijk wordt; sectorieel net, een Trans-Europees telematicanet voor overheidsdiensten dat bestemd is voor de uitvoering of de administratieve ondersteuning van één bepaald beleid of optreden van de Gemeenschap, hierna administratieve sector genoemd; 42 c) 1. 2. 3. 4. 1. 2. algemene diensten, telematicanetfüncties die voldoen aan gemeenschappelijke gebruikerseisen, zoals vergaring van gegevens, verspreiding van gegevens, uitwisseling van gegevens en beveiliging. De kenmerken van elke dienst worden duidelijk gespecificeerd en gekoppeld aan een gegarandeerd kwaliteitsniveau. Artikel 3 Horizontale acties en maatregelen Teneinde de in artikel 1 vastgelegde doelstellingen te bereiken, voert de Gemeenschap horizontale acties en maatregelen zoals beschreven in de artikelen 4 tot en met 10 uit, in overeenstemming met het IDA-werkprogramma. De uitvoering van dergelijke horizontale acties en maatregelen omvat, haalbaarheidsstudies en demonstraties, de instelling van werkgroepen van deskundigen van de lidstaten en van de Gemeenschap, alsmede de aankoop van goederen en diensten voor de Gemeenschap, voor zover van toepassing. Bij de uitvoering van de horizontale acties en maatregelen wordt erop gelet, dat wordt voortgebouwd op de relevante resultaten van andere communautaire activiteiten, met name de OTO-programma's van de Gemeenschap en de activiteiten van de Gemeenschap op het gebied van Trans-Europese telecommunicatienetten. Bij horizontale acties en maatregelen wordt verwezen naar Europese normen of openbaar beschikbare specificaties, voor zover van toepassing, om te zorgen voor een hoge mate van interoperabiliteit tussen nationale en communautaire systemen, binnen en tussen administratieve sectoren, en met de particuliere sector. Daarbij wordt in het bijzonder rekening gehouden met de richtsnoeren van de Gemeenschap en ondersteunende hulpmiddelen op het gebied van normalisatie inzake overheidsaankopen van ICT-systemen en -diensten, zoals SPRITE - S2 Artikel 4 Algemene diensten De Gemeenschap treft alle nodige maatregelen opdat de telematicadienstverleners de sectoriële netten op basis van mededinging een ruime keuze van algemene diensten bieden die aan de eisen van de sectoriële gebruikers voldoen. Deze maatregelen omvatten, de voortzetting van de desbetreffende maatregelen die krachtens Besluit 95/468/EG van de Raad zijn genomen. te maken hun technische Teneinde het sectoriële netgebruikers mogelijk behoeften vast te stellen en de ruime keuze van algemeen inzetbare diensten te bieden die aan de eisen van de sectoriële gebruikers voldoen, draagt de Gemeenschap met name zorg voor: a) de vaststelling van architectuurrichtsnoeren voor de sectoriële netten die de interoperabiliteit tussen de verscheidene fysieke infrastructuren en diensten bevorderen; 43 b) de opstelling en publicatie van de specificaties van de algemene diensten die algemeen noodzakelijk zijn voor telematicanetten tussen overheidsdiensten, met relevante interoperabiliteitseisen die door een omgeving met meer aanbieders worden gesteld; inbegrip van de kwaliteit van de dienst en de e) de vaststelling en uitvoering van een mechanisme waarmee de mate van interoperabiliteit tussen de door de telematicadienstverleners aangeboden diensten kan worden beoordeeld en bekendgemaakt; d) de vaststelling en/of specificatie van geschikte standaardinterfaces ter bevordering van de draagbaarheid en reproduceerbaarheid van ontwikkelde toepassingen; e) een voortdurende evolutie van de gemeenschappelijke eisen en een voortdurend toezicht op de door de genoemde dienstverleners aangeboden telematicadiensten. Artikel 5 Algemene toepassingen De Gemeenschap ziet toe op de ontwikkeling van gemeenschappelijke hulpmiddelen en technieken voor sectoriële nettoepassingen, teneinde te komen tot de vermindering van de algemene kosten van de ontwikkeling van toepassingen, de rationalisering en verbetering van technische oplossingen, de vermindering van de vereiste tijd voor de invoering van operationele systemen en de stroomlijning van systeemonderhoud. Daartoe draagt de Commissie zorg voor de aanwijzing en specificatie, binnen sectoriële netten, van fundamentele en steeds terugkerende functies die de basis kunnen vormen voor algemene toepassingen of modules; Ook draagt de Commissie zorg voor de bevordering van de ontwikkeling en het gebruik van dergelijke algemene toepassingen en modules in sectoriële netten; met name moet worden gezorgd voor een groot aanbod van geschikte oplossingen die binnen een sectorieel net worden ontwikkeld. Artikel 6 Interoperabiliteit van de informatie-inhoud 1. De Gemeenschap bevordert de interoperabiliteit ten aanzien van de inhoud van de informatie die wordt uitgewisseld binnen en tussen administratieve sectoren en met de particuliere sector. Daartoe treft de Gemeenschap, met inachtneming van de juridische, beveiligings- en vertrouwelijkheidseisen van de sectoriële gebruikers, passende maatregelen, met name: a) de ondersteuning van de inspanningen van de overheidsdiensten van de lidstaten om interoperabiliteit, de vereenvoudiging van de administratieve procedures en de verbetering van de informatiestromen; te zorgen voor de genoemde 44 b) de coördinatie van de eisen van de sectoriële netten voor de uitwisseling van geformatteerde informatie, alsmede het toezicht op een voldoende groot aanbod aan geschikte oplossingen; c) het toezicht op bruikbare technologische ontwikkelingen op het gebied van de elektronische gegevensuitwisseling, met innovatieve mechanismen voor gegevensvergaring en -presentatie, het onderzoek van de effecten ervan en de bevordering van het gebruik ervan door sectoriële netten. inbegrip van 2. Voor lid 1 geldt dat de voorkeur wordt gegeven aan oplossingen ter bevordering van de interoperabiliteit tussen verschillende berichtenformaten boven de ontwikkeling van geharmoniseerde berichtenformaten, zonder een dergelijke ontwikkeling evenwel uit te sluiten; Ook wordt de voorkeur gegeven aan oplossingen die het de particuliere sector mogelijk maken administratieve verplichtingen op eenvoudige wijze in hun bedrijfsprocessen te integreren. Artikel 7 Juridisch en beveiligingskader De Gemeenschap draagt bij tot de opsporing en wcgneming van de juridische en contractuele belemmeringen die de soepele uitwisseling van gegevens tussen netgebruikers belemmeren en dragen zorg voor een passende mate van beveiliging van de sectoriële netten. Met name draagt de Gemeenschap zorg voor: a) b) c) de opstelling, in samenwerking met de lidstaten, van een modelregeling voor juridische en beveiligingsaspecten voor Trans-Europese gegevensuitwisseling tussen overheidsdiensten en tussen overheidsdiensten en de particuliere sector, ten einde een gemeenschappelijke aanpak te bevorderen; de ondersteuning van de inspanningen van de lidstaten om de onder a) genoemde regeling in hun eigen administratieve omgeving toe te passen en, in het bijzonder, het geven van de nodige aanbevelingen terzake; het toezicht, met betrekking tot sectoriële netten en in overeenstemming met onder a) genoemde regeling, op erkenning, binnen de administratieve omgeving van de Gemeenschap, van de bewijskracht van de uitgewisselde gegevens; de totstandbrenging van een methode voor de bescherming van persoonsgebonden gegevens; de bepaling van de rechten en verantwoordelijkheden van de gebruikers; de vertrouwelijkheid, integriteit, authenticiteit en onloochenbaarheid van de uitgewisselde informatie, alsmede maatregelen om de toegang tot de netwerken te controleren; d) de vaststelling en de analyse van de verschillende beveiligingsniveaus, afhankelijk van de aard en de bestemming van de sectoriële netten; 45 e) de opstelling van richtsnoeren en de verstrekking van gemeenschappelijke oplossingen voor de keuze en opbouw van hulpmiddelen, componenten en systemen die de vastgestelde beveiligingsniveaus garanderen. Artikel 8 Kwaliteitswaarborging en -toezicht De Gemeenschap draagt zorg voor de vaststelling, de uitvoering en de voortdurende bijwerking van een kwaliteitsprogramma dat van toepassing is op de horizontale acties en maatregelen op grond van dit besluit en op de projecten van gemeenschappelijk belang op grond van Beschikking 98/. /EG van het Europees Parlement en de Raad. Dit kwaliteitsprogramma omvat de nodige maatregelen om: a) b) c) de wijze waarop de gebruikersbehoeften en de projectspecificaties tot stand komen te verbeteren; de kwaliteit van projectresultaten, zowel aangaande het voldoen aan de projectspecificaties als aan de verwachtingen van de gebruikers te verbeteren; ervoor te zorgen dat de opgedane ervaringen tot lering strekken en door de verspreiding van beste praktijken als bedoeld in artikel 10 worden doorgegeven. Artikel 9 Interoperabiliteit met nationale en gewestelijke initiatieven Bij de tenuitvoerlegging van het IDA-programma streeft de Gemeenschap ernaar de interoperabiliteit en de kruisbestuiving te bevorderen met vergelijkbare initiatieven met betrekking tot uitwisseling van gegevens tussen overheidsdiensten binnen de lidstaten. Artikel 10 Verspreiding van beste praktijken 1. 2. De Gemeenschap zorgt voor de coördinatie en de uitwisseling van standpunten, kennis en ervaringen binnen en tussen sectoriële netwerken, teneinde een bredere aanvaarding van goede oplossingen te bevorderen en innovatie te stimuleren. De Gemeenschap draagt zorg voor algemene bekendheid van de resultaten en voordelen van het IDA-programma, de verspreiding van ID A-richtsnoeren en -aanbevelingen en de coördinatie van gebruikersbehoeften en -ervaringen met normalisatie-instellingen en communautaire initiatieven op het gebied van de normalisatie. Artikel 11 Tenuitvoerlegging 1. De Commissie voert de in de artikelen 3 tot en met 10 beschreven actie van de Gemeenschap uit. 46 2. 3. 1. 2. 1. De goedkeuring van het gedeelte van het IDA-werkprogramma betreffende de tenuitvoerlegging van dit besluit, dat jaarlijks door de Commissie wordt opgesteld, wordt goedgekeurd overeenkomstig de in artikel 12 neergelegde procedure. De gemeenschappelijke regels en procedures inzake de totstandbrenging van technische vastgesteld administratieve overeenkomstig de in artikel 12 neergelegde procedure. interoperabiliteit worden en Artikel 12 Procedure van het Comité De Commissie wordt bijgestaan uit vertegenwoordigers van de lidstaten en voorgezeten door een vertegenwoordiger van de Commissie. Dit comité wordt het Comité Telematica tussen de overheidsdiensten (TAC) genoemd. comité bestaande door een De vertegenwoordiger van de Commissie legt het comité een ontwerp voor van de te nemen maatregelen. Het comité brengt advies uit over dit ontwerp binnen een termijn die de voorzitter kan vaststellen naar gelang van de urgentie van de materie. Het comité spreekt zich uit met de meerderheid van stemmen die in artikel 148, lid 2, van het Verdrag is voorgeschreven voor de aanneming van de besluiten die de Raad op voorstel van de Commissie dient te nemen. Bij stemming worden de stemmen van de vertegenwoordigers van de lidstaten gewogen overeenkomstig genoemd artikel. De voorzitter neemt niet deel aan de stemming. De Commissie stelt maatregelen vast die onmiddellijk van toepassing zijn. Indien deze maatregelen echter niet in overeenstemming zijn met het advies dat het comité heeft uitgebracht worden zij onverwijld door de Commissie ter kennis van de Raad gebracht. In dat geval kan de Commissie de toepassing van de maatregelen waartoe zij heeft besloten voor ten hoogste één maand na de datum van deze kennisgeving uitstellen; De Raad kan binnen de in de vorige alinea genoemde termijn met een gekwalificeerde meerderheid van stemmen een andersluidend besluit nemen. De Commissie brengt tenuitvoerlegging van deze beschikking. regelmatig aan het TAC verslag uit over de Artikel 13 Beoordeling Twee jaar na de inwerkingtreding van dit besluit of na elke volgende wijziging van dit besluit, en vervolgens om de drie jaar, beoordeelt de Commissie in samenwerking met de lidstaten de uitvoering van dit besluit. 47 2. In deze beoordeling wordt de vooruitgang en de stand van zaken vastgesteld van de horizontale acties en maatregelen waarin dit besluit voorziet; Bij deze beoordeling wordt in het licht van de door de Gemeenschap gedane uitgaven bestudeerd welke voordelen deze horizontale acties en maatregelen de Gemeenschap, de lidstaten, de industrie van de Gemeenschap en de burgers van de Europese Unie bieden; en worden de gebieden aangegeven waar verbeteringen en synergie met andere communautaire activiteiten op het gebied van Trans-Europese telecommunicatienetten mogelijk zijn. 3. De Commissie doet de Raad deze beoordeling toekomen tezamen met elk dienstig voorstel voor een wijziging van dit besluit. Artikel 14 Uitbreiding tot de EER en geassocieerde landen 1. 2. Het IDA-programma kan, binnen het kader van hun respectieve overeenkomsten met de Europese Gemeenschap, worden opengesteld voor de deelneming van de landen van de Europese Economische Ruimte, de geassocieerde landen van Midden- en Oost-Europa en Cyprus, aan de horizontale acties en maatregelen overeenkomstig dit besluit. Bij de uitvoering van dit besluit wordt de samenwerking met niet-lidstatcn en internationale organisaties of toepassing, aangemoedigd. instellingen, voor zover van Gedaan te Brussel, op Voor de Raad De Voorzitter 48 FINANCIEEL MEMORANDUM 1. TITEL VAN DE MAATREGEL Trans-Europese telematicanetwerken voor overheidsdiensten (IDA) 1. 1. Projecten van gemeenschappelijk belang voor Trans-Europese netwerken ten behoeve van de elektronische uitwisseling van informatie tussen overheidsdiensten in Europa 1. 2. Acties en maatregelen om de interoperabiliteit van en de toegang tot Trans-Europese netwerken ten behoeve van de elektronische uitwisseling van informatie tussen overheidsdiensten (IDA) te verzekeren 2. BEGROTINGSLIJN B5-7210. Trans-Europese telematicanetwerken voor overheidsdiensten (IDA) 3. JURIDISCHE GRONDSLAG Voorstel voor een BESCHIKKING VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD betreffende een reeks richtsnoeren, met inbegrip van de voor belang, van vaststelling Trans-Europese netten voor elektronische gegevensuitwisseling tussen overheidsdiensten (IDA) gemeenschappelijk van projecten Voorstel voor een BESLUIT VAN DE RAAD. tot vaststelling van een reeks acties en maatregelen ter verzekering van de interoperabiliteit van en de toegang tot Trans-Europese netten voor elektronische gegevensuitwisseling tussen overheidsdiensten (IDA) 4. OMSCHRIJVING VAN DE MAATREGEL 4. 1. Algemene doelstellingen33 4. 1. 1. Totstandbrenging van Trans-Europese netwerken voor de uitwisseling van informatie tussen overheidsdiensten in Europa a) totstandbrenging van operationele, interoperabclc, Trans-Europese telematicanetwerken tussen overheidsdiensten van de lidstaten, alsmede, voor zover van toepassing, tussen die overheidsdiensten en de instellingen }y en van douane Ook bij andere initiatieven van de Cjcmcenschap op specifieke beleidsterreinen, bijv. op het gebied tussen indirecte belastingen, worden overheidsdiensten gerealiseerd ter ondersteuning van communauatire beleidslijnen en activiteiten. Om dubbel werk te voorkomen en de synergie tussen deze initiatieven te bevorderen zijn de nodige coördinatiemechanismen gepland. Dergelijke coördinatiemechanismen zullen ook tussen IDA en andere verwante activiteiten, met name op het gebied van TEN-Telecom en O&O, worden opgezet. telematicanetwerken 49 b) 1) 2) 3) 4) en organen van de Gemeenschap waarmee een efficiënte, doeltreffende en veilige uitwisseling van teneinde de Economische en Monetaire Unie tot stand te brengen en om het de lidstaten en de Gemeenschap mogelijk te maken om, elk op hun eigen bevoegdheidsgebied, communautaire beleidslijnen en activiteiten ten uitvoer te leggen; informatie mogelijk wordt, totstandbrenging van geïntegreerde telematicanetwerken ter bevordering van de communicatie tussen de instellingen van de Gemeenschap en ondersteuning van het communautaire besluitvormingsproces. 4. 1. 1. 1. Voorgestelde maatregelen Nieuwe projecten: voorbereiding, haalbaarheidsstudies, ontwikkeling, proefprojecten en aanleg van netwerken. Voortzetting en uitbreiding van bestaande IDA-tclematicasystcmcn. Voltooien van de in de eerste fase van het IDA-programma begonnen projecten en uitvoeren van een migratie van de bestaande systemen naai de inzetbare gemeenschappelijke, telematicadiensten. Voor zover van toepassing, voorzien in een interface met de industrie en met de burgers. toepassing algemeen van Uitbreiding van de IDA-netwerken tot wereldschaal: opstellen en/of ontwikkelen van gemeenschappelijke regels en richtsnoeren voor nieuwe deelnemers; bijstand verlenen bij de verbinding van individuele landen/organisaties met bepaalde netwerken. eisen, normen, te zorgen dat de nodige Interinstitutionele systemen om ervoor telematicahulpmiddelen en -technieken, met name die welke faciliteiten bieden zoals workflow-management, elektronisch berichtenverkeer en documcntcnuitwisscling, beschikbaar worden voor de ondersteuning van de administratieve informatiestromen binnen de Commissie, tussen de Europese instellingen, alsmede tussen deze instellingen en de permanente vertegenwoordigingen van de lidstaten. 4. 1. 1. 2. Soorten actie 1 ) Haalbaarheidsstudies en demonstraties, vergaderingen van deskundigen en aankoop van goederen en diensten ten behoeve van de Gemeenschap. 2) Subsidies aan de lidstaten. 4. 1. 2. Interoperabiliteits maat regelen voor de uitwisseling van informatie tussen overheidsdiensten in Europa a) bereiken van een hoge mate van interoperabiliteit, zowel binnen als tussen verschillende administratieve sectoren en met de particuliere sector, tussen 50 b) c) d) 1) 2) 3) 4) de telematicanetwerken in de lidstaten, alsmede tussen de Gemeenschap en de lidstaten, teneinde communautair beleid en activiteiten ten uitvoer te kunnen leggen; bereiken van een grotere kostenefficiëntie, reactievermogen, flexibiliteit en aanpasbaarheid aan technologische en marktveranderingen bij de aanleg en exploitatie van dergelijke netwerken; uitbreiden van de voordelen van dergelijke netwerken tot de Europese industrie en de Europese burgers; bevorderen van de verspreiding van beste praktijken en aanmoedigen van in innovatieve ontwikkeling de overheidsdiensten. telematicaoplossingen van 4. 1. 2. 1. Voorgestelde maatregelen van algemeen Voortzetten van de levering van gemeenschappelijke, algemeen inzetbare telematicadiensten in het kader van het TESTA-initiatief. Formuleren van inzetbare architectuurrichtsnoeren. Ontwikkeling telematicadiensten: rationaliseren en tot wereldschaal uitbreiden van gemeenschappelijke oplossingen voor gemeenschappelijke behoeften; definiëren en selecteren van algemeen inzetbare diensten die op de markt beschikbaar zijn, ondersteunen van systeembeheerders en eindgebruikers. Bestaande netwerken bijstaan bij hun migratie naar de toepassing van algemeen inzetbare diensten. Ten uitvoer leggen van een methodologie voor telecommunicatiedienstencertificatie in een multi-vendor-omgeving. Definiëren en/of specificeren van geschikte genormaliseerde interfaces ter bevordering van portabiliteit en reproduceerbaarheid van ontwikkelde toepassingen. Verspreiding van beste praktijken: aanmoedigen van de ontwikkeling en de verspreiding van ideeën, technieken en oplossingen die de verspreiding kunnen verbeteren, en stimuleren van een kruisbestuiving tussen sectoriële projecten. Interoperabiliteit met nationale en regionale initiatieven: totstandbrenging van een mechanisme voor het vergaren en verspreiden van informatie betreffende de verschillende nationale initiatieven op het gebied van telematicanetwerken tussen overheidsdiensten, teneinde de algemene interoperabiliteit te bevorderen. Beleid inzake ontwikkeling van toepassingen: ontwikkelen van algemeen inzetbare toepassingen teneinde schaalvoordelen te bereiken. Definiëren en specificeren, binnen sectoriële netwerken, van fundamentele en steeds weer terugkerende functies die de basis kunnen vormen voor algemeen inzetbare toepassingen of modules. Verspreiding op grote schaal van geschikte oplossingen in sectoriële netwerken. 51 5) Actie ter verbetering van de interoperabiliteit van informatie-inhoud: tot stand brengen, voor zover van toepassing, van gemeenschappelijk overeengekomen specificaties voor de uitwisseling van elektronische documenten, database-zoeksystemen en -toegang, alsmede rechtstreekse communicatie tussen toepassingen; ontwikkelen van richtsnoeren en voorbeelden met betrekking tot administratieve re-engineering en het overgaan op nieuwe werkpraktijken en innovatieve mechanismen voor de vergaring en presentatie van informatie, bestuderen van de gevolgen en stimuleren van de invoering ervan door sectoriële netwerken. 6) Wegnemen van juridische belemmeringen: uitvoeren van relevante studies van bestaande netwerken om door middel van een pragmatische aanpak de juridische en contractuele kwesties vast te stellen die een belemmering vormen voor de soepele exploitatie van de netwerken; daaruit richtsnoeren afleiden voor het verbeteren van de juridische en contractuele omgeving waarin de netwerken opereren. 7) Beveiligingsmaatregelen: vastleggen van een samenhangende verzameling maatregelen, die als eerste stap wordt ingevoerd ter vermindering van de onmiddellijke risico's tot aanvaardbare niveaus. Vaststellen van de beveiligingsprofielen, -status en de daarmee overeenkomende in te voeren beveiligingsprocessen; bestuderen van de haalbaarheid van de toegang tot invoering van bepaalde gegevens certificatie-instanties bij de beveiligingsmechanismen. 8) Kwaliteitsbewaking: ontwerpen en uitvoeren van een kwaliteitsprogramma voor alle maatregelen en projectontwikkeling. 4. 1. 2. 2. Soorten actie 1) 2) Haalbaarheidsstudies en demonstratieprojecten, vergaderingen van deskundigen en aankoop van goederen en diensten ten behoeve van de Gemeenschap. Publicaties, verspreiding van informatie via elektronische middelen, conferenties. 4. 1. 3. Exploitatiekosten van telematicanetwerken tussen overheidsdiensten. Specifieke exploitatiekosten De voor de normale exploitatie van IDA-netwerken vereiste diensten, met inbegrip van onderhoud, gebruikersondersteuning en transmissiekosten, worden als algemeen inzetbare diensten geleverd. De levering van algemeen inzetbare diensten zal reeds gedurende de uitvoering van de projecten nodig zijn. 52 Na voltooiing van de uitvoeringsfase zal het aandeel van de Gemeenschap in de exploitatiekosten worden betaald uit sectoriële budgetten. Om echter de nodige budgettaire regelingen te kunnen treffen, zowel in de lidstaten als in de is het de bedoeling de exploitatiekosten gedurende een Gemeenschap, overgangsperiode die per netwerk niet meer dan twee jaar mag bedragen, uit het ID A-budget te betalen. Een overgangsperiode is ook gepland voor de netwerken die in het kader van IDA 2 worden voortgezet en die reeds operationeel zijn wanneer de tweede fase van het programma in werking treedt. Om technische en contractuele redenen kan bij deze netwerken slechts geleidelijk worden gemigreerd naar de toepassing van algemeen inzetbare diensten. Derhalve zullen de "oude" exploitatiekosten (d. w. z. specifiek voor elk betrokken netwerk en in een groot aantal gevallen weinig ruimte latend voor'het delen van kosten tussen de Gemeenschap en de lidstaten) geleidelijk worden afgebouwd in de periode tot en met einde 1999. Deze kosten worden hieronder "specifieke exploitatiekosten" genoemd. 4. 2. Looptijd van de maatregel Van 1998 tot en met 2000. 4. 3. Groepen waarvoor de maatregel bedoeld is Instellingen en organen van de Gemeenschap, overheidsdiensten van de lidstaten. 5. INDELING VAN DE UITGAVEN EN ONTVANGSTEN Niet-verplichte uitgaven/gesplitste kredieten. 6. AARD VAN DE UITGAVEN EN ONTVANGSTEN Het ID A-budget wordt ingezet ter ondersteuning van de acties die zijn opgenomen in het IDA-werkprogramma, of het nu nieuwe acties betreft of acties uit het werkprogramma voor 1997 die worden voortgezet. Zij omvatten alle relevante studies (met name haalbaarheids- en evaluatiestudies), vergaderingen van deskundigen, conferenties, op papier gebaseerde en elektronische publicaties en, in het algemeen, de aankoop van goederen en diensten voor de Gemeenschap ten behoeve van de totstandbrenging van netwerken, voor de tenuitvoerlegging van horizontale maatregelen en ter ondersteuning van het programmabeheer. De medefinanciering van projecten heeft slechts betrekking op de publieke sector, d. w. z. de overheidsdiensten van lidstaten. Een sterk op de markt gerichte aanpak zal echter een verschuiving tot gevolg hebben in die zin dat de investeringen en de risico's vooral door de particuliere sector zullen worden gedragen, terwijl deze vroeger vooral door de Gemeenschap werd gedragen, met name op het gebied van algemeen inzetbare diensten. 53 De samenwerking met de openbare sector wordt ten uitvoer gelegd door middel van een samenwerkingsregeling op basis van de toewijzing van taken aan elk van de projectdeelnemers (d. w. z. de Gemeenschap en de overheidsdiensten van de lidstaten) in het kader van eventuele projectuitvoeringsplannen. Het jaarlijkse IDA-werkprogramma bevat het geheel van taken dat voor het lopende jaar aan de Gemeenschap is toegewezen, waaraan voornamelijk wordt voldaan door middel van uitbesteding. De overheidsdiensten van de lidstaten voeren op eigen kosten de hen toegewezen taken in het kader van elk van de projectuitvoeringsplannen uit, hetgeen inhoudt dat zij instaan voor de kosten, geheel of ten dele, van de telecommunicatie, het onderhoud, de aankoop/leasing van apparatuur enz. Er wordt echter ook overwogen subsidies te verstrekken aan overheidsdiensten van lidstaten (tot 50% van de kosten van de betrokken taken) wanneer dit efficiënter lijkt om een algemene netwerkimplementatie te bevorderen of om de geassocieerde kosten te verminderen. Alle overwogen steun op dit gebied en de daarmee geassocieerde taken zullen in het jaarlijkse programma worden gespecificeerd. 7. FINANCIËLE GEVOLGEN VOOR DE BELEIDSKREDIETEN 7. 1. Methode voor het berekenen van de totale kosten van de maatregel De beoordeling van de financiële behoeften voor de periode 1998/2000 is uitgevoerd op basis van de volgende elementen: • Naar schatting zullen naast de noodzakelijke voortzetting van bestaande projecten in de nieuwe fase van IDA zo'n 15 tot 25 nieuwe sectoriële projecten worden gelanceerd, om te kunnen voldoen aan de programmadoelstellingen. De kosten van elk project variëren van 0,5 tot 3 miljoen ecu (afhankelijk van de vereiste functies), totdat zij na een proeffase volledig operationeel worden. Een deel van de totale kosten van deze projecten zal worden beslaan door de toepassing van algemeen inzetbare diensten (ongeveer 30%). • Naar schatting bedragen de kosten voor de uitvoering van interinstitutionele ter ondersteuning van het besluitvormingsproces van de projecten Gemeenschap en de uitwisseling van informatie/documenten tussen de Europese instellingen ongeveer 11,5 miljoen ecu over drie jaren, waarvan 3. 7 miljoen ecu is bestemd voor algemeen inzetbare diensten en dus ten laste van de begrotingslijn voor algemeen inzetbare diensten komt. De overige 7. 8 miljoen ecu is bestemd voor de realisatie van het interinstitutioneel basissysteem en voor drie tot vijf aanvullende acties met betrekking tot vertaalfaciliteiten of interinstitutionele communicatie in specifieke sectoren. De aanvullende acties worden geraamd op 1,8 miljoen ecu, gespreid over drie jaar, zij het dat deze op algemeen inzetbare diensten moeten worden gebaseerd en op het basissysteem moeten voortbouwen, zodat de ontwikkelingskosten met 0,4 à 0,5 miljoen ecu laag blijven. De kosten van het basissysteem worden 54 geraamd op 6 miljoen ecu, gespreid over drie jaar. Het omvat de volgende elementen: verdere ontwikkeling en realisatie van de productie van elektronische documenten binnen de instellingen (1 miljoen ecu), ontwerp, aanpassing en realisatie van beheersystemen voor de workflow binnen en tussen de instellingen (2 miljoen ecu), ontwerp van een systeem voor referentiedocumenten en documentverspreiding binnen de instellingen (1,2 miljoen ecu), verdere uitbreiding van het systeem voor parlementaire vragen (0,6 miljoen ecu) en tenslotte exploitatiesteun (0,4 miljoen ecu) en scholing van de gebruikers (0,8 miljoen ecu) voor de SEI-LEG-applicatie. • De kosten van de voorgestelde mteroperabiliteitsmaatregelen zijn geschat op basis van eerdere ervaringen. Het grootste deel van de kosten betreft de levering van algemene inzetbare diensten, aangezien deze zullen groeien wanneer nieuwe projecten worden uitgevoerd en nieuwe diensten via de netwerken worden geleverd. De groei op basis van constante prijzen in ecu bedraagt ongeveer 20% per jaar, rekening houdend met de te voorziene daling van de prijs van telematicadiensten. • De specifieke exploitatiekosten van bestaande netwerken worden geschat op 8,7 miljoen ecu in totaal, op basis van vorige uitgaven. Het is de bedoeling deze specifieke exploitatiekosten voor eind 1999 tot nul terug te brengen indien en zodra de migratie naar de toepassing van algemeen inzetbare diensten en het delen van kosten met de lidstaten dat mogelijk maakt. 7. 2. Kosten per programma-element (miljoen ecu huidige prijzen) Type Projecten gemeenschappelijk belang van Project Nieuwe sectoriële projecten 1998 2,50 1999 3,80 2000 5,50 TOTAAL 11,80 Subtotaal Interoperabiliteitsmaatre- gelen Interinstitutioneel Globalisering Uitbreiding van bestaande projecten 2,50 0,50 3,70 9,20 2,50 1,00 2,00 9,30 2,80 1,00 2,00 11,30 7,80 2. 50 7. 70 29,80 Algemeen inzetbare diensten Verspreiding van beste praktijken Ontwikkeling van toepassingen Interoperabiliteit met nationale en regionale netwerken Interoperabiliteit en normalisatie van informatie-inhoud Juridische belemmeringen Beveiligingsmaatregelen Kwaliteitsbewaking 4,80 0,50 1,00 0,30 5,50 1,00 3,00 0,30 6,50 1,00 3,00 0,30 16. 80 2,50 7,00 0,91) 0,80 0,60 0,60 2,00 0,40 0,40 0,50 8,70 0,40 0,40 0,50 11,70 0,40 0,40 0,50 12,70 1,20 1,20 1,50 33,10 Subtotaal Specifieke kosten TOTAAL exploitatie 5,70 3,00 0,00 8,70 23,60 24,00 24,00 71,60 55 7. 3. Indicatief tijdschema voor de vastleggings- en betalingskredieten 7. 3. 1. Schema voor de voorgestelde nieuwe maatregelen (in miljoen ecu) Vastleggings kredieten Betalings kredieten 1998 1999 2000 TOTAAL 1998 23,60 1999 ' 24,00 | 2000 [24,00 | 2001 1- 2002 | TOTAAL 171,60 4,00 - - 4,00 5,00 5,50 - 10,50 5,00 14,50 5,50 25,00 9,60 4,00 14,50 28. 10 - - 4,00 4,00 23,60 24,00 24,00 71,60 Voor elke jaarlijkse begroting wordt 23% toegewezen aan betalingskredieten voor het lopende jaar n, 62% aan het jaar n+1 en 15% aan het jaar n+2. Dit volgt uit het huidige model voor dit soort projecten en het gedrag van de betreffende sectoren. Meerjarig actieplan 7. 4. INDICATIEF PLAN MILJOEN ECU 1998 1999 2000 TOTAAL 1998-2000 23,60 24,00 24,00 71,60 8. ANTI-FRAUDEBEPALINGEN is gegarandeerd, De strikte naleving van de regels en procedures met betrekking tot de aankoop van goederen en diensten voor de Gemeenschap in overeenstemming met het financieel reglement dat van toepassing is op de algemene begroting van de Europese Gemeenschappen, het reglement betreffende de uitvoeringsbepalingen van het financieel reglement en het intern reglement van de Commissie. De relevante bcschcrmingsclausules zijn opgenomen in alle overeenkomsten en contracten tussen de Commissie en de begunstigden van de betalingen. Slechts officieel goedgekeurde modelcontracten worden gebruikt en er worden meervoudige controles toegepast op het aanbestedingsproces om Ie zorgen voor correctheid en transparantie. In alle contracten en overeenkomsten systematisch controlemaatregelen opgenomen, zoals periodieke worden verslaggeving en levering van vooraf vastgelegde eindproducten (deliverables) op vooraf in het contract vastgelegde termijnen. Alvorens een betaling wordt toegestaan, wordt overgegaan tot een controle op de subsidies en de daadwerkelijke geleverde prestaties; dit gebeurt door middel van bezoeken ter plaatse, het vaststellen en controleren van prestatie-indicatoren enz. 56 9. KOSTEN-BATENANALYSE De strategie van IDA om een hoge mate van efficiency te bereiken, is gebaseerd op drie elementen: aankoop van algemeen inzetbare telematicadiensten op de markt en het gebruik van algemeen inzetbare toepassingen in plaats van integrale op maat gesneden netwerkontwikkeling; verspreiding van beste praktijken in sectoriële netwerken; uitvoering van een kwaliteits- en evaluatieprogramma voor alle sectoriële projecten. Gepoogd wordt zo de totale kosten van de realisatie en exploitatie van netwerken te beperken, de technische oplossingen te rationaliseren en verbeteren, de tijd die nodig is voor de invoering van werkende systemen te verkorten, het systeemonderhoud te stroomlijnen en uitbreiding van het netwerk eenvoudiger te maken, zonder afbreuk te doen aan de interoperabiliteit. en zodat interoperabiliteit, Algemeen inzetbare diensten worden reeds geleverd door TESTA-initiatief. Naar verwachting zal er tijdens de tweede fase van IDA een verschuiving plaatsvinden naar meer concurrentie. Op de markt verkrijgbare algemeen inzetbare diensten zullen continu worden geïnventariseerd, gespecificeerd, gecontroleerd en bewaakt. Deze activiteiten zullen de overheidsdiensten voorzien van eenvoudige beschrijvingen van algemeen inzetbare diensten, ingedeeld volgens kwaliteits- en selectiecriteria zoals betrouwbaarheid, beschikbaarheid, prestaties, continuïteit, bruikbaarheid alle bij de aankoop van telematicadiensten betrokken gebruikers een aanvaardbare en vergelijkbare kwaliteit van de dienst in heel de Unie krijgen. Daarna zal het zeer eenvoudig zijn om het beste aanbod voor de laagste prijs te kiezen uit een brede reeks van potentiële verkopers, en tegelijkertijd de vereiste mate van prestaties, veiligheid en interoperabiliteit te garanderen. Er kunnen dus voortdurend kostenbesparingen worden van gemeenschappelijke oplossingen voor gemeenschappelijke eisen, waarbij de risico's worden beperkt en schaalvoordelen worden bereikt. Ook zullen maatregelen worden getroffen om binnen sectoriële netwerken fundamentele en terugkerende functies op te sporen en te definiëren zodat zij als basis voor algemeen inzetbare toepassingen of modules kunnen dienen; de ontwikkeling en het gebruik van dergelijke algemeen inzetbare toepassingen en modules in sectoriële netwerken zullen worden bevorderd. schaalvergroting rationalisatie gerealiseerd dankzij en De beheerders van het IDA-programma zullen een kwalitcitsbcwakings- en controlebeleid vaststellen dat, als horizontale activiteit, betrekking heeft op alle IDA-projecten en tevens een kwaliteitsprogramma opstellen dat dit beleid gedurende de projectontwikkelingen ten uitvoer legt. Dit beleid zal een inhouden van de en voortdurende herziening toezicht voortdurend IDA-methodologie inzake kwaliteitsbewaking, die van toepassing zal zijn op elk project van met systeemexploitatie, telecommunicatiediensten, gebruikersondersteuning. software-ontwikkeling, systeemintegratie, betrekking levering tot: Een algemeen uitvoeringsplan voor elk project zal voorzien in een gedetailleerde beschrijving van de te verwachten baten, met inbegrip van beoordelingscriteria voor het meten van deze baten (zoals kwaliteit en geschiktheid voor uitvoering, transmissiesnelheid, beschikbaarheid, snelheid van informatieverwerking, 57 tevredenheid van de klant, kosten, enz. ) na de uitvoeringsfase. Een beoordeling na de uitvoeringsfase van elk van de IDA-projecten zal worden uitgevoerd binnen eenjaar na het eind van die fase. De resultaten van deze beoordelingen vormen de basis voor de periodieke evaluatie van het hele programma om de drie jaar. De verspreiding van beste praktijken is ook een sleutelfactor bij het bereiken van de technische samenhang en het vermijden van nodeloze overlappingen of verschillen in aanpak. Het is de bedoeling alle nodige maatregelen te treffen om de ontwikkeling en verspreiding van ideeën, technieken en oplossingen te bevorderen die het implementatieproces kunnen vergemakkelijken, het aantal mogelijke toepassingen en voordelen van elektronische communicatie over telematicanetwerken vergroten, het tot stand komen van een groot aantal geschikte oplossingen bevorderen en, in het algemeen, de kruisbestuiving tussen sectoren bevorderen teneinde een grotere kosteneffïciency te bereiken. Tenslotte ligt het in de bedoeling een periodieke evaluatie te maken van deze actie (om de driejaar). In deze evaluatie: a) b) e) zal de vooruitgang en de stand van zaken worden vastgesteld voor de horizontale acties en maatregelen waarin deze beschikking voorziet; zal in het licht van de door de Gemeenschap gedane uitgaven worden bestudeerd welke voordelen deze horizontale acties en maatregelen de Gemeenschap, de lidstaten, de Europese industrie en de Europese burgers bieden; en zullen gebieden worden aangegeven waar verbeteringen en synergie met andere communautaire activiteiten op het gebied van Trans-Europese telecommunicatienetwerken mogelijk zijn. Bovendien zullen de nodige elementen worden aangereikt voor een voorstel voor een mogelijke herziening van deze actie. 10. HUISHOUDELIJKE KREDIETEN 10. 1. Invloed op de personeelsbezetting van de Commissie Deze actie heeft geen toename van het aantal personeelsleden van de Commissie tot gevolg. De toewijziging van het nodige personeel zal gebeuren binnen de ruimte van de bestaande middelen, zo nodig door interne verschuivingen. De beschikbaarheid van de vereiste huishoudelijke middelen is afhankelijk van de jaarlijkse beslissing van de Commissie over de toewijzing van de middelen, waarbij met name wordt gelet op de extra personeelsleden en financiële middelen die door de begroting beschikbaar worden gesteld. 58 10. 2. Personeelsleden en huishoudelijke uitgaven in verband met de voorgestelde maatregel De maximale huishoudelijke uitgaven die rechtstreeks door deze maatregel mogen worden gemaakt worden als volgt geraamd: • Projecten worden ingedeeld in sectoriële en niet-sectoriële projecten. Op basis van de mate van hulp die van elke ID A-sector wordt verlangd bij de uitvoering van de respectieve sectoriële projecten, zal het projectbeheer zo veel mogelijk worden gedelegeerd aan de betrokken dienst. Sectoriële projecten worden op basis hiervan ingedeeld in "projectbeheer gedelegeerd" en "projectbeheer niet in gedelegeerd". Het projectbeheer hoofdgebieden van actie. Beheer en administratie van het totale programma zijn apart berekend. is op projectbasis opgesplitst 59 PROJECTBEZETTING DE FACTO 1 SCHATTINGEN PROJECTTYPES: I. II. III. | Sectorieel-gedelegeerde begroting Sectorieel-niet gedelegeerde begroting Niet-sectorieel | TAC-coördinatie I/II/III Projectcoördinatie (TAC) I/II/III Administratieve ondersteuning Il/I11 - B Factuurverwerking type II/1II Secretariaatsondersteuning type II/III - C TAC-secretariaat | Menselijke hulpbronnen (manjaren) |C | B A •. v^ •• aantal per Maximaal manjaren project 0,25 A 0,35 A 0,5 A 0,02 A 0,01 B 0,05 B 0,05 C 0,2 C | UITVOERING VAN TRANS-EUROPESE TELEMATICANETWERKEN 16,25 TUSSEN OVERHEIDSDIENSTEN 0,01 C 11,14 1,04 4,07 Projectbeheer en technische coördinatie: Aantal 17 11 4 Type 1. II. III. ALGEMEEN INZETBARE DIENSTEN EN TOEPASSINGEN 4,90 3,10 0. 30 1. 50 Type III. Projectbeheer en technische coördinatie Aantal 6 VERSPREIDING VAN BESTE PRAKTIJKEN Projectbeheer en technische coördinatie Aantal 3 Type III. 1,95 1,50 0. 20 0,25 JURIDISCHE BELEMMERINGEN EN BEVEILIGING 2,50 2,00 0. 25 0. 25 Type Specifiek Aantal 2 OVERIGE HORIZONTALE ACTIES 2,40 1,75 0,25 0. 40 Type Aantal Specifiek 6 t/m 8 ADMINISTRATIE Personeelsbeheer en -ontwikkeling Operationele en administratieve procedures Begroting Logistiek/archief Interne kwaliteit 5,50 1,00 1. 50 3,00 0, 25 0, 25 0, 25 0, 25 0. 50 1. 00 Informatica- en secretariaatsondersteuning TOTAAL 1,00 2. 00 33,50 34 20,49 20 3,54 4 9. 47 10 Totale personeelskosten = 34 x 103 000 ecu/jaar = 3,5 miljoen ecu/jaar. Dienstreizen: 47 500 ecu/jaar, gebaseerd op een schatting van 2 500 ecu/jaar per A-personeelslid betrokken bij projectbeheer. Comitévergaderingen: 66 000 ecu/jaar, gebaseerd op drie comitévergaderingen per jaar met geschatte kosten van 10 000 ecu, plus zes subgroepvergaderingen per jaar met geschatte kosten van 6 000 ecu. Evaluatie van aanbestedingen: 30 000 ecu/jaar, op basis van één algemene evaluatieronde per jaar. 60 ISSN 0254-1513 COM(97) 661 def. DOCUMENTEN NL 01 15 16 Catalogusnummer : CB-CO-97-678-NL-C ISBN 92-78-28624-9 Bureau voor officiële publikaties der Europese Gemeenschappen L-2985 Luxemburg 61