title: Mededeling van de Commissie over de te volgen strategie bij de voorlichting over de euro

eurovoc_concepts:
EU policy
Economic and Monetary Union
dissemination of EU information
euro
information policy

text: COMMISSE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN Brussel, 06. 02. 1998 COM(1998) 39 def. MEDEDELING VAN DE COMMISSIE over de te volgen strategie bij de voorlichting over de euro A. V O O R L I C H T I N G S A C T I E S: D O E L S T E L L I N G EN EN T A K EN De lancering van de Economische en Monetaire Unie op 1 januari 1999 en een soepele invoering van de gemeenschappelijke Europese munt, de euro, zijn voor de Unie prioritaire doelstellingen die alleen bereikt kunnen worden door middel van goede voorlichting en informatie. Dit werd al benadrukt in het Groenboek over het overgangsscenario voor de euro dat de Commissie in mei 1995 heeft aangenomen. Nu de overgang naar de EMU in een beslissende fase is beland, wil de Commissie bij wege van deze mededeling de grote betekenis van de voorlichting hierbij onderstrepen. Daarom richt zij zich niet uitsluitend tot de lidstaten en het Europees Parlement maar ook tot regionale en lokale overheden, het bedrijfsleven en talrijke andere groeperingen die de gevolgen van de invoering van de euro zullen ondervinden. Bij het opstellen van het onderhavige document heeft de Commissie zich voornamelijk gebaseerd op haar ervaringen met informatie en voorlichting over de euro in de afgelopen jaren. 1. 0. Het belang voor de toekomst Toen de Commissie samen met het Parlement in het kader van het programma voor informatie van de burgers (PRINCE) begin 1996 haar eigen voorlichtingsstrategie ontwikkelde, heeft zij zich laten leiden door twee doelstellingen: enerzijds in de gehele Unie de overtuiging kweken dat de EMU volgens de bepalingen van het Verdrag betreffende de Europese Unie tot stand zal komen en anderzijds banken, financiële dienstverleners en grote ondernemingen ertoe aanzetten zich onverwijld op de overgang op de euro voor te bereiden. Beide doelstellingen konden worden bereikt door middel van informatie- en voorlichtingsacties van de Commissie en het Europees Parlement die gebaseerd waren op besluiten van de regeringsleiders. Om te bereiken dat de overgang in de komende jaren zonder moeilijkheden verloopt, moet de voorlichtingsstrategie nu geconcentreerd worden op een aantal specifieke doelstellingen: - de euro zo begrijpelijk mogelijk maken zodat het eenvoudiger wordt de euro te aanvaarden en te gebruiken. Dit betekent ook dat moet worden uitgelegd waarom Europa op weg is naar de EMU en welke voordelen de euro de burgers gaat brengen; - het publiek in staat stellen vertrouwd te raken met de nieuwe munt, de waarde ervan te leren begrijpen en gemakkelijk en zonder schroom met de munt om te gaan. Deze actie is gericht op het grote publiek en moet ook specifieke doelgroepen benaderen zoals bijvoorbeeld de consumenten; - het midden- en kleinbedrijf en alle andere branches moeten ertoe worden aangezet nu. met de voorbereidingen te beginnen door hen ervan te overtuigen dat zij anders problemen kunnen krijgen op het moment van de definitieve overgang op de euro op 1 januari 2002; - ervoor zorgen dat de EMU begrijpelijk wordt gepresenteerd aan politici, bestuurders en ondernemers in derde landen. 1. 1. Gedeelde verantwoordelijkheden op het vlak van de voorlichting Het gaat om ambitieuze doelstellingen die alleen kunnen worden bereikt wanneer de voorlichtingscampagnes worden voortgezet. De voorlichtingscampagnes moeten helder, intensief en goed gefinancierd zijn, over enkele jaren gespreid zijn en op alle niveaus 2/34 plaatsvinden, van Europees tot lokaal niveau. Het is de bedoeling dat niet alleen gemakkelijk toegankelijke, concrete informatie wordt verstrekt, maar dat ook de gevolgen van de invoering van de euro voor eenieder worden uitgelegd. De overgang op politiek niveau en in de praktijk zal des te makkelijker verlopen naarmate de bevolking er meer achter staat. De overheid kan niet alléén de gehele bevolking voorbereiden op de komst van de euro: • intermediairs en multipliers - branche-organisaties, beroepsorganisaties, Europese centrales, consumentenbonden en talrijke openbare instanties - zijn onmisbare informatiebronnen die moeten worden aangemoedigd tot en gesteund bij het nemen van eigen initiatieven; • grote ondernemingen moeten hun werknemers, aandeelhouders, leveranciers en klanten uitleggen wanneer, hoe en voor welke doeleinden zij in de overgangsperiode die voorafgaat aan de invoering van bankbiljetten en munten op 1 januari 2002, de euro zullen gebruiken. Zij moeten ook uitleggen welke gevolgen de euro zal hebben voor hun eigen activiteiten en voor de aspecten die de werknemers het meest interesseren zoals lonen en pensioenen; • banken moeten hun klanten uitleggen dat zij in de overgangsperiode, d. w. z. vanaf 1 januari 1999 transacties in euro kunnen uitvoeren en hen helpen vertrouwd te raken met bedragen in euro; • de detailhandel in al zijn geledingen heeft er ook alle belang bij de consument te helpen met de euro vertrouwd te raken, zich een waardebeeld in euro te vormen en de euro met gemak te gebruiken; • financiële dienstverleners, met name verzekeraars en pensioenfondsen, moeten uitleggen welke gevolgen de euro voor hun producten heeft. 2. 0. Voorlichting: rol en verantwoordelijkheden 2. 1. Een centrale plaats voor de lidstaten Voorlichtingsacties kunnen alleen geloofwaardig en efficiënt zijn, wanneer zij zijn aangepast aan de cultuur, de taal en de belangstelling van de nationale bevolking. De beste informatiebronnen zijn voor de burger de dichtstbijzijnde bronnen en de bronnen die hij als officiële en betrouwbare bronnen beschouwt. Daarom ligt de voorlichtingstaak hoofdzakelijk bij de lidstaten, die niet alleen voor de logistiek moeten zorgen maar ook de lagere overheden, openbare diensten en niet-gouvernementele organisaties zoals vakbonden, beroepsorganisaties, consumentenbonden moeten inzetten als intermediairs bij de voorlichting over de euro. De meeste lidstaten hebben in samenwerking met de Europese Unie nationale voorlichtingsacties opgezet. De bijeenkomst van hoofden van de nationale diensten die belast zijn met voorlichting over de euro, die de Commissie op 30 oktober 1997 te Brussel had georganiseerd liet zien dat in de lidstaten inmiddels een veelvoud aan interessante initiatieven is ontplooid. 2. 2. Parnterschapsovereenkomsten met de Europese instellingen staan garant voor een coherente voorlichting 3/34 Sedert 1996 werken de Instellingen van de Unie en verschillende lidstaten in nauwe samenwerking aan de vormgeving van de voorlichting over de euro. In 1998 zullen de Instellingen met tien lidstaten een partnerschap aangaan op basis van tripartiete- overeenkomsten tussen de lidstaat, de Commissie en het Europees Parlement. Deze partnerschapsovereenkomsten voorzien in Europese subisidies voor voorlichtingsacties in de lidstaten die hierom vragen. Dergelijke acties worden gecoördineerd door een eenheid waarin de lidstaat, de Commissie en het Europees Parlement vertegenwoordigd zijn. In totaal zal twee derde van de middelen die in de Gemeenschapsbegroting zijn gereserveerd voor voorlichting over de euro, in 1998 worden toegewezen aan deze partnerschapsovereenkomsten. Deze hebben de volgende voordelen: - zij zorgen voor coherente voorlichtingsacties die zijn aangepast aan de situatie in de afzonderlijke lidstaten; - zij voorkomen dat acties van de lidstaten en van de Europese instellingen elkaar doorkruisen of overlappen; - zij laten het grote publiek zien dat nationale acties deel uitmaken van een Europees geheel. 2. 3. De rol van de Commissie: informatie verstrekken en voorlichting stimuleren en coördineren Op het vlak van informatie en voorlichting over de euro heeft de Commissie inmiddels ruim ervaring opgedaan en deze ervaring wil zij ter beschikking van de lidstaten stellen. Zo zal zij in de komende vier jaar in nauwe samenwerking met het Europees Parlement: • de lidstaten en degenen die de euro moeten presenteren, allerlei informatiemateriaal ter beschikking stellen: technische verslagen, brochures voor het grote publiek in de vorm van vragen/antwoorden, video's, afbeeldingen van munten en bankbiljetten in euro, enz. ; • voorlichtingsacties van lidstaten en niet-gouvernementele organisaties stimuleren en aanmoedigen; • garanderen dat de informatie en de berichtgeving over de euro in de Unie coherent is, • grensoverschrijdende voorlichtingsacties organiseren en steunen. Louter nationale projecten worden op nationaal niveau onderzocht en gefinancierd; • voorlichtingsacties in derde landen organiseren. B. EEN PRAGMATISCHE BENADERING VAN DE VOORLICHTING 3. 0. Successen waarop kan worden voortgebouwd De voorlichtingscampagnes die de Commissie in de afgelopen twee jaren heeft gevoerd, hebben veel weerklank gevonden: • dank zij deze campagnes konden de voornaamste geldgebruikers worden geïnformeerd over de start van de EMU op 1 januari 1999; • financiële instellingen en grote bedrijven konden ervan worden overtuigd dat zij onmiddellijk met de voorbereidingen moesten beginnen om goed voorbereid te zijn. 4/34 Uit onderzoek is gebleken dat in meer dan 50% van deze groepen inderdaad met de voorbereidingen is begonnen; • via rondetafelbij eenkomsten en deskundigengroepen kon een groot aantal van deze organisaties worden betrokken bij de bestudering en bespreking van technische aspecten zoals dubbele prijsaanduidingen, bankkosten, rechtsstatus van de euro en verschillende boekhoudkundige problemen. Hierdoor konden in onderling overleg tussen de betrokkenen oplossingen worden aangedragen; • de campagnes waren voor talrijke openbare instanties - vertegenwoordigingen, vakbonden. - aanleiding om ook zelf met voorlichting over de euro te beginnen. De Europese burgermaatschappij kunnen nuttig gebruik maken van deze resultaten. instellingen, de lidstaten en allerlei actieve organisaties in de 3. 1. De betekenis van het EMU-rooster voor de voorlichtingsstrategie Het Verdrag en de Europese Raad van Madrid van december 1995 hebben een tijdschema vastgelegd, waaruit de voorlichtingsstrategie drie belangrijke data moet lichten: • 2-3 mei 1998: het moment waarop de Raad van staatshoofden en regeringsleiders besluit welke lidstaten op 1 januari 1999 deel zullen uitmaken van de Economische en Monetaire Unie. Op dat moment worden ook de bilaterale wisselkoersen tussen de deelnemende valuta vastgesteld. Aangezien de EMU dan de volle aandacht van de media zal krijgen, zal het grote publiek zich er van bewust worden dat de overgang op de euro onvermijdelijk is en niet meer lang op zich zal laten wachten. De vraag naar informatie zal dan zowel kwalitatief als kwantitatief explosief toenemen en daarop moeten de openbare en particuliere informatieverstrekkers voorbereid zijn, zowel in de "pré-ins" als in de eurozone. • 1 januari 1999. Op deze datum wordt de euro de gemeenschappelijke munt van de deelnemende lidstaten en worden de wisselkoersen tussen hun valuta en de euro onherroepelijk vastgesteld. Met name in de eurozone zal de bevolking dan behoefte hebben aan enige begeleiding om te wennen aan een situatie waarin de euro nog niet als chartaal geld bestaat, maar wel gebruikt wordt op financiële markten en door bepaalde deelnemers aan het economisch leven, waarin het monetair beleid bepaald wordt door een Europese centrale bank en ook de detailhandel in sommige landen geleidelijk zal overgaan naar een dubbele prijsaanduiding. • 1 januari 2002. Op deze datum worden de munten en biljetten in euro ingevoerd. Lang voor die datum moet de voorlichtingscampagne worden geïntensiveerd om te bereiken dat de bevolking de nieuwe munt gemakkelijk en vol vertrouwen zal gaan gebruiken. 4. 0. Doelgroepen 4. 1. Het grote publiek • Het is duidelijk dat intensiteit en omvang van de openbare voorlichtingscampagnes in 1998 zullen moeten worden opgevoerd en dat de campagnes tot begin 2002 moeten worden voortgezet. Ook moeten zij steeds beter worden afgestemd op de specifieke behoeften van bepaalde groepen in het grote publiek. In de eerste plaats zal het overgangsscenario moeten worden toegelicht, want velen zullen in de war raken door de komst van giraal geld drie jaar voor de tastbare invoering van munten en bankbiljetten. Het is dus belangrijk dat aan het grote publiek wordt uitgelegd hoe de euro in de overgangsperiode kan worden gebruikt. 5/34 De overgangsperiode zal in zijn totaliteit benut moeten worden om de burgers voor te bereiden op de invoering van munten en biljetten in euro en op het verdwijnen van het nationale geld. Niet alleen de regeringen maar ook alle deelnemers aan het economisch leven die in dienst van de consument staan, staan voor een moeilijke opgave: de* burgers moeten namelijk leren de waarde van de nieuwe munt te assimileren en deze met wezenlijke aspecten van hun bestaan te verbinden. Dit gaat van de prijzen voor levensmiddelen en consumptie-artikelen tot de waarde van lonen en pensioenen. In het begin zullen de mensen de bedragen in nationale munt systematisch omrekenen in euro en dat zal nog lang duren. Het uiteindelijke doel moet zijn de bevolking zo vertrouwd met de nieuwe waardeschaal te maken, dat het niet meer nodig zal zijn bedragen eerst om te rekenen. Het is echter niet realistisch te verwachten dat de gehele bevolking binnen 24 maanden zover gevorderd zal zijn. Maar hoe beter en duidelijker de campagnes gevoerd worden, hoe eenvoudiger het voor de meerderheid van de bevolking zal zijn op de euro over te schakelen. • Bepaalde groepen van het grote publiek verdienen bijzondere aandacht: er moeten speciale voorlichtingsacties komen om de consumentenbescherming te waarborgen. Daarom zal de Commissie op 26 februari aanstaande een rondetafel organiseren om te onderzoeken hoe lokale waarnemingsposten kunnen worden gecreëerd die de invloed van de nationale voorlichting over de euro evalueren. Bovendien moet de informatie zijn aangepast aan de specifieke behoeften van iedere bevolkingsgroep, of het nu om kwetsbare groepen gaat (ouderen, gehandicapten, analfabeten), jongeren (met name schoolgaande jongeren) of vrouwen. 4. 2. Het midden-en kleinbedrijf Er moet van worden uitgegaan dat vele kleine bedrijven zich pas laat en langzaam op de verandering zullen voorbereiden. Daardoor bestaat het risico dat ook de grote ondernemingen komen. De zijn, voorlichtingscampagnes moeten dus in een vroeg stadium van start gaan en coherent en overtuigend zijn zodat: in de problemen die hun klanten • het MKB beseft welke aanpassingen het meest nodig zijn: wijziging van de automatiseringssystemen, boekhouding, facturering, marketing, enz. ; • het MKB weet hoe het toegang kan krijgen tot de middelen waarmee het deze technische overgangsproblemen kan oplossen; • het MKB ertoe aangemoedigd wordt de strategische voordelen van de euro te gaan benutten, eventueel door nieuwe producten op de markt te brengen en nieuwe afzetmarkten te ontsluiten. Voor de campagnes ten behoeve van het MKB zijn in eerste instantie de nationale overheid, banken en beroepsorganisaties verantwoordelijk. Maar ook grote ondernemingen spelen hierbij een belangrijke rol; voor hun economische gezondheid is het belangrijk de kleine bedrijven die hun leveranciers zijn, in staat zijn zich aan de nieuwe euro-situatie aan te passen. De Commissie zal van haar kant blijven samenwerken met organisaties die belangrijke informatieluiken zijn naar het MKB toe. 4. 3. Lokale en regionale overheden, volksvertegenwoordigers en overheidspersoneel 6/34 • De nationale overheidsdiensten zijn veel verder gevorderd met de voorbereidingen dan de lokale en gedecentraliseerde diensten. Dit is een reden voor bezorgdheid, omdat juist de regionale en lokale overheden dichter bij de burgers staan en regelmatiger contact met de bevolking hebben. Nu de nationale overheidsdiensten hun overgangsplannen hebben gepubliceerd, hebben de lagere overheden en de volksvertegenwoordigers een kader waarbinnen zij hun eigen programma's kunnen opstellen. Toch zullen zij op het vlak van informatie en voorlichting specifieke behoeften hebben waaraan door de centrale overheid moet worden voldaan. Vooral voor degenen die in rechtstreeks contact met het publiek staan, is het belangrijk dat opleidingsprogramma's worden georganiseerd. De Commissie is bereid de lidstaten te helpen bij het uitwerken van de vereiste voorlichtings- en opleidingsmethodes. • Ook het personeel van de Europese instellingen moet goed op de hoogte zijn over EMU-aangelegenheden, zowel in de contacten met nationale ambtenaren als in hun contacten met de particuliere sector. Vooral degenen die in rechtstreeks contact met het publiek staan, moeten de EMU kunnen uitleggen en de voordelen ervan duidelijk kunnen maken. De Commissie heeft voor het eigen personeel een informatieprogramma opgesteld en zal voorstellen dit uit te breiden tot andere Europese instellingen. 4. 4. Derde landen De euro zal waarschijnlijk een belangrijke reservevaluta worden en een financieel instrument voor internationale handelstransacties. Nu het voor de wereld steeds duidelijker wordt dat Europa de politieke vastberadenheid heeft om de EMU tot stand te brengen, neemt de vraag naar informatie hand over hand toe. Daarom moet ook worden gewerkt aan voorlichting naar derde landen toe. Hierbij moet voorrang worden verleend aan kandidaat-lidstaten, de partners van de Unie rond de Middellandse Zee en landen waarmee speciale handelsrelaties bestaan (bijvoorbeeld in het kader van associatie landen die belangrijke potentiële afzetmarkten overeenkomsten) alsmede aan vertegenwoordigen (met name de Verenigde Staten en Japan). Daarbij mag niet uit het oog worden verloren dat ook onderdanen van de Unie die in dergelijke landen wonen, informatie nodig hebben. Aan hen kunnen namelijk vragen worden gesteld over de EMU en zij moeten dan in staat zijn hierop te antwoorden. 5. 0. Evaluatie van de voorlichtingscampagnes De voorlichtingscampagnes moeten flexibel zijn opgezet en aangepast kunnen worden aan de ontwikkeling van de vraag; zo zal niet altijd dezelfde informatie worden gevraagd en zullen ook de doelgroepen van tijd tot tijd verschillen. In ieder geval zal de gevoerde strategie regelmatig moeten worden geëvalueerd om te beoordelen of zij efficiënt is en eventuele verbeteringen aan te brengen. Dit moet gedaan worden zolang de voorlichtingscampagnes gevoerd worden. Voor de Europese Unie is de totstandkoming van de euro een prioriteit. Om dit belangrijke doel te bereiken zullen goede voorlichtingscampagnes moeten worden 7/34 gevoerd. In 1998 treedt de totstandkoming van de Economische en Montaire Unie in een beslissende fase en daarmee ook de voorlichtingscampagne. Commissie en Parlement moeten nu aard en omvang van de voorlichting wijzigen en zich op het grote publiek gaan richten om de bevolking te kunnen uitleggen waarom Europa op weg is naar de EMU en het publiek vertrouwd te maken met de nieuwe munt, zodat deze met gemak en vertrouwen kan worden gebruikt. De voorlichtingscampagne die de Europese Unie in partnerschap met de lidstaten voert, moet daarom ook op het niveau staan van deze historische gebeurtenis die rechtstreeks gevolgen heeft voor alle burgers van Europa. Voorlichting is wezenlijk voor het welslagen van deze operatie. 8/34 BIJLAGE 1 De voorlichtingsstrategie voor de invoering van de euro in detail (doelgroepen, middelen, enz. ) 9/34 INHOUDSOPGAVE 1. BETEKENIS VAN DE VOORLICHTING VOOR HET WELSLAGEN VAN DE OVERGANG OP DE EURO 2. STAND VAN DE WERKZAAMHEDEN 2. 1. Nationale en Europese overheden alsmede sociaal-economische groeperingen zijn al met voorlichtingscampagnes begonnen 2. 1. 1 Het Europees Parlement 2. 1. 2. De Commissie 2. 1. 3 De lidstaten 2. 1. 4. De intermediairs 2. 2. De eerste informatie- en voorlichtingscampagnes hebben al resultaat opgeleverd 2. 2. 1. Een aantal doelstellingen van de Commissie is inmiddels bereikt 2. 2. 2. Uit de ervaringen konden bepaalde conclusies worden getrokken 3. INLICHTING EN VOORLICHTING IN DE KOMENDE JAREN 3. 1. Mei 1998 tot januari 1999 3. 2. Het einde van de overgangsperiode 4. STRATEGIE VOOR INFORMATIE EN VOORLICHTING OVER DE EURO 4. 1. Algemene beginselen en rol van de betrokken partijen 4. 1. 1. Subsidiariteit en partnerschap 4. 1. 1. 1. De belangrijke rol van de lidstaten 1. 2. De rol van het Europees Parlement 4. 1 1. 3. De rol van de Commissie 4. 1 1. 4. De rol van het bedrijfsleven 4. 1 1. 5De rol van de intermediairs 4. 1 4. 1. 2. Decentralisering en kleinschaligheid 4. 2. Voornaamste doelgroepen 4. 2. 1. Het grote publiek 4. 2. 2. Bijzondere aandacht voor midden- en kleinbedrijf (met name detailhandel en ambachtelijke bedrijven) 4. 2. 3. Lagere overheden, volksvertegenwoordigers en overheidspersoneel op alle niveaus 4. 2. 4. Ambtenaren en andere personeelsleden van de Europese Instellingen 4. 2. 5. Voorlichting en informatie aan derde landen is onmisbaar 4. 3. Inhoud van de voorlichting 4. 3. 1. Concrete informatie is belangrijk 4. 3. 2. Speciale informatie voor "pré-ins" 10/34 4. 3. 3. Opiniepeilingen en evaluaties 5. MIDDELEN EN MEDIA VOOR DE VOORLICHTINGSSTRATEGIE 5. 1. Radio en televisie 5. 2. Brochures 5. 3. Internet, CD-rom, diskettes 5. 4. Algemene infonummers 5. 5. Voordrachten en seminars 5. 6. Huis-âan-huis informatie 5. 7. Speciale acties voor kwetsbare groepen 6. CONCLUSIES 11/34 In dit document wordt beoogd duidelijk te maken hoe belangrijk informatie en voorlichting zijn bij de invoering van de euro. Er wordt een balans opgemaakt van de reeds gevoerde campagnes en aangegeven hoe de voorlichting nu verder moet gaan: verloop, doelgroepen, inhoud van de informatie, informatiekanalen. De mededeling bevat de hoofdpunten van de strategie die moet worden gevoerd met een duidelijke omschrijving van de taken van de Europese Instellingen, de lidstaten en de economische groeperingen. BETEKENIS VAN DE VOORLICHTING VOOR HET WELSLAGEN VAN DE OVERGANG 1. OP DE EURO Geld wordt bij een groot aantal handelingen in het dagelijks leven gebruikt en vervult een spilfunctie in het economisch leven. Geld staat ook voor bepaalde waarden en idealen. Een geslaagde invoering van één munt voor Europa vereist daarom voorbereidingen op twee niveaus: • technische voorbereidingen die ervoor moeten zorgen dat de euro soepel in alle sectoren van de economie wordt ingevoerd; • de voorbereiding van de bevolking die de euro moet leren begrijpen, accepteren en gebruiken. In beide gevallen zijn informatie en voorlichting over de euro niet weg te denken onderdelen. Het Groenboek van de Commissie van 31 mei 1995 betreffende de praktische aspecten van de invoering van de gemeenschappelijke munt geeft overigens reeds aan dat dit de hoofddoelstellingen van het voorlichtingsbeleid moeten zijn: • technische voorbereidingen in alle sectoren van de economie op gang brengen en stimuleren; • de bevolking overtuigen van het nut van de gemeenschappelijke munt. De invoering van de euro bestaat niet alleen maar uit een aantal technische regels. Zowel voor de lidstaten als voor hun bevolking staat de gemeenschappelijke munt min of meer duidelijk voor een aantal waarden en idealen. De voorbereiding van de deelnemers aan het economisch leven en van het grote publiek op de invoering van de euro kan dus niet beperkt blijven tot de praktische aspecten. Bij het geven van voorlichting en informatie moet dus steeds rekening worden gehouden met de vragen die het publiek zich stelt, de reacties van wantrouwen en de bezorgdheid van de mensen. Het publiek heeft recht op duidelijke, volledige en toegankelijke informatie die antwoord geeft op al zijn vragen zodat het zich op de komst van de euro kan voorbereiden. Dit is het doel dat de Europese Unie en de lidstaten met hun voorlichting willen bereiken. De euro moet aan de bevolking worden gepresenteerd en uitgelegd. Hoe dit gebeurt hangt af van de nationale cultuur en gebruiken. Hoe dit gebeurt hangt af van de nationale gewoontes en gebruiken. Bij het kiezen van een strategie moet zorgvuldig worden gehandeld omdat het geld een gevoelig thema is. Zo hebben sommige lidstaten de nadruk gelegd op het verband tussen de euro en Europa door de euro voor te stellen als een 12/34 onderdeel van het gemeenschappelijk erfgoed van de Europeanen, als een stabiliteitsfactor voor Europa, als een middel tot behoud van een economisch sociaal en cultureel Europees model. De informatie over de euro is bovendien vaak een gelegenheid om nadere informatie over de Europese Unie zelf te verstrekken. 2. STAND VAN DE WERKZAAMHEDEN 2. 1. Nationale en Europese overheden alsmede sociaal-economische groeperingen zijn al met voorlichtingscampagnes begonnen Deze campagnes worden gevoerd door het Europees Parlement, de Commissie, de lidstaten en de meest dynamische intermediairs (banken, kamers van koophandel, beroepsorganisaties, bedrijfsleven. ). 2. 1. 1 Het Europees Parlement Het Europees Parlement heeft er vanaf het begin voor geijverd, dat de voorlichting over de euro afgestemd zou zijn op de behoeften van de burgers. De organen van het Parlement zijn dan ook betrokken bij vormgeving en uitvoering van het voorlichtingsbeleid. In alle lidstaten die besloten hebben samen met de Europese Unie een voorlichtingsstrategie uit te werken, treedt het Parlement op als partner van de lidstaten en de Commissie. 2. 1. 2. De Commissie De Commissie heeft haar voorlichtingsacties gebaseerd op drie beginselen: subsidiariteit, partnerschap en geleidelijke opbouw. In aansluiting op het Groenboek betreffende de praktische aspecten van de invoering van de gemeenschappelijke munt, dat in mei 1995 werd uitgebracht, startte de Commissie in samenwerking met het Europees Parlement de prioritaire actie "De euro, één munt voor Europa", een onderdeel van het programma PRINCE (Voorlichtingsprogramma voor de Europese burgers). In 1996 volgden bewustmakings- en voorlichtingsacties in de richting van de intermediairs. Hiervoor zijn sedert twee jaar bijna 50 miljoen ECU uitgetrokken, drie kwart van de middelen die de Commissie bestemd heeft voor prioritaire voorlichtingsacties. Bij deze intensieve inspanningen kwamen verschillende aspecten aan bod: • samenstelling van de inhoud van de voorlichting over de euro (bijeenbrengen van documentatie, logo, grafiek van de euro, brede verspreiding van de afbeelding van munten en bankbiljetten in euro); • het opzetten van de voorlichting (publicatie van de nieuwsbrief "inf€uro","Groep€uro", afbeeldingen, video's; informatie over de euro op de internetsite Europa, een databank QUEST in 11 talen waaraan vragen kunnen worden gesteld, organisatie van evenementen partnerschap met intermediairs en multipliers). 2. 1. 3. De lidstaten Deze activiteiten van de Commissie zijn voor de lidstaten aanleiding geweest om zelf ook met informatie- en voorlichtingscampagnes te beginnen. In een aantal lidstaten is van regeringszijde reeds een grootschalige voorlichtingscampagne op gang gebracht waarbij 13/34 gebruik wordt gemaakt van televisie en tegelijkertijd op grote schaal informatiemateriaal wordt verspreid. Ook bestaan in diverse landen al speciale telefoonnummers en internetsites met informatie over de euro. Aangezien de Commissie verantwoordelijk is voor de coördinatie, heeft zij besloten in Brussel de nationale directeuren van de diensten voor voorlichting over de euro bijeen te laten komen. Hoewel talrijke initiatieven bleken te zijn genomen ten behoeve van de voorlichting over de euro, waren de inspanningen niet gelijkelijk verdeeld. Los van het taalaspect bestaan van land tot land grote verschillen, waarbij ook de algemene houding van het publiek ten opzichte van de euro een rol speelt. De meeste lidstaten voeren hun campagnes uit in partnerschap met de Europese Commissie en het Europees Parlement. 1. 2. 1. 4. De intermediairs De intermediairs die meer rechtstreeks in contact staan met het grote publiek hebben met behulp van specifiek materiaal via intermediairs al informatie over de euro doorgegeven. Sommige acties zijn gericht op een bepaalde doelgroep, anderen op het grote publiek. Bijzondere aandacht verdient in dit verband de rol van financiële instellingen en banken. Vele banken hebben hun klanten al uiterst gedetailleerde informatiebrochures over de overgang naar de euro aangeboden waarin informatie wordt verstrekt over de belangrijke institutionele aspecten van de totstandbrenging van de EMU en over vragen in verband met spaargelden en financiële producten. Ook hebben banken conferenties georganiseerd op lokaal niveau die grote belangstelling hebben genoten zowel bij vertegenwoordigers van het MKB als bij particulieren. Andere belangrijke intermediairs zijn de grote Europese beroepsorganisaties die hun klanten uitvoerige informatie hebben verstrekt. Zo zijn nuttige gidsen uitgereikt aan het MKB. In alle lidstaten heeft de Commissie zowel op nationaal als op regionaal niveau bijgedragen tot de financiering van dergelijke initiatieven. Ook heeft zij steun verleend aan de euro-infocentra die in 1997 veel hebben ondernomen om het MKB voor de euro te interesseren en erover te informeren (5. 300. 000 contacten). 2. 2. De eerste informatie- en voorlichtingscampagnes hebben al resultaat opgeleverd 2. 2. 1. Een aantal doelstellingen is inmiddels bereikt De voornaamste deelnemers aan het economisch leven zijn er nu van overtuigd dat de euro er op 1 januari 1999 inderdaad komt en dat de totstandkoming van de monetaire unie een onomkeerbaar proces is. Dat geldt voor de voornaamste intermediairs bij het gebruik van de euro : financiële instellingen, overheidsdiensten en talrijke grote ondernemingen die inmiddels voor de nodige structurele aanpassingen en investeringen gezorgd hebben. Bovendien zijn zij waardevolle en nuttige informatiebronnen voor hun klanten en de gebruikers. 14/34 Ook heeft de euro nu concreet gestalte gekregen in de vorm van munten en biljetten en bestaat er een monetair symbool: € 2. 2. 2. Uit de ervaringen konden bepaalde conclusies worden getrokken Aan de hand van deze eerste serie voorlichtingscampagnes in verband met de euro konden een aantal conclusies worden getrokken die nuttig zijn voor de toekomstige acties van de voorlichters. Zo blijken de Gemeenschapsinstellingen de meeste basisinformatie over het algemeen kader en de verschillende sectorale aspecten van de overgang op de gemeenschappelijke munt te bezitten. Zij kunnen dus gegevens, naslagmateriaal en studies over specifieke technische aspecten van de euro ter beschikking stellen. Bovendien zijn zij door hun contacten met overheden en beroepsorganisaties in de gehele Europese Unie op de hoogte van alle voorlichtingsactiviteiten en het succes dat ze hebben alsmede van eventuele nieuwe initiatieven. Daardoor kunnen zij voor een uitwisseling van ervaringen zorgen, zodat de bestaande programma's steeds kunnen worden verbeterd. Voor de lidstaten, die op nationaal hun eigen communicatiekanalen hebben, is het veel eenvoudiger informatie aan het grote publiek te verspreiden. Ook kunnen zij de inhoud van de boodschap aanpassen aan de culturele gebruiken van eigen land. Bovendien kunnen de aanpassen aan hun eigen nationale overschakelingsplan. lidstaten de informatie Het is duidelijk dat de overheid niet alleen kan voldoen aan alle verzoeken om informatie over de gemeenschappelijke munt: de bijdrage van ondernemingen, banken en financiële instellingen, die in rechtstreeks contact staan met het publiek, vormt een wezenlijke ondersteuning van de inspanningen van de overheid. Veel bedrijven en banken hebben inmiddels begrepen dat het in hun eigen belang is met hun personeel, hun klanten en hun leveranciers over de euro te communiceren. Daarnaast moeten spontane initiatieven vanuit de maatschappij beslist aangemoedigd worden. Het publiek wordt steeds nieuwsgieriger naar de euro. Niemand twijfelt er meer aan dat de euro er gaat komen. Daarom bestaat bij alle groeperingen - bedrijfsleven, groot publiek, volksvertegenwoordigers, ambtenaren - behoefte aan concrete en praktische informatie over de euro. Deze informatie moet afgestemd zijn op de behoeften en rechtstreeks verband houden met het dagelijks leven van de betrokkenen. Al twee jaar worden zowel door de Commissie als de lidstaten en de intermediairs voorlichtingscampagnes (conferenties, tentoonstellingen, internet, brochures, eurosymbool). allerlei vormen georganiseerd in Deze campagnes hebben reeds een aantal resultaten opgeleverd: • de zekerheid dat de euro er op 1 januari 1999 komt en dat de totstandkoming van de monetaire unie een onomkeerbaar proces is; • de belangrijkste schakels bij het gebruik van de euro - financiële instellingen, 15/34 grote ondernemingen en overheidsdiensten - hebben de nodige voorbereidingen getroffen om op 1 januari 1999 klaar te zijn voor de overgang op de euro; • de euro heeft een gezicht (munten, bankbiljetten en een symbool). Uit de ervaringen kunnen een aantal conclusies worden getrokken waarmee rekening moet worden gehouden bij het uitstippelen van het voorlichtingsbeleid voor de komende jaren: de betekenis van subsidiariteit, intermediairs, concrete informatie en voorlichting aan de basis. 3. INLICHTING EN VOORLICHTING IN DE KOMENDE JAREN Het kader en de belangrijke bepalingen ten aanzien van de instellingen in het Verdrag vormen samen met het overgangsscenario dat de Europese Raad van Madrid in december 1995 heeft vastgesteld, in de praktijk de achtergrond voor het voorlichtingsprogramma, dat om een aantal belangrijke peildata draait: 3. 1. Van mei 1998 tot januari 1999 In deze periode vallen twee belangrijke data te vermelden: • 2 mei 1998, de datum waarop de Raad van staatshoofden en regeringsleiders bepaalt welke leden vanaf 1 januari 1999 mee mogen doen aan de euro. Het gaat hier om een historische gebeurtenis die grote belangstelling in de media zal krijgen. Voor het grote publiek zal van deze gebeurtenis een positief schokeffect uitgaan: wanneer de media hieraan als verwacht uitgebreid aandacht zullen besteden, zal het publiek op dat moment begrijpen dat de komst van de euro dichtbij is en definitief vaststaat. Op dat moment zal er een grote vraag naar informatie ontstaan en zullen de lidstaten en de Instellingen van de Gemeenschap, maar ook de grote intermediairs tussen het publiek en de munt (financiële instellingen, markten) en de lokale instanties klaar moeten zijn om aan deze behoefte te voldoen. • Op 1 januari 1999 wordt de euro ingevoerd en worden de wisselkoersen tussen de euro en de nationale valuta onherroepelijk vastgesteld. Voor de totstandkoming van de Economische en Monetaire Unie is dit de doorslaggevende datum. Deze twee belangrijke gebeurtenissen, die in de media uitgebreid ter sprake zullen komen, zullen de nieuwsgierigheid van het grote publiek en van de deelnemers aan het economische leven opwekken die niet mag worden teleurgesteld. Daarom is het belangrijk dat ook in de lidstaten die dit nog niet gedaan hebben voorlichtingscampagnes voor het grote publiek worden gelanceerd. Op 2 mei 1998 zullen de laatste belangrijke punten in verband met de praktische aspecten van de invoering van de euro (duur van de periode waarin eurogeld en nationaal geld naast elkaar circuleren, dubbele prijsaanduidingen, in de overgangsperiode 1999-2002) geregeld zijn. Er kunnen dan dus duidelijke antwoorden worden gegeven op de vragen 16/34 die het publiek en de deelnemers aan het economisch leven stellen. Overigens zal op 26 februari 1998 in Brussel een rondetafel over deze aspecten worden gehouden. De Commissie zal ervoor zorgen dat alle basisteksten over de euro waarvan op dat moment de definitieve versie bestaat, beschikbaar zijn voor het publiek. Op deze manier kan het rechtstreeks, via elektronische weg of op papier alle informatie krijgen,. terwijl intermediairs die in contact staan met het publiek, antwoord kunnen geven op de vragen die gesteld worden. Gedurende deze periode moet steeds ruim aandacht worden besteed aan het bedrijfsleven en meer in het bijzonder aan het MKB, temeer daar een aantal bedrijven al het besluit zal hebben genomen om op de euro over te gaan en daardoor het publiek mee zullen trekken. 3. 2. Het einde van de overgangsperiode De overgangsperiode (1999-2001) dient om vertrouwd te raken met de idee dat de euro er komt. Vervolgens moet in 2001 een tweede voorlichtingsgolf volgen om de bevolking en de deelnemers aan het economisch leven voor te bereiden op de komst van munten en biljetten in euro en op het volledig verdwijnen van de nationale valuta. De voorlichtingscampagnes ter voorbereiding van 1 januari 2002 moeten het publiek en de deelnemers aan het economisch leven voorbereiden op de praktische gevolgen van de invoering van chartaal eurogeld. Dit kan in verschillende etappes gebeuren: eerst een periode waarin geleerd wordt bedragen in nationale munt om te rekenen in euro; dan een periode waarin vooral getracht wordt euroreferentiewaarden te scheppen zodat eenieder een idee krijgt van de waarde van goederen en diensten in de nieuwe munt zonder eerst in de nationale munt te hoeven denken. In deze periode moeten bepaalde kwetsbare groepen actief worden benaderd (ouderen, gehandicapten, analfabeten). De overgangsperiode 1999-2001 moet benut worden om de voorlichting te intensiveren. Op dat moment zal bij het publiek en bij de deelnemers aan het economisch leven, met name de bedrijven, gezien de gebeurtenissen grote belangstelling voor de euro bestaan en zullen veel vragen worden gesteld. Een tweede golf van voorlichtingscampagnes zal in de loop van 2001 moeten volgen, vlak voor de daadwerkelijke invoering van bankbiljetten en munten in euro en het verdwijnen van de nationale munten. 4. STRATEGIE VOOR INFORMATIE EN VOORLICHTING OVER DE EURO 4. 1. Algemene beginselen en rol van de betrokken partijen 4. 1. 1. Subsidiariteit en partnerschap 4. 1. 1. 1. De belangrijke rol van de lidstaten De lidstaten spelen een centrale rol bij de voorlichting van de bevolking en het bedrijfsleven. Dit is subsidiariteit: gezien de verschillen in cultuur en taal en de 17/34 gevoeligheid ten opzichte van de nationale munt kan de voorlichting het best afgestemd worden op de nationale situatie. Deze voorlichting krijgt geleidelijk aan de dimensie die past bij een gebeurtenis waardoor het leven van de gehele bevolking rechtstreeks wordt beïnvloed. Hierbij moet het niet alleen gaan om initiatieven van de overheid maar moet zoveel mogelijk ook rekening worden gehouden met de behoeften en eigen initiatieven van regio's, verenigingen en intermediairs, grote particuliere en openbare bedrijven, beroepsorganisaties, vakbonden, enz. om op coherente wijze over de euro te kunnen informeren. De Instellingen van de Gemeenschap hebben de lidstaten voorgesteld de krachten te bundelen in nieuwe partnerschapsovereenkomsten: - tripartiete afspraken lidstaten/Commissie/Europees Parlement; - overeenkomsten over de gezamenlijke financiering van specifieke voorlichtingsplannen; - coördinatie tussen de betrokken partijen en oprichting van een hiermee belaste coördinatie-eenheid op nationaal niveau. In 1998 zullen in tien van de vijftien lidstaten dergelijke overeenkomsten bestaan. Zij zijn een voor de hand liggende manier om Europese subsidies te verstrekken aan nationale voorlichtingscampagnes. Voor de Gemeenschap gaat het om een prioriteit: twee derde van de begrotingspost prioritaire actie "de euro, één munt voor Europa" is bestemd voor deze overeenkomsten. Zo kan bereikt worden dat de voorlichting aangepast is aan de situatie in de afzonderlijke lidstaten en toch coherent blijft waar het om de strategische doelstellingen gaat. In deze overeenkomsten moeten naast de specifieke acties die iedere regering wil voeren, de overeenkomsten ook aanwezig zijn: - een voorlichtingsprogramma voor het grote publiek dat voorziet in de maatschappelijke behoefte in de lidstaten; - aangepaste multimediale voorlichting die onmisbaar is voor de bewustmaking van de gehele bevolking. 4. 1. 1. 2 Het Europees Parlement Het Europees Parlement is de Gemeenschapsinstelling die alle burgers vertegenwoordigt en speelt als zodanig een belangrijke rol bij het opzetten van de voorlichtingsstrategie. De organen van het Parlement zijn steeds betrokken bij de voorlichtingsacties en de partnerschapsovereenkomsten met de lidstaten. De leden van het Parlement spelen een actieve rol bij evenementen die in het kader van de voorlichtingsacties in de lidstaten plaatsvinden. 4. 1. 1. 3. Rol van de Commissie 18/34 De Commissie zal haar kennis ter beschikking stellen van alle intermediairs die erom vragen. Zij verstrekt de nodige technische informatie voor hun voorlichtingsacties zoals technische rapporten, mededelingen, vragen/antwoorden, overzichten. Deze doorgegeven informatie kan vervolgens worden aangepast voor eigen gebruik. Indien dit nuttig lijkt, moet de Commissie ook aanwezig zijn bij conferenties en evenementen die georganiseerd worden naar aanleiding van de euro. De Commissie zal voorts een stimulerende rol spelen bij de voorlichting. Zo zorgt zij voor het beheer van de overeenkomsten met de lidstaten en neemt zij deel aan acties en vervolgacties in het kader van de overeenkomst. In de derde plaats moet de Commissie erop toezien dat de berichtgeving over de euro binnen de Unie coherent is. Daarom heeft de Commissie in alle lidstaten zitting in de coördinatiediensten de voorlichtingsdirecteuren van de lidstaten tijdens hun regelmatige bijeenkomsten de gelegenheid hun voorlichting over de euro te vergelijken met die in de andere lidstaten en de beste methodes van elkaar over te nemen. programma's. Voorts nationale hebben van de Tot besluit heeft de Commissie een belangrijke taak bij het organiseren en begeleiden van grensoverschrijdende acties en acties die op derde landen gericht zijn. Wat de derde landen betreft kan dit regelrecht gebeuren in het kader van de bestaande Gemeenschapsinstrumenten of via initiatieven van de vertegenwoordigingen van de Commissie en de pers- en informatiediensten in de derde landen samen met de ambassades van de lidstaten. Het personeel van deze vertegenwoordigingen (Commissie en lidstaten) zal speciaal op deze taak moeten worden voorbereid. Ook bij de informatie van buiten Europa gevestigde Europeanen spelen de ambassades en consulaten een belangrijke rol. 4. 1. 1. 4. Rol van het bedrijfsleven Industrie, handel, openbare en particuliere bedrijven, het MKB en de detailhandel zijn de hoofdrolspelers in het economische leven. Bij de overgang op de euro. spelen zij een belangrijke rol bij het doorgeven van informatie naar het publiek. Verschillende aspecten komen hier aan de orde: • ondernemingen die op grote schaal factureren (openbare of particuliere energie-, water- en telecommunicatiebedrijven) kunnen een pedagogische functie vervullen ten opzichte van de consumenten door. in een vroeg stadium rekeningen in euro op te stellen waardoor de klanten referenties krijgen voor een nieuwe waardeschaal; • grote ondernemingen die besluiten op de euro over te gaan, zouden ook hun toeleveranciers (vaak kleine bedrijven) moeten voorbereiden op en helpen bij de overgang; • de detailhandel, die dagelijks contact heeft met het grote publiek, speelt een belangrijke rol bij de informatie en begeleiding van de consument bij zijn dagelijkse aankopen in euro. 19/34 De toeristische sector verdient bijzondere aandacht bij de invoering van de euro. Immers, deze sector kan een belangrijke rol spelen bij de informatie over de praktische en concrete aspecten van de duro. 4. 1. 1. 5. De rol van de intermediairs zoals intermediairs De en semi-overheidsinstellingen, lagere overheden, Euroinfocentra en alle andere kunnen informatienetwerken van de Gemeenschap voorlichting geven die is aangepast aan de doelgroepen. verenigingen, overheids- nationale bonden, Het is dus belangrijk dat zij hierbij worden gestimuleerd en gesteund. Zo moet met name informatie worden verstrekt die de intermediairs kunnen verwerken om aan hun eigen doelstellingen te voldoen. De nationale projecten moeten door de lidstaten zelf en door de nationale overheid worden opgezet. Zij moeten worden gefinancierd door de nationale overheid, eventueel via een specifieke regeling, uit gedecentraliseerde Gemeenschapsmiddelen in het kader van de overeenkomsten of in laatste instantie door de vertegenwoordiging van de Commissie voor zover deze over kredieten beschikt die hiervoor gebruikt mogen worden. Louter nationale projecten zullen niet door de Commissie worden gefinancierd, tenzij het gaat om uitzonderlijke projecten met een geheel nieuwe opzet. 4. 1. 2. Decentralisering en kleinschaligheid Het is belangrijk dat de Europese burgers ter plekke informatie krijgen. Daarom moet de informatie gedecentraliseerd worden zodat zij van dichtbij kan komen. Dit betekent dat in de lidstaten moeten worden ingeschakeld alle beschikbare informatiekanalen (gedecentraliseerde bepaalde bijkantoren administraties, ondernemingen, bedrijven die op grote schaal factureren). bankloketten, van In het kader van de partnerschapsovereenkomsten kan de driepartijenstructuur waarbij een vertegenwoordiger van de lidstaat, een vertegenwoordiger van de Commissie en een vertegenwoordiger van het Europees Parlement samenwerken, ertoe bijdragen dat de informatie aan de lokale behoefte wordt aangepast. Tenslotte is ook belangrijk welke communicatiemiddelen gebruikt worden: de nieuwe technologieën (gratis telefoonnummers, Internet) kunnen de informatie dicht bij de gebruiker brengen. Hetzelfde geldt voor veldacties (reizende tentoonstellingen, infobussen, indien financieel mogelijk deelneming aan sportevenementen of culturele evenementen die een groot publiek bereiken) die in sommige lidstaten al georganiseerd zijn. De voorlichting over de euro moet in het teken van de subsidiariteit staan en in partnerschap worden georganiseerd: • partnerschap met de lidstaten waardoor de boodschap en de informatiekanalen kunnen worden gekozen die passen bij de nationale cultuur en structuur; • partnerschap met de intermediairs die gerichte informatie verspreiden. Zij 20/34 hebben de taak praktische, maatgesneden informatie te verspreiden. Het optreden van de Commissie zal bestaan uit: • het verstrekken van informatie, basismateriaal en technische steun aan de intermediairs voor de voorlichting over de euro en aan deskundig publiek; • deelneming aan de vormgeving voorlichtingsprogramma's medefinancieringsovereenkomsten met de lidstaten worden gesloten; en uitvoering van de nationale in het kader van een partnerschap waarbij • coördinatie op Europees niveau van voorlichtingsacties en bevordering van contacten en informatie-uitwisseling tussen de lidstaten; • stimulering van en deelneming aan grensoverschrijdende initiatieven en aan voorlichtingsacties gericht op derde landen. Tenslotte is het belangrijk dat alle Europese burgers ter plaatse de informatie kunnen krijgen die beantwoordt aan hun behoeften en daarom moeten de voorlichtingscampagnes gedecentraliseerd worden zodat zij dicht bij de doelgroepen kunnen worden georganiseerd. 4. 2. Voornaamste doelgroepen De tot nu toe gevoerde voorlichtingsacties zijn voornamelijk gericht geweest op de financiële wereld en de overheid, die zich als eerste zullen moeten gaan bezighouden met de technische voorbereidingen op de overgang naar de euro en de voornaamste informatiekanalen vormen. Ook vele grote ondernemingen zijn zich aan het klaarmaken. Overal wordt actief gewerkt aan de voorbereiding. Vanuit dit uitgangspunt moet de voorlichting nu verder gaan naar een aantal andere doelgroepen: 4. 2. 1. Het grote publiek Het grote publiek in al zijn geledingen (vooral consumenten, werknemers, spaarders, gepensioneerden, uitkeringstrekkers, vrouwen, jongeren, enz. ) wil geïnformeerd worden over de wijze waarop de euro zal worden ingevoerd en welke gevolgen dit zal hebben. En uiteindelijk zal het succes van de euro afhangen van de aanvaarding door het grote publiek, die niet is af te dwingen maar bereikt moet worden door voortdurende informatie ter plaatse over zeer concrete aspecten van de gemeenschappelijke munt. In een eerste stadium moet ernaar gestreefd worden dat alle burgers vóór 1 januari 1999 weten dat de euro gaat komen en welke data belangrijk zijn voor de overgang (1 januari 1999, 1 januari 2002); ook moeten zij weten onder welke voorwaarden de euro in de overgangsperiode kan worden gebruikt (betalingen, cheques, continuïteit van contracten, belastingen, betrekkingen met overheidsdiensten, met name sociale diensten). 21/34 Vanaf het begin van deze periode speelt het onderwijs en met name het onderwijzend personeel een belangrijke rol bij de voorlichting van jongeren. In de praktijk zullen jongeren waarschijnlijk vaak degenen zijn die de oudere generaties over de euro inlichten en ermee vertrouwd maken. De Commissie zal binnenkort met een initiatief komen. Daarnaast moet aangepaste informatie. worden verstrekt aan bepaalde doelgroepen: bejaarden, blinden en slechtzienden, analfabeten, personen die in grote armoede leven, enz. Bij deze bevolkingsgroepen kunnen de overheidsdiensten een belangrijke rol spelen juiste via vertrouwenspersonen die hiertoe worden opgeleid en over de informatiemethodes beschikken. 4. 2. 2. Bijzondere aandacht voor midden- en kleinbedrijf (met name detailhandel en ambachtelijke bedrijven) Voor het midden- en kleinbedrijf geldt hetzelfde als voor het grote publiek: het moet mentaal en praktisch worden voorbereid op de komst van de euro. Talrijke grote ondernemingen hebben zich namelijk dankzij hun structuur, hun omvang (studie- of planningsdiensten) of hun deelneming aan een organisatie namelijk al kunnen instellen op de komst van de euro en de nodige voorbereidingen kunnen treffen. Dit is meestal niet het geval bij het MKB en nog minder bij zeer kleine bedrijven, eenmansbedrijfjes en ambachtslieden voor wie de euro nog in het verschiet lijkt te liggen. Er moet voor worden gezorgd dat de leiding binnen het MKB een algemene basiskennis verwerft van het overgangsscenario en de voorwaarden voor het gebruik van de euro. Op dit punt is de aanpak min of meer dezelfde als die voor het grote publiek, maar het MKB moet er ook toe worden aangezet technische voorbereidingen te treffen voor de overgang. De voorlichting, die in 1998 geïntensiveerd wordt, moet het MKB er vooral van overtuigen dat de komst van de euro een strategische aanpassing vergt (concurrentiedoelstellingen, strategie, eventueel nieuwe markten) en dat ruim voor 31 december 2001 moet worden begonnen met de voorbereidingen. Gezien de economische betekenis van het MKB zijn deze voorbereidingen doorslaggevend voor het welslagen van de Economische en Monetaire Unie. Bovendien is bijna twee derde van de werkgelegenheid in Europa te vinden in het MKB, hetgeen betekent dat deze sector een belangrijke multiplierfunctie kan vervullen bij zijn werknemers en klanten. Dit geldt met name voor de detailhandel die in dagelijks contact staat met het grote publiek. De detailhandel kan de consument namelijk rechtstreeks informeren en geruststellen over de overgang naar de euro en er op deze wijze voor zorgen dat de nieuwe munt ook aanvaard wordt. Ten aanzien van de algemene en technische informatie van het midden- en kleinbedrijf is een belangrijke rol weggelegd voor banken, accountants, kamers van koophandel en beroepsorganisaties waartoe ook de Euro-infocentra en de andere gespecialiseerde netwerken behoren. Analoog daaraan hebben grote ondernemingen een bijzondere verantwoordelijkheid ten opzichte van de kleine en middelgrote bedrijven die hun klanten of toeleveranciers zijn. Dit geldt met name voor grote ondernemingen die toeleveranciers hebben en bij de overschakeling op de euro hun toeleveranciers kunnen stimuleren hetzelfde te doen en ze daarbij kunnen begeleiden. 22/34 Tot besluit moet er voor worden gezorgd dat ook diensten- en automatiseringsbedrijven, die aan de vraag van het MKB zullen moeten voldoen, voorbereid zijn om te voorkomen dat in 2001 alles samenkomt en de sector verzadigd raakt waardoor de kosten voor de afnemers zullen stijgen. Ontmoetingen zoals de ronde tafel over informatietechnologieën (Euro IT forum) die op 2 oktober 1997 in Brussel is gehouden en waaraan automatiseringsbedrijven en hun gebruikers hebben deelgenomen, kunnen hiertoe bijdragen. De Commissie zal haar contacten met de intermediairs in het MKB en de SSII-bedrijven verbeteren en voortzetten. 4. 2. 3. Lagere overheden, volksvertegenwoordigers en overheidspersoneel op alle niveaus Lagere overheden en volksvertegenwoordigers zijn veel minder goed voorbereid dan de centrale overheid. Toch hebben zij een bevoorrecht contact met het grote publiek en zullen zij als eerste worden aangesproken. De publicatie van de nationale overschakelingsplannen in alle lidstaten met een duidelijke beschrijving van de voorwaarden waaronder de overschakeling zal plaatsvinden, moet de voorbereiding van lokale volksvertegenwoordigers en overheden vergemakkelijken. Daarnaast moet ook specifieke informatie en voorlichting voor deze groep worden gepland. Het personeel van de centrale overheid moet via de bestaande structuren doelgericht worden ingelicht en voorbereid op de euro. Deze vorming is vooral nodig voor de ambtenaren die rechtstreeks contact hebben met het publiek. Sommige lidstaten hebben bijvoorbeeld al "cursuspakketten" over de overgang naar de euro voor opleiders voorbereid. Het overheidspersoneel moet in de sectoren waarvoor het verantwoordelijk is over de nodige informatie beschikken en deze aan zijn gesprekspartners kunnen doorgeven (ondernemingen, verenigingen, groot publiek). Voor lagere overheden geldt hetzelfde. De Commissie zal de lidstaten helpen de nodige middelen te scheppen om dit doel te bereiken. 4. 2. 4. Ambtenaren en andere personeelsleden van de Europese Instellingen Ambtenaren en overige personeelsleden van de Europese Commissie, staan midden in het gebeuren rond de overgang naar de euro en moeten uitstekend geïnformeerd zijn over de wijze waarop de invoering van de euro plaatsvindt en de gevolgen ervan. Dit geldt in eerste instantie voor Commissievertegenwoordigers die rechtstreeks met het publiek in contact staan. Zij moeten de EMU en de positieve gevolgen ervan aan hun gesprekspartners kunnen uitleggen. De Commissie is bezig met de voorbereiding van een voorlichtingsprogramma voor het eigen personeel en zal daarvoor alle mogelijke middelen inzetten (dienstnota's en informatiedossiers, gebruikelijke kanalen voor de interne communicatie en meer in het bijzonder het interne net "Europa Plus"). Voorgesteld zal worden deze actie uit te breiden tot de andere Europese instellingen. 23/34 De Commissie zal een speciaal vormings- en voorlichtingsprogramma uitvoeren voor Europese ambtenaren en andere personeelsleden 4. 2. 5. Voorlichting en informatie aan derde landen is onmisbaar De invoering van een gemeenschappelijke munt in Europa betekent dat de euro naar buiten toe de munt van één van de voornaamste handelsblokken ter wereld wordt. Aangezien inmiddels niet meer getwijfeld wordt aan de politieke wil van de Europeanen om hun eigen munt te scheppen, zijn de belangstelling voor de euro en de verzoeken om informatie hierover bij de vertegenwoordigingen van de Europese Commissie in derde landen sterk toegenomen. Voorlichting naar buiten toe wordt dus nu ook noodzakelijk om misverstanden weg te nemen en te zorgen voor een juiste inschatting van de betekenis van deze gebeurtenis voor de internationale monetaire wereld. Enkele lidstaten en de Commissie zijn al begonnen met voorlichtingscampagnes buiten Europa, hoofdzakelijk in de grote internationale financiële centra (New York, Tokio, Toronto, Chicago, Hong Kong, Singapore. ). Het is belangrijk dat op deze weg wordt voortgegaan en dat de voorlichting systematisch ook wordt uitgebreid tot andere derde landen: • de kandidaat-lidstaten en de Middellandse-Zeepartners van de Europese Unie; • handelspartners landen die bevoorrechte handelsbetrekkingen met de Gemeenschap hebben (associatieovereenkomsten) maar ook markten die potentieel belangrijk zijn voor de Europese Unie. en ondernemingen in derde In deze externe voorlichting moeten ook de Europese burgers die in derde landen wonen worden meegenomen: enerzijds moeten zij als Europeanen volledig worden voorgelicht over de overgang naar de gemeenschappelijke munt en anderzijds moeten zij, wanneer zij in hun contacten op het werk en privé rechtstreeks worden aangesproken over de euro, in staat zijn antwoord te geven. De Commissie zal in samenwerking met de lidstaten in derde landen uitleg geven over de euro en de voordelen ervan belichten. Hierbij kan gebruik worden gemaakt van de normale samenwerkingsstructuren ter plaatse tussen de vertegenwoordigingen van de Europese Commissie en met name hun pers- en informatiediensten, en de ambassades en consulaten van de lidstaten. Voorafgaande aan deze voorlichtingscampagne moet het diplomatiek personeel ter plaatse systematisch worden geïnformeerd en voorbereid. De Commissie, de lidstaten en hun intermediairs moeten van nu af aan in eerste instantie denken aan de voorlichting van het grote publiek (met inbegrip van kwetsbare groepen), het MKB, de lagere overheden en volksvertegenwoordigers, overheidspersoneel en derde landen. 24/34 4. 3. Inhoud van de voorlichting Tijdens de vergadering van informatiedirecteuren uit de lidstaten op 30 oktober 1997 in Brussel is gebleken dat het moeilijk zal zijn tot methodes of formuleringen te komen die in alle lidstaten gebruikt kunnen worden. Toch kan van een aantal gemeenschappelijke beginselen worden uitgegaan. 4. 3. 1. Concrete informatie is belangrijk De euro zal alleen door het grote publiek aanvaardt worden indien duidelijke antwoorden gegeven kunnen worden op vragen als waarom, wanneer en hoe ? Enthousiasme voor de euro kan pas ontstaan wanneer het grote publiek leert de euro te begrijpen, te gebruiken en ermee om te gaan. De voorlichting moet dus concrete en duidelijke boodschappen bevatten: afbeeldingen van de euromunten en biljetten, mogelijkheden en praktische gevolgen van het gebruik van de euro in het dagelijks leven (inkomen, pensioenen, spaargelden, contracten), assimilatie van de "waarde" van de euro na de vaststelling van de wisselkoersen op 1 januari 1999. De informatie moet nuttig zijn en ook gebruikt worden. De verstrekte informatie moet ook juist zijn: bij gebrek aan kennis worden vaak verkeerde inlichtingen gegeven. Dit leidt tot verwarring bij het publiek en is schadelijk voor het gehele overschakelingsproces. De Commissie zal ervoor zorgen dat alle informatiedragers referentieteksten krijgen waaraan zij de juistheid van hun boodschap kunnen toetsen. Uiteraard zal het steeds eenvoudiger worden concrete informatie te verstrekken naarmate de laatste technische bepalingen betreffende de invoering van de euro op Europees en op nationaal niveau zijn vastgelegd (dubbele prijsaanduidingen, omrekeningskosten, duur van de periode waarin het nationale geld uit de circulatie wordt genomen, voorwaarden waaronder de euro mag worden gebruikt in de betrekkingen met de overheid). 4. 3. 2. Speciale informatie voor "pré-ins" De lidstaten die niet voorkomen op de lijst die begin mei 1998 door de Raad van staatshoofden en regeringsleiders zal worden opgesteld, moeten een speciale voorlichting voor hun eigen publieke opinie voorbereiden: naargelang van de omstandigheden kan worden uitgelegd welke gevolgen de niet-deelneming van de lidstaat aan de eurozone in de praktijk heeft, welke vorderingen nog gemaakt moeten worden om zich bij de lidstaten van de eerste golfte kunnen aansluiten of eenvoudigweg hoe de euro werkt. Ongeacht de vraag of een lidstaat die geen deel uitmaakt van de eerste golf, hiervoor gekozen heeft of nog niet in staat is aan de euro deel te nemen, zullen zowel de bevolking als het bedrijfsleven van dit land namelijk gezien de economische en commerciële betrekkingen met de partners van de eerste golf toch geconfronteerd worden met transacties in euro. Om ervoor te zorgen dat zij daar geen hinder van ondervinden, moet dus voldoende feitelijke en praktische informatie over de gemeenschappelijke munt worden verstrekt. In ieder geval vormen de pre-ins een groep apart en zal de behoefte aan informatie over de euro (aard van de boodschap, verspreidingsdichtheid en inhoud) anders zijn dan in de andere landen. 25/34 4. 3. 3. Opiniepeilingen en evaluaties Informatie en voorlichting over de euro moeten telkens worden aangepast en bijgewerkt. Naast een efficiënt actieprogramma moet ook een periodieke evaluatie zijn voorzien om de uitgevoerde acties te kunnen beoordelen op kwaliteit en resultaten. Aan de hand daarvan kunnen dan namelijk verbeteringen worden aangebracht zodat toekomstige acties meer resultaat opleveren. Uit de tot nu toe opgedane ervaring is gebleken dat het moeilijk is tot een methode of een informatieboodschap over de euro te komen die in alle lidstaten evenveel succes heeft. Niettemin kunnen een aantal hoofdlijnen worden aangehouden: • de informatie moet praktisch en concreet zijn; • de euro moet door het grote publiek gemakkelijk aanvaard kunnen worden; voor de pré-ins moet een speciale informatieboodschap worden opgesteld; • • het is belangrijk dat opiniepeilingen worden gehouden en dat de resultaten van de acties worden geëvalueerd. 5. MIDDELEN EN MEDIA VOOR DE VOORLICHTINGSSTRATEGIE 5. 1. Radio en televisie Bij de voorlichting van het grote publiek zijn radio en televisie niet weg te denken elementen die deel moeten uitmaken van alle voorlichtingsprogramma's en met name van de programma's waarvoor medefinancieringsovereenkomsten bestaan. De gekozen formule hangt uiteraard steeds af van de kenmerken van het nationale publiek en de gebruikelijke methodes van de overheid. Daarnaast kunnen aanvullende acties door de Gemeenschap worden overwogen: uitzendingen via "Europe by Satellite" (rechtstreeks ontvangen door ongeveer interviews, studio-opnames, verstrekking van 700 televisiestations beeldmateriaal. in Europa), 5. 2. Brochures folders). De Uit enquêtes blijkt dat het publiek altijd geïnteresseerd is in schriftelijke informatie (brochures, lidstaten die al van start gegaan zijn met hun voorlichtingscampagnes hebben de verspreiding. van schriftelijke informatie via lokale contactpunten (gemeentehuizen, postkantoren, banken) of/en via advertenties in grote nationale of regionale dagbladen in hun programma opgenomen. Om bovengenoemde redenen van subsidiariteit zal de Commissie zelf niet op grote schaal met brochures voor het brede publiek komen, maar wel in minder uitgewerkte vorm nuttige informatie beschikbaar stellen aan intermediairs. Ook zal zij informatie en documentatie verstrekken aan lidstaten die brochures voor het grote publiek willen publiceren. 5. 3. Internet, CD-rom, diskettes 26/34 Er zal ruimschoots gebruik worden gemaakt van nieuwe communicatiemiddelen. Daardoor kan de informatie efficiënt worden verspreid tegen redelijk lage kosten. Doordat vele praktische en gespecialiseerde inlichtingen beschikbaar zijn op internet, is een ruime verspreiding gegarandeerd. Zo zal op de internetsite Europa de gegevensbank "Quest" beschikbaar zijn, die antwoord geeft op een aantal praktische en concrete vragen van het grote publiek maar ook van gespecialiseerde gebruikers. Er zouden links moeten worden gelegd tussen de sites van de lidstaten, de centrale banken, de Commissie en het Europees Monetair Instituut of particuliere organisaties om de gebruikers in staat te stellen toegang te krijgen tot alle informatie over de euro die in Europa beschikbaar is. 5. 4. Algemene Infonummers De lidstaten moeten worden aangespoord om diensten te gaan aanbieden die rechtstreeks en snel antwoord kunnen geven op vragen van de burgers over de euro via onder andere telefoon, fax, internet of minitel. De Commissie zal een bijdrage leveren om het informatiemateriaal ter beschikking te stellen dat deze diensten nodig hebben. 5. 5. Voordrachten en seminars Er worden steeds meer conferenties en seminars gehouden die nu ook technische onderwerpen voor gespecialiseerde groepen toehoorders behandelen. De Commissie neemt meer dan duizend keer per jaar aan dergelijke gebeurtenissen deel door het sturen van ambtenaren die toespraken houden of via de sprekers van de Groep€uro. Ook voor groepen die Brussel bezoeken, is steeds vaker een voordracht over de euro in het programma opgenomen. 5. 6. Huis-aan-huis informatie tentoonstellingen De meest zekere manier om het publiek rechtstreeks te raken is de informatie op lokaal niveau. Sommige lidstaten hebben hieraan speciale aandacht besteed door infobussen en reizende te organiseren die bijzonder effeciënt blijken als informatiekanaal. De lidstaten worden ertoe aangespoord dergelijke initiatieven te ontplooien. De Commissie zal voor zover mogelijk technische bijstand voor deze projecten leveren. De Commissie zal ook onderzoeken of het nuttig is op lokaal of nationaal niveau eurowaarnemingsposten op te richten, die eventueel zouden kunnen worden geïntegreerd in bestaande Europese netwerken en bij de overgang op de euro met name zouden toezien op een goede informatie van de consument. 5. 7. Speciale acties voor kwetsbare groepen Een van de kenmerken van kwetsbare groepen (blinden en slechtzienden, analfabeten, personen die geen vaste woonplaats hebben of in grote armoede leven) is juist dat zij moeilijk bereikt kunnen worden via de traditionele of gestandaardiseerde media. Deze bevolkingsgroepen moeten daarom worden geïnformeerd over de euro via andere informatiekanalen die speciaal aan hun situatie zijn aangepast. Hierbij kan worden 27/34 gedacht aan vertrouwenspersonen die dicht bij deze groepen staan en over geschikte informatie en communicatiemiddelen beschikken. De Commissie zal samen met de lidstaten onderzoeken hoe deze bevolkingsgroepen benaderd moeten worden, en met name kijken naar de inhoud, de middelen en de plaats van de voorlichting. Er moet gebruik worden gemaakt van alle beschikbare media en met name van radio en televisie die bij uitstek geschikt zijn voor grootschalige campagnes. Ook moet bijzondere aandacht worden besteed aan informatie op lokaal niveau. 6. CONCLUSIES Al twee jaar worden zowel door de Commissie met steun van het Parlement als door de lidstaten of de intermediairs op allerlei manieren informatie en voorlichting over de euro verstrekt internetsites, brochures, eurosymbool). Deze inspanningen hebben reeds hun vruchten afgeworpen: tentoonstellingen, (conferenties, • Men is er algemeen van overtuigd dat de euro er op 1 januari 1999 komt en dat de totstandkoming van de monetaire unie een onomkeerbaar proces is; • de grote gebruikers van de euro - financiële instellingen, grote ondernemingen en overheidsdiensten - hebben de nodige voorbereiding getroffen om op 01 januari 1999 klaar te zijn voor de euro. Aan de hand van de ervaringen die met deze acties zijn opgedaan, kunnen nuttige conclusies worden getrokken voor de voorlichtingscampagnes over de euro in de komende jaren: subsidiariteit, intermediairs, concrete informatie en huis-aan-huis acties zijn belangrijk. De periodes tussen 2 mei 1998 en 1 januari 1999 en tussen 1999 en 2002 moeten gebruikt worden om de voorlichtingsacties uit te breiden, omdat het publiek in die periode vanwege de gebeurtenissen veel vragen over de euro zal hebben en de ontwikkelingen met belangstelling zal volgen. In de loop van het jaar 2001 zal een tweede grote golf van voorlichtingsacties moeten volgen. De Commissie, de lidstaten en de intermediairs moeten hun voorlichting nu voornamelijk richten op het grote publiek, het MKB, de lagere overheden, volksvertegenwoordigers, overheidspersoneel en derde landen. Uit de ervaring is gebleken dat het moeilijk is een voorlichtingscampagne op te stellen die beantwoordt aan de culturele kenmerken en de achtergrond van het publiek in de verschillende lidstaten. Niettemin kunnen enkele hoofdlijnen worden aangehouden: • de informatie moet praktisch en concreet zijn; voor het MKB kan zelfs gedacht worden aan opleiding en steun bij het evalueren van de gevolgen door de euro- infocentra; • er moet een klimaat van vertrouwen worden geschapen zodat het grote publiek met de euro vertrouwd kan raken; 28/34 • opiniepeilingen en evaluaties van de voorlichtingsacties zijn belangrijk. De organisatie van de voorlichting over de euro moet gebaseerd zijn op subsidiariteit en partnerschap: • partnerschap met de lidstaten in het kader van driepartijenovereenkomsten tussen de lidstaat, de Commissie en het Europees Parlement en medefinancieringsovereenkomsten die de mogelijkheid bieden vorm en inhoud van de voorlichting aan te passen aan de nationale culturen en structuren; • partnerschap met intermediairs die specifieke informatie verstrekken. Het optreden van de Commissie zal voornamelijk bestaan uit: • het verstrekken van basisinformatie en basismateriaal en technische bijstand aan de intermediairs en aan deskundig publiek; • deelneming nationale voorlichtingscampagnes over de euro in het kader van een partnerschap en via medefinancieringsovereenkomsten met de lidstaten; organisatie uitvoering van aan en de • coördinatie van de nationale voorlichtingscampagnes en bevordering van contacten en informatie-uitwisseling tussen de lidstaten; • stimulering van en deelneming aan grensoverschrijdende initiatieven alsmede aan informatie en voorlichting over de euro die bestemd is voor derde landen. De Europese burgers moeten gemakkelijk de informatie kunnen vinden die een antwoord geeft op hun vragen en daarom is het belangrijk dat in de voorlichtingscampagnes aandacht wordt besteed aan een gedecentraliseerde aanpak die dicht bij de burger staat. Tenslotte moet actief gebruik worden gemaakt van alle beschikbare media en met name van radio, televisie en internet die bij uitstek geschikt zijn om grootschalige voorlichtingscampagnes te voeren. 29/35 BIJLAGE 2 Financieel memorandum 30/35 Financieel memorandum BENAMING VAN DE MAATREGEL Voorlichtingsactie voorlichtingsstrategie -de euro, één munt voor Europa: aanpassing van de BETROKKEN BEGROTINGSLIJN(EN) B3-306: PRINCE (programma voor de informatie van de Europese burger) voorlichtingsacties voor specifieke beleidsonderdelen 3. RECHTSGRONDSLAG Zelfstandig besluit van de Commissie 4. OMSCHRIJVING VAN DE MAATREGEL Algemene doelstelling De voorlichting over de euro moet de bevolking klaarmaken voor de overgang op de gemeenschappelijke munt en voorts de overheid, het bedrijfsleven en de financiële wereld ertoe aanzetten de nodige voorbereidingen te treffen. Looptijd van de maatregel De prioritaire voorlichtingsactie beslaat de periode 1996-2001, de onderhavige mededeling de periode 1999 t/m2001. INDELING VAN DE UITGAVEN NVU (niet verplichte uitgaven) GK (gesplitste kredieten) 31/35 AARD VAN DE UITGAVEN Subsidies voor medefinanciering en partnerschapsovereenkomsten met de lidstaten en burgermaatschappij alsmede dienstencontracten FINANCIËLE GEVOLGEN Berekeningsmethode voor de totale kosten van de actie Aan de hand van de ervaringen die in de eerste jaren zijn opgedaan, kunnen als voornaamste uitgaven worden genoemd: - partnerschap met de lidstaten, - voorlichting in derde landen, - partnerschap met de burgermaatschappij, - ontmoetingen, debatten, conferenties, - voorlichtingsinstrumenten, - onderzoek, enquêtes, - diversen. De totale kosten van de actie over de periode 1999-2001 bedragen 100 miljoen ECU. PRINCE in miljoen ECU Heden en verleden toekomst 1996 1997 1998 1999 2000 2001 totaal 18,7 30,8 30 38 32 30 100 De partnerschapsovereenkomsten met de lidstaten behoren tot de voornaamste posten. Tot 1997 was het de regel dat 50% van de kosten uit de Gemeenschapsbegroting werd gefinancierd. Uit hoofde van het subsidiariteitsbeginsel zullen de lidstaten echter steeds meer kosten voor eigen rekening nemen, met name waar het gaat om campagnes voor het grote publiek. De lidstaten zullen dus meer middelen beschikbaar moeten gaan stellen voor de voorlichting over de euro. 32/35 Door het financieringsniveau van 1998 (21 miljoen ECU) te handhaven, moet de Gemeenschapsbegroting de nodige ruimte laten voor de rol, de prioriteiten en de instrumenten van de voorlichting door de Gemeenschapsinstellingen. In de praktijk komt dit neer op een vermindering van de relatieve bijdrage van de Unie aan de totale uitgaven van de lidstaten voor voorlichting over de euro. Bij gebrek aan middelen zal in 1998 niet veel worden gedaan aan de voorlichting voor de lidstaten die niet aan de eerste golf deelnemen en voor derde landen. In 1999 zal dit beter worden, omdat dan alleen kredieten zullen worden aangevraagd voor derde landen die niet onder een Gemeenschapsprogramma met een onderdeel voorlichting vallen. Partnerschapsovereenkomsten met de burgermaatschappij zijn belangrijk voor grensoverschrijdende acties die gericht zijn op organisaties zoals de Europese beroepsorganisaties en voor debatten, ontmoetingen en conferenties in het kader van de EMU. In 1998 is bij gebrek aan middelen vrijwel geen voorlichtingsmateriaal meer gemaakt, maar vanaf 1999 moeten de Europese instellingen het basismateriaal gaan aanpassen. Hetzelfde geldt voor enquêtes waarvan het tempo in 2001 verder moet worden opgevoerd. De voorlichtingsacties van de Commissie die niet in partnerschap met de lidstaten worden uitgevoerd, hebben meestal een grensoverschrijdend karakter. FRAUDEBESTRIJDINGSMAATREGELEN Alle contracten worden behandeld volgens de inschrijvingsprocedure als vastgelegd in het financieel reglement. In geval van partnerschap met de lidstaten wordt een intentieverklaring opgesteld die het de kader voorlichtingsacties worden gesloten. de medefinancieringsovereenkomsten vastlegt waarbinnen voor Subsidies aan de burgermaatschappij worden verstrekt volgens de hiervoor geldende regels bij de Commissie. Er zal rekening worden gehouden met de herziening van deze regels die momenteel bezig is. ELEMENTEN VOOR EEN KOSTEN-BATENANALYSE Specifieke doelstellingen Bijdragen tot een geslaagde overgang op de gemeenschappelijke munt door ervoor te zorgen dat de juiste informatie op de juiste tijd en plaats beschikbaar is. Vanaf 1 januari 1999 moet in eerst instantie worden gewerkt aan de praktische voorbereiding op de overgang van het grote publiek en aan het verstrekken van informatie en antwoorden die zijn aangepast aan de behoeften en bezigheden van de doelgroepen. Ook moet de voorlichting van bedrijven en financiële instellingen worden afgerond met inachtneming van de specifieke behoeften van het MKB. 33/35 Alle overheidsdiensten die in contact staan met het publiek, moeten de nodige informatie en middelen krijgen om uitleg te kunnen geven. Het is belangrijk dat de gemeenschappelijke munt ook in de rest van de wereld wordt uitgelegd en begrepen. Doelgroepen - het grote publiek (in al zijn onderdelen en vooral consumenten, spaarders, gepensioneerden, uitkeringstrekkers, vrouwen, jongeren enz. ) Er moet maatgesneden informatie komen voor specifieke groepen: bejaarden, blinden en slechtzienden, analfabeten, personen die in grote armoede leven enz. - het MKB en vooral kleine bedrijfjes, eenmansbedrijfjes, ambachtslieden en de detailhandel. - lagere overheden, volksvertegenwoordigers en ambtenaren - derde landen, waaronder ook regerings- en niet-regeringspartners van de Unie en Europese onderdanen die buiten de Unie wonen Rechtvaardiging van de actie Bij een zo gevoelig liggend en belangrijk onderwerp als de munt zal het succes van de overgang in grote mate afhangen van het wegnemen van onzekerheden, het mobiliseren van de voornaamste betrokkenen en de aanvaarding en steun van de kant van de publieke opinie. Begeleiding en evaluatie van de actie Begeleiding en evaluatie van de actie verlopen via permanente instrumenten en externe evaluaties. Regelmatige peilingen van Eurobarometer geven een beeld van de ontwikkeling van de publieke opinie ten aanzien van de euro. Daarnaast zouden nog speciale enquêtes onder doelgroepen moeten worden uitgevoerd. In alle lidstaten is een permanente evaluatie-en begeleidingsstructuur in het leven geroepen, waarmee afspraken worden gemaakt. In het kader daarvan wordt een toezichtdienst opgericht en komen er maandelijkse verslagen. Ook worden ter plekke evaluaties gemaakt. In gevallen van partnerschap met de burgermaatschappij wordt voor iedere subsidie door de begunstigden een inhoudelijk en financieel verslag opgesteld, dat vervolgens geëvalueerd wordt. 34/35 ADMINISTRATIEKOSTEN Effect op het aantal posten geen extra posten Globaal financieel effect van het bijkomend personeel geen extra kosten Stijging van de overige beleidsuitgaven als gevolg van de maatregel geen extra kosten 35/35 ISSN 0254-1513 COM(98) 39 def. DOCUMENTEN NL 09 01 16 Catalogusnummer : CB-CO-98-050-NL-C ISBN 92-78-30724-6 Bureau voor officiële publikaties der Europese Gemeenschappen L-2985 Luxemburg AG