title: Mededeling van de Commissie aan de Raad, het Europees Parlement en het Economisch en Sociaal Comité - Follow- up van het groenboek inzake commerciële communicatie in de interne markt

eurovoc_concepts:
economic growth
employment policy
means of communication
single market

text: COMMISSE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN Brussel, 04. 03. 1998 COM(1998) 121 def. MEDEDELING VAN DE COMMISSIE AAN DE RAAD, HET EUROPEES PARLEMENT EN HET ECONOMISCH EN SOCIAAL COMITE Follow-up van het groenboek inzake commerciële communicatie in de interne markt INHOUD SAMENVATTING INLEIDING Doelstelling De voorstellen van het groenboek Respons op de raadpleging PEEL I. SAMENVATTING VAN DE REACTIES OP HET GROENBOEK INZAKE COMMERCIËLE COMMUNICATIE Het Europees Parlement Het Economisch en Sociaal Comité De lidstaten De belanghebbenden PEEL II. ANTWOORD VAN DE COMMISSIE 1. Poelstelling 2. Werkingssfeer 3. Maatregelen 1 ) Toepassing van een transparante methode 2) Instelling van een deskundigengroep voor commerciële communicatie 3) Oprichting van een contactpunt en informatienetwerk in/ake commerciële communicatie 4) Creëren van een databank inzake commerciële communicatie 5) Bespoediging van de klachtenprocedure 6) Oprichting van een netwerk van deskundigen 7) Bevordering van de internationale samenwerking 8) Verduidelijking van kwesties inzake het elektronisch handelsverkeer 9) Verslag uitbrengen aan het Parlement 4. Poor de deskundigengroep te behandelen prioritaire gebieden 1 ) Bescherming van minderjarigen 2) Wetgeving inzake oneerlijke concurrentie en aanverwante zaken 3) Sponsoring 4) Reclameboodschappen en misleidende reclame 5) Beroepsmogelijkheden 6) Toepassing van de methode van de evenredigheidsbeoordeling op nationaal niveau Bijlage 1. Samenvatting van de voorstellen van het groenboek inzake commerciële communicatie in de interne markt Bijlage 2. Samenvatting van de reacties op het groenboek inzake commerciële communicatie in de interne markt 3 6 6 7 8 10 10 11 11 11 13 13 13 14 14 17 20 20 21 21 21 22 22 23 23 23 24 25 25 26 SAMENVATTING In het groenboek "commerciële communicatie in de interne markt" van mei 1996 werd erkend dat deze sector van groot belang is in termen van werkgelegenheid en groeipotentieel en een belangrijk middel vormt voor de Europese ondernemingen en verenigingen zonder winstoogmerk om hun goederen en diensten in de hele Unie aan te bieden. De commerciële-communicatiediensten hebben een invloed op een aantal belangrijke doelstellingen van openbaar belang, zoals de bescherming van de consumenten en de volksgezondheid, en zijn derhalve onderworpen aan een hele reeks uiteenlopende nationale wettelijke bepalingen. In het groenboek werd erop gewezen dat de verschillen tussen deze nationale bepalingen, tezamen met de ontwikkeling van de grensoverschrijdende commerciële communicatie, belemmeringen in het leven kunnen roepen die de goede werking van de interne markt in de weg staan. Tegelijk zou de efficiënte bescherming van de doelstellingen van openbaar belang in gevaar kunnen komen door de groei van de grensoverschrijdende commerciële communicatie, vooral op het gebied van de nieuwe diensten voor de informatiemaatschappij en het elektronisch handelsverkeer. De enorme respons die werd ontvangen, bevestigt het belang van deze sector. De voorbije 18 maanden hebben, naast het Europees Parlement, het Economisch en Sociaal Comité en tien lidstaten, 433 belanghebbenden gereageerd op het verzoek tot het indienen van opmerkingen. Over het algemeen werden de voorstellen van de Commissie zeer gunstig ontvangen. Er werden suggesties gedaan om deze te versterken en er werden bijkomende voorstellen geformuleerd. De Commissie heeft derhalve besloten voor deze sector een aantal maatregelen te nemen die het verstrekken van grensoverschrijdende commerciële-communicatiediensten moeten vergemakkelijken door de totstandbrenging van een efficiënt en transparant kader dat tegelijk voldoende bescherming van de betrokken doelstellingen van openbaar belang waarborgt. Deze maatregelen zullen een instrument vormen voor de bevoegde autoriteiten om de problemen in deze sector beter te analyseren. Deze aanpak ligt volledig in de lijn van de in het "Actieplan voor de gemeenschappelijke markt" geformuleerde strategische doelstelling 1 inzake het efficiënter maken van regels, en vormt daar een aanvulling op. Meer in het bijzonder stelt de Commissie het volgende voor: 1) Toepassing van een transparante beoordelingsmethode. Bij de beoordeling van de verenigbaarheid met de interne markt van een maatregel die een beperking van de grensoverschrijdende commerciële communicatie inhoudt, rijst in vele gevallen de vraag of deze maatregel evenredig is met de beoogde doelstelling van openbaar belang. Waar dienstig, zal de Commissie de in het groenboek beschreven methode van de evcnredigheidsbeoordeling toepassen. Dit zal leiden tot een snellere en efficiëntere afwikkeling van de inbreukprocedure en tevens tot een kwalitatieve verbetering van alle door de Commissie voorgestelde harmonisatie-initiatieven op het gebied van de commerciële communicatie. 2) Instelling van een groep van deskundigen voor commerciële communicatie. De Commissie zal een groep van deskundigen voor commerciële communicatie oprichten, ter bevordering van een doorzichtige en efficiënte administratieve samenwerking tussen haarzelf en de lidstaten en om een dialoog met de belanghebbenden gaande te houden. In antwoord op de verzoeken van het Parlement en de lidstaten zal zij ervoor zorgen dat iedere overlapping met activiteiten van de comité's van de Commissie wordt vermeden. Voorts zal zij erover waken dat de deskundigcngroep snel optreedt op de relevante gebieden. De deskundigcngroep zal zich niet bezig houden met kwesties die reeds door de comité's van de Commissie worden behandeld. een van contactpunt inzake 3) Oprichting commerciële communicatie. De Commissie zal in het Directoraat-generaal Interne markt en financiële diensten (DG XV) een centraal contactpunt voor belanghebbenden oprichten, dat nauw zal samenwerken met de andere Directoraten-generaal die betrokken zijn bij het beleid in deze sector. Voorts zal zij een web-site creëren om de informatiestroom te bevorderen en de transparantie te verbeteren. informatienetwerk een en 4) Creëren van een databank inzake commerciële communicatie. De Commissie zal een databank samenstellen met informatie over de nationale en communautaire regelingen en de zelfreguleringscodes. 5) Bespoediging van de klachtenprocedure. De Commissie zal zich voort inspannen om de behandeling van klachten te bespoedigen. Zij zal ernaar streven om vertragingen te reduceren door, waar passend, de methode van de evenredigheidsbeoordeling te gebruiken. 6) Oprichting van een netwerk van academische deskundigen. De Commissie zal een "representatieve groep van academische deskundigen" in het leven roepen, met deskundigen die geïnteresseerd zijn in de verschillende aspecten van de sector commerciële communicatie. Dit netwerk zal de Commissie en de deskundigengroep van vertegenwoordigers uit de lidstaten bijstaan in hun werkzaamheden. Het zal door de Commissie worden uitgenodigd zijn mening over welbepaalde kwesties kenbaar te maken. 7) Bevordering van de internationale samenwerking. De Commissie zal de beginselen van deze aanpak verdedigen in internationale onderhandelingen. H) Verduidelijking van kwesties inzake hei elektronisch handelsverkeer. Bij haar huidig onderzoek van de specifieke wettelijke kwesties in verband met de ontwikkeling van grensoverschrijdende diensten in de informatiemaatschappij, zal de Commissie rekening houden met de beperkingen op het gebied van de commerciële communicatie. Op de gebieden waar rechtsonzekerheid bestaat, zal zij verduidelijking verschaffen in het kader van een voorstel betreffende het elektronisch handelsverkeer en de aanverwante diensten op het gebied van de informatiemaatschappij. 9) Verslag uitbrengen aan het Parlement. De Commissie zal verslag uitbrengen aan het Parlement over de tenuitvoerlegging van deze aanpak, met inbegrip van een evaluatie van de stand van de werkzaamheden en een actualisatie van het werkprogramma. De Commissie zal deze aanpak toepassen op vier belangrijke terreinen waar de nationale commerciële-communicatieregels substantiële verschillen vertonen, wat kan leiden tot belemmeringen voor de interne markt en onvoldoende daadwerkelijke bescherming over de grenzen van de lidstaten heen. De vier belangrijke terreinen zijn (i) bescherming van minderjarigen, (ii) oneerlijke mededinging, (iii) sponsoring en (iv) misleidende reclameboodschappen. INLEIDING Doelstelling De Europese commerciële-communicatiesector speelt een sleutelrol in de Europese Gemeenschap. Hij biedt werk aan meer dan 1 miljoen Europeanen en is in volle groei dank zij de ontwikkeling van en de vraag naar nieuwe communicatietechnologieën. Voorbeelden van deze groei zijn bekend. In de gespecialiseerde sector van de telemarketing wordt verwacht dat het huidige aantal van 193. 500 werknemers in Europa zal stijgen tot 669. 500 in het jaar 2001. Een soortgelijke groei wordt verwacht voor de commerciële communicatie op het Internet. Naar verwachting zullen deze nieuwe commerciële-communicatiediensten in Frankrijk, Duitsland, Nederland en het Verenigd Koninkrijk alleen in 2002 goed zijn voor 1,3 miljard ecu. Dit wordt weerspiegeld in de ontwikkeling van nieuwe, gespecialiseerde, on-line-agentschappen en bedrijven die zich specialiseren in het onderzoek van het Internet-publiek. Het belang van de sector voor de feit dat veel gebruikers van werkgelegenheid wordt nog versterkt door het commerciële communicatie marketing- en marketingonderzoekpersoneel in dienst hebben, dat bij de totale, rechtstreeks door de sector tewerkgestelde arbeidskrachten moet worden geteld. Er zij op gewezen dat het creatieve gedeelte van deze sector afhankelijk is van nieuw, jong talent, waardoor de sector belangrijk is voor de werkgelegenheid van jongeren in Europa. de van sector Zonder bedrijven. speelt eveneens een sleutelrol voor de verbetering van het De concurrentievermogen efficiënte Europese marketingcampagnes kunnen bedrijven geen markten ontsluiten en zijn zij niet in staat op rendabele wijze te investeren in nieuwe producten en diensten. Voorts zijn de commerciële-communicatiediensten uiterst belangrijk voor de totstandbrenging van de interne markt: indien ondernemingen hun aanwezigheid, producten en diensten niet over de grenzen heen bekend kunnen maken, zullen zij immers geen grensoverschrijdende handel kunnen drijven. Ten slotte dragen deze diensten bij aan de financiering van de media. Internationaal wordt erkend dat de ontwikkeling van diensten voor de informatiemaatschappij en het elektronisch handelsverkeer grotendeels gefinancierd worden en zullen worden met inkomsten uit de verspreiding van deze commerciële- communicatiediensten. Volgens de Commissie was een aanpak op het niveau van de interne markt vereist op dit gebied, aangezien voor deze sector geen gecoördineerd kader bestond, hoewel in deze sector (i) regelgeving bestaat voor een groot aantal doelstellingen van openbaar belang, en (ii) steeds meer grensoverschrijdende diensten worden verleend dank zij de ontwikkeling van nieuwe communicatiekanalen. Bij haar aanpak van de sector commerciële communicatie dient de Commissie rekening te houden met het belang en de gevoeligheid van de verschillende doelstellingen van openbaar belang - zoals de gezondheid, de veiligheid en de consumentenbescherming - die door de lidstaten worden nagestreefd en aanleiding kunnen geven tot problemen voor de grensoverschrijdende commerciële communicatie. In artikel 100 A van het Verdrag wordt duidelijk gesteld dat bij maatregelen ten behoeve van de interne markt die de bovenvermelde doelstellingen beïnvloeden, moet worden uitgegaan van een hoog niveau van bescherming. Het belang dat aan deze doelstellingen wordt gehecht in het Gemeenschapsrecht komt eveneens tot uiting in de artikelen 129, 129 A en 130 R van het Verdrag. Daaiuil volgt dal een zeker evenwicht moei worden gevonden lussen de doelstellingen van de interne markt en de andere doelstellingen die terecht door de lidstaten worden nagestreefd. Bij het vaststellen van haar beleidsmaatregelen op dit gebied dient de Commissie oog te hebben voor de verschillende sociale en culturele omstandigheden in de verschillende lidstaten. In deze mededeling wordt een samenvatting gegeven van de reacties op het groenboek inzake commerciële communicatie in de interne markt (COM (96) 192 def. ) en wordt de aanpak van de Commissie beschreven die erop is gericht een Europees beleidskader voor commerciële-communicatiediensten tot stand te brengen. Commerciële communicatie betekent: "Alle vormen van communicatie met het doel producten, diensten of het imago van een onderneming of organisatie te bevorderen bij eindconsumenten en/of distributeuren. " l)c voorstellen van het groenboek Op X mei 1996 nam de Commissie een groenboek over de commerciële communicatie in de interne markt aan. Dit groenboek werd voorafgegaan door een uitgebreide enquête waarop meer dan 1. 000 belanghebbenden hebben geantwoord. In het groenboek werd benadrukt dat de commerciële-communicatiesector van groot belang was voor de werking van de Europese economie; dat grensoverschrijdende commerciële-communicatiediensten in de interne markt een groeiend fenomeen zijn; dat de uiteenlopende nationale rechtsregels juridische problemen kunnen opleveren voor gebruikers, aanbieders, verspreiders en ontvangers van dergelijke diensten en dat deze problemen zich waarschijnlijk nog meer zullen manifesteren door de verbetering van de communicatiemogelijkheden in de opkomende informatiemaatschappij. Deze problemen komen tot uiting in het toenemende aantal klachten in dit verband. Deze klachten, alsook de verzoeken van de belanghebbenden om communautaire maatregelen, zullen nog toenemen, aangezien de grensoverschrijdende commerciële-communicatiediensten thans zonder technische problemen de grenzen kunnen oversteken dank zij de ontwikkeling van het elektronisch handelsverkeer. In het licht van deze bezorgdheid en van het feit dat deze diensten worden gebruikt voor de bevordering van het grensoverschrijdend verkeer van alle binnen de interne markt circulerende goederen en diensten, bevat het groenboek een voorstel (zie bijlage 1) om de bestaande beperkende maatregelen te herzien, teneinde een degelijk communautair kader te scheppen dat het grensoverschrijdend verkeer van deze diensten mogelijk maakt en tegelijk zorgt voor een daadwerkelijke grensoverschrijdende bescherming van de doelstellingen van openbaar belang en beroepsmogelijkheden in geval van misbruiken. Er werden twee belangrijke voorstellen gedaan om, in het licht van de verwachte groei van de grensoverschrijdende commérciële-communicatiediensten, een doeltreffend, passend en samenhangend Europees kader tot stand te brengen: • de toepassing, door de diensten van de Commissie, van een beoordelingsmethode, teneinde het onderzoek naar de verenigbaarheid met het Verdrag van maatregelen die een beperking van de grensoverschrijdende commerciële communicatie inhouden, gemakkelijker en doorzichtiger te maken; • twee onderling verbonden instrumenten ter verbetering van de coördinatie en de informatie-uitwisseling tussen de Commissie, de lidstaten en de belanghebbenden. 1. Een deskundigengroep bestaande uit vertegenwoordigers van de lidstaten om, met behulp van de voorgestelde beoordelingsmethode, te helpen constructieve oplossingen te vinden voor problemen inzake de grensoverschrijdende commerciële communicatie, de samenhang van nationale initiatieven op dit gebied veilig te stellen, en de grensoverschrijdende bescherming van doelstellingen van openbaar belang te verbeteren. 2. Om tegemoet te komen aan het verzoek om een betere informatiestroom en om ervoor te zorgen dat de voor de toepassing van de beoordelingsmethode vereiste gegevens beschikbaar zijn, zal de Commissie een centraal informatief contactpunt creëren dat belast is met de coördinatie van een informatie- en communicatienetwerk tussen het contactpunt zelf, de lidstaten en alle belanghebbenden. Deze voorstellen voldoen aan de doelstelling om effectieve regelgeving te garanderen, zoals uiteengezet in het in juni 1997 aangenomen Actieprogramma voor de interne markt van de Commissie (CSE(97)1 def. ). Meer in het bijzonder vormen zij een kader voor actie en voor probleemoplossing, teneinde het communautaire wettelijke kader voor commerciële communicatie te verbeteren. Respons op de raadpleging Europees Parlement Het Europees Parlement nam op de pleniaire zitting van 15. 7. 97 een resolutie aan betreffende over Commissie commerciële communicatie in de interne markt (COM(96)0192 - C4-0365/96) - (PE 260. 946). opgestelde groenboek door het de Economisch en Sociaal Comité. Op 27 november 1996 bracht het Economisch en Sociaal Comité zijn advies uit over het door de Commissie opgestelde groenboek over commerciële communicatie in de interne markt (PB nr. 66/11 van 3. 3. 97). Lidstaten Totnogtoe heeft de Commissie respons gekregen van tien lidstaten, met name: Oostenrijk, België, Denemarken, Duitsland, Finland, Frankrijk, Nederland, Portugal, Zweden en het Verenigd Koninkrijk. Belanghebbenden De Commissie heeft 433 antwoorden ontvangen van de vijf groepen belanghebbenden, wat de ruime belangstelling voor dit onderdeel van het communautaire beleid illustreert. De antwoorden kunnen worden uitgesplitst als volgt: 127 aanbieders van commerciële- (b. v. reclamebureaus, waarvan 30 Europese of nationale communicatiedienstcn beroepsorganisaties); of 44 volksgezondheidsinstanties); adverteerders, waarvan 70 beroepsorganisaties); 52 verspreiders (b. v. media, waarvan 18 beroepsorganisaties); en 13 zelfreguleringsorganen. ontvangers 197 gebruikers consumentenorganisaties (b. v. (b. v. l)Ki:i. I - SAMKNVA'ITINC; VAN l)K RKACÏÏKS OP IIKT CROKNBOKK INZAKK ( OMMKKC ifil JK ( OM Ml INK ATI K Aangezien de aan het eind van ieder deel van het groenboek gestelde vragen met opzet ruim waren gehouden, hadden de meeste antwoorden betrekking op de gehele tekst en alle daarin vervatte voorstellen. Bijlage 2 bij deze mededeling bevat een gedetailleerd overzicht van de punten die het meest ter sprake kwamen in de reacties. De voornaamste standpunten van de instellingen en de belanghebbenden waren als volgt. Het Europees Parlement In zijn resolutie van 15. 07. 97 heeft het Europees Parlement de voorstellen van het groenboek sterk verdedigd. Het Parlement drong erop aan dat de definitie van de commerciële communicatie zou worden uitgebreid tot commerciële communicatie op verpakkingen, zoals promoties op verpakkingen, coupons, gratis geschenken, enz. Wal de twee belangrijkste voorstellen betreft, heeft het Parlement het volgende standpunt ingenomen: Met Parlement heeft de voorgenomen beoordelingsmethode ten volle gesteund en erop aangedrongen dat deze wordt versterkt en verplicht gesteld voor de werkzaamheden van de Commissie. Voorts wenste het dat voor de besluiten van de Commissie strikte termijnen worden gehanteerd en dat deze methode wordt toegepast op alle beperkende maatregelen op nationaal niveau, zij het in de wetgeving of de zelfreguleringscodes. Ook betreffende de deskundigengroep, het contactpunt en het informatienetwerk stemde een grote meerderheid in het Parlement vóór deze voorstellen. Het Parlement wenste een zo groot mogelijke openheid en doorzichtigheid van de deskundigengroep. Om doorzichtigheid en doelmatigheid te garanderen, dient de deskundigengroep regelmatig bijeen te komen, en binnen korte en strikte tijdslimieten een standpunt te formuleren over de specifieke kwesties waarover hij zich moet uitspreken. Voorts moet de deskundigengroep regelmatig verslag uitbrengen aan het Parlement, om dit laatste in slaat te stellen toezicht uit te oefenen op de voortgang van de werkzaamheden, l'en slotte meende het Parlement dat het contactpunt tevens een centrale databank dient op te zetten waarin de communautaire wetgeving en de zelfreguleringscodes zijn opgeslagen. Voorts gaf het Parlement aan welke sectoren van de regelgeving volgens hem prioritaire aandacht verdienen in het kader van de nieuwe aanpak. Het gaat om de regelgeving op het gebied van commerciële communicatie voor kinderen, het regelgevend kader inzake oneerlijke marketingmethoden en de uiteenlopende nationale beperkende maatregelen op het gebied van merkdiversificatie, commerciële communicatie op verpakkingen, sponsoring van evenementen en sponsoring via TV. Ten slotte deed het bijkomende voorstellen. Het drong aan op een systeem dat de mogelijkheid biedt om beroep aan te tekenen tegen de beslissing van de Commissie inzake het instellen of beëindigen van inbreukprocedures en voegde daaraan toe dat 10 te duidelijke versterken en deze te baseren op het beginsel van de controle door het land van herkomst. inspanningen moeten worden geleverd om de zelfreguleringscodes Het Economisch en Sociaal Comité Het Economisch en Sociaal Comité was alle voorstellen van het groenboek zeer genegen. In tegenstelling tot het Parlement heeft het niet aangegeven welke gebieden van de regelgeving prioritair moeten worden aangepakt. Het Economisch en Sociaal Comité was vooral ingenomen met de voorgestelde beoordelingsmethode, in het bijzonder betreffende de economische kettingreacties, die naar zijn gevoel de werking van de markt voor commerciële communicatie in de reële wereld exact weerspiegelen. Het heeft de oprichting van een groep van deskundigen verwelkomd en voorgesteld dat de lidstaten het voorbeeld van de Commissie zouden volgen door de oprichting van nationale centrale contactpunten voor het commerciële- communicatiebeleid. De lidstaten Een grote meerderheid van de tien lidstaten die hebben gereageerd, was voorstander van de voorstellen. Slechts één van de tien meende dat de beoordelingsmethode principieel niet aanvaardbaar was. De andere lidstaten waren positief, waarbij een aantal van hen suggereerde dat de effecten op de verbruiker meer dienden te worden geïntegreerd in de economische kettingreacties. Alle lidstaten die hebben gereageerd op het voorstel inzake de oprichting van een groep van deskundigen hebben dit voorstel gesteund. Twee landen verklaarden dat naast de zelfreguleringsorganen ook consumentenorganisaties moeten worden betrokken; twee andere landen benadrukten dat het werk van andere comité's niet mag worden overlapt en dat de reeds tijdrovende inbreukprocedures van de Commissie in geen geval nog meer vertraging mogen oplopen. /even van de tien lidstaten hebben commentaar geleverd in verband met het contactpunt en het informatienetwerk. Zij stemden er allemaal mee in, maar twee landen merkten op deze instrumenten volledig open moeten staan voor de consumentenorganisaties en voldoende middelen moeten krijgen om efficiënt te werken. Ten slotte hebben de lidstaten nauwkeurig aangegeven welke van de in het groenboek vermelde prioritaire sectoren volgens hen eerst moeten worden aangepakt (zie bijlage 2). Zij hebben ook een aantal bijkomende voorstellen geformuleerd, onder meer in verband met de noodzaak om de grensoverschrijdende systemen voor de geschillenbeslechting verder uit te diepen en de bestaande, te traag geachte inbreukprocedure te versnellen. Belanghebbenden Een groot aantal belanghebbenden (zowel uit de consumentenorganisaties als de bedrijfssector) deelden de mening van het Parlement dat de definitie van commerciële communicatie tevens de op de verpakking aangebrachte vorm van commerciële communicatie moet omvatten. Een grote meerderheid sprak zich positief uit over de beoordelingsmethode en er werden verschillende suggesties gedaan om deze methode te versterken. Deze meerderheid drong aan op een verplichte toepassing van de 11 de dat aantal voorts belanghebbenden meende nieuwe methode. Een wetgevingsvoorstellen met behulp van de voorgestelde methode moeten worden beoordeeld, om te voorkomen dat nieuwe belemmeringen voor de interne markt zouden ontstaan. De methode zou ook van toepassing moeten zijn op de zelfreguleringscodes. Ten slotte wenste een meerderheid dat de Commissie zich ertoe zou verbinden inbreukprocedures op dit gebied vlugger af te wikkelen, aangezien zij in de toekomst efficiënter zal kunnen werken dank zij de beoordelingsmethode. Bepaalde consumentenorganisaties twijfelden eraan dat de methode werkzaam is indien zij niet wordt verbeterd. In het bijzonder meenden zij dat de effecten op de consument meer aandacht moet krijgen binnen de kettingreactie. Enkele respondenten verklaarden dat subsidiariteit belangrijker was dan evenredigheid, en enkele suggereerden dat de economische kettingreactie veel te ingewikkeld was om geëvalueerd te kunnen worden en derhalve moest worden weggelaten. afwikkeling geen bijkomende vertragingen bij de bedrijfstakken als De grote meerderheid van de respondenten uit de vijf belangengroepen verwelkomde het voorstel in verband met de deskundigengroep. De meeste benadrukten echter dat de deskundigengroep van inbreukprocedures of bij het opzetten van de vereiste harmonisatie-initiatieven mag veroorzaken. Er werden verschillende suggesties gedaan met betrekking tot de samenstelling en de werking van de deskundigengroep, van het gebruik van adviezen van nationale aanverwante beroepsorganisaties zouden bijeenbrengen, tot de verplichting voor de deskundigengroep om publieke hoorzittingen te houden. De consumentenorganisaties verzetten zich tegen de permanente aanwezigheid van de zelfreguleringsorganen en meenden dat dit gecompenseerd diende te worden door een vertegenwoordiging van hun eigen leden. Vele respondenten uit de vijf geraadpleegde groepen pleitten ervoor dat de deskundigengroep binnen een vaste termijn conclusies over een specifieke kwestie zou formuleren en dat deze openbaar zouden worden gemaakt. De voorstellen inzake het contactpunt en het informatienetwerk ontvingen veel bijval. van de belanghebbenden consumentenorganisaties, vertegnwoordigers die de of Aangezien het aantal respondenten zeer groot was, en zij uiteenlopende punten van bezorgdheid hebben geuit, is het onmogelijk een samenvatting te geven van alle prioritaire gebieden die zij hebben vermeld. Vermeldenswaard is evenwel dat alle in het groenboek aangekaarte problemen aan bod zijn gekomen in de antwoorden van de respondenten. van handhaving een daadwerkelijke Ten slotte hebben een aantal consumentenorganisaties en volksgezondheidsinstanties aangedrongen op een betere toegankelijkheid voor hun leden tot de nationale en communautaire regelgeving. Zij riepen de Commissie tevens op haar inspanningen op het gebied voor grensoverschrijdende gevallen. Volgens hen diende de Commissie nieuwe systemen te bestuderen en te ontwikkelen voor de grensoverschrijdende geschillenbeslechting, in het licht van de verwachte groei van de grensoverschrijdende commerciële communicatie. De bedrijfssector stond kritisch tegenover de bestaande inbreukprocedure en drong aan op verbeteringen, in het bijzonder op het gebied van de doorzichtigheid en snelheid. Een aantal respondenten riep de Commissie op zich ertoe te verbinden strikte tijdslimieten te hanteren voor de procedures en wenste dat alle betrokken belanghebbenden de mogelijkheid zouden hebben beroep aan te tekenen tegen haar besluiten. versterken, vooral te 12 I > K I ; I, H - A N T W O O RD V AN u t; C O M M I S S I» /. Doelstelling ten doel het grensoverschrijdend verkeer van commerciële- De aanpak heeft te vergemakkelijken, door de interne markt communicaliediensten binnen de totstandbrenging van een ejjiciënt en doorzichtig kader. Dit zal de groei van de Europese commerciële-communicatiesector bevorderen en de Europese bedrijfssector in staat stellen doelmatige grensoverschrijdende marketingstrategieën te ontwikkelen. Met deze aanpak wordt tegelijk de efficiënte bescherming van de doelstellingen van openbaar belang gegarandeerd. Volgens de Commissie is de bescherming van de consumenten en van andere doelstellingen van openbaar belang essentieel voor de ontwikkeling van de Europese Gemeenschap; met de voorgestelde aanpak op het gebied van de commerciële communicatie wordt beoogd deze bescherming te garanderen. De Commissie meent voorts dat een efficiënte bescherming van deze doelstellingen van openbaar belang in de hele Gemeenschap tevens de doelmatige werking van de interne markt verzekert. Derhalve moet een evenwicht gevonden worden tussen de doelstelling inzake de bevordering van de grensoverschrijdende commerciële-communicatiediensten en die inzake de bescherming van de consument. 2. Werkingssfeer De aanpak van de Commissie zal betrekking hebben op alle vormen van communicatie met het doel producten, diensten of het imago van een onderneming of een organisatie te bevorderen bij eindconsumenten en/of distributeuren. De term bestrijkt alle vormen van reclame, direct marketing, sponsoring, verkoopbevordering, public relations en op de verpakking aangebrachte commerciële communicatie, etikettering uitgezonderd. In antwoord op de opmerkingen van de consumentenorganisaties en adverteerders heeft de Commissie de werkingssfeer van de in het groenboek opgenomen definitie uitgebreid tot de zover deze niet onder de op etiketteringsvoorschriften valt. verpakkingen voor communicatie De commcrciële-communicatiediensten vallen onder het toepassingsgebied van de artikelen 59 en 60, zoals blijkt uit de jurisprudentie van het Hof. Deze diensten worden immers vergoed en (kunnen) worden verstrekt op grensoverschrijdende basis. Het feit dat de eindverbruiker niet betaalt voor deze diensten (onafhankelijk of zij bestemd zijn voor een particulier of een ander bedrijf) kan niet worden ingeroepen om het dienstverlenend karakter van deze activiteiten te betwisten. Volgens de jurisprudentie van het Europees Hof van Justitie kunnen commerciële- communicatieaetiviteiten in bepaalde gevallen onder de toepassing van artikel 30 van het EG-Verdrag betreffende het vrije verkeer van goederen vallen. Dat het Hof het indirect economisch verband tussen commerciële-communicatiediensten en de verkoop van goederen erkent, komt duidelijk tot uiting in een aantal zaken die in het groenboek werden vermeld. 13 5. Maatregelen 1) Toepassing van een transparante methode voor de evenredigheidsbeoordeling Waar passend, zullen de diensten van de Commissie bij het nemen van toekomstige besluiten op dit gebied de onderstaande beoordelingsmethode toepassen. Deze methode is gebaseerd op de in het groenboek beschreven beoordelingsmethode (zie bijlage 1), evenwel met de toevoeging van twee criteria in verband met de erkenning van de culturele en sociale verschillen in de lidstaten en de noodzaak om samenhang tussen de doelstellingen van openbaar belang te garanderen. De methode bestaat uit twee stappen: tot doel de Eerste stap: (analytisch overzicht). Deze eerste stap heeft niet evenredigheidstoetsing als zodanig uit te voeren, maar beoogt een volledig beeld te geven van de effecten van de maatregel. Het is niet de bedoeling om hierbij de beperkingen vast te stellen, maar om een feitelijk overzicht te verschaffen van de mogelijke effecten van een maatregel, en met name voor de activiteiten die de maatregel beoogt te reguleren, alsook voor de doelstellingen van openbaar belang, zoals de consumentenbescherming en de volksgezondheid. In deze eerste stap worden de kenmerken beschreven van hetzij (i) de betrokken nationale maatregel die een beperking van het vrije verkeer van (ii) de door de Commissie inhoudt, hetzij commerciële-communicatiediensten voorgestelde harmonisatiemaatregel. Om dit te doen werden zeven beoordelingscriteria voorgesteld: (i) Welke potentiële "kettingreactie" kan de maatregel veroorzaken en wat is het effect ervan op de consumenten? (ii) Welke zijn de doelstellingen van algemeen belang die met de maatregel worden beoogd? (iii) Is er een verband tussen de maatregel en de ingeroepen doelstelling van openbaar belang? (iv) Heeft de maatregel een invloed op andere doelstellingen van openbaar belang? (v) Hoe effeciënt is de maatregel om de ingeroepen doelstelling van openbaar belang te bereiken? (vi) Weerspiegelt de maatregel de culturele en sociale eigenheid? (vii) Voorziet de maatregel in voldoende samenhang tussen alle betrokken doelstellingen van openbaar belang, en met name die inzake de consumentenbescherming en de volksgezondheid? Tweede stap: (juridische beoordeling). Aan de hand van dit overzicht en de daarin verstrekte feitelijke informatie wordt in de tweede stap een algemene juridische beoordeling uitgevoerd om vast te stellen of een nationale maatregel al dan niet evenredig kan worden geacht, of, in het geval van een communautaire maatregel, of deze evenredig tegelijk coherent met andere communautaire maatregelen. Dank zij de is en bovengenoemde zeven criteria, aan de hand waarvan de belangrijkste kenmerken van de maatregel werden vastgesteld, zullen de bevoegde autoriteiten beter in staat zijn de evenredigheid en samenhang ervan te beoordelen. Bij deze methode wordt derhalve speciaal aandacht besteed aan de invloed van de commerciële communicatie op de doelstellingen van openbaar belang inzake de bescherming van de consumenten en de volksgezondheid. Deze methode is geen automatische proef voor de beoordeling van de evenredigheid, welke wordt overgelaten aan de bevoegde autoriteit. Het gaat evenmin om een kosten-batenanalyse of wiskundige analyse waarmee getracht wordt de waarde van de doelstellingen van openbaar belang te bepalen. De methode vormt slechts een hulpmiddel om ervoor te zorgen dat de bedoelde beoordeling gebaseerd is op een volledig overzicht van de effecten die de betrokken] 14 maatregel kan hebben. Zij komt niet in de plaats van de door het Hof vastgestelde criteria, maar vormt veeleer een hulpmiddel voor de toepassing van die criteria. Zelfs indien de toepassing van deze methode niet verplicht wordt gesteld, zoals het Parlement uitdrukkelijk had gevraagd, zullen de diensten van de Commissie deze methode waar dienstig gebruiken bij: i) het onderzoek van - communicatiediensten die te maken hebben met de evenredigheidskwestie; inbreuken op het gebied van de commerciële- - ii) de analyse en bespreking van kwesties binnen de deskundigengroep voor commerciële communicatie (/ie hieronder). De Commissie meent dat de aan de deskundigengroep voorgelegde regelgevingsproblemen op het gebied van de grensoverschrijdende commerciële communicatie op basis van deze methode moeten worden besproken. Waar passend zullen de diensten van de Commissie de beoordelingsmethode toepassen bij het opzetten van eigen initiatieven die rechtstreeks verband houden met het verstrekken van grensoverschrijdende commerciële-communicatiediensten. Dit vormt een extra waarborg voor de doorzichtigheid en de samenhang op alle communautaire beleidsterreinen. De beoordelingsmethode zal de volgende voordelen opleveren: i) De toepassing van het Verdrag wordt vergemakkelijkt Als beschermster van het Verdrag dient de Commissie na te gaan, met inachtneming van alle doelstellingen van het Verdrag, of de uit de toepassing van de uiteenlopende nationale wetgevingen op de grensoverschrijdende commerciële-communicatiediensten voortvloeiende belemmeringen verenigbaar zijn met het beginsel van het vrije verkeer van diensten. Zoals blijkt uit het groenboek, geven veel van deze gevallen aanleiding tot problemen inzake de evenredigheid van de betrokken maatregelen, die de Commissie in ieder geval moet beoordelen overeenkomstig de rechtspraak van het Hof. De Commissie is daartoe verplicht om zich ervan te vergewissen dat de aan het licht gebrachte belemmeringen niet kunnen worden weggewerkt door het Verdrag toe te passen. Dit moet worden nagegaan voordat kan worden overgegaan tot harmonisatie van de interne markt. Hierbij zij opgemerkt dat dit evenwel niet betekent dat in het omgekeerde geval, wanneer maatregelen onevenredig worden geacht, lidstaten geen maatregelen kunnen nemen ter bescherming van de betrokken doelstellingen van openbaar belang. Zij zullen echter verplicht zijn andere maatregelen te nemen, die op een meer evenredige wijze de beoogde doelstellingen nastreven. ii) Verbetering van de doorzichtigheid en de rechtszekerheid doorzichtigheid het en Onvoldoende evenredigheidsbeginsel zoals bedoeld in de jurisprudentie van het Hof inzake de beginselen van het vrije verkeer, kunnen tot leiden op het gebied van de commerciële communicatie. De rechtsonzekerheid Commissie probeert, door uit te leggen welke methode zij zal hanteren om de van in artikel 3B van het Verdrag en uiteenlopende interpretaties 15 evenredigheid van nationale beperkende maatregelen of communautaire initiatieven op het gebied van de commerciële communicatie te beoordelen, te zorgen voor meer doorzichtigheid en rechtszekerheid voor de Europese instellingen, de lidstaten en de belanghebbenden. Deze rechtszekerheid is van cruciaal belang voor ondernemers die willen investeren in het elektronisch handelsverkeer in Europa. iii) Een betere bescherming van de doelstellingen van openbaar belang is belangrijk dat Het lidstaten, overeenkomstig de bestaande of voorgenomen communautaire richtlijnen, zorgen voor voldoende bescherming van de doelstellingen van openbaar belang, zoals de bescherming van de consumenten en de volksgezondheid. Tegelijk moet evenwel worden voorkomen dat deze doelstellingen ongegrond worden ingeroepen ter bescherming van de eigen nationale markt, en zo een versnippering van de interne markt veroorzaken. De enige manier om dit in een ruimte zonder grenzen te verwezenlijken, is door een aanpak die is gericht op de kwaliteit en de aard van de beschermingsmaatregel. De intentie om te beschermen moet blijken uit de beoordeling van de concrete inhoud van de maatregel. Bovendien zal door de systematische analyse van de gevolgen van de maatregel gemakkelijker kunnen worden ontdekt welke maatregelen onvoldoende bescherming van de doelstellingen Van openbaar belang bieden en op welke terreinen derhalve bijkomende maatregelen vereist zijn. In dit verband zij erop gewezen dat de in het kader van de nieuwe methode uitgevoerde evaluatie van de marktreacties. aangeeft wat het globale effect zal zijn op de consumentenbescherming of op andere doelstellingen van openbaar belang, zoals de bescherming van de volksgezondheid. De toepassing van een doorzichtige beoordelingsmethode op dit gebied zal een positieve bijdrage leveren tot de bescherming van de consumenten en de volksgezondheid, aangezien deze methode: - een hulpmiddel vormt bij de vaststelling van de nationale wettelijke bepalingen die voor de consumenten of andere doelstellingen van openbaar belang de beste bescherming bieden binnen de gehele Gemeenschap. Daar iedere burger op een hoog beschermingsniveau kan rekenen, zal deze gemeenschappelijke methode een beoordeling van de verschillende niveaus van consumentenbescherming vergemakkelijken; - zal bijdragen tot het uitwerken van efficiënte initiatieven op dit gebied. Door de beoordeling van de economische kettingreactie kan bij voorbeeld worden nagegaan hoe de marktdeelnemers zullen reageren op een bepaalde regeling en of het eindresultaat positief dan wel schadelijk is voor de consument; - het gemakkelijker zal maken de belanghebbenden uitleg te verschaffen over de communautaire initiatieven ter bevordering van doelstellingen van openbaar belang die een invloed hebben op de commerciële communicatie; - een stimulans zal vormen voor een betere verzameling van informatie in verband met, bij voorbeeld, feitelijke gegevens en onderzoek over de risico's voor consumenten en het gedrag van consumenten. 16 iv) De beoordeling verloopt gemakkelijker De beoordelingsmethode is gemakkelijk toe te passen, omdat zij steunt op de analyse van concrete, reële situaties. In het bijzonder is de analyse van de economische kettingreactie van de markt voor commerciële-communicatiediensten gebaseerd op feitelijke gegevens die gemakkelijk te verkrijgen zijn. v) Het gebruik van een instrument dat zowel efficiënt als soepel is De Commissie zal de doorzichtige beoordelingsmethode waar dienstig toepassen en beveelt de nationale autoriteiten aan een soortgelijke methode toe te passen. Zij meent evenwel dat een voorstel voor een bindende regeling op dit moment niet nodig is. Zij zal de doelmatigheid van deze aanpak controleren en, afhankelijk van de resultaten daarvan, in de toekomst aanvullende voorstellen formuleren. Dit instrument kan eveneens worden gebruikt door de zelfreguleringsorganen van deze sector die in bepaalde lidstaten werkzaam zijn. De Commissie is zich bewust van de inspanningen die de nationale zelfreguleringsorganen hebben geleverd om een grensoverschrijdend systeem voor de klachtenbehandeling op te zetten dat functioneert op basis van het beginsel van de controle door het land van herkomst, zoals dat van de EASA (Europese Vereniging voor Reclamenormen). Zij gelooft dat zelfregulering slechts efficiënt kan zijn wanneer de codes nageleefd worden door alle partijen, de sanctiemaatregelen adequaat zijn en op Europees niveau wordt gewerkt op basis van wederzijdse erkenning. De Commissie meent dat het gebrek aan wederzijdse erkenning in bepaalde zelfreguleringssystemen duidelijk bewijst dat de beoordelingsmethode dient te worden toegepast op de codes en dat bepaalde nationale systemen verder moeten worden ontwikkeld. In ieder geval dienen de codes verenigbaar te zijn met het Verdrag, om te vermijden dat zelfregulering tot nieuwe belemmeringen voor de interne markt leidt. 2) Instelling van een groep van deskundigen voor commerciële communicatie De Commissie zal een groep van deskundigen voor commerciële communicatie oprichten, die de volgende vier taken zal vervullen: het bevorderen van de uitwisseling van standpunten tussen de Commissie en de lidstaten; de Commissie helpen om oplossingen te vinden voor vraagstukken op het gebied van de grensoverschrijdende commerciële-communicatiediensten waarmee hetzij i)de wederzijdse ii) de harmonisatiebehoeften nauwkeurig kunnen worden vastgesteld; erkenning kan worden toegepast, hetzij het verstrekken van gegevens en het bevorderen van informatie-uitwisseling over nationale maatregelen op het gebied van de grensoverschrijdende commerciële- communicatiediensten, teneinde de Commissie te helpen bij i) het opzetten en beheren van een databank; ii) het verzamelen van informatie op uitdrukkelijk verzoek van de deskundigengroep; iii) het verzamelen van informatie over de regelgevingsproblemen van de lidstaten in verband met diensten die afkomstig zijn uit derde landen; 17 het ter beschikking stellen van informatie ten behoeve van comité's die in het kader van het afgeleid communautair recht zijn opgericht op het gebied van de grensoverschrijdende commerciële-communicatiedicnsten. De deskundigengroep /ill worden voorgezeten door een ambtenaar van de Commissie; de leden bestaan uit twee vertegenwoordigers die door elke lidstaat worden aangesteld. Voor zover deze bestaan, zal de Commissie comité's, die zijn samengesteld uit nationale vertegenwoordigers van de belangengroepen inclusief consumentenorganisaties), verzoeken hun standpunten kenbaar te maken over de behandelde kwesties. De deskundigengroep zal regelmatig bijeenkomen. De Commissie zal de agenda van de deskundigengroep opstellen, rekening houdend met de gegevens die via het informatienetwerk (zie hieronder) werden ontvangen en de problemen die door de lidstaten zelf ter sprake werden gebracht. (uit alle sectoren, Voorts: zal, waar dienstig, de agenda van de bijeenkomsten van de deskundigengroep openbaar worden gemaakt via het informatienetwerk; dient de deskundigengroep binnen zes maanden een advies uit te brengen over een specifiek vraagstuk; zal, waar dienstig, dit advies via het centrale contactpunt van de Commissie (zie hieronder) worden medegedeeld aan de belanghebbenden; doen de werkzaamheden van de deskundigengroep geen afbreuk aan het initiatiefrecht van de Commissie, noch aan haar bevoegdheid om op grond van artikel 169 van het Verdrag wetgevingsvoorstellen te doen of inbreukprocedures in te leiden. Voorts zullen klachten die op grond van dit artikel bij de Commissie zijn ingediend niet aan de deskundigengroep worden voorgelegd; spreekt het vanzelf dat de deskundigengroep zich niet bezig zal houden met de nationale maatregelen ter omzetting van bestaande richtlijnen, en dat geen overlapping zal plaatsvinden met de werkzaamheden van in het kader van dergelijke richtlijnen opgerichte comité's (b. v. het contactcomité in het kader van de Richtlijn "Televisie zonder grenzen" (TVWF) (Richtlijn 89/552/EEG, gewijzigd bij Richtlijn 97/36/EG) ); zal de Commissie aan het Parlement verslag uitbrengen over de werkzaamheden en de conclusies van de deskundigengroep. De deskundigengroep vormt een nieuw instrument voor de tenuitvoerlegging van het beleid van de Commissie en zal de volgende voordelen opleveren: i) een efficiëntere oplossing van problemen De deskundigengroep zal de problemen inzake grensoverschrijdende commerciële- communicatiediensten helpen oplossen, doordat hij een gemakkelijk toegankelijk forum zal vormen waar de Commissie en de lidstaten constructieve besprekingen kunnen voeren; de nationale autoriteiten meer attent zal maken op de mogelijke problemen met een communautaire dimensie; 18 de informele informatiestroom tussen de nationale autoriteiten en de Commissie zal verbeteren; ervoor zal zorgen dat de diensten van de Commissie over meer gegevens beschikken om de mogelijkheden van toepassing van de wederzijdse erkenning te evalueren, of, indien dit niet mogelijk is, gerichte harmonisatie-initiatieven voor te bereiden. De werkzaamheden van de deskundigengroep doen niets af aan de bevoegdheid van de Commissie inzake de inbreukprocedure van artikel 169. De Commissie behoudt integraal de bevoegdheid om een inbreukprocedure in te leiden of een klacht al dan niet te behandelen. ii) verbeterde doorzichtigheid van het beleidsvormingsproces De deskundigengroep zal duidelijk zorgen voor meer doorzichtigheid door: de publicatie van zijn agenda en adviezen; belanghebbenden in staat te stellen deel te nemen aan het beleidsproces; het Parlement volledig op de hoogte te houden van en attent te maken op de beleidsontwikkelingen. Overeenkomstig het in zijn resolutie geformuleerde verzoek, zal het Parlement nauwkeurig op de hoogte worden gehouden van de werkzaamheden van de deskundigengroep. Door de rechtstreekse informatieverstrekking zal het Parlement betrokken worden bij deze aanpak. Daardoor zal het zijn besprekingen over toekomstige voorstellen op efficiëntere wijze kunnen plannen en documenteren. - belangengroepen te betrekken in de beleidsvormingsgesprekken De belangengroepen, in het bijzonder de consumentenorganisaties, zullen profijt trekken uit de oprichting van de deskundigengroep, omdat: - zij een veel betere toegang zullen krijgen tot de informatie op dit gebied; - zij schriftelijke opmerkingen kunnen indienen; - zij gestimuleerd zullen worden om, in de mate van het mogelijke, hun standpunten op communautair niveau te coördineren. - te voprkomen dat de beleidsvormingsgesprekken worden gepolariseerd Polarisatie van de beleidsvormingsgesprekken zal worden vermeden doordat een groot aantal verschillende belangengroepen aan bod komt in de conclusies van de deskundigengroep. 19 3) Oprichting van commerciële communicatie een contactjiunt en een informatienetwerk voor De Commissie zal in het Directoraat-generaal Interne markt en financiële diensten een centraal contactpunt oprichten dat nauw zul samenwerken met de andere betrokken Directoraten-generaal. Dit contactpunt zal tot taak hebben: verzoeken om informatie betreffende het beleid van de Commissie in deze sector te beantwoorden; informatie te verzamelen, vooral over problemen betreffende de efficiënte werking van de interne markt in deze sector. Het spreekt vanzelf dat formele klachten (procedures op grond van artikel 169) naar het Secretariaat-generaal van de Commissie zullen worden gestuurd voor registratie. Klachten in verband met bestaande richtlijnen zullen worden doorgestuurd naar de voor de omzetting en het beheer daarvan bevoegde diensten van de Commissie; de dialoog aan de gang te houden tussen de Commissie, het Parlement en de lidstaten. De overige diensten van de Commissie zullen nauw betrokken worden bij het centraal contactpunt, teneinde te zorgen voor een betere informatiestroom. Ter aanvulling van de bestaande nieuwsbrief Commercial Communications zal de Commissie een web-site creëren die: informatie verschaft over de werkzaamheden van de deskundigengroep (werkprogramma, standpunten, follow-up, enz. ); tot de databank toegang verleent communicatiewetgeving (zie hieronder). inzake de Europese commerciële- Deze maatregelen brengen een aantal voordelen mee: de belanghebbenden zullen profijt trekken uit de web-site, aangezien zij hun standpunten rechtstreeks aan de Commissie en de lidstaten kunnen meedelen; in tegenstelling tot de formele openbare hoorzittingen, waarbij deelname aan de gesprekken slechts voorbehouden is aan een beperkt publiek, zal met het netwerk een veel groter aantal belangenhebbenden kunnen worden bereikt, en zullen deze laatste op hun beurt via het netwerk een groot aantal gegevens kunnen doorspelen die nuttig zijn voor het beleidsvormingsproces; via de web-site en het netwerk zal de Commissie aan een groot aantal belanghebbenden informatie over het beleid kunnen verstrekken; via het contactpunt zal de bundeling van informatie en de coördinatie van de beleidsmaatregelen in deze sector worden bevorderd. 4) Creëren van een databank inzake commerciële communicatie De Commissie zal een databank oprichten waarin de nationale en communautaire wetgeving en de zelfreguleringscodes van deze sector zijn opgeslagen. 20 Dit initiatief komt tegemoet aan de oproep om de toegang tot de nationale en Europese wetgeving te vergemakkelijken. Volgens de Commissie dient deze databank de tussen de Commissie, de nationale autoriteiten en de zelfreguleringsorganen uitgewisselde informatie de web-site "commerciële communicatie". Daardoor zullen de belanghebbenden gegarandeerd de meest recente informatie ontvangen over de regelgeving die beschikbaar wordt gesteld door de autoriteiten die met de toepassing van de betrokken regels zijn belast. bevatten. Zij toegankelijk zijn via zal te 5) Bespoediging van de klachtenprocedure Overeenkomstig haar algemene beleid ter verbetering van de inbreukprocedures zal de Commissie zich inspannen om ook in deze sector klachten sneller af te handelen. Volgens de Commissie zullen het contactpunt, het informatienetwerk en de beoordelingsmethode ertoe leiden dat klachten sneller worden behandeld, wat een grote hulp betekent voor de sector, de gebruikers en de consumenten, die de ontvangers zijn van deze diensten. Al deze maatregelen zullen de doorzichtigheid van de procedures immers verbeteren, waardoor de klagers, de in gebreke gestelde nationale regelgevingsinstanties en de betrokken diensten van de Commissie sneller en efficiënter zullen kunnen werken. Het spreekt vanzelf dat daarbij geen afbreuk wordt gedaan aan de vertrouwelijkheid van de procedures tussen de Commissie en de betrokken lidstaat betreffende de eventuele oplossingen voor een inbreukprocedure. De analyse van de maatregelen vereist een maximale hoeveelheid gedetailleerde feitelijke gegevens, wat door de nieuwe aanpak zal worden vergemakkelijkt. 6) Oprichting van een netwerk van deskundigen De Commissie zal een netwerk opzetten van onafhankelijke deskundigen die geïnteresseerd zijn in de verschillende aspecten van de commerciële-communicatiesector. Het zal de Commissie en de deskundigengroep bijstaan bij hun werkzaamheden. Op verzoek van de diensten van de Commissie zal dit netwerk adviezen uitbrengen. Om de evenredigheid ten aanzien van de betrokken doelstellingen van openbaar belang te beoordelen, zal in bepaalde gevallen de hulp moeten worden ingeroepen van erkende deskundigen die het hele spectrum van de belangen ter zake vertegenwoordigen. Om het aantal deskundigen niet al te zeer te beperken, zal de Commissie gebruik maken van de nieuwe mogelijkheden van het Internet als een basis voor de organisatie van de werkzaamheden en de communicatie binnen dit netwerk. 7) Bevordering van de internationale samenwerking De Commissie zal ervoor zorgen dat het EU-beleid voor deze sector aandacht krijgt binnen de internationale fora en het principe van deze aanpak verdedigen in internationale commerciële- communicatiedienstén op wereldniveau te bevorderen. grensoverschrijdende besprekingen, teneinde de De beginselen van deze aanpak, in het bijzonder de doelstelling inzake een meer diepgaande beoordeling van de evenredigheid en de samenhang van de wetgeving op dit gebied, werden reeds gunstig onthaald door onze belangrijkste handelspartners, alsook 21 door vele marktdeelnemers. Door de opkomst van de informatiemaatschappij, die tot een mondialisatie van de commerciële-communicatiediensten leidt, is de kans groot dat meer grensoverschrijdende problemen zullen rijzen in verband met diensten die verricht worden vanuit derde landen. Er dienen derhalve internationale oplossingen te worden gevonden om een efficiëntere bescherming van de doelstellingen van openbaar belang tot stand te brengen in een klimaat waar het grensoverschrijdend verkeer gestaag groeit. Het regelgevend kader voor de interne markt vormt een goed startpunt om dergelijke oplossingen te vinden. De Gemeenschap dient derhalve een actieve rol te spelen in de internationale gesprekken over deze kwesties. 8) Verduidelijking van kwesties inzake het elektronisch handelsverkeer De Commissie onderzoekt momenteel de specifieke wettelijke kwesties in verband met de ontwikkeling van grensoverschrijdende diensten in de informatiemaatschappij, en zal daarover verduidelijking verschaffen in het kader van een voorstel betreffende het elektronisch handelsverkeer en de aanverwante diensten op het gebied van de informatiemaatschappij. De inkomsten uit de commerciële-communicatiediensten vormen een van de voornaamste financieringsbronnen voorde diensten van de informatiemaatschappij. Deze vorm van financiering moet worden bevorderd, zodat meer kwalitatief goede informatie kan worden verspreid, waarbij de toegang tot deze informatie evenwel gratis blijft. In verband met de grensoverschrijdende commerciële-communicatiediensten op het Internet lijkt er reeds sprake te zijn van rechtsonzekerheid en handelsbarrières. Voorbeelden daarvan zijn: de vraag of web-sites moeten worden beschouwd als reclame of als verkooppunten; het bestaan van uiteenlopende nationale bepalingen inzake de doorzichtigheid bij sponsoring, en het bestaan van verschillen tussen nationale beperkende maatregelen voor het voeren van reclame voor vrije beroepen, die de ontwikkeling van hun diensten voor on-line informatie in gevaar kunnen brengen. Andere complexe kwesties, zoals die in verband met de intellectuele-eigendomsrechten en de registratie van domeinnamen dienen ook te worden behandeld. Bovendien zal de verenigbaarheid mei het Verdrag van nieuwe nationale wetsvoorstellen in verband met de on-line commerciële-eommunicatiediensten worden geëvalueerd door toepassing van de voorgestelde derde wijziging van Richtlijn 83/189/EEG betreffende de transparante regelgeving in de interne markt voor diensten van de informatiemaatschappij. Op 26 januari 1998 werd in de Raad een gemeenschappelijk standpunt over dit voorstel aangenomen. 9) Verslag uitbrengen aan het Parlement De Commissie zal aan het Parlement verslag uitbrengen over de tenuitvoerlegging van deze aanpak, met inbegrip van een evaluatie van de stand van de werkzaamheden en een actualisatie van het werkprogramma. In zijn resolutie heeft het Parlement uitdrukkelijk verzocht dat het zou worden geraadpleegd. Het riep de Commissie op ervoor te zorgen dat de deskundigengroep op doorzichtige wijze werkt en aan het Europees Parlement verslag uitbrengt over de bereikte resultaten. Met dit voorstel heeft het Parlement de wens uitgedrukt dat deze aanpak tot snelle resultaten zou leiden en, waar nodig, zou worden aangepast in het licht 22 van zijn bevindingen. Aangezien in deze sector een aanzienlijk aantal belangrijke doelstellingen van openbaar belang worden nagestreefd (b. v. de bescherming van de consumenten en de volksgezondheid), is het van wezenlijk belang dat het Parlement actief betrokken wordt bij de ontwikkeling van deze aanpak. 4. Door de deskundigengroep te behandelen prioritaire gebieden Aan de hand van de tijdens de raadpleging over het groenboek ontvangen informatie en respons zal de Commissie prioriteiten vastleggen voor haar werkzaamheden, teneinde ervoor te zorgen dat haar beleidsmaatregelen tot snelle en efficiënte resultaten leiden. Gedurende twee jaar na deze mededeling zal de Commissie de deskundigengroep verzoeken zich te buigen over de problemen die voortvloeien uit de grensoverschrijdende commerciële communicatie, en uit het feit dat de daarmee verband houdende nationale wetgevingen voorzien in uiteenlopende doelstellingen, niveaus en middelen met betrekking tot de bescherming van de doelstellingen van openbaar belang. In deze context zullen de volgende gebieden worden onderzocht: 1) De bescherming van minderjarigen Op het gebied van de televisiereclame heeft de Commissie reeds een minimale harmonisatie tot stand gebracht met betrekking tot op minderjarigen gerichte reclame (Richtlijn 89/552/EEG, gewijzigd bij Richtlijn 97/36/EG). Er werden echter nog meer problemen geciteerd op dit vlak. In zijn resolutie verzocht het Parlement om een meer gedetailleerde evaluatie van de gevolgen van commerciële communicatie voor kinderen. Deze kwestie kwam ook aan bod in een aantal opmerkingen over het groenboek. Consumentenorganisaties en volksgezondheidsinstanties pleitten voor harmonisatie van de regelingen betreffende op minderjarigen gerichte commerciële communicatie en voor een betere bescherming in bepaalde sectoren. De ondernemingen kloegen over een aantal nationale beperkende maatregelen die, uit hoofde van de bescherming van minderjarigen, tot belemmeringen voor de grensoverschrijdende diensten leidden. De voornaamste problemen waarop werd gewezen en die aangepakt zullen moeten worden, zijn de uiteenlopende nationale regelingen betreffende: - sponsoring voor educatieve programma's; - op minderjarigen gerichte direct marketing; - op minderjarigen gerichte televisiereclame (speelgoed, snacks, suikergoed), voor zover deze regelingen niet onder Richtlijn 89/552/EEG, gewijzigd bij Richtlijn 97/36/EG, vallen of door het in het kader van deze richtlijn opgerichte contactcomité worden behandeld; - sponsoring van sportmanifestaties door merken die worden geassocieerd met producten die voor minderjarigen zijn bestemd of schadelijk kunnen zijn voor de volksgezondheid. 2) Wetgeving inzake oneerlijke concurrentie en aanverwante zaken Deze kwestie werd ter sprake gebracht door het Europees Parlement, dat de noodzaak heeft beklemtoond van een regelgevend kader inzake oneerlijke marketingmethoden. Ook een aantal consumentenorganisaties vond dat harmonisatie op het gebied van de oneerlijke marketingpraktijken nodig was. Dit is een bijzonder belangrijk vraagstuk in 23 licht van de ontwikkeling van hel elektronisch handelsverkeer. De het consumentenorganisaties wensten voorts dat frauduleuse praktijken en piramide verkooptechnieken in de Gemeenschap verboden zouden worden. De ondernemingen wezen op de substantiële verschillen tussen nationale regelingen op het gebied van kortingen, geschenken en wedstrijden, die de ontwikkeling van grensoverschrijdende promotiecampagnes daadwerkelijk hebben belemmerd. Zij wezen er ook op dat de ketenverkooptechnieken (multi-level marketing) (d. w. z. promotie en verkoop van producten via een netwerk van onafhankelijke distribiteuren (die dus niet in dienstverband werken)) een hoge vlucht zouden kunnen nemen als gevolg van de mogelijkheid om een wereldwijd netwerk van onafhankelijke agenten op te zetten. Meer in het bijzonder zullen problemen worden aangepakt die verband houden met de uiteenlopende nationale regelingen op het gebied van: - kortingen - coupon-acties - gratis kortingen en geschenken - prijsvragen, commerciële loterijen en sweepstakes (loterijen zonder koopverplichting) - ketenverkoop en piramide-verkoop 3) Sponsoring Het Europees Parlement heeft, hoewel het erkent dat bepaalde aspecten van sponsoring via de televisie reeds werden geharmoniseerd in het kader van Richtlijn 89/552/EEG, gewijzigd bij Richtlijn 97/36/EG, de Commissie verzocht zich te buigen over de uiteenlopende, niet onder deze richtlijn vallende nationale regelingen inzake de sponsoring en het mecenaat. Een aantal belanghebbenden wees op de uiteenlopende definities van sponsoring, of zelfs het ontbreken van een definitie van de term (waarbij sponsoring gelijk wordt gesteld met reclame) in de wetgevingen van de lidstaten. Zij kloegen over de rechtsonzekerheid die daaruit voortvloeit. Een aantal belanghebbenden merkte tevens op dat de regelingen inzake sponsoring via de televisie aanzienlijk verschilden tussen de lidstaten onderling. De volgende problemen zullen worden aangepakt: de uiteenlopende nationale regelingen op het gebied van: - sponsoring die verband houdt met welbepaalde producten; - de uiteenlopende definities van sponsoring en mecenaat, waardoor de ontwikkeling van grensoverschrijdende diensten in deze sector wordt belemmerd; - sponsoring via de televisie, voor zover dit aspecten betreft die niet onder Richtlijn 89/552/EEG, gewijzigd bij Richtlijn 97/36/EG, of de werkzaamheden van het relevante contactcomité vallen. 24 4) Reclameboodschappen en misleidende reclame In het groenboek werd vermeld dat misleidende reclame, en meer recentelijk, vergelijkende reclame reeds werden geharmoniseerd in het kader van Richtlijn 84/450/EEG. Met betrekking tot reclameboodschappen werd echter gepleit voor bijkomende maatregelen in deze sector. consumentenorganisaties en volksgezondheidsinstanlies wensten De striktere harmonisatieregels op Europees niveau in verband met de controle op het gebruik van voedingswaarde. De gezondheid reclameboodschappen consumentenorganisaties merkten op dat er verschillen bestaan tussen de lidstaten inzake de interpretatie van misleidende reclame. Zij wezen erop dat dit tot grote moeilijkheden leidt bij de behandeling van grensoverschrijdende klachten. over en de de De ondernemingen hebben kritiek geuit op de uiteenlopende nationale beperkende maatregelen betreffende verpakkingsvoorschriften die verder gingen dan de wettelijke etiketteringsvoorschriften. Daarbij ging het niet alleen om "productinformatie" (m. a. w. reclameboodschappen), maar ook om het gebruik van merknamen (in bepaalde lidstaten bestaan beperkingen op merkdiversificatie voor specifieke productcategorieën) en geoctrooieerde grafische voorstellingen. De volgende problemen zullen onder de loep worden genomen: - specifieke terreinen waar verschillen tussen nationale regelingen aanleiding geven tot uiteenlopende interpretaties van het begrip "misleidend,\ Dit resulteert duidelijk in rechtsonzekerheid voor de grensoverschrijdende commerciële-communicatiediensten en de ontvangers van deze diensten; - uiteenlopende nationale regelingen inzake "reclameboodschappen" over producten en diensten die niet onder de etiketteringsvoorschriften vallen; - uiteenlopende nationale regelingen inzake merkdiversificatie in verband met bepaalde producten of diensten. 5) Beroepsmogelijkheden Teneinde de toegang tot de rechtsmiddelen te verbeteren, heeft de Commissie reeds een gewijzigd voorstel gedaan voor een richtlijn betreffende het doen staken van inbreuken in het raam van de bescherming van de consumentenbelangen (COM/96/725 def. ). verbetering Hoewel de consumentenorganisaties deze maatregel verwelkomden, drongen zij aan op een buitengerechtelijke grensoverschrijdende beroepsprocedures tegen misleidende en frauduleuze commerciële- communicatiediensten. gerechtelijke als de zowel van de Het volgende probleem zal door de deskundigengroep worden behandeld: - de mogelijkheden om de bestaande beroeps- en geschillenbeslechtingsprocedures (met inbegrip van die van de een grensoverschrijdende omgeving. zelfreguleringsorganen) te verbeteren in 25 6) Toepassing van de beoordelingsmethode op nationaal niveau Sommige nationale autoriteiten hebben de Commissie laten weten dat zij de toepassing van de beoordelingsmethode steunen. De Commissie beveelt de bevoegde nationale autoriteiten aan haar beoordelingsmethode op nationaal niveau toe te passen. In dit verband zullen de leden van de deskundigengroep verzocht worden aan te geven: - op welke wijze zij het evenredigheidsbeginsel toepassen (organisatorische aspecten); - in welke mate zij de methode van de Commissie toepassen, en, indien zij dit niet doen, - of zij bereid zijn deze methode over te nemen. 26 Bijlage 1 - Samenvatting van de voorstellen van het groenboek inzake de commerciële communicatie in de interne markt 1. Definitie en reikwijdte In hel groenboek is het begrip commerciële communicatie als volgt gedefinieerd: "Alle vormen van communicatie met hei doel producten, diensten of het imago van een onderneming of organisatie te bevorderen bij eindconsumenten en/of distributeur en. " term bestrijkt alle vormen van reclame, direct marketing, sponsoring, Deze verkoopbevordering en public relations. Hij omvat tevens het gebruik van deze diensten door alle sectoren van verbruiksgoederen en diensten, alsook door overheids- en semi- overheidsorganen. 2. De voorgenomen beoordelingsmethode In het groenboek werd beschreven welke gevolgen de verwachte groei van de grensoverschrijdende commerciële-communicatiediensten kan hebben voor het communautair optreden. Doordat lidstaten hun uiteenlopende wettelijke bepalingen toepassen op diensten uit het buitenland zouden immers belemmeringen voor de grensoverschrijdende commerciële-communicatiediensten kunnen ontstaan en zou de efficiënte bescherming van de doelstellingen van openbaar belang in het gedrang kunnen komen. Dit probleem is vooral van betekenis voor de commerciële communicatie, omdat de wetgevingen van de lidstaten voorzien in een verschillende mate van bescherming van de doelstellingen van openbaar belang. Deze bevindingen vloeiden voort uit de in het kader van het groenboek gemaakte analyse van de bestaande nationale wetgevingen. Die bracht niet alleen aan het licht dat de nationale regels aanzienlijk verschillen over de communautaire grenzen heen, maar ook dat de verenigbaarheid met het Verdrag van de eventuele, daaruit voortvloeiende maatregelen die het grensoverschrijdend verkeer beperken, grotendeels zal afhangen van het feit of deze maatregelen al dan niet voldoen aan het evenredigheidsbeginsel, d. w. z. evenredig zijn met de beoogde doelstelling van openbaar belang. De bestaande nationale wettelijke bepalingen op het gebied van de commerciële communicatie zijn erop gericht te stellen, zoals de belangrijke doelstellingen van openbaar belang veilig consumentenbescherming, de bescherming van minderjarigen, de bescherming van de volksgezondheid, de bescherming van het pluralisme, enz. In het groenboek werd onderzocht welke neveneffecten een op een bepaalde doelstelling van openbaar belang gerichte maatregel kon hebben op andere doelstellingen van openbaar belang, en werd geconcludeerd dat er behoefte was aan meer samenhang binnen het communautaire kader. Een zorgvuldige beoordeling van de evenredigheid werd dan ook van wezenlijk belang geacht in deze sector. De methode is geen automatische proef voor de beoordeling van de evenredigheid; deze wordt overgelaten aan de bevoegde autoriteit. liet gaat evenmin om een kosten- batenanalyse of wiskundige analyse waarmee getracht wordt de waarde van de doelstellingen van openbaar belang te bepalen. De methode vormt slechts een hulpmiddel om ervoor te zorgen dat de bedoelde beoordeling gebaseerd is op een volledig overzicht van de effecten die de betrokken maatregel kan hebben. Zij komt niet in de plaats van de 27 door het Hof vastgestelde criteria, maar vormt veeleer een hulpmiddel voor de toepassing van die criteria. Zoals in het groenboek werd uiteengezet, worden volgens de jurisprudentie van het Hof voor de cvenredigheidsbeoordeling de volgende eisen gesteld : ten eerste moet worden nagegaan of de nationale beperkende maatregel overeenkomt met het beoogde doel, d. w. z. dat zij zekerheid biedt dat het beoogde doel wordt bereikt', ten tweede moet ervoor worden gezorgd dat de nationale beperkende maatregel niet verder gaat dan wat nodig is om die doelstelling te bereiken; het Hof voegt hieraan toe dat, met andere woorden, hetzelfde resultaat niet door minder beperkende voorschriften kan worden bereikt. Aangezien de jurisprudentie van het Hof tot op heden geen nauwkeurige richtsnoeren heeft opgeleverd aan de hand waarvan de evenredigheid van nationale of communautaire maatregelen kan worden beoordeeld, deed de Commissie in het groenboek een voorstel voor een methode waarmee, waar nodig, een systematische en goed gedocumenteerde analyse kan worden gemaakt. Volgens de Commissie zal deze methode een hulpmiddel vormen bij de beoordeling van de evenredigheid en de samenhang van de nationale of communautaire maatregelen op dit gebied. De methode werd ontwikkeld op basis van de jurisprudentie van het Hof en een analyse van de communautaire markt voor commerciële-communicatiediensten, meer in het bijzonder inzake de invloed van deze diensten op de doelstellingen van openbaar belang zoals de bescherming van de consumenten en de volksgezondheid. De methode omvatte een procedure in twee stappen: - eerste stap (analytisch overzicht) Deze eerste stap heeft niet tot doel de evenredigheidstoetsing als zodanig uit te voeren, maar beoogt een volledig beeld te geven van de effecten van de maatregel. Het is niet de bedoeling om hierbij de beperkingen vast te stellen, maar om een feitelijk overzicht te verschaften van de mogelijke effecten van een maatregel, en met name voor de activiteiten die de maatregel beoogt te reguleren, alsook voor de doelstellingen van openbaar belang. In deze eerste stap worden de kenmerken beschreven van hetzij (i) de betrokken nationale maatregel die een beperking van het vrije verkeer van diensten inhoudt, hetzij (ii) de door de Commissie voorgestelde harmonisatiemaatregel. Om dit te doen werden vijf beoordelingscriteria voorgesteld: beoordelingscriterium A: Welke potentiële "kettingreactie" kan de maatregel veroorzaken? Daarbij wordt nagegaan hoe de bedrijfsstrategie van de betrokken marktdeelnemers zal wijzigen als gevolg van de onderzochte of voorgenomen maatregel en wat het algemene effect zal zijn voor de consumenten wiens bescherming zij beoogt; beoordelingscriterium B: Welke zijn de doelstellingen van algemeen belang die met de maatregel worden beoogd?; beoordelingscriterium C: Is er een verband tussen de maatregel en de ingeroepen doelstelling van openbaar belang?; beoordelingscriterium D: Heeft de maatregel een invloed op andere doelstellingen van openbaar belang?; en beoordelingscriterium E: Hoe effeciënt is de maatregel om de ingeroepen doelstelling van openbaar belang te bereiken? - tweede stap (juridische beoordeling) 28 Aan de hand van dit overzicht en de daarin verstrekte feitelijke informatie wordt in de tweede stap een algemene juridische beoordeling uitgevoerd om vast te stellen of een nationale maatregel al dan niet evenredig kan worden geacht, of, in het geval van een communautaire maatregel, of deze zo evenredig mogelijk is, rekening houdend met de algemene Verdragsdoelstellingen, en tegelijk coherent met andere communautaire maatregelen. Dank zij de bovengenoemde vijf criteria, aan de hand waarvan de belangrijkste kenmerken van de maatregel werden vastgesteld, zullen de bevoegde autoriteiten beter in staat zijn de evenredigheid en samenhang ervan te beoordelen. 3. Verbeterde coördinatie en informatie op Europees niveau In het groenboek stelde de Commissie voor een groep van deskundigen op te richten die zich zou buigen over vraagstukken in verband met de commerciële communicatie. De besprekingen van deze groep zouden gebaseerd zijn op de beoordelingsmethode. De deskundigengroep zou ernaar streven een constructieve dialoog gaande te houden tussen de Commissie, de lidstaten en de belanghebbenden. Hij zou kunnen zorgen voor overeenstemming inzake de toepassing van het beginsel van de wederzijdse erkenning, door de Commissie en de lidstaten te helpen consensusoplossingen te vinden, en zo te vermijden dat overdreven gebruik wordt gemaakt van inbreukprocedures. Daar waar wederzijdse erkenning niet mogelijk blijkt, kan hij zorgen voor een nieuwe, snelle en nauwkeurige manier om specifieke problemen vast te stellen die harmonisatie vereisen. Zo zullen brede, allesomvattende harmonisatie-initiatieven kunnen worden vermeden. De deskundigengroep moest tevens dienst doen als forum voor administratieve samenwerking, in het bijzonder voor de uitwisseling van informatie over de nieuwe ontwikkelingen in deze sector met betrekking tot de informatiemaatschappij. Er werd gesuggereerd dat deze groep van deskundigen zich zou kunnen bezighouden met de bevordering van de communautaire aanpak van de commerciële communicatie op internationaal niveau, wat van wezenlijk belang is in het licht van het mondiale karakter van de informatiemaatschappij. Inzake de vorm van de deskundigengroep, stelde de Commissie een ad hoe-groep voor, waarop een beroep zou worden gedaan wanneer problemen zich voordoen. De te behandelen problemen zouden door de Commissie aan de orde worden gesteld. De deskundigengroep zou bestaan vertegenwoordigers van de lidstaten, eventueel vergezeld van vertegenwoordigers van de zelfreguleringsorganen voor de kwesties die onder de bevoegdheid van deze laatste ressorteren. Om ervoor te zorgen dat de werkzaamheden van de Commissie nauwkeurig zijn afgestemd op het beoogde doel en gebaseerd zijn op degelijke informatie, en opdat de deskundigengroep zijn aandacht zou richten op de belangrijkste kwesties die "verspreiders" van commerciële "ontvangers", "aanbieders", "gebruikers" en communicatie twee voorstellen om de informatieverstrekking aan en de communicatie met belanghebbenden te bevorderen. Ten eerste zou een contactpunt worden opgericht dat zowel informatie verstrekt als verzamelt betreffende regelgevingskwesties in verband met deze diensten. Ten tweede zou een on line informatienetwerk tot stand worden gebracht met behulp waarvan belanghebbenden rechtstreeks toegang kunnen krijgen tot de werkzaamheden van de Commissie en de aanbelangen, deed de Commissie 29 deskundigengroep. Dit netwerk vormt een aanvulling op de bestaande nieuwsbrief inzake commerciële communicatie1. 4. Terreinen van de coinmercicle-communicatieregelgcving die prioritaire aandacht verdienen In de delen I, II en II van het groenboek verzocht de Commissie de respondenten hun standpunten kenbaar te maken inzake de communautaire doelstellingen op het gebied van de commerciële communicatie, alsook inzake de probleemgebieden die aan het licht waren gekomen tijdens de enquête die zij vóór het opstellen van het groenboek had uitgevoerd. Commercial Communications is een tweemaandelijke publicatie die verspreid wordt over 5. 000 belanghebbenden in deze sector, met inbegrip van het Europees Parlement en de nationale overheden. Vragen in verband met deze nieuwsbrief kunnen worden gericht aan de uitgever (faxnr. (00 44) 1273 772727 - E-mail: asi@dial. pipex. com). 30 Bijlage 2 - Samenvatting van de reacties op het groenboek inzake commerciële communicatie in de interne markt I. Definities en werkingssfeer Europees Parlement In zijn resolutie meende het Parlement dat het noodzakelijk is te omschrijven wat men onder commerciële communicatie verstaat en het begrip dienstverlener nauwkeuriger te definiëren. Het suggereerde tevens dat de werkingssfeer zou worden uitgebreid tot verpakkingen; met name verzocht het de Commissie om een onderzoek naar de belemmeringen voor het gebruik van commerciële communicatie op verpakkingen2. Economisch en Sociaal Comité Het Comité heeft de in het groenboek gedefinieerde werkingssfeer niet betwist, maar drong erop aan dat de commerciële communicatie die wordt gebruikt of aangeboden door liefdadigheids- en non-profitorganisaties daarin zou worden opgenomen, gezien de belangrijke rol die deze diensten spelen bij de werking van deze organisaties. Lidstaten Geen enkele lidstaat heeft de in het groenboek uiteengezette definitie van de commerciële communicatie verworpen. Belanghebbenden3 Een aantal gebruikers van commerciële communicatie (b. v. adverteerders) en consumentenorganisaties hadden kritiek op de definitie, omdat commerciële communicatie op verpakkingen daarin niet begrepen was, hoewel deze vorm van commerciële communicatie nauw samenhangt met de andere, onder de definitie vallende commerciële-communicatiediensten. Zij merkten op dat commerciële communicatie op is met de merkenstrategieën. De verpakkingen consumentenorganisaties wezen voorkomende dat reclameboodschappen en promoties de aandacht van de consument trekken en derhalve dienovereenkomstig gereguleerd moeten worden. rechtstreeks geassocieerd verpakkingen erop op Voorts hebben een aantal consumentenorganisaties het volledige voorstel verworpen op grond van de volgende twee argumenten. Ten eerste meenden zij dat commerciële- communicatiediensten niet beschouwd kunnen worden als diensten in de zin van de Bij voorbeeld promoties in de vorm van coupons of wedstrijden die op de verpakking van het product zijn aangebracht: De vijf belangengroepen zijn: de "ontvangers" (d. w. z. alle vormen van consumentenorganisaties of volksgezondheidsinstanties), de "gebruikers" (b. v. adverteerders), de "aanbieders" (b. v. reclamebureaus of direct-marketingbureaus), de "verspreiders" (b. v. de media of organisatoren van sportmanifestaties), en de "zelfreguleringsorganen". Dit waren de vijf doelgroepen van de enquêtes die de Commissie voorafgaand aan de uitwerking van het groenboek heeft gehouden. 31 Verdragsbepalingen, aangezien de consumenten niet vragen om dergelijke diensten. Ten tweede kon volgens hen uit de recente jurisprudentie van het Hof worden afgeleid dat beperkingen op "verkoopmethoden" niet onderzocht kunnen worden op grond van de bepalingen van het EG-Verdrag inzake het vrije verkeer, tenzij deze methoden op discriminerende wijze worden toegepast. 2. De beoordelingsmethode Europees Parlement In de resolutie van het Parlement werd de voorgestelde methode duidelijk gunstig onthaald. Daarin staat immers te lezen dat het Parlement: 'de in hel Groenboek voorgestelde benadering /steunt/, nl. om de evenredigheid van de restrictieve maatregelen te toetsen aan de doelstelling die daarmee wordt nagestreefd, omdat daarmee het goede functioneren van de ruimte zonder grenzen kan worden gewaarborgd alsmede een betere bescherming van het algemeen belang, zoals de consumentenbescherming, de bescherming van de volksgezondheid, de bescherming van intellectuele en commerciële eigendom en de bescherming van de privacy; " Het Parlement deed een aantal suggesties voor de tenuitvoerlegging van deze benadering; meer in het bijzonder: - verzocht het "de Commissie om [in deze mededeling] een beschrijving te geven van de methode voor de beoordeling van de evenredigheid, waarbij strikte termijnen voor besluiten worden gehanteerd, wordt voortgeborduurd op bestaande jurisprudentie en wordt uitgelegd op welke wijze deze methode toepasbaar is op bestaande wetgeving op nationaal en communautair niveau, alsmede op zelfreguleringscodes en nieuwe wet ge vingsvoorstellen; - en drong het aan op "een op de volgende aspecten gebaseerde benadering: (a) het openen van de markt moet worden gecombineerd met het behoud en de verbetering van hoge normen; (b) het streven naar een adequate combinatie van wetgeving en zelfregulering die de culturele verschillen tussen de lidstaten weerspiegelt ". Economisch en Sociaal Comité Volgens het Comité vormde de evaluatie van de potentiële economische kettingreacties (criterium A) een belangrijk aspect van het voorgestelde beoordelingsproces. Het erkende het nut van de voorgestelde methode en de analyse waarop zij is gebaseerd, zoals beschreven in het werkdocument bij het groenboek4. Meer in het algemeen merkte het Comité in zijn conclusies op dat: "De ervaringen van de leden van het Comité die met proi/uktie en marketing van goederen en diensten van doen hebhen, alsmede van hen die de ontwikkeling vanuit het standpunt van de consumenten hehhen onderzocht, worden door deze analyse bevestigd. " 32 "(. ) een dergelijke methode uitzicht biedt op een samenhangende en algemeen aanvaarde beoordelingswijze waarmee de huidige dubbelzinnigheid en/of onzekerheid kunnen worden gereduceerd. " Het Comité merkte op dat de consumentenbescherming op geen enkele wijze mag worden aangetast en dat een unfaire bevoordeling van multinationals moet worden voorkomen. Het was het er evenwel mee eens dat: "de methode kan leiden lot een combinatie van verhoogde consumentenbescherming en harmonisatie van usances op het gebied van commerciële communicatie. Hierdoor kan er een meer open concurrentie communicatie vervaardigen en leveren, tot stand worden gebracht ". tussen bedrijven die commerciële Lidstaten Negen lidstaten hebben opmerkingen geformuleerd over dit voorstel. Zij kunnen ruwweg worden ingedeeld in twee groepen: zij die het voorstel steunden en één lidstaat die volstrekt gekant was tegen de methode op zich. Van de acht voorstanders waren er twee die de methode onvoorwaardelijk steunden. Van één daarvan komt het volgende citaat: "De (. ) regering heeft geen bezwaar tegen de door de Commissie voorgestelde methode voor een eenvormige beoordeling van de maatregelen, met inbegrip van de communautaire maatregelen. De methode geeft, op het gebied van de commerciële communicatie, op tastbare wijze uitdrukking aan de beginselen die ook ten grondslag liggen aan [zijn] wetgeving. " Een derde lidstaat keurde de methode goed, maar was van oordeel dat meer overleg was vereist om te zorgen voor maximale doorzichtigheid en efficiëntie. Een vierde suggereerde om de methode in mindere mate te concentreren op de beleidsdoelstelling inzake de interne markt. Twee andere lidstaten erkenden het nut van de methode, maar stelden voor om in de economische kettingreactie meer details over de invloed op de consumenten op te nemen. Een zevende meende dat de methode niet wettelijk bindend kon zijn, omdat alleen mag worden verwezen naar de jurisprudentie van het Hof, terwijl volgens een achtste, hoewel hij principieel geen bezwaar had, de inbreukprocedure voldoende efficiënt was en een beroep kon worden gedaan op de jurisprudentie van het Hof om de geciteerde problemen aan te pakken. Slechts een lidstaat was principieel gekant tegen de beoordelingsmethode. Volgens hem was de voorgestelde methode vaag en niet gemakkelijk toe te passen5. Bovendien was hij het er niet mee eens dat controle door het land van herkomst vereist was in deze sector. 5 Volgens deze lidstaat "Zal /het/ niet mogelijk zijn een samenvatting te geven van alle mogelijke gevolgen van een maatregel voor de markt. Het is de vraag of de analyse van de kettingreactie realistisch, uitvoerbaar of nuttig zal zijn. Het zal uiterst moeilijk zijn om de specifieke doelstelling van de maatregel te bepalen en te omschrijven. Het zal tevens moeilijk zijn de ongunstige neveneffecten van de maatregel te bepalen en te evalueren. " 33 Belanghebbenden De standpunten die werden beoordelingsmethode kunnen in vier categorieën worden ingedeeld, als volgt: ingenomen met betrekking tot de voorgestelde De methode van de evenredigheidsbeoordeling moet versterkt en verplicht gesteld worden, omdat de toepassing ervan geen politiek of juridisch bindende resultaten oplevert. De respondenten van de verschillende belangengroepen die zich over het algemeen gunstig hebben uitgesproken over de voorgestelde methode wensten dat de toepassing en de juridische situatie ervan zouden worden versterkt. In het bijzonder kwamen vier voorstellen naar voren: - de toepassing van de methode van de evenredigheidsbeoordeling zou verplicht moeten worden gesteld voor alle besluiten van de Commissie in deze sector (d. w. z. bij de evaluatie van nationale beperkende maatregelen en de voorbereiding van harmonisatie initiatieven); - de lidstaten zouden verplicht moeten worden iedere nieuwe maatregel die effect sorteert op deze diensten aan te melden, en deze maatregel te onderwerpen aan een evenredigheidsbeoordeling voordat deze wordt aangenomen; - de ( 'ommissie zou zelfreguleringscodes moeten aanmoedigen. Deze codes dienen tevens onderworpen te zijn aan de evenredigheidsbeoordeling; - de methode van de evenredigheidsbeoordeling zou op efficiënte wijze moeten worden toegepast, zodat de bestaande, reeds tijdrovende inbreukprocedure niet nog verder vertraagd wordt. In het bijzonder klonk het verzoek dat de Commissie, indien de voorgestelde methode wordt aanvaard, zich ertoe zou verbinden klachten in verband met inbreuken op grond van artikel 169 van het Verdrag sneller af te wikkelen. De beoordelingsmethode wordt gestuurd door de markt en houdt niet voldoende rekening met de belangen van de ontvangers van commerciële-communicatiediensten. Deze kritiek werd geuit door de overgrote meerderheid van de consumentenorganisaties en volksgezondheidsinstanties. In wezen waren zij van oordeel dat het criterium A betreffende de economische kettingreactie geleid wordt door de aanbodzijde en derhalve geen rekening houdt met de behoeften van de ontvangers van de verschillende vormen van commerciële communicatie. Voorts werd gesuggereerd dat de Commissie, met dit voorstel voor een beoordeling, voorbij ging aan het feit dat de ontvangers het slachtoffer kunnen zijn van bepaalde vormen of soorten van commerciële-communicatiediensten. De beoordelingsmethode is niet relevant omdat het accent veeleer moet liggen op subsidiariteit dan op evenredigheid. Een aantal belanghebbenden achtte de evenredigheid van een beperkende maatregel niet belangrijk. Volgens hen kon de commerciële communicatie, omdat deze een cultureel gevoelige kwestie is, niet zoals de andere diensten worden behandeld, maar dient zij afgestemd te zijn op de nationale gevoeligheden die tot uiting komen in de bestaande 34 door standpunt werd verdedigd aantal nationale voorschriften. Dit consumentenorganisaties, adverteerders (vooral met een nationale dimensie) en zelfreguleringsorganen. Zij meenden dat voorrang moest worden verleend aan het beginsel van de subsidiariteit boven dat van de evenredigheid, zodat de commerciële communicatie in zekere zin wordt uitgesloten van de werkingssfeer van de huidige en toekomstige maatregelen van de Commissie. De mate van uitsluiting verschilde per geval. Het meest extreme voorstel, met name een volledige uitsluiting, kwam van enkele consumentenorganisaties. Onderwerpen zoals de voorstelling van vrouwen of naaktheid in de reclame werden vaak geciteerd. een liet is onmogelijk de beoordelingsmethode toe te passen; het zou veel verstandiger zijn mocht de Commissie algemene richtsnoeren voorstellen en op basis daarvan tot harmonisatie overgaan. Een minderheid van alle belanghebbenden gaf te kennen dat de methode van de kettingreactie veel te complex was om beoordeeld en toegepast te worden, en dat het derhalve veel eenvoudiger zou zijn een aantal gemeenschappelijke richtsnoeren vast te stellen6. 3. Verbeterde coördinatie en informatie op Europees niveau Europees Parlement Een grote meerderheid van het Parlement stemde vóór de deskundigengroep en meende dat deze moet worden versterkt. Het verzocht om de instelling van een tripartiet comité dat samengesteld is uit een gelijk aantal vertegenwoordigers van de lidstaten, de betrokken bedrijfssectoren en consumentenorganisaties en wenste voorts geraadpleegd te worden over het reglement van dit comité. Tevens verzocht het Parlement de Commissie ervoor te zorgen dat haar procedures volledig transparant zijn en ervoor te zorgen dat (. ) het comité de klagende partijen uitgebreid raadpleegt, regelmatig bijeenkomt, strikte lijdslimieten hanteert, zijn resultaten publiceert, alle klachten behandelt die bij de Commissie worden ingediend en verslag uitbrengt aan hel Europees Parlement; Wat het contactpunt en het informatienetwerk betreft, wenste het Parlement dat het contactpunt als eerste prioriteit een databank zou creëren waarin de wetgeving en zelfreguleringscodes zijn opgeslagen en over dit laatste verslag zou uitbrengen aan het Parlement. Economisch en Sociaal Comité De "gebruikers", "aanbieders" en "verspreiders" die zich voor dit alternatief uitspraken, wensten over het algemeen niet-bindende Europese richtsnoeren, terwijl de consumentenorganisaties vonden dat deze richtsnoeren de aanzet moesten vormen tot Europese harmonisatie. 35 Het Economisch en Sociaal Comité was ingenomen met het voorstel inzake de deskundigengroep. Het was het eens met het voornemen om de bevoegdheden inzake commerciële communicatie te bundelen. Zo kan de in één Directoraat-generaal Commissie een voortrekkersrol inzake commerciële communicatie spelen. Volgens het comité kan een dergelijk centraal contactpunt "[zorgen voor] een uniforme en samenhangende aanpak van dit ingewikkelde probleem ". Ten slotte voegde het er eraan toe: "De lidstaten kunnen soortgelijke regelingen treffen voor onderwerpen die onder de bevoegdheid van de nationale regelgevende instanties vallen ". Lidstaten Negen lidstaten hebben opmerkingen gemaakt over het voorstel om een groep van deskundigen in te stellen. Een meerderheid daarvan steunde het idee. Twee landen erkenden het nut van deze groep, maar merkten op dat hij het initiatiefrecht van de Commissie niet mag ondermijnen, noch de termijn voor de behandeling van zaken door de Commissie mag verlengen. Eén land vroeg zich af of de zelfreguleringsorganen vertegenwoordigd mogen zijn in de groep. Twee andere drongen aan op een grotere betrokkenheid van de consumentenorganisaties. Een ander steunde het voorstel en suggereerde dat een aantal kernleden van de deskundigengroep de opeenvolgende bijeenkomsten zou bijwonen, zodat de samenhang verzekerd is. Twee lidstaten hadden geen principiële bezwaren maar meenden dat er meer aandacht moest uitgaan naar het vermijden van overlapping van de werkzaamheden van andere comité's en dat een bijkomende evaluatie van de werkwijze van de groep nuttig zou zijn. Eén lidstaat sprak zich uit tegen het voorstel, op grond van het feit dat het on-line informatienetwerk en het contactpunt zouden volstaan voor de uitwisseling van informatie tussen de lidstaten. lidstaten Zeven formuleerden opmerkingen over het centraal contactpunt en informatienetwerk en stemden er principieel mee in. Vijf landen steunden het voorstel. Twee andere gingen ermee akkoord, maar meenden dat er extra moest worden over gewaakt dat de consumentenorganisaties over voldoende middelen beschikken om hun rol te spelen in dit netwerk. Belanghebbenden De groep van deskundigen moet strikte termijnen in acht nemen en mag geen bijkomende administratieve vertragingen veroorzaken bij de behandeling van klachten. Hoewel de grote meerderheid van de vijf groepen belanghebbenden7 zich gunstig heeft uitgesproken over de oprichting van de deskundigengroep en de rol ervan, vreesde zij dat hij een bijkomende administratieve last voor de Commissie zou kunnen vormen bij de behandeling van klachten of harmonisatievoorstellen. Een aantal van hen wenste dat de 7 Zie voetnoot 3. 36 werkzaamheden van de deskundigengroep parallel zouden verlopen met de inbreukprocedure of de bestaande initiatieven van de Commissie inzake de harmonisatie van bepaalde wettelijke bepalingen betreffende de commerciële communicatie. De groep van deskundigen moet op een meer open en doorzichtige wijze functioneren De "gebruikers", "aanbieders" en "verspreiders" spraken zich over het algemeen positief uit over de samenstelling van de deskundigengroep, hoewel een aantal van hun beroepsorganisaties wenste dat zij er deel van konden uitmaken of ten minste hun stem kon laten horen. De voorstellen gingen van een volledige deelname (in welk geval de deskundigengroep een open werkwijze zou hebben en openbare hoorzittingen zou houden) tot de samenstelling van schaduwcomité's voor elk van de vijf belangengroepen. Deze laatste zouden vertegenwoordigers kiezen die tijdens bepaalde bijeenkomsten van de deskundigengroep een geschreven bijdrage van hun "achterban" zouden presenteren. De consumentenorganisaties waren het er niet mee eens dat deelname aan de bijeenkomsten, behalve aan de lidstaten, uitsluitend was voorbehouden aan de zelfreguleringsorganen. De agenda van de groep van deskundigen moet openbaar zijn en de resultaten van zijn werkzaamheden moeten worden gepubliceerd. Zij die voorstander waren van de oprichting van een groep van deskundigen, maar bezorgd waren over de doorzichtigheid van zijn werking, wensten dat de agenda van de bijeenkomsten openbaar zou worden gemaakt voordat de groep aanvangt met de bespreking van een bepaald onderwerp. Vele respondenten, verspreid over de vijf groepen, drongen erop aan dat de groep van deskundigen binnen een vaste termijn standpunten zou bepalen, welke gepubliceerd moeten worden en beschikbaar moeten zijn voor alle belanghebbenden. 4. Terreinen van de commerciële-communicatieregelgeving die prioritaire aandacht verdienen Europees Parlement Het Parlement riep de Commissie ertoe op in haar mededeling een volledig overzicht te geven van de bestaande barrières voor het vrije verkeer van commerciële- communicatiediensten, maar merkte vervolgens op dat bijzondere aandacht moet gaan naar belemmeringen op de volgende gebieden: - ketenverkoop (multi-level marketing)8, - merkdiversificatie, Met ketenverkoop wordt bedoeld marketingtechnieken aan de deur of thuis, door zelfstandige verkopers die als agent werken voor een bepaald bedrijf. Zij verkopen de producten of diensten van dat bedrijf door reclame te maken op lokaal niveau en proberen bijeenkomsten met particuliere klanten te organiseren bij hen thuis of op andere, vooraf overeengekomen plaatsen. 37 - commerciële communicatie op verpakkingen, en - sponsoring van evenementen en uitzending ervan via TV. Het Parlement verzocht de Commissie een meer gedetailleerde evaluatie te presenteren van de gevolgen van commerciële communicatie voor minderjarigen en de privacy en van de mechanismen voor het indienen van grensoverschrijdende klachten van consumenten. Tevens verzocht het de Commissie een regelgevend kader voor te stellen inzake oneerlijke marketingmethoden. Ten slotte verzocht het de Commissie, zonder aan te geven welke wetteksten moeten worden herzien, te overwegen een SLIM-analyse9 van de sector uit te voeren. Economisch en Sociaal Comité Het Comité heeft geen opmerkingen gemaakt over dit punt. Lidstaten Zeven van de aan de raadpleging deelnemende lidstaten hebben commentaar geleverd over dit punt. Eén ervan meende dat de uiteenlopende nationale beperkende maatregelen inzake misleidende reclame ten aanzien van de gereglementeerde beroepen niet gewijzigd mochten worden. Er op wijzende dat hij zijn verbod op prijsreclame en kortingen had opgeheven, achtte hij een harmonisatie op het gebied van de "lokvogelreclame"10 en oneerlijke prijsverlagingen noodzakelijk. Hij riep voorts op tot een geharmoniseerd verbod op de cold-calling (telefonische colportage) zonder voorafgaande toestemming en soortgelijke beperkingen voor communicaties via E-mail en Internet. Wat kinderen betreft, benadrukte hij dat bij alle toekomstige maatregelen een onderscheid moet worden gemaakt tussen informatie en commerciële communicatie. Bovendien was hij van oordeel dat het gebrek aan harmonisatie op het gebied van de reclame met betrekking tot de financiële diensten het vertrouwen van de consumenten in buitenlandse bedrijven ondermijnt. Een tweede lidstaat merkte op dat zijn wetgeving inzake de koopjesperiodes eventueel gewijzigd zal moeten worden en dat zijn voorschriften inzake gratis geschenken, promotionele kortingen en wedstrijden tot een van de meest beperkende van Europa behoren en momenteel worden herzien. Een derde merkte op dat in het groenboek meer aandacht had moeten uitgaan naar het beschermen en uitwerken van regelingen in verband met consumenten. Hij meende dat, op Europees niveau, de codes van de Internationale Kamer van Koophandel een goede 9 SLIM staat voor Simpler Legislation in the Internal Market 10 "Lockvogelwerbung" 38 zouden vormen voor harmonisatie op het gebied van oneerlijke basis marketingmethoden. Een vierde merkte op dat zijn regelingen betreffende de reclame voor farmaceutische producten verenigbaar waren met het Gemeenschapsrecht. Volgens hem bleven problemen bestaan op het gebied van de commerciële communicatie op het Internet, reclame met betrekking tot hel milieu, en meer algemeen, de commerciële communicatie en de volksgezondheid. Een vijfde lidstaat overliep de in het groenboek geciteerde lijst van gebieden en was van oordeel dat in zijn land geen onverenigbare belemmeringen voor de grensoverschrijdende commerciële-communicatiediensten bestaan. Volgens hem is op geen van deze gebieden meer harmonisatie vereist en dienen eventuele beperkende maatregelen op andere terreinen door de lidstaten zelf, en niet door de Gemeenschap te worden opgeheven. Een zesde vond dat er nog andere redenen kunnen bestaan voor harmonisatie op het gebied van de consumentenbescherming door toepassing van artikel 129 A, lid 3. Dit land was tegen elke versoepeling van de nationale beperkende maatregelen op grond van de beginselen van de interne markt. De laatste lidstaat benadrukte dat Richtlijn 92/28/EEG inzake de reclame voor farmaceutische producten door alle lidstaten zou moeten worden omgezet. Hij bracht sprake en pleitte voor tevens de kwestie van de alcoholsponsoring zelfreguleringscodes op dat gebied. Inzake de public-relationdiensten stelde hij vragen bij de beperkingen die voortvloeien uit de gedetailleerde vereisten die public- relationbureaus worden opgelegd wanneer zij deelnemen aan openbare aanbestedingen. ter Belanghebbenden Aangezien een zeer heterogene groep belanghebbenden op het groenboek heeft gereageerd, waaronder zowel particulieren als vertegenwoordigende instanties, kan de Commissie onmogelijk de prioriteiten opsommen door het aantal keren te tellen dat een bepaald probleem werd aangeroerd". Vermeldenswaard is evenwel dat alle sectoren die volgens het groenboek moesten worden onderzocht, door een of meer belanghebbenden aan de orde werden gesteld. 5. Andere voorstellen die in het kader van de raadpleging werden geformuleerd Samenvatting van de ontvangen antwoorden Europees Parlement Het Parlement uitte kritiek op de lange termijnen die de Commissie nodig heeft voor de behandeling van klachten wegens inbreuken en meende dat beroep moet kunnen worden 1 ' Dit zou immers in het nadeel spelen van de consumentenorganisaties en voiksgezondheidsinstanties, die, de facto, minder talrijk zijn dan de verschillende beroepsorganisaties. 39 aangetekend tegen de besluiten van de Commissie om deze klachten al dan niet te behandelen, zodat zij meer verantwoording moet afleggen. Het verzocht bijgevolg: "om een besluit van de Raad dat ertoe strekt mogelijke inbreukprocedures te laten behandelen door het Gerecht van Eerste Aanleg12. " Het was van mening dat, als blijkt dat een beperkende maatregel evenredig is en een harmonisatievoorstel nodig is, de Commissie de internationale gedragscodes zoals die van de Internationale Kamer van Koophandel (ICC) dient te bestuderen en als model te gebruiken voor de harmonisatie op het gebied van de commerciële communicatie on-line. Ten slotte riep hel Parlement de nationale regelgevende instanties op het beginsel van de controle door hel land van herkomst toe te passen en verzocht de Commissie, de consumentenorganisaties en de bedrijfstak te overwegen de reeds in het kader van de zelfregulering bestaande grensoverschrijdende systemen, zoals die van de EASA13, te versterken. Economisch en Sociaal Comité Het Comité voegde niets toe aan de in het groenboek geformuleerde voorstellen. Lidstaten Eén lidstaat meende dat de behoefte aan communautaire regelgeving ten behoeve van de consumentenbescherming of het algemeen belang meer in detail moet worden onderzocht. ' Een andere benadrukte dat de opheffing van de handelsbarrières gepaard moet gaan met de oprichting van een communautair netwerk voor de gerechtelijke en buitengerechtelijk geschillenbeslechting, in combinatie met een samenhangend systeem voor het verstrekken van juridische bijstand aan burgers uit de Gemeenschap die niet verblijven in de lidstaat waar het geschil gerezen is. Een derde lidstaat had kritiek op de traagheid en ondoelmatigheid van de bestaande inbreukprocedures en drong aan op verbeteringen op dit gebied. Hij meende dat gebruik moest worden gemaakt van de ervaring van de zelfreguleringsorganen op dit gebied, in het bijzonder met het oog op de informatiemaatschappij. Belanghebbenden De consumentenorganisaties en volksgezondheidsinstanties, die de "ontvangers" vertegenwoordigen, waren van mening dat de Commissie veel meer aandacht moet besteden aan de problemen van de grensoverschrijdende commerciële-communicatie 12 Dit is in overeenstemming met de resolutie van het Europees Parlement van 16 september 1993 over de rol van het Hof van Justitie bij de ontwikkeling van het constitutioneel bestel van de Europese Gemeenschap (PB 268 van 4. 10. 1993, blz. 156). 13 Europese Vereniging voor Reclamenormen 40 voor de consumenten. Naast de oproep aan de Commissie om de nationale en communautaire regelgeving op dit gebied beter toegankelijk te maken voor het publiek, formuleerden zij twee andere voorstellen. Eenerzijds pleitten zij voor een harmonisatie om ervoor te zorgen dat de nationale normen niet worden verzwakt; anderzijds riepen zij de Commissie op haar inspanningen te richten op een daadwerkelijke handhaving, vooral voor grensoverschrijdende gevallen. Zij meenden dat de Commissie aangemoedigd diende te worden om systemen te ontwikkelen voor de grensoverschrijdende geschillenbeslechting en voor de uitwisseling van informatie over nationale wettelijke bepalingen en de tenuitvoerlegging ervan. De "gebruikers", "aanbieders" en "verspreiders" drongen aan op een verbetering van de bestaande inbreukprocedure, in het bijzonder op het gebied van de doorzichtigheid en snelheid (een aantal van hen wenste dat strikte tijdslimieten zouden gelden voor de behandeling van klachten) en op de mogelijkheid voor alle betrokken belanghebbenden om beroep aan te lekenen tegen de besluiten van de Commissie om een klacht al dan niet te behandelen. 41 Financieel memorandum 1. TITEL VAN DE MAATREGEL Mededeling over de follow-up van het groenboek inzake commerciële communicatie in de interne markt 2. BEGROTINGSONDERDEEL B5 - 3000 Strategisch programma voor de interne markt 3. JURIDISCHE GRONDSLAG Mededeling over de follow-up van het groenboek inzake commerciële communicatie in de interne markt (Artikelen 52-66 en 100 A). 4. OMSCHRIJVING VAN DE MAATREGEL: In het groenboek commerciële communicatie in de interne markt van mei 1996 werd het belang van deze sector in termen van werkgelegenheid en groeipotentieel erkend en werd gesteld dat de sector een belangrijk middel vormt voor de Europese ondernemingen en verenigingen zonder winstoogmerk om hun goederen en diensten in de hele Unie aan te bieden. Er werd echter ook gewezen op een aantal belemmeringen voor de grensoverschrijdende commerciële communicatie die de goede werking van de interne markt in de weg staan. De enorme respons die werd ontvangen, bevestigt het belang van deze sector. De voorbije 18 maanden hebben, naast het Europees Parlement, het Economisch en Sociaal Comité en tien lidstaten, 433 belanghebbenden gereageerd op het verzoek tot het indienen van opmerkingen. Deze belanghebbenden kunnen worden uitgesplitst als volgt: 127 aanbieders van commerciclc-communicaticdienstcn (b. v. reclamebureaus, waarvan 30 Europese of nationale beroepsorganisaties); 44 ontvangers (b. v. consumentenorganisaties of volksgezondheidsinstanties); 197 gebruikers (b. v. adverteerders, waarvan 70 beroepsorganisaties); 52 verspreiders (b. v. media, waarvan 18 beroepsorganisaties); en 13 zelfreguleringsorganen. Over het algemeen werden de voorstellen van de Commissie zeer gunstig ontvangen. Er werden suggesties gedaan om deze te versterken en er werden bijkomende voorstellen geformuleerd. De Commissie heeft in haar mededeling een voorstel gedaan voor een aantal maatregelen ten behoeve van deze sector die het verkeer van grensoverschrijdende commerciële-communicatiediensten moeten vergemakkelijken door de totstandbrenging van een efficiënt en transparant kader dat tegelijk voldoende bescherming van de betrokken doelstellingen van openbaar belang waarborgt. Deze aanpak ligt volledig in de lijn van de in het "Actieplan voor de gemeenschappelijke markt" geformuleerde strategische UZ doelstelling 1 inzake het efficiënter maken van regels, en vormt daar een aanvulling op. Meer in het bijzonder stelt de Commissie het volgende voor: 1) Toepassing van een transparante methode voor de evenredigheidsbeoordeling om de wettelijke bepalingen vast te stellen die een beperking van de grensoverschrijdende commerciële communicatie inhouden. 2) Instelling van een groep van deskundigen voor commerciële communicatie. 3) Instelling van een contactpunt en een informatienetwerk inzake commerciële communicatie. 4) Aanleg van een databank inzake commerciële communicatie. 5) Bespoediging van de klachtenprocedure. 6) Oprichting van een netwerk van academische deskundigen. 7) Bevordering van de internationale samenwerking. 8) Verduidelijking van kwesties inzake het elektronisch handelsverkeer. 9) Verslag uitbrengen aan het Parlement. De Commissie zal deze aanpak volgen op vier belangrijke terreinen waar substantiële verschillen bestaan tussen de nationale voorschriften op het gebied van de commerciële communicatie, wat kan leiden tot belemmeringen voor de interne markt en onvoldoende daadwerkelijke bescherming over de grenzen van de lidstaten heen. De vier belangrijke terreinen zijn (i) bescherming van minderjarigen, (ii) oneerlijke mededinging, (Ui) sponsoring en (iv) misleidende reclameboodschappen. 4. 1 Algemeen doel De totstandbrenging van een informatienetwerk Het informatienetwerk zal de coördinatie en informatie op Europees niveau helpen verbeteren en zal door de Commissie worden gebruikt om de lidstaten te helpen bij het doorzichtiger maken van hun maatregelen op dit gebied. Voorts zal het netwerk de gegevensuitwisseling tussen de verschillende organisaties en de nationale en Europese regelgevende instanties bevorderen. Dit betekent dat er financiële middelen nodig zijn om de benodigde gegevens over de regelgeving te verzamelen en tijdig te verspreiden, zodat de lidstaten en andere belanghebbenden over deze informatie en andere relevante gegevens betreffende het beleid kunnen beschikken. Dit netwerk vormt een aanvulling op de bestaande nieuwsbrief Commercial Communications. Beide maatregelen kregen de unanieme steun van alle respondenten die op het groenboek hebben gereageerd. -2 U3 4. 2 Looptijd, wijze van vernieuwing of verlenging Het informatienetwerk Voor het opslaan, verspreiden en uitwisselen van de informatie zal hoofdzakelijk gebruik worden gemaakt van een web-site. De initiële ontwikkeling, de experimentele fase en het beheer van dit netwerk zullen aan een extern bedrijf worden toevertrouwd. Zo worden de noodzakelijke kanalen tussen de Commissie en de autoriteiten van de lidstaten tot stand gebracht om gegevens inzake de regelgeving uit te wisselen. B5-3000 1998 158,5 1999 135 2000 115 2001 115 (in 1. 000 ecu) Totaal 523,5 5. INDELING VAN DE UITGAVEN 5. 1 Niet-verplichte uitgaven 5. 2 Niet-gesplitste kredieten 6. AARD VAN DE UITGAVEN 6. 1 Aard van de uitgaven Het informatienetwerk Uitgaven voor externe werkzaamheden om de web-site te creëren: het samenbrengen, koppelen en laden van de gegevens in verband met de regelgeving, totstandbrenging van de kanalen voor informatie-uitwisseling, en het zorgen voor de goede werking van het netwerk tijdens een proefperiode van vier jaar. M 7. FINANCIËLE GEVOLGEN VOOR DEEL B (in 1. 000 ecu) 1999 1998 2001 2000 30 10 15 B5-3000 Totaal Algemene contracten i. v. m. het tot stand brengen van de netwerkinfrastructuur Server: - hardware - software - toegang Internet - onderhoud (hardw. en softw. ) - infrastructuur Personeel*: LSA Web master Omzetting wetgeving: (4 ecu/blz. -20. 000 blzn) Totaal 60 158,5 80 523,5 12,5 25 30 4 6 25 50 - 30 4 6 30 4 6 30 4 6 25 50 - 87,5 175 20 135 25 50 115 115 6 *) Zes maanden tijdens het eerste jaar. 8. BEPALINGEN OM FRAUDE TEGEN TE GAAN In het kader van de controle op de uitgaven wordt, vooraleer tot betaling wordt overgegaan, toezicht uitgeoefend op de correcte uitvoering van de taken, met inachtneming van de contractuele verplichtingen en de economische beginselen inzake hel gezond financieel beheer. Alle tussen de Commissie en de externe bedrijven gesloten contracten zullen bepalingen bevatten om faudc tegen te gaan (controle, overleggen van verslagen, enz. ). 9. ELEMENTEN VAN DE KOSTEN/BATENANALYSE 9. 1 Specifieke en kwantificeerbare doelstellingen, doelgroep Het informatienetwerk Het informatienetwerk heeft in het bijzonder ten doel het verkeer van de commerciële-communicatiediensten in de interne markt te vergemakkelijken en de lidstaten te helpen om de integratie van de interne markt tot een goed einde te brengen. De maatregel beoogt de totstandbrenging van een Europees regelgevend kader dat investeringen in deze diensten zal aanmoedigen, waardoor hel concurrentievermogen van de Europese industrie wordt versterkt en een stimulans wordt gegeven om banen te scheppen in deze sector. De doelsector is zeer ruim. Naast de commerciële-communicatiesector zelf, die aan meer dan 1 miljoen mensen in de Gemeenschap werk verschaft, zal deze aanpak ten goede komen aan de gebruikers van commerciële communicatie (d. w. z. alle bedrijven en organisaties die gebruik maken van deze diensten), alsmede aan de consumenten, die over meer informatie zullen beschikken inzake de keuze van producten en diensten in de interne markt. Ten slotte, en dit is zeker niet van gering belang, zal bij een efficiënt functionerende commerciële-communicatiesector meer geld naar de -4 / H1, traditionele en de nieuwe media vloeien. Derhalve zullen ook de media en de sector van het elektronisch handelsverkeer profijt trekken uit deze maatregel. Met het informatienetwerk wordt tevens naar een maximale openheid en doorzichtigheid gestreefd van de werkzaamheden van de betrokken deskundigengroep en naar een gemakkelijker uitwisseling van gegevens in verband met de regelgeving. 9. 2 Verantwoording van de maatregel Het informatienetwerk De Gemeenschap beschikt over de uitsluitende bevoegdheid om de doelstelling van de interne markt te realiseren. Daarvoor is een dialoog tussen de lidstaten nodig, op basis van een gemeenschappelijke methode die onder de leiding van de Commissie wordt opgezet en gestructureerd, om hen te helpen een goed werkende interne markt tot stand te brengen. Er werd gekozen voor een dergelijke aanpak omdat men anders geconfronteerd zou worden met een groot aantal klachten wegens inbreuken en verzoeken om harmonisatie. Dank zij deze aanpak zal dit soort optreden van de Commissie in de toekomst kunnen worden beperkt en zullen de lidstaten hun taken efficiënter kunnen uitvoeren, wat uiteindelijk een netto besparing van communautaire middelen zal opleveren. Het informatienetwerk zal voortbouwen op de basis die reeds is gelegd met de bestaande nieuwsbrief Commercial Communications. Deze nieuwsbrief werd voorafgaand aan de mededeling gelanceerd en doet dienst als een forum voor overleg. Het netwerk speelt tevens in op het verzoek van de consumentenorganisaties en volksgezondheidsinstanties om een betere toegankelijkheid voor hun leden tot de nationale en communautaire regelgeving. Deze maatregel zal indirecte voordelen opleveren en positieve vermenigvuldigingseffecten hebben. 9. 3 Follow-up en evaluatie van de maatregel De indicatoren voor het succes zijn de eventuele wijzigingen die in de nationale maatregelen worden aangebracht teneinde het beginsel van de wederzijdse erkenning in de verschillende lidstaten toe te passen op het gebied van de regelgeving inzake de commerciële-communicatiediensten. Er worden tweejaarlijkse controleverslagen ingediend bij het Parlement. 5- UÙ 10. HUISHOUDELIJKE UITGAVEN (AFDELING III, DEEL A, VAN DE ALGEMENE BEGROTING) De reële terbeschikkingstelling van de benodigde administratieve middelen zal afhangen van het jaarlijkse besluit van de Commissie inzake de toewijzing van middelen, met inachtneming van het personeelsbestand en de extra bedragen die door de begrotingsautoriteit worden goedgekeurd. 10. 1 Invloed op het personeelsbestand Aard van het ambt Toe te wijzen personeel voor het beheer van de maatregel Vaste ambten Tijdelijke ambten Ambtenaren of tijdelijke functionaris- sen Andere Totaal A B C 1,5 1 2,5 10. 2 Algemene personeelslasten Waarvan duur Hxtra personeel Ten minste 5jaar duur v/d maatreg. duur v/d maatreg. Bestaand personeel in hetlXiofde bctrokkcn dienst 1,5 1 2,5 Door gebruikmaking van het beslaand personeel dat is toegewezen voor het beheer van de maatregel: 2,5 mensjaren * 108. 000 ecu op de hoofdstukken A-I, A-2, A-4, A-5 en A-7). 270. 000 ecu. (berekening gebaseerd Aard van het ambt Toe te wijzen personeel voor het beheer van de maatregel Vaste ambten * jaarlijks bedrag Tijdelijke ambten (in 1. 000 ecu) Jaarlijkse kosten A B C Ambtenaren of tijdelijke functionaris- sen Andere Totaal 1,5 *108 1*108 2,5 * 108 162 108 270 6- V 10. 3 Andere huishoudelijke uitgaven die voortvloeien uit de maatregel bcgrotings- ondcrdccl (nr. en benaming A - 7030, vergaderingen (deskundigen- groep) A-701 dienstreizen Bedrag (in l. 000ecu) berekeningswijze 1998 1999 2000 2001 2002 • 19,5 39 39 39 39 11,75 11,75 11,75 11,75 11,75 15 vertegenwoordigers *650 ecu * 4 vergad. = 39. 000 ecu/jaar, slechts 2 vergaderingen gepland in het eerste jaar= 15 lidst. * 650 ecu *2 = 19. 500 ecu -eendagsbezoek aan elke EU-hoofdstad= 650 ecu* 15 hoofdsteden= 9. 750 ecu perjaar. - 2* eendagsbezoek aan Geneve= 2*1. 000 ecu= 2. 000 ecu = 11. 750 ecu/jaar Totaal 31,25 50,75 50,75 50,75 50,75 De overige uitgaven in verband met de maatregel (kredieten aangevraagd op de begrotingsonderdelen A-7030 en A-7010) worden gedekt door de kredieten die de Commissie heeft toegekend aan DG XV (de Commissie beslist op 18 februari over het totale budget). Voor de volgende jaren zullen de werkelijke administratieve middelen afhangen van het jaarlijkse besluit van de Commissie inzake de toewijzing van middelen, rekening houdend met het totale bedrag dat door de begrotingsautoriteiten ter beschikking wordt gesteld. 7- Hg ISSN 0254-1513 COM(98) 121 def. DOCUMENTEN NL 10 02 09 04 Catalogusnummer : CB-CO-98-141-NL-C ISBN 92-78-31856-6 Bureau voor officiële publikaties der Europese Gemeenschappen L-2985 Luxemburg < tf