title: 1999/195/CE: Decisione della Commissione del 1° luglio 1998 concernente aiuti già concessi e da concedersi da parte dell'Italia a favore di Keller SpA e Keller Meccanica SpA [notificata con il numero C(1998) 2047] (Il testo in lingua italiana è il solo facente fede) (Testo rilevante ai fini del SEE)

eurovoc_concepts:
Italy
State aid
aid to undertakings
interest rate subsidy
regional aid
vehicle on rails

text: 12. 3. 1999 IT Gazzetta ufficiale delle Comunit(cid:133) europee L 63/55 COMMISSIONE DECISIONE DELLA COMMISSIONE del 1o luglio 1998 concernente aiuti gi(cid:133) concessi e da concedersi da parte dell’Italia a favore di Keller SpA e Keller Meccanica SpA [notificata con il numero C(1998) 2047] (Il testo in lingua italiana (cid:138) il solo facente fede) (Testo rilevante ai fini del SEE) (1999/195/CE) LA COMMISSIONE DELLE COMUNIT(cid:211) EUROPEE, visto il trattato che istituisce la Comunit(cid:133) europea, in particolare l’articolo 93, paragrafo 2, primo comma, visto l’accordo sullo Spazio economico europeo, in parti- colare l’articolo 62, paragrafo 1, lettera a), dopo aver invitato le parti interessate a presentarle le loro osservazioni, in conformit(cid:133) degli articoli suddetti, considerando: I Con lettere rispettivamente del 12 aprile 1996 e del 2 maggio 1996 il governo italiano ha notificato alla Commissione l’intenzione di concedere garanzie del tesoro dello Stato ex articolo 2 bis della legge n. 95/1979 a favore delle societ(cid:133) Keller SpA e Keller Meccanica SpA, entrambe dichiarate insolventi e in amministrazione straordinaria dal 1994. Le due societ(cid:133) facevano parte del gruppo Keller, operante nel settore della costruzione di materiale rotabile ferro- viario. La Keller SpA, che era la capogruppo, ha sede legale in Sicilia ed utilizza un organico di 294 unit(cid:133). La societ(cid:133) Keller Meccanica SpA, controllata da Keller SpA, ha sede legale in Sardegna e conta 319 dipendenti. A norma della legge n. 95 del 1979 era stato nominato un commissario straordinario responsabile dell’elaborazione di programmi di risanamento per entrambe le imprese, programmi che sono stati autorizzati con decreto ministe- riale il 22 dicembre 1994 e che prevedevano, tra l’altro, il completamento delle commesse gi(cid:133) acquisite quale mezzo per ripristinare la redditivit(cid:133) delle due societ(cid:133) nella loro trasferimento ad un acquirente o, prospettiva del diversamente, della loro liquidazione. L’attuazione di tali piani (cid:138) stata ritardata da difficolt(cid:133) inerenti al reperimento dei finanziamenti necessari. Tra i finanziamenti ottenuti, Keller SpA ha fruito di un mutuo agevolato di 33 839 milioni di ITL erogato dalla Irfis-Mediocredito della Sicilia e Keller Meccanica SpA di un mutuo agevolato di 6 500 milioni di ITL erogato dalla Societ(cid:133) Finanziaria Industriale Rinascita Sardegna-Sfirs SpA. Entrambi i mutui sono stati concessi ad un tasso d’interesse inferiore al corrispondente tasso di riferimento per l’Italia (11,35 % per il 1995). II Il 10 febbraio 1997, viste le informazioni inadeguate fornite dalle autorit(cid:133) italiane e dei seri dubbi sollevati dalle misure notificatele, la Commissione ha deciso di avviare la procedura di cui all’articolo 93, paragrafo 2, in relazione: — al mutuo agevolato di 33 839 milioni di ITL erogato dalla Irfis-Mediocredito della Sicilia SpA a Keller SpA al tasso d’interesse annuo del 4 %; — al mutuo agevolato di 6 500 milioni di ITL erogato dalla Industriale Rinascita Sardegna-Sfirs SpA a Keller Meccanica SpA al tasso d’interesse annuo del 5 %; Finanziaria Societ(cid:133) L 63/56 IT Gazzetta ufficiale delle Comunit(cid:133) europee 12. 3. 1999 — alla proposta di concessione di garanzie del tesoro dello Stato ex articolo 2 bis della legge n. 95/1979 in favore di Keller SpA e di Keller Meccanica SpA a copertura del 50 % dei summenzionati mutui agevo- lati. All’epoca la Commissione non poteva considerare le misure incluse nei programmi di risanamento quali misure di ristrutturazione giacch(cid:130) non erano soddisfatte le condizioni previste dagli orientamenti comunitari sugli aiuti di Stato al salvataggio e alla ristrutturazione di imprese in difficolt(cid:133) (1), in particolare data l’assenza di un piano realizzabile, coerente e di lungo respiro atto a ripri- stinare l’efficienza economico-finanziaria a lungo termine delle imprese. Inoltre sembrava che i due prestiti agevolati fossero stati concessi in violazione dell’obbligo, di cui all’articolo 93, paragrafo 3, del trattato CE, di comunicare alla Commissione i progetti diretti a istituire o a modifi- care aiuti. III La Commissione, con lettera del 5 marzo 1997 ha infor- mato le autorit(cid:133) italiane della decisione di avviare la procedura di cui all’articolo 93, paragrafo 2, nei confronti delle suddette misure. Copia della lettera (cid:138) stata pubbli- cata nella Gazzetta ufficiale delle Comunit(cid:133) europee il 7 alla maggio Commissione non (cid:138) pervenuta alcuna osservazione da parte di terzi. 1997 (2). Nell’ambito della procedura Il 19 maggio 1997 le autorit(cid:133) italiane hanno risposto all’avvio della procedura precisando che: — per quanto riguarda l’aiuto a Keller SpA, la Regione siciliana ha risposto che il mutuo agevolato di 33 839 milioni di ITL, erogato il 22 aprile 1996, era stato concesso ai sensi della legge regionale n. 25/1993, un regime di aiuti approvato dalla Commissione. Tale legge, notificata alla Commissione il 14 marzo 1995, era stata successivamente modificata dalla legge regio- nale n. 20/1995 che aveva esteso i benefici del regime del 1993 ad imprese sottoposte ad amministrazione straordinaria. Contrariamente a quanto indicato dalla Commissione nell’avvio della procedura, il mutuo non era quindi stato concesso nel quadro della legge regio- nale n. 20/1995, bens(cid:141) della precedente legge regio- nale n. 25/1993. Le autorit(cid:133) siciliane hanno anche comunicato la loro intenzione di non concedere garanzie di Stato a Keller SpA. — Per quanto concerne l’aiuto a Keller Meccanica SpA, la Regione Sardegna ha sostenuto che il mutuo agevo- lato di 6 500 milioni di ITL era stato concesso ai sensi della legge regionale n. 66/1976, un altro regime di aiuti approvato dalla Commissione, che era stato successivamente modificato per aggiornarne i para- metri, risalenti al 1976, alle condizioni economiche attuali. Le autorit(cid:133) sarde non hanno fatto alcun riferi- mento alla garanzia di Stato prevista per Keller Mecca- nica SpA. — Inoltre, le autorit(cid:133) italiane e le autorit(cid:133) sarde hanno spiegato che i piani di ristrutturazione riguardavano unicamente il periodo di quattro anni accordato per la continuazione dell’attivit(cid:133) d’impresa ai sensi della legge n. 95/1979. Pertanto la finalit(cid:133) di tali piani era limitata al completamento delle commesse esistenti ed alla vendita delle imprese a terzi, al termine di tale periodo, oppure alla loro liquidazione. Il 23 giugno 1997 si (cid:138) svolta una riunione con le autorit(cid:133) sarde le quali hanno sottolineato l’inesistenza de facto di legami tra Keller Meccanica SpA e Keller SpA. Quanto al mutuo agevolato accordato nel quadro della legge regio- nale n. 66/1976 a Keller Meccanica SpA, le autorit(cid:133) in questione hanno ribadito che le condizioni in base alle quali la Commissione nel 1985 aveva autorizzato il regime di aiuti del 1976 erano state aggiornate in confor- mit(cid:133) alla definizione di PMI fornita dalla stessa Commis- sione nella «Disciplina comunitaria in materia di aiuti di Stato a favore delle piccole e medie imprese» (3). Nel corso della riunione le autorit(cid:133) sarde si sono impe- gnate a notificare gli emendamenti apportati alla legge regionale n. 66/1976 e a presentare un piano di ristruttu- razione per Keller Meccanica SpA. Esse hanno accennato alla possibilit(cid:133) di non concedere la garanzia di Stato a Keller Meccanica SpA. Il 27 gennaio 1998, dopo vari solleciti della Commissione, le autorit(cid:133) italiane hanno inviato ulteriori informazioni sulle due societ(cid:133), in particolare esse hanno confermato che le garanzie di Stato notificate a norma della legge n. 95/1979 non saranno concesse, che entrambe le societ(cid:133) stanno attuando i piani di risanamento approvati nel 1994 e che, tenuto conto del fatto che la loro cessione a terzi deve essere perfezionata entro giugno 1998, (cid:138) gi(cid:133) stata avviata la procedura di vendita. Di conseguenza non rite- nevano che fosse pi(cid:151) necessario l’invio alla Commissione di nuovi piani di ristrutturazione ed hanno annunciato il ritiro della notifica concernente le garanzie di Stato ex articolo 2 bis della legge n. 95/1979. Le autorit(cid:133) italiane hanno accluso un documento della Regione Sardegna attestante che gli emendamenti al regime di aiuti del 1976 che copriva il mutuo concesso a Keller Meccanica SpA verranno notificati congiuntamente ad una nuova modifica che non (cid:138) ancora stata approvata per motivi politici. Ciononostante esse hanno ribadito che detti emendamenti sono unicamente destinati ad aggior- nare i parametri stabiliti nel regime originario del 1976. Fino ad ora non (cid:138) pervenuta alcuna notifica ai sensi dell’articolo 93, paragrafo 3, del trattato CE: la Commis- sione (cid:138) stata unicamente «informata» degli emendamenti in questione con lettera datata 27 gennaio 1998. (1) GU C 368 del 23. 12. 1994, pag. 12. (2) GU C 140 del 7. 5. 1997, pag. 12. (3) GU C 213 del 19. 8. 1992, pag. 2. 12. 3. 1999 IT Gazzetta ufficiale delle Comunit(cid:133) europee L 63/57 IV A. La garanzia di Stato ai sensi della legge n. 95/1979 La proposta concessione di garanzie del tesoro italiano a favore di Keller SpA e di Keller Meccanica SpA nel quadro della legge n. 95/1979 (cid:138) stata notificata alla Commissione ai sensi dell’articolo 93, paragrafo 3, del trattato CE. La Commissione ritiene che le autorit(cid:133) italiane abbiano soddisfatto l’obbligo sancito da detto arti- colo. Con lettera datata 27 gennaio 1998 le autorit(cid:133) italiane hanno confermato alla Commissione che le garanzie di Stato non saranno concesse e ne hanno quindi ritirato la notifica. Pertanto la Commissione ha chiuso la procedura di cui all’articolo 93, paragrafo 2, avviata relativamente a tali garanzie. B. Il mutuo agevolato di 33 839 milioni di ITL concesso a Keller SpA Al momento dell’avvio della procedura la Commissione ha dichiarato che le autorit(cid:133) italiane in precedenza avevano esse stesse affermato che il mutuo era stato erogato il 22 aprile 1996 ai sensi della legge regionale n. 20/1995 con la quale la Regione siciliana ha esteso i benefici degli articoli 30 e 31 della legge regionale n. 25/1993 alle imprese poste in amministrazione straordi- naria. Le misure di cui agli articoli 30 e 31 della legge regionale n. 25/1993 erano state approvate dalla Commis- sione nel 1994 (aiuto di Stato C 12/92, ex NN 113/A/93 — Italia). Poich(cid:130) la legge regionale n. 20/1995 costituiva un emendamento della legge regionale n. 25/1993, la Commissione l’aveva considerata come facente parte del regime originario tuttora oggetto di esame (aiuto di Stato NN 113/A/93 — Italia). Come si (cid:138) gi(cid:133) detto, nelle loro osservazioni all’avvio della procedura, le autorit(cid:133) italiane hanno sostenuto che il mutuo agevolato di 33 839 milioni di ITL concesso a Keller SpA non era stato accordato ai sensi della legge 20/1995, bens(cid:141) a norma della legge regionale n. 25/1993. In realt(cid:133) l’accordo tra Irfis-Mediocredito della Sicilia e l’impresa Keller SpA, gi(cid:133) in amministrazione straordi- naria, (cid:138) stato firmato il 30 dicembre 1994, ossia un giorno prima della scadenza fissata dalla Commissione nella sua decisione del 1994 sul regime di aiuti regionali disposto dalla legge regionale n. 25/1993 (a sua volta recante modi- fica della legge regionale n. 119/1983). Le autorit(cid:133) italiane sostengono che per verificare la conformit(cid:133) della misura in questione con il regime, si deve prendere in considerazione il momento del perfezio- namento contrattuale dell’intervento che dispone il paga- mento e non il momento dell’effettiva erogazione del mutuo agevolato. Tale interpretazione (cid:138) stata confermata dai servizi della Commissione con lettera del 19 gennaio 1995. Di conseguenza, giacch(cid:130) si deve tener conto unica- mente del primo di questi due momenti, (cid:138) escluso che il mutuo agevolato sia stato concesso in virt(cid:151) della legge regionale n. 20/1995 che all’epoca non era nemmeno stata adottata dalla Regione. Per quanto concerne la legge regionale n. 20/1995, le autorit(cid:133) italiane ritengono che la legge non prevede la concessione di nuovi aiuti di Stato, ma si limita a ribadire espressamente che anche le aziende in amministrazione straordinaria possono beneficiare delle misure disposte dalla legge regionale n. 25/1993. In altri termini la legge regionale n. 20/1993 semplicemente chiarisce l’interpreta- zione della legge regionale n. 25/1993. Esse aggiungono che nell’ordinamento italiano non (cid:138) preclusa alle aziende in amministrazione straordinaria la possibilit(cid:133) di ottenere nuovi finanziamenti per la gestione corrente. In partico- lare sia la legge regionale n. 119/1983 che la legge regio- nale n. 25/1993 non vietano gli interventi agevolativi a favore delle aziende in amministrazione straordinaria. La Commissione ritiene che gli argomenti addotti dalle autorit(cid:133) italiane contraddicono le informazioni preceden- temente trasmesse. Con lettera del 20 settembre 1996 (comunicata alla Commissione con lettera dalla Rappre- sentanza italiana del 12 dicembre 1996), la Regione sici- liana informava che la legge regionale n. 20/1995 esten- deva alle aziende in amministrazione straordinaria i bene- fici della legge regionale n. 25/1993. Inoltre in una lettera datata 21 aprile 1997 (trasmessa alla Commissione con lettera della Rappresentanza permanente dell’Italia datata 19 maggio 1997) la Regione siciliana scriveva che la legge regionale n. 20/1995 era volta a rendere eseguibile un’o- perazione precedentemente conclusa. Ci(cid:149) dimostra che la legge regionale n. 25/1993 non era applicabile alle aziende in amministrazione straordinaria ex articolo 2 bis della legge n. 95/1979. Ci(cid:149) (cid:138) anche confermato dal fatto che le autorit(cid:133) italiane hanno deciso il 14 marzo 1995 di notificare alla Commissione ai sensi dell’articolo 93, paragrafo 3, del trattato CE, le modifiche disposte dalla legge regionale n. 25/1993. In ogni caso la Commissione ritiene che la legge regio- nale n. 20/1995 non poteva essere applicata retroattiva- mente. La posizione della Commissione (cid:138) stata comuni- cata dai suoi servizi alle autorit(cid:133) italiane con lettera del 2 maggio 1996 in cui si afferma che «la modifica introdotta dall’articolo 1 della legge regionale n. 20/1995, che prevede l’estensione dell’applicabilit(cid:133) di questo regime alle imprese sottoposte alla procedura di amministrazione straordinaria di cui alla legge n. 95/1979, costituisce al contrario una modifica di un regime esistente che, confor- memente all’articolo 93, paragrafo 3, del trattato CE deve essere notificata ed approvata dalla Commissione. L’im- presa Keller SpA non pu(cid:149) quindi, per il momento, bene- ficiare del regime di aiuto in oggetto (legge regionale n. 20/1995)». L 63/58 IT Gazzetta ufficiale delle Comunit(cid:133) europee 12. 3. 1999 il mutuo agevolato (cid:138) stato concesso a Concludendo, Keller SpA, gi(cid:133) in amministrazione straordinaria, in base ad un regime che non permetteva di concederle tale aiuto. Il regime in questione aveva autorizzato l’erogazione di aiuti sotto forma di mutui agevolati fino al 30 % del prezzo contrattuale totale delle commesse gi(cid:133) acquisite dalle imprese operanti in Sicilia. Poich(cid:130) si trattava di aiuti al funzionamento, la Commissione aveva deciso di limi- tare la propria approvazione allo stanziamento di 50 000 milioni di ITL disponibile a quel tempo ed agli interventi da realizzarsi entro il 31 dicembre 1994. Inoltre, il mutuo agevolato (cid:138) stato accordato prima dell’a- dozione degli emendamenti che lo autorizzavano e prima che la Commissione potesse prendere posizione sugli stessi. L’elemento di aiuto contenuto nel mutuo agevolato (cid:138) quindi da considerarsi illegale giacch(cid:130) (cid:138) stato concesso al di fuori delle condizioni previste dal regime approvato ed in violazione dell’obbligo imposto agli Stati membri ai sensi dell’articolo 93, paragrafo 3, del trattato CE di comu- nicare alla Commissione, in tempo utile perch(cid:130) presenti le sue osservazioni, i progetti diretti a istituire o modifi- care aiuti. La Commissione deve quindi considerare l’aiuto in questione alla stregua di una nuova misura individuale non coperta da quest’ultimo. Giacch(cid:130) la societ(cid:133) si trova chiaramente in difficolt(cid:133) e visto che le autorit(cid:133) italiane hanno definito la garanzia di Stato proposta su parte di questo mutuo come un aiuto alla ristrutturazione, il mutuo deve essere valutato in base agli orientamenti comunitari sugli aiuti di Stato al salvataggio e alla ristrutturazione di imprese in difficolt(cid:133). C. Il mutuo agevolato di 6 500 milioni di ITL concesso a Keller Meccanica SpA Conclusioni analoghe a quelle di cui al punto B valgono anche per il mutuo agevolato di 6500 milioni di ITL erogato dalla Societ(cid:133) Finanziaria Industriale Rinascita Sardegna-Sfirs SpA a favore di Keller Meccanica SpA. Al momento dell’avvio della procedura la Commissione ha osservato che il mutuo agevolato non soddisfaceva le condizioni in base alle quali essa ha autorizzato il regime di aiuto (aiuto di Stato C 4/85 — Italia) in particolare per quanto attiene la dimensione degli eventuali beneficiari. Il regime di aiuto, come approvato dalla Commissione, stabiliva che si limitassero i beneficiari alle imprese aventi investimenti fissi non superiori a 7 miliardi di ITL e un massimo di 100 dipendenti. Secondo le informazioni fornite dalle autorit(cid:133) italiane prima dell’avvio della proce- dura, Keller Meccanica SpA aveva un organico di 319 unit(cid:133) per complessivi 53 466 milioni di ITL di investi- menti fissi. Nelle loro osservazioni all’avvio della procedura le autorit(cid:133) italiane hanno fatto presente che la Commissione aveva commesso un errore nell’individuare il parametro dimen- sionale nel numero massimo di dipendenti. Infatti a loro avviso, nella sua approvazione delle misure predisposte dalla legge regionale n. 66/1976, la Commissione prima ha fissato l’importo massimo finanziabile per unit(cid:133) lavora- tiva (14 000 o 18 000 ECU) e poi ha adottato una base di 100 addetti per stabilire l’importo massimo finanziabile per impresa a prescindere dal numero effettivo di addetti. Inoltre la limitazione rigorosa al numero di 100 addetti quale fissata dalla Commissione sarebbe in contrasto con la sua stessa definizione di PMI (250 addetti) e di conse- guenza sarebbe escluso dagli interventi agevolati in esame un numero elevato di PMI. Le autorit(cid:133) italiane hanno inoltre sostenuto che quelle che la Commissione ha considerato successive modifiche del regime, che hanno reso Keller Meccanica SpA ammis- sibile a beneficiare di aiuti nel quadro del medesimo, erano solo un aggiornamento in rivalutazione di quei parametri (investimenti fissi e finanziamento per persona). Attualmente il parametro dimensionale originario, stabi- lito in 7 miliardi di ITL di impianti fissi, (cid:138) divenuto inadeguato per identificare perfino una media impresa artigiana. Di conseguenza, per effetto della costante perdita del potere di acquisto della lira, i criteri sono stati prudenzialmente rivalutati. Da tener presente che tale rivalutazione (cid:138) pur sempre al di sotto della svalutazione subita dalla lira nel periodo 1980-1992, calcolata dall’I- STAT al 130,6 %. Per quanto concerne il mutuo agevolato a favore di Keller Meccanica SpA, la Commissione rileva che i criteri di ammissibilit(cid:133) erano stati chiaramente stabiliti nella sua decisione del 1985 (aiuto di Stato C 4/85 — Italia). La lettera inviata alle autorit(cid:133) italiane per informarle della decisione della Commissione stabilisce espressamente che «la Commissione ha preso atto dei limiti posti alla dimen- sione delle imprese beneficiarie (massimo 100 addetti e 7 miliardi di ITL di investimenti fissi)». Il limite di 100 addetti va quindi inteso come un criterio dimensionale ed un limite massimo. Anche ammesso che le autorit(cid:133) italiane avessero ritenuto che la decisione della Commis- sione non rispecchiava il significato del regime notificato, non l’hanno impugnata dinanzi alla Corte di giustizia delle Comunit(cid:133) europee entro il termine stabilito. La decisione (cid:138) pertanto definitiva e irrevocabile. Poich(cid:130) il regime approvato non prevedeva un mecca- nismo di adeguamento dei parametri di aiuto e l’ammissi- bilit(cid:133) dei beneficiari, le successive modifiche apportatevi sono sostanziali e dovevano essere notificate alla Commis- sione ai sensi dell’articolo 93, paragrafo 3, del trattato CE. Dato che tale notifica non (cid:138) stata effettuata, non si pu(cid:149) ritenere che per il mutuo agevolato gi(cid:133) erogato a favore di Keller Meccanica SpA valga l’autorizzazione concessa 12. 3. 1999 IT Gazzetta ufficiale delle Comunit(cid:133) europee L 63/59 dalla Commissione a detto regime. Le informazioni fornite dalle autorit(cid:133) italiane non permettono un cambia- mento della posizione espressa al momento dell’avvio della procedura. Il mutuo non corrisponde alle condizioni in base alle quali la Commissione ha approvato il regime di aiuto, in particolare la dimensione degli eventuali beneficiari. fuori delle condizioni Giacch(cid:130) (cid:138) stato concesso al di previste dal la Commissione deve regime approvato, considerare il mutuo agevolato di 6 500 milioni a favore di Keller Meccanica SpA come una nuova misura indivi- duale non rientrante nel regime approvato. Inoltre, dato che la societ(cid:133) chiaramente si trova in difficolt(cid:133), il mutuo deve essere valutato in base agli orientamenti comunitari sugli aiuti di Stato al salvataggio e alla ristrutturazione di imprese in difficolt(cid:133). V L’abbuono d’interesse applicato ai mutui a favore di Keller SpA e, rispettivamente, di Keller Meccanica SpA (cid:138) da considerarsi un aiuto di Stato ai sensi dell’articolo 92, paragrafo 1, del trattato CE. Va aggiunto che, durante l’attuale procedura, le autorit(cid:133) italiane non hanno mai contestato la qualifica di aiuto attribuita all’abbuono di interesse applicato ai due mutui in questione. Dette autorit(cid:133) non hanno richiesto il bene- ficio di deroghe specifiche, limitandosi ad osservare che i due mutui agevolati sono stati concessi sulla base di regimi regionali di aiuto approvati dalla Commissione. Gli orientamenti comunitari sugli aiuti di Stato al salva- taggio e alla ristrutturazione di imprese in difficolt(cid:133) stabi- liscono che gli aiuti di Stato al salvataggio e alla ristruttu- razione di imprese in difficolt(cid:133), per la loro stessa natura, falsano la concorrenza ed incidono sugli scambi fra gli Stati membri. La distorsione di concorrenza e l’incidenza sugli scambi sono confermate anche dalla situazione esistente nel settore in cui operano entrambe le societ(cid:133). Il settore del materiale rotabile comprende la fabbrica- zione di attrezzature per le ferrovie e per il trasporto urbano su rotaia (1). Dopo un periodo di ristagno protrat- tosi dalla met(cid:133) degli anni ’80 fino alla fine del decennio, la domanda (cid:138) cresciuta rapidamente dal 1991 fino al 1994. Sia la produzione che il consumo hanno registrato una leggera flessione nel 1994 (rispettivamente del 4,7 e dell’1,7 %) dopodich(cid:130) sono crollati entrambi: la produ- zione del 16,5 % e il consumo del 13,9 %, situandosi a livelli inferiori a quelli del 1992. La domanda in questo settore si concentra su un piccolo numero di clienti: societ(cid:133) ferroviarie nazionali e regionali, societ(cid:133) di trasporto urbano, societ(cid:133) private di nolo e di (1) Panorama of EU Industry 97, European Commission. leasing nonch(cid:130) industrie dotate di materiale rotabile proprio. La domanda di materiale rotabile dipende dalle politiche in materia di infrastrutture e di trasporto di lungo periodo, che a loro volta sono influenzate dal clima politico ed economico. Giacch(cid:130) il mercato (cid:138) costituito da un numero piuttosto limitato di clienti con grandi progetti che si presentano di rado ed in genere durano vari anni, la concorrenza tra i fornitori (cid:138) sempre estremamente intensa. Per i fabbricanti di materiale rotabile questi termini rendono critico ogni contratto. L’esperienza acquisita e le economie di scala, conseguite aggiudicandosi pi(cid:151) contratti sono determinanti ai fini della forza di ogni successiva offerta del fabbricante in vista dell’ottenimento di un contratto. Decenni di rapporti di interdipendenza tra ferrovie e fornitori hanno creato una capacit(cid:133) eccedentaria del mate- riale fornito che (cid:138) stata soltanto parzialmente controbilan- ciata dall’esportazione verso paesi non UE. In passato vi sono stati pochi ordinativi transfrontalieri da parte di paesi che dispongono di fabbricanti locali di materiale rotabile, ad eccezione dei Paesi Bassi, della Spagna e, pi(cid:151) di recente, del Regno Unito. L’accesso, a titolo indivi- duale, di un fornitore a nuovi mercati nazionali tenden- zialmente (cid:138) avvenuto tramite un processo di acquisizione, la propriet(cid:133) parziale o nel quadro di un consorzio. L’applicazione della direttiva 90/531/CEE del Consi- glio (2) relativa ad appalti pubblici di servizi in mercati precedentemente esclusi, compresi i trasporti, modificata da ultimo dalla direttiva 94/22/CEE (3), ha creato nuove possibilit(cid:133) commerciali per i fornitori europei dopo anni di accesso limitato ai mercati nazionali. Inoltre la tendenza verso acquisti transfrontalieri dovrebbe accen- tuarsi grazie alla maggiore separazione della gestione dell’infrastruttura ferroviaria dall’esercizio dei servizi di trasporto su rotaia prevista dalla direttiva 91/440/CEE del Consiglio (4) sullo sviluppo delle ferrovie comunitarie. Il commercio intracomunitario di materiale rotabile (5) (cid:138) stato pari a circa 1,5 miliardi di ECU nel 1993, 2,6 nel 1994, 1,4 nel 1995 e 1,2 nel 1996. La percentuale dell’I- talia rispetto a queste cifre totali (cid:138) stata la seguente: 1993 1994 1995 1996 (%) Importazioni 2,36 1,74 4,33 9,33 Esportazioni 14,84 4,17 6,28 10 Da notare che, secondo quanto dichiarato dalle autorit(cid:133) italiane, Keller SpA ha esportato materiale rotabile in Germania per 7 414 milioni di ITL nel 1991, 18 968 milioni nel 1992 e 6 820 milioni nel 1993. (2) GU L 297 del 29. 10. 1990, pag. 1. (3) GU L 164 del 30. 6. 1994, pag. 3. (4) GU L 237 del 24. 8. 1991, pag. 25. (5) Eurostat, Intra European Union Statistics. L 63/60 IT Gazzetta ufficiale delle Comunit(cid:133) europee 12. 3. 1999 VI — essere attuato pienamente. (cid:221) inoltre previsto l’invio di relazioni annuali circostanziate alla Commissione. Le autorit(cid:133) italiane hanno definito in termini di aiuto alla ristrutturazione la garanzia di Stato proposta per una parte dei mutui agevolati in favore di Keller SpA e di Keller Meccanica SpA. Di conseguenza anche i mutui stessi devono essere considerati quali aiuti finanziari alla ristrut- turazione. Anche se gli elementi di aiuto attribuiti ai due mutui agevolati dovessero essere considerati alla stregua di aiuti al salvataggio, essi non potrebbero essere autorizzati alla luce degli orientamenti comunitari sugli aiuti di Stato al salvataggio e alla ristrutturazione di imprese in diffi- colt(cid:133). Infatti, non rispettano tutte le condizioni elencate in detti orientamenti, in particolare non sono stati erogati per il tempo necessario alla messa a punto del piano necessario e realizzabile di risanamento. Solamente nel caso in cui la Commissione stia ancora esaminando il piano di ristrutturazione allo scadere del periodo per il quale (cid:138) stato concesso l’aiuto al salvataggio, essa potr(cid:133) considerare favorevolmente un prolungamento dell’aiuto al salvataggio fino al completamento di detto esame. l’aiuto mira a permettere alle due Nel presente caso, societ(cid:133) di completare gli ordini esistenti. Sia i termini previsti per tale completamento (da 31 a 39 mesi) che la durata dei mutui vanno ben aldil(cid:133) dei sei mesi per i quali un aiuto al salvataggio (cid:138) normalmente approvato. Inoltre, come verr(cid:133) spiegato in prosieguo, i piani comunicati alla Commissione mirano unicamente al completamento degli ordini e non possono essere considerati quali piani di ristrutturazione in grado di ripristinare l’efficienza economico-finanziaria a lungo termine delle societ(cid:133). Gli orientamenti comunitari sugli aiuti di Stato al salva- taggio e alla ristrutturazione di imprese in difficolt(cid:133) stabi- in generale, liscono che l’aiuto alla ristrutturazione, dovrebbe essere autorizzato solo in quei casi in cui si possa dimostrare che l’approvazione di aiuti alla ristruttu- razione (cid:138) nell’interesse della Comunit(cid:133). L’autorizzazione potr(cid:133) perci(cid:149) essere data solo nel rispetto di criteri rigorosi e tenendo in considerazione i possibili effetti distorsivi degli aiuti. fini dell’approvazione dell’aiuto da parte della Ai Commissione, il piano di ristrutturazione deve soddisfare tutte le condizioni generali seguenti, pi(cid:151) precisamente deve: — ripristinare l’efficienza economico-finanziaria a lungo termine entro un lasso di tempo ragionevole e sulla base di ipotesi realistiche circa le condizioni operative future. Di conseguenza l’aiuto alla ristrutturazione deve perci(cid:149) essere collegato ad un programma di risanamento realizzabile, da ristrutturazione o di presentare alla Commissione completo di tutti i parti- colari pertinenti; — prevenire indebite distorsioni della concorrenza indotte dall’aiuto; — essere proporzionale ai costi dei benefici della ristrut- turazione; Nella fattispecie, per quanto riguarda sia Keller SpA che Keller Meccanica SpA, le autorit(cid:133) italiane hanno presen- tato piani di risanamento volti al completamento delle commesse esistenti quale mezzo per ripristinare la reddi- tivit(cid:133) economico-finanziaria di entrambe le societ(cid:133). Inoltre non era escluso che sarebbero stati accettati nuovi ordinativi in funzione dell’ultimazione di quelli gi(cid:133) acqui- siti. Tutti gli interventi prospettati, inclusi quelli riguar- danti il rinnovo degli impianti di produzione e l’ammo- dernamento dei macchinari, sono finalizzati al consegui- mento di tale obiettivo. Il piano finanziario presentato alla Commissione per Keller SpA prevede, ad esecuzione ulti- mata delle commesse, un risultato finale positivo di 1 805 milioni di ITL. Nel caso di Keller Meccanica SpA il risultato finale (cid:138) previsto in 8 300 milioni di ITL. Al momento dell’avvio della procedura, nessuna delle due societ(cid:133) aveva nuovi ordini. La Commissione non poteva concludere che i piani di ristrutturazione predisposti per entrambe ne ripristinassero la redditivit(cid:133) economico- finanziaria nel lungo periodo perch(cid:130) anche presuppo- nendo il completamento delle commesse gi(cid:133) acquisite, i risultati prospettati non erano sufficienti per consentire alle societ(cid:133) di ripianare perdite pregresse. Nelle osservazioni formulate all’avvio della procedura le autorit(cid:133) italiane hanno segnalato la peculiarit(cid:133) delle disposizioni di cui alla legge n. 95 del 1979, precisando che l’amministrazione straordinaria mira a consentire la prosecuzione delle attivit(cid:133) dell’impresa insolvente laddove si profila possibile un suo risanamento nella prospettiva del trasferimento a terzi privati della parte attiva dell’a- zienda medesima nei tempi pi(cid:151) brevi possibili. Pertanto (cid:138) evidente che il programma di risanamento non pu(cid:149) coprire un arco di tempo pi(cid:151) lungo della durata dell’as- soggettamento all’amministrazione straordinaria (massimo 4 anni). Ogni determinazione sul futuro delle due imprese oltre tale periodo dovr(cid:133) essere assunta dall’eventuale acquirente privato. Inoltre le autorit(cid:133) sarde hanno spie- gato che nel quadro dell’amministrazione straordinaria le iniziative del commissario nel caso di Keller Meccanica SpA non sono di natura strutturale, bens(cid:141) sono preordi- nate al completamento delle commesse acquisite. Nella loro ultima lettera, datata 27 gennaio 1998, le auto- rit(cid:133) italiane hanno informato la Commissione dell’avvio della procedura di vendita degli stabilimenti di entrambe Keller SpA e Keller Meccanica SpA aggiungendo che per effetto di questo nuovo elemento non era pi(cid:151) necessario l’invio di piani di ristrutturazione. «programma di Sulla base delle informazioni di cui sopra la Commissione non pu(cid:149) modificare le sue conclusioni preliminari, ossia che il risanamento» predisposto dal Commissario straordinario per Keller SpA e Keller Meccanica SpA nel quadro della legge n. 95/1979 rappre- senta soltanto un piano finanziario volto al completa- mento delle commesse acquisite al momento dell’applica- zione della legge. 12. 3. 1999 IT Gazzetta ufficiale delle Comunit(cid:133) europee L 63/61 Il programma di risanamento non pu(cid:149) essere considerato un piano di ristrutturazione quale definito negli orienta- menti comunitari sugli aiuti di Stato al salvataggio e alla ristrutturazione di imprese in difficolt(cid:133) in quanto non lungo configura un piano realizzabile, coerente e di respiro atto a ripristinare l’efficienza economico-finan- ziaria a lungo termine dell’impresa. Per rispondere al criterio di redditivit(cid:133), il piano di ristrutturazione deve essere considerato idoneo a consentire all’azienda di coprire la totalit(cid:133) dei suoi costi, compreso l’ammorta- mento e gli oneri finanziari, ed a permettere inoltre un minimo di rendimento del capitale in modo da garantire che, una volta realizzato il programma di ristrutturazione, l’impresa non avr(cid:133) pi(cid:151) bisogno di ulteriori iniezioni di aiuti di Stato e sar(cid:133) in grado di affrontare la concorrenza sul mercato, facendo affidamento sulle proprie risorse. Chiaramente ci(cid:149) non si verifica nel caso di specie. La misura (cid:138) destinata a mantenere in attivit(cid:133) entrambe le imprese durante un periodo transitorio limitato, fintan- toch(cid:130) non sar(cid:133) individuato un acquirente privato. Le auto- rit(cid:133) italiane ammettono perfino che ogni iniziativa volta a garantire la redditivit(cid:133) economico-finanziaria futura delle imprese dovr(cid:133) essere assunta dal potenziale acquirente privato, una volta cessato l’assoggettamento all’ammini- strazione straordinaria. Si deve pertanto concludere che la prima e pi(cid:151) importante condizione stabilita dagli orienta- menti comunitari (predisporre un piano di ristruttura- zione atto a ripristinare l’efficienza economico-finanziaria a lungo termine delle imprese) non (cid:138) soddisfatta. N(cid:130) (cid:138) rispettata la condizione relativa alla prevenzione di indebite distorsioni della concorrenza indotte dall’aiuto in quanto durante il periodo transitorio entrambe le societ(cid:133) sono mantenute artificiosamente in vita a scapito dei concorrenti non sovvenzionati operanti nel settore. Inoltre non (cid:138) escluso che le due societ(cid:133) ricevano nuovi ordinativi. Pertanto gli elementi di aiuto contenuti nei mutui agevo- lati rispettivamente di 33 839 milioni di ITL concesso a Keller SpA e di 6 500 milioni di ITL concesso a Keller Meccanica SpA non possono beneficiare della deroga di cui all’articolo 92, paragrafo 3, lettera c), l’unica applica- bile agli aiuti al salvataggio e alla ristrutturazione di imprese in difficolt(cid:133). La deroga di cui all’articolo 92, paragrafo 3, non (cid:138) applicabile in quanto l’aiuto non (cid:138) volto a promuovere lo sviluppo economico di regioni ove il tenore di vita (cid:138) normalmente basso. avrebbe esentato la Commissione dall’adottare una posi- zione sulle misure prese durante il periodo transitorio dell’amministrazione straordinaria che devono essere valutate di per s(cid:130), indipendentemente da una potenziale cessione. Neppure il fatto che entrambe le societ(cid:133) siano assogget- tate all’amministrazione straordinaria modifica le conclu- sioni della Commissione. In un caso precedente di aiuti di Stato [aiuto di Stato C 8/96 Ferdofin Srl (1)], la Commis- sione ha considerato che le misure di aiuto concesse a norma della legge n. 95/1979 a Ferdofin costituivano aiuti di Stati giacch(cid:130) le misure adottate in base alla legge succitata non sono destinate a tutte le societ(cid:133) ma soltanto alle pi(cid:151) grandi (pi(cid:151) di 300 dipendenti) e la procedura stessa dipende dalla discrezionalit(cid:133) della pubblica ammi- nistrazione. La Commissione, in assenza di un autentico piano di ristrutturazione, ha chiuso il caso ordinando il recupero dell’aiuto concesso dalle autorit(cid:133) italiane a favore di Ferdofin. Coerentemente a tale decisione, casi come il presente, che presentano caratteristiche analoghe non possono indurre la Commissione ad adottare una posi- zione diversa. VII Gli elementi di aiuto possono essere calcolati come la differenza tra i tassi d’interesse applicati alle societ(cid:133) e il tasso di riferimento utilizzato per il calcolo dell’equiva- lente sovvenzione netto degli aiuti regionali in Italia nel 1995, ossia l’11,35 %. Ne risulta un elemento di aiuto di 4 288 milioni di ITL per il mutuo agevolato concesso a Keller SpA e un elemento di aiuto di 903 milioni di ITL per il mutuo agevolato concesso a Keller Meccanica SpA. Si deve pertanto concludere che gli abbuoni d’interesse ammontanti rispettivamente a 4 288 milioni di ITL nel caso del mutuo agevolato concesso a Keller SpA e a 903 milioni di ITL per il mutuo agevolato concesso a Keller Meccanica SpA sono da dichiararsi illegali e incompatibili con il mercato comune. Qualora constati che un aiuto concesso illegalmente (cid:138) incompatibile con il mercato comune, ai sensi dell’arti- colo 93, paragrafo 2, del trattato CE, la Commissione ingiunge allo Stato membro di recuperarlo dal benefi- ciario, come confermato dalla Corte di giustizia nelle sentenze pronunciate nelle cause 70/72, Commissione contro Germania (2), 310/85, Deufil contro Commis- sione (3) e C-5/89, Commissione contro Germania (4). Le autorit(cid:133) italiane sono pertanto state invitate ad adottare i provvedimenti necessari per recuperare l’aiuto illegale e incompatibile, HA ADOTTATO LA PRESENTE DECISIONE: Articolo 1 Le condizioni alle quali sono stati concessi i mutui agevo- lati per un importo di 33 839 milioni di ITL a favore di Va precisato che se entrambe le societ(cid:133) fossero state priva- tizzate al termine del periodo di quattro anni di ammini- strazione straordinaria, la Commissione avrebbe tratto le stesse conclusioni per i motivi gi(cid:133) spiegati. Ci(cid:149) non (1) GU L 306 dell’11. 11. 1997, pag. 25. (2) Racc. 1973, pag. 813. (3) Racc. 1987, pag. 901. (4) Racc. 1990, pag. I-3437. L 63/62 IT Gazzetta ufficiale delle Comunit(cid:133) europee 12. 3. 1999 Keller SpA e per un importo di 6 500 milioni di ITL a favore di Keller Meccanica SpA non corrispondono a quelle previste dai regimi di aiuto regionale approvati dalla Commissione. sono stati concessi prima che la Commissione formulasse le sue osservazioni, conformemente all’articolo 93, paragrafo 3, del trattato, sulle modifiche successivamente apportate ai medesimi. Inoltre, detti mutui recupero (cid:138) disposto in conformit(cid:133) alle procedure e dispo- sizioni vigenti in Italia. Le somme da recuperare producono interessi dalla data di erogazione degli aiuti fino alla data dell’effettivo recupero. Gli interessi sono calcolati sulla base del tasso di riferi- mento utilizzato per il calcolo dell’equivalente sovven- zione netto degli aiuti regionali applicabile in Italia alla data della restituzione. Articolo 2 Articolo 4 Gli aiuti concessi sotto forma di abbuono di interessi, pari a 4 288 milioni di ITL a favore di Keller SpA e a 903 milioni di ITL a favore di Keller Meccanica SpA sono illegali. Tali aiuti non possono beneficiare di alcuna delle deroghe di cui all’articolo 92, paragrafi 2 e 3, del trattato o all’arti- colo 61, paragrafi 2 e 3, dell’accordo SEE e sono pertanto incompatibili con il mercato comune ai sensi dell’articolo 92, paragrafo 1, del trattato e dell’articolo 61, paragrafo 1, dell’accordo SEE. Articolo 3 L’Italia adotta le misure appropriate per assicurare il recu- pero degli aiuti illegalmente versati di cui all’articolo 2. Il L’Italia comunica alla Commissione, entro due mesi a decorrere dalla notifica della presente decisione, le misure adottate per conformarvisi. Articolo 5 La Repubblica italiana (cid:138) destinataria della presente deci- sione. Fatto a Bruxelles, il 1o luglio 1998. Per la Commissione Karel VAN MIERT Membro della Commissione


title: Kommissionens forordning (EF) nr. 1410/98 af 1. juli 1998 om ændring af de repræsentative priser og tillægstolden ved indførsel af visse sukkerprodukter

eurovoc_concepts:
CCT duties
import
raw sugar
representative price
white sugar

formats: pdf print

text: 2. 7. 98 DA De Europæiske Fællesskabers Tidende L 188/31 KOMMISSIONENS FORORDNING (EF) Nr. 1410/98 af 1. juli 1998 om ændring af de repræsentative priser og tillægstolden ved indførsel af visse sukkerprodukter KOMMISSIONEN FOR DE EUROPÆISKE FÆLLESSKABER HAR (cid:190) under henvisning til traktaten om oprettelse af Det Euro- pæiske Fællesskab, under henvisning til R(cid:134)dets forordning (EØF) nr. 1785/81 juni 1981 om den fælles markedsordning for af 30. sukker (1), senest ændret ved forordning (EF) nr. 1599/ 96 (2), under henvisning til Kommissionens forordning (EF) nr. juni 1995 om gennemførelsesbestem- 1423/95 af 23. melser sukkerprodukter undtagen me- lasse (3), senest ændret ved forordning (EF) nr. 624/98 (4), særlig artikel 1, stk. 2, andet afsnit, og artikel 3, stk. 1, og import af for ud fra følgende betragtninger: Størrelsen af de repræsentative priser og af tillægstolden for import af hvidt sukker, r(cid:134)sukker og visse sirupper er fastsat i Kommissionens forordning (EF) nr. 1379/98 (5); (EF) nr. anvendelsen af de bestemmelser, der er nævnt i forord- som ning Kommissionen har kendskab til, gør det nødvendigt at ændre de nuværende beløb i overensstemmelse med bilaget til nærværende forordning (cid:190) 1423/95, p(cid:134) de oplysninger, UDSTEDT FØLGENDE FORORDNING: Artikel 1 De repræsentative priser og den tillægstold, der gælder ved indførsel af de i artikel 1 i forordning (EF) nr. 1423/ 95 omhandlede produkter, i bilaget. som angivet fastsættes Artikel 2 Denne forordning træder i kraft den 2. juli 1998. Denne forordning er bindende i alle enkeltheder og gælder umiddelbart medlemsstat. i hver Udfærdiget i Bruxelles, den 1. juli 1998. P(cid:134) Kommissionens vegne Franz FISCHLER Medlem af Kommissionen (1) EFT L 177 af 1. 7. 1981, s. 4. (2) EFT L 206 af 16. 8. 1996, s. 43. (3) EFT L 141 af 24. 6. 1995, s. 16. (4) EFT L 85 af 20. 3. 1998, s. 5. (5) EFT L 187 af 1. 7. 1998, s. 6. L 188/32 DA De Europæiske Fællesskabers Tidende 2. 7. 98 BILAG til Kommissionens forordning af 1. juli 1998 om ændring af de repræsentative priser og den tillægstold, der gælder ved indførsel af hvidt sukker, r(cid:134)sukker og produkter henhørende under KN-kode 1702 90 99 KN-kode 1701 11 10 (1) 1701 11 90 (1) 1701 12 10 (1) 1701 12 90 (1) 1701 91 00 (2) 1701 99 10 (2) 1701 99 90 (2) 1702 90 99 (3) Repræsentativ pris pr. 100 kg netto af det p(cid:134)gældende produkt Tillægstold pr. 100 kg netto af det p(cid:134)gældende produkt (ECU) 19,20 19,20 19,20 19,20 22,40 22,40 22,40 0,22 6,70 12,51 6,51 11,99 14,73 9,51 9,51 0,42 (1) Fastsat for standardkvaliteten, s(cid:134)dan som defineret i artikel 1 i R(cid:134)dets forordning (EØF) nr. 431/68 (EFT L 89 af 10. 4. 1968, s. 3), som ændret. (2) Fastsat for standardkvaliteten, s(cid:134)dan som defineret i artikel 1 i R(cid:134)dets forordning (EØF) nr. 793/72 (EFT L 94 af 21. 4. 1972, s. 1). (3) Fastsat pr. 1 % indhold af saccharose


title: Advies van het Economisch en Sociaal Comité over de "Mededeling van de Commissie aan de Raad, aan het Europees Parlement, aan het Economisch en Sociaal Comité en aan het Comité van de Regio's 'Mondialisering en de informatiemaatschappij/de behoefte aan een versterking van de internationale coördinatie'"

eurovoc_concepts:
Universalism
electronics
mass media
single market
telecommunications

formats: html pdf print

text: C 284/6 NL Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen 14. 9. 98 Advies van het Economisch en Sociaal Comité over de „Mededeling van de Commissie aan de Raad, aan het Europees Parlement, aan het Economisch en Sociaal Comité en aan het Comité van de Regio’s ‘Mondialisering en de informatiemaatschappij/de behoefte aan een versterking van de internationale coördinatie‘” (98/C 284/03) De Commissie heeft op 6 februari 1998 besloten, overeenkomstig de bepalingen van artikel 198 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, het Economisch en Sociaal Comité te raadplegen over de voornoemde mededeling. De Afdeling voor industrie, handel, ambacht en diensten, die met de voorbereiding van de desbetreffende werkzaamheden was belast, heeft haar advies op 3 juni 1998 goedgekeurd. Rapporteur was de heer Burani. Het Economisch en Sociaal Comité heeft tijdens zijn 356e Zitting (vergadering van 1 juli 1998) het volgende advies uitgebracht dat zonder stemmen tegen, 143 stemmen vo´o´r, bij twee onthoudingen, is goedgekeurd. 1. Inleiding 1. 1. In de onderhavige Mededeling waarmee de Com- missie een nieuwe stap zet in haar onderzoek naar de problematiek van de informatiemaatschappij (1), wordt nader ingegaan op de kwestie van de door het wegvallen van alle beperkingen aan informatieverschaffing „mon- diaal” geworden communicatie, waarvoor wereldwijd geharmoniseerde technische normen en juridische rand- voorwaarden nodig zijn geworden. 1. 2. De daaraan verbonden problemen, die al alles- behalve gemakkelijk zijn op te lossen als het alleen nog maar om Europa gaat, worden des te neteliger als de „mondiale” dimensie ervan gaat meespelen. De intrinsieke complexiteit van dit vraagstuk als gevolg van zijn technische karakter, de grote verscheidenheid aan werkgebieden die hieronder moeten worden gerekend en de uiteenlopende ervaringen en behoeften van de actoren op dit gebied, wordt nog eens versterkt door het feit dat een groot aantal internationale organisaties om de een of andere reden voor deze kwestie bevoegd is of in ieder geval denkt te zijn. Deze Mededeling is bedoeld om (2): 1. 3. — aan te tonen dat er behoefte bestaat aan een internationaal stimulerend kader om de wereldwijde elektronicamarkt tot bloei te brengen; — een eerste analyse te geven van de „hinderpalen” voor een dergelijk kader, die zowel van technische als van commerciële of juridische aard kunnen zijn; — een voorstel te lanceren voor onmiddellijke actie om te komen tot de coördinatie van alle initiatieven die op de opheffing van die „hinderpalen” zijn gericht; — een voorstel te doen voor een internationaal handvest („charter”) waarover de ondertekenende partijen tot overeenstemming kunnen komen. (1) De volgende Mededelingen van de Commissie verdienen in dit verband speciale vermelding: „Een Europees initiatief op hetgebied vande elektronische handel” (COM(97) 157 def. ); „Illegale en schadelijke inhoud op het Internet” (COM(96) 487def. );„Zorgenvoorveiligheidenvertrouweninelektron- ische communicatie/naar een Europees kader voor digitale handtekeningen en encryptie” (COM(97) 503 def. ); „Groen- boek over de bescherming van minderjarigen en de menselij- ke waardigheid in de context van de audiovisuele en infor- matiediensten” (COM(96) 483 def. ). (2) Hierna volgt de — enigszins aangepaste — tekst van punt 4 van de in dit advies behandelde Mededeling („Toekomstige initiatieven”). 2. Het beleid in de EU wordt aan nieuwe uitdagingen blootgesteld van organisaties (WTO-overeenkomst, 2. 1. De Commissie begint haar Mededeling met een overzicht van de huidige situatie: de EU draagt bij tot het uitwerken van internationale overeenkomsten van tal ITA- overeenkomst over de tarieven voor informatietechnolo- gieproducten, enz. ) en in een groot aantal landen binnen en buiten de EU wordt momenteel volop aan regelgeving gewerkt. Het wordt beslist noodzakelijk die initiatieven te coördineren en voor grotere samenhang tussen de verschillende maatregelen te zorgen. De lid-staten zou- den hun eigen beleid aan een kritisch onderzoek moeten onderwerpen om het aan de nieuwe behoeften te kunnen aanpassen, zonder dat daarvoor „nationale en regionale tradities en culturen moeten worden opgegeven”. De Commissie stelt verder dat als de EU „snel 2. 2. en vastberaden” optreedt, deze zal bijdragen tot de „vormgeving” van een „nieuwe omgeving”. Op die manier kan de EU een signaal afgeven aan de internatio- nale gemeenschap. Daarom dient de Commissie voorstel- len in met betrekking tot de middelen die geschikt zijn om de gebieden te identificeren waarop de internationale samenwerking moet worden versterkt. Ook benadrukt zij dat er dringend inspanningen moeten worden gedaan om internationaal tot overeenstemming te komen over de in de toekomst te volgen procedures. Alleen dan kan er een echte wereldmarkt zonder grenzen ontstaan. 2. 3. Het Comité herinnert eraan dat de Commissie al lang, in tal van — lang geleden gepubliceerde, maar ook recente — Mededelingen op de dringende noodzaak van internationale samenwerking en Europese coördinatie heeft gewezen. Door hier nu weer op terug te komen, wekt zij bij wie niet beter weet de indruk dat er op dat gebied weinig resultaten zijn bereikt. Of dat er, anders gezegd, sinds die opmerking voor het eerst is gemaakt, kostbare tijd verloren zou zijn gegaan. Ongeacht de gekozen formuleringen wordt die indruk, ook bij de lezer die wèl op de hoogte is, nog eens versterkt door de hierna volgende opmerkingen. Wel hebben diverse lid-staten inmiddels op eigen houtje niet-gecoördineerde initiatieven genomen. 2. 4. De juridische haken en ogen die aan dit vraagstuk vastzitten, zijn maar al te goed bekend bij de EU- autoriteiten en alle belanghebbende partijen. Hetzelfde 14. 9. 98 NL Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen C 284/7 geldt voor de problemen met betrekking tot normalise- ring, cryptografie, elektronische handtekeningen, me- dedinging en fiscaliteit. Behalve wat de fiscaliteit betreft, zijn de kenmerken van die vraagstukken erg bekend, al was het maar omdat de belanghebbende partijen daarover voortdurend worden geraadpleegd. Om tijd te winnen, zou de Commissie daarom zo snel mogelijk haar standpunt over die diverse vraagstukken bekend moeten maken. Daarmee zou de aanzet kunnen worden gegeven voor concrete initiatieven die met spoed ten uitvoer moeten worden gelegd. 3. De behoefte aan interoperabele technische oplos- singen 3. 1. De Commissie stelt vast dat de samenwerking tussen autoriteiten, gebruikers en normaliseringsinstitu- ten in het verleden op diverse gebieden (b. v. telecommu- nicatie en cellulaire telefoonnetwerken) bevredigende resultaten heeft opgeleverd. Tegenwoordig doet zich echter op het gebied van de technologieën een kentering voor: het officiële, geı¨nstitutionaliseerde kader begint geleidelijk plaats te maken voor een vorm van spontane zelfregulering. Een voorbeeld hiervan vormt Internet, waarvoor een specifieke groepsgemeenschap met eigen regels en organismen is ontstaan. 3. 2. De Commissie laat zich over dat verschijnsel niet kritisch uit, maar beperkt zich ertoe vast te stellen dat de Internet-gemeenschap zich tracht te ontwikkelen op basis van „open normen (protocollen) die zowel interoperabiliteit als concurrentie mogelijk maken”. Daaraan wordt wel toegevoegd dat bij maatregelen die bedoeld zijn om „de voortgezette groei van het Internet (. ) tevergemakkelijken, (. ) deze open (. ) aanpak moet worden ingecalculeerd”. „Het Comité plaatst daarbij de kanttekening dat zelfregulering niet mag leiden tot maatschappelijke discriminatie of uitsluiting van bepaal- de categorieën gebruikers. ” Met het oog op jongeren moet worden voorkomen dat zelfregulering ertoe leidt dat ongepast of aanstootgevend materiaal kan worden opgevraagd. 3. 3. Het Comité ziet in die uitspraak een aanknopings- punt voor de volgende overweging: Internet is van de grond gekomen met van meet af aan vaststaande normen en heeft zich verder ontwikkeld zonder dat daarvoor specifieke regels waren vastgelegd. De autoriteiten zijn er niet in geslaagd om daar op tijd voor te zorgen, omdat de besluitvormingsprocessen langzaam zijn. Gelukkig voor alle belanghebbende partijen is bij die zelfregulering van de algemene grondregels van de internationale samenleving uitgegaan: interoperabiliteit, non-discrimi- natie, naleving van de mededingingsregels. 3. 4. De conclusie, c. q. lering die daaruit kan worden getrokken, is dat technologische vooruitgang niet kan worden ingekapseld in minutieuze regels die noodzakelij- kerwijs op het verleden zijn gebaseerd, maar dat een gering aantal vaste punten t. a. v. algemene beginselen en een doeltreffende controle op afwijkend gedrag volstaan. Op zich behoeft het sluiten van internationale overeen- komsten van die strekking, wat inhoud en termijnen betreft, nauwelijks problemen op te leveren, behalve als geen weerstand wordt geboden aan de verleiding om een materie die voortdurend aan snelle veranderingen onderhevig is, aan een gedetailleerde regeling te binden. 4. De toegang tot de markt en concurrentie waar- borgen 4. 1. De Commissie noemt in punt 2. 3 van haar Mededeling de hoge telecommunicatiekosten als een van de voornaamste hinderpalen voor de toegang tot de markt, maar stelt daarnaast in paragraaf 2. 1 vast dat zich al grote prijsdalingen hebben voorgedaan ten gevolge van de dalende kosten en toegenomen concur- rentie. 4. 2. Het belang van de volgende vraag kan niet worden overschat: zijn de telecommunicatiekosten „te” hoog, waardoor de vooruitgang wordt afgeremd en de Europese concurrentiepositie t. o. v. de VS nadelig wordt beı¨nvloed, of „redelijk” hoog, d. w. z. op een peil dat ook de minder begunstigde bedrijven er niet van weerhoudt om naar toegang tot de markt te streven en dat geen invloed van betekenis heeft op het Europese concurrentievermogen? 4. 3. De Commissie stelt in het tweede deel van dit hoofdstuk van haar Mededeling deze kwestie aan de orde door indirect over concurrentie te spreken: de prijs van een transatlantisch telefoontje zou tegenwoordig nog maar 1,5 % zijn van de prijs die daarvoor zestig jaar geleden moest worden betaald en de verwachting is dat daarvan in 2010 nog eens tweederde zal zijn afgehaald. Het gevolg zou zijn dat ook het MKB en consumenten toegang krijgen tot een markt die niet langer aan grote ondernemingen is voorbehouden. 4. 4. Het Comité heeft al in eerdere adviezen tegen een al te gemakkelijk optimisme gewaarschuwd: ener- zijds kan het MKB voordeel trekken van de informatie- maatschappij, maar kan het ook terrein verliezen aan handigere of beter uitgeruste concurrenten, maar ander- zijds moeten de consumenten zich ook bewust zijn van de risico’s van een geı¨ntegreerde wereldmarkt waar hun bescherming nog niet op een uniforme wijze is verzekerd. 4. 5. Toch kan er geen twijfel over bestaan dat de voordelen als gevolg van de daling van de prijzen van telecommunicatie, zonder meer tegen alle eventuele bezwaren en/of risico’s opwegen. Hoe dan ook rekent het Comité het onder de huidige omstandigheden tot zijn plicht om de aandacht van de autoriteiten te vestigen op een onloochenbaar feit, nl. dat telecommunicatieprij- zen van land tot land, en in hetzelfde land van beheerder tot beheerder, soms aanzienlijke verschillen kunnen vertonen. Die situatie, die het resultaat is van de voor de gebruikers gunstige concurrentie, moet op zich positief worden beoordeeld, maar het Comité merkt daarbij wel op dat de tarieven van de verschillende communicatiemiddelen (vaste of mobiele telefoon, com- municatie via Internet, enz. ) in zeer gedetailleerde en ingewikkelde tariferingssystemen zijn vastgelegd, waardoor vergelijking moeilijk is. Het wordt de consu- menten en het MKB op die manier moeilijk gemaakt om met kennis van zaken een keuze te maken. 4. 6. Het Comité is zich er terdege van bewust dat het niet de taak van de autoriteiten is om de prijzen te C 284/8 NL Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen 14. 9. 98 bepalen die immers het resultaat van de vrije marktwer- king moeten zijn. Daarentegen is het wel hun plicht om erop toe te zien dat het beginsel van transparantie (waaronder ook de mogelijkheid om kosten en baten met elkaar te vergelijken, wordt begrepen) en de voor- schriften op het gebied van de mededinging en machtspo- sities worden nageleefd. 5. De behoefte aan een samenhangend rechtskader en de verschillende basisonderdelen daarvan 5. 1. De Commissie heeft reeds in tal van Mededelin- gen gewezen op de behoefte aan een rechtskader. Het meest recente voorbeeld daarvan is de Mededeling „Zorgen voor veiligheid en vertrouwen in elektronische communicatie” (1), waarin wordt aangedrongen op een spoedige oplossing van de problemen t. a. v. de certificatie en wettelijke erkenning van handtekeningen. 5. 2. Het rechtskader voor alle vormen van elektroni- sche communicatie bestrijkt een zeer ruim gebied en heeft betrekking op tal van deelaspecten waarvan de Commissie een niet-uitputtende opsomming geeft: BTW-heffing, competentie- en jurisdictiegeschillen, ar- beidsrecht, auteursrecht, bescherming van gegevens en merken, consumentenrechten, geldigheid van overeen- komsten, bescherming tegen fraude en criminaliteit, enz. Daarbij wordt geen melding gemaakt van het zeker niet minder belangrijke probleem van de inhoud van communicatie, vooral met het oog op de bescherming van minderjarigen (2). In het algemeen meent het Comité dat het rechtskader niet in de plaats mag komen van zelfregulering, maar de grenzen moet aangeven waarbinnen de vrije wilsbeschikking van de betrokken partijen tot uiting kan komen. 5. 3. Het Comité kan alleen maar instemmen met de noodzaak om die problemen aan te pakken en daarvoor zo snel mogelijk oplossingen aan te dragen. Het heeft echter ernstige twijfels over de uitspraak van de Commis- sie dat er een lijst moet worden opgesteld van de prioriteiten bij het opruimen van de belemmeringen die de informatiemaatschappij nog in de weg staan. De redenen voor die twijfels zijn tweeledig. In de eerste plaats zijn die belemmeringen al lang bekend bij wetgevers en gebruikers: er kunnen nog wel meningsverschillen bestaan over de mogelijke oplossingen, maar niet meer over de aard van de problemen zelf. In de tweede plaats is er dan nog de kwestie van de voorgestelde methode: prioriteiten stellen door een onderscheid te maken tussen problemen die dringend of minder dringend moeten worden opgelost (en waaraan dus waarschijnlijk meer of minder belang dient te worden gehecht), betekent dat een globaal probleem in een groot aantal kleine, afzonderlijke oplossingen uiteen valt. Conceptueel en vanuit een praktisch oogpunt 5. 4. bezien, valt een benadering op grond van een prioriteiten- stelling wel te verdedigen, omdat het hier immers gaat om problemen van verschillende aard die uiteenlopende werkgebieden betreffen. Maar dan wordt wel voorbijge- gaan aan de fundamentele overweging dat er behoefte is aan een rechtskader (het woord zegt het al), dat dus niet kan zijn opgebouwd uit afzonderlijke bestanddelen die er op verschillende tijdstippen aan zijn toegevoegd. (1) PB C 157 van 25. 5. 1998. (2) PB C 287 van 22. 9. 1997 en PB C 214 van 10. 7. 1998. De hier behandelde materie is, gezien haar aard, multidis- ciplinair, maar de diverse vraagstukken hangen wel degelijk nauw met elkaar samen. 5. 5. Daarom is er volgens het Comité politieke wil nodig om op betrekkelijk korte termijn een Europees rechtskader tot stand te brengen dat het resultaat is van coördinatie en waarvoor van algemene, uniforme beginselen wordt uitgegaan. Daarbij moet rekening worden gehouden met de initiatieven die sommige lid-staten al hebben genomen, zonder dat die initiatieven echter bepalend mogen zijn. Er kan in beginsel geen bezwaar tegen zijn dat afzonderlijke vraagstukken te- gelijkertijd, maar apart in verschillende organisaties en door verschillende deskundigen worden behandeld, vermits er centrale coördinatie plaatsvindt. Het Comité is zich ervan bewust dat dit gemakkelijker is gezegd dan gedaan: obstakels in dat opzicht worden gevormd door de verschillende belangen die op het spel staan, maar meer nog door de pluraliteit van de internationale organisaties en hun met de tijd verankerd geraakte onderhandelingsprocedures die aan herziening en stroomlijning toe zijn (zie hierna ook paragraaf 6. 1). 5. 6. Een Europese regelgeving is geboden, omdat 90 % van het handelsverkeer zich tussen de EU-lid-staten afspeelt. Daarbij mag overigens niet uit het oog worden verloren dat de informatiemaatschappij per definitie mondiaal is en dat bij de uitwerking van het Europese rechtskader dus het nodige realisme moet worden betracht: hoe gedetailleerder die kaderwetgeving is, hoe kleiner de kans dat die ook buiten de EU wordt erkend. Anders gezegd betekent dit dat bedoelde regelgeving beperkt moet blijven tot de vastlegging van universeel aanvaardbare grondbeginselen. Uiteraard belet niets de EU-wetgever om gedetailleerdere voorschriften vast te leggen die dan echter alleen zouden moeten gelden voor de betrekkingen tussen Europese leveranciers, gebruikers en beheerders. 6. Versterking van de internationale coördinatie 6. 1. De Commissie wijst in haar Mededeling op de behoefte aan coördinatie, maar de beschrijving die zij daarbij geeft van de lopende en voorgenomen acties is niet geruststellend. Alleen al met betrekking tot één onderdeel van de informatiemaatschappij, nl. de elek- tronische handel, kunnen al niet minder dan twaalf seminars en conferenties worden genoemd die van 1995 tot begin 1998 op initiatief van evenzoveel — al dan niet gouvernementele — organisaties zijn gehouden. Als het waar is dat er „al veel werk (is) verricht binnen de WTO, met name de GATT-, GATS- en TRIPS-overeenkom- sten”, dan moet een universeel rechtskader toch zo langzamerhand dicht in het bereik liggen. De realiteit lijkt echter anders: de vrijheid van 6. 2. levering van informatiediensten en van de toegang tot die diensten is nog niet gecodificeerd; de mededingingsregels die in een WTO-werkgroep worden besproken, zouden „uiteindelijk” versterkt uit de bus moeten komen, maar het is bekend hoeveel tijd erin gaat zitten en hoeveel bezwaren er moeten worden overwonnen voordat een 14. 9. 98 NL Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen C 284/9 WTO-overeenkomst in een wet is omgezet. De Commis- sie geeft het zelf toe: „Hoewel grote vooruitgang is geboekt, bestaan de intentieverklaringen en overeen- komsten die op bovengenoemde fora zijn bereikt slechts uit grote beginselen, die niet noodzakelijk verenigbaar zijn, en omvatten zij niet alle onderdelen van een algemeen kader”, en „(zijn) er steeds meer problemen die dringend moeten worden opgelost. ” Het commentaar dat die uitspraken oproepen, is dat de toename van het aantal dringend op te lossen problemen op zich al laat zien dat de middelen die ter beschikking staan om die problemen op te lossen, klaarblijkelijk niet toereikend zijn. 6. 3. In het licht van die uitspraken van de Commissie zelf stelt het Comité vast dat een dergelijk resultaat van jarenlange discussies in tientallen verschillende organisaties, met honderden (regerings-)deskundigen over een materie die onderhand bekend is en waarvan de problemen nu al jaren aan de orde worden gesteld, terecht ernstige twijfels doet rijzen aan de doelmatigheid van de bestaande procedures voor internationale raad- pleging en besluitvorming. De marktdeelnemers, en vooral het MKB en de consumenten, ervaren die situatie als zorgwekkend en frustrerend. Iedere afzonderlijke organisatie zal haar eigen 6. 4. bestaan rechtvaardigen door met de resultaten van haar activiteiten te zwaaien (bescherming of coördinatie van specifieke, c. q. uiteenlopende belangen of het bieden van een forum voor discussies tussen tegenover elkaar staande partijen), maar over het geheel genomen bete- kent die buitensporige pluraliteit van (of misschien zelfs: overmaat aan) organisaties dat de besluitvorming wordt bemoeilijkt en ingewikkelder wordt gemaakt. Meer in het algemeen kan de vraag worden opgeworpen hoeveel ieder besluit de gemeenschap op die manier kost. 6. 5. Het Comité is zich ten volle bewust van de zinloosheid van een voorstel om het mes te zetten in het aantal internationale organisaties, omdat die inmiddels een eigen leven zijn gaan leiden en niet meer kunnen worden ontmanteld. Het beperkt zich er dan ook toe, de aandacht van de nationale, Europese en internationale autoriteiten te vestigen op de noodzaak van de herziening van de procedures die efficiënter moeten worden, minder tijd moeten gaan kosten en de belastingbetaler minder geld moeten gaan kosten. Uiteraard betekent die opmer- king ook dat autoriteiten hun eigen interne procedures moeten herzien. 6. 6. De opmerkingen van het Comité in de twee voorafgaande paragrafen zijn van algemene aard en gaan dus niet alleen op voor het onderwerp van dit advies. T. a. v. dat laatste dient te worden opgemerkt dat de Commissie van plan is om in 1998 een rondetafelconfe- rentie te organiseren, waarbij deskundigen de gelegen- heid krijgen om de standpunten van alle betrokken partijen uiteen te zetten, en om — eventueel — de aanzet te geven voor een internationale ministeriële conferentie met het oog op de prioriteitenstelling waarvan sprake is in paragraaf 5. 3. Het Comité hoopt dat daarbij rekening zal worden gehouden met zijn suggesties t. a. v. de te volgen methode (paragrafen 5. 4 en 5. 5) en dat de algemene overwegingen van dit advies het vervolg van de werkzaamheden zullen beı¨nvloeden. 7. Uitwerking van een coördinatiemethode: een inter- national charter De opmerkingen van het Comité in paragraaf 6. 5 7. 1. kunnen als een provocatie worden opgevat, maar uit de Mededeling van de Commissie blijkt impliciet dat deze de mening van het Comité in dit opzicht deelt: „Bovendien zullen er steeds meer spelers en instanties bij de markt betrokken zijn. Daarom moeten alle marktdeelnemers nagaan hoe zij in de toekomst kunnen samenwerken. ” (1) Daarop stelt de Commissie voor dat de betrokken partijen overeenstemming bereiken over de beste methode om toekomstige problemen „gemeen- schappelijk te omschrijven en aan te pakken” en over de uitwerking van coördinatieprocedures „waarbinnen zowel aan het particuliere als het openbare belang wordt gedacht”. Dat akkoord — of: charter (handvest) — zou geen bindend karakter hebben, maar recht doen aan de lopende werkzaamheden en bijdragen tot de transparan- tie van de regelgeving. 7. 2. Ook over dit onderdeel van de Mededeling heeft het Comité zijn twijfels: op zich is dit voorstel van de Commissie vast wel zinvol, maar de complexiteit van de procedures die moeten worden gevolgd om een dergelijk handvest te kunnen ondertekenen, doet opnieuw het al in paragraaf 6. 4 van dit advies besproken probleem rijzen (buitensporige pluraliteit, bevoegdheidsconflicten en lange termijnen), temeer daar het resultaat van die inspanningen volgens de Commissie een „(overigens niet bindend) akkoord. over een methode voor de versterking van de internationale coördinatie” moet zijn. Er is al coördinatie nodig om tot de ondertekening van dat handvest te kunnen komen: de vraag is hoeveel tijd en energie er niet nodig is voor die coördinatie vooraf, dus vo´o´rdat met het uiteindelijke doel: de versterking van de internationale coördinatie, kan worden begonnen! De twijfels van het Comité betreffen dus niet het voorstel op zich, maar de kans op welslagen daarvan binnen de korte termijn. 8. Toekomstige initiatieven 8. 1. De Commissie kondigt in het laatste hoofdstuk van haar Mededeling haar voor de nabije toekomst geplande initiatieven aan, nl. : — streven naar overeenstemming tussen de lid-staten over de te volgen procedure; — voortzetting van een discussie met de internationale partners; — organisatie van een rondetafelconferentie van des- kundigen om een beter beeld van de situatie te krijgen; — stimulering tot een actieve EU-bijdrage aan de consensus tussen de particuliere en de openbare sector; — uitnodiging aan alle belanghebbende partijen om vo´ o´r 31 maart 1998 opmerkingen in te zenden. 8. 2. Het Comité juicht deze initiatieven toe en sterkt de Commissie in haar pogingen om deze complexe materie in betrekkelijk korte tijd onder de knie te krijgen. De inspanningen van de Commissie worden nog eens extra bemoeilijkt doordat de procedures die daarvoor (1) Punt 3. 3 van de Mededeling van de Commissie. C 284/10 NL Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen 14. 9. 98 moeten worden gevolgd, lang duren en duur zijn en niet kunnen worden gewijzigd zolang het kernprobleem niet onder ogen wordt gezien: technologieën en de toepassingsmogelijkheden daarvan evolueren veel snel- ler dan de daarvoor geldende regelgeving. De internatio- nale en communautaire organisaties zouden in een stroomlijning van de procedures hun eerste plicht tegenover de gemeenschap moeten zien. Brussel, 1 juli 1998. De voorzitter van het Economisch en Sociaal Comité T. JENKINS Advies van het Economisch en Sociaal Comité over het „Voorstel voor een verordening (EG) van de Raad tot vaststelling van nadere bepalingen voor de toepassing van artikel 93 van het EG-Verdrag” (1) (98/C 284/04) De Raad heeft op 11 maart 1998 besloten, overeenkomstig artikel 198 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap het Economisch en Sociaal Comité te raadplegen over het voornoemde voorstel. De Afdeling voor industrie, handel, ambacht en diensten, die met de voorbereiding van de desbetreffende werkzaamheden was belast, heeft haar advies op 3 juni 1998 goedgekeurd. Rapporteur was de heer Sepi. Het Economisch en Sociaal Comité heeft tijdens zijn 356e Zitting (vergadering van 1 juli 1998) het volgende advies uitgebracht, dat met 135 stemmen vo´ o´r en één stem tegen, bij drie onthoudingen, is goedgekeurd. 1. 1. Inleiding 1. Het Comité heeft bij herhaling gewezen op de noodzaak van wetsteksten waarin de mededingingsmate- rie op een uitputtende en juridisch verantwoorde wijze wordt geregeld. 1. 2. Overigens wijst het Comité al in zijn advies over het XXIIe Verslag over het mededingingsbeleid (2) op het belang en de noodzaak van regelgevende initiatieven van de Commissie om de transparantie en de rechtszeker- heid op dit gebied voor alle belanghebbenden te ver- groten. 1. 3. Het Comité benadrukt dat het vraagstuk van de mededinging in alle lid-staten van de EU steeds gevoeliger gaat liggen, zowel bij de economische actoren en de juristen als, meer in het algemeen, bij de publieke opinie. Dit laatste is het gevolg van de positieve resultaten die op het gebied van de beheersing van de prijzen en de groei van het concurrentievermogen zijn bereikt. 1. 4. Uitgerekend in deze context is een wetgeving geboden waarmee aan de activiteiten van de Commissie een kader, transparantie en een methodische opzet worden gegeven. De onderhavige verordening vormt het vervolg 1. 5. op de verordening inzake de toepassing van de artikelen 92 en 93 van het EG-Verdrag waarin bepaalde catego- rieën van horizontale steunmaatregelen van de staat zijn vastgelegd (3). 1. 6. Het Comité moedigt de Commissie aan om haar — zich over een steeds breder gebied uitstrekkende — regelgevende activiteiten voort te zetten. Op die manier kan een „corpus” van maatregelen tot stand worden gebracht dat in deze hele materie eenheid en duidelijkheid schept, ook in het vooruitzicht van de uitbreiding van de EU. 1. 7. Daarbij dient in bepaalde sleutelsectoren van de Europese industrie rekening te worden gehouden met de steun die in de concurrerende landen aan die sectoren wordt toegekend. 1. 8. Dit verordeningsvoorstel is een poging van de Commissie om een — moeilijk te bereiken — evenwicht tussen efficiency en transparantie te verwezenlijken. Over het algemeen vindt het Comité dat transparantie en de rechten van derden meer aandacht van de EU-instellingen moeten krijgen. 2. Het voorstel van de Commissie 2. 1. Het onderhavige verordeningsvoorstel is hoofd- zakelijk van procedurele aard: enerzijds wordt hiermee (1) PB C 116 van 16. 4. 1998, blz. 13. (2) PB C 34 van 2. 2. 1994. (3) PB C 129 van 27. 4. 1998


title: Parecer do Comité Económico e Social sobre a «Proposta de regulamento (CE) do Conselho que altera o Regulamento (CEE) nº 295/91 que estabelece regras comuns relativas a um sistema de compensação por recusa de embarque de passageiros nos transportes aéreos regulares»

eurovoc_concepts:
air transport
carriage of passengers
common transport policy
indemnification
trade agreement

text: C 284/14 PT Jornal Oficial das Comunidades Europeias 14. 9. 98 Parecer do Comité Econo´ mico e Social sobre a «Proposta de regulamento (CE) do Conselho que altera o Regulamento (CEE) n6 295/91 que estabelece regras comuns relativas a um sistema de compensaça˜o por recusa de embarque de passageiros nos transportes aéreos regulares» (98/C 284/05) Em 16 de Fevereiro de 1998, o Conselho decidiu, nos termos do disposto no n4 2 do artigo 844 do Tratado que institui a Comunidade Europeia, consultar o Comité Econo´ mico e Social sobre a proposta supramencionada. A Secça˜o de Transportes e Comunicaço˜es, incumbida da preparaça˜o dos correspondentes trabalhos, emitiu parecer em 10 de Junho de 1998. Foi relator R. Moreland. Na 3561 reunia˜o plena´ria de 1 e 2 de Julho de 1998 (sessa˜o de 1 de Julho), o Comité Econo´ mico e Social adoptou, por 139 votos a favor, 5 votos contra e 4 abstenço˜ es o seguinte parecer. 1. Introduça˜o 1. 1. A Comissa˜o propo˜e-se alterar o Regulamento (CEE) n4 295/91 que estabelece regras comuns relativas a um sistema de compensaça˜o por recusa de embarque de passageiros nos transportes aéreos regulares, devido a voo sobrerreservado. O regulamento actual foi adoptado em 1991. Embora muitas companhias aéreas tenham afirmado que era desnecessa´rio, dados os sistemas volunta´rios existentes, a sua introduça˜o foi acolhida de forma muito positiva, principalmente pelas associaço˜es de utentes e outras. Desde enta˜o, surgiram alguns problemas na aplicaça˜o do regulamento e têm sido feitos apelos no sentido de uma melhoria do sistema de compensaça˜o. 1. 2. A Comissa˜o propo˜e as seguintes modificaço˜ es: a) suprimir a distinça˜o entre voos regulares e na˜o regulares, de modo a serem compensados os passagei- ros que tenham adquirido um produto de transporte aéreo puro em charter «seat-only» e que, em confor- midade com a Directiva 90/314/CEE sobre viagens organizadas, na˜o têm direito a qualquer compen- saça˜o; b) fixar em 30 minutos antes da hora prevista de partida o prazo estabelecido para se apresentar no registo, salvo informaça˜o em contra´rio comunicada por escrito ao passageiro; c) exigir que a entidade responsa´vel pelo registo dos passageiros afixe informaço˜es nos balco˜ es de registo; d) incluir na definiça˜o de bilhete também os bilhetes em forma electro´nica; f) dispor que as regras em matéria de prioridade de embarque e de recusa de embarque de passageiros venham a integrar as condiço˜es de transporte do sector aéreo; g) garantir que, antes de recusar o embarque, o trans- portador aéreo utilizara´ toda a capacidade disponı´vel no avia˜o (em tal caso, aos passageiros colocados numa classe superior na˜o sera´ pedido qualquer suplemento, enquanto que os passageiros transferi- dos para uma classe inferior tera˜o direito a reem- bolso); dar maior importância à apresentaça˜o de volunta´rios; h) incluir na definiça˜o de «voo sobrerreservado» os casos em que a aeronave prevista para efectuar o voo tenha sido substituı´da por outra de menor capacidade; i) esclarecer que, em caso de reembolso, o passageiro sera´ reembolsado do custo do bilhete referente a partes da viagem na˜o efectuadas; j) aumentar os nı´veis de compensaça˜o, fixados em 1991, em funça˜o das taxas de inflaça˜o: — de 150 para 185 ECU para os voos até 3 500 km; — de 300 para 370 ECU para os voos de mais de 3 500 km; k) precisar que o transportador na˜o podera´ pedir a reconfirmaça˜o da reserva como condiça˜o do reembolso por recusa de embarque; l) estabelecer que a compensaça˜o deve ser paga ao passageiro pelo transportador que tiver recusado o embarque, isto é, o operador efectivo, em caso de acordos de partilha de espaço («code-sharing»); e) tornar mais rigorosas as regras que estabelecem as prioridades de embarque de passageiros, para além das que sa˜o seguidas em caso de voo sobrerreservado; m) criar um comité consultivo composto pelos represen- tantes de Estados-Membros; 14. 9. 98 PT Jornal Oficial das Comunidades Europeias C 284/15 n) convidar os Estados-Membros a elaborar um relato´- rio sucinto de todos os casos de recusa de embarque verificados nos aeroportos do territo´rio respectivo. 2. Observaço˜es na generalidade 2. 1. O Comité acolhe como positivas a decisa˜o da Comissa˜o de rever este regulamento e a introduça˜o de algumas melhorias sugeridas pelo Comité no seu parecer sobre o regulamento inicial relativo à compensaça˜o por recusa de embarque. Embora, de um modo geral, as alteraço˜es propostas constituam melhoramentos, o Comité entende dever aduzir algumas observaço˜es e sugerir modificaço˜ es em algumas das propostas. Verifica o Comité que as companhias aéreas consideram na˜o terem sido suficientemente consultadas no processo de elaboraça˜o do novo regulamento. O Comité salienta a necessidade de audiça˜o das partes interessadas sobre a aplicaça˜o pra´tica do regulamento e espera que a Comis- sa˜o o faça com urgência. 2. 2. O Comité lamenta que tenham sido excluı´das as compensaço˜es por cancelamentos comercialmente motivados e recomenda à Comissa˜o que apresente propostas sobre esta matéria. 3. Observaço˜es na especialidade 3. 1. Alı´nea a) do artigo 25 (e considerandos) 3. 1. 1. Para evitar qualquer desacordo quanto ao prazo mı´nimo estabelecido para apresentaça˜o no registo antes da anunciada partida, a Comissa˜o propo˜e que a «recusa de embarque» seja definida como a recusa de embarque de passageiros que disponham de uma reserva confirmada para um dado voo e se tenham apresentado no registo «nas condiço˜es requeridas e 30 minutos antes da partida programada ou, em caso de exigências suplementares relativas a atrasos, dentro do prazo comunicado previamente e por escrito ao passageiro pela transportadora aérea ou pelo seu agente de viagens autorizado». O Comité concorda com esta proposta, mas considera que o texto poderia ser melhorado para evitar equı´vocos e facilitar a interpretaça˜o. 3. 1. 3. O Comité na˜o esta´ certo de que seja sempre cuidadosa a informaça˜o sobre o prazo de registo prestada pelas agências de viagens aos passageiros. Seria u´til que o prazo do registo fosse indicado no bilhete, para além da hora de partida. O Comité recomenda que a Comissa˜o considere inserir este requisito na futura revisa˜o do Regulamento, quando for fixado tempo suficiente para alteraça˜o do modelo dos bilhetes. 3. 1. 4. R e c o m e n d a ç a˜ o Haveria que alterar a alı´nea a) do artigo 24 no sentido de dispor que os passageiros deveriam apresentar-se no registo pelo menos 30 minutos antes da partida ou com maior antecedência, quando notificados nesse sentido pela transportadora aérea ou pelo seu agente. A «apre- sentaça˜o no registo» deveria ser definida como o momento em que o passageiro se integra numa fila para o registo. A Comissa˜o deveria ponderar, em futura revisa˜o, tornar obrigato´ rio indicar, por aposiça˜o no bilhete ou em informaça˜o adicional, o prazo de apresen- taça˜o no registo. 3. 2. Alı´nea b) do artigo 25 Um «bilhete» é definido como um tı´tulo de 3. 2. 1. transporte vendido por uma transportadora aérea ou pelo seu agente de viagens autorizado. Na˜o é feita qualquer referência aos operadores turı´sticos, que pode- riam vender um bilhete a um passageiro como simples tı´tulo de viagem e que nem sempre sa˜o considerados agentes da companhia de aviaça˜o. 3. 2. 2. R e c o m e n d a ç a˜ o A definiça˜o de «bilhete» deveria ser alargada de modo a incluir os bilhetes vendidos pelos operadores turı´sticos. 3. 3. N5 1 do artigo 35 3. 1. 2. Em particular, os passageiros deveriam apre- sentar-se no registo pelo menos 30 minutos antes da partida ou com maior antecedência, quando tal lhes haja sido comunicado previamente e por escrito pela transportadora aérea ou pelo seu agente. Além disso, a Comissa˜o deveria clarificar que se presume que os passageiros se apresentam no registo quando se posicio- nam na respectiva fila e na˜o quando chegam ao balca˜o de registo. Propo˜e-se que, se um passageiro aceitar viajar 3. 3. 1. numa classe inferior à do bilhete pago, tem direito ao reembolso da diferença de preço, para além da compensaça˜o prevista por recusa de embarque. O Comité concorda com esta proposta. Deveria, no entanto, ser deixada clara a impossibilidade de recusar o embarque a um passageiro colocado numa classe inferior so´ para poder transportar um passageiro com reserva para uma classe mais elevada. C 284/16 PT Jornal Oficial das Comunidades Europeias 14. 9. 98 3. 3. 2. R e c o m e n d a ç a˜ o Na˜o pode ser recusado o embarque a um passageiro colocado numa classe mais baixa so´ para poder transpor- tar um passageiro com reserva para uma classe mais elevada a quem, de outro modo, seria recusado o embarque. 3. 4. N5 2 do artigo 35 3. 4. 1. As transportadoras aéreas devem estabelecer as regras que seguira˜o em caso de recusa de embarque de passageiros. Tais regras e todas as suas eventuais alteraço˜es devem ser notificadas ao Estado-Membro em questa˜o e à Comissa˜o, que as pora´ à disposiça˜o dos outros Estados-Membros. Em primeiro lugar, devera´ caber a cada Estado-Membro garantir que qualquer companhia de aviaça˜o que efectue voos de e para o seu territo´rio aplique regras coerentes com o regulamento. A Comissa˜o deveria ser informada pelo Estado-Membro de que uma dada transportadora aérea estabeleceu regras em matéria de recusa de embarque de passageiros e notificada dessas regras caso o requeresse, mas na˜o é necessa´rio que tais regras sejam comunicadas a todos os restantes Estados-Membros. 3. 4. 2. R e c o m e n d a ç a˜ o Cada transportadora aérea deveria transmitir um exem- plar das suas regras em matéria de compensaça˜o por recusa de embarque às autoridades aerona´uticas do respectivo Estado-Membro de, ou para, cujo territo´ rio essa transportadora efectua voos. Cada Estado-Membro deveria por sua vez informar a Comissa˜o do estabeleci- mento dessas regras e transmitir-lhe uma co´pia das mesmas. 3. 5. N5 3 do artigo 35 3. 5. 1. As transportadoras aéreas devem facultar ao pu´blico o conhecimento das suas regras em matéria de compensaça˜o por recusa de embarque. É especificado que, nos balco˜ es de registo, deve ser afixado um texto claro que informe os passageiros do pagamento de compensaça˜o em caso de recusa de embarque. O regulamento estabelece o teor do texto e as dimenso˜es dos caracteres. 3. 5. 2. O Comité pensa que deveria ser afixada nos balco˜es de registo informaça˜o completa sobre os direitos dos passageiros. Contudo, os balco˜ es de registo esta˜o muitas vezes saturados com informaço˜es relativas, nomeadamente, a segurança e a bagagem de cabine. Deveria ser facultada às transportadoras a possibilidade de afixar a informaça˜o em outros locais — desde que tal na˜o prejudicasse o acesso dos passageiros ao conhecimento dos seus direitos. Por outro lado, o teor exacto do texto podera´ ter que ser ajustado consoante o local em que for afixado. Esta é obviamente uma matéria sobre a qual a Comissa˜o e os Estados-Membros devera˜o consultar as transportadoras aéreas, os aeropor- tos e os grupos de consumidores. 3. 5. 3. R e c o m e n d a ç a˜ o É importante assegurar aos passageiros o conhecimento dos seus direitos legais, mas podera´ ser necessa´rio adaptar a proposta da Comissa˜o neste ponto, apo´ s consulta. 3. 6. N5 2 e n5 3 do artigo 45 A Comissa˜o propo˜e que os nı´veis de compen- 3. 6. 1. saça˜o estabelecidos em 1991 sejam aumentados de 150 para 185 ECU para os voos até 3 500 km e de 300 para 370 ECU para os voos de mais de 3 500 km. Desde 1991, a inflaça˜o aumentou de forma 3. 6. 2. consideravelmente diversa nos va´rios Estados-Membros. Os montantes das compensaço˜es a pagar em caso de recusa de embarque podem ser ajustados pela Comissa˜o quando necessa´rio, em funça˜o da «evoluça˜o econo´ mica». Na˜o é claro o que se entende por «evoluça˜o econo´ mica». O Comité considera necessa´rio dispor-se de uma fo´ rmula clara que reja futuros aumentos dos nı´veis de compen- saça˜o. Mesmo entendendo desnecessa´rio percorrer o processo legislativo completo em cada modificaça˜o futura, o Comité pensa que seria u´til uma consulta dos Estados-Membros e das partes interessadas. 3. 6. 3. R e c o m e n d a ç a˜ o A Comissa˜o deveria propor uma fo´rmula clara para os aumentos das compensaço˜ es por recusa de embarque e um processo de consulta dos Estados-Membros e das partes interessadas antes da decisa˜o. 3. 7. N5 4 do artigo 45 3. 7. 1. Se o passageiro a quem foi recusado o embarque no voo por si escolhido for reencaminhado até ao destino final noutro voo cuja hora de chegada na˜o ultrapasse duas horas além da hora programada de chegada do voo inicialmente previsto, no caso de ligaço˜ es até 3 500 km, e quatro horas, no caso de ligaço˜ es mais longas, as compensaço˜es previstas podera˜o ser reduzidas de 50 %. O Comité aprova esta abordagem, em princı´pio. Parece-lhe, contudo, mais razoa´vel que os atrasos de chegada tolerados sejam limitados a uma hora, e na˜o duas, para voos curtos e a duas horas, e na˜o quatro, para voos mais longos. 14. 9. 98 PT Jornal Oficial das Comunidades Europeias C 284/17 3. 7. 2. R e c o m e n d a ç a˜ o As compensaço˜ es previstas devera˜o ser reduzidas em 50 % se a transportadora proporcionar um reencaminha- mento de modo que o passageiro chegue ao seu destino final com um atraso na˜o superior a uma hora, no caso de ligaço˜ es até 3 500 quilo´metros, e na˜o superior a duas horas, no caso de voos mais longos. 3. 8. N5 6 do artigo 45 As compensaço˜es sera˜o pagas em numera´rio 3. 8. 1. ou, com o acordo escrito do passageiro, em tı´tulos de viagem e ou outros serviços. Em certas circunstâncias, a necessidade de obter o acordo escrito do passageiro pode criar problemas e o Comité acolhe como positiva a clarificaça˜o da Comissa˜o de que a proposta na˜o vai além do actual regulamento ao requerer um acordo escrito para a compensaça˜o. Nem todas as companhias aéreas tencionam ou esta˜o em condiço˜es de oferecer uma alternativa aos pagamentos em numera´rio. Essa opça˜o deveria ser apresentada conforme a vontade da companhia aérea em questa˜o. 3. 8. 2. R e c o m e n d a ç a˜ o Em alternativa aos pagamentos em numera´rio, uma companhia aérea deveria poder oferecer tı´tulos de viagem e ou outros serviços, mas o passageiro na˜o deveria ser induzido a aceitar tal alternativa. 3. 9. Artigo 95-B de embarque verificados nos aeroportos situados no seu territo´ rio e devidos a sobrerreservas. Seria conveniente que a Comissa˜o elaborasse trienalmente um relato´ rio sobre a efica´cia do regulamento, baseando-se nas suas pro´prias investigaço˜ es e nos inquéritos efectuados nos Estados-Membros. 3. 10. 2. R e c o m e n d a ç a˜ o A Comissa˜o deveria elaborar cada três anos um relato´rio sobre a efica´cia do regulamento, com base em relato´rios elaborados pelos Estados-Membros. 4. Outras observaço˜es 4. 1. Exposiça˜o de motivos 4. 1. 1. Na «Exposiça˜o de motivos», que acompanha o regulamento revisto, a Comissa˜o afirma que em muitos casos os passageiros na˜o foram informados do direito a compensaça˜o por recusa de embarque. A Comissa˜o declara ir lançar uma campanha de informaça˜o para dar a conhecer ao pu´blico os seus direitos, à semelhança do que ja´ foi feito com a campanha «Cidada˜o da Europa». 4. 1. 2. O Comité concorda com a necessidade de dar maior divulgaça˜o ao texto do regulamento. A Comissa˜o deveria assegurar a adequada participaça˜o das compa- nhias, dos consumidores e dos Estados-Membros na divulgaça˜o da necessa´ria informaça˜o. Propo˜e-se que os Estados-Membros determi- 3. 9. 1. nem as sanço˜es aplica´veis em caso de violaça˜o do regulamento e tomem todas as providências necessa´rias para assegurar a respectiva aplicaça˜o. Isto significara´ inevitavelmente que as sanço˜es aplicadas pela mesma infracça˜o variara˜o conforme os Estados-Membros, o que podera´ traduzir-se numa falta de uniformidade na aplicaça˜o do regulamento. 4. 1. 3. R e c o m e n d a ç a˜ o A Comissa˜o deveria consultar os Estados-Membros, o sector dos transporte aéreos e as associaço˜es de consumidores relativamente à melhor forma de informar os utilizadores dos direitos que lhes assistem ao abrigo do regulamento. 3. 9. 2. R e c o m e n d a ç a˜ o 4. 2. Ficha de impacto A Comissa˜o deveria avaliar até que ponto a aplicaça˜o do regulamento varia entre os Estados-Membros e, se necessa´rio, apresentar novas propostas com vista a assegurar maior uniformidade. 3. 10. Artigo 95-C Propo˜ e-se que os Estados-Membros elaborem 3. 10. 1. anualmente um relato´rio de sı´ntese dos casos de recusa É lamenta´vel que a ficha de impacto na˜o 4. 2. 1. contenha qualquer avaliaça˜o real dos custos prova´veis a cargo das partes que devera˜o aplicar o regulamento. A Comissa˜o dispôs de um grande lapso de tempo para calcular os custos da acça˜o e estabelecer se se justificavam em vista dos potenciais benefı´cios para os consumidores. O Comité consideraria positiva a realizaça˜o de reviso˜es perio´dicas do regulamento e, em especial, dos nı´veis da compensaça˜o. As reviso˜ es deveriam ter em conta os custos suportados pelas entidades responsa´veis pela aplicaça˜o do regulamento e os benefı´cios para os consumidores. C 284/18 PT Jornal Oficial das Comunidades Europeias 14. 9. 98 4. 2. 2. R e c o m e n d a ç a˜ o A Comissa˜o deveria efectuar uma avaliaça˜o completa dos custos e dos benefı´cios que o regulamento implica, consultando as partes interessadas, antes da pro´xima revisa˜o do regulamento. Esta avaliaça˜o deveria incidir igualmente nos custos inerentes à elaboraça˜o de relato´ - rios e ao exame dos dados previstos no regulamento. Poderia justificar-se a realizaça˜o de reviso˜ es mais fre- quentes antes de se proceder a alteraço˜es dos nı´veis de compensaça˜o. 5. Concluso˜es integra numa fila para registo. A Comissa˜o deveria ponderar a inclusa˜o, em futura revisa˜o, de uma clau´ sula que requeresse a indicaça˜o no bilhete do prazo para apresentaça˜o no registo. A definiça˜o de «bilhete» deveria ser alargada para 7. 2. incluir os bilhetes vendidos por operadores turı´sticos. 7. 3. Na˜o devera´ ser possı´vel recusar o embarque a um passageiro com reserva para uma classe mais baixa so´ para poder transportar um outro passageiro com reserva para uma classe mais elevada a quem, de outro modo, seria recusado o embarque. 5. 1. Em funça˜o do resultado da avaliaça˜o global dos custos e dos benefı´cios, o Comité concorda com a necessidade de um regulamento que discipline o paga- mento de compensaço˜ es devido a recusa de embarque em caso de sobrerreserva. O regulamento em vigor mostrou-se eficaz, mas impo˜e-se uma revisa˜o de modo a fazer face a problemas surgidos apo´ s a adopça˜o. 7. 4. Cada transportadora aérea deveria apresentar um exemplar das suas regras de compensaça˜o por recusa de embarque às autoridades aerona´uticas de cada Estado-Membro de, ou para, cujo territo´ rio efectuasse voos. Cada Estado-Membro deveria notificar a Comis- sa˜o da sua recepça˜o e enviar-lhe co´pia, se requerida. 6. Outras observaço˜es 6. 1. Os Estados Unidos recusaram as regras de compensaça˜o de embarque existentes na Unia˜o Euro- peia. Aquelas regras parecem ter sido eficazes e, contudo, sa˜o significativamente menos complexas do que as propostas pela Comissa˜o. Na˜o é evidente por que tera´ de ser assim. Na perspectiva do Comité, seria u´til que a Comissa˜o efectuasse um estudo comparativo das regras dos EUA e das propostas para a UE, para se ver de que modo as u´ltimas poderiam ser simplificadas. Devera´ ser dada especial atença˜o à disposiça˜o da regulamentaça˜o vigente nos EUA que prevê a desistência volunta´ria de passageiros quando na˜o seja possı´vel transportar todos os passageiros com reserva para um dado voo; haveria que ponderar se na˜o seria possı´vel dar a tal disposiça˜o maior importância na regulamentaça˜o comunita´ria. 7. Resumo das Recomendaço˜ es A Comissa˜o deveria elaborar uma proposta 7. 1. sobre compensaça˜o por cancelamentos comercialmente motivados. A alı´nea a) do artigo 24 deveria ser reformu- lada no sentido de dispor que os passageiros deveriam apresentar-se no registo pelo menos 30 minutos antes da partida, ou com maior antecedência quando notificados nesse sentido pela transportadora aérea ou pelo seu agente. A expressa˜o «apresentaça˜o no registo» deveria ser definida como o momento em que o passageiro se 7. 5. É importante garantir aos passageiros o conheci- mento dos seus direitos legais, mas a proposta da Comissa˜o neste ponto podera´ ter de ser ajustada apo´ s consulta. A Comissa˜o deveria apresentar uma fo´ rmula 7. 6. clara de aumento dos montantes pagos por recusa de embarque e uma proposta de processo de consulta dos Estados-Membros e das partes interessadas antes das deciso˜es de aumento. 7. 7. Quando um passageiro a quem foi recusado o embarque no meio de transporte escolhido for reenca- minhado de modo a que chegue ao destino na˜o mais do que uma hora apo´ s a hora de chegada prevista, no caso de voos até 3 500 quilo´metros, ou do que duas horas, no caso de voos mais longos, a compensaça˜o a pagar deveria ser reduzida em 50 %. Deveria ser permitido à companhia de aviaça˜o 7. 8. oferecer tı´tulos de transporte e ou outros serviços, em alternativa aos pagamentos em numera´rio, mas o passageiro na˜o deveria ser induzido a aceitar essa alternativa. 7. 9. A Comissa˜o deveria avaliar até que ponto a aplicaça˜o do regulamento varia entre os Estados- -Membros e, se necessa´rio, apresentar novas propostas com vista a assegurar maior uniformidade. 14. 9. 98 PT Jornal Oficial das Comunidades Europeias C 284/19 7. 10. A Comissa˜o deveria elaborar cada três anos um relato´rio sobre a efica´cia do regulamento, com base em relato´rios elaborados pelos Estados-Membros. A Comissa˜o deveria consultar os Estados- 7. 11. -Membros, as transportadoras aéreas e as associaço˜es de consumidores sobre a melhor forma de dar a conhecer aos utentes os direitos garantidos nos termos do regulamento. A Comissa˜o deveria efectuar uma avaliaça˜o 7. 12. completa dos custos e benefı´cios do regulamento, em conjunto com as partes interessadas, antes da sua pro´xima revisa˜o. Esta avaliaça˜o deveria incidir também nos custos inerentes à elaboraça˜o de relato´rios e ao exame dos dados previstos no regulamento. Podera´ justificar-se a realizaça˜o de reviso˜ es mais frequentes antes de se proceder a alteraço˜ es dos nı´veis de compen- saça˜o. A Comissa˜o deveria efectuar um estudo compa- 7. 13. rativo das regras sobre pagamento de compensaço˜es por recusa de embarque, tanto comunita´rias como americanas, para verificar se ha´ justificaça˜o para simpli- ficar as regras da UE. Bruxelas, 1 de Julho de 1998. O Presidente do Comité Econo´ mico e Social Tom JENKINS Parecer do Comité Econo´mico e Social sobre os «Processos e meios para reforçar as redes de informaça˜o e de valorizaça˜o dos programas de I&DT aplicados na Europa» (98/C 284/06) Em 29 de Janeiro de 1998, o Comité Econo´mico e Social decidiu, nos termos do n4 3 do artigo 234 do Regimento, elaborar um parecer sobre os «Processos e meios para reforçar as redes de informaça˜o e de valorizaça˜o dos programas de I&DT aplicados na Europa». Foi encarregada da preparaça˜o dos correspondentes trabalhos a Secça˜o de Energia, Assuntos Nucleares e Investigaça˜o, que adoptou o seu parecer em 17 de Junho de 1998 por unanimidade. Foi relator H. Malosse. Na 3561 reunia˜o plena´ria de 1 e 2 de Julho de 1998 (sessa˜o de 1 de Julho de 1998), o Comité Econo´ mico e Social adoptou por unanimidade o seguinte parecer. I. RECOMENDAÇO˜ ES tecnolo´gica para divulgar as novas tecnologias que se podem adaptar às empresas europeias; O Comité Econo´ mico e Social Considerando: I. 1. a urgência em se adoptar uma estratégia estrutural de reforço da competitividade da indu´ stria europeia, ao serviço do crescimento e do emprego; I. 2. nesta perspectiva, o papel fundamental das redes de informaça˜o e de acompanhamento para associar as empresas, mormente as PME com capacidade de inovaça˜o inexplorada (as «precursoras»), aos programas de investigaça˜o; o papel fundamental de um dispositivo de valori- I. 3. zaça˜o dos resultados da investigaça˜o e da observaça˜o a possibilidade de o 54 Programa Comunita´rio de I. 4. Investigaça˜o e Desenvolvimento Tecnolo´gico contribuir para vencer o desafio da competitividade e marcar uma verdadeira viragem em relaça˜o aos programas precedentes, como pretendem o Parlamento Europeu, o Conselho e o Comité Econo´ mico e Social; I. 5. em matéria de redes, a excessiva dispersa˜o dos actuais esforços (nacionais e comunita´rios) incapazes, na opinia˜o do Comité Econo´mico e Social, de contribuir eficazmente para esta estratégia de ruptura;