title: Protokoll addizzjonali għal ftehim bejn ir-Repubblika ta' l-Awstrija, ir-Renju tal-Belġju, ir-Renju tad-Danimarka, ir-Repubblika tal-Finlandja, ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja, ir-Repubblika Ellenika, l-Irlanda, ir-Repubblika Taljana, il-Gran Dukat tal-Lussemburgu, ir-Renju ta' l-Olanda, ir-Repubblika Portugiża, ir-Renju ta' Spanja, ir-Renju ta' l-Isvezja, il-Komunità Ewropea dwar l-Enerġija Atomika u l-Aġenzija Internazzjonali ta' l-Enerġija Atomika fl-implimentazzjoni ta' l-Artikolu III(1) u (4) tat-Trattat dwar il-prevenzjoni tat-tkattir ta' l-armi Nukleari (notifikati taħt d-dokumenti numru KUMM(1998) 314)

eurovoc_concepts:
International Atomic Energy Agency
agreement (EU)
arms limitation
nuclear energy
nuclear safety
nuclear weapon
protocol to an agreement

text: 40 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 11/Vol. 31 21999A0313(01) 13. 3. 1999 IL-ĠURNAL UFFIĊJALI TAL-KOMUNITAJIET EWROPEJ L 67/1 PROTOKOLL ADDIZZJONALI għal ftehim bejn ir-Repubblika ta’ l-Awstrija, ir-Renju tal-Belġju, ir-Renju tad-Danimarka, ir-Repubblika tal-Finlandja, ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja, ir-Repubblika Ellenika, l-Irlanda, ir-Repubblika Taljana, il-Gran Dukat tal-Lussemburgu, ir-Renju ta’ l-Olanda, ir-Repubblika Portugiża, ir-Renju ta’ Spanja, ir-Renju ta’ l-Isvezja, il-Komunità Ewropea dwar l-Enerġija Atomika u l-Aġenzija Internazzjonali ta’ l-Enerġija Atomika fl-implimentazzjoni ta’ l-Artikolu III(1) u (4) tat-Trattat dwar il-prevenzjoni tat-tkattir ta’ l-armi Nukleari (*) (notifikati taħt d-dokumenti numru KUMM(1998) 314) (1999/188/Euratom) PREAMBOLU Billi r-Repubblika ta’ l-Awstrija, ir-Renju tal-Belġju, ir-Renju tad-Danimarka, ir-Repubblika tal-Finlandja, ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja, r-Repubblika Ellenika, l-Irlanda, ir-Repubblika Taljana, il-Gran Dukat tal-Lussemburgu, ir-Renju ta’ l-Olanda, ir-Repubblika Portugiża, ir-Renju ta’ Spanja, ir-Renju ta’ l-Isvezja, (minn hawn ‘il quddiem imsejjħa “l-Istati”) il-Komunità Ewropea dwar l-Enerġija Atomika (minn hawn ‘il quddiem imsejjħa “il-Komunità”) huma partijiet għal ftehim bejn l-Istati’ l-Komunità u l-Aġenzija Internazzjonali ta’ l-Enerġija Atomika (minn hawn ‘il quddiem imsejjħa “l-Aġenzija”) fl-implimentazzjoni ta’ l-Artikolu (minn hawn ‘il quddiem imsejjaħ “Il-Ftehim III(1) u (4) tat-Trattat dwar il-prevenzjoni ta’ tkattir ta’ tas-Salvagwardja”), li daħlu fis-seħħ fil-21 ta’ Frar 1997; l-armi Nukleari Konxji tax-xewqa tal-Komunità internazzjonali li jenfasizza l-prevenzjoni tat-tkattir nukleari billi tissaħħaħ l-effettività u tmexxija ‘l quddiem ta’ l-effiċjenza tas-sistema tas-Salvagwardji ta’ l-Aġenzija; (*) Fit-8 ta’ Ġunju 1998, il-Kunsill approva l-konklużjoni mill-Kummissjoni f’isem il-Komunità Ewropea ta’ l-Enerġija Atomika (il-Komunità) mhux biss f’dan il-Protokoll Addizzjonali mal-Ftehim bejn it-13-il Stat Membru ta’ bla armi nukleari tal-Komunità, il-Komunità u l-AIEA (pubblikata fil-ĠU L 51 Volum 21, bid-data 22 ta’ Frar 1978 u bħala dokument AIEA INFCIRC/193, bid-data ta’ l-14 ta’ Settembru 1973) imma l-Protokoll Addizzjonali wkoll mal-Ftehim bejn ir-Renju Unit tal-Gran Brittanja u l-Irlanda ta’ Fuq, il-Komunità u l-AIEA (pubblikat bħala AIEA dokument INFCIRC/263, bid-data ta’ Ottubru 1978) u bejn Franza, il-Komunità u l-AIEA (pubblikata bħala l-AIAE dokument INFCIRC/290, bid-data ta’ Diċembru 1981). It-tliet Protokolli Addizzjonali kienu ffirmati mill-Partijiet relevanti fi Vjenna fit-22 ta’ Settembru 1998. l-internet li ġej: http://europa. eu. int/en/ It-test ta’ kull Protokoll Addizzjonali comm/dg17/nuclear/nuchome. htm jkun aċċessibbli fl-indirizz ta’ jista’ 11/Vol. 31 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 41 Billi jerġa jingħad li l-Aġenzija għandha tagħti każ fl-implimentazzjoni tas-salvagwardji l-ħtieġa li jkunu tevita l-effetti fuq l-iżvilupp ekonomiku u teknoloġiku fil-Komunità jew fil-koperazzjoni internazzjonali fil-qasam ta’ l-attivitajiet nukleari bla periklu, biex ikunu rispettati s-saħħa, s-sigurtà, il-protezzjoni fiżika u disposizzjonijiet oħra tas-sigurtà fil-forza u d-drittijiet ta’ l-individwi, u biex tittieħed kull prekawzjoni biex ikunu protteti s-sigrieti kummerċjali, teknoloġiċi u industrijali kif ukoll l-informazzjoni kunfidenzali li hi ġejja mill-għarfien; Billi l-frekwenza u l-intensità ta’ l-attivitajiet deskritti f’dan il-protokoll għandhom jinżammu fil-konsistenti minimu ma’ l-għanijiet ta’ tisħiħ ta’ l-effettività u tmexxija ‘l quddiem ta’ l-effiċjenza tas-salvagwardji ta’ l-Aġenzija; Issa għalhekk il-Komunità, l-Istati u l-Aġenzija ftiehmu kif ġej: IR-RELAZZJONI BEJN IL-PROTOKOLL U L-FTEHIM TAS-SAVAGWARDJI l-faċilitajiet drawwa. fejn il-materjal nukleari huwa wżat bi Artikolu 1 (iii) Id-deskrizzzjoni ġenerali ta’ kull bini fl-arja, inkluż l-użu jekk ma jidhrux minn dik id-deskrizzjoni, tagħhom, il-kontenuti tagħhom. Id-deskrizzjoni għandha tinkludi mappa ta’ l-arja. tal-Ftehim tas-Salvagwardji Id-disposizzjonijiet għandhom jgħoddu għal dan il-Protokoll sakemm huma relevanti għal u kompatibbli mad-disposizzjonijiet ta’ dan il-Protokoll. Fil-każ ta’ konflitt bejn id-disposizzjonijiet tal-Ftehim tas-Salvagwardji u dawk ta’ dan il-Protokoll, id- disposizzjonijiet ta’ dan il-Protokoll għandhom jgħoddu. (iv) (v) ID-DISPOSIZZJONIJET TA’ L-INFORMAZZJONI Artikolu 2 Id-deskrizzjoni ta’ l-iskala ta’ l-operazzjoni għal kull post imqabbad speċifikati fl-Anness I għal dan il-Protokoll. jaħdem fl-attivitajiet biex L-informazzjoni li tispeċifika l-post, l-istatus operattivi u l-kapaċità tal-produzzjoni stmata għal kull sena tal- l-uranju l-impjanti ta’ konċentazzjoni u minjieri ta’ l-impjanti ta’ konċentrazzjoni ta’ torjum f’kull Stat, u l-produzzjoni kurrenti ta’ kull sena ta’ minjieri simili u l-impjanti ta’ konċentrazzjoni. Il-Komunità għandha tiprovvdi, fuq it-talba mill-Aġenzija, il-produzzjoni kur- renti ta’ kull sena ta’ minjiera individwali jew l-impjant ta’ din l-informazzjoni ma għandhiex bżonn estimi dettaljati tal-materjali nukleari. konċentrazzjoni. Id-disposizzjoni ta’ Il-Komunità (a) Kull Stat għandu jiprovvdi lill-Aġenzija b’dikjarazzjoni li jkun fiha l-informazzjoni identifikata fis-subparagrafi(ii), (iv), (ix) u (x). lill-Aġenzija b’dikjarazzjoni li jkun fiha l-informazzjoni identifikata fis- subparagrafi (v), (vi) u (vii). Kull Stat u l-Komunità għandhom jiprovvdu fiha jkun l-informazzjoni identifikata fis-subparagrafi (iii) u (viii). b’dikjarazzjoni lill-Aġenzija tipprovdi għandha li (vi) L-informazzjoni dwar is-sorsi materjali li ma laħqux il-kompetizzjoni u l-purità t-tajba għal fabbrikazzjoni tal-karburanti jew biex ikunu msaħħa isotopikament, kif ġej: (a) (i) (ii) Deskrizzjoni ġenerali ta’ u l-informazzjoni li tispeċifika l-post tar-riċerka dwar iċ-ċikli tal-karburanti nukleari u l-attivitajiet ta’ l-iżvilupp li ma jinvolvux il-materjali nukleari magħmula f’kull post li huma mibnija, awto- rizzati b’mod speċjali jew kontrollati minn, jew magħ- mula f’isem, l-Istat konċernat. L-informazzjoni identifikata mill-Aġenzija fuq il-bażi li jippretendi l-qligħ fl-effettività jew l-effiċjenza, u miftie- hem mill-Istati konċernati, dwar l-attivitajiet operattivi dwar is-salvagwardji fil-faċilitajiet u l-postijiet barra il-kwantitajiet, il-komposizzjoni kimika, l-użu jew il-ħsieb ta’ l-użu tal-materjal simili, kemm jekk għal użu nukleari jew mhux nukleari, għal kull post fl-Istati li fih il-materjal huwa preżenti fi kwantitajiet li jaqbżu l-10 tunnellata ta’ l-uranju u/jew l-20 tun- l-oħra bil- torjum, u għal postijiet nellata ta’ kwantitajiet tunnellata, it-totalizzazzjoni għall-Istat bħala ħaġa waħda jekk it-total jaqbeż l-10 tunnellata ta’ l-uranju u l-20 tun- nellata din l-informazzjoni ma għandhiex bżonn estimi dettal- jati tal-materjali nukleari; Id-disposizzjoni aktar minn torjum. ta’ ta’ ta’ 42 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 11/Vol. 31 (b) Il-kwantitajiet, il-komposizzjoni u d-destinazzjoni ta’ kull esportazzjoni mill-Istati għal Stat barra l-Komunità, ta’ materjal simili għall- għanijiet fi kwantitajiet li jaqbżu: li m’humiex nukleari speċifiċi kimika ta’ (1) l-10 tunnellata l-uranju, jew għall- esportazzjoni suċċessiva ta’ l-uranju għall-istess Stat, kull waħda inqas minn 10 tunnellata, imma taqbeż it-total ta’ 10 tunnellata fis-sena; l-informazzjoni Id-disposizzjoni m’għandhiex bżonn estimi dettaljati tal-materjali nukleari. din ta’ l-iskart li jew intermedju ta’ (viii) L-informazzjoni dwar il-post jew aktar iproċessar tal- livell għoli jkollu fih il-plutonju, uranju jew uranju-233 msaħħaħ fuq is-salvagwardji, imtemma skond l-Artiklu 11 tal-ftehim tas-salvagwardji. Għall-għan ta’ dan il-paragrafu, “aktar ipproċessar” ma jinkludix l-ippakkjar mill-ġdid ta’ tiegħu li ma l-iskart jinvolvix għal maggazzinar jew ir-rimi. jew il-kondizzjonar ulterjuri is-separazzjoni l-elementi, ta’ (2) l-20 tunnellata ta’ torju, jew għall-esportazzjoni suċċessiva ta’ l-uranju għall-istess Stat, kull waħda inqas minn 20 tunnellata, imma taqbeż it-total ta’ 20 tunnellata fis-sena; (ix) L-informazzjoni l-materjali li m’humiex nukleari elenkati fl-Annes II: li ġejja dwar it-tagħmir speċifiku u (ċ) il-kwantitajiet, il-komposizzjoni kimika, il-post kur- renti u l-użu jew l-użu maħsub ta’ kull importazzjoni għall-Istati barra mill-Komunità tal-materjali simili għal għanijiet speċifiċi fi kwantitajiet li jaqbżu: li m’humiex nukleari (a) għal kull esportazzjoni barra mill-Komunità tat- tagħmir u l-materjal simili: l-identità, il-kwantità, il-post li huwa maħsub għall-użu fl-Istat li ħa jirċievi u data jew, kif xieraq, ta’ l-esportazzjoni; id-data maħsuba, ta’ (1) l-10 tunnellati l-uranju, jew għall- importazzjoni suċċessiva ta’ l-uranju kull waħda inqas minn 10 tunnellati, imma taqbeż it-total ta’ 10 tunnellati fis-sena; (2) l-20 ta’ torjum, tunnellata jew għall- importazzjoni suċċessiva ta’ torjum kull waħda inqas minn 20 tunnellata, imma taqbeż it-total ta’ 20 tunnellata fis-sena; (b) fuq it-talba speċifika mill-Aġenzija, il-konferma mill-Istat li ħa jimporta provduta lill-Aġenzija mill- Istat barra l-Komunità li tikkonċerna l-esportazzjoni tat-tagħmir u l-materjal simili għall-Istat li ħa jim- porta. (x) l-impjant ġenerali għal perjodi suċċessivi ta’ 10 snin relevanti għall-iżvillupp ta’ ċ-ċiklu tal-karburanti nuk- leari iċ-ċiklu tal- karburanti nukleari u l-attivitajiet ta’ l-iżvilupp) meta approvat mill-awtoritajiet xierqa fl-Istat. (inkluż ir-riċerka pjanata dwar qed ikun mifhum li m’hemmx ħtiġiet biex jipprovdu l-informazzjoni għal materjal simili maħsub għall- użu nukleari la darba jkun fil-forma tat-tmiem ta’ l-użu li mhux nukleari. (b) Kull Stat għandu jagħmel kull sforz raġonevoli biex jipprovdi lill-Aġenzija l-informazzjoni li ġejja: (vii) (a) L-informazzjoni dwar il-kwantitajiet l-użu u l-post tal-materjal nukleari eżenti mis-salvagwardji skond l-Artikolu 37 tal-ftehim tas-Salvagwardji; (b) l-informazzjoni dwar il-kwantitajiet (li tista’ tkun fil- forma ta’ l-estimi) u l-użi f’kull post, tal-materjal skond l-Arti- nukleari eżenti mis-salvagwardji kolu 36(b) imma li għadhom m’humiex fil-forma tat-tmiem ta’ l-użu li mhux nukleari, fil-kwantitajiet li jaqbżu lil dawk preskritti fl-Artiklu 37 tal-ftehim tas-salvagwardji. tal-ftehim tas-salvagwardji (i) li id-deskrizzjoni ġenerali ta’ u l-informazzjoni li tispeċi- fika il-post tar-riċerka dwar iċ-ċiklu tal-karburanti nuk- ta’ leari u l-attivitajiet l-iżvilupp li ma jinvolvux il-materjali nukleari li huma speċifikatament relatati mat-tisħiħ, l-ipproċessar mill-ġdid tal-karburanti nuk- leari jew il-proċess tal-livelll ta’ l-iskart intermedju jew għoli jkun fih il-plutonju, uranju jew uranju-233 msaħħa ħafna li huma magħmula f’kull post fl-Istat ikkonċernat imma għad m’humiex stabbiliti, awtorizzati speċifikatament jew kontrollati minn, jew magħmula f’isem dak l-Istat. Għall-għan ta’ dan il-paragrafu, “ipproċessar” tal-livell ta’ l-iskart intermedju jew għoli ma jinkludix l-ippakkjar mill-ġdid ta’ l-iskart jew ta’ l-ikkondizzjonar tiegħu li ma jinvolvix is-separazzjoni ta’ l-elementi, għal maggazzinar jew ir-rimi. 11/Vol. 31 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 43 (ii) ta’ ġenerali l-attivitajiet u Id-deskrizzjoni l-identifikazzjoni tal-persuni jew l-entità ta’ l-għamla ta’ l-attivitajiet simili, fil-postijiet identifikati mill-Aġenzija barra mill-arja li l-Aġenzija tqis li tista’ tkun relatat mal- funzjona ta’ l-attivitajiet ta’ dik l-arja. Id-disposizzjoni ta’ din l-informazzjoni hija soġġetta għat-talba speċifika mill-Aġenzija. Din se tkun provduta fil-konsultazzjoni ma’ l-Aġenzija u b’mod f’waqtu. (ċ) Fuq talba minn xi jew mill-Aġenzija kollha, jew il-Komunità, kif xieraq, għandu jipprovdi amplifikazzjoni jew kjarifika ta’ xi informazzjoni mogħtija taħt dan l-Artikolu, kif inhu relevanti għall-għan tas-salvagwardji. l-Istat AĊĊESS KUMPLIMENTARJU Artikolu 4 ġejjin għandhom japplikaw Li fil-konnessjoni ma’ l-implimentazzjoni ta’ l-aċċess komplimentarju taħt l-Artikolu 5 ta’ dan il-Protokoll: (a) L-Aġenzija ma għandhiex mekkanistikament jew sistematika- ment tfittex biex tivverifika l-informazzjoni msemmija fl-Arti- kolu 2; madankollu, l-Aġenzija għandha jkollha aċċess għal: Artikolu 3 (i) kull post imsemmi fl-Artikolu 5(a)(i) jew (ii) fuq il-bażi selettiva bil-għan li jassigura n-nuqqas tal-materjali nuk- leari u l-attivitajiet li ma humiex iddikjarati; (a) Kull Stat jew il-Komunità, jew it-tnejn, kif xieraq, għandhom identifikata fl-Arti- jipprovdu lill-Aġenzija l-informazzjoni kolu 2(a)(i), (iii), (iv), (v), (vi)(a), (vii), u (x) u l-Artikolu 2(b)(i) fi żmien 180 ġurnata tad-dħul fis-seħħ ta’ dan il-Protokoll. (b) Kull Stat jew il-Komunità, jew it-tnejn, kif xieraq, għandhom jipprovdu lill-Aġenzija, sal-15 ta’ Mejju ta’ kull sena, aġġorna- l-informazzjoni msemmija fil-paragrafu (a) tal- ment ta’ jkopri s-sena ta’ qabel. Jekk ma kienx hemm perjodu li skambju fl-informazzjoni provvduta qabel, kull Stat jew il-Komunità, jew it-tnejn, kif xieraq, għandhom jindikaw dan. (ċ) Il-Komunità għandha tipprovdi lill-Aġenzija, sal-15 ta’ Mejju ta’ kull sena, l-informazzjoni identifikata fl-Artikolu 2(a)(vi)(b) u (c) għal perjodu li jkopri s-sena ta’ qabel. (d) Kull Stat għandu jipprovdi lill-Aġenzija fuq bażi ta’ kull kwart tas-sena l-informazzjoni identifikata fl-Artikolu 2(a)(ix)(a). Din l-informazzjoni għandha tingħata fi żmien 60 ġurnata mit- tmiem ta’ kull kwart tas-sena (e) Il-Komunità u kull Stat għandu jipprovdi lill-Aġenzija bl-informazzjoni identifikata fl-Artikolu 2(a)(viii) qabel 180 ġurnata ta’ aktar proċessar magħmul u, sal-15 ta’ Mejju ta’ kull sena, l-informazzjoni dwar it-skambju tal-post għal perjodu li jkopri s-sena ta’ qabel. (f) Kull Stat u l-Aġenzija għandhom jaqblu fuq il-ħin u l-frekwenza tad-disposizzjoni ta’ l-informazzjoni identifikata fl-Artikolu 2(a)(ii). (g) Kull Stat għandu jipprovdi lill-Aġenzija l-informazzjoni fi żmien 60 ġurnata mit-talba ta’ fl-Artikolu 2(a)(ix)(b) l-Aġenzija. (ii) kull post imsemmi fl-Artikolu 5(b) jew (ċ) biex issolvu d-domanda ta’ l-informazzjoni msemmija fl-Artikolu 2 jew biex issolvi inkonsistenza dwar dik l-informazzjoni; il-korrezzjoni tlestija dwar u (iii) kull post imsemmi fl-Artikolu 5(a)(iii) sakemm neċessarju għall-Aġenzija biex tikkonferma, għan tas- salvagwardji, il-dikjarazzjoni tal-Komunità, jew, kif xie- raq, ta’ l-Istat mhux kummissjonat tal-faċilità jew il-post barra użat konswetudinarjament. l-faċilitajiet il-materjal nukleari għal fejn (b) (i) Minbarra kif provdut fil-paragrafu (ii), l-Aġenzija għandha tagħti lill-Istat ikkonċernat, jew għall-aċċess taħt l-Artikolu 5(a) jew taħt l-Artikolu 5(c) fejn il-materjal nukleari huwa involut, l-Istat ikkonċernat u l-Komunità, jibgħatu avviż mill-inqas fi żmien 24 siegħa. (ii) Għal aċċess għal kull post fl-arja li hija konnessa mal-visti tal-verifika mfassla ta’ l-informazzjoni jew ad hoc jew l-ispezzjonijiet tar-rutina fuq il-post, il-perjodu ta’ l-avviż minn qabel għandu, jekk l-Aġenzija titlob hekk, ikun mill-inqas ta’ sagħtejn, f’ċirkostanzi eċċezzjonali, tista’ tkun inqas minn sagħtejn. (ċ) Notifika bil-quddiem għandu jkun bil-miktub u għandu jispe- ċifika r-ragunijiet għall-aċċess u l-attivitajiet li għandhom isiru waqt aċċess bħal dan. lill-Istat ikkonċernat u, kif xieraq, (d) Fil-każ ta’ domanda jew inkostistenza, l-Aġenzija għandha tip- lill-Komunità provdi bl-opportunità li tad- domanda jew l-inkostistenza. Opportunita simili għandha tkun provduta qabel it-talba għall-aċċess, kemm-il darba l-Aġenzija tikonsidra li dewmien fl-aċċessita jipreġudika l-għan għal liema l-aċċess huwa dovut. F’kull każ, l-Aġenzija tiċċara u tiffaċilita r-resoluzzjoni 44 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 11/Vol. 31 tagħmel konklużjoni dwar jew għandha l-ikosistenza sakemm l-Istat konċernat u, kif xieraq, il-Komunità jingħataw l-opportunità bħal din. id-domanda (e) kemm-il darba mifthiem mod ieħor għal jew mill-Istat ikkon- ċernat, l-aċċess għandu jsir waqt il-ħin regolari tax-xogħol. (f) L-Istat ikkonċernat, jew għall-aċċess taħt l-Artikolu 5(a) jew taħt l-Artikolu 5(ċ) fejn il-materjal nukleari huwa involut, l-Istat ikkonċernat u l-Komunità, għandhom ikollhom id-dritt li jkollhom l-ispetturi ta’ l-aġenzija waqt l-aċċess flimkien mar- rappreżentanti tiegħu u, kif xieraq, bl-ispetturi tal-Komunità provdut li l-ispetturi ta’ l-Aġenzija ma għandhomx ikunu mdewma jew inkella mtellfa fil-funzjoni tagħhom. Artikolu 5 Kull Stat għandu jipprovdi lill-Aġenzija bl-aċċess għal: (a) (i) kull post fl-arja; (ii) kull (viii); identifikazzjoni tal-post taħt l-Artikolu 2(a)(v) sa (iii) kull faċilità mhix kummissjonata jew post mhux kummissjonat barra l-faċilitajiet fejn il-materjal nukleari huwa użat konswetudinarjament. (b) Kull post identifikat mill-Istat ikkonċernat taħt l-Artiklu 2(a)(i), Artiklu 2(a)(iv), Artiklu 2(a)(ix)(b) jew Artiklu 2(b), aktar minn dawk imsemmija fil-paragrafu (a)(i), provdut li l-Istat ikkonċernat ma jistax jipprovdi aċċess simili, dak l-Istat għandu jagħmel sforz raġonevoli biex jissodisfa l-ħtiġiet ta’ l-Aġenzija, mingħajr dewmien, minn mezzi oħra. (ċ) Kwalunkwe post speċifikat mill-Aġenzija, aktar minn dawk imsemmija fil-paragrafi (a) u (b), biex jagħmlu kampjuni ambjentali ta’ postijiet speċifiċi, iżda jekk l-Istat ikkonċernat ma jistgħax jipprovdi l-aċċess simili, dak l-Istat għandu jagħmel kull sforz raġonevoli biex jissodisfa l-ħtiġiet ta’ l-Aġenzija, mingħajr dewmien, fil-postijiet ta’ ħdejhom jew b’mezzi oħra. Artikolu 6 Meta timplimenta l-Artiklu 5, l-Aġenzija tista tagħmel l-attivitajiet li ġejjin: (a) għall-aċċess skond l-Artiklu 5(a)(i) jew (iii): osservazzjoni viż- wali; il-kollezzjoni tal-kampjuni ambjentali; l-użu tad-ditteturi tar-radjazzjoni u l-apparat tal-kejl; l-applikazzjoni ta’ l-apparat li jissiġilla li jidentifikaw u li jindikaw tamper speċifikati fi Ftehim sussidjarju; u miżuri oħra ta’ l-għanijiet li jintwerew li huma teknikament possibbli u l-użu li kien miftiehem mill- Bord tal-Gvernaturi (minn hawn “il quddiem msejjaħ” il-Bord’) u jsegwu l-konsultazzjonijiet bejn l-Aġenzija, il-Komunità u l-Istat ikkonċernat. (b) Għall-aċċess skond l-Artiklu 5(a)(ii): l-osservazzjoni viżwali; l-għadd ta’ l-oġġett tal-materjal nukleari; il-kejl li ma jtellifx u l-kampjunar; l-użu tad-ditezzjoni tar-radjazzjoni u l-appart il-kwantitajiet, tal-kejl; l-eżaminazzjoni tal- l-oriġini u disposizzjoni kampjun ta’ l-ambjent; u l-miżuri l-oħrajn ta’ l-għanijet li ntwerew li huma teknikament possibbli u l-użu li kien miftie- hem mill-Bord isegwu l-konsultazzjonijiet bejn l-Aġenzija, il-Komunità u l-Istat ikkonċernat. tar-rekord dwar tal-materjal; il-kollezzjoni (ċ) Għall-aċċess skond l-Artiklu 5(b): l-osservazzjoni viżwali; tal- kollezzjoni tal-kampjun ambjentali; l-użu tad-ditteturi tar- radjazzjoni u l-apparat tas- salvagwardji dwar il-prodotti u rekords tat-trasport bil-baħar; u l-miżuri l-oħra ta’ l-għanijiet li ntwerew li huma teknika- ment possibbli u l-użu li kien miftiehem mill-Bord isegwi l-konsultazzjonijiet bejn l-Aġenzija, il-Komunità u l-Istat ikkonċernat. l-eżaminazzjoni tal-kejl; (d) Għall-aċċess skond l-Artikolu 5(ċ), il-kollezzjoni tal-kampjun ambjentali u, fil-każ li r-riżultat ma jsolvix id-domanda jew l-inkosistenza fil-post speċifikat mill-Aġenzija skond l-Arti- kolu 5(ċ), fuq il-post, id-ditezzjoni tar-radjazzjoni u l-apparat tal-kejl, u, kif miftie- hem mill-Istat ikkonċernat u, fejn il-materjal nukleari huwa nvolut, mill-Komunità, u mill-Aġenzija, il-miżuri l-oħra ta’ l-għanijiet. l-osservazzjoni viżwali l-użu ta’ Artikolu 7 (a) Fuq talba mill-Istat, l-Aġenzija u dak l-Istat għandhom jagħmlu ftehim għall-aċċess manniġġjat taħt dan il-Protokoll bil-għan li jipprevjeni d-disseminazzjoni tal-proliferazzjoni ta’ l-informazzjoni sensittiva, biex jiltaqgħu mal-ħtiġiet tas- sigurtà jew tal-ħtiġiet għall-protezzjoni fiżika, jew biex jippro- teġu l-informazzjoni prioritarja jew kummerċjalment sensit- tiva. Arranġamenti bħal dawn ma għandhomx jipprekludu lill-Aġenzija milli tagħmel l-attivitajiet neċessarji biex jip- provdu assigurazzjoni kreddibli tan-nuqqas tal-materjali nuk- leari li m’humiex dikjarati u l-attivitajiet fil-post tal-kwistjoni, inkluż ir-resoluzzjoni tal-mistoqsija dwar il-korrettezza u tkomplija ta’ l-informazzjoni msemmija fl-Artikolu 2 jew ta’ l-inkosistenza ma’ dik l-informazzjoni. 11/Vol. 31 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 45 (b) Stat jista’, meta jkun qed jipprovdi l-informazzjoni msemmija jinforma lill-Aġenzija tal-postijiet fl-arja jew fl-Artikolu 2, il-lokazzjoni fejn l-aċċess jista’ jkun applikabbli. NOMINA TA’ L-ISPETTURI TA’ L-AĠENZIJA (ċ) Sakemm id-dħul fis-seħħ ta’ kull Ftehim sussidjarju, l-Istat jista’ jkollu rikors għall-aċċess manniġġjat konsistenti mad- disposizzjonijiet tal-paragrafu (a). (a) (i) Artikolu 8 l-aċċess għal-lokazzjoni Xejn f’dan il-Protokoll ma għandu jipprekludi lill-Istat milli joffri fiż-żieda ma’ dawk lill-Aġenzija msemmija fl-Artikoli5 u 9 jew mit-talba ta’ l-Aġenzija biex tagħmel verifika ta’ l-attivitajiet fl-lokalità partikolari. L-Aġenzija għandha, mingħajr dewmien, tagħmel kull sforz raġonevoli biex taġġixxi fuq talba simili. Artikolu 9 għandu jipprovdi lill-Aġenzija speċifikati mill-Aġenzija biex bl-aċċess Kull Stat għal-lokazzjonijiet tagħmel kampjun ambjentali ta’ l-arja wiesa’, iżda jekk l-Istat ma jistgħax jipprovdi dan l-aċċess dak l-Istat għandu jagħmel sforz raġonevoli biex jissodisfa l-ħtiġiet ta’ l-Aġenzija fil-lokazzjonijiet alternattivi. L-Aġenzija ma għandhiex tfittex l-aċċess simili l-użu tal-kampjun ambjentali ta’ l-arja wiesa’ u l-ftehim tal-proċedura għalhekk kien approvat mill-Bord u l-konsultazzjoni li ssegwi bejn l-Aġenzija u l-Istat ikkonċernat. Artikolu 10 (a) L-Aġenzija għandha tinforma lill-Istat ikkonċernat u, kif xie- raq, il-Komunità ta’: (i) l-attivitajiet magħmula taħt il-Protokoll, inkluż dawk bir- rispett ta’ kull domanda jew l-inkonsistenzi ta’ l-Aġenzija ġibdet l-attenzjoni ta’ l-Istat ikkonċernat u, kif xieraq, il-Komunità fi żmien 60 ġurnata ta’ l-attivitajiet li saru mill-Aġenzija. (ii) Ir-riżultat ta’ l-attivitajiet fir-rispett ta’ kull domanda jew inkonsistenzi li l-Aġenzija ġibdet l-attenzjoni tagħhom ta’ l-Istat ikkonċernat u, kif xieraq, il-Komunità mill-aktar fis possibbli imma f’kull każ fi żmien 30 ġurnata tar-riżultati li qed ikunu stabbiliti mill-Aġenzija. (b) L-Aġenzija għandha tinforma lill-Istat ikkonċernat u lill- Komunità bil-konklużjonijiet li ġabret mill-attivitajiet tagħha taħt dan il-Protokoll. Il-konklużjonijiet għandhom ikunu provduti kull sena. Artikolu 11 Id-Direttur Ġenerali għandu javża lill-Komunità u lill-Istati bl-approvazzjoni tal-Bord ta’ uffiċjal ta’ l-Aġenzija bħala spettur tas-salvagwardji. Kemm-il darba l-Komunità tagħti parir lid-Direttur Ġenerali li ma jkunx aċċettat uffiċjal simili bħala spettur għall-Istat fi żmien tliet xhur tar- riċevuta tal-Bord, l-ispettur hekk notifikat lill-Komunità u l-Istati għandu jitiqes bħala nominat għall-Istati. l-approvazzjoni tan-notifika ta’ (ii) Id-Direttur Ġenerali, jaġġixxi fuq ir-risposta għat-talba mill-Komunità jew fuq l-inizjattiva tiegħu stess, għandu immedjatament jinforma lill-Komunità u l-Istati bl-irtirar tan-nomina ta’ xi uffiċjal bħala spettur għall-Istati. (b) In-notifika msemmija fil-paragrafu (a) għandha titqies li kie- net irċevuta mill-Komunità u l-Istati sebat ijiem wara d-data tat-trasmissjoni mill-post irreġistrat tan-notifika mill-Aġenzija lill-Komunità u l-Istati. VISAS Artikolu 12 Kull Stat għandu, f’xahar mill-iriċevuta tat-talba għalhekk, jipprovdi l-ispettur nominat b’mod speċjali fit-talba b’visas ta’ dħul/ħruġ multiplu u/jew ta’ transiti, fejn meħtieġ, biex iħalli l-ispettur ikkonċerat għall-għan li jwettaq il-funzjoni tiegħu/tagħha. Kwalukwe visas meħtieġa għandhom ikunu validi għal lanqas sena u għandhom jiġġeddu, kif meħtieġ, biex ikopru ż-żmien tan-nomina ta’ l-ispettur għall-Istat. fit-territorju ta’ jidħol u jibqa’ l-Istat IL-FTEHIM SUSSIDJARJI Artikolu 13 (a) Fejn l-Istat jew il-Komunità, kif xieraq, jew l-Aġenzija tindika li huwa meħtieġ li jkunu speċifikati l-Ftehim sussidjarji kif 46 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 11/Vol. 31 il-miżuri preskritti f’dan il-Protokoll għandhom ikunu appli- kati, dak l-Istat, jew dak l-Istat u l-Komunità u l-Aġenzija għandhom jiftiehmu dwar il-Ftehim Sussidjarji fi żmien 90 ġurnata mid-data ta’ indikazzjoni bħal din. (ii) kondizzjonijiet ta’ l-impieg tal-ħaddiema dwar il-protezzjoni ta’ l-informazzjoni kunfidenzali; (iii) proċeduri fil-każ ta’ kontravenzjonijiet jew kontravenz- jonijiet allegati tal-kunfidenzalità. (b) Sakemm jidħlu fis-seħħ kwalunkwe Ftehim Sussidjarji meħtieġa, l-Aġenzija għandha tkun intitolata biex tapplika l-miżuri preskritti f’dan il-Protokoll. (ċ) Ir-reġim imsemmi fil-paragrafu (a) ta’ fuq għandu jkun appro- vat u perjodikament revedut mill-Bord. SISTEMI TAL-KOMUNIKAZZJONI Artikolu 14 (a) Kull Stat għandu jħalli u jipproteġi l-komunikazzjoni ħielsa mill-Aġenzija għall-għanijiet uffiċjali bejn l-ispetturi ta’ l-Aġenzija f’dak l-Istat u dawk fil-Kwartieri Ġenerali u/jew uffiċċji Reġjonali, inkluż it-trasmissjoni kontrollata u mhix kontrollata ta’ l-informazzjoni ġenerata mill-Aġenzija li jkun tal-kejl. L-Aġenzija fiha u/jew sorveljanza jew l-apparat għandha jkollha, fil-konsultazzjoni ma’ l-Istat konċernat, id-dritt li tagħmel użu tas-sistemi internazzjonalment stabbi- liti tal-komunikazzjoni diretta, inkluż is-sistemi tas-sattelita u formi oħrajn tat-telekomunikazzjoni li mhix qed titħaddem f’dak l-Istat. Fuq it-talba ta’ l-Istat, jew ta’ l-Aġenzija, dettalji ta’ l-implimentazzjoni ta’ dan il-paragrafu f’dak l-Istat bir-rispett lejn l-informazzjoni trasmessa kontrollata u mhix kontrollata ta’ l-informazzjoni ġenerata mill-Aġenzija li jkun fiha u/jew s-sorveljanza jew l-apparat tal-miżuri għandhom ikunu spe- ċifikati fil-Ftehim Sussidjarju. (b) Il-komunikazzjoni u trasmissjoni ta’ l-informazzjoni msem- mija fil-paragrafu (a) għandhom jagħtu każ tal-bżonn biex tkun protteta l-prijorità u kommerċjalità ta’ l-informazzjoni sensittiva jew tad-disinn ta’ l-informazzjoni li l-Istat ikkonċer- nat rigward li huwa partikolarment sensittiv. IL-PROTEZZJONI TA’ L-INFORMAZZJONI KONFIDENZALI Artikolu 15 (a) L-Aġenzija għandha żżomm reġim strett biex tassigura protezzjoni effettiva kontra l-iżvelar tas-sigrieti kummerċjali teknoloġiċi u industrijali u informazzjoni oħra kunfidenzali li tkun ġejja għal għarfien tagħha, inkluż l-informazzjoni simili li tkun ġejja għall-għarfien ta’ l-Aġenzija fl-implimentazzjoni ta’ dan il-Protokoll. (b) Ir-reġim imsemmija fil-paragrafu (a) għandha tinkludi, fost l-oħrajn, disposizzjonijiet relatati għal: ANNESSI Artikolu 16 (a) L-Annessi għal dan il-Protokoll għandhom jkunu parti inte- grata tiegħu. Minbarra għall-għanijiet l-emenda ta’ l-Annessi I u II, it-terminu “Protokoll” kif użata f’dan l-apparat tfisser il-Protokoll u l-Anness flimkien. ta’ (b) Il-lista ta’ l-attivitajiet speċifikati fl-Anness I, u l-lista tat- fl-Anness II, tista’ tkun tagħmir u l-materjali speċifikati emendata mill-Bord fuq il-parir tal-grupp ta’ li jaħdmu bit-tmiem miftuħ li huwa stabbilit mill-Bord. Kwa- lunkwe emenda bħal din għandha tidħol fis-seħħ erba’ xhur wara l-addozzjoni tagħha mill-Bord. l-esperti (ċ) L-Anness III ta’ dan il-Protokoll jispeċifika kif il-miżuri f’dan il-Protokoll għandhom ikunu implimentati mill-Komunità u mill-Istati. ID-DĦUL FIS-SEĦĦ Artikolu 17 (a) Dan il-Protokoll għandu jidħol fis-seħħ fil-ġurnata li fiha lAġenzija tirċievi mill-Komunità u mill-Istati n-notifika bil- miktub li ħtiġiet tagħhom rispettivament għad-dħul fis-seħħ kienu milħuqa. (b) L-Istati u l-Komunità jistgħu, f’xi data qabel ma jidħol fis-seħħ dan il-Protokoll, jiddikjaraw li se japplikaw dan il-Protokoll proviżorjament. (ċ) Id-Direttur Ġenerali għandu minnufih jinforma lill-Istati Membri kollha ta’ l-Aġenzija ta’ kull dikjarazzjoni proviżjo- nali ta’ l-applikazzjoni ta’, u dħul fis-seħħ ta’, dan il-Protokoll. DEFINIZZJONIJIET Artikolu 18 (i) prinċipji ġenerali u l-miżuri assoċjati għall-immaniġġjar ta’ l-informazzjoni konfidenzali; Għall-għan ta’ din il-Protokoll: 11/Vol. 31 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 47 (a) “ir-riċerka dwar il-karburanti nukleari u l-attivitaijiet ta’ l-iżvilupp” ifissru dawk l-attivitajiet li huma b’mod speċjali relatati għal kull proċess jew sistema ta’ l-iżvilupp ta’ l-aspett ta’ dawn li ġejjin: jintużawx għal maggazzinar u ma jistgħux ikunu wżati aktar għall-immaniġġjar, proċess jew għall-użu tal-materjal nuk- leari. — konversjoni tal-materjal nukleari, — it-tisħiħ tal-materjal nukleari, (d) “Il-faċilita magħluqa” jew “il-lokazzjoni magħluqa barra l-faċilitajiet” tfisser l-installazzjoni jew l-allokazzjoni fejn il-ħidmiet kienu stabbiliti l-materjal nukleari kien imneħħi imma ma kienx dekommissjonat. — fabbrikazzjoni tal-karburanti nukleari, (e) “uranju msaħħaħ ħafna” tfisser uranju li jkollu 20 % jew aktar ta’ l-isotopu uranju-235. — reatturi, — faċilitajiet kritiċi, — proċessar mill-ġdid tal-karburanti nukleari, (f) (f) — l-iproċċesar (ma jinkludix l-ippakkjar mill-ġdid u l-ikondizzjonar ta’ jinvolvix is-separazzjoni l-elementi għal maggazzinar jew għar-rimi) ta’ l-iskart tal- livell jkun fih il-plutonju, l-uranju msaħħaħ ħafna jew uranju-233, intermedjarju jew għoli li ma li ambjentali speċifika” l-arja, (eż. tal-lokazzjoni tal-kampjun ambjentali tfisser “Kampjun l-ilma, il-kollezzjoni il-veġetazzjoni, il-ħamrija, il-ħmieġ) fil, u fil-viċinanza mmed- jata tal-lokazzjoni speċifikata mill-Aġenzija għal għan ta’ l-assistenza lejn l-Aġenzija biex tagħmel konklużjoni dwar in-nuqqas tal-materjal nukleari u l-attivitajiet nukleari li m’humiex dikjarati fil-lokazzjoni speċifika. “Kampjun ambjentali ta’l-arja speċifika” tfisser il-kollezzjoni il-veġitazzjoni, tal-kampjun ambjentali il-ħamrija, il-ħmieġ) fl-grupp tal-lokazzjonijiet speċifikati mill- Aġenzija għal għan ta’ l-assistenza lejn l-Aġenzija biex tagħmel konklużjoni dwar tal-materjal nukleari u in-nuqqas l-attivitajiet nukleari li ma humiex dikjarati fl-arja wisa. l-ilma, l-arja, (eż. imma ma jinkludux l-attivitajiet relatati mar-riċerka teoretika u xjentifika bażika u l-iżvilupp fuq l-applikazzjoni radjuisotopika l-applikazzjonijiet idroloġiċi u agrikolu, tas-saħħa u ambjentali u l-immaniġġjar imexxi ‘l quddiem. industrijali, medika, l-effett ta’ faċilità, nukleari il-materjal l-informazzjoni għal (b) “L-arja” tfisser dik l-arja limitata mill-Komunità u mill-Istat fil- mudell inkluż il-faċilità l-magħluqa, u fl-informazzjoni relevanti dwar il-lokazzjoni fejn il-materjal nukleari huwa wżat barra l-faċilitajiet l-magħluqa barra konsumarjament, inkluż il-lokazzjoni l-faċilitajiet użat kien fejn konsumarjament (dan huwa limitat għal-lokazzjonijiet biċ- ċelloli sħan jew fejn saru l-attivitajiet relatati mal-konversjoni, t-tisħiħ, il-fabbrikazzjoni tal-karburanti u proċessar mill-ġdid). l-installazzjonijiet kollha, “L-Arja” għandha tinkludi wkoll għad- lokalizzati mal-faċilitajiet jew il-lokazzjoni, disposizzjonijiet għall-użu tas-servizzi essenzali, inkluż: Iċ-ċelloli sħan ta’ l-ipproċessar tal-materjali li m’humiex radjati li ma jkunx fihom il-materjal nukleari; l-installazzjoni għat- trattament, il-maggazzinar u r-rimi ta’ l-iskart; u l-bini assoċjat ma’ l-attivitajiet speċifiċi identifikati mill-Istat ikkonċernat taħt l-Artikolu 2(a)(iv). (h) “Il-materjal nukleari” tfisser kull sors jew kull materjal fissjonabbli msemmi fl-Artikolu XX ta’ l-Istatut. It-terminu materjal tas-sors ma għandux ikun interpretat li japplika għal minerali jew fdalijiet ta’ minerali. Kull determinazzjoni mill- Bord taħt l-Artikolu XX ta’ l-Istatut ta’ l-Aġenzija wara dħul fis-seħħ ta’ dan il-Protokoll li jiżdied mal-materjali meqjusa li huma materjali ta’ sors jew materjali fissjonabbli speċjali għandhom ikollhom effett taħt dan il-Protokoll biss fuq l-aċċettazzjoni mill-Komunità u l-Istati. (i) “Faċilità” tfisser: (i) reattur, faċilità kritika, l-impjant tal-konversjoni, l-impjant tal-fabbrikazzjoni, ta’ proċessar mill-ġdid, l-impjant tas-separazzjoni isotopika jew l-installazzjoni tal-maggazzinar separat, jew l-impjant (ii) kwalunkwe fl-ammonti konsumarjament. lokazzjoni ikbar mill-kilogramm effettiv il-materjal fejn nukleari użat (ċ) “Il-faċilita mhix kummissjonata” jew “il-lokazzjoni mhix kummissjonata barra l-faċilitajiet” tfisser l-installazzjoni jew il-post fejn il-biċċiet li jifdal u tagħmir essenzali għall-użu tagħhom tneħħew jew ma kienux qed jintużaw sabiex ma (j) “Il-lokazzjoni barra l-faċilitajiet” tfisser kull installazzjoni jew lokazzjoni, li mhix faċilità, fejn il-materjal nukleari huwa wżat konsumarjament fl-ammont ta’ kilogramm effettiv jew inqas. 48 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 11/Vol. 31 Hecho en Viena, por duplicado, el veintidós de septiembre de mil novecientos noventa y ocho, en las lenguas alemana, danesa, española, finesa, francesa, griega, inglesa, italiana, neerlandesa, portuguesa y sueca siendo cada uno de estos textos igualmente auténtico, si bien, en caso de discrepancia, harán fe los textos acordados en las lenguas oficiales de la Junta de gobernadores del OIEA. Udfærdiget i Wien den toogtyvende september nittenhundrede og otteoghalvfems i to eksemplarer på dansk, engelsk, finsk, fransk, græsk, italiensk, nederlandsk, portugisisk, spansk, svensk og tysk med samme gyldighed for alle versioner, idet teksterne på de officielle IAEA-sprog dog har fortrinsstilling i tilfælde af uoverensstemmelser. Geschehen zu Wien am 22. September 1998 in zwei Urschriften in dänischer, deutscher, englischer, finnischer, französischer, griechischer, italienischer, niederländischer, portugiesischer, schwedischer und spanischer Sprache, wobei jeder Wortlaut gleichermaßen verbindlich, im Fall von unterschiedlichen Auslegungen jedoch der Wortlaut in den Amtssprachen des Gouverneursrats der Internationalen Atomenergie-Organisation maßgebend ist. Έγινε στη Βιέννη εις διπλούν, την 22η ημέρα του Σεπτεμβρίου 1998, στη δανική, ολλανδική, αγγλική, φινλανδική, γαλλική, γερμανική, ελληνική, ιταλική, πορτογαλική, ισπανική και σουηδική γλώσσα∙ τα κείμενα σε όλες τις ανωτέρω γλώσσες είναι εξίσου αυθεντικά, εκτός από περίπτωση απόκλισης, οπότε υπερισχύουν τα κείμενα που έχουν συνταχθεί στις επίσημες γλώσσες του Διοικητικού Συμβουλίου του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας. Done at Vienna in duplicate, on the twenty second day of September 1998 in the Danish, Dutch, English, Finnish, French, German, Greek, Italian, Portuguese, Spanish and Swedish languages, the texts of which are equally authentic except that, in case of divergence, those texts concluded in the official languages of the IAEA Board of Governors shall prevail. Fait à Vienne, en deux exemplaires le 22 septembre 1998 en langues allemande, anglaise, danoise, espagnole, finnoise, française, grecque, italienne, néerlandaise, portugaise et suédoise; tous ces textes font également foi sauf que, en cas de divergence, les versions conclues dans les langues officielles du Conseil des gouverneurs de l’AIEA prévalent. Fatto a Vienna in duplice copia, il giorno 22 del mese di settembre 1998 nelle lingue danese, finnico, francese, greco, inglese, italiano, olandese, portoghese, spagnolo, svedese e tedesco, ognuna delle quali facente ugualmente fede, ad eccezione dei testi conclusi nelle lingue ufficiali del Consiglio dei governatori dell’AIEA che prevalgono in caso di divergenza tra i testi. Gedaan te Wenen op 22 september 1998, in tweevoud, in de Deense, de Duitse, de Engelse, de Finse, de Franse, de Griekse, de Italiaanse, de Nederlandse, de Portugese, de Spaanse en de Zweedse taal, zijnde alle teksten gelijkelijk authentiek, met dien verstande dat in geval van tegenstrijdigheid de teksten die zijn gesloten in de officiële talen van de IOAE bindend zijn. Feito em Viena em duplo exemplar, aos vinte e dois de Setembro de 1998 em língua alemã, dinamarquesa, espanhola, finlandesa, francesa, grega, inglesa, italiana, neerlandesa, portuguesa e sueca; todos os textos fazem igualmente fé mas, em caso de divergência, prevalecem aqueles textos que tenham sido estabelecidos em línguas oficiais do Conselho dos Governadores da AIEA. Tehty Wienissä kahtena kappaleena 22 päivänä syyskuuta 1998 tanskan, hollannin, englannin, suomen, ranskan, saksan, kreikan, italian, portugalin, espanjan ja ruotsin kielellä; kaikki kieliversiot ovat yhtä todistusvoimaisia, mutta eroavuuden ilmetessä on noudatettava niitä tekstejä, jotka on tehty Kansainvälisen atomienergiajärjestön hallintoneuvoston virallisilla kielillä. Utfärdat i Wien i två exemplar den 22 september 1998 på danska, engelska, finska, franska, grekiska, italienska, nederländska, portugisiska, spanska, svenska och tyska språken, varvid varje språkversion skall äga lika giltighet, utom ifall de skulle skilja sig åt då de texter som ingåtts på IAEA:s styrelses officiella språk skall ha företräde. 11/Vol. 31 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 49 Por el Gobierno del Reino de Bélgica For Kongeriget Belgiens regering Für die Regierung des Königreichs Belgien Για την κυβέρνηση τον Βασιλείου τον Βελγίου For the Government of the Kingdom of Belgium Pour le gouvernement du Royaume de Belgique Per il governo del Regno del Belgio Voor de regering van het Koninkrijk België Pelo Governo do Reino da Bélgica Belgian kuningaskunnan hallituksen puolesta För Konungariket Belgiens regering Mireille CLAEYS Por el Gobierno del Reino de Dinamarca For Kongeriget Danmarks regering Für die Regierung des Königreichs Dänemark Για την κυβέρνηση τον Βασιλείον του Δανίας For the Government of the Kingdom of Denmark Pour le gouvernement du Royaume de Danemark Per il governo del Regno di Danimarca Voor de regering van het Koninkrijk Denemarken Pelo Governo do Reino da Dinamarca Tanskan kuningaskunnan hallituksen puolesta För Konungariket Danmarks regering Henrik WØHLK 50 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 11/Vol. 31 Por el Gobierno de la República Federal de Alemania For Forbundsrepublikken Tysklands regering Für die Regierung der Bundesrepublik Deutschland Για την κυβέρνηση της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας For the Government of the Federal Republic of Germany Pour le gouvernement de la République fédérale d’Allemagne Per il governo della Repubblica federale di Germania Voor de regering van de Bondsrepubliek Duitsland Pelo Governo da República Federal da Alemanha Saksan liittotasavallan hallituksen puolesta För Förbundsrepubliken Tysklands regering Karl BORCHARD Helmut STAHL Por el Gobierno de la República Helénica For Den Hellenske Republiks regering Für die Regierung der Griechischen Republik Για την κυβέρνηση της Ελληνικής Δημοκρατίας For the Government of the Hellenic Republic Pour le gouvernement de la République hellénique Per il governo della Repubblica ellenica Voor de regering van de Helleense Republiek Pelo Governo da República Helénica Helleenien tasavallan hallituksen puolesta För Republiken Greklands regering Emmanuel FRAGOULIS 11/Vol. 31 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 51 Por el Gobierno del Reino de España For Kongeriget Spaniens regering Für die Regierung des Königreichs Spanien Για την κυβέρνηση του Βασιλείου της Ισπανίας For the Government of the Kingdom of Spain Pour le gouvernement du Royaume d’Espagne Per il governo del Regno di Spagna Voor de regering van het Koninkrijk Spanje Pelo Governo do Reino de Espanha Espanjan kuningaskunnan hallituksen puolesta För Konungariket Spaniens regering ad referendum Antonio ORTIZ GARCÍA Por el Gobierno de Irlanda For Irlands regering Für die Regierung Irlands Για την κυβέρνηση της Ιρλανδίας For the Government of Ireland Pour le gouvernement de l’Irlande Per il governo dell’Irlanda Voor de regering van Ierland Pelo Governo da Irlanda Irlannin hallituksen puolesta För Irlands regering Thelma M. DORAN 52 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 11/Vol. 31 Por el Gobierno de la República Italiana For Den Italienske Republiks regering Für die Regierung der Italienischen Republik Για την κυβέρνηση της Ιταλικής Δημοκρατίας For the Government of the Italian Republic Pour le gouvernement de la République italienne Per il governo della Repubblica italiana Voor de regering van de Italiaanse Republiek Pelo Governo da República Italiana Italian tasavallan hallituksen puolesta För Republiken Italiens regering Vincenzo MANNO Por el Gobierno del Gran Ducado de Luxemburgo For Storhertugdømmet Luxembourgs regering Für die Regierung des Großherzogtums Luxemburg Για την κυβέρνηση του Μεγάλου Δουκάτου του Λουξεμβούργου For the Government of the Grand Duchy of Luxembourg Pour le gouvernement du Grand-Duché de Luxembourg Per il governo del Granducato di Lussemburgo Voor de regering van het Groothertogdom Luxemburg Pelo Governo do Grão-Ducado do Luxemburgo Luxemburgin suurherttuakunnan hallituksen puolesta För Storhertigdömet Luxemburgs regering Georges SANTER 11/Vol. 31 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 53 Por el Gobierno del Reino de los Países Bajos For Kongeriget Nederlandenes regering Für die Regierung des Königreichs der Niederlande Για την κυβέρνηση τον Βασιλείου των Κάτω Χωρών For the Government of the Kingdom of the Netherlands Pour le gouvernement du Royaume des Pays-Bas Per il governo del Regno dei Paesi Bassi Voor de regering van het Koninkrijk der Nederlanden Pelo Governo do Reino dos Países Baixos Alankomaiden kuningaskunnan hallituksen puolesta För Konungariket Nederländernas regering Hans A. F. M. FÖRSTER Por el Gobierno de la República de Austria For Republikken Østrigs regering Für die Regierung der Republik Österreich Για την κυβέρνηση της Δημοκρατίας της Αυστρίας For the Government of the Republic of Austria Pour le gouvernement de la République d’Autriche Per il governo della Repubblica d’Austria Voor de regering van de Republiek Oostenrijk Pelo Governo da República da Áustria Itävallan tasavallan hallituksen puolesta För Republiken Österrikes regering Irene FREUDENSCHUSS-REICHL 54 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 11/Vol. 31 Por el Gobierno de la República Portuguesa For Den Portugisiske Republiks regering Für die Regierung der Portugiesischen Republik Για την κυβέρνηση της Πορτογαλικής Δημοκρατίας For the Government of the Portuguese Republic Pour le gouvernement de la République portugaise Per il governo della Repubblica portoghese Voor de regering van de Portugese Republiek Pelo Governo da República Portuguesa Portugalin tasavallan hallituksen puolesta För Republiken Portugals regering Álvaro José Costa DE MENDONÇA E MOURA Por el Gobierno de la República de Finlandia For Republikken Finlands regering Für die Regierung der Republik Finnland Για την κυβέρνηση της Φινλανδικής Δημοκρατίας For the Government of the Republic of Finland Pour le gouvernement de la République de Finlande Per il governo della Repubblica di Finlandia Voor de regering van de Republiek Finland Pelo Governo da República da Finlândia Suomen tasavallan hallituksen puolesta För Republiken Finlands regering Eva-Christina MÄKELÄINEN 11/Vol. 31 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 55 Por el Gobierno del Reino de Suecia For Kongeriget Sveriges regering Für die Regierung des Königreichs Schweden Για την κυβέρνηση τον Βασιλείου της Σονηδίας For the Government of the Kingdom of Sweden Pour le gouvernement du Royaume de Suède Per il governo del Regno di Svezia Voor de regering van het Koninkrijk Zweden Pelo Governo do Reino da Suécia Ruotsin kuningaskunnan hallituksen puolesta För Konungariket Sveriges regering Björn SKALA Por la Comunidad Europea de la Energía Atómica For Det Europæiske Atomenergifællesskab Für die Europäische Atomgemeinschaft Για την Ευρωπαϊκή Κοινότητα Ατομικής Ενέργειας For the European Atomic Energy Community Pour la Communauté européenne de l’énergie atomique Per la Comunità europea dell’energia atomica Voor de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie Pela Comunidade Europeia da Energia Atómica Euroopan atomienergiayhteisön puolesta För Europeiska atomenergigemenskapen Lars-Erik LUNDIN 56 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 11/Vol. 31 Por el Organismo Internacional de Energía Atómica For Den Internationale Atomenergiorganisation Für die Internationale Atomenergie-Organisation Για τον Διεθνή Οργανισμό Ατομικής Ενέργειας For the International Atomic Energy Agency Pour l’Agence internationale de l’énergie atomique Per l’Agenzia internazionale dell’energia atomica Voor de Internationale Organisatie voor Atoomenergie Pela Agência Internacional da Energia Atómica Kansainvälisen atomienergiajärjestön puolesta För Internationella atomenergiorganet Mohamed ELBARADEI 11/Vol. 31 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 57 ANNESS I Il-lista ta’ l-attivitajiet imsemmija fl-Artikolu 2(a)(iv) tal-Protokoll (i) Il-fabbrikazzjoni tat-tubi tar-rotor ċentrifugi jew tat-taħlita tal-gassijiet ċentrifugi. It-tubi tar-rotor ċentrifugi tfisser ċilindri bil-ġenb irqiq imsemmija fil-punt 5. 1. 1 (b) ta’ l-Anness II. Il-gassijiet ta’ ċentrifugazzjoni tfisser ċentrifugazzjoni imsemmija fin-nota tal-bidu għall-punt 5. 1 ta’ l-Anness II. (ii) Il-fabbrikazzjoni tal-barrieri ta’diffusjoni. Il-barrieri tad-diffusjoni tfisser, filtri porużi u rqaq imsemmija fil-punt 5. 3. 1(a) ta’ l-Anness II. (iii) Il-fabbrikazzjoni u taħlita ta’ sistemi bbażati fuq il-laser. Sistemi bbażati fuq il-laser iffissru s-sistemi li jkun fihom dawk l-affarijiet imsemmija fil-punt 5. 7 ta’ l-Anness II. (iv) Il-fabbrikazzjoni jew taħlita tas-separaturi elettromanjetiċi ta’ l-isotopi. Separaturi elettromanjetiċi ta’ l-isotopi tfisser dawk l-affarijiet imsemmija fil-punt 5. 9. 1 ta’ l-Anness II li jkunu fihom sorsi joniċi msemmija fil-5. 9. 1(a) ta’ l-Anness II. (v) Il-fabbrikazzjoni u taħlita tal-kolonni jew it-tagħmir ta’ l-estrazzjoni. Il-kolonni jew it-tagħmir ta’ l-estrazzjoni jfissru dawk l-oġġetti msemmija fil-punti 5. 6. 1, 5. 6. 2, 5. 6. 3, 5. 6. 5, 5. 6. 6, 5. 6. 7 u 5. 6. 8 ta’ l-Anness II. (vi) Il-fabbrikazzjoni ta’ żenuni tas-separazzjoni aerjodinamika u tubi vortex. Żenuni tas-separazzjoni aerjodinamika u tubi vortex iffissru ż-żenuni tas-separazzjoni u tubi vortex imsemmija rispettivament fil-punti 5. 5. 1 u 5. 5. 2 ta’ l-Anness II. (vii) Il-fabbrikazzjoni jew it-taħlita tas-sistemi tal-ġenerazzjoni tal-plasma ta’ l-uranju. Is-sistemi tal-ġenerazzjoni tal-plasma ta’ l-uranju jfissru s-sistemi għal ġenerazzjoni tal-plasma ta’ l-uranju msemmija fil-punt 5. 8. 3 ta’ l-Anness II. (viii) Il-fabbrikazzjoni tat-tubi taż-żirkonju. It-tubi taż-żirkonju jfissru t-tubi msemmija fil-punt 1. 6 ta’ l-Anness II. (ix) Il-fabbrikazzjoni jew titjib fil-grad ta’ l-ilma tqil jew dewterju. L-ilma tqil jew id-dewterju jfissru dewterju, ilma tqil (dewterju ossidu) u kull kompost dewterju li fih l-iskala tad-dewterju għal atomi tal-idroġenu taqbeż 1:5 000. (x) Il-fabbrikazzjoni tal-grafit bi grad nukleari. Il-grafit bi grad nukleari tfisser il-grafit li għandu l-livell tal-purità aħjar minn ħames partijiet għal kull miljun boron ekwivalenti u mid-densità aktar minn 1,50 g/cm3. (xi) Il-fabbrikazzjoni tal-flixken għal karburanti li m’humiex radjati. Il-flixkun tal-karburanti li m’humiex radjati tfisser ir-reċipjent għat-trasport u/jew għall-immaggazzinar tal-karburanti li m’humiex radjati li jipprovdu protezzjoni kimika, termali u radjoloġika, u l-ħsara maħsuba li sir waqt l-immaniġġjar, it-trasport u l-maggazzinar. 58 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 11/Vol. 31 (xii) Il-fabbrikazzjoni tal-vireg tal-kontroll tar-reatturi. Il-vireg tal-kontroll tar-reatturi tfisser il-vireg imsemmija fil-punt 1. 4 ta’ l-Anness II. (xiii) Il-fabbrikazzjoni ta’ tankijiet u reċipjenti kritikalment bla periklu. It-tankijiet u reċipjenti kritikalment bla periklu tfisser dawk l-oġġetti msemmija fil-punti 3. 2 u 3. 4 ta’ l-Anness II. (xiv) Il-fabbrikazzjoni tal-magni li jaqtgħu l-elementi tal-karburanti li m’humiex radjati. Il-magni li jaqtgħu l-elementi tal-karburanti li m’humiex radjati tfisser it-tagħmir imsemmi fil-punt 3. 1 ta’ l-Anness II. (xv) Il-kostruzzjoni ta’ ċelloli sħan. Iċ-ċelloli sħan tfisser iċ-ċellola jew iċ-ċelloli li huma konnessi u li t-total tagħhom huwa għal anqas 6 m3 fil-volum bl-għatu ndqas jew aktar mill-ekwivalenti ta’ 0,5 m tal-konċentrazzjoni, bid-densità ta’ 3,2 g/cm3 jew aktar, imfassla mat-tagħmir għall-operazzjonijiet ikkontrollati. 11/Vol. 31 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 59 ANNESS II Il-lista tat-tagħmir speċifiku u l-materjal li mhux nukleari għar-rappurtar ta’ l-esportazzjoni u l-importazzjoni skond l-Artikolu 2(a)(ix) 1. IR-REATTURI U TAGĦMIR GĦALIHOM 1. 1. Reatturi nukleari kompluti Ir-reatturi nukleari li huma kapaċi li jaħdmu sabiex iżommu l-kontroll tar-reazzjoni tal-katiena tal-fissjoni miżmuma fihom, minbarra r-reatturi ta’ l-enerġija żero, ta’ l-aħħar definiti bħala reatturi bil-massimu mfassal tar-rata tal-produzzjoni tal-plutonju li ma taqbiżx il-100 gramma fis-sena. Nota ta’ spjegazzjoni “reattur nukleari” bażikament jinkludi l-oġġetti fi ħdan jew imwaħħla direttament mar-reċipjent tar-reattur, it-tagħmir li jikkontrolla l-livell ta’ l-enerġija fil-qalba, u l-komponenti li normalment ikun fihom jew li jiġu direttament fil-kuntatt ma jew il-kontroll li primarjament ikessaħ il-qalba tar-reattur. Mhux maħsub li jeskludi r-reatturi li raġonevolment jistgħu ikunu kapaċi għall-modifika biex jipproduċu b’mod sinifikanti aktar minn 100 gramma ta’ plutonju fis-sena. Ir-reatturi maħsuba għal ħidma fil-livelli sinifikanti ta’ l-enerġija, mingħajr il-ħsieb tal-kapaċità tagħhom għal produzzjoni tal-plutonju, m’humiex mejusa bħala “reatturi ta’ l-enerġija żero”. 1. 2. Reċipjenti tal-pressa tar-reattur Ir-reċipjenti tal-metall, bħala units kompleti jew bħala partijiet maġġuri għalihom fabbrikati fil-ħwienet, li huma mfassla speċjalment jew preparati biex ikun fihom il-qalba tar-reattur nukleari msemmija fil-paragrafu 1. 1 u li huma kapaċi li jissaportu l-pressjoni tal-ħidma tat-tkessiħ primarju. Nota ta’ spjegazzjoni Il-pjanċa ta’ fuq tar-reattur tal-pressjoni tar-reċipjenti hija koperta bl-oġġett 1. 2 bħala l-parti maġġura fabbrikata f’ħanut tar-reċipjent tal-pressjoni. il-kolonni ta’ l-appoġġ għal-qalba jew il-ġewwieni tal-bastimenti, Il-ġewwieni tar-reatturi (eż. il-vireg tal-kontroll, it-tubi tal-gwida, l-għotjien termali, baffles, il-pjanċi tal-gradilja tal-qalba, il-pjanċi tad-diffusjoni, eċċ. ) huma normalment provvduti mill-provveditur tar-reattur. F’xi każi, ċerti komponenti ta’ appoġġ intern huma nklużi fil-fabbrikazzjoni tar-reċipjenti tal-pressjoni. Dawn l-oġġetti huma kritiċi biżżejjed għas-sigurtà u li torbot fuqhom fil-ħidma tar-reatturi (u, għalhekk, għal garanziji u għar-rabta tal-provveditur tar-reattur), sabiex il-provveditur tagħhom, barra l-bażi tal-ftehim tal-provvista għar-reattur innifsu, ma tkunx il-prattika komuni. Għaldaqstant, għalkemm il-provvista separata ta-dawn l-oġġetti uniċi, mfassla u preparati speċjalment, kritiċi, kbar u li jiswew ħafna flus ma tkunx meħtieġa li titqies bħala li qed taqa’ barra mill-arja kkonċernata, mod ta’ provvista bħal dan ma jitqiesx li jista’ jseħħ. 1. 3. Magni tat-tgħabbija jew tal-ħatt tal-karburanti tar-reatturi It-tagħmir tal-manipulazzjoni mfassal jew preparat b’mod speċjali biex idaħħal jew ineħħi l-karburanti f’reattur nukleari msemmi fil-paragrafu 1. 1 kapaċi fil-ħidma tat-tagħbija jew li juża posizzjonar teknikament sofistikat jew tal-karatteristiċi ta’ allinejament biex iħallu l-operazzjonijiet kumplessi tal-ħatt tal-karburanti bħal dak fejn li l-vista diretta ta’ jew l-aċċess għal karburant m’huwiex normalment disponibbli. 60 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 11/Vol. 31 1. 4. Il-vireg tar-reatturi tal-kontroll Il-vireg li huma mfassla jew preparati b’mos speċjali għal kontroll tar-rata tar-reazzjoni f’reattur nukleari msemmija fil-paragrafu 1. 1. Nota ta’ spjegazzjoni L-oġġett jinkludi, fiż-żieda tal-parti li tassorbi n-neutron, l-appoġġ jew l-istrutturi tas-sospensjoni għalhekk huma provvduti separatament. 1. 5. It-tubi tar-reattur tal-pressjoni It-tubi li huma mfassla jew preparati biex ikun fihom l-elementi tal-karburanti u l-element primarju li jkessaħ f’reattur imsemmi fil-paragrafu 1. 1 fil-pressjoni tal-ħidma f’iżjed minn 5,1 MPa (740 psi). 1. 6. It-tubi taż-żirkonju Il-metall taż-żirkonju jew liegi fil-forma ta’ tubi jew ġabra ta’ tubi, u fi kwantitajiet li jaqbżu l-500 kg f’kull perjodu ta’ 12-il xahar, imfassla jew preparati b’mod speċjali għal użu fir-reatturi msemmi fil-paragrafu 1. 1, u li fih ir-relazzjoni tal-hafnium għaż-żirkonju hija anqas minn 1:500 partijiet bl-użin. 1. 7. Il-pompi primarji li jkessħu Il-pompi mfassla jew preparati b’mod speċjali għaċ-ċirkolazzjoni ta’ l-element primarju li jkessaħ għar-reattur nukleari msemmi fil-paragrafu 1. 1. Nota ta’ spjegazzjoni Il-pompi mfassla jew preparati b’mod speċjali jistgħu jinkludu sistemi ta’ siġill elaborati jew multi-siġilli biex jipprevjenu t-tqattir ta’ l-element primarju li jkessaħ, pompi mmexxija mill-bottijiet, u l-pompi bis-sistemi tal-massa bla saħħa. Din id-definizjoni tinkludi l-pompi attestati għal NC-1 jew il-livelli ekwivalenti. 2. IL-MATERJALI LI M’HUMIEX NUKLEARI GĦAR-REATTURI 2. 1. Dewterju u l-ilma tqil Dewterju, l-ilma tqil (dewterju ossidu) u kull kompost ta’ dewterju ieħor li l-iskala tad-dewterju għal atomi tal-idroġenu jaqbeż 1:5 000 għall-użu fir-reattur nukleari msemmi fil-paragrafu 1. 1 fi kwantitajiet li jaqbżu l-200 kg ta’ l-atomi tad-dewterju għal kull wieħed mill-pajjiż tar-reċipjenti f’kull perjodu ta’ 12-il xahar. 2. 2. Grafit bi grad nukleari Grafit li għandu il-livell tal-purità aħjar minn 5 partijiet għal miljun boron ekwivalenti għad-densità akbar minn 1,50 g/cm3 għall-użu fir-reattur nukleari msemmi fil-paragrafu 1. 1 fil-kwantitajiet li jaqbżu 3 x 104 kg (30 tunnellata) għal kwalunkwe pajjiż li jirċievi f’kull perjodu għal 12-il xahar. Nota Għall-għan ta’ l-irrapportar, il-gvern għandu jiddetermina jew l-esportazzjoni kien jew ma kienetx tiltaqgħa ma’ l-ispeċifikazzjonijiet ta’ fuq għall-użu tar-reattur nukleari. 11/Vol. 31 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 61 3. L-IMPJANTI GĦALL-IPPROĊESSAR MILL-ĠDID TA’ L-ELEMENTI TAL-KARBURANTI LI M’HUMIEX RADJATI, U TAGĦMIR IMFASSAL JEW PREPARATI B’MOD SPEĊJALI GĦALHEKK In-nota ta’ introduzzjoni L-ipproċessar mill-ġdid tal-karburanti nukleari rradjati li jisseparaw il-plutonju mill-uranju mill-prodotti tal-fissjoni intensament radjoattiva u l-elementi l-oħra transuraniċi. Il-proċessi differenti tat-teknika jistgħu jwettqu din is-separazzjoni. Madankollu, tul is-snin purex sar l-aktar proċess komuni użat u aċċettat. Purex jinvolvi li jiddewwbu l-karburanti nukleari rradjati fl-aċidu nitrat, segwit bis-separazzjoni ta’ l-uranju, plutonju, u l-fissjoni prodott mill-ħruġ tas-solventi bl-użu tat-taħlita tributyl phosphate f’dilwent organiku. Faċilitajiet tal-purex għandhom funzjonijiet tal-proċess simili għal xulxin, inkluż: il-qtugħ ta’ l-elementi tal-karburanti, li jiddewwbu l-karburanti, il-ħruġ tas-solventi, l-immaggazzinar tal-likuri tal-proċess. Jista’ jkun hemm ukoll tagħmir għad-denitrizzjoni termali tan-nitrat ta’ l-uranju, konversjoni tan-nitrat tal-plutonju għall-ossidu jew metall, u trattament forma tajba għall-immaggazzinar fi żmien twil jew għar-rimi. Madankollu, it-tip speċifikat u l-konfigurazzjoni ta’ tagħmir li jagħmel dawn il-funzjonijiet tista’ tvarja bejn il-faċilitajiet purex għal ħafna raġunijiet, inkluż it-tip u l-kwantità tal-karburanti nukleari rradjati biex ikun proċessat mill-ġdid u d-disposizzjoni maħsuba tal-materjal rikoverat, u l-filosofija bla periklu u tal-manutenzjoni nkorporata fit-tfassil tal-faċilità. likuri għal tal-fissjoni l-prodott l-iskart ta’ “Impjant għal ipproċessar mill-ġdid ta’ l-elementi li tal-karburanti li m’humiex irradjati” inkluż it-tagħmir u l-komponenti li normalment jiġu f’kuntatt dirett ma’ u l-kontoll dirett tal-karburanti li m’humiex irradjati u l-materjal nukleari maġġuri u l-kurrent ta’ l-ipproċessar tal-prodott fissjoni. Dawn il-proċessi, inkluż is-sistema kompleta għall-konversjoni tal-plutonju u l-produzzjoni tal-metall tal-plutonju, jistgħu jkunu identifikati bil-miżuri meħuda biex jevitaw il-kritika (eż. bil-ġjometrija), l-esposizzjoni tar-radjazzjoni (eż billi tiddefendi), u l-perikli ta’ tossiċità (eż. billi jinżammu). L-oġġetti tat-tagħmir li huma kkunsidrati li jaqgħu fit-tifsira tal-frażi “u t-tagħmir mfassal jew preparat b’mod speċjali” għall-ipproċessar mill-ġdid ta’ l-elementi tal-karburanti li m’humiex irradjati inkluż: 3. 1. Il-magni tal-qtugħ ta’ l-elementi tal-karburanti li m’humiex irradjati Nota ta’ introduzzjoni Dan it-tagħmir jikser l-ilbies tal-karburanti għall-esposizzjoni biex jiddewwbu l-materjali nukleari li m’humiex irradjati. Għodda tal-metall biex iġiżżu mfassla b’mod speċjali huma l-aktar użati, għalkemm it-tagħmir avvanzat, bħal lasers, jistgħu jintużaw. Tagħmir operat b’mod remot imfassal jew preparat b’mod speċjali għall-użu fl-ipproċessar mill-ġdid ta’ l-impjant kif identifikat hawn fuq u maħsub biex jaqta’, ilaqqax u jġiżż it-taqgħid tal-karburanti nukleari, mazez jew vireg. 3. 2. Affarijiet li jdewbu Nota ta’ introduzzjoni L-affarijiet li jdewwbu normalment jirċievu l-karburant imqatta’ użat. F’dawn ir-reċipjenti kritikament bla periklu, il-materjal nukleari li mhux irradjat huwa mdewweb fl-aċidu nitrat u l-fdal tal-hulls mill-proċess tal-kurrent. Tankijiet kritikament bla periklu (eż. dijametru żgħir, tankijiet annulari jew bi slab) imfassla jew preparati b’mod speċjali għall-użu fl-impjant ta’ l-ipproċessar mill-ġdid kif identifikat hawn fuq, maħsub biex jiddewwbu l-karburanti nukleari li m’humiex irradjati u li huma kapaċi li jissaportu s-sħana, likwidu li jikkorodja ħafna, u li jistgħu jitgħabbew u mantenuti b’mod remot. 62 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 11/Vol. 31 3. 3. L-estrazzjoni ta’ dawk li jdewwbu u t-tagħmir għall-estrazzjoni tagħhom Nota ta’ introduzzjoni Dawk li joħorġu l-affarijiet li jdewwbu jirċievu s-soluzzjoni tal-karburenti li ma jkunx irradjat minn dawk li jdewwbu u soluzzjoni organika li tissepara l-uranju, il-plutonju, u l-prodotti ta’ fissjoni. It-tagħmir li joħroġ l-affarijiet li jdewwbu huwa normalment imfassal biex jilħaq il-parametri stretti ta’ l-operazzjoni, bħal ħajjiet operattivi twal mingħajr il-ħtiġiet tal-manutenzjoni jew l-addattament biex tiffaċilita t-skambju, sempliċità tal-ħidma u l-kontroll, u l-flessibbilità għal varjazzjoni fil-kondizzjonijiet tal-proċess. Estratturi tas-solventi mfassla jew preparati b’mod speċjali bħal kolonni ppakjati jew bil-polz, mixer settlers jew centrifugal contactors għall-użu f’impjant għall-ipproċessar mill-ġdid tal-karburanti li m’humiex irradjati. L-estratturi tas-solventi għandhom ikunu reżistenti għall-effett korrossiv ta’ l-aċidu nitrat. L-estratturi tas-solventi huma normalment fabbrikati għal-livelli estremament għolja (inkluż l-iweldjar speċjali u l-assigurazzjoni ta’ l-ispezzjoni u l-kwalità u l-kontroll u l-kwalità ta’ metodi ta’ teknika) barra lanqas karbonju ta’ l-azzar li ma jissaddadx, titanju, żirkonju, jew il-materjali l-oħra ta’ kwalità għolja. 3. 4. Ir-reċipjenti għaż-żamma u għal ħażna ta’ kimika Nota ta’ introduzzjoni Tliet kurrenti prinċipali tal-likuri tal-proċessi li jirriżultaw mill-pass ta’ l-estrazzjoni tas-solventi. Ir-reċipjenti taż-żamma u l-immaggazzinar huma wżati għal aktar proċessar tat-tliet kurrenti kollha, kif ġej: (a) is-soluzzjoni pura ta’ l-uranju nitroġenu hija kkonċentrata bl-evaporazzjoni u mgħoddi għal proċess tad-denitrazzjoni billi huwa konvertit għal uranju ossidu. Dan l-ossidu huwa wżat mill-ġdid fiċ-ċiklu nukleari tal-karburanti; (b) il-fissjoni ntensiva radjoattiva tas-soluzzjoni tal-prodotti hija normalment konċentrata bl-evaporazzjoni u maggazzinar bħala konċentrat tal-likuri. Din il-konċentrazzjoni wara tista’ tkun evaporata u mibdula għal forma tajba għal maggazzinar u r-rimi; (ċ) is-soluzzjoni tan-nitrat tal-plutonju pura hija kkonċentrata u maggazzinar pendenti għat-trasferiment għal aktar passi tal-proċess. Partikolarment, ir-reċipjenti taż-żamma u l-maggazzinar għas-soluzzjonjiet tal-plutonju huma mfassla biex jevitaw il-problemi kritiċi li jirriżultaw mit-skambju fil-konċentrazzjoni u l-forma ta’ dan il-kurrent. Ir-reċipjenti għaż-żamma jew l-immaggazzinar li huma mfassla jew preparati b’mod speċjali għall-użu ta ‘l-impjant għall-ipproċessar mill-ġdid tal-karburanti li m’humiex irradjati. Ir-reċipjenti taż-żamma jew ta’ l-immaggazzinar għandhom ikunu reżistenti għall-effett tal-korrossività tan-nitrat ta’ l-aċidu. Ir-reċipjenti taż-żamma jew ta’ l-immaggazzinar huma normalment fabbrikati minn materjali bħala l-inqas karbonju ta’ l-azzar li ma jissaddadx, titanju jew żirkonju, l-oħra ta’ kwalità għolja. Ir-reċipjenti għaż-żamma jew l-immaggazzinar jistgħu jitffasslu għall-operazzjoni remota u l-manutenzjoni u jistgħu jkollhom il-fatturi li ġejjin għal kontroll tal-kritikalità nukleari: jew il-materjali (1) il-ħitan u l-istrutturi interni bl-ekwivalenti boron ta’ mill-inqas 2 %, jew (2) dijametru massimu ta’ 175 mm (7″) tar-reċipjenti ċilindriċi, jew (3) il-wisa’ massima ta’ 75 mm (3″) jew għal reċipjent annulari jew slab. 3. 5. Is-sistema tal-konversjoni min-nitrat tal-plutonju għal ossidu Nota ta’ introduzzjoni F’ħafna mill-faċilitajiet ta’ l-ipproċessar mill-ġdid, dan il-proċess finali jinvolvi l-konversjoni tas-soluzzjoni tan-nitrat tal-plutonju għal diossidu tal-plutonju. Il-funzjonijiet prinċipali involuti f’dan il-proċess huma: l-immaggazzinar tal-proċess ta’ l-ikel u l-arranġament, il-preċipitazzjoni u separazzjoni tas-solidu/likuri, il-kalċitazzjoni, l-immaniġġjar tal-prodotti, il-ventilazzjoni, l-immaniġġjar ta’ l-iskart, u l-kontroll tal-proċess. Is-sistema kompleta mfassla b’mod speċjali jew preparata għal konversjoni tan- nitrat tal-plutonju għal ossidu tal-plutonju, partikolarment addattati biex jevitaw l-effetti kritiċi u tar-radjazzjoni u biex jitnaqqas il-periklu ta’ tossiċità. 11/Vol. 31 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 63 3. 6. Is-sistema għal produzzjoni tal-ħadid minn ossidu tal-plutonju N o t a t a ’ i n t r o d u z z j o n i li jista’ jkun relatat għal faċilità ta’ Dan il-proċess, l-florinazzjoni tad-diossidu tal-plutonju, normalment idroġenu floridu korrossiv għoli, għal produzzjoni tal-plutonju floridu li wara jitnaqqas bl-użu tal-metall tal-kalċju bil-purità għolja għal plutonju metalliku u slag tal-kalċju floridu. Il-funzjonijiet prinċipali involuti f’dan il-proċess huma: florinazzjoni (eż. li jinvolvi t-tagħmir fabbrikat jew imdawwar b’metall prezzjuż), tnaqqis tal-metall (eż. it-tħaddim tal-griġjoli taċ-ċeramika), l-irkuprar tal-frak, l-immaniġġjar tal-prodott, il-ventilazzjoni, l-immaniġġjar ta’ l-iskart u l - k o n t r o l l t a l - p r o ċ e s s. l-ipproċessar, jinvovi Is-sistemi kompluti mfassla jew preparati b’mod speċjali għal produzzjoni tal-plutonju, partikolarment addattat sabiex ikunu evitati l-effetti kritiċi u ta’ radjazzjoni u sabiex jitnaqqas il-periklu ta’ tossiċità. tal-metal 4. IMPJANTI GĦAL FABBRIKAZZJONI TA’ L-ELEMENTI TAL-KARBURANTI “Impjant għal fabbrikazzjoni ta’ l-elementi tal-karburanti” inkluż it-tagħmir: (a) li normalment jiġi f’kuntatt dirett ma’, jew proċess dirett, jew jikkontrolla, it-tmexxija tal-produzzjoni tal-materjali nukleari, jew (b) l i j i s s i ġ i l l a l - m a t e r j a l n u k l e a r i f l - i l b i e s. 5. IMPJANTI GĦAS-SEPARAZZJONI TA “L-ISOTOPI TA” L-URANJU U T-TAGĦMIR, AKTAR MILL-ISTRUMENTI TA’ L-ANALIŻI, IMFASSLA JEW PREPARATI B’MOD SPEĊJALI GĦALIHOM L-oġġetti tat-tagħmir li jitqiesu li jaqgħu fi ħdan it-tifsira tal-frażi “t-tagħmir, aktar mill-istrumenti analitiċi mfassal jew preparat b’mod speċjali” għas-separazzjoni ta’ l-isotopi ta’ l-uranju inkluż: 5. 1. Iċ-ċentrifugazzjoni tal-gass u l-għaqdiet u l-komponenti mfassla jew preparati b’mod speċjali għall-użu fiċ-ċentrifugazzjoni tal-gassijiet N o t a t a ’ i n t r o d u z z j o n i Iċ-ċentrifugazzjoni tal-gass normalment tikkonsisti f’ċilindru(i) b’ħitan irqaq ta’ bejn il-75 mm (3″) u 400 mm (16″) id-dijametru li jkunu jinsab fl-ambjenti vacuum u mdawwar b’veloċità periferali għolja ta ‘l-ordni ta 300 m/s u aktar mal-fus ċentrali vertikali. Bil-għan li tintlaħaq il-veloċità għolja tal-materjali u l-kostruzzjoni tal-komponenti li jduru għandha tkun ta’ saħħa għolja għar-ratio ta’ densità u l-assemblaġġ li jdur, u għalhekk il-komponenti individwali, għandhom ikunu fabbrikati għat-tolleranza l-aktar viċina bil-għan li jitnaqqas l-iżbilanċ. F’kuntrast ma’ ċentrifugazzjonijiet oħra, iċ-ċentrifugazzjoni tal-gass għat-tisħiħ ta’ l-uranju hija karatterizzata billi f’kamra tal-mutur ikun hemm baffle(s) b’forma ta’ diska ddur u arranġament ta’ tubu wieqaf għall-ikel u l-estrazzjoni għal UF6 gass u li juri mill-inqas tliet kanali separati, li tnejn minnhom huma maqbuda ma’ sasliet li huma estiżi mill-fus li jdur lejn il-periferija tal-kamra li ddur. Anki li jkollu fi ħdan l-ambjent tal-vacuum huma numru ta’ l-oġġetti kritiċi li ma jdurux u li għalkemm huma mfassla b’mod speċjali m’humiex diffiċli biex ikunu fabbrikati u lanqas huma fabbrikati barra l-materjal uniku. Il-faċilità ta’ ċentrifugazzjoni għandha bżonn numru kbir ta’ dawn il-komponenti, sabiex il-kwantitajiet jistgħu jipprovdu l-indikazzjoni importanti tat-terminu ta’ l-użu. 5. 1. 1. Il-komponenti li jduru (a) L - a s s e m b l a ġ ġ i k o m p l u t i l i j d u r u Iċ-ċilindri b’ħitan irqaq, jew numru ta’ ċilidnri b’ħitan irqaq li huma maqgħuda, fabbrikati minn materjal wieħed jew aktar b’saħħa għolja għar-ratio tad-densità deskritti fin-nota ta’ spjegazzjoni f’din is-sezzjoni. Jekk maqgħud, iċ-ċilindri huma maqgħuda flimkien b’minfaħ flessibbli jew ċrieki msemmija fis-sezzjoni 5. 1. 1. (ċ) 64 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 11/Vol. 31 li ġejja. Il-mutur huma mgħammar b’baffle(s) interna u għotjien tat-tmiem, imsemmija fis-sezzjoni 5. 1. 1. (d) u (e) li ġejjin, jekk ikunu fil-forma finali. Madankollu l-assemblaġġ komplut jista’ jkun konsenjat biss maqgħud parzjalment. (b) T u b i t a r -r o t o r Iċ-ċilindi ta’ l-istruttura rqiqa mfassla jew preparata b’mod speċjali bil-ħxuna ta’ 12 mm (0,5″) jew inqas, dijametru bejn il-75 mm (3″) u 400 mm (16″), u fabbrikkati minn materjal tas-saħħa qawwija waħda jew iżjed għar-ratio t a d - d e n s i t à d e s k r i t t i f n o t a t a ’ s p j e g a z z j o n i f ’ d i n i s - s e z z j o n i. (ċ) Ċ r i e k i j e w m i n f a ħ Il-komponenti mfassla jew preparati b’mod speċjali biex jagħtu appoġġ lokalizzat għat-tubi tar-rotor jew biex jgħaqdu flimkien numru tat-tubi tar-rotor. Il-minfaħ huwa ċilindru qasir bil-ħxuna ta’ 3 mm (0,12″) jew inqas, dijametru bejn il-75 mm (3″) u 400 mm (16″), billi għandu l-konvoluzzjoni, u fabbrikkati minn materjal f’din i s - s e z z j o n i. tas-saħħa qawwija wieħed għall-iskala tad-densità msemmija fin-nota ta’ spjegazzjoni (d) B a f f l e s Komponenti bil-forma ta’ diska ta’ bejn il-75 mm (3″) u 400 mm (16″) dijametru mfassal jew preparat b’mod speċjali biex ikun mibni fit-tubu rotor ta’ ċentrifugazzjoni, bil-għan li tkun isolata l-parti tat-tneħħija mill-parti l-prinċipali prinċipali tas-separazzjoni tat-tubu rotor, u fabbrikati minn materjal tas-saħħa qawwija wieħed għar-ratio t a d - d e n s i t à m s e m m i j a f i n - n o t a t a ’ s p j e g a z z j o n i f ’ d i n i s - s e z z j o n i. f’xi każi, biex jassisstu ċ-ċirkolazzjoni UF6 gass fil-parti tas-separazzjoni u, (e) I t - t a p p i j i e t t a ’ f u q / t a p p i j i e t t a ’ i s f e l Komponenti bil-forma ta’ diska ta’ bejn il-75 mm (3″) u 400 (16″) dijametru mfassal jew preparat b’mod speċjali biex jiffitja għat-tmiem tat-tubu rotor, u għalhekk fih UF6 f’tubu rotor, u f’xi każi biex jappoġġa, iżomm jew ikun fih bħala parti integrata ta’ l-element tal-parti ta’ fuq tal-boxxla (it-tapp ta’ fuq) jew biex iġġorr l-elementi li jduru tal-mutur u l-boxxla ta’ isfel (it-tapp ta’isfel), u fabbrikkati minn materjal tas-saħħa qawwija wieħed għall-iskala tad-densità msemmija fin-nota ta’ spjegazzjoni f’din is-sezzjoni. Nota ta’ spjegazzjoni Il-materjali wżati għal komponenti li jduru fiċ-ċentrifugazzjoni huma: (a) azzar maraging b’kapaċità speċifika ta’ saħħa finali tensile ta’ 2,05 × 109 N/m2 (300 000 psi) jew aktar, (b) liegi ta’ aluminju b’kapaċità speċifika ta’ saħħa finali tensile ta’ 0,46 × 109 N/m2 (67 000 psi) jew aktar, (ċ) il-materjal filamentari tajjeb għall-użu fl-istrutturi komposti u li għandhom il-modulus speċifikat ta’ 12,3 × 106 m jew akbar u s-saħħa speċifika finali tensile ta’ 0,3 × 106 m jew akbar (“Modulus Speċifiċi” huwa l-iżgħar Modulus f’N/m2 diviż bl-użin speċifiku f’N/m3; “Saħħa Speċifika Finali Tensile” hija saħħa finali tensile f’N/m2 diviża bl-użin speċifiku f’N/m3. 5. 1. 2. Il-komponenti statiċi (a) I l - b o x x l i t a s - s o s p e n s j o n i m a n j e t i k a Assemblaġġi tal-boxxli mfassla jew preparati b’mod speċjali jikkonsistu minn kalamita annulari sospiża mingħajr il-post li jkun fih il-medju tar-rimi. Il-post għandu jkun fabbrikat minn materjal reżistenti UF6- (Ara nota ta’ spjegazzjoni għas-Sezzjoni 5. 2). Il-koppji tal-kalamita b’biċċa arblu jew it-tieni kalamita ffitjata mat-tapp ta’ fuq imsemmi fis-Sezzjoni 5. 1. 1. (e). Il-kalamita tista’ tkun fil-forma ta’ ċurkett b’relazzjoni bejn id-dijametru ta’ ġewwa jew ta’ barra iżgħar jew indaqs għal 1,6:1. Il-kalamita tista’ tkun fil-forma li jkollha l-permeabbilità inizjali ta’ 0,15 H/m (120 000 fi CGS uniti) jew aktar, jew remanence ta’ 98,5 % jew aktar, jew il-prodott ta’ l-enerġija ta’ iżjed minn 80 kJ/m3 (107 gauss-oersteds). Barra minn hekk mal-propjetajiet tal-materjal tas-soltu, huwa mitlub speċjalment minn qabel li d-devjazzjoni tal-fus tal-kalamita mill-fus ġeometriku huwa limitat għal toleranzi żgħar (inqas minn 0,1 mm jew 0,004 fi) jew li l-materjal tal-kalamita jkun omoġenju. 11/Vol. 31 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 65 (b) I l - b o x x l i / s m o r z a t u r i L-assemblaġġ tal-boxxli li jinkorporaw pern/tazza li huma mfassla jew preparati b’mod speċjali u armati fuq smorzatur. Il-pern huwa normalment xaft ta’ l-azzar imwebbes bl-emisfera f’tarf wieħed bil-mezz tat-twaħħil mat-tapp ta’ taħt imsemmi fis-sezzjoni 5. 1. 1. (e) fl-oħra. Ix-xaft jista madankollu jkollu boxxla idrodinamika mwaħħla miegħu. It-tazza għandha l-forma ta’ palletta b’indentazzjoni emisferika f’wiċċ wieħed. Dawn il-komponenti huma ħafna drabi provvisti separatament mill-ismorzatur. (ċ) I l - p o m p i m o l e k u l a r i Iċ-ċilindri mfassla u preparati b’mod speċjali li għandhom xquq elikali maħruġa jew toqob b’magni interni u tal-magni interni. Id-dimensjonijiet tipiċi huma kif ġejjin: 75 mm (3″) sa 400 mm (16″) dijametru intern, 10 mm (0,4″) jew aktar ħxuna tal-ħajt, bit-tul indaqs jew akbar mid-dijametru. Ix-xquq huma tipikament rettangulari fis-sezzjonijiet maqtugħa u 2 mm (0,08″) jew iżjed fil-fond. (d) S t a t o r s t a l - m a g n a Stators bil-forma tonda mfassla u preparati b’mod speċjali għal veloċità multifażi AC hysteresis (jew mhux kif suppost) il-magni għall-operazzjoni sinkronizzata fil-vacuum fir-ratio tal-frekwenza ta’ 600-2 000 Hz u r-ratio ta’ l-enerġija ta’ 50-1 000 VA. Dawn l-istators jikkonsistu minn tidwir multifażi iron core b’fili irqaq laminat b’telf baxx tipiku 2,0 mm (0,08″) oħxon jew inqas. (e) I l - p o s t t a ’ ċ e n t r i f u g a z z j o n i / r e ċ i p j e n t i Il-komponenti mfassla jew preparati b’mod speċjali biex ikun fihom l-għaqda tat-tubi rotor ta’ ċentifigazzjoni tal-gass. L-ippostjar jikkonsisti f’ċilindru riġidu tal-ħxuna ta’ l-istruttura sa 30 mm (1,2″) bit-truf preċiżati bil-magni biex ippoġġu l-boxxli bi flange wieħed jew aktar għall-għarmar. It-truf bil-magni huma paralleli għal xulxin u perpendikulari għal fus lonġitudinali taċ-ċilindru għal 0,05o jew inqas. L-ippustjar jista’ jkun ukoll tip ta’ struttura ta’ xehda biex jakkomoda ħafna tubi rotor. Il-postijiet huma magħmula minn jew protetti minn materjali reżistenti għal korrosjoni mill-UF6. (f) S a s s l i Tubi mfassla u preparati b’mod speċjali sa 12 mm (0,5″) dijametru intern għal ħruġ UF6 gass minn ġo t-tubi rotor b’azzjoni tat-tubu pilota (li hija, bil-ftuħ li tħares fil-kurrent tal-gass ċirkonferenzali fit-tubu rotor, per eżempju billi jgħawweġ it-tmiem tat-tubu radjalment mitmum) u kapaċi li jkun iffissat mas-sistema ċentrali tal-ħruġ tal-gass. It-tubi huma magħmul minn jew protetti minn materjali reżistenti għal korrosjoni mill-UF6. 5. 2. Is-sistemi awżiljarji mfassla u preparati b’mod speċjali, it-tagħmir u l-komponenti ta’ l-impjanti msaħħa ta’ ċentrifugazzjoni tal-gass Nota ta’ introduzzjoni Is-sistemi awżiljarji, it-tagħmir u l-komponenti għall-impjanti msaħħa ta’ ċentrifugazzjoni tal-gass meħtieġa biex jipprovdu UF6 għal ċentrifugazzjonijiet, biex jgħaqqad iċ-ċentrifugazzjonijiet individwali għal kull forma oħra tal-kaskata (jew stadji) biex jippermettu għat-tisħiħ għola progressiv u biex jinħarġu l-“prodotti” u “truf” UF6 miċ-ċentrifugazzjoni, flimkien mat-tagħmir meħtieġ biex jagħmel iċ-ċentrifugazzjoni jew jikkontrolla l-impjant. Normalment UF6 huwa evaporat mill-użu solidu ta’ l-autoclaves imsaħħna u mqassma fil-forom tal-gassijiet għaċ-ċentrifugazzjonijiet bil-metodu ta’ xogħol bil-pajpijiet fil-forma ta’ kaskata Il-“prodott” u “truf” UF6 tat-tmexxija tal-gassijiet miċ-ċentrifugazzjoni huma wkoll mogħdija bil-metodu ta’xogħol tal-pajpijiet fil-forma ta’ kaskata u nases kesħin (jaħdmu madwar 203 K (-70 °C)) fejn huma kondensati fuq trasferiment ta’ wara f’kontenituri tajbin għat-trasportazzjoni u l-immaggazzinar. Għaliex l-impjant ta’ arrikkiment jikkonsisti f’eluf ta’ ċentrifugazzjonijiet arranġati f’kaskati li hemm ħafna kilometri ta’ xogħol tal-pajpijiet fil-forma ta’ kaskata, li jinkorporaw eluf ta’ weldjaturi b’ammont sostanzjali tar-repetizzjoni tat-tfassil. It-tagħmir, il-komponenti u sistemi tal-pajpijiet huma fabbrikati f’standards għolja ta’ vacuum u ta’ ndafa. 66 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 11/Vol. 31 5. 2. 1. Is-sistemi ta’ dħul/is-sistemi tal-ġbid tal-prodott u truf Is-sistemi tal-proċess imfassla jew preparati b’mod speċjali nkluż: — autoclaves ta’ dħul (jew stazzjonijiet), użati biex jingħadda UF6 għall-kaskati ta’ ċentrifugazzjoni sa 100 kPa (15 psi) u f’rata ta’ 1 kg/h jew aktar, — desublimers (jew nases kesħin) użati għat-tneħħija UF6 mill-kaskati sa 3 kPa (0,5 psi) presjoni. Id- desublimers huma kapaċi li jitkessħu sa 203 K (-70 °C) u jissaħħnu sa 343 K (70 °C), — l-istazzjonijiet “prodott” u “truf”’użati biex jinqabdu UF6 fil-kontenituri. Dan l impjant, it-tagħmir u xogħol bil-pajpijiet isiru kollha jew imdawwra bil-materjal reżistenti għal UF6 (ara n-nota ta’ spjegazzjoni għal din it-taqsima) u huma fabbrikati f’standards għoljin ta’ vacuum u ndafa. 5. 2. 2. Is-sistemi tal-pajpijet tal-magni header Is-sistemi tal-pajpijiet mfassla jew preparati b’mod speċjali u sistemi headers għall-immaniġġjar tal-UF6 fil-kaskati ta’ ċentrifugazzjoni. Ix-xibka tal-pajpijiet hija normalment tas-sistema ta’ fuq “tripla” ma’ ċentrifugazzjoni konnessa ma’ kull header. Għalhekk hemm ammont sustanzjali tar-repetizzjoni f’din il-forma. Huma magħmula kollha bil-materjal reżistenti għal UF6 (ara n-nota ta’ spjegazzjoni għal din it-taqsima) u huma fabbrikati f’standards għoljin ta’ vacuum u ndafa. 5. 2. 3. UF6 spettrometri tal-massa/sorsi joniċi Spettrometri tal-massa mfassla jew preparati b’mod speċjali bil-kalamita jew quadripole kapaċi li “on-line” jiġbru kampjun tad-dħul, prodott jew truf, mill-kurrent tal-gass UF6 u li għandhom il-karatteristiċi kollha li ġejjin: 1. unit tar-resoluzzjoni għal massa atomika iżjed minn 320; 2. is-sorsi joniċi mibnija minn jew imdawra minn nichrome jew monel jew banjati fin-nijkil; 3. is-sorsi tal-bombardament ta’ l-elettroni jonizzati; 4. li jkollhom sistema tal-kollezzjoni tajba għall-analiżi ta’ l-isotopi. 5. 2. 4. Dawk li jbidlu l-frekwenza Dawk li jbidlu l-frekwenza (magħrufa wkoll bħala konvertituri jew invertaturi) imfassla jew preparati b’mod speċjali biex jagħtu lill-istators tal-mutur imsemmi f’5. 1. 2(d), jew partijiet, komponenti jew sub-assemblaġġi ta’ dawn li jbiddlu l-frekwenza li jkollhom il-karatteristċi kollha li ġejjin: 1. il-ħruġ multifażi ta’ 600 sa 2 000 Hz; 2. stabbilità għolja (bil-kontroll tal-frekwenza aqwa minn 0,1 %); 3. d-distorsjoni armonika baxxa (inqas minn 2 %), u 4. effiċjenza ikbar minn 80 %. Nota ta’ spjegazzjoni L-oġġetti elenkati hawn fuq jiġu jew f’kuntatt dirett mal-proċess tal-gass UF6 jew inkella jikkontrollaw iċ-ċentrifugazzjoni u l-passaġġ tal-gass miċ-ċentrifugazzjoni għaċ-ċentrifugazzjoni u kaskata għal kaskata. Il-materjali reżistenti għal korrosjoni mill-UF6 jinkludi l-azzar li ma jisaddadx, l-aluminju, l-liegi ta’ l-aluminju, nijkil jew it-taħlit li jkun fih 60 % jew aktar nijkil. 11/Vol. 31 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 67 5. 3. L-assemblaġġ u l-komponenti mfassla jew preparati b’mod speċjali għall-użu tat-tisħiħ fid-diffusjoni tal-gassijiet Nota ta’ introduzzjoni Fil-metodu tad-diffusjoni tal-gassijiet tas-separazzjoni ta’ l-isotopi ta’ l-uranju, l-għaqda prinċipali teknoloġika hija barriera speċjali porusa għad-diffusjoni tal-gassijiet, skambju tas-sħana biex jitkessaħ il-gass (li huwa msaħħan bil-proċess tal-kompressjoni), valvijiet tas-siġill u l-valvijiet tal-kontroll, u linji tal-pajpijiet. Daqs kemm jintuża l-uranju eksafloridu fid-diffusjoni teknoloġika tal-gassijiet (UF6), it-tagħmir kollu, il-linji tal-pajpijiet u l-uċuħ ta’ l-istrumentazzjoni (li jkollhom kuntatt mal-gass) għandhom ikunu tal-materjal li jibqgħu stabbli fil-kuntatt ma’ UF6. Il-faċilità tad-diffusjoni tal-gass għandha bżonn numru ta’ dawn l-għaqdiet, sabiex il-kwantitajiet jistgħu jipprovdu l-indikazzjoni importanti tat-terminu ta’ l-użu. 5. 3. 1. Il-barrieri tad-diffusjoni tal-gassijiet (a) Filtri mfassla jew preparati b’mod speċjali porużi, rqaq, bil-por bid-daqs ta’ 100-1 000 Å (angstroms), u ħxuna ta’ 5 mm (0,2″) jew inqas, u għal forma tubulari, dijametru ta’ 25 mm (1″) jew inqas, magħmula minn materjali metalliċi, polimeri jew taċ-ċeramika reżistenti għal korrosjoni mill-UF6, u (b) komposti u trabijiet preparati b’mod speċjali għal fabbrikazzjoni tal-filtri. Trabijiet u komposti simili inkluż in-nijkil u taħlit li jkun fihom 60 % jew aktar nijkil, aluminju ossidu, jew polimeri reżistenti għal UF6 kollha magħmula minn fluorinated hydrocarbon u li għandhom il-purità ta’ 99,9 % jew aktar, id-daqs tal-partiċella inqas minn 10 mikroni, u bi grad ogħla ta’ daqs tal-partiċella uniformi, li huma preparati b’mod speċjali għal fabbrikazzjoni tal-barrieri għad-diffusjoni tal-gassijiet. 5. 3. 2. Housings tad-diffusjoni Reċipjenti ċilindriċi ermatoloġikament siġillati mfassla jew preparati b’mod speċjali akbar minn 300 mm (12″) fid-dijametru u akbar minn 900 mm (35″) fil-tul, jew reċipjenti rettangulari tad-dimensjoni mqabbla, li għandhom konnessjoni inlet u żewġ konnessjonijiet outlet li kollha huma akbar minn 50 mm (2″) fid-dijametru, biex ikun fihom il-barriera tad-diffusjoni tal-gassijiet, magħmula minn jew imdawwra b’materjali reżistenti għal UF6 u mfassla għall-installazzjoni orizzontali jew vertikali. 5. 3. 3. Kompressuri u dawk li jonfħu l-gass Il-kompressuri li huma mfassla jew preparati b’mod speċjali bl-assi, ċentrifugali, jew spostament pożittiv, jew dawk li jonfħu l-gass b’volum tal-ġbid b’kapaċità ta’ 1 m3/min. jew iżjed ta’ UF6 u bil-pressjoni li tneħħi sa ftit mijiet kPa (100 psi), imfassla għall-operazzjoni għal terminu twil fl-ambjent UF6 bil jew mingħajr il-mutur elettroniku ta’ l-enerġija xierqa, kif ukoll separazzjoni ta’ l-għaqdiet tal-kompressuri u dawk li jonfħu l-gassijiet simili. Dawn il-kompressuri u dawk li jonfħu l-gassijiet għandhom ratio tal-pressjoni bejn 2:1 u 6:1 u huma magħmula minn, jew lineati b’, materjali reżistenti għal UF6. 5. 3. 4. Siġilli tax-xaft li jdur Is-siġilli tal-vacuum mfassla jew preparati b’mod speċjali, bis-siġill ta’ dħul u s-siġill tal-konnessjonijiet ta’ l-exhaust, biex jissiġillaw il-konnessjonijiet tax-xaft li huma konnessi mal-kompressur jew dawk li jonfħu l-gass rotor bil-mutur li jikkontrolla sabiex jassigura s-siġill li tista’ toqgħod fuqu kontra l-ħruġ ta’ l-arja għal ġol-kamra ta’ ġewwa tal-kompressur jew dawk li jonfħu l-gassijiet li huma mimlija b’UF6. Siġilli bħal dawn huma normalment imfassla għal gass buffer fil-ħruġ tar-rata li tkun inqas minn 1 000 cm3/min (60 in3/min). 5. 3. 5. It-skambju tas-sħana għat-tkessiħ tal-UF6 It-skambju tas-sħana li huma mfassla jew preparati b’mod speċjali magħmula minn jew imdawwra b’materjali reżistenti għal UF6 (minbarra l-azzar li ma jissaddadx) jew bir-ramm jew kull għaqda ta’ dawn il-materjali, u li huma maħsuba għal ħruġ tal-pressjoni rata mibdula ta’ inqas minn 10 Pa (0,0015 psi) kull siegħa taħt id-differenza tal-pressjoni 100 kPa (15 psi). 68 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 11/Vol. 31 5. 4. Is-sistemi awżiljarji, tagħmir u l-komponenti mfassla jew preparati b’mod speċjali għall-użu tat-tisħiħ fid-diffusjoni tal-gassijiet Nota ta’ introduzzjoni Is-sistemi awżiljarji, it-tagħmir u l-komponenti għall-impjant imsaħħaħ għad-diffusjoni tal-gassijiet huma sistemi ta’ l-impjant meħtieġ għad-dħul tal-UF6 fl-assemblaġġ tad-diffusjoni tal-gassijiet, biex jgħaqqad l-assemblaġġi individwali ma’ xulxin biex jiffurmaw kaskati (jew stadji) biex jippermettu t-tisħiħ progressiv għoli u għal ħruġ tal-“Prodott” u “truf” UF6 mill-kaskati tad-diffusjoni. Minħabba l-proprjetajiet għolja ta’ inertia tal-kaskati tad-diffusjoni, kull interruzjoni fil-ħidma tagħhom, u b’mod speċjali l-għeluq tagħhom, u jwassal għal konsegwenzi. Għaldaqstant, il-manutenzjoni stretta u kostanti tal-vacuum fis-sistemi kollha teknoloġiċi, il-protezzjoni awtomatika mill-aċċidenti, u regolamentazzjoni eżatta awtomata tal-kurrent tal-gass hija ta’ importanza fl-impjant tad-diffusjoni tal-gassijiet. Dan kollu jwassal għal ħtieġa għat-tagħmir ta’ l-impjant b’numru kbir tal-miżuri speċjali, sistemi li jirregolaw u li jikkontrollaw. Normalment UF6 huwa evaporat minn ċilindi poġġuti fl-autoclaves imsaħħna u mqassma fil-forom tal-gassijiet għal punt tad-dħul bil-metodu ta’ xogħol bil-pajpijiet fil-forma ta’ kaskata Il-“prodott” u “truf” UF6 tat-tmexxija tal-gassijiet mill-punti tal-ħruġ u jingħaddew bil-metodu ta’ xogħol tal-pajpijiet fil-forma ta’ kaskata u nases kesħin jew għall-istazzjonijiet tal-kompressjoni fejn huma kondensati fuq trasferiment ta’ wara f’kontenituri tajbin għat-trasportazzjoni u l-immaggazzinar. Għaliex l-impjant imsaħħaħ għad-diffusjoni tal-gassijiet jikkonsisti f’numru kbir ta’ għaqdiet tad-diffusjoni tal-gassijiet irranġati f’kaskati, hemm ħafna kilometri ta’ kaskati bil-pajpijiet header, li jinkorporaw eluf ta’ welds b’ammont sostanzjali tar-repetizzjoni tal-mudell. It-tagħmir, il-komponenti u sistemi tal-pajpijiet huma fabbrikati f’standards għolja ta’ vacuum u ndafa. 5. 4. 1. Is-sistemi ta’ dħul/is-sistemi tal-ġbid tal-prodott u truf Is-sistemi ta’ l-ipproċessar imfassla jew preparati b’mod speċjali, kapaċi li jaħdmu bil-pressjoni ta’ 300 kPa (45 psi) jew inqas, inkluż: — autoclaves li jdaħħlu (jew sistemi), użati biex jgħaddu UF6 għal kaskati tad-diffusjoni tal-gass, — desublimers (jew nases kesħin) użati biex ineħħu UF6 mill-kaskati tad-diffusjoni, — l-istazzjonijiet tal-likwidifikazzjoni fejn gass UF6 mill-Kaskati huwa kompressat u mkessaħ biex jifforma likwidu UF6, — l-istazzjonijiet “prodott” jew “truf” użati biex jitrasferixxu UF6 fil-kontenituri. 5. 4. 2. Is-sistemi tal-pajpijiet header Is-sistemi tal-pajpijiet imfassla jew preparati b’mod speċjali u sistemi ta’ fuq għall-immaniġġjar UF6 fil-kaskati tad-diffusjoni tal-gassijiet. Ix-xibka tal-pajpijiet hija normalment tas-sistema ta’ fuq “dopju” ma’ ċellola konnessa ma’ kull headers. 5. 4. 3. Is-sistemi ta’ vacuum (a) Manifolds ta’ vacuum kbir imfassla jew preparati b’mod speċjali, headers vacuum u pompi tal-vacuum li għandhom il-kapaċità tal-ġibda ta’ 5 m3/min. (175 ft3/min. ) jew iżjed. (b) Il-pompi tal-vacuum imfassla b’mod speċjali għas-servizz f’atmosferi li jissaportu l-UF6 magħmula minn, jew mdawwra b’, aluminju, nijkil, jew liegi li jkollhom aktar minn 60 % nijkil. Dawn il-pompi jistgħu jkun jew iduru jew pożittivi, jistgħu jkollhom siġilli ta’ l-ispostament jew florokarbonju, u jistgħu jkollhom fluwidi speċjali tal-ħidma preżenti. 5. 4. 4. Valvijiet speċjali li jagħlqu u li jikkontrollaw Valvijiet tal-minfaħ mfassla jew preparati b’mod speċjali li jagħlqu manwalment jew awtomatikament u li jikkontrollaw magħmula minn materjali reżistenti għal UF6 bid-dijametru ta’ 40 sa 1 500 mm (1,5 sa 59″) għall-instalazzjoni fis-sistemi prinċipali u awżiljari ta’ l-impjanti msaħħa tad-diffusjoni tal-gassijiet. 11/Vol. 31 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 69 5. 4. 5. UF6 spettrometri tal-massa/sorsi joniċi Spettrometri tal-massa mfassla jew preparati b’mod speċjali bil-kalamita jew quadripole kapaċi li jiġbru ’on-line’ kampjun tad-dħul, prodott jew truf, mill-kurrent tal-gass UF6 u li għandhom il-karatteristiċi kollha li ġejjin: 1. unit tar-resoluzzjoni għal massa atomika iżjed minn 320; 2. Is-sorsi joniċi mibnija minn jew imdawwra minn nichrome jew monel jew banjati fin-nijkil; 3. Is-sorsi tal-bombardament ta’ l-elettroni jonizzati; 4. sistema tal-kollezzjoni tajba għall-analiżi ta’ l-isotopi. Nota ta’ spjegazzjoni L-oġġetti elenkati hawn fuq jiġu jew f’kuntatt dirett mal-gass tal-proċess UF6 jew jikkontrollaw direttament il-kurrent fil-kaskata. Fl-uċuħ kollha li jiġu fil-kuntatt mal-gass tal-proċess huma kollha magħmula minn, jew imdawwra bil-materjali reżistenti għal UF6-. Għall-għanijet ta’ din it-taqsima dwar l-oġġetti tad-diffusjoni tal-gassijiet il-materjali reżistenti għal korrosjoni bil-UF6 l-azzar li ma jissaddadx, l-aluminju, liegi ta’ l-aluminju, aluminju ossidu, nijkil jew liegi li jkun fihom 60 % jew aktar nijkil u materjali reżistenti għal UF6 kollha magħmula minn polimeri florinati idrokarboniċi. 5. 5. Is-sistemi, tagħmir u l-komponenti mfassla jew preparati b’mod speċjali għall-użu ta’ l-impjanti msaħħa aerjodinamika Nota ta’ introduzzjoni Fil-proċessi aerodinamiċi msaħħa, taħlita tal-gass UF6 u gass ħafif (idroġenu ta’ helium) huwa kompressat u wara mgħoddi minn elementi li jisseparaw fejn is-separazzjoni ta’ l-isotopi hija mwettqa mill-ġenerazzjoni tal-forzi qawwija ta’ ċentrifugazzjoni madwar ġjometrija ta’ ħajt mibrum. Żewġ proċessi ta’ dan it-tip kienu suċċessivament żviluppati: il-proċess taż-żenuna tas-separazzjoni u l-proċess tat-tubu vortex. Għaż-żewġ proċessi l-komponenti prinċipali ta’ l-istadju tas-separazzjoni jinkludi ir-reċipjenti ċilindriċi li jżommu l-elementi speċjali tas-separazzjoni (żenuni jew tubi vortex), il-kompressuri tal-gass u skambju tas-sħana biex ineħħu s-sħana tal-kompressjoni. L-impjant aerjodinamiku għandu bżonn numru ta’ dawn l-istadji, sabiex il-kwantitajiet jistgħu jipprovdu l-indikazzjoni importanti tat-terminu ta’ l-użu. Minħabba li l-proċess aerjodinamiku juża UF6, it-tagħmir kollu, il-linji tal-pajpijiet u l-uċuħ ta’ l-istrumentazzjoni (li jkollhom kuntatt mal-gass) għandhom ikunu tal-materjal li jibqgħu stabbli fil-kuntatt ma’ UF6. Nota ta’ spjegazzjoni L-oġġetti elenkati f’din it-taqsima li jiġu jew f’kuntatt dirett mal-gass tal-proċess UF6 jew jikkontrollaw direttament il-kurrent fil-kaskata. L-uċuħ kollha li jiġu f’kuntatt mal-gass tal-proċess huma kollha magħmula jew protetti bil-materjali reżistenti għal UF6-. Għall-għan ta’ din it-taqsima dwar l-oġġetti tisħiħ aerjodinamiku, il-materjali reżistenti għal korrosjoni bil-UF6 inkluż ir-ramm, l-azzar li ma jisaddadx, l-aluminju, liegi ta’ l-aluminju, nijkil jew liegi li jkun fihom 60 % jew aktar nijkil u materjal reżistenti għal UF6 kollha magħmula minn polimeri florinati idrokarboniċi. 5. 5. 1. Iż-żenuni tas-separazzjoni Iż-żenuni tas-separazzjoni u l-assemblaġġi tagħhom li huma mfassla jew preparati b’mod speċjali. Iż-żenuni tas-separazzjoni jikkonsistu minn kanali milwija, li għandhom radius tat-tundjatura inqas minn 1 mm (tipikament 0,1 sa 0,05 mm), reżistenti għal korrosjoni mill-UF6 u għandhom tarf jaqta’ fiż-żenuna li tissepara l-kurrent tal-gass fiż-żenuna f’żewġ frazzjonijiet. 5. 5. 2. It-tubi vortex It-tubi vortex u l-assemblaġġi tagħhom li huma mfassla jew preparati b’mod speċjali. It-tubi vortex huma ċilindriċi jew għal ponta, magħmula minn jew protetti mill-materjali reżistenti għal korrosjoni mill-UF6, u għandhom id-dijametru ta’ bejn 0,5 cm u 4 cm, ir-ratio tat-tul għad-dijametru ta’ 20:1 jew inqas u b’inlet tanġenzali waħda jew iżjed. Dawn it-tubi jistgħu jkunu mgħammra b’appendiċi tat-tip taż-żennuna f’kull wieħed miż-żewġt itruf. 70 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 11/Vol. 31 Nota ta’ spjegazzjoni Il-gass li jidħol fit-tubi vortex tanġenzali f’tarf wieħed jew minn swirl vanes jew f’numru ta’posizzjonijiet tanġenzali tul il-periferija tat-tubi. 5. 5. 3. Kompressuri u dawk li jonfħu l-gass Axial, mfassla jew preparati b’mod speċjali, ċentrifugali u l-kompressuri ta’ l-ippustjar pożittiv jew li jonfħu l-gassijiet magħmula minn jew protteti minn materjali reżistenti għal korrosjoni mill-UF6 u bil-kapaċità tal-volum tal-ġbid ta’ 2 m3/min. jew aktar minn UF6/gass carrier (idroġenu jew helium) taħlita. Nota ta’ spjegazzjoni Il-kompressuri jew li jonfħu l-gass tipikament għandhom ratio tal-pressjoni bejn 1. 2:1 u 6:1. 5. 5. 4. Is-siġilli tax-xaft li jdur Is-siġilli li jduru mfassla jew preparati b’mod speċjali, bis-siġill ta’d-dħul u s-siġill tal-konnessjonijiet ta’ l-exhaust, biex jissiġillaw il-konnessjonijiet tax-xaft li huma konnessi mal-kompressur jew dawk li jonfħu l-gass rotor bil-mutur li jikkontrolla sabiex jassigura s-siġil; li tista’ toqgħod fuqu kontra l-ħruġ ta’ l-arja għal ġol-kamra ta’ ġewwa tal-kompressur jew dawk li jonfħu l-gassijiet li huma mimlija bil-UF6. 5. 5. 5. It-skambju tas-sħana għat-tkessiħ tal-gass It-skambju tas-sħana mfassla jew preparati b’mod speċjali magħmula minn jew protetti minn materjali reżistenti għal korrosjoni mill-UF6. 5. 5. 6. Il-housings ta’ l-elementi tas-separazzjoni Il-housings ta’ l-elementi tas-separazzjoni mfassla jew preparati b’mod speċjali, magħmula minn jew protetti mill-materjali reżistenti għal korrosjoni mill-UF6, li jkunu fihom it-tubi vortex u żenuni tas-separazzjoni. Nota ta’ spjegazzjoni Dawn il-housings jistgħu jkunu reċipjenti ċilindriċi akbar minn 300 mm fid-dijametru u akbar minn 900 mm fit-tul, jew jistgħu jkunu reċipjenti rettangulari tad-dimensjoni komparabbli, u jistgħu jkunu mfassla għall-installazzjoni orizzontali jew vertikali. 5. 5. 7. Is-sistemi ta’ d-dħul/is-sistemi tal-ġbid tal-prodott u truf Is-sistemi tal-ipproċessar jew it-tagħmir għall-impjanti msaħħa mfassla jew preparati b’mod speċjali magħmula minn jew protetti mill-materjal reżistenti għal korrosjoni mill-UF6, inkluż: (a) autoclaves tad-dħul, fran, jew sistemi użati għall-passaġġ ta’ UF6 għall-ipproċessar imsaħħaħ; (b) desublimers (jew nases kiesħin) użati għat-tneħħija ta’ UF6 mill-proċessi msaħħa għat-trasferiment ta’ wara it-tisħin; (ċ) l-istazzjonijiet tas-solidifikazzjoni u tal-likwidifikazzjoni wżati biex jitneħħa l-UF6 mill-proċessi msaħħa bil-kompressjoni u l-konversjoni ta’ UF6 għal forma likwida jew solida; (d) l-istazzjonijiet “prodott” jew “truf” użati biex jitrasferixxu UF6 fil-kontenituri. 11/Vol. 31 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 71 5. 5. 8. Is-sistemi tal-pajpijiet header Is-sistemi tal-pajpijiet header imfassla jew preparati b’mod speċjali, magħmula minn jew protetti minn materjali reżistenti għal korrosjoni mill-UF6 għall-immaniġġjar tal-UF6 fil-kaskata aerjodinamika. Ix-xibka tal-pajpijiet hija normalment ta’ disinn header “dopju” ma’ kull stadju jew grupp ta’ stadji konnessi ma’ kull header. 5. 5. 9. Is-sistemi u l-pompi vacuum (a) Is-sistemi vacuum imfassla jew preparati b’mod speċjali għandhom il-kapaċità tal-ġibda ta’ 5 m3/min jew iżjed, li tikkonsisti minn manifolds vacuum, vacuum headers u pompi vacuum, u maħsuba għas-servizz f’atmosferi li jifilħu għal UF6. (b) Pompi tal-vacuum imfassla jew preparati b’mod speċjali għas-servizz f’atmosferi li jifilħu għal UF6 u magħmula minn jew protetti mill-materjali reżistenti għal korrosjoni mill-UF6. Dawn il-pompi jistgħu jużaw siġilli florokarboniċi u fluwidi li jaħdmu speċjali. 5. 5. 10. Valvijiet speċjali li jagħlqu u li jikkontrollaw Il-valvijiet tal-minfaħ tal-kontroll u li jaħdmu b’mod manwali u awtomatikament huma mfassla jew preparati b’mod speċjali magħmula minn jew protetti bil-materjli reżistenti għal korrosjoni mill-UF6 bid-dijametru ta’ 40 sa 1 500 mm għall-installazzjoni fis-sistemi prinċipali jew awżiljari ta’ l-impjant imsaħħaħ aerjodinamiku. 5. 5. 11. UF6 spettrometri tal-massa/sorsi joniċi Spettrometri tal-massa mfassla jew preparati b’mod speċjali bil-kalamita jew quadripole kapaċi li jiġbru “on-line” kampjun tad-dħul, prodott jew truf, mill-kurrent tal-gass UF6 u li għandhom il-karatteristiċi kollha li ġejjin: 1. unit tar-resoluzzjoni għal massa iżjed minn 320; 2. Is-sorsi joniċi mibnija minn jew imdawwra minn nichrome jew monel jew banjati fin-nijkil; 3. is-sorsi tal-bombardament ta’ l-elettroni jonizzati; 4. sistema ta’ kollezzjoni tajba għall-analiżi ta’ l-isotopi. 5. 5. 12. UF6/sistemi tas-separazzjoni tal-gass carrier Is-sistemi tas-separazzjoni UF6 imfassla jew preparati mill-gass carrier (idroġenu jew helium). Nota ta’ spjegazzjoni Dawn is-sistemi huma mfassla biex inaqqsu l-kontenut UF6 fil-gass carrier għal 1 ppm jew inqas u jistgħu jinkorporaw tagħmir sabiex: (a) skambjaturi tas-sħana krijoġenika u krijoseparaturi kapaċi għat-temperaturi ta’ -120 °C jew inqas, jew (b) units krijoġeniku tar-refriġerazzjoni kapaċi għat-temperaturi ta’-120 °C jew inqas, jew (ċ) l-units taż-żenuni tas-separazzjoni jew tat-tubi tal-vortex għas-separazzjoni ta’ UF6 mill-gass carrier, jew (d) UF6 nases kesħin kapaċi għat-temperatura ta’ -20 °C jew inqas. 5. 6. Is-sistemi, tagħmir u l-komponenti mfassla jew preparati b’mod speċjali għall-użu fl-iskambju kimiku jew ta’ l-impjanti li jsaħħu l-iskambju ta’ l-jonji Nota ta’ introduzzjoni Id-differenza minima fil-massa bejn l-isotopi ta’ l-uranju li jikkawżaw skambju żgħir fir-reazzjoni kimika l-isotopi. Żewġ proċessi kienu żviluppati ekwilibrija li tista’ tintuża bħala bażi għas-separazzjoni ta’ suċċessivament: skambju kimiku likwidu-likwidu u skambju kimiku solidu-likwidu. 72 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 11/Vol. 31 Fil-proċess ta’ skambju kimiku likwidu-likwidu, fażijiet tal-likwidi li ma jitħalltux (akwatiċi u organiċi) huma kontrokurrenti konnessi biex jagħtu lill-effett tal-kaskata eluf ta’ stadji tas-separazzjoni. Il-fażi akwatika tikkonsisti minn uranium chloride fis-soluzzjoni tal-aċtu idrokloriku; il-fażi organika tikkonsisti mill-ħruġ li jkun fih uranium chloride fis-solvent organiku. Il-kuntati wżati fil-kaskata tas-separazzjoni jistgħu jkunu kolonni ta’ ċentrifugazzjoni likwida. Il-konversjonijiet kimiċi (ossidazzjoni jew tnaqqis) huma meħtieġa f’żewġt itruf tal-kaskata tas-separazzjoni bil-għan li jkunu provduti l-ħtiġiet reflux f’kull tarf. Il-ħsieb maġġuri tal-mudell huwa li tkun evitata l-kontaminazzjoni tal-kurrenti tal-proċess ma’ ċerti joniċi tal-metall. Plastik, imdawwra bil-plastik (inkluż l-użu tal-polimeri florokarboniċi) u/jew kolonni mdawwra bil-ħġieġ u pajpijiet huma għalhekk użati. ta’ skambju likwidu-likwidu (bħala kolonni bil-polz bipjanċi passaturi) jew il-kuntatti Fil-proċess skambju joniku solidu-likwidu, it-tisħiħ jintlaħaq bl-assorbizzjoni ta’ uranju/u desorption fuq speċjali, jaġġixi malajr, skambju joniku resin jew assorbent. Is-soluzzjoni ta’ l-uranju fl-aċtu idrokloriku u aġenti kimiċi oħrajn jingħaddu minn kolonni msaħħa ċilindriċi li jkunu fihom pakketti ta’ l-assorbenti. Għal proċess kontinwu, is-sistema reflux hija meħtieġa biex teħles l-uranju mill-assorbent lura għal ġot-tmexxija likwida sabiex “prodotti” u “truf”’jistgħu jinġabru. Dan jitwettaq bl-użu tat-tnaqqis/ossidazzjoni tajba ta’ l-aġenti kimiċi li huma kompletament riġenerati f’ċirkwiti separati esternament u li jistgħu jkunu parzjalment riġenerati fil-kolonni nnifishom tas-separazzjoni ta’ l-isotopi. Il-presenza tas-soluzzjoni sħuna konċentrata tal-aċtu idrokloriku fil-proċess teħtieġ it-tagħmir li għandu jkun magħmul minn jew protett bil-materjali reżistenti speċjali għal korrosjoni. 5. 6. 1. Il-kolonni ta’ skambju likwidu-likwidu (skambju kimiku) Il-kolonna kontrokurrenti ta’ skambju likwidu-likwidu li għandha input ta’ qawwa mekkanika (i. e. , kolonni bil-polz bi pjanċi bil-passaturi, kolonni bi pjanċi reċiproki, u kolonni bit-taħlit tat-turbine interni), imfassla jew preparati b’mod speċjali għat-tisħiħ ta’ l-uranju bil-proċess ta’ skambju kimiku. Għar-reżistenza tal-korrosjoni għal konċentrazzjoni tas-soluzzjoni ta’ l-aċti idrokloriku, dawn il-kolloni u l-intern tagħhom huma magħmula minn jew protetti mill-materjali tal-plastik tajbin (bħala l-polimeri) jew il-ħġieġ. Il-ħin tar-residenza ta’ l-istadju tal-kolloni huwa mfassal biex ikunu iqsar minn (30 sekonda jew inqas). 5. 6. 2. Il-kuntatti ċentrifugali likwidu-likwidu (skambju kimiku) Il-kuntatti ta’ ċentrifugazzjoni likwidu-likwidu mfassla jew preparati b’mod speċjali għat-tisħiħ ta’ l-uranju bl-użu tal-proċess ta’ skambju kimiku. Kuntatti bħal dawn jużaw ir-rotazzjoni biex jiksbu t-tixrid tal-kurrent organiku u akwatiku u wara l-qawwa ċentrifuaa biex jisseparaw il-fażijiet. Għar-reżistenza tal-korrosjoni għas-soluzzjoni konċentrata tal-aċtu idrokloriku, il-kuntatti isiru jew huma mdawwra b’materjali tal-plastik tajbin (bħala l-polimeri florokarboniċi) jew huma mdawwra bil-ħġieġ. Il-ħin tar-residenza ta’ l-istadju tal-kuntatti ta’ ċentrifugazzjoni huwa mfassal biex ikunu iqsar minn (30 sekonda jew inqas). 5. 6. 3. Is-sistemi u tagħmir għat-tnaqqis ta’ l-uranju (skambju kimiku) (a) Ċelloli għat-tnaqqis elettrokimiku mfassla jew preparati b’mod speċjali biex inaqqsu l-uranju minn stat wieħed valenti għal tisħiħ ieħor ta’ l-uranju bl-użu tal-proċess ta’ skambju kimiku. Il-materjali taċ-ċelloli fil-kuntatt mas-soluzzjonijiet tal-proċess għandhom ikunu reżistenti għal korrosjoni għas-soluzzjoni konċentrata ta’ l-aċtu idrokloriku. Nota ta’ spjegazzjoni Il-kompartiment cathode ta’ ċ-ċellola għandu jitfassal biex jipprevjeni r-riossidifikazzjoni ta’ l-uranju għall-ogħla stat valenti. Biex l-uranju jinżamm fil-komparimemt cathode iċ-ċellola jista’ jkollha membrana tad-dijaframma li ma jgħaddi xejn minnha magħmula minn materjal speċjali ta’ skambju cation Il-cathode hija magħmula minn konduttur solidu tajjeb bħal grafit. (b) Is-sistemi mfassla jew preparati b’mod speċjali tal-kaskata biex jittieħed il-U4 + mill-kurrent organiku, l-aġġustament tal-konċentrazzjoni ta’ l-aċidu u d-dħul għal ċelloli mnaqqsa elettrokimiku. fit-tmiem tal-prodott 11/Vol. 31 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 73 Nota ta’ spjegazzjoni Dawn is-sistemi jikkonsistu minn tagħmir li jiġbed il-barra s-solventi biex ineħħi il-U4 + mill-kurrent organiku għal ġo soluzzjoni akwatika li tevapora u/jew it-tagħmir li jwassal għat-tmiem ta’ l-arranġament u l-kontroll tas-soluzzjoni pH, u jippumpjaw jew apparat ieħor li jitrasferixxi għall-iffidjar ta’ ċ-ċelloli mnaqqsa elettrokimiċi. Il-ħsieb maġġur tal-intenzjoni huwa li tkun evitata l-kontaminazzjoni tal-kurrent akwatiku ma’ ċerti jonji tal-metall. Konsegwentament, għal dawk il-partijiet li huma fil-kuntatt mal-kurrent tal-proċess, is-sistema hija mibnija minn tagħmir magħmul minn jew protett b’materjal tajjeb (bħal ħġieġ, polimeri florokarboniċi, polyphenyl sulfate, polyether sulfone, u resin-impregnated graphite). 5. 6. 4. Is-sistemi tal-preparament tad-dħul (skambju kimiku) Is-sistemi mfassla jew preparati b’mod speċjali għal produzzjoni tas-soluzzjonijiet tal-purità għolja ta’ l-uranium chloride tad-dħul għall-impjanti ta’ skambju kimiku ta’ l-isotopi ta’ l-uranju. Nota ta’ spjegazzjoni Dawn is-sistemi jikkonsistu minn dissoluzzjonijiet, il-ħruġ tas-solventi u/jew it-tagħmir ta’ skambju joniku għal purifikazzjoni u ċelloli elettrolitiċi għat-tnaqqis ta’ l-uranju U6 + jew U4 + għal U3+. Dawn is-sistemi jipproduċu s-soluzzjonijiet uranium chloride li jkollhom biss ftit partijiet għal kull miljun ta’ l-impuritajiet metalliċi bħal kromju, il-ħadid, il-vanadju, molybdenum u cations oħrajn li għandhom żewġ valenti jew aktar valenti għoljin. Il-materjali tal-kostruzzjoni għal porzjonijiet tas-sistemi ta’ l-ipproċessar tal-purità għolja U3 + jinkludi l-ħġieġ, polimeri florokarboniċi, polyphenyl sulfate jew polyether sulfone imdawwra bil-plastik u resin-impregnated graphite. 5. 6. 5. Is-sistemi ta’ l-ossidifikazzjoni ta’ l-uranju (skambju kimiku) Is-sistemi mfassla jew preparati b’mod speċjali għall-ossidifikazzjoni ta’ l-U3 + għal U4 + għar-ritorn tal-kaskata tas-separazzjoni ta’ l-isotopi ta’ l-uranju fil-proċess imsaħħaħ ta’ skambju kimiku. Nota ta’ spjegazzjoni Dawn is-sistemi jistgħu jinkorporaw fihom it-tagħmir bħal: (a) it-tagħmir għal kuntatt mal-chlorine jew l-osiġinu mat-tnixxija akwatika li toħroġ mit-tagħmir tas-separazzjoni ta’ l-isotopi u li tagħti r-riżultat U4 + fil-kurrent organiku li tirritorna mit-tmiem tal-produzzjoni tal-kaskata, (b) it-tagħmir li jissepara l-ilma mill-aċtu idrokloriku sabiex l-ilma u aċtu idrokloriku kkonċenrat jistgħu jkunu introdotti mill-ġdid għall-proċess fil-postijiet it-tajba. 5. 6. 6. Resins/assorbenti li jirreaġixxu malajr fl-iskambju joniku (skambju joniku) Resins/assorbenti li jirreaġixxu malajr fl-iskambju joniku mfassla jew preparati b’mod speċjali għat-tisħiħ ta’ l-uranju bl-użu tal-proċess ta’ skambju joniku, li jinkludu porous macroreticular resins, u/jew strutturi pellikulari li fihom il-gruppi attivi tat-tibdil kimiku huma limitati għal kopertura fuq il-wiċċ ta’ struttura poruża inattiva li tappoġġa, u strutturi oħrajn f’kull forma tajba inkluż il-partikoli jew il-fibri. Dawn ir-resins/assorbimenti ta’ skambju joniku għandhom dijametru ta’ 0,2 mm jew inqas u għandhom ikunu kimikament reżisenti għas-soluzzjoni konċentrata tal-aċtu idrokloriku kif ukoll fiżikament b’saħħithom biżżejjed sabiex ma jfixxklux fil-kolonni ta’ skambju. Ir-resins/assorbimenti huma mfassla b’mod speċjali biex itejbu kinetiċi ta’ skambju mgħaġġla ta’ l-isotopi ta’ l-uranju (ir-rata ta’ skambju nofs il-ħin jew inqas minn 10 sekondi) u huma kapaċi li jaħdmu fit-temperatura fl-iskala ta’ 100 °C sa 200 °C. 5. 6. 7. Il-kolonni ta’ skambju joniku (skambju joniku) Il-kolonni ċilindriċi ikbar minn 1 000 mm fid-dijametru biex ikun fihom u jappoġjaw sodod ippakkjati ta’ resin/assorbenti ta’ skambju joniku mfassla jew preparati b’mod speċjali għat-tisħiħ ta’ l-uranju bl-użu tal-proċess ta’ skambju joniku. Dawn il-kolonni huma magħmula minn jew protetti minn materjali (bħat-titanju jew il-plastiks florokarboniċi) reżistenti għal korrosjoni mis-soluzzjoni konċentrata ta’ l-aċtu idrokloriku u huma kapaċi jaħdmu fit-temperatura fl-iskala ta’ 100 °C sa 200 °C u pressjoni fuq 0,7 MPa (102 psia). 74 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 11/Vol. 31 5. 6. 8. Is-sistemi ta’ skambju joniku reflux (skambju joniku) (a) tat-tnaqqis Is-sistemi jew preparati b’mod speċjali jew l-elettrokimiċi mfassla għar-riġenerazzjoni ta’ l-aġent(i) kimiku(ċi) tat-tnaqqis użat fil-kaskati msaħħa ta’ skambju joniku ta’ l-uranju. tal-kimiċi (b) Is-sistemi ta’ l-ossidifikazzjoni tal-kimiċi jew l-elettrokimiċi mfassla jew preparati b’mod speċjali għar-riġenerazzjoni ta’ l-aġent(i) kimiku(ċi) ta’ l-ossidifikazzjoni wżat fil-kaskati msaħħa ta’ skambju joniku ta’ l-uranju. Nota ta’ spjegazzjoni Il-proċess imsaħħaħ ta’ skambju joniku jista’ juża, per eżempju, trivalent titanium (Ti3+) bħala cation tat-tnaqqis li fil-każ is-sistema tat-tnaqqis tista’ terġa tiġġenera Ti3 + billi tnaqqas Ti4+. Dan il-proċess jista’ juża, per eżempju, trivalent iron (Fe3+) bħala ossidant li fil-każ is-sistema ta’ l-ossidifikazzjoni tista’ terġa tiġġenera Fe3 + billi tossidifika Fe2+. 5. 7. Is-sistemi, tagħmir u l-komponenti mfassla jew preparati b’mod speċjali għall-użu ta’ l-impjanti msaħħa bbażati fuq il-laser Nota ta’ introduzzjoni Is-sistemi preżenti għal proċessi msaħħa bl-użu tal-laser jaqgħu taħt żewġ kategoriji: dawk li fihom il-mezz ta’ proċess huwa fwar atomiku ta’ l-uranju u dawk li fihom il-mezz ta’ proċess huwa l-fwar tal-kompost ta’ l-uranju. In-nomenklatura komuni għal is-separazzjoni isotopika tal-fwar atomiku tal-laser (SIFAL jew SIVLA); it-tieni kategorija, is-separazzjoni isotopika tal-laser molekulari (SILM jew MOLIS) u reazzjonijiet kimiċi bl-attivazzjoni magħżula ta’ l-isotopi tal-laser (RKAMIL). Is-sistemi, it-tagħmir u l-komponenti għall-impjanti msaħħa tal-laser iħaddnu magħhom: l-ewwel kategorija, liema l-proċessi jinkludu: (a) apparat biex idaħħlu l-fwar ta’ l-uranju metalliku (għall-jonizzazzjoni selettiva) jew apparat biecx idaħħlu l-fwar tal-kompost ta’ l-uranju (għad-dissoċjazzjoni fotoġenika jew l-attivazzjoni kimika); (b) l-apparat biex jiġbor il-metal ta’ l-uranju msaħħaħ u mwarrab bħala “prodott” u “truf”’fl-ewwel kategorija, u l-apparat għal ġbir dissoċjat jew komposti li rreaġixxew bħala “prodott” u materjali li m’humiex affetwati bħala truf’fit-tieni kategorija; (ċ) is-sistemi tal-proċess bil-laser biex jintgħażel eżatt l-ispeċi ta’ l-uranju-235, u (d) il-preparazzjoni tad-dħul u tagħmir tal-konversjoni tal-prodott. Il-kumplessità ta’ l-ispectroscopy ta’ l-atomi u l-komposti ta’ l-uranju jistgħu jkollhom bżonn il-koperazzjoni ta’ xi numru disponibbli tat-teknoloġiji tal-laser. Nota ta’ spjegazzjoni Ħafna minn dawn l-oġġetti jiġu f’kuntatt dirett mal-fwar tal-metall ta’ l-uranju jew likwidu jew mal-proċess li jkun fih il-gass UF6 jew taħlita ta’ UF6 u gassijiet oħrajn. L-uċuh kollha li jiġu f’kuntatt ma’ l-uranju jew UF6 huma kollha magħmula jew protetti bil-materjali reżistenti għal UF6-. Għall-għanijiet ta’ din it-taqsima dwar l-oġġetti msaħħa bbażati fuq il-laser, il-materjali reżistenti għal korrosjoni bil-fwar jew il-likwidu tal-metall ta’ l-uranju jew il-liegi ta’ l-uranju inkluż yttria-coated graphite u tantalum; u l-materjali reżistenti għal korrosjoni mill-UF6 inkluż ir-ramm, l-azzar li ma jsaddadx, l-aluminju, il-liegi ta’ l-aluminju, in-nijkil jew il-liegi li jkun fihom 60 % jew aktar nijkil u polimeri reżistenti kollha florinati idrokarboniċi UF6-. 5. 7. 1. Is-sistemi tal-fwar ta’ l-uranju (SFU) Is-sistemi tal-fwar ta’ l-uranju mfassla jew preparati b’mod speċjali li jkun fihom vultaġġ għoli strip or scanning electron tal-guns tar-raġġ bil-qawwa konsenjata fuq il-mira ta’ aktar minn 2,5 kW/cm. 11/Vol. 31 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 75 5. 7. 2. Is-sistemi ta’ l-immaniġġjar tal-likwidu ta’ l-uranju metalliku (SILUM) Is-sistemi ta’ l-immaniġġjar tal-likwidu metalliku mfassla jew preparati b’mod speċjali għall-uranju mdewweb jew tal-liegi ta’ l-uranju, li jikkonsistu f’reċipjenti jew tagħmir tat-tkessiħ għar-reċipjenti. Nota ta’ spjegazzjoni Ir-reċipjenti u l-partijiet l-oħra ta’ din is-sistema li jiġu fil-kuntatt dirett ma’ l-uranju mdewweb u l-liegi ta’ l-uranju huma magħmula minn jew protetti minn materjali tal-korrosjoni tajba u reżistenti għas-sħana. Il-materjali tajba jinkludu tantalum, yttria-coated graphite, grafit kopert minn ossidi oħrajn rari tad-dinja u taħlit tiegħu. 5. 7. 3. Assemblaġġi tal-ġbir tal-metall ta’ l-uranju “prodott” u “truf”(AVLIS) Assemblaġġi tal-kollezzjoni għal metall ta’ l-uranju fil-forma likwida jew solida li huma mfassla jew preparati b’mod speċjali. Nota ta’ spjegazzjoni Il-komponenti għal dawn l-assemblaġġi huma magħmula jew protetti minn materjali reżistenti għas-sħana u l-korrosjoni tal-fwar tal-metal ta’ l-uranju jew likwidu (bħal yttria-coated graphite jew tantalum) u jistgħu jinkludu l-pajpijiet, il-valvijiet, id-dħul, “gutters”, feed-throughs, il-bidliet tas-sħana u l-platti kolleturi għal kalamita, elettrostatiċi jew il-metodi l-oħra tas-separazzjoni. 5. 7. 4. Housings tal-modulu tas-separazzjoni (AVLIS) Ir-reċipjenti ċilindriċi u rettangulari mfassla jew preparati b’mod speċjali biex ikun fihom is-sors tal-fwar tal-metall ta’ l-uranju, il-gun tar-raġġi ta’ l-elettron, u l-kolletturi tal-“prodott” u “truf”. Nota ta’ spjegazzjoni Dawn il-housings għandhom multiplikazzjoni tal-portijiet għal feed-throughs elettriċi jew ta’ l-ilma, twieqi tar-raġġ tal-laser, konnessjonijiet tal-pompa tal-vacuum u strumentazzjoni dijanjostika u l-kontroll. Dawn għandhom disposizzjonijiet għal ftuħ u l-għeluq biex ikun jista’ jsir titjib tal-komponenti interni. 5. 7. 5. Żenuni ta’ l-espansjoni supersonika (MLIS) Żenuni ta’ l-espansjoni supersonika mfassla jew preparati b’mod speċjali għat-tkessiħ tat-taħlit tal-UF6 u carrier gas għal 150 K jew inqas u li huma reżistenti għal korrosjoni tal-UF6. 5. 7. 6. Il-kolletturi tal-prodott ta’ l-uranju pentafluoride (MLIS) Il-kolletturi solidi tal-prodott uranium pentafluoride (UF5) imfassla jew preparati b’mod speċjali li jikkonsistu minn filtri, impatti, jew kolletturi tat-tip cyclone, jew tagħqid tagħhom, u li huma reżistenti għal korrosjoni għall-ambjent UF5/UF6. 5. 7. 7. UF6/carrier gas kompressuri (MLIS) Kompressuri għat-taħlit UF6/carrier gas, imfassla jew preparati b’mod speċjali, imfassla għal ħidma tal-perjodu twil fl-ambjent UF6. Il-komponenti ta’ dawn il-kompressuri li jiġu fil-kuntatt dirett mal-gass tal-proċess huma magħmula minn jew protetti minn materjali reżistenti għal korrosjoni mill-UF6. 76 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 11/Vol. 31 5. 7. 8. Is-siġilli tax-xaft li jdur (MLIS) Is-siġilli li jduru mfassla jew preparati b’mod speċjali, bis-siġill tad-dħul u s-siġill tal-konnessjonijiet ta’ l-exhaust, biex jissiġillaw il-konnessjonijiet tax-xaft li huma konnessi mal-kompressur jew dawk li jonfħu l-gass rotor bil-mutur li jikkontrolla sabiex jassigura s-siġill li tista toqgħod fuqu kontra l-ħruġ ta’ l-arja għal ġol-kamra ta’ ġewwa tal-kompressur jew dawk li jonfħu l-gassijiet li huma mimlija bi UF6. 5. 7. 9. Is-sistemi tal-fluorination (MLIS) Is-sistemi tal-fluorinating UF5 (solidu) għal UF6 (gass) imfassla jew preparati b’mod speċjali. Nota ta’ spjegazzjoni Dawn is-sistemi huma mfassla biex fluorinate it-trab miġbur UF5 għal UF6 għal kollezzjoni ta’ wara fil-prodott li jkun fih jew għat-trasferiment kif imdaħħal għal MLIS uniti għat-tisħiħ addizzjonali. F’approċċ wieħed, ir-reazzjoni fluorination tista’ tkun stabbilita fis-sistema tas-separazzjonix ta’ l-isotopi biex tirreaġixxi u tiġbor mill-ġdid direttament mill-kolletturi tal-“prodott”. F’approċċ ieħor, it-trab UF5 jista’ jitneħħa/jitrasferixxi mill-kollettur “prodott” għal f’reċipjent tajjeb tar-reazzjoni (eż. , fluidised-bed reactor, screw reactor jew flame tower) għal fluorination. Fiż-żewġ approċċi t-tagħmir għall-immaggazzinar u trasferiment tal-fluorine (jew l-aġenti l-oħra tal-fluorination) u huma wżati għal ġbir u trasferiment tal-UF6. 5. 7. 10. UF6 spettrometri tal-massa/sorsi joniċi (MLIS) Spettrometri tal-massa mfassla jew preparati b’mod speċjali bil-kalamita jew quadripole kapaċi li jiġbru “on-line” kampjun tad-dħul, prodott jew truf, mill-kurrent tal-gass UF6 u li għandhom il-karatteristiċi kollha li ġejjin: 1. unit tar-resoluzzjoni għal massa iżjed minn 320; 2. Is-sorsi joniċi mibnija minn jew imdawwra minn nichrome jew monel jew banjati fin-nijkil; 3. is-sorsi tal-bombardament ta’ l-elettroni jonizzati; 4. sistema tal-kollezzjoni tajba għall-analiżi ta’ l-isotopi. 5. 7. 11. Is-sistemi tad-dħul/is-sistemi tal-ġbid tal-prodott u truf (MLIS) Is-sistemi ta’ l-ipproċessar jew it-tagħmir għall-impjanti msaħħa mfassla jew preparati b’mod speċjali magħmula minn jew protetti mill-materjal reżistenti għal korrosjoni mill-UF6, inkluż: (a) autoclaves mdaġġla, fran, jew sistemi wżati għal mogħdija ta’ UF6 għal proċess imsaħħaħ; (b) desublimers (jew nases kesħin) użati għat-tneħħija ta’ UF6 mill-proċessi msaħħa għat-trasferiment ta’ wara t-tisħin; (ċ) l-istazzjonijiet tas-solidifikazzjoni u tal-likwidifikazzjoni wżati biex jitneħħa l-UF6 mill-proċessi msaħħa bil-kompressjoni u l-konversjoni ta’ UF6 għal forma likwida jew solida; (d) l-istazzjonijiet “prodott” jew “truf” użati biex jitrasferixxu UF6 fil-kontenituri. 5. 7. 12. UF6/sistemi tas-separazzjoni tal-gass carrier (MLIS) Is-sistemi tal-proċess għas-separazzjoni ta’ l-UF6 mill-carrier gas imfassla jew preparati b’mod speċjali. Il-carrier gas jista’ jkun nitroġenu, argon, jew gass ieħor. 11/Vol. 31 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 77 Nota ta’ spjegazzjoni Dawn is-sistemi jistgħu jinkorporaw fihom it-tagħmir bħal: (a) skambjaturi tas-sħana krijoġeniċi jew krijo-separaturi kapaċi għat-temperaturi ta’ -120 °C jew inqas, jew (b) units krijoġeniċi tar-refriġerazzjoni kapaċi għat-temperaturi ta’-120 °C jew inqas, jew (ċ) UF6 nases kesħin kapaċi għat-temperatura ta’ -20 °C jew inqas. 5. 7. 13. Is-sistemi tal-laser (AVLIS, MLIS u CRISLA) Il-lasers u s-sistemi tal-laser imfassla jew preparati b’mod speċjali għas-separazzjoni ta’ l-isotopi ta’ l-uranju. Nota ta’ spjegazzjoni Is-sistemi tal-laser għal proċess AVLIS normalment jikkonsistu minn żewġ lasers: laser bil-fwar tar-ramm u laser ieħor taż-żebgħa. Is-sistema tal-laser għal proċess MLIS normalment tikkonsisti f’CO2 jew laser excimer u minn ċellola optika multipass bil-mirja li jduru fiż-żewġt itruf. Il-lasers u sistemi tal-laser għaż-żewġ proċessi jeħtieġu spectrum frequency stabiliser biex jaħdmu għal perjodu ta’ ħin miżjud. 5. 8. Is-sistemi, tagħmir u l-komponenti mfassla jew preparati b’mod speċjali għall-użu ta’ l-impjanti msaħħa tas-separazzjoni tal-plasma Nota ta’ introduzzjoni Fil-proċess tas-separazzjoni tal-plasma, il-plasma tal-joniċi ta’ l-uranju jgħaddu minn passaġġ elettroniku ntunat fuq il-U-235 frekwenza jonika resonance sabiex huma preferibbilment jassorbu l-enerġija u jżidu d-dijametru ta’ l-orbiti tagħhom bħal corkscrew. Il-jonji li jkollhom il-passaġġ tad-dijametru kbir huma maqbuda biex jipproduċu l-prodott imsaħħaħ fil-U-235. Il-plasma, li hija magħmula mill-ionising uranium vapour, tinsab fil-vacuum chamber bil-qawwa tas-saħħa tal-passaġġ manjetiku prodotta mill-kalamita superconducting. Is-sistemi prinċipali teknoloġiċi tal-proċess jinkludu s-sistema tal-ġenerazzjoni tal-plasma ta’ l-uranju, il-modulu tas-separazzjoni bil-kalamita superconducting u s-sistemi tat-tneħħija tal-metall għal kollezzjoni tal-“prodott” u “truf”. 5. 8. 1. Is-sorsi ta’ l-enerġija microwave u l-antenni Is-sorsi ta’ l-enerġija microwave u l-antenni mfassla jew preparati għal produzzjoni jew l-aċċelerazzjoni jonika u li għandhom il-karatteristiċi li ġejjin: akbar minn 30 GHz frekwenza u akbar minn 50 kW qawwa ta’ l-enerġija medja maħruġa għal produzzjoni jonika. 5. 8. 2. Ion excitation coils Frekwenzi tar-radju jew ion excitation coils imfassla jew preparati b’mod speċjali għal frekwenzi ta’ aktar minn 100 kHz u kapaċi li jimmaniġġjaw aktar minn 40 kW qawwa medja. 5. 8. 3. Is-sistemi tal-ġenerazzjoni tal-plasma ta’ l-uranju Is-sistemi għal ġenerazzjoni tal-plasma ta’ l-uranju mfassla jew preparati b’mod speċjali li jista’ jkun fihom vultaġġ għoli strip jew scanning electron tal-guns tar-raġġ bil-qawwa konsenjata fuq il-mira ta’ aktar minn 2,5 kW/cm. 5. 8. 4. Is-sistemi ta’ l-immaniġġjar tal-likwidu ta’ l-uranju metalliku Is-sistemi ta’ l-immaniġġjar tal-likwidu metalliku mfassla jew preparati b’mod speċjali għall-uranju mdewweb jew tal-liegi ta’ l-uranju, li jikkonsistu minn reċipjenti jew tagħmir tat-tkessiħ għar-reċipjenti. 78 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 11/Vol. 31 Nota ta’ spjegazzjoni Ir-reċipjenti u l-partijiet l-oħra ta’ din is-sistema li jiġu fil-kuntatt dirett ma’ l-uranju imdewweb jew il-liegi ta’ l-uranju huma magħmula minn jew protetti minn materjali tal-korrosjoni tajba u reżistenza tas-sħana. Il-materjali tajba jinkludu tantalum, yttria-coated graphite, grafit kopert minn ossidi oħrajn rari tad-dinja u taħlit tiegħu. 5. 8. 5. Assemblaġġi tal-ġbir tal-metall ta’ l-uranju “prodott” u “truf” Assemblaġġi tal-kollezzjoni għal metall ta’ l-uranju fil-forma solida li huma mfassla jew preparati b’mod speċjali. Dawn l-għaqdiet tal-kolletturi huma magħmula minn jew protetti minn materjali reżistenti għas-sħana jew il-korrosjoni tal-fwar ta’ l-uranju metalliku, bħala yttria-coated graphite jew tantalum. 5. 8. 6. Housings tal-modulu tas-separazzjoni Reċipjenti ċilindriċi mfassla jew preparati b’mod speċjali għall-użu fl-impjant imsaħħaħ tas-separazzjoni tal-plasma għal dawk li jkun fihom is-sors tal-plasma ta’ l-uranju, radio-frequency drive coil u l-kolletturi tal-“prodott” u “truf”. Nota ta’ spjegazzjoni Dawn il-housings għandhom multiplikazzjoni feed-throughs elettriċi, konnessjonijiet tal-pompa tal-vacuum u strumentazzjoni dijanjostika u l-kontroll. Dawn għandhom id-disposizzjonijiet għal ftuħ u l-għeluq biex jippermettu t-tiswija tal-komponenti intern u huma mibnija minn materjal tajjeb li mhux manjetiku bħall-azzar li ma jsaddadx. tal-portijiet għal 5. 9. Is-sistemi, tagħmir u l-komponenti mfassla jew preparati b’mod speċjali għall-użu ta’ l-impjanti msaħħa elettromanjetika Nota ta’ introduzzjoni Fil-proċess elettromanjetiku, il-metal uranju fabbrikat mill-jonizzazzjoni tal-materjal mdaħħal bil-melħ (tipikament UCl4) huma aċċellerati u mogħdija minn passaġġ manjetiku li għandu l-effett li jikkawża l-jonji ta’ l-isotopi differenti biex jippermetti passaġġi differenti. Il-komponenti maġġuri tas-separazzjoni ta’ l-isotopi elettromanjetiċi jinkludu: il-passaġġ manjetiku tar-raġġ joniku tad-diversjoni/separazzjoni, is-sors joniku mas-sistema ta’ l-aċċellerazzjoni tagħha, u s-sistema tal-kollezzjoni għal jonji separati. Is-sistemi awżiljarji għal proċess jinkludu s-sistema tal-provvista tal-qawwa tal-kalamita, is-sistema tal-provvista ta’ l-enerġija bis-sors tal-vultaġġ għoli, l-immaniġġjar tal-kimika is-sistema tal-vacuum, u s-sistema miżjuda ta’ għall-irkuprar tal-prodott u t-tindif/reċiklar tal-komponenti. 5. 9. 1. Is-separaturi ta’ l-isotopi elettromanjetiċi Is-separaturi ta’ l-isotopi elettromanjetiċi, imfassla jew preparati b’mod speċjali għas-separazzjoni ta’ l-isotopi ta’ l-uranju, u tagħmir u l-komponenti tagħhom, inkluż: (a) i s - s o r s i j o n i ċ i Is-sorsi uniċi jew multipli tal-jonji ta’ l-uranju mfassla jew preparati b’mod speċjali jikkonsistu f’sors tal-fwar, ioniser, u raġġ ta’ l-aċċellerazzjoni, mibnija minn materjal tajjeb bħal grafit, l-azzar li ma jsaddadx, jew ir-ramm, u kapaċi li jipprovdu ragg joniku totali b’kurrent ta’ 50 mA jew akbar; (b) i l - k o l l e t t u r i t a l - j o n j i Il-pjanċi kolletturi jikkonsistu f’tnejn jew aktar kanali u bwiet imfassla jew preparati b’mod speċjali għal ġbir tar-raġġ ta’ l-jonji ta’ l-uranju msaħħa u mwarrba u mibnija b’materjal tajjeb bħal grafit u l-azzar li ma jissaddadx; 11/Vol. 31 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 79 (ċ) v a c u u m h o u s i n g s Vacuum housings imfassla jew preparati b’mod speċjali għas-separaturi ta’ l-uranju elettromanjetiku, mibnija minn materjali li m’humiex manjetiċi bħall-azzar li ma jissaddadx u mfassla biex jaħdmu fil-pressjonijiet ta’ 0,1 Pa jew inqas; Nota ta’ spjegazzjoni Il-housings huma mfassla b’mod speċjali biex ikun fihom sorsi joniċi, pjanċi kolletturi u linjaturi bl-ilma imkessaħ, u għandhom id-disposizzjonijiet għal konnesjonijiet tal-pompa tad-diffusjoni u l-ftuħ u l-għeluq għat-tneħħija u l-istallazzjoni mill-ġdid ta’ dawn il-komponenti. (d) I l - b i ċ ċ i e t t a ’ l - a r b l u m a n j e t i k u Il-biċċiet ta’ l-arblu manjetiku mfassla jew preparati b’mod speċjali għandhom id-dijametru akbar minn 2 m użat biex iżomm il-passaġġ manjetiku kostanti fis-separaturi ta’ l-isotopi elettromanjetiċi u biex jitrasferixxu l-passaġġ manjetiku bejn is-separaturi maqgħudin magħhom. 5. 9. 2. Il-provvisti ta’ l-enerġija bil-vultaġġ għoli Il-provvisti ta’ l-enerġija bil-vultaġġ għoli mfassla jew preparati b’mod speċjali għas-sorsi joniċi, għandhom il-karatteristiċi kollha li ġejjin: kapaċi li jaħdmu kontinwament, output vultaġġ ta’ 20 000 V jew akbar, output kurrenti ta’ 1 A jew akbar, u r-regolazzjoni tal-vultaġġ ta’ aħjar minn 0,01 % tul perjodu ta’ tmien siegħat. 5. 9. 3. Il-provvisti ta’ l-enerġija manjetika Il-provvisti ta’ l-enerġija manjetika bil-vultaġġ għoli tal-kurrent dirett imfassla jew preparati b’mod speċjali għas-sorsi joniċi, għandhom il-karatteristiċi kollha li ġejjin: kapaċi li jipprovdu kurrent kontinwu output ta’ 500 A jew aktar fil-vultaġġ ta’100 V jew aktar u bir-regolazzjoni tal-kurrent jew tal-vultaġġ aħjar minn 0,01 % tul perjodu ta’ 8 siegħat. 6. IMPJANTI GĦALL-PRODUZZJONI TA’ TAD-DEWTERJU U TAGĦMIR IMFASSAL JEW PREPARAT GĦALIH L-ILMA TQIL, DEWTERJU U L-KOMPOSTI Nota ta’ introduzzjoni L-ilma tqil jista’ jkun prodott minn proċessi varji. Madankollu, iż-żewġ proċessi li approvaw li huma kummerċjalment vijabbli huma l-proċess ta’ skambju water-hydrogen sulphide (GS process) u l-proċess ta’ skambju ammonia-hydrogen. Il-proċess GS huwa bbażat fuq l-iskambju tal-idroġenu u dewterju bejn l-ilma u hydrogen sulphide f’serje ta’ torrijiet li huma mħaddma bis-sezzjoni ta’ fuq kiesħa u s-sezzjoni ta’ taħt sħuna. L-ilma jimxi l-isfel fit-torrijiet filwaqt li l-gass hydrogen sulphide jiċirkola minn isfel għal fuq tat-torrijiet. Serje ta’ gabbarejiet perforati hija wżata biex tagħti t-taħlit bejn il-gass u l-ilma. Id-Dewterju jinġabar fl-ilma fit-temperaturi baxxi u fil-hydrogen sulphide fit-temperaturi għoljin. Il-gass u l-ilma, li jkun fihom ħafna dewterju, huma mneħħija mill-ewwel stadju tat-torrijiet fl-għaqda tas-sezzjonjiet sħan u kesħin u l-proċess hu repetut fl-istadji ta’ wara tat-torrijiet. Il-prodott ta’ l-aħħar stadju, l-ilma imsaħħaħ sa 30 % fid-dewterju, huwa mibgħut għall-unit tad-distilazzjoni biex jipproduċu grad tar-reattur ta’ l-ilma tqil, i. e. , 99,75 % dewterju ossidu. Il-proċess ta’ skambju ammonia-hydrogen jista joħroġ il-gass dewterju synthesis mill-kuntatt mal-likwidu ta’ l-ammonia fil-presenza tal-catalyst. Il-synthesis gas huwa mdaħħal f’torrijiet ta’ skambju u għal konvertitur ta’ l-ammonia. Fit-torri l-gass jimxi mill-qiegħ għal wiċċ filwaqt li l-ammonia timxi mill-wiċċ għal qiegħ. Id-dewterju huwa mneħħi mill-idroġenu fil-gass synthesis u kkonċentrat fl-ammonia. L-ammonia imbagħad timxi għal ġo ammonia cracker fil-qiegħ tat-torri filwaqt li l-gass jimxi għal ġo konvertitur ta’ l-ammonia fil-wiċċ. Aktar tisħiħ isir fl-istadji ta’ wara u l-grad tar-reattur ta’ l-ilma tqil huwa prodott fid-distilazzjoni finali. Il-gass synthesis imdaħħal jista’ jkun provdut mill-impjant ta’ l-ammonia, meta jkun imissu, jista’ jkun mibni skambju fl-assoċjazzjoni ammonia-hydrogen jista’ juża wkoll ilma ordinarju bħala s-sors ta’d-dħul tad-dewterju. l-ilma tqil ammonia-hydrogen. skambju ta’ fl-impjant Il-proċess ta’ ta’ 80 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 11/Vol. 31 Ħafna mit-tagħmir prinċipali għall-impjanti tal-produzzjoni ta’ l-ilma tqil li jużaw il-proċessi ta’ skambju GS jew ammonia-hydrogen huma komuni għal ħafna biċċiet ta’ l-industriji kimiċi u tal-pitrolju. Dan huwa partikolarment hekk għall-impjanti li jużaw il-proċess GS. Madankollu, ftit mill-oġġetti huma disponibbli “minn fuq l-ixkaffa”. Il-proċessi GS u ammonia-hydrogen jeħtieġu l-immaniġġjar ta’ kwantità kbira ta’ fluwidi li jaqbdu malajr, korrosivi u tossiċi fil-pressjonijiet elevati. Skond, fil-waqfien tat-tfassil u l-livelli tal-ħidma għall-impjanti u tagħmir li jużaw dawn il-proċessi, attenzjoni bil-għaqal għal dawn il-materjali selezzjonati u speċifikazzjonijiet huma meħtieġa biex jassiguraw ħajja twila tas-servizz bil-fatturi għoljin bla periklu u li tista’ toqgħod fuqhom. L-għażla ta’ l-iskala hija primarjament il-funzjoni ta’ l-ekonomiji u bżonnijiet. Għalhekk, ħafna mill-oġġetti tat-tagħmir għandu jkun preparat skond il-ħtiġiet tal-konsumatur. Finalment, għandu jingħata każ li, fiż-żewġ proċessi ta’ skambju GS u ammonia-hydrogen, l-oġġetti tat-tagħmir li individwalment m’humiex mfassla jew preparati b’mod speċjali għal produzzjoni ta’ l-ilma tqil jistgħu jingħaqdu fis-sistemi li huma mfassla jew preparati b’mod speċjali għal produzzjoni ta’ l-ilma tqil. Is-sistema tal-produzzjoni tal-catalyst użata fil-proċess ta’ skambju ammonia-hydrogen u fis-sistema tad-distilazzjoni ta’ l-ilma wżat għal konċentrazzjoni finali ta’ l-ilma tqil għal grad tar-reattur għal xi proċess per eżempju tas-sistemi simili. L-oġġetti tat-tagħmir li huma mfassla jew preparati b’mod speċjali għal produzzjoni ta’ l-ilma tqil li jagħmel użu jew mill-proċess ta’ skambju water-hydrogen sulphide jew tal-proċess ta’ skambju l-ammonia-hydrogen jinkludu dawn li ġejjin: 6. 1. It-torrijiet ta’ skambju water - hydrogen sulphide It-torrijiet ta’ skambju magħmula minn carbon steel fin (bħala ASTM A516) bid-dijametru ta’ 6 m (20’) sa 9 m (39’), kapaċi li jaħdmu fil-pressjonijiet akbar minn jew indaqs għal 2 MPa (300 psi) u bil-korrosjoni permessa ta’ 6 mm jew akbar, mfassla jew preparati speċifikaemt għal produzzjoni ta’ l-ilma tqil li jagħmel użu mill-proċess ta’ skambju water-hydrogen sulphide. 6. 2. Blowers u kompressuri Stadju uniku, ras baxxa (i. e. , 0,2 MPa jew 30 psi) blowers ċentrifugali jew kompressuri għaċ-ċirkolazzjoni tal-gass hydrogen-sulphide (i. e. , gass li jkun fih aktar minn 70 % H2S) imfassal jew preparat b’mod speċjali għal produzzjoni ta’ l-ilma tqil li jagħmel użu mill-proċess ta’ skambju water-hydrogen sulphide. Dawn il-blowers jew il-kompressuri għandhom kapaċità li jitfgħu aktar minn jew indaqs għal 56 m3/sekonda (120,000 SCFM) filwaqt li jaħdmu fil-pressjoni għola minn jew indaqs għal 1,8 MPa (260 psi) ġbid u għandha siġilli mfassla għas-servizzi mxarbin H2S. 6. 3. It-torrijiet ta’ skambju ammonia-hydrogen It-torrijiet ta’ skambju ammonia-hydrogen akbar minn jew indaqs għal 35 m (114,3’ fit-tul bid-dijametri ta’ 1,5 m (4,9’ sa 2,5 m (8,2’) kapaċi li jaħdmu fil-pressjonijiet akbar minn 15 MPa (2225 psi) imfassal jew preparat b’mod speċjali għal produzzjoni jagħmel użu mill-proċess ta’ skambju ammonia-hydrogen. Dawn it-torrijiet għandhom ukoll flanged axial waħda tiftaħ fl-istess dijametru kif il-parti ċilindrika mil-liema l-intern tat-torrijiet tista tiddaħħal jew imneħħija. l-ilma tqil ta’ li 6. 4. L-intern tat-torrijiet u l-pompi ta’ l-istadju L-intern tat-torrijiet u l-pompi ta’ l-istadju mfassla jew preparati għal produzzjoni ta’ l-ilma tqil li jagħmel użu mill-proċess ta’ skambju ammonia-hydrogen. L-interni tat-torrijiet jinkludu l-kuntatti ta’ l-istadji mfassla b’mod speċjali li jippromwovu intimità tal-kuntatt tal-gass/likwidu. Il-pompi ta’ l-istadju jinkludu pompi ta’ taħt l-ilma mfassla speċjalment għaċ-ċirkolazzjoni tal-likwidu ta’ l-ammonia fl-istadju tal-kuntatt intern għal torrijiet ta’ l-istadju. 6. 5. Ammonia crackers Ammonia crackers li jaħdmu fil-pressjonijiet akbar jew indaqs għal 3 MPa (450 psi) mfassla jew preparati għal produzzjoni ta’ l-ilma tqil li jagħmel użu mill-proċess ta’ skambju ammonia-hydrogen. 11/Vol. 31 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 81 6. 6. Analizzaturi ta’ l-assorbiment infrared Analizzaturi il-konċentrazzjonijiet tad-dewterju huma indaqs jew akbar minn 90 %. infrared kapaċi l-assorbiment ta’ ta’ analiżi on-line hydrogen/deuterium ta’ l-iskala fejn 6. 7. Catalytic burners Catalytic burners għal konversjoni tal-gass dewterju msaħħa għal ġo l-ilma tqil imfassla jew preparati għal produzzjoni ta’ l-ilma tqil li jagħmel użu mill-proċess ta’ skambju ammonia-hydrogen. 7. IMPJANTI GĦALL-KONVERSJONI TA’ L-URANJU U T-TAGĦMIR IMFASSAL JEW PREPARAT SPEĊIFIKATAMENT GĦALIH Nota ta’ introduzzjoni ieħor, inkluż: l-uranju għal jista jinkludi: il-konversjoni ta’ L-impjanti tal-konversjoni ta’ l-uranju u s-sistemi jistgħu jagħmlu trasformazzjoni waħda jew iżjed minn speċi kimika waħda ta’ l-uranju ore konċentrati għal UO3, il-konversjoni ta’ UO3 għal UO2, il-konversjoni ta’ l-uranju ossidu għal UF4 jew UF6, il-konversjoni ta’ UF4 għal UF6, il-konversjoni ta’ UF6 għal UF4, il-konversjoni ta’ UF4 għal metall uranju, il-konversjoni ta’ uranium fluorides għal UO2. Ħafna mill-oġġetti tat-tagħmir prinċipali għal konversjoni ta’ l-uranju fl-impjanti huma komuni għal ħafna biċċiet ta’ l-industriji kimika u tal-pitrolju. Per eżempju, it-tipi tat-tagħmir użat f’dawn il-proċessi tal-fjamma, il-fran, il-kolonni tad-distillazzjoni u l-kolonni tal-ħruġ tal-likwidu-likwidu. iċ-ċentrifugazzjonjiet tal-likwidi, Madankollu, ftit minn dawn l-oġġetti huma disponibbli “mhux fuq l-ixkaffa”, ħafna jistgħu jkunu preparati skond il-ħtiġiet u l-ispeċifikazzjonjiet tal-konsumatur. Fi ftit każi, tfassil u bini speċjali tal-konsiderazzjonijiet huma meħtieġa biex jindirizzaw il-proprjetajiet tal-korrosjoni ta’ ftit mill-kimiċi mmaniġġjati (HF, F2, CIF3, u uranium fluorides). Finalment, għandu jkun innutat li, fil-proċessi kollha tal-konversjoni ta’ l-uranju, l-oġġetti tat-tagħmir li individwalment m’humiex imfassla jew preparati b’mod speċjali għal konversjoni ta’ l-uranju jistgħu jkunu maqgħuda fis-sistemi li huma mfassla jew preparati b’mod speċjali għall-użu tal-konversjoni ta’ l-uranju. fluidised bed reactors, rotary kilns, tat-torrijiet reatturi 7. 1. Is-sistemi mfassla jew preparati b’mod speċjali għal konversjoni ta’ l-uranju ore konċentrati għal UO3 Nota ta’ spjegazzjoni Il-konversjoni tal-konċentrati ta’ l-uranju ore għal UO3 tista ssir billi l-ewwel ikun imdewweb l-ore fl-aċidu nitrat u l-ħruġ tan-nitrat purifikat billi jintuża solvent bħala tributyl phosphate. Wara, l-uranyl nitrate huwa konvertit għal UO3 jew bil-konċentrazzjoni u d-denutrizzjoni jew bin-newtralizzazzjoni bil-gass ta’ l-ammonia għal prodott ammonium diuranate bil-filtrazzjoni wara, it-tnixxif, and calcining. 7. 2. Is-sistemi mfassla jew preparati b’mod speċjali għal konversjoni ta’ UO3 għal UF6 Nota ta’ spjegazzjoni Il-konversjoni ta’ UO3 għal UF6 tista’ ssir direttament bil-florinazzjoni. Il-proċess jeħtieġ sors ta’ gass tal-fluorine jew chlorine trifluoride. 7. 3. Is-sistemi mfassla jew preparati b’mod speċjali għal konversjoni ta’ UO3 għal UO2 Nota ta’ spjegazzjoni Il-konversjoni ta’ UO3 għal UO2 tista’ ssir bit-tnaqqis ta’ UO3 bil-gass cracked ammonia jew hydrogen. 82 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 11/Vol. 31 7. 4. Is-sistemi mfassla jew preparati b’mod speċjali għal konversjoni ta’ UO2 għal UF4 Nota ta’ spjegazzjoni Il-konversjoni ta’ UO2 għal UF4 tista’ ssir billi jkun hemm reazzjoni UO2 mal-gass hydrogen fluoride (HF) fil-300-500 °C. 7. 5. Is-sistemi mfassla jew preparati b’mod speċjali għal konversjoni ta’ UF4 għal UF6 Nota ta’ spjegazzjoni Il-konversjoni ta’ UF4 għal UF6 hija magħmula mir-reazzjoni exothermic mal-fluorine fit-torri tar-reazzjoni. UF6 huwa kondensat mill-gass jaħraq effluwenti billi jgħaddi mill-kurrent effluwenti minn nassa kiesħa mkessħa għal -10 °C. Il-proċess jeħtieġ sors tal-gass tal-fluorine. 7. 6. Is-sistemi mfassla jew preparati b’mod speċjali għal konversjoni ta’ UF4 għal U metal Nota ta’ spjegazzjoni Il-konversjoni UF4 għal metall U ssir bit-tnaqqis mal-manjesju (gruppi kbar) jew kalċju (gruppi żgħar). Din ir-reazzjoni ssir f’temperatura fuq il-punt fejn jiddewweb l-uranju (1 130 °C). 7. 7. Is-sistemi mfassla jew preparati b’mod speċjali għal konversjoni ta’ UF6 għal UO2 Nota ta’ spjegazzjoni Il-konversjoni ta’ UF6 għal UO2 tista’ ssir b’wieħed mit-tliet proċessi. Fl-ewwel, UF6 jitnaqqas u hydrolysed għal UO2 bl-użu ta’ l-idroġenu u l-kurrent. Fit-tieni, UF6 huwa hydrolysed bis-soluzzjoni fl-ilma, ammonia hija miżjuda mal-precipitate ammonium diuranate, u d-diuranate jitnaqqas għal UO2 b’idroġenu fil-820 °C. Fit-tielet proċess, il-gassijiet UF6, CO2 u NH3 huma maqgħudin fl-ilma, precipitating ammonium uranyl carbonate. L-ammonium aranyl carbonate huwa maqgħud fl-ilma mal-kurrent u l-idroġenu fil-500-600 °C biex jagħtu UO2. Il-konversjoni UF6 għal UO2 ħafna drabi ssir fl-ewwel stadju ta’ l-impjant tal-fabbrikazzjoni tal-karburanti. 7. 8. Is-sistemi mfassla jew preparati b’mod speċjali għal konversjoni ta’ UF6 għal UF4 Nota ta’ spjegazzjoni Il-konversjoni ta’ UF6 għal UF4 issir billi jitnaqqas l-idroġenu. 11/Vol. 31 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 83 ANNESS III Sal-punt li l-miżuri f’dan il-Protokoll jinvolvu l-materjal nukleari dikjarat mill-Komunità u mingħajr preġudizzju għall-Artikolu 1 ta’ dan il-Protokoll, l-Aġenzija u l-Komunità għandhom jikoperaw biex jiffaċilitaw l-implimentazzjoni ta’ dawk il-miżuri u biex jevitaw duplikazzjoni ta’ l-attivitajiet li m’humiex meħtieġa. Il-Komunità għandha tipprovdi lill-Aġenzija l-informazzjoni dwar it-trasferimenti, għall-għanijiet nukleari u li m’humiex nukleari, minn kull Stat għal Stat Membru ieħor tal-Komunità u għal trasferimenti simili għal kull Stat minn li għandha tkun provduta taħt kull Stat Membru ieħor tal-Komunità li l-Artikolu 2(a)(vi)(b) u taħt l-Artikolu 2(a)(vi)(ċ) dwar l-esportazzjoni u l-importazzjoni tal-materjali tas-sorsi li ma laħqux il-komposizzjoni u l-purità tajba għall-fabbrikazzjoni tal-karburanti jew biex ikunu isotopikament imsaħħa. jikkorrispondi għall-informazzjoni Kull Stat għandu jipprovdi lill-Aġenzija l-informazzjoni dwar it-trasferiment għal jew minn Stat Membru ieħor tal-Komunità li jikkorrispondi ma’ l-informazzjoni dwar it-tagħmir speċifiku u l-materjal li mhux nukleari elenkat fl-Anness II ta’ dan il-Protokoll li għandu jkun provdut taħt l-Artikolu 2(a)(ix)(a) dwar l-esportazzjoni u, dwar it-talba speċifika ta’ l-Aġenzija, taħt l-Artikolu 2(a)(ix)(b) dwar l-importazzjoni. Dwar iċ-Ċentru Konġunt ta’ Riċerka tal-Komunità, il-Komunità għandha wkoll timplimenta l-miżuri li dan il-Protokoll jistabbilixxi għall-Istati, kif xieraq fil-kollaborazzjoni magħluqa ma’ l-Istati li fuq it-territorju tagħhom ikun lokat waqfien taċ-ċentru. Il-Kumitat ta’ Koperazzjoni, stabbilit taħt l-Artikolu 25(a) tal-Protokoll tas-Salvagwardji, se jkun imġedded bil-għan li arranġament għaċ-ċirkostanzi ġodda li jirriżultaw minn dan il-Protokoll. jippermetti l-parteċipazzjoni mir-rappreżentanti ta’ fl-Artikolu 26 tal-Ftehim l-Istati u imsemmi Għall-għan uniku ta’ l-implimentazzjoni ta’ dan il-Protokoll, u mingħajr preġudizzju għal kompetenza rispettiva u responsabbilitajiet tal-Komunità u ta’ jafda lill-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej l-implimentazzjoni ta’ ċerti disposizzjonijiet li taħt dan il-Protokoll huma responsabbilità ta’ l-Istati, għandu jinforma b’dan lill-Partijiet għal dan il-Protokoll b’mezz ta’ ittra sekondarja. Il-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej għandha tinforma lill-Partijiet l-oħra għal dan il-Protokoll bl-aċċettazzjoni ta’ deċiżjoni bħal din. l-Istati Membri tagħha, kull Stat li jiddeċiedi li