title: Mededeling van de Commissie aan de Raad, aan het Europees Parlement, aan het Economisch en Sociaal Comité en aan het Comité van de regio's - Witboek over de handel

eurovoc_concepts:
EU action
common commercial policy
competitiveness
consumer policy
distribution business
entrepreneurship
single market
small and medium-sized enterprises

text: COMMISSIEVAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN Brussel, 27. 01. 1999 COM(1999)6def. MEDEDELING VAN DE COMMISSIE AAN DE RAAD, AAN HET EUROPEES PARLEMENT, AAN HET ECONOMISCH EN SOCIAAL COMITÉ EN AAN HET COMITÉ VAN DE REGIO'S WITBOEK OVER DE HANDEL INHOUD INLEIDING 1 I. DE CONTEXT EN HET DOEL VAN DIT DOCUMENT II. EEN ANALYSE VAN DE SECTOR A. Belang van de sector B. Tendensen en structurele wijzigingen III. DE ONTWIKKELING VAN EEN STRATEGIE VOOR DE HANDEL: DE BELANGRIJKSTE ELEMENTEN IV. BELANGRIJKSTE PRIORITAIRE ACTIES A. Betere gebruikmaking van de beleidsinstrumenten ten behoeve van de handel 1. Een beter begrip van de sector 2. Wijzigingen in de structuur van de handel: nieuwe uitdagingen voor het beleid B. Verbetering van het administratieve, wettelijke en financiële kader Toegang tot 1. Vereenvoudiging van de administratieve procedures 2. 3. Verbetering van de dialoog tussen handelsondernemingen en hun partners (werknemers, consumenten, kredietinstellingen) financiering 2 3 3 3 4 6 6 6 7 8 8 9 11 Samenwerking tussen ondernemingen C. Versterking van het concurrentievermogen en bevordering van het ondernemerschap. 13 13 15 16 17 18 19 1. Elektronische handel 2. 3. Opleiding 4. Handel in plattelandsgebieden en achtergebleven stadswijken 5. Handel en toerisme 6. Handel en milieu D. Aanmoediging tot europeanisering en internationalisering. 1. De euro 2. 3. Uitbreiding van de Europese Unie Internationale handel 20 20 21 22 Bijlagen: I. Actieplan met tijdschema II. Financiële informatie INLEIDING In dit Witboek wordt beschreven hoe handelsondernemingen en hun leveranciers de wensen van de consumenten uit het oogpunt van keuze, kwaliteit, prijs en service vervullen. De handel (deze term wordt in dit Witboek gebruikt als synoniem van 'handel en distributie') biedt werkgelegenheid aan circa 22 miljoen mensen in de Europese Unie en is zo een van de grootste sectoren van de economie. De prestaties van de sector hebben een belangrijk effect op het leven van de Europese burgers: - door hun een zeer ruim assortiment goederen ter beschikking te stellen tegen prijzen die op alle delen van de samenleving zijn toegesneden; - door bij te dragen tot de kwaliteit van het leven in de steden, waar de winkelfaciliteiten het middelpunt van talrijke menselijke activiteiten vormen; - door met betrekking tot de aangeboden producten en diensten goede ethische, sociale en milieunormen te hanteren. Handelsondernemingen moeten concurrerend zijn om te kunnen overleven. Een goed concurrentieniveau betekent immers groei en rentabiliteit. Dit komt niet alleen aan de eigenaars van winkels ten goede, maar ook aan de consumenten uit het oogpunt van de kwaliteit en continuïteit van de dienstverlening. Meer concurrentie is een middel om bestaande banen te beschermen en nieuwe duurzame werkgelegenheid te scheppen. Dit Witboek is de erkenning van de rol van de handel in het economische, sociale en culturele leven van de Europese Unie. Het is een beleidsdocument met ideeën voor het opzetten van communautaire activiteiten die erop gericht zijn de bijdrage van de Gemeenschap tot de versterking van het concurrentievermogen in de sector te vergroten, in het besef dat dit de beste manier is om de handel de hierboven beschreven taken verder te laten vervullen en de positie van de handel als de op één na grootste werkgever in Europa te handhaven. De activiteiten van de Europese Unie beïnvloeden de handel reeds op talrijke wijzen. De handel profiteert al indirect van communautaire beleidsinstrumenten op gebieden zoals regionale ontwikkeling, milieu- en consumentenbescherming, onderzoek en opleiding, om zijn concurrentiepositie te verbeteren. Dit effect kan echter nog worden versterkt door de ondernemingen beter op dergelijke mogelijkheden op zowel communautair als nationaal niveau te attenderen. Er moet op worden toegezien dat bij de besprekingen over toekomstige communautaire beleidsinitiatieven terdege rekening wordt gehouden met de specifieke kenmerken van de handel. Een van de essentiële elementen om een optimaal gebruik van de bestaande communautaire instrumenten te waarborgen, is de kennis van de handel bij de beleidmakers op alle niveaus te verruimen. De erkenning van de sector en de verspreiding van kennis over de sector zijn de punten die in de reacties op het in 1996 gepubliceerde Groenboek over de handel het sterkst naar voren zijn gekomen. De handel wordt niet altijd als een belangrijke sector van de economie erkend, wanneer beleidslijnen worden uitgestippeld die daarop van invloed zijn. Om de erkenning van de sector te versterken, kan niet worden volstaan met een paar ingrijpende wetgevingsmaatregelen, maar dient veeleer zorgvuldig aandacht te worden besteed aan de raakvlakken tussen de handel en het communautaire beleid. Veel acties van het bescheiden concurrentievermogen van de sector rechtstreeks helpen versterken en zullen er door de aandacht te vestigen op de handel eveneens toe bijdragen dat het communautaire beleid zoveel mogelijk toegevoegde waarde voor de sector oplevert. zij gezamenlijk worden ondernomen, omvang zullen, indien Het scenario kan als volgt worden samengevat: dit Witboek is een beleidsstuk waarin de vraagstukken die voor de sector van bijzonder belang zijn, uitvoerig worden besproken. De beste bijdrage die de handel kan leveren tot het op grote schaal scheppen van duurzame werkgelegenheid in de toekomst, bestaat erin zijn concurrentievermogen te versterken. De Gemeenschap kan hiertoe bijdragen door directe acties te ondernemen en het profiel van de sector te verbeteren. Een samenvatting van de voorgestelde acties en een tijdschema voor de uitvoering ervan vindt u in bijlage. I. DE CONTEXT EN HET DOEL VAN DIT DOCUMENT Het doel van dit Witboek is de follow-up van het Groenboek over de handel1, dat door de Europese Commissie op 20 november 1996 werd goedgekeurd, toe te lichten. Met het Groenboek werd gevolg gegeven aan de mededeling van de Commissie van 11 maart 1991, getiteld "Op weg naar een gemeenschappelijke markt voor distributie"2. Het Groenboek was bedoeld om stof tot nadenken te geven en een overlegprocedure op gang te brengen over het belang van deze economische sector, over de uitdagingen waarmee hij wordt geconfronteerd en over mogelijkheden om concurrerend te blijven en zo zijn bijdrage aan de werkgelegenheid en de sociale samenhang te handhaven. Het Groenboek over de handel werd bij de overheidsdiensten en -instellingen op communautair, nationaal en regionaal niveau, bij de beroepsorganisaties en de ondernemingen op ruime schaal verspreid. Het Europees Parlement3, het Economisch en Sociaal Comité4, het Comité van de Regio's5 en meer dan honderd handelsorganisaties op Europees en nationaal niveau hebben een substantiële bijdrage geleverd aan het debat. De reacties op het Groenboek waren tot op zekere hoogte voorspelbaar en hadden betrekking op punten die in het Groenboek zelf aan de orde waren gesteld. De doeltreffendheid van de interne markt en de noodzaak om een echt ondernemingsklimaat te creëren en tegelijkertijd de administratieve lasten die door de overheid aan de handel worden opgelegd, te verlichten, zijn vaak aan bod gekomen. Ook werd bijzonder veel belangstelling getoond voor de toepassing van nieuwe technologieën. Er was interesse voor beleidsmaatregelen die het concurrentievermogen versterken, voor de potentiële bijdrage daartoe door degenen die verantwoordelijk zijn voor ruimtelijke ordening in zowel stedelijke als plattelandsgebieden, en in mindere mate voor de noodzaak om de persoonlijke veiligheid te verbeteren. Twee onderwerpen werden door een groot aantal respondenten aangesneden, hoewel deze in het Groenboek niet als belangrijke uitdagingen waren bestempeld. Een ervan was de noodzaak een oplossing te vinden voor de geringe erkenning van de sector door de overheid op alle niveaus, die blijkbaar tot gevolg heeft dat de belangen van de sector niet worden behartigd bij besprekingen over diverse beleidsmaatregelen die niettemin van grote invloed zijn op de sector. Het andere punt, dat niet zo vaak maar met des te meer nadruk werd vermeld, had betrekking op de toepassing van beleidsmaatregelen om de concurrentie te reguleren, die volgens sommigen de zelfstandige kleine en middelgrote ondernemingen in de handelssector 1 COM(96) 530 def. 2 COM(91)41 def. 3 Verslag nr. A4-0254/97, besproken door de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid van het Europees Parlement en goedgekeurd op 23 juli 1997. 4 Advies van het Economisch en Sociaal Comité van 28/29 mei 1997. 5 Advies van het Comité van de Regio's van 10 juli 1997. benadelen ten opzichte van de grote detailhandelaars. Deze beide reacties verdienen een antwoord van de Commissie. Net als andere sectoren wordt ook de handel beïnvloed door diverse beleidsmaatregelen van de overheid die erop gericht zijn een aantal doelstellingen te bereiken op bijvoorbeeld economisch, sociaal en cultureel gebied en op het gebied van milieu, regionale ontwikkeling, opleiding, onderzoek en consumentenbescherming. Deze beleidsmaatregelen kunnen de handel soms belemmeren, ook al is dat geenszins de bedoeling. Volgens de Commissie is het derhalve de hoogste tijd om erop toe te zien dat met de rechtmatige belangen van de sector terdege rekening wordt gehouden bij het uitstippelen van beleidslijnen die daarop van invloed zijn, en dat de potentiële voordelen van dergelijk beleid ook werkelijk aan de sector te beurt vallen. In het Witboek worden middelen voorgesteld waarmee het overheidsbeleid op zowel nationaal en regionaal als Europees niveau ertoe kan bijdragen de doeltreffendheid in de sector zoveel mogelijk te vergroten. Er moet namelijk voor worden gezorgd dat de strategieën van de overheid die van invloed zijn op de sector, worden vastgesteld met volledige kennis van de gevolgen van dergelijk beleid en met inachtneming van het belang dat aan de verbetering van de concurrentiepositie van de sector en aan het scheppen van werkgelegenheid moet worden gehecht. II. EEN ANALYSE VAN DE SECTOR A. Belang van de sector De meest recente cijfers die door Eurostat zijn gepubliceerd, illustreren het belang van de handel die halverwege de jaren '90 30% van de ondernemingen, 16% van de werkgelegenheid en ruim 13% van het BBP van de Europese Unie vertegenwoordigde; circa 5 miljoen ondernemingen produceerden 640 miljard ecu en creëerden 21,5 miljoen banen voor detaillisten, groothandelaars en intermediairs. De sector is ook belangrijk vanwege zijn economische rol als essentiële band tussen producent en consument, aangezien de handelaars de kanalen voor het fysieke en monetaire handelsverkeer vormen. De handel biedt een steeds ruimere keuze van goederen en diensten en is veruit het belangrijkste kanaal voor de uitwisseling van informatie tussen de eindgebruiker en de producent over tendensen in de smaak en in de structuur van de vraag. De handelsondernemingen zijn ten slotte een essentieel element voor de goede werking van de interne markt en voor de handel met derde landen. De handel bezit specifieke structurele en operationele kenmerken die hem van andere economische sectoren onderscheiden. Deze bijzondere kenmerken, die in de volgende hoofdstukken worden besproken, verantwoorden een specifieke actie. B. Tendensen en structurele wijzigingen De uitbreiding van de markt heeft een ware omwenteling teweeggebracht in het handelsklimaat; meer concurrentie en concentratie, ontwikkelingen in de consumptie en de opkomst van nieuwe technologieën hebben steeds meer druk uitgeoefend op de sector om zich in een ijltempo te ontwikkelen. De concentratie van de detailhandel, met name in de levensmiddelensector, is een frappante actuele tendens die tot een beperking van de keuze en tot hogere prijzen, minder toegankelijkheid en ook tot de sluiting van kleine winkels zou kunnen leiden. Dit zijn situaties die problemen opleveren voor personen die slechts over beperkte vervoersmogelijkheden beschikken. is van de verkoopprijzen, Aangezien het concurrentievermogen afhankelijk levert schaalvergroting voordelen op voor grote handelaars die zo tegen groothandelsprijzen kunnen inkopen. Het onderhandelingsvermogen van een distributeur van gelijk welke omvang is gebaseerd op een kritische massa die groot genoeg moet zijn om hem onder de beste voorwaarden directe toegang te kunnen verschaffen tot verkoopnetwerken van producenten die soms de wereldmarkt bestrijken. Om deze kritische massa te bereiken, die grote distributeurs reeds bezitten, moeten kleine en middelgrote handelsondernemingen inkoopcombinaties vormen. Een ander middel om het concurrentievermogen van kleine winkels te versterken, is een betere toegang tot financiering, een betere opleiding van zowel eigenaars als leidinggevend personeel, betere vervoersmogelijkheden en een grotere erkenning door de plaatselijke, regionale en nationale overheid van de sociale en economische rol van kleine winkels voor de lokale gemeenschap. Concurrentievermogen vergt efficiënte logistiek en snelle levering -twee essentiële eisen waaraan met behulp van de nieuwe technologieën steeds makkelijker kan worden voldaan. Een aantal procedures en technologieën werden gecombineerd tot een strategisch initiatief ('ECR' - Efficiënt Consumer Response) om hinderpalen in de gehele voorzieningsketen te helpen overwinnen. Momenteel wordt dit systeem voornamelijk toegepast door grote ondernemingen, maar ook in de samenwerking tussen kleine en middelgrote ondernemingen wint het steeds meer veld. Deze factor is van groeiend belang vanwege de globalisering van de markten, die een effect zal hebben op de werkgelegenheid aangezien in Europa nieuwe gekwalificeerde banen zullen worden gecreëerd, terwijl minder gekwalificeerde banen worden geëxporteerd. De afstandsverkoop, inclusief het elektronisch winkelen via netwerken zoals Internet, neemt snel toe. De instrumenten en mogelijkheden die door dit nieuwe medium worden geboden, zullen de basis leggen voor een grondige herstructurering van de sector, die aanzienlijke investeringen in apparatuur en opleiding zal vergen. Ten slotte veranderen de consumenten zelf ook heel snel. Zij zijn veeleisender geworden en willen over een geïntegreerd dienstenpakket beschikken (inclusief toerisme, cultuur, informatietechnologie, persoonlijke veiligheid, vervoer en de handel zelf). Door deze steeds complexere structuur van de vraag groeit echter ook de noodzaak tot synergie tussen deze verschillende diensten op de verschillende plaatsen waar mensen wonen. III. DE ONTWIKKELING VAN EEN STRATEGIE VOOR DE HANDEL: DE BELANGRIJKSTE ELEMENTEN De noodzaak van een grotere erkenning van de sector wordt gerechtvaardigd door het feit dat de handelssector de op één na grootste werkgever in de Europese Gemeenschap is en dat hij er in de afgelopen tien jaar in geslaagd is banen te scheppen terwijl andere sectoren personeel hebben ontslagen. Dit heeft de handel te danken aan zijn flexibiliteit om zich aan wijzigingen in de vraag aan te passen. De werkgelegenheid in de handel zal in de komende jaren zowel winst boeken als verlies lijden. De winst zal komen van nieuwe detailhandelsvormen met meer nadruk op klantenservice. De verliezen zullen het gevolg zijn van een sterkere mechanisering en automatisering en van de groeiende omvang van de activiteiten op het gebied van logistiek en voorraadbeheer. Naarmate de mondialisering van de markten toeneemt, zullen nieuwe uitdagingen en kansen op in ontwikkeling zijnde gebieden zoals de elektronische handel ook effect sorteren op de werkgelegenheid. De toegevoegde waarde van een communautaire actie op dit gebied bestaat erin het concurrentievermogen van de handelsondernemingen in de Europese Unie te helpen versterken en zo hun mogelijkheden voor het scheppen van nieuwe banen te verruimen. Gezien het belang van de bijdrage van de sector tot het welzijn van de burger is de overheid soms verplicht stappen te ondernemen om kansen voor verbetering niet te laten voorbijgaan. Het is dus zaak een netwerk van winkels in stand te houden, dat gediversifieerd, concurrerend en duurzaam is. Het concurrentievermogen van de sector is niet louter een kwestie van de laagste marktprijzen en de laagste kosten. De consumenten verlangen steeds meer producten van hoge kwaliteit en een toereikend dienstenpakket tegen aanvaardbare en niet noodzakelijk de laagste prijzen. Een succesrijke onderneming is dus een onderneming die al deze factoren weet te combineren. Thans is het zo dat grootwinkelbedrijven een ruim assortiment goederen tegen aantrekkelijke prijzen aanbieden. Kleine winkels zijn daarentegen doorgaans lokaal, d. w. z. dicht bij hun klanten, en bieden een persoonlijke service. Beide situaties hebben zowel positieve als negatieve aspecten. De grote uitdaging voor de handel in Europa bestaat erin zijn goede kanten zoveel mogelijk te versterken door zowel kwaliteit als aantrekkelijke prijzen aan te bieden en toch een belangrijke werkgever te blijven. De structurele veranderingen die de Europese handel momenteel ondergaat, zullen meer gekwalificeerde arbeidskrachten en deeltijdbanen vergen. Het tegenstrijdige is dat de handel een sector is waarmee de burger heel vertrouwd is, maar waarmee de overheid of de beleidmakers niet voldoende rekening houden. De reden hiervoor is de buitengewone diversiteit van de handelsondernemingen met hun verschillende marktsegmenten, bedrijfsculturen en vestigingsvormen die een algemene presentatie van hun situatie, ondanks de onvermoeide inspanningen van EuroCommerce, de Europese overkoepelende organisatie, op communautair niveau bemoeilijken. De overige organisaties die de ondernemingen van de sector vertegenwoordigen, zijn versnipperd, vooral op nationaal niveau, en staan zo een efficiënte dialoog met de overheid in de weg. Op de sector zijn talrijke horizontale, nationale en Europese beleidsmaatregelen van invloed, zonder dat bij de uitstippeling van dat beleid met de specifieke kenmerken en behoeften ervan rekening wordt gehouden. Welke bijdrage kan de Europese Gemeenschap leveren? In al deze kwesties die van invloed zijn op de handel, kan zij een rol spelen door de sector en zijn sterke kanten beter aan bod te laten komen bij de uitwerking van het beleid. Zij kan het overleg tussen de betrokken partijen, d. w. z. tussen de handelsorganisaties en de nationale, regionale en lokale overheid verbeteren. Deze dialoog kan onder meer resulteren in de identificatie en verspreiding van de beste praktijken die tot de verbetering van de concurrentiepositie en het scheppen van duurzame werkgelegenheid zullen bijdragen. Voor de verspreiding van de beste praktijken dienen de behoeften van de handel echter in relevante beleidsmaatregelen te worden geïntegreerd. De Europese Commissie is goed geplaatst om een initiatief te nemen teneinde de kennis van deze beste praktijken te verspreiden. Vooruitzichten op lange termijn Dit Witboek is niet bedoeld om een grootscheeps initiatief op te zetten, noch om het beleid radicaal te wijzigen. De handels- en distributiesector heeft veeleer behoefte aan een strategie die voornamelijk steunt op de verbetering van de concurrentievoorwaarden op de markt en waarbij concurrentievermogen de beste reactie is om in de vraag van de consument te voorzien. In het Witboek worden derhalve specifieke problemen en werkwijzen besproken die actie vergen op communautair niveau om ervoor te zorgen dat de markt goed functioneert en daardoor te garanderen dat de sector de beste bijdrage kan leveren tot het welzijn van de consument. In sommige hoofdstukken van het Witboek is er sprake van de potentiële vooruitzichten voor de sector op middellange of lange termijn. Dit zijn geen concrete maatregelen, maar punten die een breed en grondig debat in de toekomst garanderen. Bepaalde dingen moeten in de handelssector worden verwezenlijkt eer het te laat is. Enkele prioritaire acties worden hieronder besproken. U mag niet vergeten dat de oplossingen voor deze problemen (met inachtneming van het subsidiariteitsbeginsel) misschien buiten de bevoegdheid van de Gemeenschap vallen, ook al doen deze problemen zich vaak op dezelfde wijze in alle lidstaten voor en vergen de oplossingen vaak grensoverschrijdende samenwerking. In dit document worden een aantal acties voorgesteld die erop gericht zijn een coherente strategie uit te werken om de sector in de komende jaren te promoten; deze acties worden in vier prioritaire groepen onderverdeeld: • Betere gebruikmaking van de beleidsinstrumenten ten behoeve van de handel; • Verbetering van het administratieve, wettelijke en financiële kader; • Versterking van ondernemerschap; het concurrentievermogen en bevordering van het • Aanmoediging tot europeanisering en internationalisering. IV. BELANGRIJKSTE PRIORITAIRE ACTIES A. Betere gebruikmaking van de beleidsinstrumenten ten behoeve van de handel De markttendensen moeten worden geïdentificeerd en er moet een duidelijker beeld worden verkregen van het netwerk van handelsactiviteiten dat deze sector in de Europese Unie vormt. Eerst zal een uitgebreide inventaris worden opgemaakt, die zal dienen als uitgangspunt om de ontwikkeling verder te volgen en die het onder ideale omstandigheden mogelijk moet maken op toekomstige ontwikkelingen te anticiperen. 1. Een beter begrip van de sector De handel is een heel belangrijk onderdeel van de Europese economie. Met het belang ervan dient naar behoren rekening te worden gehouden bij de vaststelling van beleidsmaatregelen die betrekking hebben op talrijke andere sectoren. De beleidsinitiatieven moeten immers steunen op een volledig en correct begrip van de betrokken factoren. De sector is van grote invloed op de levenskwaliteit van de burgers door de consumenten gemakkelijk toegang te bieden tot goederen en diensten. De sector domineert het potentiële gebruik van de elektronische handel. Hij vertoont een aantal kenmerken die vaak verschillen van die van de verwerkende industrie. De sector kent over het algemeen niet de problemen van de verwerkende industrie, zoals omvangrijke investeringen in machines, wetenschappelijk termijn. Hij verschilt ook van andere onderzoek en verkoopcampagnes op dienstensectoren, zoals financiële of gezondheidsdiensten, toerisme of vrijetijdsbesteding. Hoewel sommige detailhandelsondernemingen alleen te maken hebben met de verkoop van diensten, zijn voor de meesten van hen de problemen in verband met aankoopmethoden, voorraadbeheer en beheer van het bedrijfskapitaal van essentieel belang om te kunnen overleven, zich te ontwikkelen en rendabel te zijn. lange De grote en kleine ondernemingen in de sector werken met dezelfde goederen en dezelfde leveranciers en vallen onder dezelfde wetten inzake consumentenbescherming, milieu, vervoer enz. De supermarkt, de winkel op de hoek en het postorderbedrijf hebben grotendeels met dezelfde problemen te kampen. De handel is een gediversifieerde sector. Hij omvat niet alleen detaillisten, maar ook grossiers, franchisegevers, handelsagenten, straatmarkten, rijdende winkels, verkoopagenten en zelf hotels en restaurants. Deze ondernemingen kunnen afzonderlijke bedrijven of ketens zijn; het kunnen zelfstandige ondernemingen of coöperaties zijn of zij kunnen deel uitmaken van combinaties van zelfstandige handelaars die gezamenlijk inkopen of verkopen. Terwijl het de wetgevers zijn die alle soorten bedrijven in staat stellen in een gunstig klimaat te werken, zijn het de consumenten met hun verschillende smaak en voorkeur die het laatste woord hebben. Het is derhalve een complexe en gevarieerde sector die voortdurend evolueert en nader onderzoek rechtvaardigt. Acties • Er zal een grootscheepse voorlichtingscampagne worden opgezet met bezoeken aan een veertigtal locaties in de Unie om bekendheid te geven aan dit Witboek en aan de werkzaamheden van de Commissie die van invloed zijn op de handel, en om reacties te krijgen van de betrokken partijen. • Het Europees statistisch systeem voor de handel zal verder worden verbeterd. Een jaarverslag zal worden gepubliceerd en er zal een conferentie worden gehouden om informatie over de wijzigingen en tendensen in de structuur van de handel te verspreiden. 2. Wijzigingen in de structuur van de handel: nieuwe uitdagingen voor het beleid Een van de grootste successen van de Gemeenschap is de substantiële totstandbrenging van een interne Europese markt. Veel goederen en diensten kunnen thans profiteren van de beginselen van vrij verkeer en worden over de grenzen heen gekocht en verkocht zonder wettelijke of administratieve hinderpalen. De Commissie zal er nauwlettend op blijven toezien dat de doelstellingen van de interne markt volledig worden bereikt. In dit verband dient één gebied grondig te worden bestudeerd, namelijk multilevel marketing. Multilevel marketing is een vorm van direct marketing, waarbij verkoopagenten potentiële klanten thuis opbellen. Deze agenten werken rechtstreeks voor de betrokken opdrachtgevers of via intermediairs, soms in de vorm van een keten. De Commissie dient na te gaan of er een duidelijk onderscheid wordt gemaakt tussen deze praktijken en kettingverkoop, een activiteit die in vele landen niet is toegestaan. Zij dient ook na te gaan in welke mate verschillen in de nationale wetgeving ter zake de handel binnen de Europese Unie kunnen belemmeren of de concurrentie kunnen verstoren. Dit zal worden onderzocht door een groep deskundigen uit de lidstaten, die door de Commissie in het kader van het beleid inzake commerciële communicatie is ingesteld6. Een andere vorm van verkoop waarop de aandacht werd gevestigd, zijn de handelsagenten. Een richtlijn van de Raad uit 1986 (86/653/EEG) heeft geresulteerd in een maatregel om hun activiteiten te harmoniseren. De Commissie zal de harmonisatie van bepaalde praktijken op dit gebied en ook de mogelijkheid tot opstelling van een standaardcontract voor dergelijke activiteiten verder onderzoeken. ingrijpende wijzigingen De Commissie zal ook de veranderende situatie in de groothandel bestuderen. De grossiers worden immers geconfronteerd met de groei van heel grote detailhandelsketens met geïntegreerde groothandels- en detailhandelsfuncties. Er hoeft niet te worden voorkomen dat de marktwerking in de structuur van de groothandelssector teweegbrengt. Er moet echter wel worden toegezien op het effect van deze wijzigingen op twee soorten kleine en middelgrote ondernemingen die bijzonder sterk zullen worden getroffen, namelijk kleine detaillisten en kleine producenten van verbruiksgoederen. De de veranderende marktvoorwaarden groothandelsondernemingen in cash-and- carrybedrijven, vrijwillige filiaalbedrijven of handelsagenturen. Grossiers moeten eveneens concurreren met leveringen via Internet of andere distributie wij zen. De geavanceerde logistiek blijft echter een van de sterke kanten van de bestaande groothandel. achteruitgang tot tot de omzetting ervan leiden, maar ook kunnen van de Actie • De Commissie zal studies verrichten en publiceren over toekomstige ontwikkelingen op het gebied van multilevel marketing, handelsagenten en groothandel. Hierbij zal ook benchmarking worden toegepast. Met de beroepsorganisaties in de desbetreffende branches zullen vergaderingen worden georganiseerd vóór de aanvang van deze studies en ook na afloop ervan om de eindrapporten te bespreken en gebieden voor communautaire acties te identificeren. B. Verbetering van het administratieve, wettelijke en financiële kader 1. Vereenvoudiging van de administratieve procedures De Europese ondernemingen moeten in een steeds ingewikkelder wettelijk, fiscaal en juridisch kader werken om concurrerend te zijn, te groeien en werkgelegenheid te bieden. Afgezien van de nalevingskosten van regelgeving worden de totale jaarlijkse kosten van de administratieve lasten voor alle ondernemingen in Europa ruwweg op 150 a 250 miljard ecu geraamd, d. w. z. 3% van het BBP van de Gemeenschap7. Over het algemeen heeft het SLIM-initiatief (eenvoudiger regelgeving voor de interne markt)8 het mogelijk gemaakt de problemen als gevolg van de bestaande regelgeving te identificeren en aanbevelingen te doen om deze op te lossen. Na afloop van de tweede fase van SLIM werden specifieke voorstellen gedaan om de regelgeving van de interne markt te vereenvoudigen, vooral met betrekking tot de BTW en de Gecombineerde Nomenclatuur. De administratieve lasten hebben een veel groter effect op kleine en middelgrote dan op grote ondernemingen. Dit geldt in het bijzonder voor heel kleine detaillisten. De meeste wettelijke en administratieve lasten voor het bedrijfsleven vloeien voort uit nationale en niet uit 6 COM(1998) 121 def. 7 Bron: Verslag van de task force voor de vereenvoudiging van het ondernemingsklimaat (BEST), mei 1998. 8 COM(97) 618 def. van 24 november 1997. EU-wetgeving. De Commissie heeft meegewerkt aan gecoördineerde acties voor de uitwisseling van informatie over de beste praktijken, zowel met de lidstaten als met vertegenwoordigers van bedrijfsorganisaties en individuele ondernemers. Deze acties hebben plaatsgevonden met de steun van een comité voor de verbetering en vereenvoudiging van het ondernemingsklimaat, bestaande uit vertegenwoordigers van de lidstaten en van de Europese MKB-organisaties. Het eerste deel van deze werkzaamheden resulteerde in de tot de lidstaten gerichte aanbeveling van de Commissie van april 1997 betreffende startende ondernemingen9. Er zij op gewezen dat de handel degenen die risico's willen nemen, veel mogelijkheden biedt voor ondernemersactiviteiten, ondanks de sterke concurrentie in deze sector. Startende ondernemingen vindt men hoofdzakelijk op het gebied van de verkoop van nieuwe producten en diensten en op advies gerichte diensten. De Europese Raad van Amsterdam heeft de Commissie verzocht de task force voor de vereenvoudiging van het ondernemingsklimaat (BEST) op te richten. BEST kreeg als opdracht de bestaande en nieuwe wettelijke en administratieve voorschriften te vereenvoudigen en de lasten ervan voor het Europese bedrijfsleven en met name het MKB te verlichten. BEST moest ook beleidsterreinen onderzoeken die voor de ontwikkeling van het MKB in de EU van doorslaggevend belang zijn. De mededeling "Bevordering van het ondernemerschap en het concurrentievermogen" bevatte het antwoord van de Commissie op het verslag van BEST en ook een actieplan dat aan de Raad ter goedkeuring werd voorgelegd10. Het gaat om maatregelen die door de Commissie en de lidstaten moeten worden genomen om de concurrentiepositie en de ondernemingscultuur, die in de handel een essentiële rol speelt, te verbeteren. Diverse aspecten van dit beleidskader, zoals opleiding en toegang tot financiering, worden elders in dit Witboek bestudeerd. Actie • De Commissie zal vergaderingen van het CHD en van nationale regeringsdeskundigen organiseren om in het licht van het verslag van BEST acties ten behoeve van de handel op te zetten en er bekendheid aan te geven. 2. Toegang tot financiering Net als andere bedrijven hebben ook handelsondernemingen behoefte aan toegang tot financiering voor investeringen in verkoopinfrastructuren en vooral in nieuwe technologieën. Wat financieringsbronnen betreft, hebben deze ondernemingen vooral behoefte aan een gemakkelijke toegang tot rekeningcourantkredieten en kortlopende leningen tegen acceptabele rentevoeten. Kleine en middelgrote ondernemingen moeten immers gemiddeld een 1,5 tot 5% hogere rente betalen dan grote ondernemingen vanwege het grotere risico (zie de mededeling van de Commissie over de knelpunten bij de financiering van kleine en middelgrote ondernemingen11), waardoor het concurrentievermogen van het MKB wordt verzwakt. De toegang tot financiering kan beperkt zijn omdat kleine handelsondernemingen vaak geen onroerend goed of machines als borg kunnen stellen, maar alleen goodwill die door de banken normaliter niet in aanmerking wordt genomen. Bovendien zijn de eigen middelen van kleinere handelsondernemingen heel gering en bedragen slechts circa 20% van het totale beschikbare kapitaal. 9 PB L 145 van 5. 6. 1997, blz. 29-51. 10 Mededeling van de Commissie aan de Raad "Bevordering van het ondernemerschap en het concurrentievermogen" - Antwoord van de Commissie op het verslag en de aanbevelingen van BEST, COM(1998) 550 def. 11 COM(93) 528. De toegang tot deze financiële bronnen is derhalve afhankelijk van de goede relaties met de banken. Vooral kleine en middelgrote handelsondernemingen krijgen moeilijk toegang tot risicokapitaal. Het risicokapitaal is in Europa nog sterk ontoereikend. Vooral bepaalde snelgroeiende markten zoals franchising hebben nog steeds behoefte aan een betere toegang tot risicokapitaal om hun snelle groei te financieren12. Recentelijk zijn echter diverse informatie- telecommunicatiedetaillisten de markt opgegaan via de nieuwe elektronische en effectenbeurzen zoals Easdaq en EURO-NM. Zij zijn erin geslaagd substantiële nieuwe financiële middelen bijeen te brengen om hun groei- en internationaliseringsstrategie te financieren. Samen met een groep deskundigen op hoog niveau uit financiële instellingen van de tweede Ronde Tafel van bankiers en het MKB is de Commissie tot de conclusie gekomen dat een betere samenwerking tussen de banken en het MKB en een betere opleiding van het bankpersoneel aanzienlijke voordelen zouden opleveren voor het MKB. De Commissie heeft een nieuw initiatief voorgesteld om de oprichting van joint ventures in de EU te steunen, namelijk JEV - Joint European Venture (Besluit 98/347/EG van de Raad van 19 mei 199813), een onderdeel van het "groei- en werkgelegenheidsinitiatief' dat in november 1997 werd genomen. Een bedrag van 80 a 100 miljoen ecu wordt voor de periode 1998-2000 ter beschikking gesteld om de oprichting van transnationale joint ventures in onder meer de handelssector te steunen. In diverse landen bieden speciale instellingen leasing aan, wat voor handelsondernemingen bijzonder interessant kan zijn. Leasing kan een grote bijdrage leveren tot het welzijn van kleine en middelgrote handelsondernemingen door hen over moderne gebouwen en apparatuur te laten beschikken. Acties Bevordering van de toegang tot financiering voor de oprichting van nieuwe ondernemingen via de derde Ronde Tafel van banken en het MKB en door de uitvoering van het "groei- en werkgelegenheidsinitiatief' voor de handel. Identificatie van mogelijkheden voor de bedrijven om toegang te krijgen tot financiering en aanmoediging van onderlinge-waarborgsystemen voor de handel. Uitvoering van een tweede initiatief inzake startkapitaal voor innoverende ondernemingen en voor de overdracht van handelsondernemingen14. Identificatie van goede praktijken in de lidstaten op het gebied van financiering, oprichting en overdracht door middel van gecoördineerde acties, conferenties en studies. Organisatie van een conferentie om de banksector op de bijzondere situatie van de handelsondernemingen te attenderen en hun betere financieringsmogelijkheden te bieden. 12 Mededeling van de Commissie "Risicokapitaal: Sleutel voor de schepping van werkgelegenheid in de EU", SEC(1998)552def. 13 PB L 155 van 29. 5. 1998, blz. 43. 14 PB C 363 van 25. 11. 1998, blz. 30. 10 3. Verbetering van de dialoog tussen handelsondernemingen en hun partners (werknemers, consumenten, kredietinstellingen) De handel heeft een aantal partners met wie de dialoog moet worden versterkt of vernieuwd om conflicten te vermijden, problemen waarmee beide partijen worden geconfronteerd, te onderzoeken en daarvoor billijke oplossingen te vinden. a) Sociale dialoog De handel moet in staat zijn om in de Europese sociale dialoog zijn rol te spelen. Al 15 jaar lang heeft een productieve dialoog op sectoraal niveau plaatsgevonden tussen de organisaties die de werkgevers en werknemers in de handelssector vertegenwoordigen - EuroCommerce voor de werkgevers en Euro-Fiet voor de werknemers. Deze dialoog, die door de Commissie werd gesteund, heeft tot diverse gezamenlijke initiatieven geleid. Niettemin klaagt de tertiaire sector, waartoe ook de handel behoort, over ondervertegenwoordiging, vooral op sectoraal niveau. Afgezien van de van oudsher bekende problemen die een kleiner aantal vertegenwoordigers zouden rechtvaardigen (om redenen van doeltreffendheid en representativiteit) en die nog steeds niet onder de bevoegdheid van de Commissie vallen, zou de deelneming door vertegenwoordigers die de specifieke kenmerken van de handel zouden kunnen onderstrepen, nog kunnen worden verbeterd. EuroCommerce en Euro-Fiet worden reeds betrokken bij de vier belangrijkste gebieden van de dialoog, namelijk informatie, raadpleging, overleg en gezamenlijke actie. In haar recente mededeling over "de aanpassing en de bevordering van de sociale dialoog op communautair niveau"15 heeft de Commissie beschreven welke middelen zij wenst aan te wenden en welke maatregelen moeten worden genomen om de dialoog tussen werkgevers en werknemers op Europees niveau te versterken. De Commissie stelt voor het Permanent Comité voor Arbeidsmarktvraagstukken te hervormen om de bijdrage van werkgevers en werknemers tot de ontwikkeling en uitvoering van de werkgelegenheidsrichtsnoeren en de globale richtsnoeren voor het economische beleid te vergroten. Volgens het voorstel van de Commissie moet EuroCommerce in het Permanent Comité voor Arbeidsmarktvraagstukken worden vertegenwoordigd. Ook Euro-Fiet zal als lid van het EVV worden vertegenwoordigd. De dialoog op sectoraal niveau is van groot belang voor gezamenlijke acties en onderhandelingen. De Commissie creëert momenteel een nieuw kader voor de sectorale dialoog in de vorm van sectorale dialoogcomités voor alle betrokken sectoren, waaronder de handel. Acties • Verbetering van de vertegenwoordiging van de handelssector in de bestaande en nieuwe structuren zoals het Permanent Comité voor Arbeidsmarktvraagstukken. • Totstandbrenging van een samenwerkingsmechanisme tussen ondernemers van de handelssector (CHD) en de comités van de sociale dialoog. b) Consumenten Tussen de standpunten van consumenten en handelaars moet een aanvaardbaar evenwicht worden gevonden. De consumenten moeten de ontwikkeling van de handelssector steunen, aangezien de omvang van het aanbod, de prijzen en de kwaliteit van de goederen en diensten afhankelijk zijn van de rentabiliteit van het bedrijf. 15 COM(1998) 322 def. van 20 mei 1998. 11 Door de uitvoering van het programma voor de interne markt en de ontwikkeling van de informatiemaatschappij zijn de Europese consumenten gevoeliger en veeleisender geworden. Zij willen toegang krijgen tot een markt die n\et louter lokaal of nationaal is, m. a. w. tot een gemeenschappelijke markt in de ware zin van het woord, waarvan zij en hun familie tijdens hun reizen kunnen profiteren. Deze ontwikkeling zal door de invoering van de euro worden bespoedigd. Het is derhalve van belang de dialoog tussen de handelssector en de consumenten te bevorderen. De consumenten zijn steeds beter opgeleid en hebben meer mogelijkheden om te kiezen wat zij willen kopen en hoe zij hun aankopen wensen te doen. Zij hebben ook nieuwe verwachtingen met betrekking tot de eerbiediging van het milieu, van ethische normen en van nieuwe levensstijlen, zoals thuiswerk. Via elektronische handelsmethoden, zoals bijvoorbeeld Internet, hebben de consumenten een steeds ruimere keuze van producten en leveranciers. Voorts veranderen de wensen van de consumenten met betrekking tot het dienstenaanbod voortdurend. Verschillende verkoopwijzen (vaste locatie of ambulante handel, rechtstreekse en postorderverkoop, afstandsverkoop en elektronisch winkelen) worden met verschillende soorten verkooppunten (kleine en grote winkels, gespecialiseerde of algemene distributeurs, groepen winkels zoals winkelcentra of -passages in stadscentra, grossiers of fabriekswinkels) gecombineerd om de consument een heel ruime keuze te bieden. Door de sterkere concurrentie worden ook de aanvullende diensten (service na verkoop, klantenservice enz. ) steeds belangrijker. Wat de overgang naar de euro betreft, werd deze dialoog vastgelegd in een op 30 juni 1998 gesloten overeenkomst tussen de vertegenwoordigers van de consumenten en die van de belangrijkste beroepsorganisaties in de sectoren distributie, toerisme, ambacht en MKB met betrekking tot een vrijwillige gedragscode tijdens de overgangsperiode. Actie • Organisatie van een jaarlijkse gezamenlijke vergadering van het CHD en het Consumentencomité om de actuele problemen te bespreken en gemeenschappelijke oplossingen te zoeken. Van deze vergaderingen zal een verslag worden gepubliceerd. c) Kredietinstellingen De handel wordt heel sterk beïnvloed door al de verschillende betaalmiddelen gezien de omvang van de financiële stromen tussen producenten en consumenten. Hij zal steeds meer gebruik maken van elektronische betaalmiddelen, met name betaalkaarten, voorzover de prijs van deze diensten het toestaat. instelling), de ontvanger (handelaar) en de verkrijger Aan het betaalkaartensysteem werken vier actoren mee: de kaarthouder (gebruiker), de uitgever (financiële (financiële instelling). Dit systeem werkt als volgt: de kaarthouder betaalt een bijdrage aan de uitgever (financiële instelling) voor de kaart en het recht om ze te gebruiken. Tegelijkertijd sluiten de handelaars zich aan bij het systeem en betalen op hun beurt een bijdrage, de zogenaamde "merchant fee", aan hun bank (de verkrijger) telkens zij een betaling met kaart accepteren. De handelaars zijn van oordeel dat de kosten voor het gebruik van het systeem niet de mogelijkheid bieden om op concurrerende wijze over het lidmaatschap te onderhandelen. Met de invoering van de euro zal zich ook het probleem stellen van de door de kaarthouders te betalen kosten voor transacties in derde landen met betaalkaarten in euro. In een aanbeveling 12 van april 199816 verzoekt de Commissie de banken en andere actoren de transactiekosten vanaf 1 januari 1999 duidelijk te vermelden, aangezien de vastgestelde omrekeningskoersen dan strikt zullen worden toegepast. Een grotere transparantie van de door uitgevers van betaalkaarten toegepaste transactiekosten en -tarieven zou kunnen leiden tot een sterkere concurrentie tussen de verkrijgers van kaarttransacties en tot meer onderzoek naar en inzicht in de desbetreffende kostenstructuren. Volgens de aanbeveling van 1998 moeten de toegepaste omrekeningskoersen en alle andere kosten duidelijk vermelden. De aanbeveling van de Commissie van 30 juli 199717 is erop gericht een minimale transparantie van de gebruiksvoorwaarden te waarborgen, de rechten en plichten van de betrokken partijen toe te lichten en mechanismen voor de regeling van geschillen in te stellen. Er is ook nog het recente voorstel voor een richtlijn over elektronisch geld, die betrekking heeft op het toezicht op elektronisch-geldinstellingen, en de vijfde mededeling van 1 juli 1998 over fraudebestrijding. financiële actoren de Het hoofddoel van de Europese Unie moet erin bestaan de concurrentie te handhaven door middel van transparantie in de verdeling van de transactiekosten tussen de partijen. Zo niet zullen de handelaars en met name het MKB verplicht zijn hun prijzen ongeacht het gebruikte betaalmiddel te verhogen om deze extra kosten te dekken. Anderzijds zijn de consumenten zich niet bewust van de kosten van de diensten die hun worden verleend. De discussie over de verdeling van de transactiekosten is nog aan de gang. Acties • De Commissie zal een verslag voorbereiden door grondig onderzoek te verrichten naar de problemen met betaalmiddelen en met name naar de toepassing van aanbeveling nr. 87/598/EEG, om onder concurrerende voorwaarden te komen tot volledige transparantie met betrekking tot de verdeling van de kosten voor het gebruik van dergelijke kaarten tussen financiële instellingen, consumenten en handelaars. • Beoordeling van het effect van de invoering van de euro op de toepassing van de betalingsmethoden, de werking van de betalingssystemen en regelgevende oplossingen, zoals de vereiste follow-up van de aanbevelingen nrs. 97/489 en 98/286. C. Versterking van het concurrentievermogen en bevordering van het ondernemerschap 1. Elektronische handel In dit Witboek wordt elektronische handel gezien als een nieuw element ter versterking van het concurrentievermogen. Een goed ontwikkelde elektronische handel kan alle handelsondernemingen ten goede komen. Elektronische handel biedt ook aanzienlijke mogelijkheden om nieuwe activiteiten te bevorderen, met name nieuwe bemiddelingsdiensten, zakelijke on-linediensten en logistieke diensten. Elektronische handel heeft betrekking op alle zakelijke activiteiten, administratieve transacties en uitwisselingen van informatie waarbij gebruik wordt gemaakt van informatie- en communicatietechnologie. Uit het oogpunt van de ondernemingen heeft elektronische handel zowel te maken met eenvoudige winkelsystemen als met complexe oplossingen die voor de 16 Aanbeveling nr. 98/286/EG van de Commissie van 23 april 1998 betreffende de bankkosten voor de omrekening in euro, PB L 130 van 1. 5. 1998, blz. 22. 17 Aanbeveling nr. 97/489/EG van de Commissie van 30 juli 1997 betreffende transacties die met een elektronisch betaalinstrument worden verricht, in het bijzonder inzake de betrekking tussen uitgever en houder, PB L 208 van 2. 8. 1997, blz. 52. 13 hele handelscyclus gelden. Uit organisatorisch oogpunt zorgt elektronische handel voor het vlotte verloop van de bestaande handelsstromen tussen ondernemingen en consumenten, tussen ondernemingen onderling en tussen ondernemingen en de overheidssector. Bovendien werkt elektronische handel de opkomst van nieuwe innovatieve vormen van samenwerking tussen ondernemingen in de hand, die voor hen een hulp zullen zijn om aan de uitdagingen van de mondialisering het hoofd te bieden. Op de ruimere vooruitzichten voor de elektronische handel werd nader ingegaan in de recente mededeling van de Commissie: "Een Europees initiatief op het gebied van elektronische handel"18 en er wordt verder naar verwezen in de ontwerp-richtlijn over bepaalde juridische aspecten van elektronische handel19. Elektronische handel kan ondernemingen meer concurrerend maken, versterkt de contacten tussen producenten/leveranciers en consumenten en stelt ondernemingen in staat samen te werken om hun koopkracht te bundelen, nieuwe en verre markten tegen lage kosten te bereiken, toegang te krijgen tot marktinformatie, hun logistieke voorzieningen te verbeteren en faciliteiten voor gezamenlijk O&O te ontwikkelen. Het MKB beschikt echter over onvoldoende informatie en kwalificaties en lijdt onder het feit dat de consumenten elektronische handel niet genoeg accepteren en er te weinig vertrouwen in hebben. Daarenboven hebben kleine ondernemingen behoefte aan een duidelijk en eenvoudig regelgevend kader en aan telecommunicatietarieven die aangepast zijn aan de specifieke kenmerken van elektronische handel. Het effect van de elektronische handel op het concurrentievermogen van ondernemingen zal alleen optimaal zijn wanneer het Internet in dezelfde mate als andere faciliteiten voor iedereen echt toegankelijk en betaalbaar wordt. Een gebrek aan voorlichting en opleiding, hoge telecommunicatiekosten en onzekerheid omtrent de juridische implicaties zijn de voornaamste remmende factoren voor een snelle ontwikkeling van de toepassing van elektronische handel op grote schaal, aangezien zij de toegang van een kritieke massa zakelijke gebruikers tot de elektronische markt verhinderen. Het MKB moet worden ondersteund bij de ontwikkeling van op de beste praktijken is nodig voor netwerken en gebaseerde samenwerkingsmechanismen. Overheidssteun verenigingen die eindgebruikers en ondernemingen vertegenwoordigen, teneinde hen de nodige kritieke massa te helpen bereiken om hun standpunten over tariefregelingen voor toegang tot elektronische handel te kunnen doorzetten. Overheidsmaatregelen zijn van essentieel belang om eindgebruikers en kleine ondernemingen meer koopkracht en politiek gewicht te helpen verwerven. Het is ook belangrijk opleiding en de verbetering van kennisverspreiding en leermethoden aan te moedigen, zowel voor burgers als voor ondernemingen, met name het MKB. Zakelijke diensten zoals commerciële e-mail, reclame, certificering en regelingen voor kwaliteitslabels en betalingen zijn voor het succes van de webactiviteiten van kleine en middelgrote ondernemingen van essentieel belang. Ondernemingen kunnen van deze diensten alleen profijt trekken als de diensten betrouwbaar, volledig interoperabel en betaalbaar zijn. Als gevolg van schaalvoordelen en externe factoren kunnen deze diensten ook alleen maar op grote schaal doelmatig worden aangeboden. De Commissie zou dan ook de beste praktijken moeten identificeren en de levering van deze diensten voor het grote publiek in Europa moeten bevorderen. 18 COM(97)157def. 19 COM(1998) 586/2 van 3 november 1998. 14 Acties • Opzetten van een website over alle bestaande voorlichtings-, opleidings- en operationele hulpmiddelen waarmee ondernemingen van de elektronische handel kunnen profiteren. • Uitvoering en publicatie van een studie voor het identificeren van de beste zakelijke Internetsites. • Een proefproject om de levering van basisdiensten op het gebied van elektronische handel voor een groot aantal kleine ondernemingen commercieel levensvatbaar te maken. • Een proefproject ter bevordering van het gebruik van kwaliteitslabels en van systemen om de naleving van een gedragscode te certificeren. • Oprichting van een task force binnen het CHD om studies te verrichten en de Commissie feedback te geven over een aantal onderwerpen, zoals de belemmeringen waarmee elektronische ondernemingen worden geconfronteerd bij de ontwikkeling van handelspraktijken, het effect van de diverse regelgevende kwesties die met de ontwikkeling van de elektronische handel tussen kleine en middelgrote ondernemingen te maken hebben en de maatregelen die door de Commissie op dit gebied eventueel kunnen worden genomen. 2. Samenwerking tussen ondernemingen In veel reacties op het Groenboek werd gewezen op het belang van samenwerking tussen kleine en middelgrote handelsondernemingen, die weinig kans hebben om concurrerend te worden of te blijven, tenzij zij sommige van hun taken of al hun taken te bundelen. Ondernemingen moeten een kritieke massa bereiken, willen zij onder optimale voorwaarden kunnen kopen en verkopen. van vrijwillige handelaars, Coöperaties en inkoopcombinaties, franchisenetwerken zorgen ervoor dat informatie van de consument sneller naar de producent terugkeert, vooral dankzij de toepassing van nieuwe technologieën die verkooppunten in staat stellen hun voorraden onmiddellijk op te bouwen en aan te vullen. Zij bieden tevens een informatiekanaal van het verkooppunt naar de producent, zodat de productie op de vraag van de consument kan worden afgestemd ('Efficiënt Consumer Response'). De georganiseerde handel biedt de flexibiliteit en dienstverlening die kenmerkend is voor kleine winkels in combinatie met de logistieke mogelijkheden van grote organisaties en kan kleine ondernemingen helpen zich te moderniseren door hun afzetgebied uit te breiden en managers op te leiden. filiaalbedrij ven De Commissie heeft al kennis genomen van en rekening gehouden met het specifieke probleem van overeenkomsten tussen kleine ondernemingen, met name in haar bekendmaking inzake overeenkomsten, besluiten en onderling afgestemde feitelijke gedragingen betreffende samenwerking tussen ondernemingen20 en meer bepaald in haar bekendmaking inzake overeenkomsten van geringe betekenis21. Bij de toepassing van de mededingingsregels houdt de Commissie rekening met de recente ontwikkelingen in de distributiesector. De Commissie juicht derhalve samenwerking tussen kleine en middelgrote ondernemingen toe, wanneer deze samenwerking hen in staat stelt hun doeltreffendheid te vergroten, hun productiviteit en concurrentievermogen op de grootste markten te versterken en een eerlijke concurrentie met andere economische eenheden zoals de geïntegreerde handelssector te waarborgen. Op lange termijn dreigt een extreme concentratie van de distributie in Europa te resulteren in een zeer beperkt aantal grote ketens die de hele detailhandelsmarkt domineren. Dit zou het einde van de kleine en middelgrote handel betekenen en bijgevolg het aantal verkooppunten 20 PB C 75 van 29. 7. 1968, blz. 3. 21 PB C 372 van 9. 12. 1997. 15 drastisch doen verminderen. In de distributiesector kan een dergelijke concentratie uiteindelijk leiden tot een beperking van het aantal aangeboden producten, van de diversiteit van de verkoopsystemen en van het aantal winkels, vooral in stadscentra en plattelandsgebieden, en zou zij ook de relatie tussen kleine producenten en detaillisten veranderen. Uit het Groenboek betreffende verticale afspraken van de Commissie22 en de daaruit voortvloeiende mededeling23 is gebleken dat een meer marktgerichte benadering van de kwestie noodzakelijk is. Zonder te willen ontkennen dat de wetgeving inzake concurrentiebeperkende afspraken reden van bestaan heeft, wordt toch meer aandacht gevraagd voor methoden om kleine juridische eenheden in staat te stellen gezamenlijke commerciële activiteiten te ondernemen. De ontwerp verordening inzake vrijstelling van de bepalingen inzake verticale afspraken, waaraan de Commissie momenteel werkt, betekent een aanzienlijke vooruitgang op dit gebied. Acties • • Op grond van het mandaat dat haar door de Raad zal worden verleend, zal de Commissie een voorstel voorbereiden voor een vrijstellingsverordening waarin met name rekening zal worden gehouden met de specifieke omstandigheden waarin verenigingen van onafhankelijke detaillisten verkeren. De Commissie zal alle, voor de voorbereiding van de groepsvrijstellingsverordening officieel vereiste en ook alle nuttig geachte raadplegingen houden en zal met name het advies van de nationale regeringsdeskundigen op het gebied van de handel inwinnen. 3. Opleiding Opleiding verbetert het concurrentievermogen van handelsondernemingen doordat zij zorgt voor stabiliteit en groeimogelijkheden. Het is gebleken dat grote ondernemingen zich hiervan ten volle bewust zijn en passende maatregelen nemen. De situatie in het MKB is totaal anders, ook al is daar een duidelijke behoefte aan opleiding. Het ondernemingsklimaat wordt steeds ingewikkelder, wat het vooral MKB-managers moeilijk maakt om aan de situatie het hoofd te bieden; de snelheid en de omvang van de veranderingen in de zakenwereld zullen groter en minder voorspelbaar zijn dan ooit. Veel kleine ondernemers zijn zich bewust van hun tekortkomingen in vergelijking met hun voornaamste concurrenten op belangrijke gebieden zoals bedrijfsstrategie, verkoopbeleid en leiderschap. Deze tekortkomingen verklaren waarom veel ondernemingen mislukken, maar de meeste van deze ondernemers zijn niet overtuigd van de noodzaak om tijd en geld aan opleiding te besteden. De ontwikkeling van het ondernemerschap is van doorslaggevend belang voor de toekomst van de handel en opleiding is de hoofdfactor bij de bevordering van de ondernemingsgeest in Europa. Gezien de ontwikkelingen op het gebied van technologie en management moeten basisvaardigheden worden verworven in boekhouding, financiën, verkooptechnieken, gebruik van multimedia, beheer van menselijke hulpbronnen en netwerkvorming. Indien kleine en middelgrote ondernemingen niet beschikken over deze basisvaardigheden die in grote ondernemingen al op grote schaal voorhanden zijn, wordt het gevaar steeds groter dat zij worden overrompeld en achterop raken. 22 COM(96) 721 def. , door de Commissie goedgekeurd op 22 januari 1997. 23 Mededeling van de Commissie betreffende de toepassing van de communautaire mededingingsregels op verticale afspraken - Vervolg op het Groenboek betreffende verticale afspraken (COM(1998) 544 def. ) 16 Een echt geïntegreerd opleidingsbeleid voor ondernemingen is dan ook van essentieel belang en hierover is een mededeling in voorbereiding. Dit beleid kan alleen rechtstreeks op kleine en middelgrote handelsondernemingen worden toegepast als een meer sectorale benadering wordt gevolgd, aangezien de verwachte ontwikkelingen in de handelssector specifieke kenmerken vertonen waarmee rekening moet worden gehouden. Grote ondernemingen moeten nieuwe keuzen maken wat hun personeelsbeleid betreft. Deze keuzen omvatten diverse opleidingsstrategieën. Uitbesteding van activiteiten die tot dusver door de producent werden uitgevoerd (bv. voorraadbeheer), service en advies, toepassing van informatie- en beheerstechnieken, communicatie en marketing zullen naar nieuwe verwachting nieuwe banen opleveren waarvan sommige hoge kwalificaties zullen vereisen. Er ontstaan ook nieuwe organisatievormen die een beter beheer van de diverse fasen van activiteiten mogelijk maken (veelzijdigheid, gebruik van minder drukke perioden voor opleiding op de werkplek). Indien kleine en middelgrote ondernemingen zich willen ontwikkelen, moeten zij zich met behulp van informatietechnologie groeperen om grootschalige inkoop- en verkoopnetwerken te vormen. Dit zal van de ondernemers voortdurende inspanningen vergen om zich van deze nieuwe technieken op de hoogte te stellen. Acties • Binnenkort zal een mededeling over opleiding voor het MKB worden gepubliceerd waarin de beste praktijken en de toekomstige acties worden uiteengezet. • De Commissie zal de behoeften aan opleiding in de handel evalueren en een aantal richtsnoeren en beste praktijken publiceren, onder meer op het gebied van risicobeheer. • Simulaties van prijsaanduidingen in euro op verkooppunten om de opleidingsbehoeften van het verkooppersoneel te peilen. • Een proefproject om het beheer van minder drukke perioden te bestuderen (geïndividualiseerd afstandsonderwijs, veelzijdigheid). 4. Handel in plattelandsgebieden en achtergebleven stadswijken De dorpswinkel is een plaats waar bijna alles te koop is wat iemand die op het platteland woont nodig heeft. Een dergelijke winkel fungeert als centrum van het sociale leven, van contacten, gesprekken en uitwisseling van nieuws en informatie. Soms wordt gezegd dat een dorp zonder winkel een dorp zonder hart is. Kleinschaligheid is eigen aan sommige soorten handel, bijvoorbeeld in sterk gespecialiseerde sectoren. Dergelijke winkels worden door de grote ketens niet bedreigd. Kleine winkels, met name voedingszaken, op het platteland en in achtergebleven wijken van grote steden verkeren echter vaak in moeilijkheden of moeten zelfs een harde overlevingsstrijd leveren. Dankzij de ontwikkeling van de grootschalige distributie is het mogelijk het professionele karakter van de handelssector te verbeteren en de prijzen laag te houden, maar in sommige gevallen vormt deze sector een regelrechte bedreiging voor het bestaan van de traditionele handel en de achtergebleven gebieden vormen daar geen uitzondering op. Indien deze handel er niet in slaagt deze plattelandsgebieden en stadswijken goed te voorzien, dreigt verval of marginalisering. Uit het oogpunt van de consument worden de nadelen van ondernemingen in achtergebleven gebieden (beperkt productassortiment, hoge prijzen) gecompenseerd door het feit dat de winkels vrij dicht bij huis liggen. De beheersmethoden en het gebrek aan geschikte gebouwen en installaties leiden vaak tot beperkte winstmarges. 17 Plaatselijke winkels spelen een belangrijke rol bij de bevoorrading van de bevolking, dragen bij tot een betere levenskwaliteit ter plaatse en vormen een centrum voor sociale contacten, zorgen ervoor dat de mensen in het gebied beter verankerd zijn en vormen een basis voor de ontwikkeling van andere diversifiërende activiteiten. Hoofddoel is plaatselijke winkels in achtergebleven gebieden tot moderniseren aan te moedigen zodat zij beter kunnen concurreren en een langere levensverwachting hebben. Daarnaast moeten de communautaire actiemiddelen specifieker op activiteiten met een groot werkgelegenheidspotentieel worden gericht. De structuurfondsen (EFRO en ESF, met name via het URBAN-initiatief) kunnen tot het bereiken van deze doelstellingen bijdragen in het kader van het beleid dat erop gericht is regionale en sociale verschillen weg te werken. Acties Op het gebied van plaatselijke ontwikkeling is de Commissie voornemens de beste praktijken te identificeren zodat deze kunnen worden verspreid en door anderen op communautair niveau kunnen worden overgenomen en opdat zij bij aanvragen voor de structuurfondsen eventueel kunnen worden toegepast. De volgende activiteiten zijn gepland: • • oprichting van gespecialiseerde werkgroepen voor het identificateren van goede praktijken identificatie van de problemen door uitvoering van een enquête; om de desbetreffende ondernemingen te helpen moderniseren; • verspreiding van deze goede praktijken onder nationale en regionale beleidmakers door middel van conferenties en een reizende tentoonstelling; • aanbeveling over een betere toegang van het MKB tot andere communautaire programma's en met name tot de structuurfondsen; • publicatie van goede handelspraktijken als hulp bij aanvragen voor de structuurfondsen. 5. Handel en toerisme Winkelen en toerisme (met inbegrip van dagbezoeken voor recreatiedoeleinden) hebben een gemeenschappelijke basis. In toeristische gebieden leveren winkels en toerisme elkaar wederzijds voordelen op. Een succesvol toerisme verschaft de detailhandel potentiële klanten, wat op zijn beurt voor nieuwe banen in de winkels zorgt. Goed georganiseerde en interessante winkelmogelijkheden trekken toeristen aan en tevreden toeristen komen ook makkelijker terug. Plaatselijk en voedingsspecialiteiten, zijn voor toeristen aantrekkelijk. geproduceerde producten, vooral ambachtelijke producten en voor contacten tussen ondernemingen enerzijds Daarnaast zijn handel en toerisme potentieel twee van de grootste gebruikers van elektronische handel tussen ondernemingen en hun klanten anderzijds. Er zijn dan ook mogelijkheden voor samenwerking tussen toeristische en handelsondernemingen bij de standaardisering van elektronische betaalmiddelen, bij het aanbieden van dienstenpakketten voor toeristen en bij de verstrekking van informatie. Een geslaagde toeristische strategie definieert een marktsector en tracht in de specifieke behoeften ervan te voorzien. Dit kan echter ook de aanwezigheid vergen van bepaalde soorten winkels om te voorzien in de behoeften van toeristen die bepaalde plaatsen bezoeken voor de musea, stranden of festivals. Op sommige andere plaatsen is winkelen een even grote toeristische attractie als musea, plattelandstoerisme, stranden of festivals en is het vaak complementair. De ondernemingen en overheidsdiensten die zich met de bevordering van het toerisme bezighouden, kunnen winkels niet verplichten om in specifieke gebieden handel te drijven of kunnen geen werkmethoden opdringen, maar zij hebben wel het recht de samenwerking van 18 de winkels en toeristische ondernemingen te vragen. De aanwezigheid van bepaalde soorten winkels kan een element van toeristische plannen zijn. Een aantal kenmerkende voorbeelden maakt duidelijk hoe belangrijk het verband tussen toerisme en winkelen is: - Een Nederlands stadje ligt vlakbij de grens van een andere lidstaat. De mensen trekken massaal over de grens om op zondag te winkelen. Het stadje is daarvoor goed georganiseerd. Alle voedings- en andere winkels en restaurants zijn open, parkeermeters werken met twee nationale munten, informatie is in verschillende talen. - Een Belgisch dorp heeft een twaalftal gespecialiseerde boekhandels. De mensen worden daardoor aangetrokken en komen er ook voor de restaurants en de cafés. - Buitenlandse voetbalfans gingen in een Britse stad voor het begin van de wedstrijd winkelen. De plaatselijke winkels, die niet gewend waren aan toeristen, waren verrast hoeveel werd uitgegeven. De bezoekers hadden waarschijnlijk meer uitgegeven als de winkels zich beter hadden voorbereid. - Een Ierse stad trekt talrijke buitenlandse toeristen die per vliegtuig weekendtrips maken om er te winkelen en de pubs, restaurants en hotels in de stad te bezoeken. - Een Belgische stad ligt vlakbij een kasteel dat veel bezoekers trekt. De lokale winkels en ter plaatse geproduceerde ingesteld en bieden toeristen restaurants zijn op de voedingsspecialiteiten aan. Actie • De Commissie zal in samenwerking met alle belangstellende partijen een prijsvraag organiseren over de interactie tussen toerisme en handel en distributie. Zij zal ook een conferentie houden om het rapport van de studie over handel en toerisme te presenteren, dat in de lidstaten op ruime schaal zal worden gepubliceerd. 6. Handel en milieu Wat het milieu betreft kunnen de Europese kaderrichtlijnen over milieu bijdragen tot de harmonisatie van de handelsvoorwaarden en tot de standaardisering en verbetering van producten in het belang van de consument. Op het gebied van afvalbeheer is het beleid van de Commissie gericht op vermindering van de hoeveelheid afval en van de potentiële risico's. Het gebruik van natuurlijke hulpbronnen, waaronder energie, moet worden geoptimaliseerd en de verkoop van producten met een minimaal milieu-effect moet worden bevorderd, bijvoorbeeld door middel van een milieukeur. De handel moet zijn deel van de verantwoordelijkheid dragen voor het beheer van de stromen van bepaalde afvalsoorten. Deze verantwoordelijkheid moet echter op een ad-hocbasis voor elke afvalstroom in het licht van de specifieke kenmerken ervan worden bepaald, rekening houdend met de kenmerken van de handel. Naast wetgeving kunnen ook vrije initiatieven (met name het opzetten van gezamenlijke structuren) in overweging worden genomen, aangezien er distributiekanalen zijn die bepaald afval van verkooppunten kunnen en zelfs gaarne willen recupereren. Er wordt aan herinnerd dat de Commissie met milieuaspecten rekening houdt wanneer zij beslist of een concurrentiebeperkende afspraak van de toepassing van artikel 85, lid 1, van het Verdrag kan worden vrijgesteld. Afvalinzameling, -recycling en -verwijdering moeten gezamenlijk en op gecoördineerde wijze worden uitgevoerd door producenten, gespecialiseerde afvalinzamelingsbedrijven, plaatselijke overheden en de handel. De productieketen werd uit milieuoogpunt geanalyseerd om methoden ter verbetering van de milieugevolgen van productieactiviteiten te vinden. De productieketen moet in haar geheel 19 worden bestudeerd en niet als een reeks afzonderlijke fasen. Studies die gericht zijn op de ontwikkeling van milieubeheersystemen die voor het MKB kunnen worden aangepast, moeten worden aangemoedigd, vooral in het kader van EMAS (communautair milieubeheer- en milieuauditsysteem) en overeenkomstig ISO 14001. Naast het regelgevend aspect van milieuvraagstukken bestuderen grote distributiebedrijven al jaren de mogelijkheid om ecologische en sociale overwegingen met concurrentie te verzoenen. Andere studies hebben de kosten en baten van bepaalde wijzen van vervoer vergeleken. Er zijn systemen ontwikkeld waarmee gekwalificeerd personeel onmiddellijk zowel de directe vervoerskosten als het milieu-effect kan bepalen. Hoewel alleen grote ondernemingen momenteel over de middelen beschikken om te onderzoeken of ecologische overwegingen met concurrentie verenigbaar zijn, zouden de resultaten via diverse kanalen naar de MKB-handelssector kunnen worden overgebracht. Actie • Oprichting van een werkgroep binnen het CHD om na te gaan welke gebieden van het milieubeleid waarschijnlijk door de gewijzigde omstandigheden en nieuwe doelstellingen zullen worden beïnvloed, teneinde de handelssector in staat te stellen met de communautaire instanties van meet af aan samen te werken bij de opstelling van nieuwe vrijwillige overeenkomsten en wetgevingsvoorstellen. D. Aanmoediging tot europeanisering en internationalisering 1. De euro De euro zal zowel voor de ondernemingen als voor de economie in haar geheel talrijke voordelen opleveren. Tegelijkertijd houdt de komst van de euro voor de handelssector vele uitdagingen in. Al vanaf januari 1999 zullen de handelaars in de praktijk moeten wennen aan het aanvaarden van in euro uitgeschreven cheques en van credit-cards voor rekeningen in euro, ook al zijn ze daar wettelijk niet toe verplicht. Vanaf 1 januari 2002 moeten de handelaars volledig voorbereid zijn en over voldoende voorraden euromunten en eurobiljetten beschikken om het jaar te starten24. De Commissie heeft al een aantal studies over de dubbele prijsaanduiding uitgevoerd, maar heeft geen maatregelen genomen om deze verplicht en systematisch te maken25. Op nationaal niveau is een grootschalige voorlichtingscampagne voor alle segmenten van de handelssector over afronding, omrekeningen en dergelijke nodig, zowel ten behoeve van de handelaars als van het grote publiek. De Commissie moet de handel dan ook in de eerste drie jaren van de overgang naar het praktische gebruik van de euro begeleiden en er, rekening houdend met de behoefte aan flexibiliteit in de handel, voor zorgen dat voor de consument alles zo transparant en gemakkelijk mogelijk verloopt. De voornaamste problemen voor de handelssector zijn de kosten van het verstrekken van informatie (dubbele prijsaanduiding), de nodige investeringen in geautomatiseerde hulpmiddelen, personeelsopleiding en de fase waarin beide soorten munten en biljetten in omloop zullen zijn. 24 Verordening (EG) nr. 974/98 van de Raad (PB L 139 van 11. 5. 1998). 25 Aanbeveling 98/288/EG van de Commissie betreffende de dialoog, het volgen en de voorlichting om de overschakeling op de euro te vergemakkelijken (PBL 130 van 1. 5. 1998), Aanbeveling 98/287/EG van de Commissie betreffende de dubbele aanduiding van prijzen en andere geldbedragen (PBL 130 van 1. 5. 1998). 20 De vertegenwoordigers van de handelsector en van de toeristische en ambachtelijke sector hebben samen met de consumentenvertegenwoordigers, met de steun van de Commissie, een overeenkomst gesloten in de vorm van een gedragscode26. Doel is inzicht te verschaffen in het euromechanisme onder voor beide partijen gunstige voorwaarden. Door de overeenkomst te ondertekenen, hebben de ondernemingen bepaalde verplichtingen aanvaard, bijvoorbeeld om te zorgen voor minimale informatie, personeelsopleiding of dubbele prijsaanduiding. Er zal een eenvoudig Europees label worden toegekend aan degenen die zich tot de naleving van deze regels hebben verbonden. Dit label moet door onafhankelijke organen op nationaal of lokaal niveau in nauwe samenwerking met de consumenten worden beheerd. De overgang naar de euro zal plaatsvinden op een ogenblik dat steeds meer nieuwe betalingsmethoden worden ingevoerd. Wij staan aan de vooravond van een maatschappij zonder munten en bankbiljetten. De andere methoden hebben alleen kans van slagen als er in alle lidstaten mee kan worden gewerkt. Acties Vergadering van nationale regeringsdeskundigen en het CHD om na te gaan in hoeverre de overheid de invoering van de euro in de handel heeft voorbereid. Gezamenlijke vergaderingen in het kader van het CHD om belangrijke praktische kwesties te verduidelijken, zoals frontloading, verzekering enz. en om voorbereidende activiteiten voor ondernemingen in de sector over de praktische aspecten van de invoering van de euro aan te moedigen. Steun om de verkoop in euro op verkooppunten te bevorderen. Publicatie van een aanbeveling om het gebruik van de gedragscode en het bovengenoemde label zo nodig te bevorderen. Na de campagne die bepaalde Euro Info Centres in 1999 moeten organiseren om iedereen met de euro vertrouwd te maken, zal, naarmate de datum van invoering van de euro nadert, een soortgelijke campagne worden georganiseerd die gericht is op de handel en vooral betrekking heeft op het gebruik van euromunten en eurobiljetten. 2. Internationale handel De Europese handel speelt een cruciale en actieve rol in het internationale handelsverkeer. Het doel van het communautaire beleid is te garanderen dat de Europese producenten met een eerlijke concurrentie te maken hebben wanneer hun producten naar andere continenten worden uitgevoerd. Behalve met rechtstreekse verkoopactiviteiten willen de Europese distributeurs zich als handelaars op buitenlandse markten vestigen. Dergelijke ondernemingen maken winst, zullen eerder dan buitenlandse distributeurs in Europa geproduceerde waren verkopen en kunnen op grote schaal Europese producten afzetten. Een Europese winkel in een ander continent zal door zijn kennis van de plaatselijke smaak en marketinginitiatieven zakelijke voordelen voor Europese producenten opleveren die deze anders niet hadden kunnen strategie van behalen. De komende internationalisering en productassortimenten toegang te verschaffen tot andere markten. jaren zullen Europese ondernemingen hun succesvolle winkelgrootte zich met hun opvoeren om De nieuwe dimensies van handel in een wereldeconomie zullen voor de handelssector gevolgen hebben bij zijn activiteiten op buitenlandse markten en bij de verbindingen en samenwerkingsvormen tussen handel en industrie. Vijf aspecten moeten nader worden onderzocht: handelsaspecten van directe buitenlandse investering (Foreign Direct Investment - FDI) in verband met markttoegang en nieuwe 26 Ondertekend op 30 juni 1998. 21 uitvoermogelijkheden, de internationalisering van de productie en van het passieve- (Outward Processing Trade - OPT), de rol van handelshuizen, veredelingsverkeer technologievraagstukken slotte communicatiekosten. handelsstelsel internationale ten het en in In vele landen zijn er nog steeds belemmeringen voor de Europese uitvoer. De GATS (Algemene Overeenkomst in diensten) biedt een kader voor onderhandelingen over betere vestigingsvoorwaarden voor buitenlandse ondernemingen. De GATS heeft ook betrekking op aspecten van binnenlandse regelgeving met het oog op de opheffing van discriminatie en de bevordering van doorzichtigheid. Al deze aspecten zullen worden behandeld in de volgende onderhandelingsronde die in 2000 moet beginnen. inzake de handel Zowel met de voordelen van vrije invoer als met de argumenten voor een beperking van de invoer moet rekening worden gehouden. Dankzij de activiteiten van de Europese handelssector op het gebied van invoer en toelevering wordt de levering van goederen en diensten zowel qua aanbod als qua prijs gevarieerder. De handelsbelemmeringen, ook al zijn ze soms noodzakelijk, verminderen deze voordelen. Met betrekking tot de invoerhandel kan de inning van douanerechten ernstige problemen opleveren voor kleine en middelgrote ondernemingen die hun rechten moeten betalen lang nadat de goederen zijn ingevoerd. De importerende handelaars vragen ook om een beginsel van goede trouw te hanteren met betrekking tot certificaten van oorsprong. De Commissie heeft haar standpunt bepaald in haar mededeling van 23 juli 199727. is de naleving van internationaal overeengekomen sociale en Een ander vraagstuk milieunormen, vooral in de minder en minst ontwikkelde landen. Er worden momenteel gedragscodes opgesteld op diverse niveaus, gaande van privé-initiatieven tot de IAO, de WTO en UNCTAD. Ook moet rekening worden gehouden met de ontwikkelingbehoeften, met name in de ACS-regio. Acties • Bestudering van de mogelijkheden en de problemen van Europese handelsondernemingen die distributieactiviteiten in andere continenten willen ontwikkelen. • Organisatie van de deelneming van handelsondernemingen en brancheorganisaties aan het Europees dienstennetwerk (European Services Network) om deze sector te betrekken bij de voorbereiding van de tegen 2000 geplande internationale onderhandelingen in het GATS-kader. 3. Uitbreiding van de Europese Unie De Commissie voert onderhandelingen met tien kandidaat-landen van Midden- en Oost- Europa (LMOE) en Cyprus met het oog op hun toetreding tot de Europese Unie. De handel moet zich in die landen dan ook aan de omstandigheden in de Europese Unie aanpassen. Daartoe moet de Commissie maatregelen bestuderen ten behoeve van een betere marktcohesie. Daarbij moet een aantal problemen worden bestudeerd: - de noodzaak tot modernisering van logistieke en beheerssystemen; - de kwaliteit van de financiële structuren; 27 COM(97) 402 def. 22 - onvoldoende erkenning van de professionele samenwerkingsorganen; - zwakke bemiddelingsstructuren die - met de deelname van specialisten - de invoering van gezamenlijke moderniseringshulpmiddelen mogelijk zouden maken; - onvoldoende erkenning van het belang van de handel door de plaatselijke overheden; - voor de modernisering van de sector wordt weinig gebruik gemaakt van financiële steun. Acties • Actie om de plaatselijke wetgeving in overeenstemming te brengen met de communautaire wetgeving. • Panelopdrachten om plaatselijke problemen te identificeren en gezamenlijke studiegroepen van vertegenwoordigers van overheden, ondernemingen en beroepsorganisaties uit de EU en uit de desbetreffende landen. • Ondernemingen uit de LMOE en Cyprus betrekken bij communautaire activiteiten ter bevordering van de handel, met name in het kader van het derde meerjarenprogramma voor het MKB. • Invoeren van goede praktijken voor een doelgerichter gebruik van de financiële middelen die ter beschikking van de plaatselijke overheden worden gesteld (Phare, Tacis). • Identificatie van plaatselijke problemen en geschikte oplossingen door het opzetten van gezamenlijke studiegroepen met vertegenwoordigers van overheden, ondernemingen en beroepsorganisaties uit de EU en de desbetreffende landen die veldstudies uitvoeren. • In alle kandidaat-landen zullen conferenties worden georganiseerd, deels gebaseerd op de reizende tentoonstelling die de lidstaten zal aandoen en deels om met ambtenaren van de desbetreffende landen de nodige aanpassing van hun wetgeving en administratieve praktijken te bespreken. 23 1. Algemeen begrip van de sector en relevante informatie BIJLAGE I: ACTIEPLAN28 Er zal een grootscheepse voorlichtingscampagne worden opgezet met bezoeken aan een veertigtal locaties in de Unie om bekendheid te geven aan dit Witboek en aan de werkzaamheden van de Commissie die van invloed zijn op de handel, en om reacties te krijgen van de betrokken partijen. Het Europees statistisch systeem voor de handel zal verder worden verbeterd. Een jaarverslag zal worden gepubliceerd en er zal een conferentie worden gehouden om informatie over de wijzigingen en tendensen in de structuur van de handel te verspreiden. 1999-2001 1999-2003 Wijzigingen in de structuur van de handel: nieuwe uitdagingen voor het beleid • De Commissie zal studies verrichten en publiceren over toekomstige ontwikkelingen op het gebied van multilevel marketing, handelsagenten en groothandel. Hierbij zal ook benchmarking worden toegepast. Met de beroepsorganisaties in de desbetreffende branches zullen vergaderingen worden georganiseerd vóór de aanvang van deze studies en ook na afloop ervan om de eindrapporten te bespreken en gebieden voor communautaire acties te identificeren. Vereenvoudiging van de administratieve procedures • De Commissie zal vergaderingen van het CHD en van nationale regeringsdeskundigen organiseren om in het licht van het verslag van BEST acties ten behoeve van de handel op te zetten en er bekendheid aan te geven. Toegang tot financiering Bevordering van de toegang tot financiering voor de oprichting van nieuwe ondernemingen via de derde Ronde Tafel van banken en het MKB en door de uitvoering van het "groei- en werkgelegenheidsinitiatief' voor de handel. Identificatie van mogelijkheden voor de bedrijven om toegang te krijgen tot financiering en aanmoediging van onderlinge-waarborgsystemen voor de handel. Uitvoering van een tweede initiatief inzake startkapitaal voor innoverende ondernemingen en voor de overdracht van handelsondernemingen29. Identificatie van goede praktijken in de lidstaten op het gebied van financiering, oprichting en overdracht door middel van gecoördineerde acties, conferenties en studies. Organisatie van een conferentie om de banksector op de bijzondere situatie van de handelsondernemingen te attenderen en hun betere financieringsmogelijkheden te bieden. Sociale dialoog 2000-2001 1999 1999 2000 2000 2000 2001 Verbetering van de vertegenwoordiging van de handelssector in de bestaande en nieuwe structuren zoals het Permanent Comité voor Arbeidsmarktvraagstukken. 1999-2001 5. 28 Zie bijlage II voor de financiële gevolgen. 29 PB C 363 van 25. 11. 1998, blz. 30. 24 een van • Totstandbrenging samenwerkingsmechanisme tussen ondernemers van de handelssector (CHD) en de comités van de sociale dialoog. Consumenten • Organisatie van een jaarlijkse gezamenlijke vergadering van het CHD en het Consumentencomité om de actuele problemen te bespreken en gemeenschappelijke oplossingen te zoeken. Van deze vergaderingen zal een verslag worden gepubliceerd. Kredietinstellingen • De Commissie zal een verslag voorbereiden door grondig onderzoek te verrichten naar de problemen met betaalmiddelen en met name naar de toepassing van aanbeveling nr. 87/598/EEG, om onder concurrerende voorwaarden te komen tot volledige transparantie met betrekking tot de verdeling van de kosten voor het gebruik van dergelijke kaarten tussen financiële instellingen, consumenten en handelaars. • Beoordeling van het effect van de invoering van de euro op de toepassing van de betalingsmethoden, de werking van de betalingssystemen en regelgevende oplossingen, zoals de vereiste follow-up van de aanbevelingen nrs. 97/489 en 98/286. Handel en de nieuwe technologieën Opzetten van een website over alle bestaande voorlichtings-, opleidings- en operationele hulpmiddelen waarmee ondernemingen van de elektronische handel kunnen profiteren. Uitvoering en publicatie van een studie voor het identificeren van de beste zakelijke Internetsites. Een proefproject om de levering van basisdiensten op het gebied van elektronische handel voor een groot aantal kleine ondernemingen commercieel levensvatbaar te maken. Een proefproject ter bevordering van het gebruik van kwaliteitslabels en van systemen om de naleving van een gedragscode te certificeren. Oprichting van een task force binnen het CHD om studies te verrichten en de Commissie feedback te geven over een aantal onderwerpen, zoals de belemmeringen waarmee ondernemingen worden geconfronteerd bij de ontwikkeling van elektronische handelspraktijken, het effect van de diverse regelgevende kwesties die met de ontwikkeling van de elektronische handel tussen kleine en middelgrote ondernemingen te maken hebben en de maatregelen die door de Commissie op dit gebied eventueel kunnen worden genomen. Samenwerking tussen ondernemingen 1999-2001 1999-2003 1999-2004 1999-2001 1999-2001 1999-2000 2000-2001 1999-2001 1999-2003 Op grond van het mandaat dat haar door de Raad zal worden verleend, zal de Commissie een voorstel voorbereiden voor een vrij stellingsverordening waarin met name rekening zal worden gehouden met de specifieke omstandigheden waarin verenigingen van onafhankelijke detaillisten verkeren. 1999-2001 zal De Commissie de voor groepsvrijstellingsverordening officieel vereiste en ook alle nuttig geachte raadplegingen houden en zal met name het advies van de nationale regeringsdeskundigen op het gebied van de handel inwinnen. voorbereiding alle, van de 1999-2001 25 10. Opleiding Binnenkort zal een mededeling over opleiding voor het MKB worden gepubliceerd waarin de beste praktijken en de toekomstige acties worden uiteengezet. De Commissie zal de behoeften aan opleiding in de handel evalueren en een aantal richtsnoeren en beste praktijken publiceren, onder meer op het gebied van risicobeheer. Simulaties van prijsaanduidingen in euro op verkooppunten om de opleidingsbehoeften van het verkooppersoneel te peilen. Een proefproject om het beheer van minder drukke perioden te bestuderen (geïndividualiseerd afstandsonderwijs, veelzijdigheid). 1999 2000 2000-2001 2001 11. Handel in plattelandsgebieden en achtergebleven stadswijken Op het gebied van plaatselijke ontwikkeling is de Commissie voornemens de beste praktijken te identificeren zodat deze kunnen worden verspreid en door anderen op communautair niveau kunnen worden overgenomen en opdat zij bij aanvragen voor de structuurfondsen eventueel kunnen worden toegepast. De volgende activiteiten zijn gepland: • • oprichting van gespecialiseerde werkgroepen voor het identificateren van te helpen identificatie van de problemen door uitvoering van een enquête; goede praktijken om de desbetreffende ondernemingen moderniseren; • verspreiding van deze goede praktijken onder nationale en regionale reizende conferenties een en beleidmakers door middel van tentoonstelling; • aanbeveling over een betere toegang van het MKB tot andere communautaire programma's en met name tot de structuurfondsen; • publicatie van goede handelspraktijken als hulp bij aanvragen voor de structuurfondsen. 12. Handel en toerisme De Commissie zal in samenwerking met alle belangstellende partijen een prijsvraag organiseren over de interactie tussen toerisme en handel en distributie. Zij zal ook een conferentie houden om het rapport van de studie over handel en toerisme te presenteren, dat in de lidstaten op ruime schaal zal worden gepubliceerd. 1999 1999-2000 1999-2000 1999 2000 2000 13. 14. Handel en milieu • Oprichting van een werkgroep binnen het CHD om na te gaan welke gebieden van het milieubeleid waarschijnlijk door de gewijzigde omstandigheden en nieuwe doelstellingen zullen worden beïnvloed, teneinde de handelssector in staat te stellen met de communautaire instanties van meet af aan samen te werken bij de opstelling van nieuwe vrijwillige overeenkomsten en wetgevingsvoorstellen. De euro • Vergadering van nationale regeringsdeskundigen en het CHD om na te gaan in hoeverre de overheid de invoering van de euro in de handel heeft voorbereid. • Gezamenlijke vergaderingen in het kader van het CHD om belangrijke praktische kwesties te verduidelijken, zoals frontloading, verzekering enz. en om voorbereidende activiteiten voor ondernemingen in de sector over de praktische aspecten van de invoering van de euro aan te moedigen. 1999-2003 1999 1999-2001 26 Steun om de verkoop in euro op verkooppunten te bevorderen. Publicatie van een aanbeveling om het gebruik van de gedragscode en het bovengenoemde label zo nodig te bevorderen. Na de campagne die bepaalde Euro Info Centres in 1999 moeten organiseren om iedereen met de euro vertrouwd te maken, zal, wanneer de datum van invoering van de euro nadert, een soortgelijke campagne worden georganiseerd die gericht is op de handel en vooral betrekking heeft op het gebruik van euromunten en eurobiljetten. 2001 2000 2001 15. Internationale handel Bestudering van de mogelijkheden en de problemen van Europese handelsondernemingen die distributieactiviteiten in andere continenten willen ontwikkelen. en Organisatie van de deelneming van handelsondernemingen brancheorganisaties aan het Europees dienstennetwerk (European Services Network) om deze sector te betrekken bij de voorbereiding van de tegen 2000 geplande internationale onderhandelingen in het GATS- kader. Uitbreiding van de Europese Unie 16. te identificeren Actie om de plaatselijke wetgeving in overeenstemming te brengen met de communautaire wetgeving. Panelopdrachten om plaatselijke problemen en gezamenlijke studiegroepen van vertegenwoordigers van overheden, ondernemingen en beroepsorganisaties uit de EU en uit de desbetreffende landen. Ondernemingen uit de LMOE en Cyprus betrekken bij communautaire activiteiten ter bevordering van de handel, met name in het kader van het derde meerjarenprogramma voor het MKB. Invoeren van goede praktijken voor een doelgerichter gebruik van de financiële middelen die ter beschikking van de plaatselijke overheden worden gesteld (Phare, Tacis). Identificatie van plaatselijke problemen en geschikte oplossingen door het opzetten van gezamenlijke studiegroepen met vertegenwoordigers van overheden, ondernemingen en beroepsorganisaties uit de EU en de desbetreffende landen die veldstudies uitvoeren. In alle kandidaat-landen zullen conferenties worden georganiseerd, deels gebaseerd op de reizende tentoonstelling die de lidstaten zal aandoen en deels om met ambtenaren van de desbetreffende landen de nodige aanpassing van hun wetgeving en administratieve praktijken te bespreken. 2001 1999-2001 1999-2003 1999-2003 1999-2003 2001 1999-2003 1999-2003 BIJLAGE II: FINANCIËLE INFORMATIE Voor 1999 en 2000 behoeven de in dit Witboek voorgestelde acties en het actieplan geen het nieuwe meerjarenprogramma voor het MKB volledig worden gedekt. Daarna zullen de acties ressorteren onder het vierde meerjarenprogramma dat momenteel wordt voorbereid. begrotingspost B5-5120 begrotingspost, maar zullen door van 27 ISSN 0254-1513 COM(99) 6def. DOCUMENTEN NL 08 04 10 16 Catalogusnummer : CB-CO-99-006-NL-C Bureau voor officiële publikaties der Europese Gemeenschappen L-2985 Luxemburg rg


title: SKRIFTLIG FORESPØRGSEL nr. 77/99 af Nikitas KAKLAMANIS til Kommissionen. Nedrivning af en græsk historisk bygning i Skopje

eurovoc_concepts:
EU programme
Greece
North Macedonia
heritage protection
monument

formats: html pdf print

text: C 297/142 De Europæiske Fællesskabers Tidende DA 15. 10. 1999 Ud over sin henstilling om gennemsigtighed på dette område (henstilling 98/286/EF (1)) har Kommissionen i nogle år aktivt tilskyndet banksektoren til at beskæftige sig med forskellene i standarderne for alle typer grænseoverskridende betalinger og etablere tættere grænseoverskridende forbindelser mellem deres systemer. En række komitéer arbejder med disse spørgsmål (f. eks. Den Europæiske Komité for Bankstandarder). Kommissionen vil fortsætte med at tilskynde bankerne til at forbedre deres systemer. Kommissionen vil endvidere i foråret 1999 udsende en meddelelse om betalingssystemer i ØMU. Der blev tilkendegivet meget stor interesse for en sådan meddelelse på det første møde i gruppen for finansielle tjenesteydelser, der holdt møde den 28. januar 1999 under forsæde af Kommissionen. I denne gruppe, der består af finansministrenes personlige repræsentanter, og som er nedsat som led i aktionerne på området for finansielle tjenesteydelser, var der enighed om, at euroens indførelse havde sat fokus på en række spørgsmål, bl. a. det forhold, at infrastrukturen til at hjælpe borgerne med at effektuere mindre grænseoverskridende betalinger var forældet i sammenligning med udviklingen på engrosniveauet. Kommissionens meddelelse vil derfor indeholde en skitse til en integreret strategi, der omfatter alle de resterende hindringer for effektive grænseoverskridende detailbetalinger i euro, herunder kreditkort, checks og overførsler. (1) EFT L 130 af 1. 5. 1998. (1999/C 297/194) SKRIFTLIG FORESPØRGSEL E-0077/99 af Nikitas Kaklamanis (UPE) til Kommissionen (27. januar 1999) Om: Nedrivning af en græsk historisk bygning i Skopje Myndighederne i byen Resna i FYROM (Den Tidligere Jugoslaviske Republik Makedonien) besluttede den 12. januar 1999, at et af de mest bemærkelsesværdige historiske græske mindesmærker i landet skulle rives ned. Det drejer sig om den græske drengeskole, hvor der allerede fra 1800 gik græske elever fra området Pelagonia, og hvor den store græske personlighed fra oplysningstiden, Kosmas o Aitolos, underviste. Skolen blev revet ned med tilladelse (efter en kort procedure) fra FYROM’s undervisningsministerium. Denne handling er et af de adskillige provokerende skridt, som regeringen i Skopje har taget, hvad angår mindesmærkerne for den græske kultur. For nylig forsvandt også de græske inskriptioner fra Ajios Georgios- kirken, bygget i 1842, i byen Resna, og inskriptionerne fra de græske grave på Ajia Triada-kirkegården. Hvordan agter Kommissionen at reagere for at sørge for, at FYROM opfører sig som en ordentlig europæisk stat, idet landet både modtager støtte som et led i Phare-programmet og gennem Den Europæiske Investeringsbank (EIB)? Svar afgivet på Kommissionens vegne af Hans van den Broek (1. marts 1999) Kommissionen er bekendt med de beklagelige forhold i FYROM (Den Tidligere Jugoslaviske Republik Makedonien), som det ærede medlem nævner, blandt andet nedrivningen af et af de historiske græske mindesmærker. Kommissionen har via sin udsendte medarbejder i Skopje kontaktet lederen af forbindelses- kontoret for Den Hellenske Republik i denne by, som meddelte at han allerede havde reageret over for myndighederne i landet, da det drejer sig om et bilateralt spørgsmål. Alt efter hvilke foranstaltninger der vil blive truffet som følge af disse begivenheder, kan Kommissionen eventuelt beslutte at orientere de aktiviter på det kulturelle område, der er i gang i forbindelse med Phare- programmet, i en sådan retning, at der også ydes støtte til bevarelsen af de græske mindesmærker i landet. Der vil dog ikke i fremtiden blive afsat midler fra Phare-programmet til aktioner på det kulturelle område