title: Πληροφορίες του δημόσιου τομέα: ένας βασικός πόρος για την Ευρώπη - Πράσινη Βίβλος για τις πληροφορίες του δημόσιου τομέα στην κοινωνία των πληροφοριών

eurovoc_concepts:
access to information
administrative transparency
dissemination of information
information policy
public administration

text: ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ Βρυξέλλες, 20. 01. 1999 (Χ)Μ(1998) 585 τελικό ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΤΟΜΕΑ: ΕΝΑΣ ΒΑΣΙΚΟΣ ΠΟΡΟΣ ΠΑ ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ ΠΡΑΣΙΝΗ ΒΙΒΛΟΣ Ι ΙΑ ΤΙΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΤΟΥ ΑΗΜΟΣΙΟΥ ΤΟΜΕΑ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ (υποβληθέν από την Επιτροπή) ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Το ζήτημα 1 Κεφάλαιο Ι: Γιατί οι πληροφορίες του δημόσιου τομέα είναι βασικός πόρος για την Ευρώπη; 3 1. 1 Σημασία της πρόσβασης για τους πολίτες της Ευρώπης 1. 2 Πληροφορίες του δημόσιου τομέα: ευκαιρίες για οικονομική ανάπτυξη και απασχόληση Κεφάλαιο II : Η κοινωνία των πληροφοριών και ο δημόσιος τομέας 11. 1 Ηλεκτρονική κυβέρνηση 11. 2 Ηλεκτρονική κυβέρνηση και πληροφορίες του δημόσιου τομέα 11. 3 Ηλεκτρονική πρόσβαση για όλους; 3 5 9 9 11 11 Κεφάλαιο III: Ζητήματα συνδεδεμένα με την πρόσβαση στις πληροφορίες του δημόσιου τομέα και την εκμετάλλευση τους 13 III. 1 Ορισμοί ΙΙΙ. 2 Όροι πρόσβασης στις πληροφορίες του δημόσιου τομέα III. 3 Πρακτικά εργαλεία για διευκόλυνση της πρόσβασης ΙΙΙ. 4 Ζητήματα τιμολόγησης 111. 5 Ανταγωνισμός 111. 6 Ζητήματα πνευματικής ιδιοκτησίας 111. 7 Ζητήματα προστασίας της ιδιωτικής ζωής 111. 8 Ζητήματα νομικής ευθύνης 111. 9 Πληροφορίες της ΕΕ Παρατηρήσεις/συμπεράσματα Κατάλογος ερωτημάτων 13 14 15 15 18 19 19 20 20 22 Παράρτημα 1: Σημερινή κατάσταση στα κράτη μέλη όσον αφορά την νομοθεσία και την πολιτική για την πρόσβαση στις πληροφορίες του δημόσιου τομέα. Παράρτημα 2: Δράσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σχετικά με τις πληροφορίες του δημόσιου τομέα - Η βάση της παρούσας Πράσινης Βίβλου Παράρτημα 3: Σημερινή κατάσταση στις ΗΠΑ: το νομικό πλαίσιο Α^ Το&τημβ. _ 1. Οι πληροφορίες του δημόσιου τομέα1 διαδραματίζουν θεμελιώδη ρόλο στη σωστή λειτουργία της εσωτερικής αγοράς για την ελεύθερη κυκλοφορία αγαθών, υπηρεσιών και ατόμων. Χωρίς φιλικές προς τον χρήστη και νομικές, διοικητικές, εύκολα χρηματοοικονομικές δημόσιες ή πληροφορίες, οι οικονομικοί παράγοντες δεν μπορούν να λάβουν αποφάσεις έχοντας πλήρη πληροφόρηση. διαθέσιμες άλλες συχνά κατακερματισμένες 2. ΟΙ δημόσιες πληροφορίες στην Ευρώπη είναι και διασκορπισμένες και επομένως, σε πολλές περιπτώσεις, δεν είναι τόσο σαφείς όσο θα έπρεπε. Η κατάσταση αυτή οφείλεται κυρίως στις διαφορετικές εθνικές νομοθεσίες2 σχετικά με τους τρόπους πρόσβασης και εκμετάλλευσης τις διαφορετικές των πρακτικές τη διαθεσιμότητα των δεδομένων. Το κρίσιμο ζήτημα δεν είναι ότι τα κράτη μέλη θα πρέπει να παράγουν περισσότερες πληροφορίες, αλλά ότι οι πληροφορίες που είναι ήδη διαθέσιμες θα πρέπει να είναι σαφέστερες και πιο προσιτές για τους δυνητικούς χρήστες. και παρεμποδίζουν πληροφοριών, που ΕΕ της έχουν εταιρείες διαθεσιμότητα δημόσιων των 3. Η πληροφοριών είναι απολύτως απαραίτητη προϋπόθεση για την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής βιομηχανίας. Από την άποψη αυτή οι σοβαρό ανταγωνιστικό μειονέκτημα σε σύγκριση με τις αμερικανικές εταιρείες, που επωφελούνται από ένα άκρως ανεπτυγμένο, αποτελεσματικό σύστημα δημόσιων πληροφοριών σε όλα τα διοίκησης3 επίπεδα έγκαιρη διαθεσιμότητα των πληροφοριών του δημόσιου τομέα είναι επίσης όλο και πιο σημαντική για την προώθηση της δικτυωμένης οικονομίας και την αξιοποίηση του οικονομικού δυναμικού της. της Η 4. Στην Ευρώπη το ζήτημα είναι ιδιαίτερα κρίσιμο για τις ΜΜΕ, που έχουν λιγότερους πόρους που μπορούν να διαθέσουν για μια συχνά δύσκολη αναζήτηση κατακερματισμένων πληροφοριών. Τελικά, αυτό έχει αρνητικές 1 Ο ορισμός του δημόσιου τομέα είναι ζήτημα προς συζήτηση και αναλύεται περαιτέρω στο Κεφάλαιο III. Πάντως, είναι σαφές ότι οι εταιρείες που ανήκουν στο κράτος αλλά λειτουργούν υπό τις συνθήκες της αγοράς και υπόκεινται σε ιδιωτικά και εμπορικά κριτήρια δεν καλύπτονται από την παρούσα Πράσινη Βίβλο. 2 Βλέπε συνοπτική παρουσίαση παράρτημα 1. 3 Από τη θέσπιση του νόμου για την ελευθερία των πληροφοριών το 1966, η κυβέρνηση των Η ΠΑ ακολούθησε μια πολύ ενεργή πολιτική τόσο για την πρόσβαση στις πληροφορίες του δημόσιου τομέα όσο και για την εμπορική εκμετάλλευση τους. Αυτό ενίσχυσε σε μεγάλο βαθμό την ανάπτυξη της βιομηχανίας πληροφοριών των ΗΠΑ. Το παράρτημα III παρουσιάζει μια εικόνα του σημερινού νομικού πλαισίου στις ΗΠΑ. της νομοθεσίας στο τη για δημιουργία αντιμετωπίζουν συνέπειες θέσεων απασχόλησης. Το ίδιο ισχύει για τις δυσκολίες που ευρωπαϊκές επιχειρήσεις περιεχομένου σε σύγκριση με τις αντίστοιχες αμερικανικές, όσον αφορά την εκμετάλλευση των πληροφοριών του δημόσιου τομέα. οι 5. Επιπλέον, στη σημερινή οικονομία και κοινωνία στην οποία το ευρώ ενισχύει τη διεργασία ολοκλήρωσης το γεγονός ότι οι πολίτες και οι καταναλωτές της ΕΕ δεν μπορούν να χρησιμοποιήσουν καλύτερα τις δημόσιες πληροφορίες που είναι διαθέσιμες στα άλλα κράτη μέλη της ΕΕ αποτελεί αναχρονισμό. Πράγματι, η κατάσταση αυτή είναι πρόκληση για τα δικαιώματα των πολιτών υπό τις συνθήκες ΕΚ. να βοηθήσει στη βελτίωση χρήση 6. Δεδομένου ότι η αυξανόμενη ηλεκτρονικών μέσων για την αποθήκευση και τη διάδοση πληροφοριών του δημόσιου τομέα μπορεί της κατάστασης αυτής, αυτό τείνει να μεγαλώσει ακόμη περισσότερο τις διαφορές που ήδη μελών. υπάρχουν των να κράτη μέλη έχουν αρχίσει Ορισμένα εξετάζουν νέων τα αποτελέσματα τεχνολογιών για τις δημόσιες υπηρεσίες και ιδιαίτερα για την πρόσβαση στις πληροφορίες του δημόσιου τομέα και την εκμετάλλευση τους4 κρατών μεταξύ των 7. Το θέμα αυτό είναι επίσης σημαντικό για τη διεύρυνση της ΕΕ, όπου τα υποψήφια κράτη μέλη θα πρέπει να αναπροσαρμόσουν τα νομικά συστήματα τις δημόσιες υπηρεσίες τους για να πληρούν τις απαιτήσεις της της ένταξης στην ΕΕ. Η βελτίωση πρόσβασης στις πληροφορίες του δημόσιου τομέα θα συμβάλει στη διεργασία αυτή. τους και είναι ευρεία Βίβλου Πράσινης 8. Η ανάγκη έναρξης συντονισμένου διαλόγου σε ευρωπαϊκό επίπεδο είναι τώρα πιο σαφής και πιο επείγουσα από ποτέ. Ο στόχος της παρούσας να πραγματοποιηθεί δημόσια μια διαβούλευση όπου θα συμμετέχουν όλοι οι ενδιαφερόμενοι παράγοντες με σκοπό την εξέταση των κύριων ζητημάτων, καθώς και την ενεργοποίηση μιας πολιτικής συζήτησης σε επίπεδο. Η Πράσινη Βίβλος ευρωπαϊκό βασίζεται στα αποτελέσματα μιας εκτεταμένης προκαταρκτικής διεργασίας διαβούλευσης που άρχισε τον Ιούνιο του 1996 και στην οποία συμμετείχαν εκπρόσωποι από τα κράτη μέλη, από ομάδες πολιτών και χρηστών και από τον ιδιωτικό τομέα, και πιο συγκεκριμένα από τη βιομηχανία όσοι συμμετείχαν στις διαβουλεύσεις θεώρησαν ότι πληροφοριών. Ολοι 4 Π. χ. η Λευκή Βίβλος τις την ελευθερία των πληροφοριών του Ηνωμένου Βασιλείου, το ολλανδικό μνημόνιο "Για την προσπελασιμότητα των Κρατικών Πληροφοριών" και το Γαλλικό Πρόγραμμα Δράσης "Προετοιμασία της εισόδου της Γαλλίας στην κοινωνία των πληροφοριών". θα πρέπει να αρχίσει διάλογος για το ζήτημα αυτό. 9. Τα θέματα που καλύπτει η Πράσινη Βίβλος προέρχονται από τα αποτελέσματα αυτής της εκτεταμένης διαβούλευσης. Οι αντιδράσεις σχετικά με αυτή την Πράσινη Βίβλο και με τα ερωτήματα που θέτει θα καθοδηγήσουν τη μελλοντική δράση για το ζήτημα αυτό. Είναι σαφές ότι είναι απαραίτητη η περαιτέρω καλύτερων συζήτηση πρακτικών με τα κράτη μέλη και τους άλλους βασικούς παράγοντες. η ανταλλαγή και να πρόθυμη Ζητείται από τα ενδιαφερόμενα μέρη, τόσο του ιδιωτικού τομέα, να δημοσίου όσο και του διατυπώσουν τις απόψεις τους για τα ζητήματα που τίθενται στο παρόν έγγραφο. Η Επιτροπή είναι πρόσθετες πληροφορίες, σε όποιον το ζητήσει, σχετικά με την υφιστάμενη πολιτική της Επιτροπής ή των κρατών μελών όσον αφορά την πρόσβαση στις δημόσιες πληροφορίες. Οι απαντήσεις, τα σχόλια να αποσταλούν στην ακόλουθη διεύθυνση πριν από την 1η Ιουνίου 1999. και οι αιτήσεις θα πρέπει παράσχει με λύσεις· διεργασίας ορισμένα τη μπορεί βελτίωση 10. Ορισμένα ζητήματα μπορεί να απαιτούν να τεχνικές αντιμετωπιστούν των διοικητικών διαδικασιών, ενώ για άλλα θα απαιτηθούν πολιτικές λύσεις. Ανάλογα με τα της δημόσιας αποτελέσματα διαβούλευσης, να η Επιτροπή διατυπώσει προτάσεις για δράση για τη βελτίωση ευρωπαϊκό επίπεδο σε συγκεκριμένους τομείς. Τέτοιες προτάσεις θα διατυπωθούν, φυσικά, μόνο εάν είναι συνεπείς με τις αρχές της επικουρικότητας και της αναλογικότητας. Το είδος και η ένταση της οποιασδήποτε απόκρισης πρέπει να περιορίζεται σε αυτό που είναι απαραίτητο για την επίτευξη των στόχων των Συνθηκών. κατάστασης σε μπορεί της 11. Κανένα σημείο της παρούσας Πράσινης Βίβλου, ή οποιασδήποτε μελλοντικής δράσης που μπορεί να προέλθει από αυτήν, δεν θα πρέπει να θεωρηθεί ως απόπειρα παρέμβασης στους εθνικούς κανόνες που διέπουν το σύστημα ιδιοκτησίας, ή στο ρόλο οποιοδήποτε δημόσιου φορέα στα κράτη μέλη. ΕυΓορβ3Π ΟοιτΊΐηίεείοη ΑΙΙη. ΜΓ. ΗυββΓ Ηβ3ό οίυηϊΙΟΟΧΙΙΙ/Ε-1 ΒέϋΠΊβηΙ ΕίΙΡΟΡΟΚυΜ ΟίίϊΟθ 1174 Κυθ ΑΙοϊαβ αβ <335ρβπ ί,-2920 ίυχβΓη&ουΓα Διεύθυνση Ε-ΠΊΘΪΙ: ρυοίηίο@οθο. Ρβ εκτός Στο τέλος της διαβούλευσης θα διατίθενται έντυπα αντίγραφα όλων των υποβληθέντων εγγράφων, έγγραφο αν συνοδεύεται από αίτηση για εμπιστευτικότητα. Έχει ανοίξει μια θέση στο ννβ& για την παρουσίαση τόσο της Πράσινης Βίβλου όσο και των υποβληθέντων εγγράφων, στην εξής διεύθυνση: κάποιο ΓΐΜρ://\ΛΛΛΛΛ/. ΘθΐΊΟ. Ιυ/ΐΘ93ΐ/6Π/300Θ55. ΐΊΐΐΤΐΙ Κεφάλαιο): Γιατί οι πληροφορίες τον δημόσιου τομέα είναι βασικός πόρος για την Ευρώπη; 1. 1 Σημασία της πρόσβασης για τους πολίτες της Ευρώπης Αξιοποίηση των δικαιωμάτων της ΕΚ ΕΚ έδωσε συνθήκη ορισμένες 12. Η θεμελιώδεις ελευθερίες στους πολίτες της ΕΕ. Υπάρχουν πάντως σημαντικές πρακτικές δυσκολίες που μπορούν να εμποδίσουν τα άτομα να ασκήσουν τα δικαιώματα αυτά. Οι δυσκολίες αυτές οφείλονται κυρίως στην έλλειψη διαφάνειας για τους πολίτες, τους εργοδότες και τις διοικήσεις σε όλα τα επίπεδα5. 13. Σε πολλές περιπτώσεις, οι πληροφορίες μπορεί να είναι διασκορπισμένες σε πολλές βάσεις δεδομένων ή σημεία πληροφόρησης των τοπικών διοικήσεων. Επομένως, η βελτίωση της διαφάνειας των πληροφοριών του δημόσιου τομέα μπορεί να ενισχύσει τα δικαιώματα που παρέχει η Συνθήκη ΕΚ βελτιώνοντας τις πρακτικές συνθήκες για την εφαρμογή τους. 14. Η ύπαρξη διαφορετικών γλωσσών στην Ευρώπη θα συνεχίσει να εμποδίζει ως ένα σημείο την πρόσβαση στις πληροφορίες του δημόσιου τομέα σε όλη την ΕΕ. Πάντως, η παροχή πολύγλωσσων πληροφοριών μπορεί να διευκολυνθεί χρήση τεχνολογιών ΤΠΕ6. ιδιαίτερα με τη Η πρόσβαση στις πληροφορίες του 15. δημόσιου τομέα έχει ουσιαστική σημασία για την κινητικότητα τόσο των εργαζομένων όσο κατηγοριών όπως οι φοιτητές και οι και της ΕΕ. Η συνταξιούχοι στο εσωτερικό καλύτερη τις για γνώση περιστάσεις και τις διαδικασίες σε όλες τις χώρες της Ευρώπης μπορεί να τους βοηθήσει να κάνουν επιλογές με καλύτερη πληροφόρηση και το δικαίωμα να αξιοποιούν πλήρως μετακίνησης σε άλλη χώρα της ΕΕ. ευκαιρίες, τις 16. Το παρακάτω παράδειγμα δείχνει ότι καταβάλλονται προσπάθειες σε ευρωπαϊκό επίπεδο ροών πληροφοριών, ενισχύοντας έτσι τις προοπτικές επιμέρους κινητικότητας βελτίωση τους των για για τη 5 Βλέπε για παράδειγμα τον Πίνακα Επιδόσεων της Ενιαίας Αγοράς 1998, σ. 14 και επόμενες. 6 Οι δραστηριότητες γλωσσικής τεχνολογίας στο Πρόγραμμα Πλαίσιο IV και V για Ε&Α καλύπτουν τις τεχνολογικές πτυχές του ζητήματος αυτού. Οι δράσεις Ε&ϋ συμπληρώνονται από το πρόγραμμα ΜίΙδ (πολυετές πρόγραμμα για της γλωσσικής ποικιλομορφίας στην Κοινότητα στην των πληροφοριών) που είναι προσανατολισμένο προς την αγορά, ΕΕ αριθ. 1306, 28. 11. 1996, σ. 40. κοινωνία εργαζομένους στο εσωτερικό της Ευρωπαϊκής Ένωσης. προγράμματος Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημιούργησε, σε συνεργασία με τα κράτη μέλη, το δίκτυο ΕΌΕΕ8, με την Ανταλλαγής του υποστήριξη Δεδομένων Μεταξύ Διοικήσεων (ΙηίβκΗαηξβ ο/ Όαία οεΐΜβεη ΑάηιΜ$ίναίίοη3 / 1ΌΑ) της ΕΕ. Το δίκτυο αυτό έχει ως στόχο την αλληλοσύνδεση των βάσεων δεδομένων για κενές θέσεις απασχόλησης σε κάθε ευρωπαϊκή χώρα με ένα κοινό ευρωπαϊκό δίκτυο. Το σύστημα αυτό όχι μόνο παρέχει σ' αυτούς που αναζητούν εργασία προσφορές εργασίας, αλλά και άλλες σχετικές πληροφορίες τις οποίες θα χρειαστούν για να εργαστούν σε άλλη χώρα της ΕΕ. Ταυτόχρονα, το σύστημα προσφέρει στους εργοδότες την ευκαιρία να αναζητούν τις ειδικότητες που χρειάζονται σε όλη την Ευρώπη. Ηΐίρ://ειιτορα. εκ. ίηΙ/)οΙ>5/ζιΐΥβ5/ τα του 17. Η πρόσβαση στις πληροφορίες δημόσιου ζητήματα τομέα υπερβαίνει κινητικότητας. Έχει επίσης αντίκτυπο στον τρόπο με τον οποίο οι πολίτες μπορούν να εκμεταλλευτούν την εσωτερική αγορά. Η έλλειψη πληροφόρησης για τις διοικητικές διαδικασίες, για τις τιμές, την ποιότητα και τις συνθήκες ασφάλειας των προϊόντων είναι ένας από τους φραγμούς που εμποδίζουν τους καταναλωτές να αγοράζουν αγαθά και να τους παρέχονται υπηρεσίες από άλλα κράτη μέλη. να Για παράδειγμα, είναι πολύ δύσκολο πληροφορηθεί κανείς σχετικά με την εισαγωγή οχημάτων με το τιμόνι δεξιά (ή αριστερά, κατά περίπτωση) από τα βρετανικά νησιά στην ηπειρωτική Ευρώπη ή αντιστρόφως7. Άλλο παράδειγμα είναι ο τομέας της φορολογίας, όπου είναι εξαιρετικά δύσκολο για τους φορολογουμένους πλήρη διεθνείς πληροφόρηση φορολογικές διευθετήσεις8. να αποκτήσουν με σχετικά τις 18. Στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του ΟβΓάϊίί, ξεκίνησε ένα πρόγραμμα με τίτλο "διάλογος με τους πολίτες και τις επιχειρήσεις". Αυτό το κοινοτικό πρόγραμμα αποτελεί συνέχεια της πρωτοβουλίας "Πρώτα οι πολίτες". Απευθύνεται τόσο στους πολίτες όσο και στις επιχειρήσεις, σε μια προσπάθεια να ενθαρρυνθεί η αύξηση της συνειδητοποίησης των ευκαιριών που προσφέρει η Ενιαία Αγορά. Η βελτίωση της πρόσβασης στις πληροφορίες του δημόσιου τομέα είναι ιδιαίτερα σημαντική από την άποψη αυτή. 'ϋείθηίηα ίο Οίίίζβηβ; Τίιβ άίτΐϊουΙΙίβΒ ΙΓΙΒΙ ρβορΙθ ί30θ ίη ' βχβΐΌίδίηα ΙτιβίΓ ΜαΗΙβ ννϋήίη Ιτιβ δίηαΐβ Ευτορβ3η ΜΒΓΚΘΙ'. °' Στο ίδιο. Η έκθεση αυτή περιέχει πολλά παραδείγματα στα οποία, λόγω της έλλειψης πληροφόρησης, είναι δύσκολο να ασκήσουν οι πολίτες της Ευρώπης τα δικαιώματα τους από την εσωτερική αγορά. Συμμετοχή στα διεργασία ολοκλήρωσης ευρωπαϊκής εάν πολίτες στην θα οικοδόμηση 19. Η Ευρώπη των πολιτών θα εμφανιστεί συμμετέχουν μόνο οι αποτελεσματικά της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η συμμετοχή αυτή σημαίνει ότι θα πρέπει καλά πληροφορημένοι για τα ζητήματα που αφορούν τη λειτουργία της ΕΕ και τις δραστηριότητες της. τόσο σε Η πρόσβαση σε πληροφορίες ευρωπαϊκό όσο και σε εθνικό επίπεδο μπορεί να το διευκολύνει αυτό σε μεγάλο βαθμό. είναι να Στις τελευταίες του Ευρωπαϊκού εκλογές Κοινοβουλίου, η έλλειψη πληροφόρησης για τα νέα εκλογικά δικαιώματα των πολιτών της Ευρώπης είχε αρνητικές συνέπειες: η συμμετοχή των αλλοδαπών ψηφοφόρων στα κράτη μέλη διαμονής τους ήταν σχετικά χαμηλή και μόνο ένας αλλοδαπός υποψήφιος εκλέχθηκε στο κράτος μέλος διαμονής της^. η μεγαλύτερη 20. Πράγματι, επαρκής πρόσβαση σε πληροφορίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης και σχετικά με τη Ευρωπαϊκή Ένωση μπορεί να ωφελήσει πολύ την διεργασία ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης. Π' αυτό, τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του ΟβίΌϋίί τόνισαν για άλλη μια φορά τη σημασία της ανάγκης να πλησιάσει περισσότερο η Ευρωπαϊκή Ένωση του πολίτες, με την αύξηση της διαφάνειας και την προσέγγιση της στην καθημερινή ζωή μέσω της δέσμευσης της ΕΕ να επιτρέψει σε τη δυνατή πληροφορίες για τις δραστηριότητες τ η ς ^. Αυτό το ζήτημα αφορά τόσο την ΕΕ όσο και τα κράτη μέλη δεδομένου ότι ένα σημαντικό μέρος των σχετικών με των πληροφοριών τις δραστηριότητες της Ευρωπαϊκής Ένωσης βρίσκεται στην πραγματικότητα σε εθνικό επίπεδο. Έτσι, είναι σημαντικό να έχουν οι πολίτες της Ευρώπης δικαίωμα πρόσβασης όχι μόνο στα έγγραφα που κατέχουν τα θεσμικά όργανα στις πληροφορίες σχετικά με την ΕΕ, με την ευρύτερη δυνατή έννοια, που είναι διαθέσιμες στα κράτη μέλη. της Ένωσης, πρόσβαση αλλά και 21. Για να ενισχυθεί η διαφάνεια της δράσης της ΕΕ για τους πολίτες της Ευρώπης, η συνθήκη του Άμστερνταμ παγίωσε το δικαίωμα τους του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου και για πρόσβαση έγγραφα σε της Επιτροπής στη συνθήκη Ε Κ ^. Οι διατάξεις 9 Βλέπε δεύτερη έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την υπηκοότητα της Ένωσης, ΟΟΜ/97/230 τελικό. ^° Συμπεράσματα του Συμβουλίου του ΟΒΓΟΜ, 15/16 Ιουνίου 1998 11 Σύμφωνα με το νέο άρθρο 191 α της συνθήκης ΕΚ: "1. Κάθε πολίτης της Ένωσης, και κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο που κατοικεί ή έχει την έδρα του σε ένα κράτος μέλος, έχει δικαίωμα πρόσβασης στα έγγραφα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου και της έχουν ιδιαίτερη σημασία για την υποστήριξη της δημοκρατικής διεργασίας και την αύξηση της κατανόησης για την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση. Αποτελούν σημαντικό βήμα, δεδομένου ότι ένας σημαντικός αριθμός παραπόνων που έχουν του υποβληθεί στον ευρωπαϊκό συνήγορο πολίτη την και αφορούν πρόσβαση σε πληροφορίες. διαφάνεια τη 22. Τα θεσμικά όργανα της ΕΕ ακολουθούν μια ενεργή πολιτική στον τομέα της διάδοσης πληροφοριών σχετικά με τη λειτουργία της και τα ζητήματα που εμπίπτουν στην αρμοδιότητα της. Στο παράρτημα 2 παρουσιάζεται γενική επισκόπηση των πρωτοβουλιών στον τομέα αυτό. Ένα παράδειγμα είναι η θέση ΕυΡ-Ιβχ στο ννΘΟ. Η ΕΌΚ-Σεχ, για παράδειγμα, παρουσιάζει δωρεάν την Επίσημη Εφημερία για περίοδο 45 ημερών από την την δημοσίευση, ισχύουσα νομοθεσία Ενημερώνεται και καθημερινά σε 11 γλώσσες με τις πιο πρόσφατες Αυτές εκδόσεις κυκλοφορούν στο ΙηίβηΊβί λίγες ώρες μετά τη δημοσίευση της έντυπης έκδοσης. τις Συνθήκες, νομολογία. της Επίσημης Εφημερίδας. την Ηίίρ://βΜορα. βυ. ίηί/βιιτ-Ιβχ 23. Παρά τις προσπάθειες αυτές, πολλοί πολίτες της Ευρώπης θα ήθελαν να έχουν περισσότερη πληροφόρηση σχετικά με την ΕΕ. Υπάρχει προφανώς αυξανόμενο ενδιαφέρον για ζητήματα σχετικά με την ΕΕ που έχουν επιπτώσεις στη ζωή των πολιτών. Το 68% των ατόμων που ερωτήθηκαν χρειάζονται ή θα επιθυμούσαν περισσότερη πληροφόρηση για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Η ευρωπαίοι επιθυμούν πιο συγκεκριμένα να γνωρίζουν περισσότερα για τα δικαιώματα τους ως πολίτες της Ένωσης (49%), για το ενιαίο νόμισμα (45%) και για την απασχόληση (42%), ζητήματα που αποτελούν θέματα απόλυτης προτεραιότητας για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Πηγή: ευρωβαρόμετρο αριθ. 49, Σεπτέμβριος 1998. Επιτροπής, σύμφωνα με τις αρχές και τους όρους που θα καθοριστούν σύμφωνα με τις παραγράφους 2 και 3. 2. Οι γενικές αρχές και τα όρια για λόγους δημοσίου ή ιδιωτικού συμφέροντος που θα διέπουν αυτό το δικαίωμα πρόσβασης στα έγγραφα θα οριστεί από το Συμβούλιο, που θα ενεργεί σύμφωνα με τη διαδικασία που αναφέρεται στο άρθρο 189 β εντός δύο ετών από την έναρξη της ισχύος της συνθήκης του Αμστερνταμ 3. Όλα τα θεσμικά όργανα που αναφέρονται ανωτέρω θα καταρτίσουν, στους εσωτερικούς κανονισμούς τους, συγκεκριμένες διατάξεις σχετικά με την πρόσβαση στα έγγραφα τους". Η δήλωση αριθ. 17 που επισυνάπτεται στη συνθήκη του Μάαστριχτ είχε ήδη προετοιμάσει το έδαφος για την εξέλιξη αυτή. δύσκολο να έχει κανείς πλήρη εικόνα των των δικαιωμάτων, διαδικασιών που επιτρέπουν σε μια εταιρεία να λειτουργεί άλλες χωρίς ευρωπαϊκές χώρες. των υποχρεώσεων και δυσκολίες σε 58% των εταιρειών θεωρούν πιθανό ότι η πρόσβαση σε πληροφορίες θα τους παρείχε τη δυνατότητα να επεκτείνουν τις δραστηριότητες τους στο εσωτερικό της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Για παράδειγμα, το 66% των επιχειρήσεων ανέφεραν ότι έχουν ανάγκη για ακριβείς διοικητικές διαδικασίες. Το 25% των επιχειρήσεων θεωρούν ότι η διατήρηση εμποδίων για το εμπόριο και τις επιχειρηματικές δραστηριότητες μπορεί να αποδοθεί στην έλλειψη πληροφόρησης για τους κανόνες της ΕΕ. σχετικά με πληροφορίες Πηγή: Πίνακας Επιδόσεων της Ενιαίας Αγοράς, Οκτώβριος 1998 έλλειψη 27. Η πληροφοριών διοικητικών βλάπτει ιδιαίτερα τις ΜΜΕ που δεν έχουν τα μέσα να βρουν πληροφορίες που συχνά είναι διασκορπισμένες. οι να και είναι αποφάσεις στατιστικές, μπορεί για οι πληροφορίες ρόλο 28. Όμως, και οι πληροφορίες μη διοικητικού εξαιρετικά χαρακτήρα σημαντικές των τις επιχειρήσεων. Ως παραδείγματα μπορούν να αναφερθούν οι γεωγραφικές χρηματοοικονομικές αυτές Οι πληροφορίες. τις βασικό διαδραματίζουν σε επιχειρήσεις τομείς ιδιαίτερα για τον καθορισμό δραστηριότητας, τις των τις αποφάσεις προώθησης εξαγωγές ή τα επενδυτικά σχέδια. Η γρήγορη και εύκολη πρόσβαση σε τέτοιες πληροφορίες βοηθά τις επιχειρήσεις να κάνουν τις επιλογές τους έχοντας πλήρη πληροφόρηση. Οι έλλειψη καθυστερήσει πληροφοριών σημαντικά για τη διασυνοριακές δραστηριότητες. στρατηγικών, στην αγορά, να αποφάσεων μπορεί λήψη επιχειρηματικών όλους τους για οι παράδειγμα, σχετικές 29. Για επιχειρηματικές πληροφορίες σε όλη την Ευρώπη, όπως λέγονται από τα Εμπορικά Επιμελητήρια, δεν είναι εύκολα διαθέσιμες. Έχει αναληφθεί μια πρωτοβουλία σε ευρωπαϊκό επίπεδο για να βελτιωθεί η κατάσταση στον τομέα αυτό (βλέπε παρακάτω πλαίσιο). Σχήμαΐ: Επιθυμία περισσότερων γνώσεων για την ΕΕ " -ι^ »» ίΜ®ΜΜΜΜ=ί ι- ' 2* 22 ί 2\ Ι " &> ΙΑ Ι 33 Γ 1 Η Α ι ϋ υκ ΙΡ?Ι_ •22 ϊ 2* ϊ 3Η ύί ί Ι ΝΙ Π Ι :::::::::&4::::::::::. ί 33 ΨΙ 3Β 2» 3Ϊ3 3 ϋ' ί» ι 1 Ί ) ) 1 ι 111^ Ι: ϋΚ • - • Ύ* Ι ΗΝ 1 Ί /' Ι 26 Ϊ1 «» :::::::ι 'ΛΙ Γ!" —::::::::Μ:::::— • : : : : " Γ : ^ : : : : Ϊ Ι Γ : : : : ;Ι 83 ^ ί ' Λ Ϊ5 ' ' "Γ ' <&$ ' Ί ϊ> Ρ - - Ρ - ι - 2$ Ι «ί ί <Κ -1 χι *. ' ' '. Τ**. ". Ι ^ 1. 1 2ϋ Ι ϋ'Ι. :. ::. ::: ι. Λ» Ί ι/ ι ΐΚί Ι 18 ϊ 0Ρ? •2Η Ι:::::::=:::::::::::::::Η*::::: Ι 1Β 1 Ξ % Πραγματική ανάγκη να γνωρίζουν περισυότερα Ε % Θα επιθυμούσαν να γνωρίζουν ττερισυότερα ΕΙ % Ικπνηττηιηι ι^νπι ι ΙΓ ΤΙΓ Πηγή : Ευρωβαρόμειρο 49, 1998 24. Μια άλλη πτυχή της Ευρώπης των πολιτών είναι η καλύτερη πρόσβαση σε πληροφορίες για άλλα κράτη μέλη. ©α συμβάλει στη γνώση των πολιτών για τις άλλες ευρωπαϊκές χώρες, πράγμα που με τη σειρά του μπορεί να προκαλέσει αυξημένο ενδιαφέρον για τη διεργασία ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης. Για το σκοπό αυτό, οι φορείς του δημόσιου τομέα στα διάφορα κράτη μέλη μπορούν να καταστήσουν τις πληροφορίες που παρουσιάζουν ενδιαφέρον για τους αλλοδαπούς πιο προσιτές σ' αυτούς. 1. 2 Πληροφορίες του δημόσιου τομέα: ευκαιρίες για οικονομική ανάπτυξη κατ απασχόληση Γιατί η πρόσβαση στις πληροφορίες του δημόσιου τομέα είναι σημαντική για τις επιχειρήσεις; αναγκαιότητα 25. Η πρόσβαση στις πληροφορίες του δημόσιου τομέα στα διάφορα κράτη μέλη ήδη είναι υπάρχει δυνατότητα αξιοποίησης των δυνατοτήτων που υπάρχουν για κάθε είδος επιχειρήσεις που λειτουργούν σε περισσότερα από ένα κράτος μέλος. για να 26. Οι πληροφορίες που ενδιαφέρουν τις επιχειρήσεις είναι πρώτα από όλα διοικητικού το παρόν είναι ακόμη χαρακτήρα. Προς Σχέδιο ΕΒΚII Το σχέδιο Ευρωπαϊκού Μητρώου Επιχειρήσεων (ΕΒΚ II) δημιουργήθηκε επειδή η απουσία μιας πλήρους ολοκληρωμένης υπηρεσίας πληροφόρησης για τις ευρωπαϊκές εταιρείες αποτελεί δυνητική απειλή για την αποτελεσματική λειτουργία της Ενιαίας Ευρωπαϊκής Αγοράς. Στόχος του σχεδίου είναι να εξασφαλίσει ότι οι βασικές πληροφορίες για όλες τις εταιρείες της Ευρώπης θα διατίθενται ελεύθερα σε όλη την Ευρώπη χωρίς φραγμούς οι οποίοι θα οφείλονται σε διαφορετικές γλώσσες, συστήματα καταγραφής δίκτυα κτλ. τεχνολογίες, Το ΕΒΚ, που χρηματοδοτείται υπό το Πρόγραμμα Εφαρμογών Τηλεπληροφορικής (ΓΑΡ) της ΕΕ, τέθηκε σε πλήρη λειτουργία το Δεκέμβριο του 1998 και σε επιτρέπει επιχειρηματικά δεδομένα από 10 κράτη μέλη της ΕΕ συν την Νορβηγία. Ηίίρ:/Λν\ν\ν. βοκο^ ηλεκτρονική πρόσβαση σήμερα τις και τάσεις 30. Επίσης, στατιστικές πληροφορίες για τις ευρωπαϊκές αγορές της οικονομίας σε πολλές περιπτώσεις δεν είναι διαθέσιμες έγκαιρα. Το πρόβλημα αυτό πάντως συνδέεται ως ένα βαθμό με τη συλλογή των (διαφορετικές εθνικές εθνικών στατιστικών μεθοδολογίες, στη υποβολής ΕυτοδίΒί, ποιότητα των δεικτών, μείωση του φόρτου για τις ΜΜΕ,. ) παρά με το ίδιο το ζήτημα της πρόσβασης. προθεσμίες 31. Η απουσία προσπελάσιμων πληροφοριών του δημόσιου τομέα μπορεί να δημιουργήσει ανταγωνιστικό μειονέκτημα για τις αλλοδαπές επιχειρήσεις σε σύγκριση με τοπικές επιχειρήσεις που μπορούν να βασιστούν στην εμπειρία που έχουν για την τοπική κατάσταση. τις Αυτό ασφαλιστικές υπηρεσίες που εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από εξειδικευμένες τοπικές πληροφορίες για τους κινδύνους κτλ. παράδειγμα, ισχύει, για για τις 32. Έχει επίσης αρνητικές συνέπειες για τις εταιρείες οι οποίες, από τη φύση τους, έχουν διεθνικό χαρακτήρα. Συγκεκριμένο παράδειγμα είναι οι διεθνείς μεταφορικές εταιρείες που προσφέρουν τις υπηρεσίες τους σε όλη την Ευρώπη. Οι ακριβείς τοπικές πληροφορίες - γεωγραφικές πληροφορίες, πληροφορίες για την κίνηση και μετεωρολογικές πληροφορίες, μεταξύ άλλων - είναι σημαντικές για την καθημερινή λειτουργία τους. 33. Τόσο οι διοικητικές όσο και οι μη διοικητικές πληροφορίες είναι επίσης σημαντικές για τις δημόσιες συμβάσεις12. Η διαφάνεια της 12 Η ειδική τομεακή έκθεση για τις δημόσιες συμβάσεις, ιονίζει τη σημασία της πρόσβασης σε Νοέμβριος 1997, πληροφορίες για το ζήτημα αυτό. Βλέπε έκθεση της για κρατικής δράσης στον τομέα αυτό είναι απαραίτητη προϋπόθεση για την επίτευξη μιας πραγματικής εσωτερικής αγοράς. Η πρόσβαση σε πληροφορίες για την τοπική κατάσταση είναι απαραίτητη η να αποτελεσματική λειτουργία των κανόνων και να βελτιστοποιηθεί η ισότητα των ευκαιριών για όλες τις σχετικές επιχειρήσεις. Δεδομένου ότι οι σχετικές πληροφορίες δεν είναι πάντοτε διαφανείς, οι δημόσιες συμβάσεις συχνά εξακολουθούν να είναι στην πράξη εθνική υπόθεση, παρά τη νομοθεσία της ΕΕ. εξασφαλιστεί Το άλλο παράδειγμα 34. Ένα αρνητικών αποτελεσμάτων σε ευρωπαϊκό επίπεδο λόγω της απουσίας διαφάνειας για τις πληροφορίες είναι οι πληροφορίες σχετικά με τα διπλώματα ευρεσιτεχνίας. Γραφείο Διπλωμάτων Ευρεσιτεχνίας εκτιμά ότι κάθε 18 δις. Ευρώ χρόνο περισσότερα από έχει ήδη δαπανώνται για πραγματοποιηθεί. της Η προσπελασιμότητας στις πληροφορίες για το επίπεδο προόδου της έρευνας θα μπορούσε να μειώσει το ποσό αυτό. έρευνα που Ευρωπαϊκό βελτίωση Ε8ρ@οβηβί Από κοινού με τα κράτη μέλη του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διπλωμάτων Ευρεσιτεχνίας και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το Ευρωπαϊκό Γραφείο Διπλωμάτων Ευρεσιτεχνίας δημιούργησε μια νέα υπηρεσία, που ονομάζεται βψ@ΰβηβ(, και η οποία είναι προσπελάσιμη μέσω του ΙηίβηΊβί. Κύριος στόχος αυτής της νέας υπηρεσίας είναι να παρέχει στους χρήστες μια εύκολα προσπελάσιμη πηγή δωρεάν πληροφοριών για διπλώματα ευρεσιτεχνίας (περισσότερα από 30 εκατ. έγγραφα σχετικά με διπλώματα ευρεσιτεχνίας). Αποσκοπεί επίσης στην βελτίωση της συνειδητοποίησης σε εθνικό και διεθνές επίπεδο, ιδιαίτερα για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, σχετικά με το είδος των πληροφοριών που είναι διαθέσιμο για το κοινό. Η(ίρ:/Αν\ν\ν. ειιτορβαη-ραίεηί-ο/βοβ. ΟΥξ/ 35. Το συμπέρασμα ότι η πρόσβαση σε δεδομένα του δημόσιου τομέα έχει ιδιαίτερη σημασία για τις επιχειρήσεις σε όλη την την Ευρώπη πρόσφατη έκθεση "Διαχείριση της αλλαγής" της ομάδας υψηλού επιπέδου για την οικονομική της βιομηχανικής και κοινωνική αλλαγής13. άμεσης επίδραση Αναφέρει ως υποστηρίζεται επίσης από θέμα Ευρωπαϊκής Επιτροπής, θέση της ΓΔ XV στο ννεσ στη διεύθυνση ΓΐΗρ://θυΐΌρ3. βυ. ίηΙ/οοΓτιιτι/άα15/θη/ρυοΙρτοο/ 13 "Διαχείριση της αλλαγής", ομάδα υψηλού επιπέδου για την οικονομική και κοινωνική επίδραση της βιομηχανικής αλλαγής, τελική έκθεση, Νοέμβριος 1998. Το Ειδικό Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Λουξεμβούργου (21-22 Νοεμβρίου 1997) κάλεσε την Ομάδα αυτή να αναλύσει τις βιομηχανικές αλλαγές και στην ΕΕ τρόπους πρόβλεψης να εξετάσει και την "ενίσχυση προτεραιότητας της ανταγωνιστικότητας με το πλήρες άνοιγμα της ευρωπαϊκής υπηρεσίες τηλεπικοινωνιών και δεδομένων, και αύξηση της ελευθερίας της πρόσβασης σε κυβερνητικά και άλλα κρατικά δεδομένα". αγοράς για τις Πληροφορίες του δημόσιου τομέα: Ένα δυναμικό ττου τϊράτχϊ να διερευνηθ» και να αξιοποιηθεί περαιτέρω το περιεχομένου δραστηριοτήτων πληροφοριών και 36. Ο δημόσιος τομέας, λόγω του μεγέθους και του του, πεδίου μεγαλύτερο πόρο αντιπροσωπεύει τη περιεχομένου δημιουργία υπηρεσιών πληροφοριών προστιθεμένης αξίας. Διάφορες μελέτες έχουν δείξει ότι το μεγαλύτερο μέρος των εμπορικών υπηρεσιών πληροφόρησης στην αγορά πληροφοριών της ΕΕ αποτελείται από υπηρεσίες σε τομείς στους οποίους ο δημόσιος τομέας κατέχει πολύ σημαντικούς πόρους. για 37. Το σχήμα 2 δείχνει σαφώς ότι οι πληροφορίες του δημόσιου τομέα είναι βασικός πόρος για ένα πολύ μεγάλο μέρος των υπηρεσιών πληροφόρησης, εφόσον είναι είτε (κρατικές/πολιτικές βασικό το ή πληροφορίες) πληροφορίες, ουσιαστικής ύψη πρώτη (χαρακτηριστικά επιχειρήσεων, πληροφορίες για διπλώματα ευρεσιτεχνίας, επιστημονικές, τεχνικές και ιατρικές πληροφορίες (ΕΤΙ) κτλ. ). θέμα νομικές σημασίας Σχήμα 2: Έσοδα των υπηρεσιών ηλεκτρονικής πληροφόρησης στον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο κατά Νομικές πληροφορί Ταξίδια, τουρισμός· 1% 4% ΕΤΙ *6% Άλλες " 7 %* Άλλες επιχειρηματι Πληροψορίε ςγι« διπλώματα ευρεσιτεχνι ας 1 % Χρηματοτπ λ' στωτικά θέματα 34% ' ττληροφορι • έζ ,Κ ες 8% Κυβερνητικ έςΛτολιτικές • πληροφορί • ες 15% Χαρακτηρισ τικά εταιρειών 24% • είναι πρωταρχικής 38. Επομένως, οι πληροφορίες του δημόσιου σημασίας τομέα περιεχόμενο πληροφοριών, απαραίτητο για τη βιομηχανία πληροφοριών και βασικός παράγοντας ενεργοποίησης για εφαρμογές ηλεκτρονικού εμπορίου1 4. 39. Η βιομηχανία πληροφοριών αναπτύσσεται με εντυπωσιακό ρυθμό και περίπου τέσσερα εκατομμύρια άτομα εργάζονται στον τομέα του περιεχομένου στην Ευρώπη1 5. Ένα μεγάλο μέρος αυτής της ανάπτυξης θα εμφανιστεί στο εσωτερικό των ΜΜΕ που προσπαθούν να εκμεταλλευθούν το δυναμικό διαχείρισης και προσθήκης αξίας σε πληροφορίες. Η εμφάνιση και η ανάπτυξη αυτών των άκρως δυναμικών εταιρειών θα πρέπει να ενισχυθεί ιδιαιτέρως, δεδομένου ότι είναι ουσιαστική σημασίας για τη δημιουργία νέων θέσεων απασχόλησης τον 21ο αιώνα. διεργασίες προπαρασκευαστικές 40. Η ευρωπαϊκή βιομηχανία πληροφοριών ανταγωνίζεται σε μια παγκόσμια αγορά. Κατά που τις κατέληξαν στην παρούσα Πράσινη Βίβλο, βιομηχανίας της ευρωπαϊκής εκπρόσωποι έντονα πληροφοριών και εξέφρασαν τους για το τις ανησυχίες επανειλημμένα ανταγωνιστικό μειονέκτημα των ευρωπαίων εκδοτών σε σχέση με τους ομολόγους τους. των βελτίωση των πληροφοριών 41. Η δυνατοτήτων του εκμετάλλευσης δημόσιου τομέα μπορεί να επανορθώσει κατά ένα μέρος αυτή την κατάσταση και θα οδηγήσει σε νέες ευκαιρίες δημιουργίας θέσεων απασχόλησης. Στις ΗΠΑ, οι ευνοϊκές συνθήκες για τέτοιου είδους εκμετάλλευση έχει ήδη ενισχύσει των βιομηχανιών πληροφοριών. την ανάπτυξη σημαντικά των πληροφοριών 42. Δεν υπάρχουν σχεδόν καθόλου κανόνες στην Ευρώπη σχετικά με τους όρους εκμετάλλευσης του δημόσιου τομέα από τον ιδιωτικό τομέα. Η Επιτροπή εξέδωσε το 1989 κατευθυντήριες γραμμές για τη συνεργεία του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα στην αγορά πληροφοριών. Παρόμοιες κατευθυντήριες γραμμές εκδόθηκαν από το υπουργείο Εμπορίου και Βιομηχανίας του ΗΒ το 1985. Το 1994, δημοσιεύθηκε μια εγκύκλιος του πρωθυπουργού της Γαλλίας ενώ Πηγή : Μ88(ιιάρ ο/βιβ τηατ&βίζβτ βίβο&οηκ ίη/οηηαίίοη 5β?νκβ5 ίη ΰια ΕΕΑ, 1994 (Συνολικά έσοΒα, το 1994 :5517 εκατ. £Οί> αντιμετώπισης της αλλαγής και κοινωνικών συνεπειών της. των οικονομικών και '4 Για περαιτέρω ανάλυση των πρόσφατων εξελίξεων και της κρίσιμης σημασίας ρόλων του περιεχομένου και της βιομηχανίας περιεχομένου στην οικονομία του δικτύου, βλέπε μελέτη ΟΟΝϋΚΙΝΕΤ (ΟΟΝίβηΙ βηά ΟΟΓΠΓΠΘΓΟΘ ϋΚΙνβη 3ίΓ3ΐθαίθ5 ίη ΟΙοβθΙ ΝΕΤννοΓΚδ), Οκτώβριος 1998, που ανατέθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και εκπονήθηκε από την διεύθυνση ηΗρ://νννννν2. θοηο. Ιυ/οοηάπηβΙ/ '5 των Πληροφοριών, περιεχομένου περιλαμβάνουν τους τομείς των μέσων μαζικής επικοινωνίας, των εκδόσεων, της προώθησης πωλήσεων και της διαφήμισης. Ευρωπαϊκό Παρατηρητήριο 1998. της Τεχνολογίας ΟοηβυΙΙΙηα, δεδομένα Οβπιίηί στη Τα ιδιωτικού τομέα θα εισέλθουν την αγορά δημόσιων πληροφοριών, η διατήρηση της δυνατότητας πρόσβασης για όλους τους πολίτες μπορεί να καταστεί δυσκολότερη. Ταυτόχρονα, αν ο δημόσιος τομέας προσθέτει αξία στις δικές του πληροφορίες, θέτοντας σε κυκλοφορία προϊόντα πληροφόρησης σε μια ιδιωτική μέχρι τώρα αγορά πληροφοριών, μπορεί να ανακύψει το ζήτημα του θεμιτού ανταγωνισμού. 46. Τα ζητήματα αυτά και τα πιθανά εμπόδια σε ευρωπαϊκό επίπεδο για την εκμετάλλευση των πληροφοριών του δημόσιου τομέα εξετάζονται στο κεφάλαιο III. η ολλανδική κυβέρνηση εξέδωσε ένα μνημόνιο συνεννόησης το 1997. 43. Αν και αυτές είναι καλές πρωτοβουλίες, δεν υπάρχει σαφές και συνεπές σύνολο αρχών σε όλη την Ευρώπη. Αυτή η έλλειψη σαφών και συνεπών αρχών σημαίνει ότι η ευρωπαϊκή βιομηχανία ανταγωνιστικό μειονέκτημα σε σχέση με τους ανταγωνιστές της των ΗΠΑ. Σε ορισμένες περιπτώσεις, αυτό οδήγησε ηγετικές ευρωπαϊκές εταιρείες να επενδύουν σε προϊόντα που βασίζονται σε πληροφορίες του δημόσιου τομέα των ΗΠΑ. βρίσκεται σε Ο βρετανο-ολλανδικός όμιλος Κββά ΕΙςβνίβτ ρίο αγόρασε την εταιρεία ΙΕΧΙ8-ΝΕΧΙ8 που εδρεύει στις ΗΠΑ, και η οποία κατέχει ηγετική θέση στην παροχή, σε απευθείας σύνδεση, υπηρεσιών πληροφόρησης και εργαλείων για πολλές κατηγορίες (1. 4 δισεκατομμύρια έγγραφα σε επαγγελματιών περισσότερες από 8. 692 βάσεις δεδομένων, 1,5 εκατομμύρια συνδρομητές, 1. 200 απασχολούμενοι σε όλο τον κόσμο). Ειδικεύονται, μεταξύ άλλων, στις νομικές πληροφορίες. διαχείρισης 44. Πιλοτικά σχέδια στο ευρωπαϊκό πρόγραμμα ΙΝΡΟ20Ό()16 έδειξαν ότι οι εταίροι του ιδιωτικού τομέα ενδιαφέρονται για διασυνοριακή συνεργασία με φορείς του δημόσιου τομέα για την αξιοποίηση των πληροφοριών του δημόσιου τομέα και ότι υπάρχει πραγματικό δυναμικό για περαιτέρω διερεύνηση και εκμετάλλευση σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Το δυναμικό της ΕΕ όπως φαίνεται από την πρόσκληση υποβολής προτάσεων του ΙΝΡΟ 2000 Το 1998, στο πλαίσιο του προγράμματος ΙΝΡΟ2000, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξέδωσε πρόσκληση για υποβολή προτάσεων για πιλοτικά ή διερευνητικά σχέδια της πρόσκλησης αυτής ήταν να καταστούν οι πόροι πληροφοριών που κατέχει το δημόσιος τομέας πιο εύκολα διαθέσιμοι για εκμετάλλευση σε ευρωπαϊκές υπηρεσίες περιεχομένου πολυμέσων. επιμερισμένου κόστους. Στόχος Κατά τη λήξη της προθεσμίας είχαν παραληφθεί συνολικά 141 προτάσεις. Το συνολικό κόστος των προτεινομένων εργασιών ανερχόταν σε 109. 7εκατ. ΕΟΙ, και η συνολική ζητούμενη συνεισφορά της ΕΕ ήταν 50. 6 εκατ. ΕΟΌ. Επομένως, η υπερκάλυψη της πρόσκλησης ήταν της τάξης του 7, δεδομένου του ενδεικτικού προϋπολογισμού ύψους 7 εκατ. Εϋίί. δημόσιου 45. Πάντως, σε ορισμένες περιπτώσεις, η εμπορική επαναχρησιμοποίηση πληροφοριών του θέσει ερωτηματικά όσον αφορά τα όρια και τους περιορισμούς των ρόλων των διαφόρων του παραγόντων. Όταν τα συμφέροντα μπορεί τομέα να 16 Πρόγραμμα ΙΝΡΟ2000 (Απόφαση του Συμβουλίου της 20ης Μαΐου 1996, ΕΕ αριθ. 1129, 30. 5. 1996, σ. 24) Κεφάλαιο Η ; Η κοινωνία των πληροφοριών και ο δημόσιος τομέας τομέα πρέπει 47. Η συζήτηση για τις πληροφορίες του δημόσιου να εξεταστεί στο πλαίσιο της νεοεμφανιζόμενης Κοινωνίας των Πληροφοριών. Οι νέες Τεχνολογίες των Πληροφοριών και των Επικοινωνιών αλλάζουν με ταχύ ρυθμό τους τρόπους λειτουργίας των φορέων του δημόσιου τομέα, γι' αυτό ο έγκαιρος διάλογος για τις πληροφορίες του δημόσιου τομέα είναι ιδιαίτερα σημαντικός. 11. 1 Ηλεκτρονική κυβέρνηση των Κοινωνία πληροφοριών νεοεμφανιζόμενη των 48. Η Πληροφοριών, που οδηγείται κυρίως από μια συνεχώς αυξανόμενη και διαδεδομένη χρήση τεχνολογιών και επικοινωνιών, επηρεάζει όλο και περισσότερο το δημόσιο τομέα. Οι δημόσιες διοικήσεις ακολουθούν το παράδειγμα του ιδιωτικού τομέα και επωφελούνται από το τεράστιο δυναμικό των τεχνολογιών αυτών για να βελτιώσουν την Η εξέλιξη αυτή αποτελεσματικότητα τους. χαρακτηρίζεται «ηλεκτρονική συχνά κυβέρνηση» και καλύπτει τόσο την εσωτερική όσο και την εξωτερική εφαρμογή Τεχνολογιών των Πληροφοριών και Επικοινωνιών (ΤΠΕ) στο δημόσιο τομέα. του κόσμου. σημασία εξέλιξης 49. Η αυτής της αναγνωρίζεται όλο και περισσότερο σε πολλές Ευρώπη χώρες πραγματοποιούνται πειράματα σε όλα τα επίπεδα τοπικό, περιφερειακό, εθνικό και ευρωπαϊκό - για σχετικών βελτίωση δημοσίων υπηρεσιών και για επέκταση της αλληλεπίδρασης τους με τον εξωτερικό κόσμο. της λειτουργίας διακυβέρνησης Στην των - 50. Πράγματι, η χρήση Τεχνολογιών των Πληροφοριών και Επικοινωνιών όχι μόνο βελτιώνει τις εσωτερικές λειτουργίες της δημόσιας διοίκησης, αλλά επίσης υποστηρίζει σημαντικά την επικοινωνία μεταξύ διαφόρων διοικήσεων καθώς και την αλληλεπίδραση με τους πολίτες και τις επιχειρήσεις. Αυτό είναι ένα από τα βασικά στοιχεία της «ηλεκτρονικής κυβέρνησης»: φέρνει τους οργανισμούς του δημόσιου τομέα πιο κοντά στους πολίτες και τις επιχειρήσεις και οδηγεί σε καλύτερες υπηρεσίες του δημόσιου ΕΕ προγράμματα όπως το ΙϋΑ και οι δράσεις στο εσωτερικό Προγράμματος- Πλαισίου για Ε&Α που αφορούν τις δημόσιες διοικήσεις ενισχύουν την πρόοδο στον τομέα αυτό. του Πέμπτου Σε επίπεδο τομέα. 51. Οι υπηρεσίες ηλεκτρονικής κυβέρνησης μπορούν γενικά να διακριθούν με βάση τις τρεις κύριες λειτουργίες που καλύπτουν. Υπηρεσίες πληροφόρησης για την ανάκληση διαλεγμένων και ταξινομημένων πληροφοριών όταν ζητηθούν (π. χ. θέσεις \Λ/\Λ/\Λ/). Υπηρεσίες επικοινωνιών για αλληλεπίδραση με άτομα (φυσικά ή νομικά πρόσωπα) ή ομάδες ατόμων (π. χ. μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου ή χώρων συζητήσεων). Υπηρεσίες συναλλαγών την αγορά προϊόντων ή υπηρεσιών σε απευθείας σύνδεση ή για την υποβολή δεδομένων (π. χ. έντυπα δημοσίων υπηρεσιών, ψήφος). για Στον πίνακα 1 παρουσιάζεται μια γενική επισκόπηση των πιθανών υπηρεσιών και των τομέων εφαρμογής τους. Πίνακας 1 Τυπολογία των υπηρεσιών ηλεκτρονικής κυβέρνησης Υπηρεσίες πληροφόρησης Υπηρεσίες επικοινωνιών Καθημερινή ζωή Πληροφορίες για την εργασία, τη στέγαση, την εκπαίδευση, την υγεία, τον πολιτισμό, τις μεταφορές, το περιβάλλον κτλ. Τηλεδιοίκηση Πολιτική συμμετοχή Ευρετήριο δημοσίων υπηρεσιών Οδηγός διοικητικών διαδικασιών Δημόσια μητρώα και βάσεις δεδομένων Νόμοι, κοινοβουλευτικά έγγραφα, πολιτικά προγράμματα, έγγραφα διαβουλεύσεων Γενικές πληροφορίες για διεργασίες λήψης αποφάσεων Υπηρεσίες συναλλαγών Π. χ. κράτηση εισητηρίων, εγγραφές σε μαθήματα Ηλεκτρονική υποβολή συμπληρωμένων εντύπων Χώροι συζητήσεων αφιερωμένοι σε ερωτήματα για την καθημερινή ζωή· Πίνακας ανακοινώσεων για θέσεις απασχόλησης ή κατοικία Επαφή με δημόσιους υπαλλήλους μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου Χώροι συζήτησης αφιερωμένοι σε πολιτικά ζητήματα δημοψηφίσματα εκλογές Επαφή με πολιτικούς μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου σφυγομετρήσεις κοινής γνώμης Πηγή: ΙηεΙϋυΙβ ο( ΤβοήηοΙοαγ ΑεεβεεπιβηΙ, ΑυεΜβη ΑοΒάβπιγ οί8άβηοβε βηά Οβη&β (ΟΓ ΒοοίθΙ, Ενημερωτικό έγγραφο για διάσκεψη «η κοινωνία των πληροφοριών, η διοίκηση πιο κοντά στους πολίτες», Νοέμβριος 1998 (διοργανώθηκε από το ΟΘΠ&Θ ίοί 8οά3ΐ Ιηηονθϋοη για λογαριασμό του ΙητΌππβϋοη 3οαβ(γ ΡοινητΛΛ/οΓΚ Οηυρ 5/ΡυοΙίσ ΑάπιίηίείΓβίίοη), τα το μέλλον δεδομένου 52. Οι υπηρεσίες συναλλαγών θεωρούνται γενικά ως της ηλεκτρονικής έντυπα κυβέρνησης, ότι διαδραματίζουν βασικό ρόλο σε όλες τις διοικητικές διαδικασίες. Σε μια πρόσφατη γερμανική μελέτη ϋθΐρΐιϊ, οι εμπειρογνώμονες που ερωτήθηκαν θεώρησαν ότι οι υπηρεσίες συναλλαγών θα γίνουν πραγματικότητα κατά τα 10 επόμενα έτη. Εκτιμάται ότι στις ΗΠΑ ήδη 4 0% της δημόσιας διοίκησης διατίθενται ηλεκτρονικά. Αυτός ο τρόπος επαφής με τη διοίκηση μπορεί να μειώσει σημαντικά το διοικητικό φόρτο τόσο για τους πολίτες όσο και για τις επιχειρήσεις. εντύπων όλων των Το σχέδιο ΤΕ88 (ΤβΙβτηαίίο$/ΟΓ 8οβίαΙ 8βαιήίγ - Τηλεπληροφορική για την κοινωνική ασφάλιση), που χρηματοδοτείται υπό το πρόγραμμα ΙΌΑ, έχει ως στόχο την απλούστευση και την επιτάχυνση των διοικητικών διαδικασιών έτσι ώστε να εξασφαλιστεί η πρόσβαση των πολιτών στις παροχές κοινωνικής ασφάλισης τις οποίες δικαιούνται. Ο στόχος είναι η αντικατάσταση των εντύπων παροχής στοιχείων με την ηλεκτρονική ανταλλαγή στοιχείων. Οι δύο κύριοι τομείς που καλύπτονται σήμερα από το ΤΕ58 είναι οι συντάξεις λόγω γήρατος (για να εξασφαλιστεί ότι οι μετανάστες εργαζόμενοι θα λαμβάνουν τις συντάξεις που δικαιούνται) και η διευκόλυνση της επιστροφής των εξόδων για κοινωνικές παροχές σε είδος (όπου το κράτος μέλος στο οποίο χορηγείται η κοινωνική παροχή σε είδος είναι διαφορετικό από το κράτος μέλος στο οποίο είναι ασφαλισμένος ο εργαζόμενος). των αναδιοργάνωση δημόσιων 53. Η υπηρεσιών μπορεί να απαιτήσει σημαντικές επενδύσεις των κρατικών οργανισμών σε όλα τα επίπεδα καθώς και αλλαγή νοοτροπίας. Αξίζει όμως τον κόπο να γίνει αυτό, λόγω των Η αποτελεσμάτων που «ηλεκτρονική κυβέρνηση» οδηγεί σε δημόσια υπηρεσία και λειτουργεί βρίσκεται πιο κοντά στους πολίτες της. θα προκύψουν. καλύτερα που 10 ίδια η ΕΕ 54. Η καταβάλει σημαντικές τις προσπάθειες για να επωφεληθεί από δυνατότητες που προσφέρει η «ηλεκτρονική κυβέρνηση». Οι συναλλαγές με τους πολίτες και η πληροφόρηση τους θα έχει όλο και χαρακτήρα. «ηλεκτρονικό» περισσότερο Παράδειγμα: σύντομα η Επιτροπή θα είναι σε θέση να χειρίζεται ηλεκτρονικές προτάσεις για Πρόγραμμα-Πλαίσιο σχέδια Έρευνας και Ανάπτυξης. Για να γίνουν πραγματικότητα αυτές οι συναλλαγές, θα πρέπει να επιβληθούν νομικοί φραγμοί σε επίπεδο ΕΕ Πέμπτο στο είναι ο την ξεχνάμε της για Εφαρμόζοντας 55. Μια πτυχή της ηλεκτρονικής κυβέρνησης πυ δυνητικός συχνά την αγορά αντίκτυπος πληροφοριών. νέες τεχνολογίες και καινοτόμες έννοιες, οι δημόσιες αρχές σε όλα τα επίπεδα διοίκησης μπορούν να διαδραματίσουν ρόλο οδηγού της Κοινωνίας των Πληροφοριών. Η έκθεση για τις ευκαιρίες των απασχόλησης Πληροφοριών17 στο ευρωπαϊκό του Δεκεμβρίου του 1998 τόνισε για μια ακόμη φορά αυτό Το παράδειγμα τους ως πελάτη με ηγετική θέση θα πείσει τους πολίτες και τις επιχειρήσεις να υιοθετήσουν κι αυτοί τις νέες τεχνολογίες και θα καλέσει τις βιομηχανές ΤΠΕ να εξερευνήσουν νέους δρόμους. Κοινωνία υποβλήθηκε της Βιέννης στην που συμβούλιο κυβερνήσεων. το ρόλο των &2 πληροφορίας του δημόσιου τομέα Ηλεκτρονική κυβέρνηση και 56. Η χρήση νέων τεχνολογιών μπορεί να αυξήσει σημαντικά την αποτελεσματικότητα της συλλογής πληροφοριών. Παρέχει στους δημόσιους οργανισμούς τη δυνατότητα κοινής χρήσης των διαθέσιμων πληροφοριών όταν αυτό είναι σύμφωνο με τους κανόνες για την προστασία των δεδομένων, αντί να συλλέγουν πολλές φορές τα ίδια δεδομένα από τους πολίτες και τις επιχειρήσεις. Αυτό μπορεί να μειώσει σημαντικά το διοικητικό φόρτο για τους πολίτες και τις επιχειρήσεις, και ιδιαίτερα τις ΜΜΕ. ως την αποτέλεσμα 57. Ταυτόχρονα, η κοινή χρήση πληροφοριών καλύτερη έχει πληροφόρηση των δημόσιων οργανισμών, που έχουν πρόσβαση σε όλα τα δεδομένα τα σχετικά με τη λειτουργία τους. Στο πλαίσιο της και περισσότερες πληροφορίες ΕΕ, ανταλλάσσονται μεταξύ κρατών μελών σε τομείς όπως τα τελωνεία, η γεωργία, το περιβάλλον, η υγεία, η στατιστική, κτλ. όλο για αντίκτυπο 58. Η «ηλεκτρονική επανάσταση» έχει επίσης την σημαντικό και προσπελασιμότητα διάδοση πληροφοριών. ΙΠΙΘΓΠΘΙ έχει τεράστιο δυναμικό ως φορέας στον οποίο οι πολίτες και οι επιχειρήσεις μπορούν να βρουν εύκολα πληροφορές του δημόσιου τομέα. Όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ εκμεταλλεύονται αυτό το δυναμικό. την Το όργανα τα θεσμικά 59. Στο πλαίσιο των πολιτικών τους για τη ΕΕ διάδοση, χρησιμοποιούν όλο τις δυνατότητες που ΙηΙβΓΠβΙ. Διατηρούν μια οικογένεια θέσεων στο ννββ που προσφέρουν μεγάλη ποσότητα πληροφοριών για την ΕΕ και τις δραστηριότητες της. της και περισσότερο προσφέρει το 60. Όλο και περισσότερα άτομα συνδέονται με αυτές τις θέσεις του ννββ, όπως φαίνεται από το εξής παράδειγμα: το Σεπτέμβριο του 1998 περισσότερα από 7 εκατ. έγγραφα της Επιτροπής εξετάστηκαν ηλεκτρονικά, δηλαδή των εγγράφων που αριθμός υπερδιπλάσιος εξετάστηκαν το Σεπτέμβριο του 1997. 61. Οι νέες τεχνολογίες θα επιτρέψουν επίσης την παροχή πληροφοριών και υπηρεσιών με πιο ολοκληρωμένη μορφή. Η ολοκλήρωση ιδιαίτερα επιθυμητή όταν για να αυτή είναι καλυφθεί για συγκεκριμένη μια πληροφορίες χρειάζονται επαφές με πολλούς και διαφορετικούς διοικητικούς φορείς. Ο στόχος αυτός χαρακτηρίζεται «υπηρεσία ενός σημείου» ή «αγορές ενός σημείου». Η θέση βυΐΌρθ. βυ. ίητ. στο ννββ αποτελεί ενιαίο σημείο πρόσβασης για πληροφορίες για όλα τα θεσμικά όργανα της ΕΕ. ανάγκη αλλά των πληροφοριών τομέα διευκολύνει όχι μόνο του 62. Η ψηφιοποίηση την δημόσιου τις δυνατότητες και πρόσβαση, εκμετάλλευσης τους. Η καλύτερη πρόσβαση σε πληροφορίες, από κοινού με την ψηφιακή μορφή συνδυασμό δεδομένων από διαφορετικές πηγές. Αυτό θα τη δημιουργία νέων προϊόντων επιτρέψει πληροφόρησης που θα έχουν ως πρώτη ύλη τις πληροφορίες του δημόσιου τομέα. τους, διευκολύνει το μεταξύ οργανισμών 63. Η διεργασία ψηφιοποίησης καθιστά πιο εμφανείς και πιο σημαντικές τις διαφορές που υπάρχουν του των δημόσιου τομέα στην Ευρώπη από άποψη πρόσβασης στις πληροφορίες του δημόσιου τομέα και εκμετάλλευσης τους. Οι διαφορές αυτές δημιουργούν φραγμούς για την πλήρη αξιοποίηση των ευκαιριών που προσφέρουν οι νέες τεχνολογίες και καθιστούν ακόμη πιο απαραίτητη τη συζήτηση για τις πληροφορίες του δημόσιου τομέα σε ευρωπαϊκό επίπεδο. '' «Ευκαιρίες απασχόλησης στην Κοινωνία των Πληροφοριών: Εκμετάλλευση των πληροφοριών» ΟΟΜ (1998) 590 τελικό. της επανάστασης του δυναμικού 11»$ Ηλεκτρονική πρόσβαση για όλοβς; 64. Οι κοινωνίες μας κατευθύνονται προς μια κατάσταση όπου όλοι θα έχουν πρόσβαση στα 11 ΕΙΙΝ- Το ευρωπαϊκό δίκτυο σχολείων την επιχειρησιακή μονάδα Ο στόχος του σχεδίου αυτού, που χρηματοδοτείται από «Εκπαιδευτικά Πολυμέσα» και συντονίζεται από το πρόγραμμα 80ΟΙΑΤΕ8, είναι η δημιουργία ενός ευρωπαϊκού δικτύου πληροφόρησης σχολείων - του ευρωπαϊκού 8οΗοοΙηβ( - ως φορέας πολυμέσων και επικοινωνιών για υπηρεσίες σε σχολεία στην Ευρώπη και ως πλαίσιο συνεργασίας σε ευρωπαϊκό επίπεδο μεταξύ εθνικών εκπαιδευτικών αρχών, πανεπιστημίων και βιομηχανίας για την ανάπτυξη των ΤΠΕ στα σχολεία από παιδαγωγικών περιεχομένου, προσεγγίσεων και τεχνολογίας. άποψη Μίρ:/Λν\ν\ν. βιιη. οκ§/ πολίτες πληροφορημένοι 68. Η βελτίωση των δεξιοτήτων θα οδηγήσει επίσης μακροπρόθεσμα στην καλύτερη χρήση των πληροφοριών του δημόσιου τομέα. Καλύτερα και επιχειρήσεις που γνωρίζουν να χρησιμοποιούν υπολογιστή θα ζητούν περισσότερες και καλύτερες πληροφορίες και θα λειτουργούν ως κίνητρο για την παροχή καλύτερων υπηρεσιών πληροφόρησης από το δημόσιο τομέα και για τη δημιουργία περισσότερων και προστιθεμένης υπηρεσιών αξίας από τη βιομηχανία πληροφοριών. πληροφόρησης προϊόντων νέα ηλεκτρονικά εργαλεία. Η διείσδυση του ΙΠΙΘΓΠΘΙ πραγματοποιείται με ρυθμό πολύ ταχύτερο από το ρυθμό διείσδυσης που είχαν παρουσιάσει άλλα εργαλεία πληροφόρησης όπως το τηλέφωνο και η τηλεόραση σε παλαιότερες δεκαετίες. Πάντως, θα χρειαστεί χρόνος μέχρι να επιτευχθεί η γενικευμένη πρόσβαση. διαφορές ουσιαστικές 65. Η διάδοση πληροφοριών του δημόσιου τομέα στο ΙηΙβΓΠβΙ δεν σημαίνει αυτομάτως ότι όλοι οι πολίτες έχουν ίση πρόσβαση σε αυτές. Υπάρχουν στην πρόσβαση στα εργαλεία της Κοινωνίας των Πληροφοριών (υπολογιστές/διαποδιαμορφωτές κτλ) και την Στο πλαίσιο αυτό, η έκθεση για τις ευκαιρίες απασχόλησης των Πληροφοριών18 τονίζει ότι η πρόσβαση στα εργαλεία αυτά και η ικανότητα χρήσης τους είναι απαραίτητες προϋποθέσεις για τη δημιουργία θέσεων να χαρακτηρισθούν ζητήματα προτεραιότητας. ικανότητα χρήσης τους. απασχόλησης Κοινωνία πρέπει στην και 66. Η παρατήρηση αυτή τονίζει την ανάγκη επενδύσεων σε υποδομές που παρέχουν σε όλους πρόσβαση στα ηλεκτρονικά δίκτυα. Οι βιβλιοθήκες φαίνεται ιδιαίτερα κατάλληλες για την κάλυψη αυτού του δημόσιου ρόλου, θα πρέπει όμως να εξεταστούν κι άλλες δυνατότητες. είναι ότι Ιη/οοϊά εγκαταστάθηκε ένα Στην Πορτογαλία δίκτυο «κυβερνοπεριπτέρων» σε όλη τη χώρα, για να προσφέρει στους πολίτες πρόσβαση στο ΙηίβπΊβί και ιδιαίτερα σε πληροφορίες για το δημόσιο τομέα. Το καθολικό, πολυμέσων Ιη/οαά παρέχει πρόσβαση σε κρατικές πληροφορίες για ένα ευρύ φάσμα θεμάτων όπως η απασχόληση και η κατάρτιση, η εκπαίδευση, η νομοθεσία και τα δικαστήρια, η στέγαση κτλ. ολοκληρωμένο σύστημα Ηίίρ://\ν\ν\ν. ίη/οοίά. ρί/ 67. Επιπλέον, το σημείο αυτό τονίζει τη σημασία των επενδύσεων σε δεξιότητες σχετικές με την Τεχνολογία Πληροφοριών και Επικοινωνιών. Η έλλειψη επενδύσεων μπορεί να οδηγήσει σε μια κοινωνία με θεμελιώδη διαχωρισμό ανάμεσα σε άτομα που μπορούν και σε άτομα που δεν μπορούν να χρησιμοποιήσουν εργαλεία τα πληροφόρησης. Πολλά σχέδια σε ευρωπαϊκό επίπεδο αντιμετωπίζουν ήδη το πρόβλημα αυτό, αρχίζοντας από τη βάση του. νέα 18 «Ευκαιρίες απασχόλησης στην Κοινωνία ίων Πληροφοριών: Εκμετάλλευση των πληροφοριών» ΟΟΜ (1998) 590 τελικό. της επανάστασης του δυναμικού 12 Κεφάλαιο 111: Ζητήματα συνδεδεμένα με την πρόσβαση στις πληροφορίες του δημόσιου τομέα και την εκμετάλλευση τους και η πληροφοριών τομέα καθώς των 69. Η πρόσβαση στις πληροφορίες του δημόσιου εμπορική αυτών εκμετάλλευση συνδέεται με ένα ευρύ φάσμα ζητημάτων που χρειάζονται Αυτά κυμαίνονται από τον ορισμό των πληροφοριών του δημόσιου τομέα ως τα ζητήματα τα σχετικά με την προστασία της ιδιωτικής ζωής και τη νομική ευθύνη. προσεκτική εξέταση. 70. Τα ερωτήματα που εμφανίζονται μετά από κάθε τμήμα έχουν μόνο σκοπό την καθοδήγηση. Οι αναγνώστες καλούνται να αντιμετωπίσουν το ζήτημα με μια ανοικτή και καινοτόμο προσέγγιση, λαμβάνοντας υπόψη όλους τους τομείς που εξετάζονται στο παρόν έγγραφο καθώς και άλλα ζητήματα τα οποία θεωρούν σημαντικά. 1ΙΜ Ορισμοί Πληροφορίες του δημόσιου τομέα 71. Ο ορισμός των πληροφοριών του δημόσιου τομέα είναι σημαντικός γιατί θα βοηθήσει στον καθορισμό των πεδίου απαντήσεων στην παρούσα Πράσινη Βίβλο και των πιθανών δράσεων συνέχειας. κάλυψης του 72. Ο ορισμός του δημόσιου τομέα διαφέρει από το ένα κράτος μέλος στο άλλο. Στους νόμους και τις συζητήσεις για την πρόσβαση στις τομέα, του πληροφορίες εμφανίζονται τρεις πιθανές: δημόσιου • Η λειτουργική προσέγγιση, σύμφωνα με την οποία ο δημόσιος τομέας περιλαμβάνει τους οργανισμούς με κρατική εξουσία ή καθήκοντα δημόσιας υπηρεσίας19. • Η νομική/θεσμική προσέγγιση: μόνο οι οργανισμοί που αναφέρονται ρητώς στους χαρακτήρα σχετικούς δημόσιου τομέα. νόμους έχουν ή νομοθετική 19 Η οδηγία 90/313/ΕΟΚ εξαιρεί από τον ορισμό των οργανισμών του δημόσιου τομέα τους φορείς που ασκούν δικαστική εξουσία. Προβλέπει ότι οι εθνικές,περιφερειακές ή τοπικές δημόσιες αρχές που έχουν ευθύνες και κατέχουν πληροφορίες σχετικά με το περιβάλλον θα πρέπει να θέτουν τις πληροφορίες αυτές στη διάθεση οποιουδήποτε φυσικού ή νομικού προσώπου της ζητήσει, ασχέτως του εάν το πρόσωπο αυτό έχει νόμιμο συμφέρον ή όχι. Δεδομένου ότι σκοπός της είναι η προώθηση της προστασίας του περιβάλλοντος, δεν θίγονται εμπορικά ζητήματα. Γίνεται αναφορά σε συγκεκριμένες διατάξεις της οδηγίας αυτής, σε σχετικά τμήματα του II. Όλες οι δράσεις που θα προκύψουν από την παρούσα Πράσινη Βίβλο δεν θα επηρεάσουν την πρόσβαση στις πληροφορίες σχετικά με το περιβάλλον όπως προβλέπεται από την οδηγία αυτή, η οποία ενδέχεται να αναθεωρηθεί το 1998, ούτε το σχετικό "κοινοτικό κεκτημένο". • Η χρηματοοικονομική προσέγγιση, σύμφωνα με την οποία ο δημόσιος τομέας περιλαμβάνει όλους τους οργανισμούς οι οποίοι χρηματοδοτούνται κυρίως από τα δημόσια δεν λειτουργούν σύμφωνα με τους συνήθεις κανόνες της αγοράς). (δηλαδή ταμεία που θα προσέγγιση μεθοδολογική Οποιαδήποτε επιλεγεί, οι υπόψη λαμβάνονται πληροφορίες του δημόσιου τομέα σε διάφορα επίπεδα το περιφερειακό και το τοπικό. διοίκησης, κεντρικό, το Σε όλες τις περιπτώσεις, οι εταιρείες κρατικής ιδιοκτησίας που λειτουργούν υπό καθεστώς ελεύθερης στη νομοθεσία του ιδιωτικού τομέα και του εμπορίου δεν καλύπτονται από κανέναν από τους ορισμούς αυτούς. υπόκεινται αγοράς και Είδη πληροφοριών του δημόσιου τομέα μεταξύ διοικητικών του δημόσιου 73. Οι πληροφορίες τομέα μπορούν να ταξινομηθούν με διαφορετικούς τρόπους. Μια πρώτη πιθανή διάκριση είναι η διάκριση μη διοικητικών πληροφοριών. Η πρώτη κατηγορία αναφέρεται στη λειτουργία της ίδιας της κυβέρνησης και της διοίκησης ενώ η δεύτερη κατηγορία αναφέρεται σε πληροφορίες για τον εξωτερικό κόσμο που συλλέγονται στο πλαίσιο της εκτέλεσης των καθηκόντων των δημόσιων πληροφορίες, αρχών πληροφορίες για επιχειρήσεις, για Ε&Α κτλ). (γεωγραφικές και των εσωτερικό 74. Στο διοικητικών πληροφοριών μπορεί να γίνει μια περαιτέρω διάκριση μεταξύ πληροφοριών που έχουν θεμελιώδη σημασία για τη λειτουργία της νομολογία, δημοκρατίας και κοινοβουλευτικές τέτοιο πληροφοριών θεμελιώδη χαρακτήρα. πληροφορίες) έχουν δεν (νομοθεσία, που 75. Μια άλλη πιθανή διάκριση χωρίζει τις πληροφορίες σ'αυτές που έχουν σημασία για το κοινοβουλευτικές (όπως πληροφορίες) ή για ένα πολύ περιορισμένο σύνολο ατόμων που έχουν άμεσο συμφέρον. κοινό ευρύ την της άποψη αγοράς, οι 76. Από πληροφορίες μπορούν να διαιρεθούν ανάλογα με την (δυνητική) οικονομική αξία τους. ©α πρέπει να σημειωθεί ότι τόσο οι διοικητικές όσο και οι μη διοικητικές πληροφορίες μπορούν να έχουν σημαντική αγοραία αξία. των 77. Οι προαναφερθείσες διακρίσεις μπορεί να τρόπο έχουν συνέπειες όσον αφορά τον ειδών αντιμετώπισης πληροφοριών: μπορούν να έχουν σημαντική επίδραση σε ζητήματα όπως η τιμολόγηση και τα συγγραφικά δικαιώματα και να άπτονται λεπτών ζητημάτων όπως η προστασία των δεδομένων. διαφόρων 13 Ερώτημα 1 : Ποιος ορισμός του δημόσιου τομέα είναι ο πιο κατάλληλος κατά την άποψη σας; Ποιες κατηγορίες πληροφοριών του δημόσιου τομέα θα πρέπει να χρησιμοποιηθούν στη συζήτηση; 111,2 Όροι πρόσβασης στις πληροφορίες του δημόσιοι* τομέα 78. Η ύπαρξη δικαιώματος πρόσβασης δεν σημαίνει αυτομάτως απεριόριστη και χωρίς όρους πρόσβαση στις πληροφορίες του δημόσιου τομέα. Από την άποψη αυτή, τα διάφορα κράτη μέλη και η ΕΕ εφαρμόζουν διαφορετικούς κανόνες και έχουν διαφορετικές πρακτικές 79. Οι διαφορετικοί όροι πρόσβασης θέτουν ορισμένα ερωτήματα που αφορούν τόσο τους πολίτες όσο και την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων. Είναι ευπρόσδεκτες οι απόψεις σχετικά με τις δύο αυτές προοπτικές. Ύπαρξη συμφέροντος εθνικών 80. Η μεγάλη πλειονότητα των νομοθεσιών δεν απαιτεί να έχει ιδιαίτερο συμφέρον ένα άτομο ή μια εταιρεία ως προϋπόθεση για πρόσβαση στις πληροφορίες του δημόσιου τομέα. Εφόσον όμως αυτό μπορεί να συμβαίνει σε ορισμένες περιπτώσεις, αξίζει να συζητηθεί το ζήτημα. Εξαιρέσεις από το δικαίωμα πρόσβασης τα εθνικά πλαίσια 81. Όλα προβλέπουν εξαιρέσεις από το δικαίωμα πρόσβασης. Οι εξαιρέσεις αυτές διακρίνονται χονδρικά σε τέσσερις κατηγορίες: κανονιστικά αφορούν, παράδειγμα, για δημόσια • εξαιρέσεις για λόγους κρατικών συμφερόντων εθνική που ασφάλεια, οικονομικά συμφέροντα, διεθνείς σχέσεις, νομοθετικές διαδικασίες κτλ· οι τομείς αυτοί αποτελούν, ως επί το πλείστον, αποκλειστική αρμοδιότητα του κράτους μέλους. τάξη, • εξαιρέσεις για λόγους συμφερόντων τρίτου που αφορούν, για παράδειγμα, προστασία της ιδιωτικής ιδιοκτησία, εμπορικό απόρρητο, δικαστικές διαδικασίες κτλ. πνευματική ζωής, • εξαιρέσεις για την προστασία της διεργασίας λήψης παράδειγμα πληροφορίες του προκαταρκτικού σταδίου ή πληροφορίες για "εσωτερική χρήση" κτλ. αποφάσεων, για • εξαιρέσεις για την αποφυγή παράλογων δαπανών στις ενδιαφερόμενες διοικήσεις, για παράδειγμα πληροφορίες που έχουν ήδη δημοσιευθεί, υπερβολικές αιτήσεις. ή φόρτου εργασίας Η οδηγία 90/313/ΕΟΚ ορίζει έναν κατάλογο πιθανών εξαιρέσεων που καλύπτουν όλες τις παραπάνω περιπτώσεις. 20 στο άλλο. Ορισμένοι 82. Οι εξαιρέσεις και οι ερμηνείες τους διαφέρουν ως ένα βαθμό από το ένα κράτος σχολιαστές μέλος θεωρούν ότι αυτό μπορεί να επηρεάσει την ικανότητα των εταιρειών και των πολιτών να αποκτούν πρόσβαση στις πληροφορίες που χρειάζονται σε πανευρωπαϊκή βάση. Χρόνος, ποσότητα, μορφή εμφάνιση τεχνολογιών 83. Η και νέων ταχύτερων δικτύων καθιστά λιγότερο σημαντικά τα ζητήματα χρόνου, ποσότητας και μορφής πληροφοριών. Αν οι πληροφορίες των ηλεκτρονικών διατίθενται μέσω δικτύων, να πολίτες μεταφορτώσουν ότι χρειάζονται και όταν το χρειάζονται. αμέσως οι μπορούν του τομέα δημόσιου 84. Πάντως, δεδομένου ότι στο προβλέψιμο μέλλον δεν θα είναι διαθέσιμες όλες οι πληροφορίες σε ηλεκτρονική μορφή, εξακολουθεί να υπάρχει το ζήτημα του πόσο γρήγορα οι δημόσιες αρχές θα πρέπει να αντιδρούν στις αιτήσεις και πόσες πληροφορίες θα πρέπει να παρέχουν. Τα ζητήματα αυτά σχετίζονται με την ανάγκη αποφυγής και υπερβολικού φόρτου εργασίας. απαιτήσεων παράλογων Χρόνος 85. Οι εθνικές νομοθεσίες για την πρόσβαση διαφέρουν όσον αφορά τις προθεσμίες που την ορίζονται για το δημόσιο απάντηση σε μια αίτηση πρόσβασης. Η γαλλική νομοθεσία ορίζει προθεσμία δύο μηνών, ενώ η σουηδική νομοθεσία ορίζει "ταχεία απάντηση". Σε ορισμένες περιπτώσεις, δεν γίνεται αναφορά σε χρονικά όρια. Η οδηγία 90/313/ΕΟΚ δίνει προθεσμία δύο μηνών. τομέα για Ποσότητα και μορφή Κατ' αρχήν μπορεί ζήτημα σύνθετο. της επιβολής ορίων στην 86. Το ποσότητα των ζητούμενων πληροφοριών είναι πιο να επιβάλλονται ορισμένοι ποσοτικοί περιορισμοί αν οι πληροφορίες σε έντυπη μορφή απαιτούν υπερβολικές προσπάθειες για τη συγκέντρωση τους. Η ανάγκη εξασφάλισης πρόσβασης των πολιτών σε πληροφορίες σε χαμηλό κόστος θα πρέπει να σταθμιστεί σε σχέση με την ανάγκη αποφυγής υπερβολικού φόρτου για τις δημόσιες υπηρεσίες. Σε περιπτώσεις κατά τις οποίες οι πληροφορίες είναι διαθέσιμες και μπορούν να προσπελαστούν σε ηλεκτρονική μορφή, οι περιορισμοί ως προς την ποσότητα είναι πιο δύσκολο να αιτιολογηθούν. δημόσιου τομέα του 20 Βλέπε υποσημείωση 19, σ. 11 14 Ερώτημα 3 : η Μπορεί ευρωπαϊκών δημιουργία μεταδεδομένων (πληροφορίες σχετικά με τις διαθέσιμες πληροφορίες) να βοηθήσει τους πολίτες και τις επιχειρήσεις της Ευρώπης να βρίσκουν το δρόμο τους στις πληροφορίες του δημόσιου τομέα σε όλη την Ευρώπη; Εάν ναι, ποιος είναι ο καλύτερος τρόπος για να γίνει αυτό; Ποιες κατηγορίες περιεχομένου θα πρέπει να περιέχουν πόρων ευρετήρια πληροφοριών του δημόσιου τομέα; των τα ΙΙϊ. 4 Ζητήματα τιμολόγησης και τιμολόγηση αλλά τα μοντέλα 91. Η τιμολόγησης παρουσιάζουν τεράστιες διαφορές στα διάφορα κράτη μέλη και στους διάφορους οργανισμούς του δημόσιου τομέα του ίδιου κράτους μέλους. Ως παράδειγμα, στο σχήμα 3 που το ευρύ φάσμα εμφανίζεται καταβάλλει η εταιρεία Ουη&Βΐ"3α5ΐΓθΘΐ, πάροχος επιχειρηματικών την πρόσβαση δεδομένων για τις εγγεγραμμένες για στα χρηματοοικονομικά δελτία σε όλη την Ευρώπη. πληροφοριών, εταιρείες μητρώα τιμών για και Σχήμα 3: Τιμή μονάδας των πληροφοριών για τις επιχειρήσεις στις διάφορες χώρες (Πηγή : Οαη & Βπά&εβΙ ΕΜορβ, 1998) 87. Κατά την εκτέλεση των κύριων καθηκόντων του, ο δημόσιος τομέας παράγει τεράστιες ποσότητες ανεπεξέργαστων δεδομένων. Η μορφή αυτών των πληροφοριών του δημόσιου τομέα μπορεί συχνά να μην είναι ελκυστική και να είναι δύσκολο να προσπελαστεί. Έχοντας λάβει πολλοί οργανισμοί του δημόσιου τομέα ασχολούνται με τη διαμόρφωση αυτών των ανεπεξέργαστων δεδομένων έτσι ώστε να ανταποκρίνονται στις ανάγκες των πελατών. ζήτημα αυτό, υπόψη το 88. Αυτό οδηγεί σε ένα άλλο σημαντικό ζήτημα: το δικαίωμα των πολιτών να έχουν πρόσβαση στα ανεπεξέργαστα δεδομένα και σε δεδομένα σε ενδιάμεσα επίπεδα και όχι μόνο στα δεδομένα με την τελική, επεξεργασμένη μορφή τους. Ερώτημα 2: Δημιουργούν φραγμούς σε ευρωπαϊκό επίπεδο οι διαφορές στις συνθήκες πρόσβασης στις πληροφορίες του δημόσιου τομέα στα κράτη μέλη; ναι, ποια είναι Αν προϋπόθεση εξαιρέσεις, χρόνος, μορφή, ποσότητα; τα σχετικά στοιχεία: συμφέροντος, ύπαρξης Ποιες λύσεις μπορούν να εξεταστούν; ΙΜ,3 Πρακτικά ξργαλίια για διευκόλυνση τ ικ πρόσβασης 89. Τόσο οι πολίτες όσο και οι επιχειρήσεις μπορούν να θεωρηθούν ως «πελάτες» των υπηρεσιών πληροφόρησης που προσφέρει ο δημόσιος τομέας. Η έννοια του πελάτη σημαίνει ότι λαμβάνονται υπόψη οι ανάγκες των πολιτών και των επιχειρήσεων όταν σχεδιάζονται οι υπηρεσίες και ότι δημιουργούνται φιλικοί προς το χρήστη μηχανισμοί αναζήτησης. 90. Υπάρχουν διαθέσιμα στο δημόσιο τομέα. πολλά σύνολα δεδομένων ", •'",'","Ί Μια πρόσφατη εκτίμηση για τον αριθμό των βάσεων δεδομένων του δημόσιου τομέα μόνο στις Κάτω Χώρες έδειξε μέγεθος περίπου 36. 000 21 να Πα «πελάτες δοθεί βοήθεια στους πληροφοριών» για να βρίσκουν το δρόμο τους σ'αυτή τη μεγάλη μάζα δεδομένων μπορεί να είναι απαραίτητη η δημιουργία μεταδεδομένων και ευρετηρίων. Αυτό οδηγεί στο ακόλουθο ερώτημα: Ρ Ι Νί 6 ΕΙΙΚΟ 10 • Κβ^ίδΙβΓβΟί 0919 Δεδομένα εννοαα>ών • ΡίηδΓιοίθΙ 51θίβ/ηβηΙ§ Χρηματοοικονομικά δελτία 21 ΒϋΟ ΟοηβυΙίβηίβ, ΕΙθοίωηίδοΙιβ ϋβδίΒηϋθη νβη ΗβΙ ββδίυυι·, 1998 15 Μοντέλα τιμολόγησης θεμιτό ανταγωνισμό επόμενη παράγραφο) (καλύπτεται στην Η Γαλλική εγκύκλιος του 1994 κάνει διάκριση ανάμεσα στο κόστος συλλογής και παραγωγής των πληροφοριών (το οποίο δεν χρεώνεται) και τα άλλα κόστη όπως εκτύπωσης, ενημέρωσης, ανάκλησης και διαβίβασης να χρεώνονται). Επιπλέον, κάνει διάκριση ανάμεσα στα είδη των πληροφοριών και τα είδη της χρήσης. δεδομένων μπορούν (που Οι κατευθυντήριες γραμμές του ΗΒ του 1985 (ΌΤΙ ξηίάε\ίηβ$) είναι υπέρ της αγοραίας προσέγγισης: «όταν υπάρχει αγορά για εμπορεύσιμες πληροφορίες που ανήκουν στο κράτος και παρέχεται ήδη από αυτό, οι κρατικές υπηρεσίες θα πρέπει να χρεώνουν μια λογική αγοραία τιμή. Στην περίπτωση εμπορεύσιμων πληροφοριών που δεν είχαν αποτελέσει αντικείμενο εκμετάλλευσης στο παρελθόν, οι αρχικές συμβάσεις μπορεί να γίνονται με βάση τη χρέωση μόνο για τα πραγματικά κόστη που υπερβαίνουν αυτά που θα βάρυναν συνήθως τις υπηρεσίες για το χειρισμό των δεδομένων ή των πληροφοριών για τους δικούς τους σκοπούς». μπορεί τιμολόγησης του κόστους: της κατανομής Οι κατευθυντήριες της Ευρωπαϊκής γραμμές Επιτροπής για τη συνέργια το 1989 είναι υπέρ της προσέγγισης «οι να κυμαίνονται πολιτικές ανάλογα με τη φύση των πληροφοριών θα πρέπει να ορίζεται μια τιμή που θα αντικατοπτρίζει το κόστος της κατάρτισης των πληροφοριών και της διαβίβασης τους στον ιδιωτικό τομέα, αλλά η οποία δεν θα περιλαμβάνει απαραίτητα το πλήρες κόστος της συνήθους διοίκησης. Η τιμή μπορεί να μειώνεται εάν η υπηρεσίας πληροφόρησης θεωρείται απαραίτητη για το δημόσιο συμφέρον». προκύπτουσας παροχή της Η νομοθεσία των ΗΠΑ επιτρέπει τη χρέωση για το κόστος έρευνας, αναπαραγωγής και αναθεώρησης αλλά όχι για την αξία που προστίθεται από το δημόσιο τομέα στα ακατέργαστα δεδομένα. Ο δημόσιος τομέας των ΗΠΑ θα πρέπει να θεωρεί την προσθήκη αξίας μόνο ως μέσο για την αύξηση της αποτελεσματικότητας, και όχι ως μέσο για αποκόμιση κέρδους. 92. Μακροπρόθεσμα, η σημερινή τάση να καθίστανται οι πληροφορίες του δημόσιου τομέα όλο και περισσότερο διαθέσιμες δωρεάν στο ΙηίθΓΠβί μπορεί να έχει συνέπειες για τις τιμές και τα μοντέλα τιμολόγησης. μιας 93. Μελέτες και συζητήσεις έχουν δείξει ότι ο διττός σκοπός τις πληροφορίες του δημόσιου τομέα - πρόσβαση και εκμετάλλευση - προϋποθέτει μια πολιτική τιμολόγησης που θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη τα εξής συμφέροντα: πολιτικής για • φθηνή πρόσβαση για όλους • δυναμικό εκμετάλλευσης 16 Σχήμα 4: Άτομα που ενδιαφέρονται να συμβουλεύονται από το σπίτι, μέσω υπολογιστή, τοπικές δημοτικές ή νομαρχιακές υπηρεσίες για να λαμβάνουν έγγραφα % 70 60 50 40 - 30 20 - 10 - 0 :>•. •. / \ • -+- ΡΚ 0 ΟΚ Ε Ρ ΗΝ ΓυδΊκφφόμίυοι Πρόθυμοι να πληρώυοιιμ ΙΚΙ Νί Ρ Α ί Ι. -* 5 ΙΙΚ Ευ 15 3 ΙηίβΓθδΙβύ -ννΐΙΗηρΙοραν Πηγή: Ευρωβαρόμαρο 47 τομέα, οι πρώτες ύλες θα πρέπει να του διατίθενται σε λογική τιμή. 97. Επομένως, η τιμολόγηση είναι κρίσιμης σημασίας ζήτημα για την εκμετάλλευση των πληροφοριών του δημόσιου τομέα από τις βιομηχανίες περιεχομένου. Καθορίζει σε μεγάλο βαθμό το εάν αυτές θα έχουν συμφέρον να υπηρεσίες επενδύσουν προστιθεμένης αξίας που θα βασίζονται στις πληροφορίες τομέα. Οι αμερικανικές εταιρείες επωφελούνται από το γεγονός ότι μπορούν να αποκτούν πληροφορίες του δημόσιου τομέα των ΗΠΑ δωρεάν. σε προϊόντα δημόσιου του και μπορεί δαπάνες παράγονται με Επομένως, 94. Οι συνθήκες τιμολόγησης είναι κατ'αρχάς σημαντικές για τη συζήτηση σχετικά με την πρόσβαση. Οι πληροφορίες του δημόσιου των τομέα φορολογουμένων. να ανακύψει το ερώτημα, εάν οι δημόσιοι οργανισμοί έχουν δικαίωμα να χρεώνουν για την παροχή πληροφοριών. Πάντως, μπορεί επίσης να υποστηριχθεί ότι συνήθως ένα μικρό τμήμα να του κοινού είναι αυτό που επιθυμεί χρησιμοποιήσει προϊόν πληροφοριών του δημόσιου τομέα και ότι δεν θα πρέπει αυτοί να επιδοτούνται από τον υπόλοιπο πληθυσμό. Πράγματι, υπάρχουν άτομα πρόθυμα σε ορισμένες περιπτώσεις να πληρώνουν για τις υπηρεσίες τους προσφέρονται. Αυτό φαίνεται σαφώς στο σχήμα 4. ένα συγκεκριμένο (πληροφόρησης) που 95. Όμως, η τιμολόγηση θα πρέπει να είναι τέτοια που δεν θα αποκλείει την πρόσβαση για όλους. Ως προς το ζήτημα αυτό, θα πρέπει να αναφερθεί η γαλλική πρωτοβουλία για την επισήμανση των κατηγοριών πληροφοριών του δημόσιου τομέα που θεωρούνται «ουσιαστικής άσκηση σημασίας» δημοκρατικών δικαιωμάτων εκ μέρους των πολιτών. Κατ'αρχήν, αυτού του είδους οι πληροφορίες του δημόσιου τομέα διατίθενται δωρεάν. αφορά όσον την να αναγνωρίζονται 96. Από την πλευρά της εκμετάλλευσης, είναι σημαντικό να ανταμείβονται οι πληροφορίες που καταβάλλει ο καταστούν οι να δημόσιος πληροφορίες προσπελάσιμες για εμπορική εκμετάλλευση. Ταυτόχρονα, για να μπορεί ο ιδιωτικός τομέας να αναπτύξει ανταγωνιστικά προϊόντα από τις πληροφορίες του δημόσιου τομέας για και 17 ένα προϊόν Μια αμερικανική εταιρεία λογισμικού πρόκειται να λογισμικού κυκλοφορήσει σύντομα χαρτογράφησης για επιχειρηματική χρήση, που θα επιτρέπει στους χρήστες να βρίσκει και να τονίζει σημεία στο χάρτη, να εντάσσουν χάρτες στα έγγραφα τους και να επισημαίνουν τις τάσεις των επιχειρήσεων τους στο χάρτη. Ο στόχος είναι να διευκολυνθούν οι επιχειρηματικοί οργανισμούς οποιουδήποτε μεγέθους να χρησιμοποιούν χάρτες για να λαμβάνουν επιχειρηματικές αποφάσεις με καλύτερη πληροφόρηση. Περιλαμβάνονται περισσότερο από 15 εκατομ. τμήματα επιπέδου οδού με διευθύνσεις για όλα τα σύνορα επιπέδου χώρας των ΗΠΑ και παγκοσμίως. Η κατ'εκτίμηση λιανική τιμή του προϊόντος είναι 109 δολάρια. χρήστες από Για λόγους σύγκρισης, αναφέρεται ότι μια γερμανική εταιρεία χαρτογραφικών πληροφοριών προσφέρει γερμανικό βιογραφικά δεδομένα ομόσπονδο κρατίδιο έναντι συνολικής Ωμής 9. 728 ΌΜ + 16% ΦΠΑ. για ένα μόνο Μια περιβαλλοντική ομάδα πίεσης με έδρα το ΗΒ παραπονέθηκε όταν η Ονάηαηοε 8ΐ4η>βγ, η εθνική χαρτογραφική υπηρεσία της Βρετανίας, προσπάθησε να τους χρεώσει περισσότερες από £365. 000 για ψηφιακά βασικά δεδομένα χαρτογράφησης της χώρας. Ερώτημα 4; Ποιες συνέπειες έχουν οι διαφορετικές πολιτικές στις την τιμολόγησης πληροφορίες του δημόσιου την εκμετάλλευση τους; τομέα και πρόσβαση για το γεγονός στις Προκαλεί διαφορές αυτό ευκαιρίες για τους πολίτες και τις επιχειρήσεις σε ευρωπαϊκό επίπεδο; 111. 5 Αντ«¥ωνΐθ|ίόί; ιδιωτικές 98. Οι οργανισμοί του δημόσιου τομέα έχουν πολύ διαφορετικές δομές κόστους σε σχέση με ορισμένες επιχειρήσεις. τις περιπτώσεις, είναι πιθανό ότι θα προσφέρουν προϊόντα σε τιμή κατώτερη της αγοραίας τιμής, ή ότι των θα δραστηριοτήτων της πώλησης πληροφοριών. τους μέσω επιδοτούν άλλους τομείς Σε προϊόντα να υπάρξουν 99. Έτσι, μπορεί δυσμενείς συνέπειες για τον θεμιτό ανταγωνισμό, όταν οι οργανισμοί του δημόσιου τομέα αρχίσουν να προσφέρουν πληροφόρησης προστιθεμένης αξίας στην αγορά. Αυτό μπορεί επίσης να συμβεί όταν εκχωρηθούν δικαιώματα εκμετάλλευσης ή αποκλειστικά συμβόλαια σε ημιδιωτικούς οργανισμούς ή οργανισμούς του ιδιωτικού αθέμιτου ανταγωνισμού μπορούν επίσης να προκύψουν ως αποτέλεσμα της διάθεσης πληροφοριών με διάφορα διαφορετική ενδιαφερόμενα μέρη. Περιπτώσεις ταχύτητα τομέα. σε Εθνική νομοθεσία κανόνες γραμμές γενικούς κατευθυντήριες 100. Η νομοθεσία σε όλα τα κράτη μέλη περιέχει ανταγωνισμού. Κάποιοι νόμοι ασχολούνται ειδικά με ζητήματα ανταγωνισμού σε σχέση με την εμπορική εκμετάλλευση των πληροφοριών του δημόσιου τομέα. Οι του Ηνωμένου Βασιλείου ορίζουν ότι οι δημόσιες υπηρεσίες δεν θα πρέπει κατά κανέναν τρόπο να ανταγωνίζονται τον ιδιωτικό τομέα. Σύμφωνα με τους γαλλικούς κανόνες για τον ανταγωνισμό, ένας δημόσιος οργανισμός δεν θα πρέπει να παρεμβαίνει άμεσα στην αγορά, και μπορεί να πληροφοριών παρέχει προστιθέμενης αξίας μόνον όταν κάτι τέτοιο περιλαμβάνεται στα νόμιμα καθήκοντα του. Οι αποκλίσεις στην εφαρμογή των κανόνων περί ανταγωνισμού στα διαφορετικά κράτη μέλη μπορεί να δημιουργήσουν στρεβλώσεις της αγοράς. υπηρεσίες Κανόνες ανταγωνισμού της ΕΕ Οι κανόνες ανταγωνισμού της ΕΕ 101. ορίζονται στα άρθρα 85-94 της συνθήκης ΕΚ. Στον τομέα αυτό διαπλέκονται διάφορα ζητήματα ανταγωνισμού: • Κρατικές ενισχύσεις22: των στρεβλώσεων της αγοράς μέσω κρατικών επιδοτήσεων αποφυγή • Κατάχρηση δεσπόζουσας θέσης η πρόσβαση στα δεδομένα, εάν αυτά δεν διατίθενται από άλλη πηγή, παρέχεται σε λογικές τιμές, με κριτήριο την κάλυψη του κόστους (δόγμα των υπηρεσιών ουσιαστικής σημασίας) 2 3: • Συμφωνίες μεταξύ επιχειρήσεων 2^· • Μονοπώλια2^. Στο πλαίσιο 102. των κανόνων για τις κρατικές ενισχύσεις οι δημόσιοι φορείς παροχής πληροφοριών μπορεί, υπό ορισμένες συνθήκες, να ανταγωνίζονται τον ιδιωτικό τομέα. Η κρατική χρηματοδότηση στην περίπτωση αυτή συνιστά ενίσχυση26 να απολαμβάνει μπορεί παρεκκλίσεων27. Το άρθρο 6 της συνθήκης ΕΚ, που 22 άρθρο 92 23 άρθρο 86 24 άρθρο 85 25 άρθρο 90 26 κατά την έννοια του άρθρου 92(1) 2' όχι μόνο σύμφωνα με τα άρθρα 92(2) και 92(3) (κατηγορίες ενισχύσεων που είναι ή μπορούν να θεωρηθούν συμβατές με την κοινή αγορά) αλλά επίσης σύμφωνα με το άρθρο 90(2) αν στην επιχείρηση έχει ανατεθεί μια υπηρεσία γενικού οικονομικού συμφέροντος. 18 που απαγορεύει κάθε διάκριση λόγω ιθαγένειας, αφορά επίσης το ζήτημα αυτό. Επιπλέον, οι κατευθυντήριες που εξέδωσε η Επιτροπή το 1989 περιέχουν αναφορά στους κανόνες ανταγωνισμού. Συνέργειας γραμμές Για τους σκοπούς της πολιτικής περί 103. ανταγωνισμού, γίνεται συχνά διάκριση ανάμεσα στις πληροφορίες για τις οποίες υπάρχει μόνο μια πηγή, οι οποίες γενικά πρέπει να διατίθενται υπό λογικούς όρους, και τις πληροφορίες που είναι διαθέσιμες από διάφορες πηγές (αρχή της διαφοροποίησης), για τις οποίες μπορούν να ισχύουν οι τιμές της αγοράς. είναι ανταγωνισμός επίσης 104. Ο ουσιαστικής σημασίας αρχή για τις δημόσιες προμήθειες. Ισχύει τόσο για τις συμβάσεις εκτύπωσης και έκδοσης (όπου ο δημόσιος οργανισμός πληρώνει ή επιδοτεί τη δημοσίευση) και (στις συμβάσεις περιπτώσεις όπου υπάρχουν περιορισμοί στον αριθμό των διανομέων, για να επιτευχθούν ορισμένοι στόχοι, π. χ. γεωγραφική κάλυψη). διανομής για τις 105. Οι νέες τεχνολογίες μεταβάλλουν τα σταθερά και τα μεταβλητά κόστη, εμφανίζονται νέοι εθνικοί και πολυεθνικοί παράγοντες στην αγορά, πράγμα που δημιουργεί ευκαιρίες για μείωση των τιμών ή για αύξηση των στόχων διανομής. Για αυτό μπορεί να απαιτούνται αλλαγές των πολιτικών για τις προμήθειες και των όρων υποβολής προσφορών. οποίες παράγει ο δημόσιος τομέας, τα περισσότερα κράτη μέλη έχουν επεκτείνει την προαναφερθείσα εξαίρεση και σε αυτά τα υλικά πληροφόρησης. Πάντως, ο βαθμός προστασίας συγγραφικών δικαιωμάτων που ισχύει για τα υλικά αυτά δεν περιορίζει καθαυτού την πρόσβαση του κοινού στις πληροφορίες. 108. Ο δημόσιος τομέας έχει δύο κύριους λόγους προστασίας των πληροφοριών του. Πρώτον, αυτές μπορεί να αποτελέσουν πηγή όμως εισοδήματος. να τομέα του δημιουργήσει προβλήματα στον ανταγωνισμού. Μπορεί οδηγήσει σε στρεβλώσεις της αγοράς μεταξύ εταιρειών στα να διαφορετικά επαναχρησιμοποιήσουν τις πληροφορίες. κράτη μέλη που θέλουν μπορεί Αυτό να 109. Ένας άλλος λόγος για τον οποίο οι φορείς του δημόσιου τομέα θα προστατεύουν τις πληροφορίες τους μπορεί να είναι η επιθυμία διατήρησης της ακεραιότητας του περιεχομένου. Αυτό έχει σημασία στην προοπτική των ζητημάτων νομικής ευθύνης. Ερώτημα 6: Αποτελούν φραγμό για την εκμετάλλευση των τα πληροφοριών διαφορετικά καθεστώτα στην Ευρώπη όσον αφορά τα πνευματικά δικαιώματα; δημόσιου τομέα του Ερώτημα 5: ΙΗ. 7 Ζητήματα ττροαταοΐας τη< ξωής ιδιωτικής Σε ποιο βαθμό και υπό ποιες συνθήκες μπορούν οι δραστηριότητες των φορέων του δημόσιου να τομέα στην προκαλέσουν σε ευρωπαϊκό επίπεδο; πληροφοριών ανταγωνισμό αγορά αθέμιτο 11Ι. <> Ζητήματα πνευματικής ιδιοκτηοίας 106. Βάσει της συνθήκης της Βέρνης (άρθρο (4)) τα κράτη μέλη είναι ελεύθερα να 2 καθορίζουν το βαθμό προστασίας που θα ισχύει για επίσημα κείμενα νομοθετικού, διοικητικού ή νομικού επίσημες μεταφράσεις τους. χαρακτήρα, και τις 107. Η μεγάλη πλειονότητα των κρατών μελών έχει χρησιμοποιήσει τη διάταξη αυτή για να εξαιρέσει αυτά τα κείμενα από οποιαδήποτε προστασία συγγραφικών δικαιωμάτων. Όσον αφορά πληροφορίες διαφορετικού χαρακτήρα τις Στη δεύτερη περίπτωση, πρέπει να πληρούνται όλοι οι όροι του άρθρου 90(2): στην επιχείρηση πρέπει να έχει ανατεθεί μια υπηρεσία γενικού οικονομικού συμφέροντος, το ύψος της ενίσχυσης δεν πρέπει να υπερβαίνει το καθαρό της υπηρεσίας γενικού οικονομικού συμφέροντος και η εξέλιξη του εμπορίου δεν πρέπει να επηρεάζεται σε βαθμό που θα ήταν αντίθετος με τα συμφέροντα της κοινότητας κ'στος παροχής τα με μητρώα ισχύει επίσης για τα 110. Ένα μέρος των πληροφοριών με εμπορικό ενδιαφέρον που κατέχει ο δημόσιος τομέας είναι προσωπικού χαρακτήρα, δηλαδή σχετίζεται με άτομα ή επιτρέπει την αναγνώριση του μέρους ατόμων. Αυτό συμβαίνει, για πληθυσμού, παράδειγμα, επιχειρήσεων ή οχημάτων και τα πιστωτικά μητρώα. Αυτό ιατρικά δεδομένα και τα δεδομένα για την απασχόληση ή την κοινωνική πρόνοια. Η πρόσβαση στις πληροφορίες αυτές μπορεί να είναι χρήσιμη για τον ιδιωτικό τομέα για λόγους μάρκετινγκ, έρευνας ή άλλους λόγους. Στις περιπτώσεις αυτές, τα δικαιώματα στην πληροφόρηση πρέπει ισοσταθμίζονται με τα ατομικά δικαιώματα να προστασίας της ιδιωτικής ζωής. Όλοι οι εθνικοί νόμοι ότι λαμβάνουν υπόψη τους την ανάγκη για μια τέτοια ισορροπία. πρόσβαση δείχνουν την για Στις 24 Οκτωβρίου του 1995 εκδόθηκε η 111. οδηγία 95/46/ΕΚ28 για την προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και για την ελεύθερη κυκλοφορία των δεδομένων αυτών. Η οδηγία αυτή θεσπίζει δεσμευτικούς κανόνες 28 ΕΕ αριθ. 1281, 23. 11. 1995, σ. 31-50 19 τόσο για το δημόσιο όσο και για τον ιδιωτικό τομέα και επιτυγχάνει την απαραίτητη ισορροπία μεταξύ στις της αρχής τομέα και της πληροφορίες του δημόσιου προστασίας δεδομένων. των προσωπικών Πρέπει να τηρείται αυστηρά στις περιπτώσεις κατοχής προσωπικών δεδομένων από το δημόσιο τομέα. της πρόσβασης στους Εναπόκειται αφενός της 112. υπευθύνους δημόσιους οργανισμούς να εφαρμόζουν τις συμφωνηθείσες ισορροπίες μεταξύ της ανάγκης για ανοικτή πρόσβαση για εμπορικούς ή άλλους δικαιώματος και σκοπούς ζωής αφετέρου, ιδιωτικής προστασίας λαμβάνοντας υπόψη τις αρχές που θέσπισε η οδηγία της ΕΚ, και ιδιαίτερα την αρχή του περιορισμού σχετικά με το σκοπό. Επιπλέον, οι εθνικές αρχές εποπτείας έχουν σημαντικό ρόλο και αναμένεται ότι τα δικαστήρια θα λαμβάνουν αποφάσεις σε περιπτώσεις διαφορών. του Στη περίπτωση προστασίας συγκεκριμένη 113. των στατιστικών δεδομένων, η καθιερωμένη αρχή της στατιστικής εμπιστευτικότητας ενισχύει το επίπεδο δεδομένων. Η στατιστική εμπιστευτικότητα εμποδίζει όχι μόνο την πρόσβαση σε οποιουσδήποτε άλλους ιδιωτικούς χρήστες αλλά και τη διαβίβαση εμπιστευτικών διοικητικούς δεδομένων φορείς εκτός από τις στατιστικές υπηρεσίες. των σε Η της εμφάνιση κοινωνίας 114. των πληροφοριών μπορεί να δημιουργήσει νέους κινδύνους για την ιδιωτική ζωή αν τα δημόσια μητρώα σε ηλεκτρονική μορφή (ιδιαίτερα σε απευθείας σύνδεση και μέσω του ΙηίθΓΠθΙ) και σε μεγάλες ποσότητες. προσπελάσιμα καθίστανται Ερώτημα 7; να δοθεί Πρέπει ιδιαίτερη προσοχή στα ζητήματα προστασίας της ιδιωτικής ζωής όσον αφορά την εκμετάλλευση των πληροφοριών του δημόσιου τομέα; τρόπο μπορούν Με ποιο εμπορικά συμφέροντα να αιτιολογήσουν την πρόσβαση σε προσωπικά δεδομένα τα οποία κατέχει το κράτος; τα 111. 8 Ζητήματα νομικής ευθύνης να ευθύνης μπορεί Η σαφήνεια όσον αφορά τα ζητήματα 115. νομικής έχει θετικές συνέπειες για την πρόσβαση στις πληροφορίες του δημόσιου τομέα και την εκμετάλλευση τους. Πράγματι, η νομική ευθύνη μπορεί να είναι ένας λόγος καθιέρωσης μιας φρόνιμης πολιτικής για τις πληροφορίες εκ μέρους του δημόσιου τομέα. Αν ο δημόσιος φορέας παρέχει απευθείας μπορεί, έναν πληροφορίες κατ'αρχήν, να είναι υπεύθυνος (σύμφωνα με την αιτούντα σε εθνική νομοθεσία περί νομικής ευθύνης) για οποιαδήποτε ζημιά υποστεί ο ενδιαφερόμενος πολίτης. δύο τη διάδοση Το ζήτημα γίνεται πιο περίπλοκο όταν 116. εμπλέκονται μέρη περισσότερα από (δημόσιος οργανισμός, αιτών) στην επεξεργασία και των πληροφοριών. Αυτό συμβαίνει, για παράδειγμα, στην περίπτωση πυ ο τις ιδιωτική εταιρεία. Στην πληροφορίες σε μια περίπτωση αυτή, οι δημόσιοι φορείς μπορεί να εξακολουθήσουν να έχουν τη νομική ευθύνη για τις παρεχόμενες πληροφορίες, εκτός εάν έχουν περιορίσει αυτή την ευθύνη βάσει σύμβασης. εκχωρήσει δημόσιος τομέας έχει Όσο είναι περισσότεροι 117. οι εμπλεκόμενοι φορείς, τόσο δυσκολότερο γίνεται, σε περιπτώσεις διαφορών, να εντοπιστεί εκείνος που είναι υπεύθυνος παράλειψης ή ενήργησε παράνομα. Ορισμένοι σχολιαστές πιστεύουν ότι οι συντονισμένες ευρωπαϊκές προσεγγίσεις για το ιδιαίτερη σημασία δεδομένης της δυσκολίας προσδιορισμού του εφαρμόζεται σε ποια περιπτώσεις περισσότερες χώρες29. ζήτημα αυτό έχουν νομοθεσία αφορούν εθνική που Ερώτημα 8: Σε ποιο βαθμό ενδέχεται να αποτελέσουν εμπόδιο για την πρόσβαση στις πληροφορίες του δημόσιου τομέα ή την εκμετάλλευση τους τα διαφορετικά καθεστώτα στα κράτη μέλη όσον αφορά τη νομική ευθύνη; 111. 9 Πληροφορίες της ΕΕ 118. Όπως αναφέρεται στην παράγραφο 1. 1 και στο παράρτημα 2 της παρούσας πράσινης Βίβλου, η ΕΕ αναπτύσσει πολιτικές βελτίωσης της πρόσβασης στις πληροφορίες της και διάδοσης Για παράδειγμα, όλα τα θεσμικά όργανα της ΕΕ διατηρούν μια οικογένεια θέσεων στο \ΛΛΛΛΛ/, που είναι προσπελάσιμες μέσω μιας ενιαίας πύλης και προσφέρουν μεγάλες ποσότητες πληροφοριών. (Γΐυ. ρ://βυΐ"ορ3. θυ. ίηΙ) πληροφοριών δικτύου αυτών. των Η διατύπωση σχολίων σχετικά με τις 119. δράσεις στον τομέα αυτό και τον τρόπο με τον εμπορίου εσωτερική αφορά 29 Η πρόταση οδηγίας για ορισμένες νομικές πτυχές του που στην ηλεκτρονικού υποβλήθηκε από την Επιτροπή στις 18 Νοεμβρίου του 1998 αναγνωρίζει την ανάγκη αποσαφήνισης της ευθύνης των παροχών υπηρεσιών σε απευθείας σύνδεση όσον αφορά τη διαβίβαση και την αποθήκευση πληροφοριών σχετικών με τρίτους (δηλαδή όταν οι πάροχοι υπηρεσιών ενεργούν ως "μεσάζοντες") στο πλαίσιο των εμπορικών επικοινωνιών. Για να εξαλειφθεί η υπάρχουσα να εξασφαλιστεί η συνεκτικότητα των διαφόρων προσεγγίσεων που εμφανίζονται σε επίπεδο κρατών μελών, η πρόταση καθιερώνει την εξαίρεση του "απλού μεταφορέα" και περιορίζει την ευθύνη των παροχών υπηρεσιών για άλλες δραστηριότητες "μεσαζόντων". νομική αβεβαιότητα και 20 οποίο γίνονται αντιληπτές, ως ανταπόκριση στο παρόν έγγραφο, θα βοηθήσει τις πολιτικές αυτές. Αυτό οδηγεί στο ακόλουθο ερώτημα. Ερώτημα 9: Σε ποιο βαθμό είναι επαρκείς οι πολιτικές που ακολουθούν τα θεσμικά όργανα της ΕΕ στον τομέα της πρόσβασης στις πληροφορίες και τις διαδόσεις τους; Με ποιο περαιτέρω; τρόπο μπορούν να βελτιωθούν 21 Παρατηρήο-είς/συμπεράσματα Η έλλειψη διαφάνειας των πληροφοριών 120. του δημόσιου τομέα σε όλη την Ευρώπη αποτελεί σημαντικό φραγμό για τους πολίτες και τις επιχειρήσεις που επιθυμούν να ασκήσουν τα δικαιώματα που τους παρέχει η Συνθήκη Εκ και να επωφεληθούν από τα πλεονεκτήματα της εσωτερικής αγοράς. 121. Ταυτόχρονα, η ευρωπαϊκή βιομηχανία πληθώρα πληροφοριών αντιμετωπίζει διαφορετικών νόμων και πρακτικών η οποία, όπως πιστεύει η Επιτροπή, μπορεί να παρεμποδίζει την εκ μέρους τους πλήρη αξιοποίηση του δυναμικού πληροφοριών της Ευρώπης. μια 122. Με βάση τις απαντήσεις στην παρούσα Πράσινη Βίβλο και, ιδιαίτερα, τα σχόλια για τους κανονιστικούς και άλλους φραγμούς και εμπόδια που μπορεί να επιδρούν ανασχετικά στις δυνατότητες πρόσβασης στις πληροφορίες του δημόσιου τομέα και εκμετάλλευσης τους, μπορεί να εξεταστεί το είδος της απάντησης που μπορεί ενδεχομένως να απαιτείται σε ευρωπαϊκό επίπεδο. 123. απάντηση παράδειγμα, να αφορά: Η αυτή μπορεί, για • Νομοθεσία (π. χ. ανάγκη για συστάσεις, γραμμές ή δεσμευτικά κατευθυντήριες μέτρα). • Ανταλλαγή πληροφοριών σε όλη την Ευρώπη, που θα επιτρέψει στους δημόσιους φορείς να μαθαίνουν από τις εμπειρίες των άλλων. • Αύξηση συνειδητοποίησης σε όλα τα επίπεδα και διοικήσεις) όσον αφορά τις υπάρχουσες πηγές πληροφοριών. επιχειρήσεις (πολίτες, • Σχέδια επίδειξης και πιλοτικά σχέδια που θα επιτρέψουν τη διάδοση των τεχνολογιών που υποστηρίζουν τις νέες υπηρεσίες πληροφοριών και πειράματα με νέα μοντέλα εταιρικών δημόσιου/ιδιωτικού τομέα. σχέσεων • Πρωτοβουλίες εκπαίδευσης κατάρτισης που θα ενισχύσουν ικανότητα διαχείρισης πληροφοριών διοικήσεων και των ατόμων. και την των οι Καλούνται ενδιαφερόμενοι να 124. διατυπώσουν σχόλια σχετικά με αυτούς τους πιθανούς με οποιοδήποτε άλλο είδος μέτρων θεωρείται κατάλληλο. τομείς δράσης ή σχετικά Ερώτημα 1 0: Σε ποιες δράσεις θα πρέπει να δοθεί προσοχή κατά προτεραιότητα σε ευρωπαϊκό επίπεδο; 22 ΚχχίύΚογος «ρωτημάτων Στον παρακάτω κατάλογο ανακεφαλαιώνονται τα ερωτήματα που τίθενται στο κεφάλαιο III. 1 Ποιος ορισμός του δημόσιου τομέα είναι ο πιο κατάλληλος κατά την άποψη σας; Ποιες κατηγορίες πληροφοριών του δημόσιου τομέα θα πρέπει να χρησιμοποιηθούν στη συζήτηση; 2 Δημιουργούν φραγμούς σε ευρωπαϊκό επίπεδο οι διαφορές στις συνθήκες πρόσβασης στις πληροφορίες του δημόσιου τομέα στα κράτη μέλη; Αν ναι, ποια είναι τα σχετικά στοιχεία: προϋπόθεση ύπαρξης συμφέροντος, εξαιρέσεις, χρόνος, μορφή, ποσότητα; Ποιες λύσεις μπορούν να εξεταστούν; 3 Μπορεί η δημιουργία ευρωπαϊκών μεταδεδομένων (πληροφορίες σχετικά με τις διαθέσιμες πληροφορίες) να βοηθήσει τους πολίτες και τις επιχειρήσεις της Ευρώπης να βρίσκουν το δρόμο τους στις πληροφορίες του δημόσιου τομέα σε όλη την Ευρώπη; Εάν ναι, ποιος είναι ο καλύτερος τρόπος για να γίνει αυτό; Ποιες κατηγορίες περιεχομένου θα πρέπει να περιέχουν τα ευρετήρια των πόρων πληροφοριών του δημόσιου τομέα; 4 Ποιες συνέπειες έχουν οι διαφορετικές πολιτικές τιμολόγησης για την πρόσβαση στις πληροφορίες του δημόσιου τομέα και την εκμετάλλευση τους; Προκαλεί διαφορές αυτό το γεγονός στις ευκαιρίες για τους πολίτες και τις επιχειρήσεις σε ευρωπαϊκό επίπεδο; Σε ποιο βαθμό και υπό ποιες συνθήκες μπορούν οι δραστηριότητες των φορέων του δημόσιου τομέα στην αγορά πληροφοριών να προκαλέσουν αθέμιτο ανταγωνισμό σε ευρωπαϊκό επίπεδο; Αποτελούν φραγμό για την εκμετάλλευση των πληροφοριών του δημόσιου τομέα τα διαφορετικά καθεστώτα στην Ευρώπη όσον αφορά τα πνευματικά δικαιώματα; Πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στα ζητήματα προστασίας της ιδιωτικής ζωής όσον αφορά την εκμετάλλευση των πληροφοριών του δημόσιου τομέα; Με ποιο τρόπο μπορούν τα εμπορικά συμφέροντα να αιτιολογήσουν την πρόσβαση σε προσωπικά δεδομένα τα οποία κατέχει το κράτος; Σε ποιο βαθμό ενδέχεται να αποτελέσουν εμπόδιο για την πρόσβαση στις πληροφορίες του δημόσιου τομέα ή την εκμετάλλευση τους τα διαφορετικά καθεστώτα στα κράτη μέλη όσον αφορά τη νομική ευθύνη; Σε ποιο βαθμό είναι επαρκείς οι πολιτικές που ακολουθούν τα θεσμικά όργανα της ΕΕ στον τομέα της πρόσβασης στις πληροφορίες και τις διαδόσεις τους; 5 6 7 8 9 Με ποιο τρόπο μπορούν να βελτιωθούν περαιτέρω; 10 Σε ποιες δράσεις θα πρέπει να δοθεί προσοχή κατά προτεραιότητα σε ευρωπαϊκό επίπεδο; 23 Παράρτημα 1: Σημερινή κατάσταση στα κράτη μέλη όσον αφορά την νομοθεσία και την πολιτική για την πρόσβαση στις πληροφορίες του δημόσιου τομέα. Αυστρία ένας υπάρχει συνταγματικός Αυτό αποτελεί Υπάρχει νόμος (1987/287) της 15. 5. 1987, σύμφωνα με τον γενικό δικαίωμα οποίο ένα πρόσβασης. ελάχιστο πλαίσιο: όλοι οι δημόσιοι υπάλληλοι σε ομοσπονδιακό, περιφερειακό ή τοπικό επίπεδο που έχουν διοικητικά καθήκοντα καθώς και οι υπάλληλοι άλλων οργανισμών του δημοσίου δικαίου πρέπει να παρέχουν πληροφορίες σχετικά με θέματα της αρμοδιότητας τους εφόσον αυτό δεν έρχεται σε σύγκρουση με μια νομική υποχρέωση τήρησης του απορρήτου. Η πρόσβαση των πολιτών συνήθως είναι δωρεάν, αλλά σε ορισμένες περιπτώσεις γίνεται κάποια χρέωση που καλύπτει, μεταξύ άλλων, το κόστος αναπαραγωγής και διάδοσης. Η κάθε υπηρεσία ορίζει την πολιτική της σχετικά με τη διάθεση πληροφοριών στο εμπόριο κάτω από τον έλεγχο του αρμόδιου υπουργού, κατά περίπτωση. Υπάρχουν ορισμένες περιπτώσεις συνεργασίας του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα, όπως για παράδειγμα των τηλεπικοινωνιών, της είσπραξης χρεών, και κρατικών των πληροφοριών. δικαστικών τομείς στους και Βέλνιο σε τον ένα γενικό νόμοι, ομοσπονδιακό Υπάρχουν (11. 4. 1994) και περιφερειακό επίπεδο (Φλάνδρα 23. 10. 1991 και 13. 6. 1996), σχετικά με την πολιτική διαφάνεια, που δικαίωμα προβλέπουν πρόσβασης σε έγγραφα τα οποία κατέχει μια δημόσια αρχή. Οι νόμοι αυτοί, όμως, προβλέπουν ότι τα διοικητικά έγγραφα που τρόπο αυτό δεν αποκτώνται με μπορούν να μεταβιβαστούν σε άλλους ή να χρησιμοποιηθούν για εμπορικούς σκοπούς. Δεν υπάρχει γενικός νόμος για τη διάθεση των πληροφοριών του δημόσιου τομέα στο εμπόριο. Στο πλαίσιο του νόμου για την πολιτική διαφάνεια, η πρόσβαση παρέχεται δωρεάν ή με πολύ χαμηλό κόστος. Ορισμένες κρατικές υπηρεσίες εφαρμόζουν πολιτικές διάθεσης στο εμπόριο με βάση κατά περίπτωση. συμβατικές σχέσεις Έχουν σχέσεις συναφθεί ορισμένες συνεργασίας δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, όπως για παράδειγμα στους τομείς των μητρώων οχημάτων, των στατιστικών και των γεωγραφικών πληροφοριών. Στον τελευταίο τομέα, πάντως, υπήρξαν και περιπτώσεις δικαστικών αγώνων όπου είχε εμπλακεί ο αρμόδιος κρατικός οργανισμός. από διανέμει κυβέρνησης πληροφορίες Όσον αφορά την ενεργή διάδοση, το Ροδί,ρυδ της 3000 ομοσπονδιακής την τηλεόραση και το ραδιόφωνο, καθώς και με διαφημίσεις σε εφημερίδες και περιοδικά. Αυτές οι μορφές επικοινωνίας περιέχουν δείκτες που παραπέμπουν σε φυλλάδια που διατίθενται δωρεάν στο κοινό. Τα φυλλάδια περιέχουν πληροφορίες για επαφές και πρόσθετες πληροφορίες για τα σχετικά θέματα Επιπλέον, οι και τις σχετικές υπηρεσίες. πολίτες μπορούν να αποκτήσουν περαιτέρω πληροφορίες μέσω του Ροείουδ 3000. Το Ροβίρυδ 3000 είναι μια υπηρεσία που παρέχει Υπηρεσία από Πληροφόρησης. Ομοσπονδιακή την στη όλες Αυτή την 24η Μαρτίου κυβέρνηση του 1995, η Από διατηρεί μια ομοσπονδιακή ΙπΙβΓηβΙ σε τέσσερις εκτεταμένη θέση στο (ολλανδικά, γαλλικά, αγγλικά και γλώσσες διεύθυνση γερμανικά) ΐΊτ. ι. ρ://ΡΘΐαίυιη. ίαον. Ρ6. «θέση- η ομπρέλα» περιέχει δείκτες που παραπέμπουν σε υπηρεσίες. τις ομοσπονδιακές Υπάρχει διαθέσιμη μια μεγάλη ποικιλία πληροφοριών, όπως: γενικές πληροφορίες για Συμβουλίου το Βέλγιο, αποφάσεις Υπουργών, χρήσιμες διευθύνσεις κρατικών οργανισμών και πρωτοβουλίες σχετικά με τις πληροφορίες του δημόσιου τομέα. Επίσης, οι Κοινότητες και οι Περιφέρειες διατηρούν δικές είναι Αυτές τους θέσεις στο προσπελάσιμες μέσω της ομοσπονδιακής θέσης, με τη χρήση υπερσυνδέσμων. ννβρ. του Όσον αφορά τη δημιουργία ενός τηλεφωνικού κέντρου, αυτό είναι υπό κατάρτιση (σε ομοσπονδιακό επίπεδο), και θα παρέχει τη δυνατότητα στους πολίτες να υποβάλλουν ερωτήσεις στην κυβέρνηση. Η φλαμανδική κοινότητα έχει αναλάβει παρόμοιες δράσεις- στην Περιφέρεια της Βαλωνίας ένα τέτοιο κέντρο είναι ήδη σε λειτουργία. Ύστερα από σύσταση του Συμβουλίου της Ευρώπης, από το 1997 το Συμβούλιο της Επικρατείας έχει την έννομη υποχρέωση να δημοσιεύει τις περισσότερες αποφάσεις του, οι οποίες διατίθενται με Οϋ-ΚΟΜ και μέσω του ΙηΙβΓΠθΙ. » Δανία ένα νόμος Προετοιμάζεται θα αντικαταστήσει δύο υπάρχοντες νόμους για την ελευθερία των πληροφοριών οι οποίοι παρέχουν γενικό δικαίωμα πρόσβασης στα κρατικά έγγραφα. Το νομοσχέδιο καλύπτει όλη που 24 καταλόγους την κοινωνία και βρίσκεται κοντά στο της οδηγίας ΕΚ 95/46. περιεχόμενο Προετοιμάζονται πιλοτικά σχέδια σχετικά με ανοικτούς ταχυδρομικών αποστολών για το κοινό, δημοσιεύεται ένα πρότυπο για τις ηλεκτρονικές εκδόσεις και όλες οι κρατικές εκδόσεις βαθμιαία θα καταστούν προσπελάσιμες σε ηλεκτρονική μορφή. Όλοι οι δημόσιοι οργανισμοί έχουν ταχυδρομείο ηλεκτρονικό και ΙηΙβΓΠβΙ. του μέσω εκπροσωπούνται Υπάρχουν περισσότερες και δυνατότητες αυτοεξυπηρέτησης για το κοινό με ηλεκτρονικά μέσα. Η πρόσβαση σε και ηλεκτρονικά πληροφορίες είναι ελεύθερη. δεδομένα νομικά όλο του Προϋπολογισμού από Όσον αφορά την πρόσβαση των πολιτών στα έντυπα έγγραφα, ισχύει η αρχή ότι οι πολίτες θα πρέπει να πληρώνουν μόνο το κόστος πρόσβασης που θεωρείται ότι είναι 10 ϋΚΚ για την πρώτη σελίδα και 1 ϋΚΒ για κάθε επιπλέον σελίδα. Δεν υπάρχει ειδικός νόμος για τη διάθεση πληροφοριών του δημόσιου τομέα στο εμπόριο αν και το Πρόγραμμα ΙητΌ-δοαεΙγ 2000 κάνει κάποια σχετική αναφορά. Είχε επίσης εκδοθεί ένας το Οδηγός Υπουργείο Οικονομικών το 1992, ο οποίος κάλυπτε τον δημόσιο τομέα γενικά και έθετε αρχές "μακροπρόθεσμου μέσου κόστους" και "θεμιτού ανταγωνισμού". Δεδομένου ότι η δανική αγορά υπηρεσιών ηλεκτρονικών πληροφοριών εξακολουθεί να είναι σχετικά μικρή, το μεγαλύτερο μέρος της διάδοσης πληροφοριών του δημόσιου τομέα, τόσο σε έντυπη όσο και σε ηλεκτρονική μορφή, γίνεται από το δημόσιο τομέα. Έχουν εκφραστεί κάποια εμπορικά ενδιαφέροντα στους τομείς των μητρώων πληθυσμού, εταιρειών και γης, της νομοθεσίας και της στατιστικής, όπου υπήρξαν περιπτώσεις συνεργασίας και ανταγωνισμού μεταξύ δημόσιου και ιδιωτικού τομέα. στον οδηγό πώληση κρατικών καλύπτοντας Ένα νέο πρότυπο τιμολόγησης σχετικά με δεδομένων την του εντάσσεται τον προϋπολογισμού, δημόσιο τομέα, και έχει ληφθεί απόφαση επί της αρχής σχετικά με την ποιότητα των κρατικών δεδομένων και την πρόσβαση σε αυτά συνεχιζόμενη δραστηριότητα ανάπτυξης. Υπάρχει η τάση να πραγματοποιούνται με γρήγορο ρυθμό νέα βήματα για τη δημιουργία της ανοικτής κοινωνίας των πληροφοριών. καθώς και τη Φινλανδία Υπάρχει ένας Νόμος για τη Δημοσιότητα των Επίσημων Εγγράφων (83/9. 2. 1951), που παρέχει γενικό δικαίωμα πρόσβασης σε οποιοδήποτε έγγραφο που έχει καταρτιστεί και εκδοθεί από μια δημόσια αρχή, καθώς και σε οποιοδήποτε έγγραφο που έχει σταλεί ή υποβληθεί σε μια δημόσια αρχή η οποία και το κατέχει. Το 1987, το δικαίωμα αυτό επεκτάθηκε ώστε να καλύψει και έγγραφα που παράγονται "με τη χρήση διάτρησης, μαγνητισμού ή άλλων ανάλογων μέσων και τα οποία προορίζονται για ανάγνωση, ακρόαση ή κατανόηση με οποιοδήποτε άλλο τρόπο με τεχνικά μέσα". Ο και νόμος εκσυγχρονισμό. Ο νέος νόμος θα προωθεί την εξωυπηρεσιακή υλικού χρήση πληροφοριών των δημοσίων αρχών. αναθεώρηση είναι υπό του Κατά τα άλλα η κατάσταση της αγοράς και του εμπορίου στην Φινλανδία είναι παρόμοια με της Δανίας. Το ενδιαφέρον του ιδιωτικού τομέα εξακολουθεί να είναι σχετικά χαμηλό και οι κύριες διάδοσης αναλαμβάνονται από το δημόσιο τομέα. πρωτοβουλίες χρέωσης Μια έκθεση του 1995 με τίτλο "Ανάπτυξη μιας των πληροφοριών" φινλανδικής κοινωνίας κάνει μια σύντομη αναφορά στην ενθάρρυνση της εμπορικής επαναχρησιμοποίησης από τον ιδιωτικό πολιτικές τομέα. Καταρτίστηκαν τιμολόγησης με το νόμο του 1922 για τα κριτήρια όπου διακρίνονται τριών ειδών κρατικά αγαθά και υπηρεσίες: α) αυτά που είναι για το δημόσιο συμφέρον, και τα οποία παρέχονται δωρεάν, β) από μονοπωλιακούς οργανισμούς, ή μετά από νομική απαίτηση, και τα οποία παρέχονται σε τιμή κόστους και γ) άλλα, που προσφέρονται σε εμπορικές τιμές. προσφέρονται κράτους, αυτά που του Γαλλία ή τη του αποκλείει διοικήσεων Υπάρχει ένας γενικός νόμος για την πρόσβαση σε διοικητικά έγγραφα (που αποτελεί μέρος ευρύτερου νόμου σχετικά με τις σχέσεις μεταξύ των κοινού, 78- και 753/17. 7. 1978, που τροποποιήθηκε το 1979), ο δυνατότητα οποίος αναπαραγωγής, εμπορικής διάδοσης εκμετάλλευσης των σχετικών εγγράφων. Η επιτόπια πρόσβαση είναι δωρεάν, ενώ τα κόστη αναπαραγωγής στον αιτούντα. Υπάρχει επίσης μια πρωθυπουργική εγκύκλιος της 14. 2. 1994 σχετικά με τη διάδοση δημοσίων δεδομένων η οποία καθορίζει ορισμένες αρχές πολιτικής για την εμπορία τέτοιων δεδομένων, κάνοντας τη διάκριση μεταξύ ακατέργαστων δεδομένων (στα οποία η πρόσβαση είναι ελεύθερη) και δεδομένων με προστιθέμενη αξία (τα οποία σε ορισμένες περιπτώσεις προστατεύονται από τις διατάξεις περί πνευματικής ιδιοκτησίας) και εξετάζει τους ρόλους του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα όσον αφορά τη διάδοση των πληροφοριών, χρεώνονται 25 περιλαμβάνοντας ζητήματα ανταγωνισμού και τιμολόγησης. σε ορισμένους Υπάρχει μεγάλη συμμετοχή του ιδιωτικού τομέα στην αγορά πληροφοριών του δημόσιου τομέα. Αυτό είχε μεγαλύτερη επιτυχία τομείς (γεωγραφικές πληροφορίες, πληροφορίες για εταιρείες) από ότι σε άλλους (γεωργικές, πληροφορίες). δικαστικές Υπάρχει μια πολιτική εκχώρησης δημόσιων πληροφοριών σε εταιρείες του ιδιωτικού τομέα η οποία, σύμφωνα με ορισμένους σχολιαστές, θέτει ζητήματα ανταγωνισμού. δημόσια δεδομένα" πρόγραμμα κυβερνητικό Στο δράσης «Προετοιμασία της εισόδου της Γαλλίας στην κοινωνία των πληροφοριών» που εκδόθηκε στις 16 Ιανουαρίου του 1998, η γαλλική κυβέρνηση ανακοίνωσε ότι τα "ουσιαστικά θα διατίθενται ΙηΐΘίτίθΙ. Η ελεύθερα στο πρωτοβουλία αυτή αναγνωρίζει ότι η προκάλεσε ανάπτυξη θεμελιώδη μεταβολή στην παραδοσιακή διάκριση μεταξύ πρόσβασης στις δημόσιες πληροφορίες και διάδοσης τους. Επιπλέον, ικανότητα τονίζει πρόσβασης σε πηγές πληροφοριών του δημόσιου τομέα έχει ζωτική σημασία για την ανάπτυξη της αγοράς πληροφοριών και, επομένως, της βιομηχανίας πληροφοριών. το γεγονός ότι η δικτύων των Γερμανία (π. χ. αριθμός κρατίδια τομεακών ορισμένες Η Γερμανία δεν έχει ούτε γενικό νόμο για την πρόσβαση ούτε νόμο για την εμπορία πληροφοριών του δημόσιου τομέα. Ένας μεγάλος νόμων προσφέρει πρόσβαση σε συγκεκριμένους διοικητικά τύπους πληροφοριών παράπονα, περιβαλλοντικές πληροφορίες). Ορισμένα ομόσπονδα έχουν συνταγματικές διατάξεις και βρίσκονται στο στάδιο της κατάρτισης γενικών νόμων πρόσβασης. Έχουν αναπτυχθεί πρακτικές εμπορίας από διάφορες αρχές ξεχωριστά. (π. χ. Σε εμπορικές χρηματοοικονομικές παραδείγματα στατιστικές) υπάρχουν επιτυχημένης συνεργασίας δημόσιου / (π. χ. ιδιωτικού πληροφορίες υπήρξαν δυσκολίες. Επίσης, υπάρχουν μεγάλες διαφορές στις πολιτικές τιμολόγησης, ανάλογα με τη νομική βάση της αίτησης για πληροφορίες, τον αρμόδιο οργανισμό του δημόσιου τομέα και την προβλεπόμενη χρήση των πληροφοριών. Αυτή η ποικιλία των την ομοσπονδιακή διάρθρωση του κράτους. τομέα ενώ σε άλλες εντείνεται από περιπτώσεις πολιτικών εταιρείες) για - Ελλάδα ο και οποίες Εσωτερικών (1599/1986), του δημόσιου την εμπορική διάδοση τομέα. Η Ελλάδα έχει ένα νόμο που παρέχει γενική δεν πρόσβαση προβλέπει την εμπορική εκμετάλλευση των σχετικών εγγράφων του δημόσιου τομέα. Αν και δεν υπάρχει γενικός νόμος ή πολιτική των σχετικά με πληροφοριών Το Υπουργείο Δημόσιας Διοίκησης πραγματοποιεί εργασίες σχετικά με το νομικό πλαίσιο. Η αγορά ηλεκτρονικών και οι πληροφοριών εμπορικές δυνατότητες των πληροφοριών του δημόσιου τομέα δεν έχουν ακόμη εξακριβωθεί (εκτός από λίγες εξαιρέσεις στους τομείς του πολιτισμού, του τουρισμού, της γεωργίας και της νομοθεσίας). Ορισμένοι κρατικοί φορείς βρίσκονται ήδη στο στάδιο της ανάπτυξης πληροφοριών συστημάτων να τους το καταστήσουν προσπελάσιμο τόσο στις επιχειρήσεις όσο και στους πολίτες. είναι πολύ μικρή περιεχόμενο για Ιρλανδία Ο Νόμος για την Ελευθερία των Πληροφοριών του 1997 ήταν το πρώτο σημαντικό νομοθετικό μέτρο που υποχρέωνε τις κρατικές υπηρεσίες και γραφεία να δημοσιεύουν πληροφορίες σχετικά με τις πληροφορίες που κατέχουν. Ο Νόμος αυτός εξασφαλίζει το δικαίωμα του κοινού να αποκτά πρόσβαση σε κρατικές πληροφορίες σε όσο το δυνατόν μεγαλύτερη έκταση, με την επιφύλαξη του δημοσίου συμφέροντος και του δικαιώματος προστασίας της ιδιωτικής ζωής. Υπό το Νόμο αυτό, οι δημόσιοι οργανισμοί υποχρεούνται να δημοσιεύουν ορισμένες πληροφορίες σχετικά με τους εαυτούς τους και να κοινοποιούν πληροφορίες σχετικά με τους εσωτερικούς κανόνες, διαδικασίες, ερμηνείες κτλ που χρησιμοποιούνται κατά τη λήψη των αποφάσεων. Πολλές υπηρεσίες και γραφεία τις πληροφορίες αυτές στο δημοσιεύουν των Ο ΙηίθΓΠΘΐ. πληροφοριών αυτών είναι να βοηθούν το κοινό να μαθαίνει ποιες πληροφορίες κατέχει ο κάθε οργανισμός και πώς μπορεί να έχει πρόσβαση σε αυτές. κεντρικός σκοπός Όσον αφορά τις μη προσωπικές πληροφορίες, μπορεί να γίνεται κάποια χρέωση σχετική με το χρόνο που δαπανάται για τον αποτελεσματικό εντοπισμό και την ανάκληση των αρχείων, με βάση μια τυποποιημένη ωριαία χρέωση. Μπορούν επίσης να χρεώνονται τα έξοδα φωτοτύπησης. Όσον αφορά τα προσωπικά τα έξοδα αρχεία, θα χρεώνονται μόνο φωτοτύπησης, εκτός αν η αίτηση αφορά μεγάλο αριθμό αρχείων. Δεν μπορεί να γίνεται χρέωση για το χρόνο που δαπανούν οι δημόσιοι οργανισμοί για την εξέταση των αιτήσεων. 26 οι περισσότερες Επιπλέον, κρατικές υπηρεσίες και γραφεία παράγουν εκδόσεις σχετικές με τα ενδιαφέροντα τους. Αυτές συνήθως διατίθενται δωρεάν αν αυτό είναι επιθυμητό για σκοπό δημόσιας πολιτικής, ή χρεώνονται μόνο για την κάλυψη των εξόδων. Αν και δεν υπάρχει γενικός νόμος ή πολιτική για την εμπορία των πληροφοριών του δημόσιου τομέα, ορισμένοι οργανισμοί (π. χ. κτηματολόγιο, χαρτογραφική υπηρεσία κτλ) πωλούν πληροφορίες. Όταν γίνεται αυτό, η τιμολογιακή πολιτική βασίζεται γενικά στις πρακτικές της αγοράς και χρεώνεται η αγοραία τιμή. Η εμπορία και η ιδιωτικού τομέα συνεργασία δημόσιου / εμφανίζεται τομείς της νομοθεσίας και της στατιστικής. κυρίως στους και υπηρεσίες επικοινωνιών πληροφοριών, Η έκθεση του 1996 με τίτλο «Κοινωνία των πληροφοριών στην Ιρλανδία - στρατηγική για δράση» προβλέπει δωρεάν ή φθηνή πρόσβαση σε κρατικές βάσεις δεδομένων και σε συνδυασμό με τη χρήση τεχνολογιών των πληροφοριών στο δημόσιο τομέα για να παρέχονται στο κοινό εφαρμογές προσανατολισμένες προς τους πολίτες. Όλες οι νεοεκδιδόμενες κρατικές πληροφορίες θα διατίθενται ταυτόχρονα σε ηλεκτρονική και σε έντυπη μορφή από μια συγκεκριμένη ήδη καθιερωθεί η χαμηλού κόστους τηλεφωνική πρόσβαση σε κρατικές υπηρεσίες και γραφεία και θα ενισχυθεί με μεθόδους ΙΠΙΘΓΠΘΙ, φαξ αυτοεξυπηρέτησης κατόπιν αιτήσεως κτλ. ©α αναπτυχθούν κρατικές θέσεις στο ννβϋ με σκοπό την αύξηση των δυνατοτήτων παράδοσης υπηρεσιών. διαλογικότητας ημερομηνία· έχει στο της Ιταλία τομέα. Η πρόσβαση Υπάρχει ένας γενικός νόμος πρόσβασης (241/7. 8. 1990), αν και σε ορισμένες περιπτώσεις η πρόσβαση εξαρτάται από την ύπαρξη νόμιμου συμφέροντος. Δεν υπάρχει γενικός νόμος ή πολιτική όσον αφορά την εμπορεία των πληροφοριών του δημόσιου που βασίζεται στον προαναφερθέντα νόμο είναι δωρεάν. Οι πολιτικές τιμολόγησης για εμπορικούς σκοπούς διαφέρουν στους του δημόσιου διάφορους οργανισμούς τομέα. παραδείγματα συνεργασίας δημόσιου / ιδιωτικού τομέα σε τομείς όπως οι πληροφορίες για τις εταιρείες και οι στατιστικές. Σε ορισμένες περιπτώσεις υπήρξαν παράπονα σχετικά με τους κανόνες ανταγωνισμού. Υπάρχουν ΛουξευΒούρνο Δεν υπάρχει ούτε γενικός νόμος πρόσβασης ούτε γενικοί κανόνες σχετικά με την εμπορική εκμετάλλευση των πληροφοριών του δημόσιου τομέα, αν και δημιουργήθηκε μια ομάδα εργασίας για να εξετάσει το ζήτημα αυτό. Στην πράξη, όταν είναι διαθέσιμες, οι πληροφορίες του δημόσιου τομέα είτε παρέχονται δωρεάν είτε σε τιμή κόστους διανομής. Προς το παρόν δεν υπάρχουν παραδείγματα συνεργασίας δημόσιου / ιδιωτικού τομέα. Είναι πιθανόν ότι πρωτοβουλίες εθνικές οι αποθαρρύνονται από το πολύ μικρό μέγεθος της αγοράς. αυστηρά Κάτω Χώρεο το να περί ένας Νόμος κρατικών Υπάρχει πληροφοριών 1980, (θεσπίστηκε τροποποιήθηκε το 1992) που υποχρεώνει τις διοικητικές αρχές να διαδίδουν ενεργά τις κρατικές πληροφορίες και παρέχουν πληροφορίες όταν τους ζητηθεί. Υπάρχουν όμως εξαιρέσεις και περιορισμοί σε αυτές τις Αυτές οι εξαιρέσεις και οι υποχρεώσεις. περιορισμοί είναι ανάλογοι με αυτούς που υπάρχουν σε άλλους νόμους για τη γενική πρόσβαση εξαιρέσεις για λόγους κρατικού συμφέροντος, συμφερόντων τρίτων και για προστασία της διαδικασίας λήψης αποφάσεων). (π. χ. Το Υπουργείο Εσωτερικών διαδραματίζει συντονιστικό ρόλο όσον αφορά την πολιτική πληροφοριών δημόσιου τομέα. Προς το παρόν δεν υπάρχει γενική πολιτική για την εμπορική εκμετάλλευση επαναχρησιμοποίηση των πληροφοριών του δημόσιου τομέα. Κατά συνέπεια, οι διοικητικές αρχές καθορίζουν οι ίδιες τις πολιτικές τους. Έχουν πάντως γίνει ορισμένα βήματα για την ανάπτυξη μιας γενικής πολιτικής. ή με να Το πρώτο βήμα ήταν η έκδοση, από το υπουργικό συμβούλιο, ενός μνημονίου με τίτλο «για την προσπελασιμότητα των κρατικών πληροφοριών. Πλαίσιο πολιτικής για την αύξηση της προσπελασιμότητας των κρατικών των πληροφοριών τεχνολογία την Ιούνιο πληροφοριών και επικοινωνιών» τον του 1997. Το βασικό θέμα του μνημονίου είναι το ποιες πληροφορίες του δημόσιου τομέα θα πρέπει με ηλεκτρονική μορφή, για ποιους, γιατί, πώς και σε ποια τιμή. Από την άποψη της κυβέρνησης, του οι λεγόμενες βασικές πληροφορίες κράτους δημοκρατικού (νομοθεσία διατάξεις, αποφάσεις των δικαστηρίων και πληροφορίες από το Κοινοβούλιο) θα πρέπει να καθίστανται όσο το δυνατόν περισσότερο προσπελάσιμες, δεδομένου ότι αυτή η κατηγορία πληροφοριών είναι, γενικά, δημόσια. Η ΤΠΕ μπορεί να είναι σημαντικό μέσο για το σκοπό αυτό. Όσον συνταγματικού ρυθμιστικές διαθέσιμες καταστούν και 27 αφορά τα ηλεκτρονικά αρχεία δεδομένων των διοικητικών αρχών, η κυβέρνηση σημείωσε στο μνημόνιο ότι θα πρέπει να αναπτυχθεί μια πολιτική που θα διέπει την πρόσβαση στα αρχεία δεδομένων, και ιδιαίτερα την πρόσβαση εκ μέρους του ιδιωτικού τομέα. τα και τον είναι τύπο, Ο τα τη χρήση ηλεκτρονικά του μνημονίου, σήμερα Ως συνέχεια εξετάζονται αρχεία δεδομένων των διοικητικών αρχών όσον αφορά την προέλευση των δεδομένων και το νομικό καθεστώς. να σκοπός ηλεκτρονικά αρχεία ταξινομηθούν δεδομένων έτσι ώστε να αναπτυχθούν μέτρα πολιτικής για την πρόσβαση σε συγκεκριμένους αρχείων Τα μέτρα αυτά θεωρούνται δεδομένων. απαραίτητα δεδομένου ότι δεν είναι πιθανό να μπορεί να καλυφθεί από ένα γενικό κανόνα η εκμετάλλευση ή η εμπορική επαναχρησιμοποίηση ηλεκτρονικών αρχείων δεδομένων του δημόσιου τομέα, δεδομένης της ποικιλομορφίας τους. τύπους των Πορτογαλία οι τύπου Γενικά, Υπάρχει ένας γενικός νόμος για την πρόσβαση στις πληροφορίες του δημόσιου τομέα (65/26. 8. 1993), αλλά δεν υπάρχουν γενικοί κανόνες ή πολιτικές σχετικά με την εμπορία. πληροφορίες χρεώνονται με τη χαμηλότερη δυνατή τιμή, λόγω του χαρακτήρα των δημοσίων αρχών ως παροχών υπηρεσιών για το κοινό. Υπάρχει ένα σχέδιο για την δημόσια των πολιτών που παρέχει πρόσβαση πρόσβαση, σε συγκεκριμένους τομείς των πληροφοριών του δημόσιου τομέα, η τεχνική εκτέλεση του οποίου έχει ανατεθεί ως ένα βαθμό στον ιδιωτικό τομέα. Υπάρχουν ορισμένα άλλα παραδείγματα συνεργασίας δημόσιου / των ιδιωτικού πληροφοριών για τις εταιρείες και των νομικών πληροφοριών, αν και το μικρό μέγεθος της αγοράς και η σχετική έλλειψη βάσεων ηλεκτρονικών κρατικών δεδομένων τέτοιες δεν εμπορικές πρωτοβουλίες. περιπτέρου, ενθαρρύνει τομείς τομέα στους Ισπανία Η Ισπανία έχει ένα γενικό νόμο για την πρόσβαση (30/26. 11. 1992) ο οποίος προς το παρόν δεν ισχύει για μηχανογραφημένες πληροφορίες. Απαιτείται νόμιμο συμφέρον για τις ζητούμενες πληροφορίες. Πρόσφατα εκδόθηκε βασιλικό διάταγμα που ρυθμίζει τη χρήση ηλεκτρονικής πληροφόρησης εκ μέρους των κεντρικών γενικών διοικήσεων. Περιλαμβάνεται μια τεχνικών σε παρέχεται αναφορά στη σχέση μεταξύ διοίκησης και πολίτη. Πρόσφατες μελέτες έχουν δείξει ότι πληροφορίες για το 34% των δημοσίων υπηρεσιών είναι προσιτές στο κοινό, και η ορισμένες πρόσβαση ιδιωτικό περιπτώσεις σε συνεργασία με τον τομέα. Δεν υπάρχει γενική πολιτική για την εμπορία. Η χρέωση κυμαίνεται από 0 (40% των περιπτώσεων) ως τις αγοραίες τιμές. Υπάρχουν πολλά παραδείγματα συνεργασίας ιδιαίτερα σε δημόσιου περιφερειακό και τοπικό επίπεδο σε τομείς όπως ο εξωτερικό χρηματοπιστωτικός τομέας, ο πολιτισμός, η εκπαίδευση και η επιστήμη ενώ σε τομείς όπως οι πληροφορίες για τις εταιρείες και οι στατιστικές, η συνεργασία είτε δεν υπάρχει είτε ήταν ανεπιτυχής. ιδιωτικού εμπόριο, τομέα, το / Σουηδία του τύπου ηλεκτρονικών (νόμος για 1766, του Η Σουηδία έχει τον παλαιότερο νόμο για την την κόσμο πρόσβαση στον ελευθερία που τροποποιήθηκε τελευταία φορά το 1994) ο οποίος παρέχει πρόσβαση στα έγγραφα που κατέχει μια δημόσια αρχή, περιλαμβανομένων εγγράφων. των Περιλαμβάνονται έγγραφα που συντάσσονται σε μια δημόσια αρχή ή παραλαμβάνονται από αυτήν. Η πρόσβαση στα έγγραφα είναι δωρεάν, αν και γίνεται κάποια χρέωση για έγγραφα μεγαλύτερα από 9 σελίδες. να υπάρχει διατίθενται αρχεία για ηλεκτρονική επεξεργασία δεδομένων σε άλλη μορφή από την έντυπη. υποχρέωση όλα Δεν τα Μπορεί να μην επιτραπεί η πρόσβαση μόνο σε αναφορά σε μια συγκεκριμένη ρήτρα της νομοθεσία που εμπιστευτικότητα απαιτεί (Νόμος περί Απορρήτου). Κατ' αρχάς, η νομοθεσία αυτή καλύπτει και τις πληροφορίες που περιέχονται σε βάσεις δεδομένων και σε αρχεία των δημόσιων αρχών. Η πρόσβαση στις πληροφορίες που βρίσκονται σε συστήματα δεδομένων και σε αρχεία περιορίζεται στην πράξη στα δεδομένα που μπορούν να εξαχθούν και να παραδοθούν με συνήθεις διαδικασίες. Υπάρχουν ειδικές διατάξεις στον Νόμο περί Προστασίας των Δεδομένων βάσει των οποίων ο πολίτης πληροφορείται σχετικά το με ποια δεδομένα έχουν καταγραφεί για τον εαυτό του στα δημόσια αρχεία. νέος Νόμος Ένας περί Προσωπικών Δεδομένων θα τεθεί σε ισχύ τον Οκτώβριο του 1998. Ο Νόμος αυτός βασίζεται κυρίως στην οδηγία της ΕΕ για την προστασία των προσωπικών δεδομένων. Η νέα νομοθεσία δεν επηρεάζει το συνταγματικό δικαίωμα της πρόσβασης του κοινού σε κρατικά έγγραφα. 28 για πληροφορίες Ένας περιορισμένος αριθμός ευρύτερων εθνικών βάσεων δεδομένων και δημοσίων μητρώων επιτρέπεται από τον νόμο να χρησιμοποιείται για εμπορικές υπηρεσίες πληροφόρησης (διευθύνσεις σε άτομα και εταιρείες, ακίνητη ιδιοκτησία και γη, πληροφορίες για οχήματα κτλ). Στον τομέα των επιχειρήσεων, οι πληροφορίες αυτές μπορούν στη συνέχεια να υπηρεσίες προστιθεμένης αξίας. Η τιμολόγηση των κρατικών πληροφοριών βασίζεται συνήθως στην αρχή της κάλυψης των δαπανών. Δεν επιτρέπονται άλλες εμπορικές πωλήσεις πληροφοριών από δημόσια μητρώα. χρησιμοποιηθούν για κρατικές και οι δημοτικές αρχές Οι οργανώνουν τους πόρους πληροφοριών τους έτσι ώστε να μπορούν να παρέχουν περισσότερες πληροφορίες με ηλεκτρονική μορφή, και όχι μόνο σε αναφορά στο Νόμο για την Ελευθερία του Τύπου, που προς το παρόν εγγυάται την πρόσβαση μόνο σε έγγραφα με έντυπη μορφή, αλλά ως υπηρεσία τις το επιχειρήσεις. κοινό προς και Ανατέθηκε σε μια επιτροπή να εξετάσει τους συνταγματικούς κανόνες σχετικά με το δικαίωμα του κοινού για πρόσβαση σε κρατικά έγγραφα από την προοπτική της ΤΠ. πρόσβαση. ηλεκτρονική Το κρατικό νομοσχέδιο περί ΤΠ που ψηφίστηκε από το Κοινοβούλιο την άνοιξη του 1996, παρουσιάζει σε γενικές γραμμές την κατεύθυνση της κρατικής πολιτικής για το περαιτέρω άνοιγμα του δημόσιου τομέα στην Το Νομοσχέδιο τονίζει τις δυνατότητες της ΤΠ της διαφάνειας και της για ενίσχυση δημοκρατίας και τη δημιουργία οικονομικών πλεονεκτημάτων για την κοινωνία και παρουσιάζει κατευθυντήριες γραμμές για την πρόσβαση του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα, καθώς και των πολιτών, στις πληροφορίες. γενικές η του διανομής. Στο κρατικό νομοσχέδιο περί δημόσιας διοίκησης υπηρεσία 1998 πληροφόρησης στο δημόσιο τομέα είναι ένα από τα κύρια ζητήματα. Ως βασική αρχή, η τιμολόγηση των κρατικών πληροφοριών θα πρέπει να βασίζεται στην κάλυψη του κόστους κυβέρνηση παρουσιάζει επίσης την κατεύθυνση των περαιτέρω εργασιών στον τομέα αυτό, όπου περιλαμβάνεται το πώς θα ορίζονται τα βασικά εθνικά δεδομένα και πώς οι πληροφορίες των κρατικών μητρώων θα καθίστανται περισσότερο προσπελάσιμες σε ηλεκτρονική μορφή. Οι αρχές των οποίων το έργο είναι κυρίως η επικοινωνία Η με εταιρείες προσφέρουν αυτοεξυπηρέτηση, ως παραδοσιακών υπηρεσιών. και άτομα θα πρέπει ηλεκτρονικές υπηρεσίες συμπλήρωμα να για των Πληροφόρησης το Υπουργείο Υπάρχει μια πρόταση από Δικαιοσύνης σχετικά με την ανανέωση του Συστήματος Νομικών Δεδομένων, ΡίχΙβχ 2000, που προς το παρόν αποτελεί αντικείμενο διαβούλευσης. Το σύστημα έχει μια αποκεντρωμένη δομή. Ο κάθε πάροχος πληροφοριών του συστήματος είναι των για περιεχομένων του υλικού που υποβάλλεται. την ακρίβεια υπεύθυνος πρακτικές Μέσα στο γενικό πλαίσιο που παρουσιάζεται και παραπάνω, ορισμένες να νομοθετικές δραστηριότητες συνεχίζουν τη αναπροσαρμόζουν και να αναπτύσσουν διαχείριση ανοικτό πληροφοριών, χαρακτήρα, τη συνέργια και τα ζητήματα νομικής ηλεκτρονικό στο περιβάλλον. ευθύνης νέο τον Ηνωμένο Βασίλειο δικαιώματα πρόσβασης Δεν υπάρχει νόμος που παρέχει γενικό δικαίωμα πρόσβασης στις πληροφορίες στις οποίες κατέχει η κεντρική κυβέρνηση. Ένας Κώδικας Πρακτικής, που εκδόθηκε το 1994, παρέχει στις πληροφορίες τα οποία σε γενικές γραμμές είναι συγκρίσιμα με τα θεσμοθετημένα καθεστώτα που ισχύουν σε άλλες χώρες. Τα δικαιώματα των αυτά περιλαμβάνουν κρατικών δημοσιεύουν εθελοντικά ορισμένα είδη πληροφοριών που παρουσιάζουν ενδιαφέρον για το κοινό. Ο Κώδικας δεν μπορεί να επιβληθεί δια του νόμου, τον Κοινοβουλευτικό Συνήγορο του Πολίτη, που είναι ανεξάρτητος από την κυβέρνηση. Ένας ξεχωριστός Κώδικας Πρακτικής για τον Ανοικτό Χαρακτήρα στις υγειονομικές υπηρεσίες του Ηνωμένου Βασιλείου εκδόθηκε το 1995. μια δέσμευση αστυνομεύεται υπηρεσιών όμως από να Η σημερινή κυβέρνηση ανέλαβε τα καθήκοντα της το Μάιο του 1997 με σαφή δέσμευση για τη θέσπιση ενός νόμου για την ελευθερία των πληροφοριών. Μια Λευκή Βίβλος με τίτλο "Το δικαίωμα σας να γνωρίζετε" δημοσιεύθηκε το Δεκέμβριο παρουσιάζοντας 1997, προτάσεις νομοθεσίας για την ελευθερία των υπερβαίνουν πληροφοριών, σημαντικά τα όρια του Κώδικα Πρακτικής όσον αφορά τις απαιτήσεις για ανοικτό χαρακτήρα. οποίες του οι Ένα σχέδιο Νόμου για την Ελευθερία των Πληροφοριών πρόκειται να εκδοθεί από την κυβέρνηση το 1999. 29 για στο στο Η κυβέρνηση δημιούργησε επίσης μια κρατικές ΙπΙβιτιβΙ υπηρεσία πληροφορίες (3ΐ. ν\ΛΛΛΛ/. ορβη. αον. υκ). Όλοι οι νέοι νόμοι και τα νέα θεσμικά μέσα ΙηΙθΓΠβί δημοσιεύονται δικαίωμα (3ΐ. \Λ/ν\ΛΛ/. ίΊΐ·τΐ5ο. αον. υκ). Υπάρχει πρόσβασης στις πληροφορίες τις οποίες κατέχουν οι αρχές τοπικής αυτοδιοίκησης (νόμος τοπική του αυτοδιοίκηση) διάφορα είδη προσωπικών πληροφοριών, όπως ιατρικά αρχεία και πληροφορίες τις οποίες κατέχουν οι υπηρεσίες κοινωνικής πρόνοιας. 1985 και την για σε των και, λόγω Οι κατευθυντήριες γραμμές του Υπουργείου Εμπορίου και Βιομηχανίας σχετικά με τις εμπορεύσιμες πληροφορίες που κατέχονται από το κράτος δημοσιεύθηκαν για πρώτη φορά το 1986 με σκοπό την παροχή κρατικές υπηρεσίες καθοδήγησης στις σχετικά με το πώς να καταστούν οι πληροφορίες τους διαθέσιμες στον ιδιωτικό τομέα. Αναθεωρήθηκαν τελευταία φορά το πρόσφατων 1990 μεταβολών, η κυβέρνηση θεωρεί ότι τώρα υπάρχουν για περαιτέρω αναθεώρηση. Καλύπτουν ζητήματα όπως η εμπορεύσιμων επισήμανση πληροφοριών, το κόστος και η χρέωση, συμβατικά ζητήματα, υποχρεώσεις σχετικές δικαιώματα, με συγγραφικά ιδιωτικής ασφάλεια και προστασία της ανταγωνισμό, ζωής, ευθύνη, υπάρχει εξασφάλιση αποκλειστικότητα, καθώς και αποφυγή διακρίσεων σε βάρος παροχών υπηρεσιών της ΕΚ. προοπτικές κρατικά νομική των δεν ότι κρατικών ανάπτυξη πληροφορίες την ανάκτηση Η οργανισμών εκτελεστικού χαρακτήρα που λειτουργούν του κόστους με βάση ενίσχυσε την τάση της κυβέρνησης να διαθέτει διάφορους τρόπους, τόσο εμπορικά όσο και εκτός εμπορίου. Το επίπεδο χρέωσης εξαρτάται από το είδος του υλικού και με το βαθμό στον για επαναχρησιμοποίηση εμπορικούς σκοπούς. πωλείται για οποίο με Ο ιδιωτικός τομέας έχει υποστηρίξει πολλές φορές την ελευθέρωση του καθεστώτος εκχώρησης πνευματικής δικαιωμάτων ιδιοκτησίας έτσι ώστε να διευκολυνθεί η μη αποκλειστική αναπαραγωγή κατόπιν αδείας διαφόρων ειδών πληροφοριών εκ μέρους του δημόσιου τομέα και η κυβέρνηση ανακοίνωσε διάφορες πρωτοβουλίες στον τομέα πνευματικής πολιτικής ιδιοκτησίας που διέπει την αναπαραγωγή κρατικών πληροφοριών τη χρήση αδειών. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, που έχει τη αγορά μεγαλύτερη παλαιότερη της και και στην ηλεκτρονικών ΕΕ, πληροφοριών υπήρξαν πολλές περιπτώσεις συνεργασίας δημόσιου / ιδιωτικού τομέα σε τομείς όπως οι γεωγραφικές και οι νομικές πληροφορίες και οι πληροφορίες για εταιρείες. Μια Πράσινη συγγραφικά Βίβλος δικαιώματα στην εποχή των πληροφοριών», η οποία πρόσβαση στις πληροφορίες του δημόσιου τομέα, εκδόθηκε τον Ιανουάριο του 1988. «Κρατικά καλύπτει τίτλο την με 30 Παράρτημα 2: Δράσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σχετικά με τις πληροφορίες του δημόσιου τομέα · Η βάση της παρούσας Πράσινης Βίβλου 1. Βασικά ορόσημα Το Σεπτέμβριο του 1996, με το ψήφισμα του για το Πρόγραμμα Δράσης της Επιτροπής για την Κοινωνία των Πληροφοριών, το Ευρωπαϊκό να Κοινοβούλιο αξιοποιηθούν νέες μορφές ηλεκτρονικής διανομής για τη διάδοση των δημοσίων πληροφοριών σε όλους τους πολίτες σε ευρωπαϊκό και εθνικό επίπεδο. ζήτησε Τον Οκτώβριο του 1996, με το ψήφισμα του για τις νέες προτεραιότητες πολιτικής στην κοινωνία των πληροφοριών, το Συμβούλιο Βιομηχανίας παρότρυνε τα κράτη μέλη να βελτιώσουν την πρόσβαση στις δημόσιες πληροφορίες, με την επιτάχυνση της χρήσης των των της πληροφοριών και των εταιρικών σχέσεων ιδιωτικού μεταξύ του δημόσιου και του τομέα. εργαλείων κοινωνίας στις πρόσβαση πληροφορίες Η του δημόσιου τομέα ήταν ένα από τα ζητήματα προτεραιότητας που καλύφθηκαν από την υπουργική δήλωση που εκδόθηκε στη διάσκεψη Δίκτυα Πληροφοριών, που πραγματοποιήθηκε στη Βόννη στις 6-8 Ιουλίου 1997. τα Παγκόσμια για Το ΡοΓυιη της Κοινωνίας Επίσης, οι μη κυβερνητικοί παράγοντες ενθαρρύνουν ενεργά τη δράση στον τομέα αυτό. των έντονη διατύπωσε Πληροφοριών απαίτηση για μια πρωτοβουλία σχετική με την πρόσβαση στις δημόσιες πληροφορίες (Διακήρυξη της Βιέννης της 13-11-1998). μια Επίσης, θα πρέπει να αναφερθούν και άλλες σε πληροφορίες που για άλλους παράδειγμα, του Συμβουλίου της Ευρώπης. αναλαμβάνονται όπως, δραστηριότητες διεθνείς φορείς, οι 2. Ανοικτός χαρακτήρας των θεσμικών οργάνων της ΕΕ και της ύστερα, οργάνων θεσμικών την υπογραφή της συνθήκης του Από Μάαστριχτ έχει πραγματοποιηθεί σημαντική πρόοδος όσον αφορά την αύξηση του ανοιχτού χαρακτήρα των ΕΕ. Καταβλήθηκαν σημαντικές προσπάθειες για να εξασφαλιστεί η ευκολότερη πρόσβαση στα έγγραφα των θεσμικών οργάνων. Για παράδειγμα, το 1994 η Επιτροπή εξέδωσε απόφαση για την πρόσβαση του κοινού στα έγγραφα της Επιτροπής (απόφαση της 8ης Φεβρουαρίου όπως τροποποιήθηκε τη 19η Σεπτεμβρίου του 1996). 1994, του του συνθήκη θεσμικών οργάνων. εντάχθηκε της Ένωσης, ένα το οποίο Στη Άμστερνταμ υπογραμμίστηκε η σημασία του ζητήματος αυτού, με τη θέσπιση μιας συγκεκριμένης διάταξης σχετικά με τη διαφάνεια των Στη ευρωπαϊκών νέο άρθρο συνθήκη οποιοσδήποτε σύμφωνα με πολίτης και οποιοδήποτε φυσικό ή νομικό πρόσωπο που κατοικεί ή εδρεύει σε ένα κράτος μέλος, έχει δικαίωμα πρόσβασης στα έγγραφα των ευρωπαϊκών θεσμικών (Κοινοβούλιο, Συμβούλιο και Επιτροπή), με βάση αρχές και όρους που θα οριστούν από την νομοθεσία του Συμβουλίου και από τον εσωτερικό κανονισμό του κάθε οργάνου, με σκοπό τον όσο το δυνατό πιο ανοικτό χαρακτήρα. Όσον αφορά την αρχή της διαφάνειας, η συνθήκη του Άμστερνταμ αποτελεί ένα νέο στάδιο στη διεργασία δημιουργίας μιας όλο και πιο στενής ένωσης μεταξύ των λαών της Ευρώπης, στην οι αποφάσεις οποία λαμβάνονται όσο το δυνατόν πιο ανοικτά και όσο το δυνατόν πιο κοντά στον πολίτη. οργάνων Στη συνθήκη αναφέρεται επίσης ότι το Συμβούλιο, όταν ενεργεί υπό τη νομοθετική να του τις δημοσιοποιεί αιτιολογήσεις των ψήφων. τις ψηφοφορίες υποχρέωση ιδιότητα, έχει και Ένας οδηγός για τους χρήστες, που διατίθεται σε έντυπη μορφή αλλά και στο \Λ/θΓΐά ννΊαβ \Λ/βο, παρουσιάζει τις πρακτικές λεπτομέρειες της σημερινής πολιτικής της Επιτροπής πρόσβαση για (ΓΊίΐρ://6υΓθΡ3. 6υ. ίητ7Θη/οοηιπη/3θοοΌε/ την οοηίθηΐε. ίτΐηηΐ). 3. Μια ενεργητική πολιτική διάδοση πληροφοριών για τη οικογένεια Όλα τα θεσμικά όργανα της ΕΕ διατηρούν μια \ΛΛΛ/\Λ/ προσπελάσιμων μέσω μιας ενιαίας πύλης δικτύου (ίιίΐρ://θυΓ0Ρ3. βυ. ϊηί) και οι οποίες προσφέρουν μεγάλο όγκο πληροφοριών. θέσεων στο πλαίσιο Στο του του προγράμματος πληροφοριών για τον πολίτη τρεις "δράσεις της Ευρώπης, ξεκίνησαν προτεραιότητας για πληροφόρηση": ΡΡΙΝΟΕ, • " οικοδομώντας μαζί στο της η θέση Ευρώπη" \Λ/8β (ΜΙρ://βυΓορ3. βυ. ίητ7βη/οοΓη ΙΌ/091 0/βυΠα /ουϊΐα. ίιΐππ) θεματικές παρέχει πληροφορίες για τις προκλήσεις της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης· 31 • στη διεύθυνση ΐΊίΙρ://θυΓορ3. βυ. ίητ/θυΓθ/ βρίσκεται η θέση της Επιτροπής στο ϊηΙβΓΠβΙ αφιερωμένη αποκλειστικά στο ευρώ • επιχειρήσεις διατηρείται διάλογος με τους πολίτες και διεύθυνση τις ΜΙρ://αΓιζθΠ5. Θυ. ΐηΙ/. Η πρωτοβουλία αυτή της πρωτοβουλίας "Πρώτα οι πολίτες". αποτελεί συνέχεια στη ευρωπαϊκών των Η Υπηρεσία Επισήμων Εκδόσεων Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων (ΕυΚ-ΟΡ) είναι ο επίσημος εκδότης των θεσμικών οργάνων της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οι τρεις κύριες λειτουργίες της ΕΙΙΚ-ΟΡ είναι η έκδοση, η τεχνική και διοικητική υποστήριξη και η διανομή. Η ΕΙ-ΙΡ-ΟΡ, με ορισμένους εκπροσώπους εκδοτικών οίκων, δημιούργησε ένα φόρουμ ΕΕ - εκδοτών. Ενεργώντας για λογαριασμό όλων των θεσμικών οργάνων, η ΕΙΙΚ-ΟΡ θα παρέχει πρόσβαση στα δεδομένα που είναι σήμερα διαθέσιμα στις βάσεις δεδομένων τους εκδότες να και θα ενθαρρύνει χρησιμοποιούν υλικό της ΕΕ που δεν έχει εκδοθεί. Η ΕυΚ-ΟΡ συνιστούσε πάντοτε στα θεσμικά όργανα να ακολουθούν τις κατευθυντήριες γραμμές της Επιτροπής για τη συνέργια του 1989. Οι όροι που διέπουν τη διάδοση κυμαίνονται ανάλογα με την προστιθέμενη αξία που συνδέεται με τις πληροφορίες. Για παράδειγμα η ΕυΚ-Ι_6Χ παρουσιάζει (ίι«ρ://βυΓορ3. 6υ. ίηΙ/βυΓ-ΐ6χ/) δωρεάν την Επίσημη Εφημερίδα για περίοδο 45 ημερών από την έκδοση της και ενημερώνεται καθημερινά σε 11 γλώσσες με τις πιο πρόσφατες εκδόσεις της Επίσημης Εφημερίδας, που κυκλοφορούν στο ΙΠΙΘΓΠΘΙ λίγες ώρες μετά την έκδοση της έντυπης έκδοσης. Η ΟΕΙΕΧ (Ιιιιρ://8υΐΌρ3. βυ. ίηΙ/οβΙβχ/) είναι ένα διοργανικό σύστημα πληροφορικής για τεκμηρίωση, βασισμένο σε συνδρομητές, σχετικά με τη νομοθεσία της Ένωσης, που περιέχει το πλήρες σώμα της νομοθεσίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης: διατίθεται κατ' αποκοπή συνδρομή στη ΟΕΙ. ΕΧ που προσφέρει απεριόριστη κατανάλωση έναντι 960 ΕΟυ ανά έτος. 4. Γενικές πρωτοβουλίες σχετικά με την Πράσινη Βίβλο Η Επιτροπή έστρεψε την προσοχή της στη δυνητική σημασία των πληροφοριών του δημόσιου τομέα ως πόρου για πρώτη φορά στα μέσα της δεκαετίας του 1980, οπότε στο πλαίσιο του προγράμματος ΙΜΡΑΟΤ για τη αγοράς δημιουργία πληροφοριών και σε ανταπόκριση σε μια ανάγκη που είχε εκφράσει η βιομηχανία πληροφοριών, διεργασία άρχισε διαβούλευσης με εκπροσώπους παροχών και χρηστών πληροφοριών του δημόσιου και κοινοτικής μιας μια τομέα. ιδιωτικού μελέτες όσον αφορά Επιπλέον, του τα εκπονήθηκαν ζητήματα αυτά. Επιπλέον, η Επιτροπή ορισμένες διοργάνωσε προπαρασκευαστικές συζητήσεις με τη βοήθεια Νομικής Συμβουλευτικής περισσότερες Επιτροπής πληροφορίες βλέπε την εισαγωγική σελίδα της ΙΑΒ στον εξυπηρετητή \ΛΛΛΛΛ/ ΓΜ ΕΙΙΚΟΡΕ της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στη ΙτιΙρ://νννννν2. ΘθΐΊθ. Ιυ/ΐΘα3ΐ/Θη/ διεύθυνση: ΐ30ΐΊ0ΙΤΊ6. ΙϊΙηΓ|Ι). (Ι-ΑΒ) (για της είχαν αυτές πρωτοβουλίες Οι ως αποτέλεσμα μια δέσμη 19 κατευθυντηρίων γραμμών για τη "βελτίωση της συνέργειας μεταξύ του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα στην αγορά πληροφοριών". Όμως, μελέτες που εκπονήθηκαν στη συνέχεια απέδειξαν ότι ο αντίκτυπος αυτών των κατευθυντήριων γραμμών ήταν μάλλον απογοητευτικός. Στα περισσότερα κράτη μέλη οι κατευθυντήριες γραμμές φαίνεται ότι είχαν ελάχιστο, αν όχι καθόλου, αντίκτυπο. Η Επιτροπή διοργάνωσε μια συνάντηση στη Στοκχόλμη, στις 27 και 28 Ιουνίου 1996, όπου ένας μεγάλος αριθμός συμμετεχόντων συζήτησαν διάφορα ζητήματα σχετικά μ' αυτήν την Πράσινη Βίβλο. Οι συμμετέχοντες εξέφρασαν την συναίνεση τους για τις δράσεις που είχαν πραγματοποιηθεί μέχρι τότε (τα πρακτικά διατίθενται μετά από αίτηση). Η πρώτη νομοθετική πρωτοβουλία στον τομέα αυτό, ήταν η έκδοση της οδηγίας 90/313/ΕΟΚ της 23ης Ιουνίου του 1990 σχετικά με την ελεύθερη πρόσβαση στις πληροφορίες για το περιβάλλον, που εξασφαλίζει σε όλα τα νομικά και φυσικά πρόσωπα το δικαίωμα πρόσβασης σε πληροφορίες σχετικές με το περιβάλλον, τις οποίες κατέχουν οι δημόσιες αρχές. Η ΕΕ ανέλαβε περαιτέρω δράσεις στον τομέα του περιβάλλοντος. Για παράδειγμα, θα πρέπει που οι να πραγματοποίησε η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Περιβάλλοντος σχετικά με το ζήτημα αυτό. Επιπλέον, την 25η Ιουνίου του 1998, η προεδρία του Συμβουλίου και η Επιτροπή υπέγραψαν τη Σύμβαση ΟΕΕ / ΟΗΕ σχετικά με την πρόσβαση σε πληροφορίες, τη συμμετοχή του κοινού στη διεργασία λήψης των αποφάσεων και την πρόσβαση στη για θέματα περιβάλλοντος. δικαιοσύνη αναφερθούν εργασίες 32 Παράρτημα 3: Σημερινή κατάσταση στις ΗΠΑ:, το νομικό πλαίσιο Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν μακρόχρονη εμπειρία ενεργούς πολιτικής πληροφοριών του δημόσιου τομέα. Το 1966 θεσπίστηκε ο νόμος για την ελευθερία των πληροφοριών (ΡΓΘβαοΓΠ οί ΙπίοΓΓΠΒΐϊοη ΑοΙ - ΡΟΙΑ). Ο ΡΟΙΑ τροποποιήθηκε το 1996 με τον ηλεκτρονικό νόμο για την ελευθερία των πληροφοριών (ΕΙβοίΓοηΐο ΡΓββαοΓΠ οί ΙητΌίπίθτΙοη ΑοΙ - ΕΡΟΙΑ) που εγγυάται την πρόσβαση του κοινού της ομοσπονδιακής κυβέρνησης με ηλεκτρονικά μέσα. πληροφορίες στις εξασφάλιση Έχουν δημιουργηθεί υπηρεσίες εντοπισμού των κυβερνητικών (ΟονβΓηητίΘηΙ πληροφοριών ΙηίΟΓίτοΙίοη Ι_ΟΟ31ΟΓ δβΓνίεββ - ΟΙΙ. 8) με σκοπό στις την ομοσπονδιακές τον εντοπισμό των πόρων που ενδιαφέρουν τους διαθέσιμων χρήστες, πληροφοριών και την παροχή βοήθειας για την εξασφάλιση (βλέπε ίΊτ. τ. ρ://νννννν. αϊΐ5. ηΘΐ/). της πρόσβασης με πληροφορίες την περιγραφή πρόσβασης των Με ορισμένους νόμους συμπληρωματικούς του ΡΟΙΑ (όπως ο νόμος για τη μείωση των εγγράφων και ο νόμος για την κυβέρνηση υπό το φως του ήλιου και με λεπτομερή έγγραφα πολιτικής όπως η εγκύκλιος Α130 του γραφείου διαχείρισης και προϋπολογισμού) - οι ΗΠΑ ενθαρρύνουν έντονα τον ιδιωτικό τομέα να εκμεταλλεύεται του δημόσιου τομέα για εμπορικούς σκοπούς. πληροφορίες τις το γραφείο διαχείρισης Ο ενιαίος κατάλογος και οι κατευθυντήριες γραμμές για τα τέλη τα σχετικά με το νόμο για την ελευθερία των πληροφοριών, που εκδόθηκε και από προϋπολογισμού (Οίίϊοβ οί Μ3η3αβιτΐ6ίΐΙ 3Πά ΒυάαβΙ - ΟΜΒ) το 1996 καλύπτει, μεταξύ άλλων, ζητήματα τιμολόγησης. Περιέχει διατάξεις σύμφωνα με τις οποίες ουσιαστικά χρεώνονται τα κόστη έρευνας, αναπαραγωγής και (ενδεχομένως) επανεξέτασης αλλά όχι η προστιθέμενη αξία που προσθέτει ο ιδιωτικός τομέας στα ανεπεξέργαστα δεδομένα. Η φιλοσοφία τιμολόγησης των ΗΠΑ είναι ότι ο δημόσιος τομέας θα πρέπει να θεωρείται η προσθήκη αξίας μόνο ως εργαλείο για αύξηση της αποτελεσματικότητας του και όχι ως κίνητρο για αποκόμιση κέρδους. Εξάλλου, για να είναι ο ιδιωτικός τομέας σε θέση να παράγει προϊόντα ή υπηρεσίες που θα είναι βιώσιμα από εμπορική άποψη, θα πρέπει να είναι σε θέση να προσθέτει αξία επιπλέον αυτής που προσθέτει ο δημόσιος τομέας και να την πωλεί υπάρχουν με συγγραφικά δικαιώματα για τις κυβερνητικές πληροφορίες σε ομοσπονδιακό επίπεδο. κέρδους. Δεν περιθώριο Στις ΗΠΑ, η πιο σημαντικά αναφορά σε ζητήματα σχετικά με τον ανταγωνισμό εμφανίζεται στο νόμο για τη μείωση των εγγράφων της 4. 1. 1995, τμήμα 3506, που αφορά ομοσπονδιακών τις ευθύνες υπηρεσιών. Σύμφωνα με αυτόν: των "η κάθε υπηρεσία εξασφαλίζει ότι το κοινό θα έχει έγκυρη και ισότιμη πρόσβαση στις δημόσιες πληροφορίες της υπηρεσίας. " αναφέρει όμως επίσης ότι δεν θα πρέπει, εκτός αν αυτό επιτρέπεται ρητά από τις διατάξεις: "Α) να συνάπτει αποκλειστικές, περιορισμένες, ή άλλου είδους συμφωνίες διανομής που παρεμποδίζουν ισότιμη διαθεσιμότητα των δημόσιων πληροφοριών για το κοινό· έγκαιρη την και Β) να περιορίζει ή να ρυθμίζει τη χρήση, την μεταπώληση των δημόσιων πληροφοριών από το κοινό- επαναδιάδοση την ή Γ) να εισπράττει τέλη ή δικαιώματα για τη μεταπώληση των δημόσιων πληροφοριών· επαναδιάδοση την ή Δ) να χρεώνει στους χρήστες τέλη για τις δημόσιες πληροφορίες τα οποία υπερβαίνουν το κόστος της διάδοσης". 33 Ι55Ν 0254-1483 ΟΟΜ(98) 585 τελικό ΕΓΓΡΑΦΑ ΟΚ 15 16 06 01 Αριθ. καταλόγου : ΟΒ-ΟΟ-99-021-ΟΚ. -α Υπηρεσία Επισήμων Εκδόσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Ι. -2985 Λουξεμβούργο