title: 1999/168/EG: Beschikking van de Raad van 25 januari 1999 tot vaststelling van een specifiek programma voor onderzoek, technologische ontwikkeling en demonstratie op het gebied van "Een gebruikersvriendelijke informatiemaatschappij" (1998-2002)

eurovoc_concepts:
EU programme
access to information
pluralism in the media
research programme
technological change
testing

text: L 64/20 NL Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 3. 1999 BESCHIKKING VAN DE RAAD van 25 januari 1999 tot vaststelling van een specifiek programma voor onderzoek, technologische ontwikkeling en demonstratie op het gebied van „Een gebruikersvriendelijke informatiemaatschappij” (1998-2002) (1999/168/EG) DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE, Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, en met name op artikel 130 I, lid 4, Gezien het voorstel van de Commissie (1), Gezien het advies van het Europees Parlement (2), Gezien het advies van het Economisch en Sociaal Comite´ (3), (1) Overwegende dat het Europees Parlement en de Raad bij Besluit nr. 182/1999/EG (4) het vijfde kaderprogramma van de Europese Gemeenschap (hierna „vijfde kaderprogramma” genoemd) voor activiteiten op het gebied van onderzoek, techno- logische ontwikkeling en demonstratie (hierna „OTO” genoemd) hebben vastgesteld voor de periode 1998-2002, waarin de grote lijnen en de wetenschappelijke en technologische doelstellin- gen worden uiteengezet van de activiteiten die op het gebied van „Een gebruikersvriendelijke infor- matiemaatschappij” moeten worden uitgevoerd; (2) Overwegende dat in artikel 130 I, lid 3, van het Verdrag is bepaald dat het kaderprogramma wordt uitgevoerd door middel van specifieke programma’s die worden ontwikkeld binnen elke activiteit waaruit het is samengesteld; dat in elk specifiek programma de nadere bepalingen voor de uitvoering ervan, de looptijd en de noodzake- lijk geachte middelen worden vastgesteld; (3) Overwegende dat de Commissie, overeenkomstig artikel 4, lid 2, van Besluit nr. 1110/94/EG van het Europees Parlement en de Raad van 26 april 1994 betreffende het vierde kaderprogramma van de Europese Gemeenschap van communau- taire werkzaamheden op het gebied van onder- zoek, technologische ontwikkeling en demonstra- tie (1994-1998) (5) en artikel 4, lid 2, van de beschikkingen van de Raad betreffende de speci- fieke programma’s waarmee het vierde kaderpro- gramma wordt uitgevoerd, een externe evaluatie heeft laten uitvoeren die zij samen met haar con- clusies en opmerkingen heeft doen toekomen aan het Europees Parlement, de Raad, het Eco- nomisch en Sociaal Comite´ en het Comite´ van de Regio’s; (4) Overwegende dat, overeenkomstig artikel 130 J van het Verdrag, Besluit 1999/65/EG van de Raad van 22 december 1998 betreffende de regels inzake de deelneming van ondernemingen, onderzoeks centra en universiteiten, en inzake de verspreiding van de onderzoeksresultaten ter uit- voering van het vijfde kaderprogramma van de Europese Gemeenschap (1998-2002) (6) (hierna „regels voor deelneming en verspreiding” ge- noemd) op dit specifieke programma van toepas- sing is; dat deze regels de deelneming van het Gemeenschappelijk Centrum voor onderzoek aan de onder dit programma vallende werkzaamhe- den onder contract mogelijk maken; (5) Overwegende dat bij de uitvoering van dit pro- gramma, naast de samenwerking in het kader van de Overeenkomst betreffende de Europese Economische Ruimte of van een associatieover- eenkomst, activiteiten op het gebied van inter- nationale samenwerking met derde landen of internationale organisaties, inzonderheid op basis van artikel 130 M van het Verdrag, wenselijk kunnen zijn; (6) Overwegende dat de uitvoering van dit pro- gramma tevens activiteiten en mechanismen behelst ter stimulering, verspreiding en exploita- tie van de resultaten van OTO, in het bijzonder ten behoeve van kleine en middelgrote onder- nemingen (KMO’s), alsmede stimuleringsactivi- teiten met betrekking tot de mobiliteit en de opleiding van onderzoekers; (1) PB C 260 van 18. 8. 1998, blz. 16. (2) Advies van 15 december 1998 (nog niet bekendgemaakt in het Publicatieblad). (3) PB C 407 van 28. 12. 1998, blz. 123. (4) PB L 26 van 1. 2. 1999, blz. 1. (5) PB L 126 van 18. 5. 1994, blz. 1. Besluit laatstelijk gewij- zigd bij Besluit nr. 2535/97/EG (PB L 347 van 18. 12. 1997, blz. 1). (6) PB L 26 van 1. 2. 1999, blz. 46. 12. 3. 1999 NL Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen L 64/21 (7) Overwegende dat het van belang is dat de weten- schap, het bedrijfsleven en de gebruikers intensief worden betrokken bij de vaststelling van de te verrichten activiteiten en, in voorkomend geval, bij de uitvoering van het programma; (8) Overwegende dat de onderzoekactiviteiten uit hoofde van het vijfde kaderprogramma ook op innovatie moeten worden gericht, zodat onder meer wordt bijgedragen tot de verwezenlijking van de doelstellingen van het eerste actieplan voor innovatie; (9) Overwegende dat speciaal de nadruk moet wor- den gelegd op het stimuleren van de deelneming van KMO’s; (10) Overwegende dat bij de uitvoering van dit pro- gramma rekening moet worden gehouden met het gelijkekansenbeleid van de Gemeenschap; (11) Overwegende dat een efficie¨nt en doorzichtig beheer bijdraagt tot een effectiever en gebruikers- vriendelijker programma; (12) Overwegende dat administratieve uitgaven op doorzichtige wijze moeten worden opgenomen in de begroting van de Gemeenschap; Artikel 2 1. Overeenkomstig bijlage III bij het vijfde kader- programma beloopt het bedrag dat voor de uitvoering van het specifieke programma 3 600 miljoen euro, waarvan ten hoogste 7,5 % voor de administratieve uitgaven van de Commissie. Een indicatieve verdeling van dit bedrag is opgenomen in bijlage I. 2. Van het in lid 1 genoemde bedrag is — 857 miljoen euro bestemd voor de periode 1998-1999, — 2 743 miljoen euro bestemd voor de periode 2000-2002. In het in artikel 2, lid 1, onder c), van het vijfde kader- programma bedoelde geval past de Raad het laatste cijfer aan, overeenkomstig artikel 2, lid 1, onder c), tweede streepje, van het vijfde kaderprogramma. Zolang de Raad geen besluit heeft genomen, mag bij de uitvoering van dit specifieke programma het in het eerste streepje genoemde bedrag niet worden over- schreden. (13) Overwegende dat de uitvoering van dit pro- gramma moet worden getoetst, zodat het in voorkomend geval kan worden aangepast aan de wetenschappelijke en technologische ontwikke- lingen; dat onafhankelijke deskundigen de in het kader van het programma geboekte vooruitgang te gelegener tijd dienen te evalueren; 3. De begrotingsautoriteit stelt, met inachtneming van de in deze beschikking vastgelegde wetenschappe- lijke en technologische doelstellingen en prioriteiten, voor elk begrotingsjaar de kredieten vast en houdt daarbij rekening met de in het kader van de meerjarige financie¨le vooruitzichten beschikbare middelen. (14) Overwegende dat het Comite´ voor wetenschap- pelijk en technisch onderzoek is geraadpleegd over de wetenschappelijke en technologische inhoud van de specifieke programma’s, Artikel 3 HEEFT DE VOLGENDE BESCHIKKING VASTGESTELD: Artikel 1 Overeenkomstig artikel 3, lid 1, van het vijfde kader- programma wordt hierbij het specifieke programma op het gebied van „Een gebruikersvriendelijke infor- matiemaatschappij” (hierna „specifiek programma” genoemd) vastgesteld voor de periode van 25 januari 1999 tot en met 31 december 2002. 1. De grote lijnen, de wetenschappelijke en techno- logische doelstellingen en de prioriteiten van het speci- fieke programma zijn opgenomen in bijlage II. Zij slui- ten aan bij de beginselen en de drie categoriee¨n selec- tiecriteria van bijlage I bij het vijfde kaderprogramma. 2. Overeenkomstig deze beginselen en criteria wor- den de selectiecriteria, als uiteengezet in artikel 10 van de regels voor deelneming en verspreiding, toegepast bij de selectie van de te verrichten OTO-activiteiten. Voorts moet elke deelneming van industrie¨le entiteiten aan op de industrie georie¨nteerde werkzaamheden voor gezamenlijke rekening in de regel aangepast zijn aan de aard en het doel van de activiteiten. L 64/22 NL Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 3. 1999 Bij de uitvoering van het programma worden, ook in het werkprogramma als bedoeld in artikel 5, lid 1, al deze criteria in acht genomen, al kunnen deze verschil- lend worden gewogen. d) indien nodig, de selectiecriteria en de regelingen voor de toepassing daarvan voor alle OTO-werk- zaamheden onder contract. 3. De regels voor deelneming en verspreiding zijn van toepassing op het specifieke programma. 4. De nadere bepalingen voor de financie¨le deel- neming van de Gemeenschap aan het specifieke pro- gramma zijn die bedoeld in artikel 4 van het vijfde kaderprogramma. De OTO-werkzaamheden onder contract van het spe- cifieke programma zijn omschreven in de bijlagen II en IV van het vijfde kaderprogramma. De nadere bepalingen voor de uitvoering van het pro- gramma staan in bijlage III bij de onderhavige beschik- king. Artikel 4 Aan de hand van de in artikel 3 bedoelde criteria en de wetenschappelijke en technologische doelstellingen en prioriteiten van bijlage II: a) toetst de Commissie, bijgestaan door onafhanke- lijke externe deskundigen, de uitvoering van het specifieke programma en dient zij in voorkomend geval bij de Raad voorstellen in tot aanpassing lid 1, van het ervan overeenkomstig artikel 5, vijfde kaderprogramma; b) laat de Commissie de in artikel 5, lid 2, van het vijfde kaderprogramma bedoelde externe evaluatie verrichten van de activiteiten op de onder het spe- cifieke programma vallende gebieden. Artikel 5 1. De Commissie stelt een werkprogramma op, dat het volgende behelst: a) een meer gedetailleerde omschrijving van de doel- stellingen en OTO-prioriteiten van bijlage II; b) het indicatieve tijdschema voor de uitvoering van het specifieke programma; 2. In het werkprogramma wordt rekening gehouden met de belangen van de betrokkenen, met name van wetenschap, bedrijfsleven en gebruikers. Het pro- gramma dient als basis voor de uitvoering van OTO- werkzaamheden onder contract volgens de procedures die zijn opgenomen in de regels voor deelneming en verspreiding. In voorkomend geval wordt het werkprogramma 3. bijgewerkt en door de Commissie in een gebruikers- vriendelijke, onder meer elektronische, vorm ter beschikking van alle belanghebbende partijen gesteld. Artikel 6 1. De Commissie is belast met de uitvoering van dit specifieke programma. Voor de aanneming van de volgende maatregelen 2. geldt de procedure van artikel 7: — de opstelling en bijwerking van het werkpro- gramma als bedoeld in artikel 5, lid 1, met inbe- grip van de inhoud van de uitnodigingen voor het indienen van voorstellen; — de goedkeuring van de voor financiering voor- gestelde OTO-werkzaamheden, met inbegrip van de deelneming door entiteiten uit derde landen, indien het geraamde bedrag van de bijdrage van de Gemeenschap uit hoofde van dit programma ten minste gelijk is aan 1,5 miljoen euro; — de opstelling van het mandaat voor de externe eva- luatie als bedoeld in artikel 5, lid 2, van het vijfde kaderprogramma; — iedere aanpassing van de in bijlage I genoemde indicatieve verdeling van het bedrag. Artikel 7 1. De Commissie wordt bijgestaan door een pro- (hierna „het comite´” genoemd) be- grammacomite´ staande uit vertegenwoordigers van de lidstaten en voorgezeten door de vertegenwoordiger van de Com- missie. c) de co(cid:246)rdinatieregelingen van bijlage III, alsmede de regelingen ter verwezenlijking van de doelstellin- gen, met betrekking tot innovatie en de deelneming van het MKB, van de derde activiteit van het vijfde kaderprogramma; 2. In de in artikel 6, lid 2, genoemde gevallen legt de vertegenwoordiger van de Commissie het comite´ een ontwerp voor van de te nemen maatregelen. Het comite´ brengt advies uit over dit ontwerp binnen een 12. 3. 1999 NL Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen L 64/23 termijn die de voorzitter kan vaststellen naar gelang van de urgentie van de materie. Het comite´ spreekt zich uit met de meerderheid van stemmen die in artikel 148, lid 2, van het Verdrag is voorgeschreven voor de aanneming van de besluiten die de Raad op voorstel van de Commissie dient te nemen. Bij stem- ming in het comite´ worden de stemmen van de ver- tegenwoordigers van de lidstaten gewogen overeen- komstig genoemd artikel. De voorzitter neemt niet aan de stemming deel. 3. a) De Commissie stelt de beoogde maatregelen vast wanneer zij in overeenstemming zijn met het advies van het comite´. 4. De Commissie licht het comite´ op gezette tijden in over het verloop van de uitvoering van het speci- fieke programma en met name over de voortgang van de in het kader van dit programma gefinancierde OTO-acties. Artikel 8 Overeenkomstig artikel 5, lid 4, van het vijfde kader- programma licht de Commissie de Raad en het Euro- pees Parlement regelmatig in over alle vorderingen bij de uitvoering van het programma, met inbegrip van de deelneming van het MKB en de vereenvoudiging van administratieve procedures. b) Wanneer de beoogde maatregelen niet in over- eenstemming zijn met het advies van het comite´ of indien geen advies is uitgebracht, dient de Commissie onverwijld bij de Raad een voorstel in betreffende de te nemen maatregelen. De Raad besluit met gekwalificeerde meerderheid van stemmen. Indien de Raad na verloop van negen weken na de indiening van het voorstel bij de Raad, geen besluit heeft genomen, worden de voorgestelde maatregelen door de Commissie vastgesteld. Artikel 9 Deze beschikking is gericht tot de lidstaten. Gedaan te Brussel, 25 januari 1999. Voor de Raad De Voorzitter J. FISCHER L 64/24 NL Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 3. 1998 BIJLAGE I INDICATIEVE VERDELING VAN HET NOODZAKELIJK GEACHTE BEDRAG Soort activiteit a) Kernactiviteiten: i) Systemen en diensten voor de burger ii) Nieuwe werkmethoden en elektronische handel iii) Multimedia-inhoud en -instrumenten iv) Essentie¨le technologie en infrastructuren b) Generieke activiteiten op het gebied van onderzoek en technologische ont- wikkeling: Toekomstige en opkomende technologiee¨n c) Steun voor onderzoekinfrastructuur: Onderzoeknetwerken (in miljoen euro) Bedrag 646 547 564 1 363 319 161 (1) Waarvan ten minste 10 % voor programmawijde thema’s en minimaal 2 % voor ge(cid:239)ntegreerde applicatieplat- forms. Totaal 3 600 (1) 12. 3. 1999 NL Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen L 64/25 BIJLAGE II ALGEMENE STRUCTUUR, WETENSCHAPPELIJKE EN TECHNOLOGISCHE DOELSTELLINGEN EN DE PRIORITEITEN INLEIDING Wij maken een fundamentele omschakeling mee: van een industrie¨le maatschappij naar een informatie- maatschappij. De technologie van de informatiemaatschappij gaat een steeds belangrijke rol spelen in alle industrie¨le en maatschappelijke activiteiten en zorgt voor een versnelde mondialisering van zowel de economie, waarbij met name het MKB een nieuwe toegang krijgt tot de wereldmarkt, als de samen- leving. Europa moet een voortrekkersrol vervullen als het gaat om de ontwikkeling en introductie van de tech- nologie van de informatiemaatschappij, wil het het concurrentievermogen van de industrie, de werk- gelegenheid, de kwaliteit van het bestaan en de duurzaamheid van de groei kunnen garanderen. Voorts draagt de technologie van de informatiemaatschappij bij tot de samenhang van de Europese Unie, door gemeenschappen in afgelegen en plattelandsgebieden de kans te geven uit hun isolement te treden en deel te nemen aan de wereldeconomie. Tegelijkertijd ontwikkelen de technologiee¨n die de totstandbrenging van de informatiemaatschappij ondersteunen zich in hoog tempo. Er worden tal van nieuwe mogelijkheden geopend dankzij de vorde- ringen op het gebied van gegevensverwerking en communicatie. Er vindt een verschuiving plaats van zelfstandige systemen naar netwerkinformatie en -processen. De digitalisering leidt tot de convergentie van gegevensverwerking, communicatie en media. Inhoud wordt steeds belangrijker. De toenemende diversiteit en complexiteit van systemen zorgt echter ook voor nieuwe uitdagingen inzake de ontwikke- ling en het gebruik ervan. Met alleen de huidige technologiee¨n, systemen en toepassingen kan het potentieel van de informatie- maatschappij in Europa nooit ten volle worden benut. Aan fundamentele eisen zoals bruikbaarheid, betrouwbaarheid, interoperabiliteit en met name betaalbaarheid wordt bij lange na niet in toereikende mate voldaan om op alle gebieden de technologie van de informatiemaatschappij (d. w. z. informatie- en communicatietechnologie, -systemen, -toepassingen en -diensten) op grote schaal te kunnen toepassen. Voortdurende inspanningen zijn nodig op het gebied van onderzoek, technologische ontwikkeling, demonstratie en introductie van technologie. Deze inspanningen moeten bij alle activiteiten gericht zijn op algemene onderwerpen, zoals toegang, gebruiksgemak, kosten-batenverhouding en interoperabiliteit en normalisatie. Zij dienen ook gericht te zijn op de sociaal-economische effecten van de activiteiten, met name de maatschappelijke veranderingen door de invoering van en de toegenomen omgang met informatie- en telecommunicatietechnologiee¨n, met inbegrip van de uitwerking daarvan op verschil- lende bevolkingsgroepen, waarbij de aandacht vooral moet uitgaan naar de uitwerking op vrouwen en jongeren. In dit verband is de verbetering van de toegankelijkheid en de gebruikersvriendelijkheid een belangrijke prioriteit. Strategische doelstellingen van het programma Het strategisch doel van het programma „Een gebruikersvriendelijke informatiemaatschappij” bestaat erin de voordelen van de informatiemaatschappij in Europa te verwezenlijken door de opkomst ervan te bespoedigen en ervoor te zorgen dat in de behoeften van individuen en bedrijven wordt voorzien. Het programma heeft vier onderling samenhangende specifieke doelstellingen, die zowel de technologi- sche ontwikkelingen sturen als de nauwe aansluiting tussen onderzoek en beleid mogelijk maken die nodig is voor een coherente en open informatiemaatschappij. Wat het individu betreft, is het de doel- stelling te voldoen aan de behoeften en verwachtingen van Europese burgers ten aanzien van hoog- waardige, betaalbare diensten van algemeen belang. Wat de behoeften en aandachtspunten van Euro- pese bedrijven, werknemers en consumenten betreft, is het de doelstelling zowel personen als organisa- ties de gelegenheid te geven te innoveren en doeltreffender en efficie¨nter te zijn in hun werk en bedrijvigheid. Multimedia-inhoud is van essentieel belang voor de informatiemaatschappij; op dit punt is het de doelstelling de leidende rol van Europa te bevestigen en Europa in staat te stellen het potenti- eel van zijn creativiteit en cultuur te benutten. Wat de essentie¨le technologiee¨n en infrastructuren betreft die de bouwstenen van de informatiemaatschappij vormen, is het de doelstelling de ontwikke- ling ervan te sturen, de toepasbaarheid ervan te vergroten en de invoering ervan in Europa te bespoedi- gen. L 64/26 NL Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 3. 1999 Nieuwe aanpak. Het door de Gemeenschap gefinancierde onderzoek naar informatie- en communica- tietechnologie vormt een wezenlijk onderdeel van de totaalstrategie van de Europese Unie voor de informatiemaatschappij, die werd omschreven in het actieplan „Europa op weg naar de informatie- maatschappij” en werd herzien in het actieplan dat in november 1996 werd aangenomen. Het pro- gramma „Technologie van de informatiemaatschappij” introduceert een nieuwe aanpak van het thema „informatiemaatschappij” uit het vijfde kaderprogramma. Integratie. De context, motivering en doelstellingen van dit programma maken e´e´n ge(cid:239)ntegreerd pro- gramma noodzakelijk dat uitdrukking geeft aan de convergentie van technologiee¨n en media en van bedrijfstakken en markten, samen met het groeiende belang van de inhoud, en dat inspeelt op de nood- zaak om onderzoek-, ontwikkelings- en introductieactiviteiten te integreren. Hiertoe bestaat dit pro- gramma uit een reeks van vier, op de vier specifieke doelstellingen toegespitste kernactiviteiten en e´e´n specifieke activiteit met betrekking tot onderzoek op langere termijn of met grotere risico’s in verband met opkomende technologiee¨n. Deze activiteiten vullen elkaar aan en zijn verkregen door de technolo- giee¨n, systemen, toepassingen en diensten, en de onderzoek-, ontwikkelings- en introductieactiviteiten met de grootste verwantschap of onderlinge verwevenheid samen te brengen. Iedere activiteit heeft haar eigen specifieke aandachtspunten en prioriteiten; de kernpunten bruikbaarheid, interoperabiliteit, betrouwbaarheid en betaalbaarheid lopen daarentegen als een rode draad door het programma. Daar- bij zal er in iedere kernactiviteit een geschikt evenwicht bestaan tussen de gehele scala van OTO-activi- teiten, van fundamenteel onderzoek tot demonstratie en introductieactiviteiten. Programmawijde thema’s. Dankzij de co(cid:246)rdinatie en integratie van de activiteiten door middel van e´e´n werkprogramma kan een „thema” dat het gehele programma bestrijkt (bijvoorbeeld interfaces, mobili- teit of satellietactiviteiten) op coherende wijze in meer dan e´e´n activiteit aan de orde komen, waarbij iedere activiteit zich op haar eigen perspectief concentreert en van daaruit een bijdrage levert. Cluste- ring en co(cid:246)rdinatie worden gebruikt om activiteiten te bundelen, te co(cid:246)rdineren en te integreren. Werk- zaamheden die het gehele programma bestrijken, zullen worden uitgevoerd binnen ge(cid:239)ntegreerde appli- catieplatforms om voor een naadloze interactie te zorgen tussen burgers, bedrijven en overheden door de vorming van coherente groepen van openbare en particuliere diensten die op de behoeften van de gebruikers afgestemd zijn. Demonstratieprojecten en de evaluatie daarvan vinden plaats op „digitale locaties” van steden of regio’s die de weg moeten plaveien voor „digitale gemeenschappen” in stede- lijke en plattelandsgebieden en afgelegen en ultraperifere gebieden, en worden terdege geco(cid:246)rdineerd met andere kernactiviteiten, bijvoorbeeld „De stad van morgen en het culturele erfgoed” , en initiatie- ven in het kader van de structuurfondsen. Hierbij wordt voorgebouwd op activiteiten uit alle onder- delen van dit programma. Flexibiliteit. Het technologische bereik van de activiteiten verschaft de flexibiliteit om via het ene lopende werkprogramma (dat in overleg met de belangrijkste deelnemers is gedefinieerd) de aandacht na verloop van tijd te verleggen, teneinde te kunnen inspelen op veranderingen in de industrie¨le en maatschappelijke behoeften en de technologische context. Sociaal-economische behoeften. Een uitgebreid gamma goederen, diensten en proce´de´s ondergaan ver- anderingen door de integratie en het gebruik van technologie van de informatiemaatschappij. De werk- zaamheden moeten gericht worden op de kwantitatieve en kwalitatieve voordelen die door de techno- logie van de informatiemaatschappij worden geboden bij alle industrie¨le en maatschappelijke activitei- ten, van meer concurrerende werkmethoden en zakendoen tot betere en goedkopere diensten van algemeen belang of nieuwe vormen van vrijetijdsbesteding en amusement. Daarbij moet rekening wor- den gehouden met de ethische implicaties van het gebruik van deze technologie, met de noodzaak om een einde te maken aan discriminatie, bijvoorbeeld op grond van geslacht, zodat voor toegangs- en gebruiksgemak kan worden gezorgd, en met de vergrijzing van de bevolking, alsmede de behoefte om efficie¨nt gebruik te maken van de hulpbronnen en het milieu te beschermen. Sociaal-economisch onder- zoek moet, samen met de resultaten van andere initiatieven van de Gemeenschap waarvoor technolo- giee¨n van de informatiemaatschappij nodig zijn zoals de regionale programma’s, in heel het pro- gramma worden ge(cid:239)ntegreerd ter ondersteuning van de invoering van technologiee¨n van de informatie- maatschappij, alsmede in het beheer ervan. Hetzelfde geldt voor werkzaamheden op het gebied van statistieken, die van essentieel belang zijn voor de informatiemaatschappij en waarvoor technologiee¨n van de informatiemaatschappij nieuwe manieren bieden om de hoogste kwaliteitsnormen en de snelste en best toegankelijke verspreiding te verwezenlijken. Bijzondere aandacht zal uitgaan naar de „innova- tiedimensie” en naar de deelneming van het MKB, zodat de onderzoekresultaten sneller kunnen wor- den omgezet in economische en sociale voordelen. Toegevoegde waarde voor Europa. Om alle mogelijkheden van de informatiemaatschappij te realiseren is er behoefte aan technologie, infrastructuur, toepassingen en diensten die toegankelijk en bruikbaar zijn voor iedereen, waar en wanneer dan ook, voor zakelijk zowel als voor particulier gebruik. Onder- zoek in samenwerkingsverband en technologische ontwikkeling zijn nodig om de kritieke inspanningen te leveren en te zorgen voor de nodige interoperabiliteit om dit in Europa tot stand te brengen. Ook pan-Europees onderzoek is nodig om te maken dat de inhoud, samen met de totstandbrenging en het gebruik ervan, voldoende uitdrukking geeft aan de culturele verscheidenheid en grote taalrijkdom van de Europese Unie. 12. 3. 1999 NL Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen L 64/27 Europees concurrentievermogen. De technologie van de informatiemaatschappij is ge(cid:239)ntegreerd in of ondersteunt producten en proce´de´s in alle sectoren van de economie. Om op de wereldmarkt te kunnen concurreren moet Europa zowel het aanbod als het gebruik van technologiee¨n van de informatiemaat- schappij beheersen. Om de realisatie van kennis als innovatie te bespoedigen worden in dit programma activiteiten om de invoering van technologiee¨n van de informatiemaatschappij te stimuleren met onder- zoek en technologische ontwikkeling ge(cid:239)ntegreerd teneinde ervoor te zorgen dat aan de voorwaarden en eisen voor het gebruik ervan kan worden voldaan. Naast demonstratieprojecten en experimenten gaat het onder meer om activiteiten om de ontwikkeling en verspreiding van de nodige vaardigheden te stimuleren met het oog op de benutting van de resultaten van onderzoek en ontwikkeling (zoals valide- ringsprojecten, evaluaties, voorlichting, activiteiten ten behoeve van beginnende gebruikers en initiatie- ven gericht op optimale werkwijzen), en om consensusvorming en normalisatieactiviteiten. AANSLUITING BIJ EN AANVULLING OP DE ANDERE PROGRAMMA’S De aansluiting met de andere thematische programma’s is gebaseerd op het feit dat de activiteiten met betrekking tot de ontwikkeling, demonstratie en invoering van technologiee¨n van de informatiemaat- schappij in dit programma worden geconcentreerd en dat de praktische uitvoering daarvan (toepas- singspecifiek integratieonderzoek alsmede het gebruik ervan) wordt geconcentreerd op specifieke terrei- nen van de andere thematische programma’s. De aard van de technologiee¨n van de informatiemaat- schappij vergt een nauwe co(cid:246)rdinatie met andere programma’s en relevante beleidsinitiatieven op gebieden waar de invoering ervan een kritieke rol speelt. Bijzondere aandacht wordt geschonken aan de programma’s die betrekking hebben op fabricage, vervoer, milieu en gezondheidszorg. Verder wor- den de op satellieten betrekking hebbende activiteiten in dit programma geco(cid:246)rdineerd met daaraan gerelateerde activiteiten in andere programma’s en initiatieven die vallen onder de co(cid:246)rdinatiegroep Ruimtevaart van de Commissie. Bij alle activiteiten in het kader van het specifieke programma wordt op grond van artikel 6 van het besluit van het Europees Parlement en de Raad over het vijfde kader- programma het uiterste respect voor de mensenrechten en fundamentele ethische beginselen getoond. De internationale samenwerking weerspiegelt het mondiale karakter van de informatiemaatschappij en speelt een belangrijke rol in de ontwikkeling en invoering van de technologie van de informatiemaat- schappij. Dit moet tot uitdrukking komen in de deelneming aan en de uitvoering van dit programma, waaronder de steun voor internationale initiatieven zoals IMS (Intelligent Manufacturing Systems), en in de koppelingen daarvan met het horizontale programma „Bevestiging van de internationale rol van het communautaire onderzoek”, dat zich bezighoudt met steun voor organisaties uit derde landen. Specifieke activiteiten om de deelneming van organisaties uit derde landen te vergemakkelijken en om banden te onderhouden met in Europa opgeleide specialisten uit derde landen, worden ook gebruikt om de internationale dimensie van het programma gestalte te geven. Waar nodig kunnen de werkzaam- heden een aanvulling vormen op en geco(cid:246)rdineerd worden met die van het COST-programma. In het gehele programma ge(cid:239)ntegreerde innovatieactiviteiten moeten de nadruk leggen op de bevordering van de verspreiding en toepassing van de resultaten van dit programma en zorgen voor complementariteit en koppeling met de innovatieactiviteiten in het kader van het programma „Bevorderen van innovatie en stimuleren van deelneming van het MKB”. Bovendien worden op programmaniveau koppelingen met Eureka, trans-Europese netwerkactiviteiten en andere Gemeenschapsinstrumenten gebruikt ter bevordering van geschikte wegen en mechanismen voor de verdere invoering en exploitatie van resulta- ten. Koppelingen met het programma „Bevorderen van innovatie en stimuleren van deelneming van het MKB” vormen een aanvulling op de in dit programma opgenomen maatregelen ter bevordering van de daadwerkelijke deelneming van het MKB (zoals premies voor verkennende werkzaamheden). Verbetering van de knowhow, de vaardigheden en de opleiding van Europese onderzoekers en van het inzicht in de sociaal-economische gevolgen van onderzoek op de onder dit programma vallende gebie- den is van essentieel belang om te zorgen voor voldoende beschikbaarheid van de passende expertise en voor tastbare en duurzame gevolgen. Opleiding en sociaal-economisch onderzoek vormen daarom een integrerend deel van dit programma, aangevuld met passende aansluiting op het horizontale pro- gramma „Versterking van het menselijk onderzoekpotentieel en verdieping van de fundamentele kennis op sociaal-economisch gebied” en op initiatieven van het Europees Sociaal Fonds. De opleidingsactivi- teiten zullen steun voor beurzen omvatten, in de vorm van Marie Curiebeurzen overeenkomstig de in het horizontale programma gegeven definities en regels. De werkzaamheden van dit programma met betrekking tot „Onderzoeknetwerken” worden gekoppeld aan de steun van het horizontale programma voor toegang tot grote computerfaciliteiten en aan de activiteiten van de andere thematische pro- gramma’s met betrekking tot de „Steun voor onderzoekinfrastructuur”. De mogelijkheden van COST en Eureka worden zovel mogelijk benut evenals de samenwerking met internationale organisaties om voor zoveel mogelijk synergie te zorgen tussen activiteiten en projecten in het kader van dit programma en de op nationaal niveau gefinancierde activiteiten. Wat de co(cid:246)rdina- tie met Eureka betreft, kunnen in het kader van de kernactiviteiten volgens de selectiecriteria en de pro- cedures van het kaderprogramma projecten worden opgezet die corresponderen met thema’s van gemeenschappelijk belang in het kaderprogramma. L 64/28 NL Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 3. 1999 a) KERNACTIVITEITEN i) Systemen en diensten voor de burger D o e l s t e l l i n g e n e n O T O - p r i o r i t e i t e n Deze werkzaamheden helpen bij de totstandkoming van de volgende generatie gebruikersvriendelijke, betrouwbare, kostenefficie¨nte en interoperabele diensten van algemeen belang, die voorzien in de behoefte van gebruikers aan een flexibele toegang voor iedereen, waar en wanneer dan ook. De werk- zaamheden, die zich ook uitstrekken tot onderwijs en opleiding, omvatten zowel OTO dat alle kern- activiteiten bestrijkt als specifiek OTO op de volgende gebieden: gezondheidszorg, bijzondere behoef- ten, onder andere van bejaarden en gehandicapten, overheidsdiensten, milieu, vervoer en toerisme. Aan sommige van de vraagstukken die als een rode draad door het programma lopen, moet nadere aan- dacht worden geschonken om voldoende rekening te houden met de behoeften en verwachtingen van de karakteristieke gebruikers binnen deze kernactiviteit, met name bruikbaarheid en acceptatie van nieuwe diensten, met inbegrip van veiligheid, privacy van gegevens en de sociaal-economische en ethi- sche aspecten. — Gezondheid De werkzaamheden worden toegespitst op een nieuwe generatie computerondersteunde klinische telegeneeskundige diensten en gezondheidsnetwerktoepassingen om systemen, geavanceerde gezondheidswerkers en de continu(cid:239)teit en het beheer van de gezondheidszorg te ondersteunen, als- mede op intelligente systemen waardoor voor burgers een grotere participatie en verantwoordelijk- heid mogelijk is wat betreft huin eigen gezondheid. OTO-prioriteiten: professionele gezondheidszorg: systemen die gezondheidswerkers meer mogelijk- heden bieden voor preventie, diagnose, zorg en rehabilitatie, onder andere intelligente systemen voor de niet-invasieve diagnose en therapie, intelligente medische assistentie en geavanceerde medi- sche afbeeldingstechniek; geavanceerde telegeneeskundige toepassingen; virtuele zorgfaciliteiten met e´e´n centrale opnamedienst; snelle beveiligde netwerken en toepassingen voor de onderlinge koppeling van noodhulpdiensten, ziekenhuizen, laboratoria, apotheken, eerstelijnszorg en sociale centra en het huis voor de continu(cid:239)teit van de gezondheidszorg; beheer en reorganisatie van werk- zaamheden binnen de gezondheidszorg; een nieuwe generatie elektronische dossiers en kaarten voor geavanceerde verwerking van gezondheidsgegevens; persoonlijke gezondheidssystemen: betaal- bare, gebruikersvriendelijke systemen voor persoonlijke gezondheidsbewaking en vaste of mobiele preventiesystemen, waaronder betaalbare, geavanceerde sensoren, meetwaardeomzetters en micro- systemen; persoonlijke medische adviseurs voor toezicht of preventie en behandeling; telesystemen en -toepassingen voor zorgondersteuning in alle situaties; gebruikersvriendelijke en gecertificeerde informatiesystemen voor ondersteuning van educatie en voorlichting van burgers op het gebied van gezondheid; de werkzaamheden worden gecompleteerd met introductieactiviteiten in de vorm van validerings- en evaluatieprojecten, alsmede activiteiten ten behoeve van beginnende gebruikers en initiatieven gericht op optimale werkwijzen. — Mensen met speciale behoeften, met inbegrip van gehandicapten en bejaarden De werkzaamheden hebben betrekking op personen/systeem-interfaces en aanpassings- en hulpsys- temen om problemen op te lossen die worden veroorzaakt door omgevingsbarrie`res en lichamelijke of verstandelijke belemmeringen, alsmede op intelligente systemen en diensten om burgers te hel- pen zelfstandig te leven, sociaal te integreren en deel te nemen aan de informatiemaatschappij. OTO-prioriteiten: „design-for-all”-producten, -systemen en -diensten, waaronder verbeterde parti- cipatieve ontwerpmethoden, multimodale terminals en universele interfaces; adaptieve systemen: communicatiemiddelen voor personen met bijzondere behoeften, mobiliteitsondersteuningsappa- ratuur, zowel voor thuis als voor de bredere leefomgeving, controlesystemen op basis van robotica; multimediatoepassingen ter ondersteuning van het dagelijkse leven en de sociale integratie in huis, op het werk, bij educatie, vervoer, recreatie enz. , netwerken voor sociale ondersteuning en interven- tie, nieuwe methoden van dienstverlening; introductie: valideringsprojecten en beoordelingen spelen een cruciale rol. — Overheidsdiensten De werkzaamheden worden toegespitst op multimediasystemen en -diensten die afgestemd zijn op de specifieke behoeften van allerlei overheidsdiensten (bijvoorbeeld communautaire instellingen en 12. 3. 1999 NL Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen L 64/29 nationale overheden), met name om de verbreding en verdieping van de Europese Unie te onder- steunen, en die interactieve diensten aanbieden aan burgers en/of deze beschikbaar stellen op natuurlijke ontmoetingsplaatsen voor mensen, met name in afgelegen en landelijke gebieden. De nodige aandacht wordt besteed aan verbetering van de doeltreffendheid en de interne efficie¨ntie. OTO-prioriteiten: technologiee¨n en systemen voor on-lineondersteuning van de democratische pro- cessen en voor een betere afstand- en taalonafhankelijke, gebruikersvriendelijke, betaalbare toegang tot informatie en diensten ter ondersteuning van e´e´n gecentraliseerde toegang tot diensten en trans- actieverwerking voor burgers en bedrijven; meertalige op de persoonlijke behoeften afgestemde diensten en intelligente multifunctionele systemen om de interactie tussen de burgers en de com- munautaire en nationale overheidsdiensten te vergemakkelijken, waaronder de ontwikkeling van virtuele fora (openbare hoorzittingen, opiniepeilingen enz. ); systemen en hulpmiddelen waarmee door middel van statistieken de doorzichtigheid en toegankelijkheid van overheidsdiensten kan worden vergroot en waardoor de uitwisseling van multimediagegevens tussen overheidsdiensten kan worden bevorderd; innovatieve toepassingen ter ondersteuning van de aanpassing van over- heidsdiensten aan de voor het communautaire beleid vereiste informatie en verwerkingssystemen; introductie: optimale werkwijzen en ander introductiemaatregelen krijgen prioriteit. — Milieu De werkzaamheden worden geconcentreerd op een nieuwe generatie systemen en diensten op het gebied van toezicht, prognose en besluitvorming voor overheidsdiensten, bedrijven en het publiek waarbij zowel naar het buiten- als naar het binnenmilieu wordt gekeken, alsmede op geavanceerde systemen en diensten voor het vaststellen, beoordelen, bewaken en voorkomen van risico’s en voor het beheersen en bestrijden van noodgevallen, zowel met een natuurlijke oorzaak als door mense- lijk handelen (met inbegrip van anti-personeelsmijnen). OTO-prioriteiten: toezicht, prognoses en ondersteuning van de besluitvorming: intelligente infor- matiesystemen voor de lucht-, water- en bodemkwaliteit en voor het toezicht op en het beheer van natuurlijke hulpbronnen; geavanceerde toezicht-, preventie- en alarmeringssystemen betreffende water-, lucht-, zee-, bodem- en afvalverontreiniging; tegen geringe kosten verspreide bewakingssys- temen; krachtige systemen en geavanceerde hulpmiddelen voor gegevenskoppeling en -verzameling en modellering op milieugebied, inclusief wat betreft gegevens met een geogafisch referentiekader; ge(cid:239)ntegreerde informatiehulpmiddelen en ondersteuningssystemen voor duurzame ontwikkeling en efficie¨ntere omgang met het milieu en hulpbronnen; risico’s en noodgevallen: geavanceerde beheer- systemen waarbij gebruik wordt gemaakt van satellietbeelden, teledetectie, sensorsystemen, real-ti- mesystemen en communicatienetwerken; introductie: validerings- en demonstratieprojecten spelen een cruciale rol. — Vervoer en toerisme De werkzaamheden hebben betrekking op de ontwikkeling, validering en demonstratie van techno- logiee¨n van de informatiemaatschappij ten behoeve van intelligente systemen voor het beheer van alle vervoerswijzen, waaronder intermodale operaties en „mobiliteitsketens” voor goederen en per- sonen, voor veiligheid en operationele efficie¨ntie bij alle vervoerswijzen, waarbij onder andere acti- viteiten in het kader van het programma „Bevorderen van een concurrerende en duurzame groei” worden ondersteund, alsook voor informatie-, mobiliteits- en toerismesystemen en -diensten. OTO-prioriteiten: toezichts-, positiebepalings- en geleidingssystemen en de noodzakelijke verbete- ring van de communicatie- en positiebepalingsinfrastructuur in de ruimte en op de grond, vaste en mobiele interactieve multimedia-apparatuur, ook in de vorm van boordsystemen, alsook telebeta- lingssystemen — met name voor verkeers- en vraagbeheer, collectief en individueel vervoer, vloot- en vrachtoperaties, waarbij ondersteuning wordt geboden voor de hele logistieke keten en gebrui- kersinformatie; nieuwe verkeersleidingsystemen met geavanceerde interfaces, simulatie- en prog- nose-instrumenten, waaronder systemen voor het beheer van grootschalige evenementen en crises; op de mens gerichte boordsystemen inclusief koppelingen met aanvullende telematicasystemen, ter bevordering van de veiligheid en doeltreffendheid, waaronder verbetering van het zicht, bewaking van de conditie van de bestuurder, opsporing van obstakels en alarmering in een vroeg stadium, het vermijden van botsingen en systemen die de naleving van de voorschriften (bijvoorbeeld snel- heidslimieten) controleren; telematicasystemen voor het gebruik van intelligente voertuigen bij alle vervoerswijzen; „infomobiliteitsdiensten”, inclusief infotainment in de vorm van boordsystemen; gepersonaliseerde multimedia-informatiesystemen voor het vervoer en het toerisme, onder andere teleboeking en -betaling en systemen en diensten op het gebied van weer, vrije tijd en toerisme; beslissingondersteunende systemen voor een betere efficie¨ntie en planning in de sector toerisme; vir- tuele mobiliteitsdiensten; introductie: evaluatie van economische en technische levensvatbaarheid, kwalificatieprojecten en activiteiten gericht op optimale werkwijzen. L 64/30 NL Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 3. 1999 ii) Nieuwe werkmethoden en elektronische handel D o e l s t e l l i n g e n e n O T O - p r i o r i t e i t e n Het doel van deze werkzaamheden bestaat erin de technologie van de informatiemaatschappij te ont- wikkelen die de Europese werknemers en ondernemingen, met name het MKB, moet helpen hun con- currentiepositie op de wereldmarkt te versterken en tevens de werksituatie van de individuele werk- nemers te verbeteren, zodat zij zich kunen bevrijden van de vele bestaande beperkingen op het gebied van werkmethoden en organisatie, alsook afstand en tijd. Er zal speciaal worden gekeken naar de maatschappelijke gevolgen van de nieuwe werkmethoden, met name de invloed ervan op de gelijkheid van kansen en de levenskwaliteit. Deze werkzaamheden hebben betrekking op de ontwikkeling van en de handel in goederen en diensten, met name op de elektronische markt, en daarbij moet rekening wor- den gehouden met de verschillende behoeften en bekwaamheden van de individuele werknemer, de consument, bedrijven en organisaties, onder meer ten aanzien van de noodzakelijke opleiding. De mon- diale context, in het bijzonder de snelle marktontwikkelingen, en sociaal-economische factoren dienen als leidraad voor deze activiteit, en er moet naar worden gestreefd de beste manieren van werken en zaken doen ter wereld te ontwikkelen en te demonstreren met gebruikmaking van Europese specialis- men zoals elektronisch betalen, chipkaarten, mobiele systemen, programmatuur voor de modellering van zakelijke processen, alsook bedrijfsbeheer en consumentenbescherming. — Methoden en instrumenten voor flexibel, mobiel en op afstand werken De werkzaamheden worden toegespitst op het scheppen van de voorwaarden voor en het ontwik- kelen en demonstreren van concurrerende, flexibele en mensgerichte werkmethoden en bedrijfs- organisatiesystemen, ook voor overheidsdiensten en non-profitorganisaties, door middel van een ge(cid:239)ntegreerde benadering van de combinatie van bedrijfsproces- en werkorganisatie, beheer van personele middelen en technologiee¨n van de informatiemaatschappij, in het licht van analyses van sociaal-economische en wettelijke eisen en van overwegingen met betrekking tot de mondiale con- text en de zakelijke praktijk. De behoeften van werknemers, bedrijven en consumenten krijgen daarbij in dezelfde mate aandacht. Belangrijke onderdelen van de werkzaamheden zijn proefprojec- ten inzake optimale werkwijzen en voor opschaling geschikte demonstratieprojecten, tezamen met activiteiten voor kennisoverdracht ter stimulering van breed georie¨nteerde experimenten en intro- ductieactiviteiten. OTO-prioriteiten: werkmethoden: telewerken en samenwerken in netwerkverband; simulatie- en virtual-realitymethoden, zowel voor indidivuele werkzaamheden als voor werkzaamheden in team- verband; ondernemerschap en werken op basis van portefeuilles; organisatie: integratie van nieuwe of aangepaste werkmethoden en structuren in alle sectoren, inclusief overheidsdiensten, rekening houdend met de bestaande praktijk; slagvaardige, uitgebreide en virtuele bedrijven en netwerken van individuen; beheer en integratie van het werkproces; organisatorische methodieken, inclusief de bijbehorende informatievergaring, benchmarking en scenarioplanning; transformatiemethoden en veranderings- en risicobeheer; sociaal-economische vraagstukken (inclusief de nodige statistische methoden en hulpmiddelen): veranderingsanalyse; personele middelen en opleiding; menselijke fac- toren, bruikbaarheid, gevolgen voor de gezondheid en ergonomie en veiligheid op het werk; impli- caties voor en samenhang met het wettelijke en regelgevingskader; de werkzaamheden worden gecompleteerd met introductieactiviteiten, waaronder validerings- en evaluatieprojecten, samen met activiteiten ten behoeve van beginnende gebruikers en initiatieven gericht op optimale werkwijzen. — Beheersystemen voor leveranciers en consumenten De werkzaamheden worden toegespitst op consequente eind-tot-eind-steun voor elektronische han- del en gedistribueerde virtuele ondernemingen en markten, zowel wat betreft materie¨le als immate- rie¨le goederen. Daaronder vallen toepassingen of systemen voor interacties tussen en onder con- sumenten, individuele ondernemers, bedrijven en overheidsdiensten. Aandacht wordt besteed aan bedrijfs- en werkprocessen waarmee de gehele waardeketen wordt bestreken en waarbij alle ter ondersteuning daarvan benodigde technologiee¨n van de informatiemaatschappij worden ingescha- keld. OTO-prioriteiten: op technologiee¨n van de informatiemaatschappij gebaseerde systemen voor pro- cessen op het gebied van de ontwikkeling, onder andere levenscyclusondersteuning, ontwerp, con- structietechniek, fabricage en onderhoud, logistiek en distributiebeheer, kwaliteitscontrole, produc- tiviteitsmeting; systemen voor processen op het gebied van marketing en afzet, onder andere inter- actie met de consument, onderhandelen en sluiten van contracten, aanpassing aan persoonlijke wensen bij masssaproductie, verpakking en verkoop; systemen voor processen op het gebied van financieel beheer, met steun voor de euro, onder andere bestelling, facturering en betaling, boek- houding en belastingheffing; particuliere en overheidsopdrachten; systemen voor processen op het 12. 3. 1999 NL Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen L 64/31 gebied van management, onder andere ondersteuning van besluitvorming en planning; virtuele en ree¨le marktbeheersystemen; systemen voor het on-linezoeken en beheren van bedrijfsinformatie, bijvoorbeeld gidsen en catalogi; systemen voor consumentenprocessen, onder meer product- en dienstenkeuze en -aankoop; systemen voor de bescherming van de rechten van de consument; introductie: optimale werkwijzen en andere introductiemaatregelen; de werkzaamheden zullen wor- den gecompleteerd met validerings- en evaluatieprojecten, alsmede met co(cid:246)rdinatieactiviteiten die tot de normalisering moeten bijdragen. — Informatie- en netwerkbeveiliging, en andere technologiee¨n die het vertrouwen versterken De werkzaamheden worden geconcentreerd op technologiee¨n ter versterking van het vertrouwen in de informatie-infrastructuur en de daarmee samenhangende diensten en informatiebronnen als betrouwbare, efficie¨nte en gebruikersvriendelijke hulpmiddelen voor de toepassing van nieuwe werkmethoden en nieuwe manieren van zaken doen. Daaronder vallen de bescherming van de inte- griteit van informatie, het beheer van intellectuele-eigendomsrechten, een betere bescherming van de privacy en bestrijding van computercriminaliteit, in aanvulling op de werkzaamheden in de kernactiviteit „Essentie¨le technologiee¨n en infrastructuren”. OTO-prioriteiten: digitale handtekening, certificatie- en authenticatietechnieken; representatie van productgegevens; preventie van fraude en misleiding met goederen; technologiee¨n voor elektronisch beheer van intellectuele-eigendomsrechten; privacybeschermingstechnologiee¨n, waaronder techno- logiee¨n waarmee onrechtmatige inzameling, vastlegging en onthulling van persoonsgegevens en bedrijfsgegevens voorkomen wordt; veilige elektronische transacties en betalingen, ook anonieme en met de nieuwe generatie chipkaarten; beheer van kritische systemen en betrouwbare elektro- nische handelsinfrastructuren van de volgende generatie; ondersteuning van de ontwikkeling en inachtneming van het wettelijke en regelgevingskader; technologiee¨n voor het opbouwen van ver- trouwen en het op zinvolle wijze beheren van zeer grote gegevensbestanden door bedrijven en con- sumenten, inclusief aanpassing aan specifieke wensen van de gebruiker; introductie: technologisch aspectenonderzoek, experimenten, demonstratieprojecten om vertrouwen te kweken en co(cid:246)rdinatie met het oog op interoperabiliteit en voor het leveren van een bijdrage aan internationaal erkende normen. iii) Multimedia-inhoud en -instrumenten D o e l s t e l l i n g e n e n O T O - p r i o r i t e i t e n Doel van de werkzaamheden is de functionaliteit, bruikbaarheid en acceptatie van toekomstige infor- matieproducten en -diensten te verbeteren teneinde lingu(cid:239)stische en culturele diversificatie mogelijk te maken en bij te dragen tot de benutting en exploitatie van Europa’s culturele erfgoed, de creativiteit te stimuleren en onderwijs- en opleidingssystemen voor permanente scholing te verbeteren. De werkzaam- heden hebben betrekking op nieuwe modellen, methoden, technologiee¨n en systemen voor productie, bewerking, beheer, netwerkgebruik en exploitatie van, alsook toegang tot digitale inhoud, met inbegrip van audiovisuele inhoud. Een essentie¨le onderzoekdimensie is nieuwe sociaal-economische en technolo- gische modellen voor de representatie van informatie, kennis en knowhow. De werkzaamheden betref- fen zowel toepassinggericht onderzoek op het gebied van uitgeven, audiovisuele media, cultuur en onderwijs als aspecifiek onderzoek op het gebied van taal- en inhoudtechnologiee¨n voor alle toepas- singsgebieden. Zij omvatten de validering, introductie, co(cid:246)rdinatie en ontwikkeling van normen. — Interactief elektronisch uitgeven, digitaal erfgoed en culturele inhoud Wat interactief elektronisch uitgeven betreft, worden de werkzaamheden toegespitst op nieuwe paradigma’s voor uitgeversactiviteiten en media voor zowel commercieel als particulier gebruik (met inbegrip van de ontwikkeling van het World Wide Web). Daarbij wordt aandacht besteed aan toekomstige uitgeefsystemen die met nieuwe inhoudcombinaties moeten kunnen omgaan, de gebruikers nieuwe interactie- en controlemogelijkheden bieden en nieuwe vormen van inhoud, zoals virtuele objecten, kunnen verwerken, in een meergebruikersomgeving, dan wel animatie-in- houd waarbij de gebruiker „lijfelijk” betrokken wordt. Drie snel ontwikkelende toepassingsgebie- den komen daarbij aan de orde: het uitgeven van kennisdragers, met name met wetenschappelijke en zakelijke inhoud; publicaties op het gebied van levensstijl, met name nieuws, amusement en informatie voor de burger, en geografische en statistische informatie, inclusief daarmee samenhan- gende sociaal-economische informatie, met name waar voor complexe informatie nieuwe presenta- tievormen moeten worden gevonden voor de niet-gespecialiseerde gebruiker. De werkzaamheden inzake digitaal erfgoed en culturele inhoud beogen de toegankelijkheid van het cultuurbezit te ver- beteren, de benutting ervan te bevorderen en de culturele ontwikkeling te stimuleren door de bij- drage van bibliotheken, musea en archieven aan de „cultuureconomie” in opkomst te vergroten, L 64/32 NL Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 3. 1999 ook op het gebied van economische, wetenschappelijke en technologische ontwikkeling. De werk- zaamheden zijn met name gericht op nieuwe digitale processen en op bedrijfs- en economische modellen, met name die welke nieuwe partnerschappen stimuleren via het gebruik van netwerken en het aanbieden van nieuwe diensten aan de burgers. OTO-prioriteiten: — Wat interactief elektronisch uitgeven betreft: genereren van creatieve inhoud via geavanceerde, op telesamenwerking gebaseerde real-timeauteur- en ontwerpsystemen, alsook ontwikkeling van vaardigheden (bijvoorbeeld voor driedimensionaal of in virtual reality ontwerpen en con- ceptuele modellering); systemen voor het genereren en hergebruiken van inhoud uit verschil- lende media; creatieve expressie en uitgeven in samenwerkingsverband; beheer van digitale inhoud door ondersteuning van gedistribueerde en netwerkinhoud; verwerking van grote gege- vensreeksen op innovatieve manieren (bijvoorbeeld visualisatie, scenario-ontwikkeling of ruim- telijke analyse); ontwerpen van nieuwe meetmethoden voor de beoordeling van positieve infor- matiekwaliteiten; persoongerichte aflevering van inhoud (via „push”- of „pull”-technologiee¨n) door kosteneffectieve inhoudpackaging, -reclame en -transacties, klantenprofilering en op het individu afgestemde ontwerpen en presentatie (op een wijze waarbij de privacy van de gebrui- ker wordt gerespecteerd); verkenning van de grenzen tussen domeinspecifieke en domeinonaf- hankelijke inhoud; de werkzaamheden worden gecomplementeerd met introductieactiviteiten zoals validerings- en evaluatieprojecten, samen met activiteiten ten behoeve van beginnende gebruikers en andere initiatieven op het gebied van optimale werkwijzen. — Wat digitaal erfgoed en culturele inhoud betreft: ge(cid:239)ntegreerde en verbeterde toegang tot hete- rogene verspreide en in netwerken verenigde collecties en informatiebronnen en de daarin opgeslagen informatie (bijvoorbeeld bibliotheekcollecties, tentoonstellingsmateriaal van musea, de inhoud van openbare archieven, multimediakunst of geluidsarchieven, digitale filmcollecties en digitale distributienetwerken voor films); verbetering van de functionaliteit van grootscha- lige inhoudarchieven door het aanbieden van veelzijdige en krachtige interactieve mogelijkhe- den en geavanceerd management- en auteursrechtenbeheer; behoud van en toegang tot waarde- volle multimedia-inhoud uit diverse bronnen, waaronder materiaal in elektronische vorm en elektronische vervangers voor kwetsbare materie¨le objecten; introductie: validerings- en demonstratieprojecten zullen een cruciale rol spelen. — Onderwijs en opleiding De werkzaamheden moeten de Europese Unie een blauwdruk bezorgen voor een naadloze en kos- teneffectieve invoering van geavanceerde technologie voor het verbeteren van onderwijs- en oplei- dingssystemen. Deze werkzaamheden worden toegespitst op de gemeenschappelijke behoeften van verschillende onderwijs- en leerprocessen, nieuwe benaderingen van levenslange scholing en nieuwe manieren om pedagogisch multimediamateriaal te integreren. OTO-prioriteiten: verbetering van het leerproces door meer zelfstandig en meer op het individu afgestemd leren: tot de werkzaamheden behoren onder meer lokale ondersteuning van lerenden, leren van medeleerlingen, begeleiding op afstand, systemen voor het ontwerpen van leerpro- gramma’s/cursussen en accrediteringssystemen; ontwikkeling van hoogwaardiger lesmateriaal door verbetering van de kwaliteit van de inhoud zelf, de ingebedde pedagogische of didactische metho- den en de aanpasbaarheid aan de behoeften van de lerenden te verbeteren: de werkzaamheden moeten betrekking hebben op nieuwe ontwerphulpmiddelen voor lesgeven, modelleringstechnieken voor lerenden, modelleringsmethoden voor kennisoverdracht, inclusief bijbehorende informatiever- garing en ergonomie van het leren, en bestrijken een inhoud van eenvoudige hypermedia tot geavanceerde simulaties; ruimere toegang tot leermiddelen en diensten voor allen: de werkzaamhe- den moeten betrekking hebben op gemeenschappelijke platforms die volwaardige toegang bieden tot diensten in heterogene netwerken, onder meer geharmoniseerde identificatie en opzoeken van kennisbronnen, en introductieactiviteiten. — Technologiee¨n op het gebied van menselijke taal De werkzaamheden worden toegespitst op geavanceerde taaltechnologie waarmee kostenefficie¨nte uitwisselingen over taal- en cultuurgrenzen heen en natuurlijke interfaces voor digitale diensten en een meer intu(cid:239)tieve assimilatie en gebruik van multimedia-inhoud mogelijk worden. De werkzaam- heden hebben betrekking op technologie van geschreven en gesproken taal en het gebruik daarvan in belangrijke sectoren zoals bedrijfs- en commericeel uitgeven, onderwijs en opleiding, cultuurbe- zit, wereldwijd zakendoen en elektronische handel, overheidsdiensten en nutsbedrijven en groepen met bijzondere behoeften. Ook worden elektronische taalhulpmiddelen ontwikkeld in standaard- en herbruikbare formaten. 12. 3. 1999 NL Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen L 64/33 OTO-prioriteiten: toevoeging van meertaligheid aan systemen in alle stadia van de informatie- cyclus, waaronder het cree¨ren en onderhouden van inhoud in vele talen, aanpassing van software en inhoud aan de lokale situatie, automatisch vertalen en tolken en computerondersteunde taal- opleiding; vergroting van de natuurlijke interactiviteit en bruikbaarheid van systemen waarbij toe- passingen sterk kunnen worden verbeterd door multimodale dialogen, begrip van boodschappen en communicatieve handelingen, input en output zonder taalbeperkingen en werking zonder toetsen- bord; mogelijk maken van actieve assimilatie en gebruik van digitale inhoud waarbij taalverwer- kingsmodellen, -hulpmiddelen en -technieken worden gebruikt voor diepgaande informatieanalyse en het cree¨ren van metadata, kennisextractie, classificatie en samenvatting van de in de inhoud ver- vatte betekenis, waaronder intelligente, op taal gebaseerde bijstand; de werkzaamheden worden gecompleteerd met introductieactiviteiten in de vorm van validerings- en evaluatieprojecten, als- mede activiteiten ten behoeve van beginnende gebruikers en initiatieven gericht op optimale werk- wijzen. — Toegang tot, filteren, analyse en manipuleren van informatie De werkzaamheden worden toegespitst op geavanceerde technologie voor het beheer van informa- tie-inhoud om de gebruiker in staat te stellen alleen de benodigde informatie te selecteren, te ont- vangen en te manipuleren (zodanig dat het recht van de gebruiker op vertrouwelijkheid wordt ge- e¨erbiedigd), wanneer hij geconfronteerd wordt met een alsmaar groeiend scala van heterogene bronnen. Verbetering van de essentie¨le functies van grootschalige multimediasystemen voor midde- lenbeheer (waaronder de ontwikkeling van het World Wide Web) kan een ondersteuning vormen voor het kosteneffectieve aanbod van informatiediensten en het gebruik ervan. OTO-prioriteiten: beheersing van de informatiestroom: rijke beschrijvende modellen van digitale informatie-inhoud die alle soorten media bestrijken en alle menselijke zintuigen ondersteunen, naast ruimte- en tijdaspecten; daarmee samenhangende hulpmiddelen om gebruikers in staat te stel- len informatieprofielen te ontwikkelen, eventueel gebaseerd op vage concepten en geactiveerd door gepersonaliseerde middelen; radicaal nieuwe cognitieve relaties tussen systeem en gebruikers via ge(cid:239)ndividualiseerde metaforen of visualisatietechnieken; informatiebeheersystemen: nieuwe organi- satie- en beheersmethoden voor multimedia-informatiebronnen — er moeten geavanceerde technie- ken worden verkend voor het opslaan van gegevens met integratie van mechanismen voor toe- gangscontrole, kwaliteitsborging, integriteitscontrole en technische bescherming van multimedia- „fragmenten”; classificatie, etikettering en filtering van informatie waardoor selectief opzoeken en filteren van informatie mogelik wordt (inclusief controle op illegale en schadelijke inhoud); intro- ductie: activiteiten ten behoeve van beginnende gebruikers en andere introductiemaatregelen; de werkzaamheden worden gecompleteerd met validerings- en evaluatieprojecten, alsmede met co(cid:246)rdi- natieactiviteiten die tot de normalisering bijdragen. iv) Essentie¨le technologiee¨n en infrastructuren D o e l s t e l l i n g e n e n O T O - p r i o r i t e i t e n Doel van deze werkzaamheden is een toonaangevende positie op het gebied van voor de informatie- maatschappij cruciale technologiee¨n te bevorderen, de introductie ervan te versnellen en de toepassings- mogelijkheden ervan te verruimen. De werkzaamheden hebben betrekking op de convergentie van informatieverwerking, communicatie- en netwerktechnologiee¨n en infrastructuren. Het accent komt te liggen op technologie en infrastructuur die voor verschillende toepassingen kunnen worden gebruikt; technologie en infrastructuur die specifiek zijn voor e´e´n bepaalde toepassing komen slechts in het kader van de betrokken toepassing in andere delen van het kaderprogramma aan de orde. — Technologiee¨n voor en beheer van informatieverwerking, communicatie en netwerken, waaronder breedbandnetwerken, alsook de invoering, interoperabiliteit en toepassing daarvan. De werkzaamheden worden toegespitst op de ontwikkeling en convergentie van informatieverwer- king-, telecommunicatie- en omroepnetwerk- en -systeemtechnologie. OTO-prioriteiten: technologie en hulpmiddelen voor parallelle systemen voor het delen en inter- actief gebruik van hulpbronnen op afstand en gelijktijdige activiteiten op geografisch verspreide locaties, in de context van heterogene apparatuur- en programmatuurarchitectuur en -systemen; real-timesystemen die grote gegevensvolumes aankunnen; elementaire technologie en hulpmiddelen ter ondersteuning van real-time ingebedde systeemtoepassingen — aanverwante werkzaamheden L 64/34 NL Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 3. 1999 moeten actief bijdragen tot normen of daaraan voldoen; breedband-telecommunicatienetwerken: betrouwbare optische terabittransmissie; er moet een grote inspanning worden geleverd op het gebied van fotonische technologie voor eind-tot-eind optische transparantie in kern- en toegangs- netwerken; technologiee¨n en architecturen, waaronder uitdrukkelijk geheel optische netwerken: topologie en functies, schakeling en routering, werking en beheer; technologie voor netwerkintegra- tie (met name voor de convergentie van vaste en mobiele netwerken, inclusief satellietnetwerken) en nieuwe dienst-onafhankelijke architecturen en systemen, om te maken dat alle gebruikers een betaalbare toegang krijgen tot mobiele breedband-multimediadiensten; interoperabiliteit en inter- working, met name op het niveau van netwerkbeheer en diensten, om capaciteit, flexibiliteit en functionaliteit te verhogen en de invoering van concurrentie en nieuwe intelligente netwerkdiensten te bevorderen (onder meer de ontwikkeling van het Internet); aspecifieke dienstenmethodieken en hulpmiddelen die de toegenomen netwerkcomplexiteit aankunnen, nieuwe architecturen en eisen voor eind-tot-eind-„dienstkwaliteit”-netwerkbetrouwbaarheid en -veiligheid zijn nodig; introductie- maatregelen om optimale werkwijzen te bevorderen en over te dragen, voor co(cid:246)rdinatie die bij- draagt tot normalisering en om technologie en diensten te valideren in veldproeven. — Technologie en engineering voor software, systemen en diensten, ook op het gebied van hoogwaar- dige statistiek De werkzaamheden worden toegespitst op de ontwikkeling, vorming, werking en evolutie van soft- ware-intensieve systemen voor goederen en diensten en in productie- en ondernemingsprocessen, onder meer technologiee¨n en hulpmiddelen voor het testen en valideren in alle stadia. software- en systeemtechniek: de werkzaamheden worden toegespitst op OTO-prioriteiten: betrouwbare, duurzame en opschaalbare systemen die betrekking hebben op verkorting van de ont- wikkelingscyclus en verlaging van de kosten daarvan; het gebruik en de verdere ontwikkeling van betrouwbare methoden en hulpmiddelen is een belangrijk thema, en ook softwarenmodulariteit, met name de integratie van klantspecifieke en standaardcomponenten in systemen, is een belangrijk aspect; servicetechniek heeft betrekking op de integratie van heterogene platforms en netwerken en de toenemende complexiteit en verfijning van nieuwe diensten en de totstandbrenging en aanbie- ding daarvan — doel is technologie en hulpmiddelen te ontwerpen voor snelle, klantspecifieke en kosteneffectieve ontwikkeling, ontplooiing, aanbieding en beheer van diensten die kunnen zorgen voor een open infrastructuur voor informatie- en communicatiediensten met de vereiste betrouw- baarheid, veiligheid en kwaliteit van de diensten; softwaretechnologie moet kennisgebaseerde methoden en hulpmiddelen helpen ontwikkelen die zowel de bruikbaarheid als de capaciteit van systemen en de intelligentie in netwerken verhogen; dit houdt ook in de tijdige vergaring, produc- tie, verspreiding en communicatie van hoogwaardige informatie (onder meer statistische en beheersinformatie); introductie: optimale werkwijzen en andere introductiemaatregelen krijgen pri- oriteit; de werkzaamheden worden aangevuld met de validering en beoordeling van technologie, systemen en diensten in veldproeven en met co(cid:246)rdinatiemaatregelen die bijdragen tot de normalisa- tie. — Real-time- en grootschalige simulatie- en visualiseringstechnologiee¨n De werkzaamheden hebben betrekking op de ontwikkeling en integratie van geavanceerde simula- tie- en visualiseringstechnologiee¨n en -omgevingen voor alle toepassingen, zoals gedistribueerde simulaties en gedeelde virtuele omgevingen. OTO-prioriteiten: simulatie en visualisering: werkzaamheden aan simulatieomgevingen hebben onder meer betrekking op voorbewerking, geavanceerde nabewerking (waaronder visualisering en virtuele realiteit) en hulpmiddelen voor de validering van simulatie met experimentele en archiefge- gevens; hulpmiddelen ter ondersteuning van de integratie en simulatie in industrie¨le en bedrijfspro- cessen krijgen prioriteit; technologiee¨n en hulpmiddelen voor gedistribueerde simulaties met het accent op de ondersteuning van de interoperabiliteit van heterogene software- en hardwaresyste- men; gedeelde virtuele omgevingen die opschaalbaar zijn via grote netwerken; bezetting met auto- nome agenten en visualisering, onder meer met behulp van „avatars”; de werkzaamheden worden gecompleteerd met introductiemaatregelen zoals validerings- en evaluatieprojecten, samen met acti- viteiten ten behoeve van beginnende gebruikers en andere initiatieven voor optimale werkwijzen. — Mobiele en persoonlijke communicatie en systemen, waaronder satellietgebaseerde systemen en diensten Doel van de werkzaamheden is de overgang te maken naar een ge(cid:239)ntegreerd, naadloos netwerk dat voor wereldwijde persoonlijke verbindingen zorgt en toegang tot draadloze multimediacommunica- tie en -diensten mogelijk maakt voor iedereen, waar en wanneer dan ook, met mogelijkheden, kwaliteit en prestaties die vergelijkbaar zijn met die van vaste netwerkdiensten. 12. 3. 1999 NL Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen L 64/35 OTO-prioriteiten: de werkzaamheden worden toegespitst op de ontwikkeling en uitbouw van nieuwe generaties betaalbare terrestrische en satellietgebaseerde draadloze breedbandarchitecturen, -systemen en -technologiee¨n, voor zowel particuliere als openbare omgevingen, waarbij van nieuwe spectrumgrenzen wordt geprofiteerd, die geavanceerde diensten ondersteunen en spectrumefficie¨n- tie en netwerkprestaties optimaliseren; volledige dekking wordt mogelijk door middel van een groot aantal radiosystemen die worden opgezet in een meerlagige, multidimensionele cellenarchi- tectuur; dienstenmobiliteit en roaming van eindapparatuur door raad- en draadloze netwerken moet een prioriteit zijn; netwerken, systemen en terminals die vanuit de software opnieuw gecon- figureerd kunnen worden om een betere netwerkplanning, interoperabiliteit en interworking moge- lijk te maken; geminiaturiseerde, goedkope, mobiele en draagbare communicatie-eindapparatuur met laag stroomverbruik (zowel hardware- als softwareaspecten); technologiee¨n, diensten en toe- passingen die interactieve mobiele en persoonlijke multimediadiensten ondersteunen, met regionale of mondiale dekking en waar nodig ge(cid:239)ntegreerd met terrestrische en satellietnavigatiediensten; introductie: een belangrijk aspect zijn validerings- en demonstratieprojecten voor interactieve mobiele breedbandmultimediatechnologie en -diensten; een belangrijke inspanning wordt gewijd aan technologisch aspectenonderzoek en co(cid:246)rdinatiemaatregelen die bijdragen tot de normalisatie. — Interfaces die gebruik maken van de verschillende zintuigen De werkzaamheden hebben betrekking op de ontwikkeling van intu(cid:239)tieve manieren om gegevens te vergaren, te verstrekken en met systemen te communiceren. De werkzaamheden gelden onder meer voor de ontwikkeling en integratie van geavanceerde sensor-, actuator- en displaytechnologiee¨n. OTO-prioriteiten: multimodale, multisensorische interfaces en nieuwsoortige hulpmiddelen en apparatuur, validering en beoordeling zijn van centraal belang voor deze werkzaamheden; techno- logie zoals beeld- en geluidsverwerking, -begrip en -synthese moeten worden ontwikkeld en ge(cid:239)nte- greerd met het oog op nieuwe oplossingen voor werk- en vrijetijds/amusementsomgevingen; door de werkzaamheden moet de invoering van technologiee¨n zoals verhoogde en virtuele realiteit wor- den vergemakkelijkt; de ontwikkeling en integratie van een reeks geavanceerde displaytechnolo- giee¨n voor professionele en consumententoepassingen kunnen worden onderzocht; het accent wordt gelegd op de ontwikkeling van goedkope interfaces met een laag stroomverbruik en de toe- passing van nieuwe flexibele materialen voor draagbare en mobiele subsystemen alsook op kwes- ties zoals aanpasbaarheid aan de gebruiker, kennis over de gevolgen voor de gezondheid, modelle- ring van interactie met de gebruiker en gebruikersprofielen; de introductie zal vooral worden gesti- muleerd met activiteiten ten behoeve van beginnende gebruikers. — Randapparatuur, subsystemen en microsystemen De werkzaamheden hebben betrekking op geavanceerde intelligente randapparatuur (voor com- puter- en communicatienetwerken) die meervoudige functionaliteit kan hebben maar toch gebrui- kersvriendelijk blijft. De werkzaamheden inzake subsystemen worden gericht op de bouwstenen voor informatieverwerkings- en communicatiesystemen en -netwerken. De werkzaamheden met betrekking tot intelligente microsystemen zijn in dit verband gericht op geminiaturiseerde systemen met sensor- en/of actuatorfuncties en verwerkingsfuncties, die normaal twee of meer elektrische, mechanische, optische, chemische, organische, biologische, magnetische of andere eigenschappen combineren, ge(cid:239)ntegreerd op e´e´n chip of een meerchipshybride. OTO-prioriteiten: integratie, gering stroomverbruik en miniaturisatie moeten de drijvende krachten zijn achter de ontwikkeling van technologie voor rand- en eindapparatuur, met geavanceerde weer- gavetechnieken, alsmede software- en hardwaremodules voor het vergaren, opslaan en manipuleren van inhoud; de ontwikkeling van geavanceerde methoden voor massaopslag is een eerste vereiste; subsystemen: behalve op elementaire bouwstenen ligt de klemtoon vooral op huissystemen; micro- systemen: de werkzaamheden worden geconcentreerd op een ruimere toepassing van intelligente microsystemen, voornamelijk voor medische, biochemische, milieu-, auto- en luchtvaarttoepassin- gen, alsmede het gebruik ervan in meet- en regelsystemen of -subsystemen; het is vooral de bedoe- ling te zorgen voor de overdracht van deskundigheid van wetenschappelijk naar industrieel gebruik en de toegang te vergemakkelijken tot bestaande technologie voor het vervaardigen van prototypen en kleine hoeveelheden; integratie van optische koppelingen in micro-elektronische subsystemen en microsystemen voor krachtige toepassingen (bijvoorbeeld elektro-optische schakelkaarten); de werkzaamheden worden ondersteund met maatregelen ter aanvulling van die inzake de fabriceer- baarheid van intelligente microsystemen en de daaraan gekoppelde assemblage-, koppelings-, behuizings-, materiaal- en uitrustingstechnologie in het kader van het programma „Bevorderen van concurrerende en duurzame ontwikkeling”, samen met ondersteuning van de passende ontwerp-, en simulatieactiviteiten; introductie: de werkzaamheden worden aangevuld met co(cid:246)rdinatie die bij- draagt tot normalisatie, met name voor microsystemen via activiteiten ten hoeve van beginnende gebruikers. — Micro-elektronica De werkzaamheden hebben betrekking op materialen, apparatuur, ontwerp- en testmethoden en -hulpmiddelen voor de ontwikkeling van elektronische componenten en de behuizing, koppeling en L 64/36 NL Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 3. 1999 toepassing ervan. De benadering is systeemgericht en toepassinggestuurd en bedoeld om pluspunten te versterken en technologische kansen te benutten, uitgaande van adequate oplossingen uit de micro-elektronische technologie die het beste voldoen aan de eisen van aspecifieke toepassingen. OTO-prioriteiten: medeontwerpen van hardware/software en toepassingen; aan de belangrijkste technologische eisen worden voldaan door middel van steun voor de ontwikkeling en beoordeling van halfgeleidermaterialen en -apparatuur, alsmede behuizings- en koppelingstechnologie, met name voor de meest geavanceerde generaties; het accent ligt op het verruimen van de toepasbaar- heid door de ontwikkeling van kosteneffectieve actieve en passieve silicium-, siliciumgebaseerde of samengestelde halfgeleidercomponenten en -subsystemen voor toepassingen met een algemeen karakter, vooral in de mobiele sfeer (hoogfrequente draadloze communicatie met laag stroomver- bruik), systemen met hoge complexiteit en prestaties, systemen die bestand zijn tegen vijandige omgevingen wat betreft betrouwbaarheid en duurzaamheid, meten en regelen; ontwikkeling, inte- gratie en klantspecifiek maken van geavanceerde signaal- en gegevensverwerkingsfuncties in subsys- temen, samen met de bijbehorende geheugen- en in/uitvoerfuncties, krijgen prioriteit, samen met macrocellen en ondersteuningshulpmiddelen voor categoriee¨n van toepassingen; optische technolo- giee¨n: nieuwe optische bronnen, opto-elektronische ge(cid:239)ntegreerde schakelingen, actieve en passieve optische componenten en bouwstenen die op nieuwe golflengten werken, onder meer opto-elektro- nische apparaten op basis van organische verbindingen; introductie: toepassing- en ontwerpcapaci- teiten worden bevorderd in thematische clusters; een grote inspanning wordt gewijd aan technolo- gisch aspectenonderzoek, maatregelen ten behoeve van beginnende gebruikers en andere optimale werkwijzen. b) ONDERZOEK EN TECHNOLOGISCHE ONTWIKKELINGSACTIVITEITEN VAN GENERIEKE AARD TOEKOMSTIGE EN OPKOMENDE TECHNOLOGIE⁄N Deze specifieke activiteit inzake toekomstige en opkomende technologiee¨n van de toekomst of in opkomst heeft betrekking op onderzoek dat op langere termijn wordt verricht of bijzonder grote risico’s met zich brengt, hetgeen gecompenseerd wordt door het vooruitzicht op belangrijke doorbra- ken en mogelijke industrie¨le en maatschappelijke effecten. Dergelijke werkzaamheden worden dan ook voornamelijk transdisciplinair uitgevoerd of binnen een opkomende discipline. Zij versterken de kop- peling en de stroom van ideee¨n, initiatieven en mensen tussen de academische wereld en het bedrijfs- leven in de Europese Unie. Deze activiteit is een aanvulling op de gebiedspecifieke werkzaamheden die in ieder van de kernactiviteiten zijn ge(cid:239)ntegreerd. Om het continu(cid:252)m van de technologie van de informatiemaatschappij volledig te bestrijken moet de deur worden opengehouden voor elk nieuw idee dat, van onderaf, mogelijk industrie¨le of maatschappe- lijke effecten heeft. Deze openheid moet worden versterkt op specifieke gebieden waar sterk toe- gespitste, goed geco(cid:246)rdineerde proactieve initiatieven van strategische aard worden ontplooid. Flexibili- teit is van wezenlijk belang, evenals een juiste balans tussen proactieve initiatieven waarvoor enerzijds zorgvuldige, maar snelle planning nodig is en anderzijds openheid voor zeer beloftevolle nieuwe ideee¨n. Het open domein Welke onderwerpen worden behandeld, kan per definitie niet worden voorgeschreven. Projectvoorstel- len kunnen de volgende zaken omvatten, zonder dat het hier een dwingend voorschrift betreft; kennis- technologie (d. w. z. technologie voor het weergeven, cree¨ren en gebruiken van kennis), technologie voor computer- of breedbandtoepassingen, bouwstenen en schakelingen van de toekomst (gebaseerd op nano-, kwantum-, fotonische of bio-elektronische effecten en technologie voor integratie op zeer grote schaal) en ultracomplexe systemen (zoals ultrasnelle computers en superintelligente netwerken). Proactieve initiatieven Ter invulling van het open domein wordt tijdens de uitvoering van het programma een aantal pro- actieve initiatieven gedefinieerd; het gaat hier om initiatieven met een strategisch perspectief die betrek- king hebben op gebieden welke in de toekomst door een sterke groei zullen worden gekenmerkt en waarvoor nauwe co(cid:246)rdinatie tussen verschillende projecten noodzakelijk is. De onderwerpen worden gedefinieerd op basis van mogelijke industrie¨le en maatschappelijke effecten ervan op langere termijn (waaronder het scheppen van werkgelegenheid via beginnende bedrijven), de mogelijkheden die door wetenschappelijke vooruitgang worden geboden of een combinatie van beide. De planning van de pro- actieve initiatieven moet zodanig zijn dat snel kan worden gereageerd indien zich dankzij wetenschap- pelijke vorderingen onverwachts mogelijkheden aandienen. 12. 3. 1999 NL Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen L 64/37 De initiatieven bestaan uit een reeks autonome, maar nauw geco(cid:246)rdineerde en adequaat in netwerken georganiseerde projecten. Het netwerksaspect van het initiatief kan met enkele centrale onderzoekfaci- liteiten worden versterkt, wanneer deze schaalvoordelen bieden aan de deelnemers aan meervoudige projecten, bijvoorbeeld gezamenlijke experimentele nanofabricagefaciliteiten, modelruimten of gemeen- schappen voor proeven op het gebied van interfaces of virtuele realiteit. De daadwerkelijke keuzen worden te gepasten tijde gemaakt via overleg met de onderzoekgemeen- schap, nadat een agenda is vastgesteld waarbij wordt geput uit een zeer breed arsenaal van weten- schappelijke en technologische standpunten. In dit kader wordt gestreefd naar voorkennis via een reeks strategische workshops, gericht op het aangeven van tendensen en het vaststellen van onderzoekdoelen, in combinatie met een technologiebewakingsactiviteit, die moet worden verricht in nauwe samenwer- king met andere actoren op dit gebied, waaronder het Instituut voor technologische prognose van het GCO en de eenheid Beoordeling van het wetenschappelijk en technologisch beleid van het Europees Parlement, voorzover van toepassing. c) STEUN VOOR ONDERZOEKINFRASTRUCTUUR ONDERZOEKNETWERKEN Breedbandverbinding tussen nationale onderzoek- en onderwijsnetwerken Doel is het leggen van trans-Europese breedbandverbindingen tussen nationale onderzoek-, onderwijs- en opleidingsnetwerken te vergemakkelijken; deze netwerken moeten over een zodanige capaciteit en kwaliteit beschikken zijn dat wordt voorzien in de gezamenlijke behoeften van de Europese academi- sche en industrie¨le onderzoekers. Ook moet ervoor worden gezorgd dat het resulterende netwerk tech- nologisch gezien zijn voorhoedefunctie behoudt. Dit impliceert een vergroting van de bestaande capaci- teit van 34 Mbits/s via 622 Mbits/s naar verscheidene gigabits per seconde, alsmede steun voor ver- schillende niveaus van „dienstverleningskwaliteit” en de noodzakelijke verbindingsmogelijkheden met derde landen, in het kader van de wereldwijde ontwikkeling van het Internet. Het netwerk wordt opge- waardeerd wanneer de vraag blijkt toe te nemen. Zo moeten doeltreffende Europese onderzoek- en onderwijsactiviteiten in samenwerkingsverband (waaronder het cree¨ren van „virtuele laboratoria” en „virtuele instituten”) bevorderd worden; dergelijke activiteiten kunnen plaatsvinden dankzij het gebruik van geavanceerde, op Internet gebaseerde toepassingen binnen de academische en industrie¨le onderzoekgemeenschappen. Deze werkzaamheden ondersteunen het onderzoek op alle gebieden en der- halve het gehele kaderprogramma. Geavanceerde Europese experimentele proefbanken Doel is de integratie van gezamenlijke onderzoek- en ontwikkelings-, demonstratie- en introductieacti- viteiten (die tot de kernactiviteiten van dit programma behoren), die een technologische voortrekkers- rol vervullen en die betrekking hebben op toekomstige generaties communicatietechnologiee¨n, proto- collen, diensten en verspreide toepassingen. Deze experimentele verbinding van proefbanken van indivi- exploitanten, bedrijven, universiteiten en onderzoekfaciliteiten in Europa (alsmede de duele noodzakelijke verbindingen met derde landen) verschaft een praktische basis voor gezamenlijke onder- zoekinspanningen (bijvoorbeeld op het gebied van fotonische netwerken, configuratieprotocollen voor diensten of mobiele breedbanddiensten). Dit leidt er tevens toe dat de meest geavanceerde infrastruc- tuur vroegtijdig beschikbaar wordt, hetgeen op zijn beurt vroegtijdige proeven met geavanceerde toe- passingen mogelijk maakt (bijvoorbeeld visualisatie op afstand van grote hoeveelheden gegevens, meta- verwerking of immersieve virtuele netwerkrealiteit) waarvoor een zeer grote bandbreedte of nieuwe diensten nodig zijn. Hierdoor kan Europa ok een leidende rol spelen in het definie¨ren, normaliseren en valideren van de volgende generatie netwerkprotocollen (waaronder Internetprotocollen) en andere breedbanddiensten in opkomst. Ook levert het een bijdrage aan de interoperabiliteit en consistentie op lange termijn van geavanceerde netwerkinfrastructuren, -diensten en -toepassingen. L 64/38 NL Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen 12. 3. 1999 BIJLAGE III NADERE BEPALINGEN VOOR DE UITVOERING VAN HET SPECIFIEKE PROGRAMMA Het specifieke programma wordt uitgevoerd door middel van de OTO-werkzaamheden onder contract volgens de bijlagen II en IV van het vijfde kaderprogramma. Daarnaast gelden de volgende bepalingen, specifiek voor dit programma: 1. Begeleidende maatregelen De begeleidende maatregelen omvatten met name: — introductiemaatregelen, waaronder proeven, activiteiten ten gunste van beste praktijken, activitei- ten ten behoeve van eerste gebruikers, evaluaties en kwalificaties en andere activiteiten gericht op het stimuleren van invoering op ruime schaal, met name in het MKB, en het aanmoedigen van innovatie; — maatregelen ter ondersteuning van normalisatie en andere maatregelen gericht op bruikbaarheid, interoperabiliteit en betrouwbaarheid van informatie- en communicatietechnologie, systeemapplica- ties en diensten; — maatregelen ter ondersteuning van de onderlinge koppeling van onderzoekinfrastructuur en andere voor OTO benodigde installaties; — studies ten behoeve van het specifieke programma, waaronder de voorbereiding van toekomstige activiteiten; — informatie-uitwisseling, conferenties, studiebijeenkomsten, themadagen of andere wetenschappe- lijke en technische bijeenkomsten en het beheer van gegroepeerde OTO-activiteiten; — inschakeling van externe expertise, waaronder toegang tot wetenschappelijke gegevensbanken, met name voor het volgen van het specifieke programma overeenkomstig artikel 5, lid 1, van het vijfde kaderprogramma, de externe evaluatie volgens artikel 5, lid 2, van het vijfde kaderprogramma en de evaluatie van OTO-activiteiten onder contract en het volgen van de uitvoering daarvan; — analyses van de sociaal-economische gevolgen van de ontwikkelingen op het gebied van de techno- logie van de informatiemaatschappij; — activiteiten voor verspreiding, voorlichting en communicatie, waaronder wetenschappelijke publi- caties, activiteiten voor het gebruik van de resultaten en de overdracht van technologiee¨n, aanmoe- diging van innovatiefinanciering en hulp voor de bescherming van intellectuele eigendom; — opleidingsregelingen in verband met OTO-activiteiten die onder het specifieke programma vallen, behoudens de Marie Curiebeurzen; — ondersteuning van regelingen voor het verschaffen van informatie en bijstand voor degenen die op onderzoekgebied actief zijn, waaronder het MKB; — inschakeling van externe expertise voor het tot stand brengen en toegankelijk maken van informa- tie, bijstand en onderzoek- en innovatiebevorderende diensten en netwerken. Overeenkomstig bijlage IV van het vijfde kaderprogramma kan de bijdrage van de Gemeenschap voor de maatregelen onder het eerste streepje, waarvoor geen aanbesteding is uitgeschreven, tot 100 % van de in aanmerking komende kosten bedragen. Op basis van het beginsel van goed financieel beheer kan de financie¨le bijdrage van de Gemeenschap voor bepaalde activiteiten of maatregelen echter worden beperkt tot 100 % of minder van de kostencategoriee¨n die noodzakelijk of nuttig worden geacht om de specifieke doelstellingen van de activiteit te verwezenlijken. 12. 3. 1999 NL Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen L 64/39 2. Bepalingen inzake co(cid:246)rdinatie Binnen het programma ziet de Commissie toe op de complementariteit tussen de OTO-werkzaamheden onder contract, met name door deze te groeperen rond een gemeenschappelijke doelstelling; voorts zorgt zij ervoor dat doublures worden vermeden, met inachtneming van de rechtmatige belangen van de indieners van voorstellen voor OTO-werkzaamheden onder contract. Tevens wordt zoveel mogelijk gezorgd voor co(cid:246)rdinatie tussen de activiteiten van het specifieke pro- gramma en activiteiten die worden uitgevoerd in het kader van: — andere specifieke programma’s waarmee uitvoering wordt gegeven aan het vijfde kaderpro- gramma; — de programma’s voor onderzoek en onderwijs waarmee uitvoering wordt gegeven aan Besluit 1999/64/Euratom van de Raad van 22 december 1998 betreffende het vijfde kaderprogramma van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie (Euratom) voor activiteiten op het gebied van onderzoek en onderwijs (1998-2002) (1); — andere Europese samenwerkingsverbanden op onderzoekgebied, o. a. Eureka en COST; — andere met onderzoek verband houdende instrumenten van de Gemeenschap. De co(cid:246)rdinatie bestaat in: i) het aangeven van gemeenschappelijke thema’s of prioriteiten, met name gericht op: — de uitwisseling van informatie, — de uitvoering van gezamenlijk vastgestelde werkzaamheden, waarbij met name een van de in artikel 9 bedoelde procedures van de regels voor deelneming en verspreiding gezamenlijk wordt ingeleid; ii) het herschikken van voorstellen voor OTO-werkzaamheden onder contract tussen specifieke pro- gramma’s of tussen het specifieke programma en een programma voor onderzoek en onderwijs. (1) PB L 26 van 1. 2. 1999, blz. 34