title: 1999/605/ΕΚ: Απόφαση της Επιτροπής της 11ης Μαΐου 1999 σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις που έχει θέσει σε εφαρμογή η Ιταλία υπέρ του τομέα της ζάχαρης [κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό Ε(1999) 1363] (Το κείμενο στην ιταλική γλώσσα είναι το μόνο αυθεντικό)

eurovoc_concepts:
Italy
State aid
aid for restructuring
sugar industry

text: L 236/14 EL Επίσηµη Εφηµερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 7. 9. 1999 II (Πράξεις για την ισχύ των οποίων δεν απαιτείται δηµοσίευση) ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 11ης Μαΐου 1999 σχετικά µε τις κρατικές ενισχύσεις που έχει θέσει σε εφαρµογή η Ιταλία υπέρ του τοµέα της ζάχαρης [κοινοποιηθείσα υπό τον αριθµό Ε(1999) 1363] (Το κείµενο στην ιταλική γλώσσα είναι το µόνο αυθεντικό) (1999/605/ΕΚ) Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ, Έχοντας υπόψη: τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 88 παράγραφος 2 πρώτο εδάφιο, Αφού κάλεσε τους ενδιαφεροµένους να υποβάλουν τις παρατηρή- σεις τους σύµφωνα µε το εν λόγω άρθρο (1), Εκτιµώντας τα ακόλουθα: (1) (2) (3) (4) I. ∆ΙΑ∆ΙΚΑΣΙΑ Με ηµεροµηνίες 15 Φεβρουαρίου 1995, 27 Ιουνίου 1995 και 27 Ιουλίου 1995, η Επιτροπή έλαβε µια καταγγελία σχετική µε τις ενισχύσεις, τις οποίες είχε χορηγήσει η Ιταλία υπέρ των εταιρειών που ήσαν ιδιοκτήτες δύο µονάδων παραγωγής ζάχαρης. Με επιστολή της 22ας Αυγούστου 1995, η Μόνιµη Αντι- προσωπεία της Ιταλίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση κοινοποίησε τις εν λόγω ενισχύσεις. Με επιστολή της 25ης Νοεµβρίου 1996, η Επιτροπή ενη- µέρωσε την Ιταλία για την απόφασή της να κινήσει τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 88 παράγραφος 2 της συνθήκης έναντι των ενισχύσεων που περιγράφονται στον τίτλο ΙΙ. Με την ίδια επιστολή, Επιτροπή κάλεσε την Ιταλία να υποβάλει παρατηρήσεις εντός ενός µηνός από την ηµεροµηνία κοινοποίησης της εν λόγω επιστολής. Η απόφαση της Επιτροπής να κινήσει τη διαδικασία δηµο- σιεύτηκε στην Επίσηµη Εφηµερίδα των Ευρωπαϊκών Κοι- νοτήτων (2). Η Επιτροπή κάλεσε τα άλλα κράτη µέλη και τις τους παρατηρήσεις τους σχετικά µε τις εν λόγω ενισχύσεις εντός ενός µηνός από την ηµεροµηνία της δηµοσίευσης. ενδιαφερόµενους υποβάλουν λοιπούς να (1) ΕΕ C 88 της 19. 3. 1997, σ. 4. (2) Βλέπε υποσηµείωση 1. (5) (6) (7) (8) (9) Η Ιταλία υπέβαλε προκαταρκτικές παρατηρήσεις µε επι- στολή της 3ης Απριλίου 1997. Με ηµεροµηνία 8 Ιουνίου 1998, διεβίβασε αναλυτικές παρατηρήσεις σχετικά µε την διαδικασία που είχε κινήσει η Επιτροπή. Στις 17 Απριλίου 1997 η Επιτροπή έλαβε παρατηρήσεις εκ µέρους µιας επιχείρησης, η οποία λειτουργούσε στον ίδιο τοµέα µε τις επιχειρήσεις που ήσαν αποδέκτες των ενισχύ- σεων, και τις διεβίβασε στην Ιταλία. II. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΕΝΙΣΧΥΣΕΩΝ Οι ενισχύσεις κατά των οποίων η Επιτροπή έχει κινήσει τη διαδικασία είναι εκείνες που χορηγήθηκαν στις εταιρείες που είναι ιδιοκτήτες των δύο µονάδων παραγωγής ζάχαρης στο Celano (σηµείο Α) και στο Castiglion Fiorentino (σηµείο Β). Η χορήγησή τους ακολούθησε άλλες δηµόσιες παρεµβάσεις που είχαν εγκριθεί από την Επιτροπή ως ενι- σχύσεις για επενδύσεις για την αναδιάρθρωση των δύο εγκαταστάσεων και περιγράφονται κατωτέρω στα σηµεία Α και Β. Οι ηµεροµηνίες εντός παρενθέσεων αναφέρονται στις αποφάσεις της διυπουργικής επιτροπής οικονοµικού προ- γραµµατισµού (στο εξής«CIPE»), µε τις οποίες είχε εγκριθεί η χορήγηση των ενισχύσεων. Όλες οι ενισχύσεις καταβλήθηκαν µέσω της RIBS SpA (στο εξής «RΙΒS»), δηµόσιας ανώνυµης εταιρείας για παρεµβά- σεις στον τοµέα των γεωργικών προϊόντων διατροφής. Σύµφωνα µε τις πληροφορίες που παρέσχε η Ιταλία, η νοµική βάση για τη χορήγηση των ενισχύσεων είναι οι νόµοι αριθ. 700/83 και αριθ. 209/90, οι οποίοι ρυθµίζουν τις παρεµβάσεις της RIBS και προβλέπουν την έγκριση ενός εθνικού σχεδίου αναδιάρθρωσης του τοµέα της ζάχαρης στην Ιταλία, αν και ορισµένες από τις ενισχύσεις που χορη- γήθηκαν δεν αντιστοιχούν στα είδη ενίσχυσης που προβλέ- πονται από τους εν λόγω νόµους. 7. 9. 1999 EL Επίσηµη Εφηµερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων L 236/15 Το εθνικό σχέδιο αναδιάρθρωσης τον τοµέα της ζάχαρης 1984/85 — 1989/90 και η παράταση της ισχύος του (14) (10) Με επιστολή της 15ης Μαΐου 1984, η Επιτροπή κοινο- ποίησε στην Ιταλία την απόφασή της σχετικά µε το εθνικό σχέδιο αναδιάρθρωσης του τοµέα της ζάχαρης για τα έτη από 1984/85 έως 1989/90 (στο εξής «ΕΣ 84/90»). ∆εδο- µένου ότι το σχέδιο αυτό καθόριζε τους στόχους και ορι- σµένα µέτρα αναδιάρθρωσης µε γενικό τρόπο, χωρίς να παρέχει τις λεπτοµέρειες που θα επέτρεπαν να εξετασθεί το συµβιβαστό των µέτρων ενίσχυσης που θα εφαρµόζονταν συγκεκριµένα, η Επιτροπή πληροφόρησε µεν τις ιταλικές αρχές ότι δεν σκόπευε να προβάλει αντιρρήσεις έναντι του νόµου αριθ. 700/83, επιφυλάχθηκε όµως να εξετάσει τα ειδικά σχέδια παρέµβασης που προβλέπονταν στον εν λόγω νόµο, τα οποία θα έπρεπε να κοινοποιηθούν κάθε ένα χωριστά σύµφωνα µε το άρθρο 88 παράγραφος 3. (11) Βάσει του ΕΣ 84/90 η Ιταλία κοινοποίησε δύο ειδικά σχέδια παρέµβασης, τα οποία αφορούσαν την αναδιάρ- θρωση της µονάδας παραγωγής ζάχαρης του Castiglion Fiorentino και των εργοστασίων του Celano και του Strongoli αντιστοίχως. Τα δύο σχέδια εγκρίθηκαν από την Επιτροπή µε επιστολές της 13ης ∆εκεµβρίου 1984 και της 5ης Αυγούστου 1985. (12) Τα δύο σχέδια προέβλεπαν αντιστοίχως τα εξής: για την υλοποίηση των επενδύσεων µε σκοπό την αναδιάρ- θρωση της µονάδας του Castiglion Fiorentino: α) συµµετοχή της RIBS στο κεφάλαιο της εταιρείας Zuc- cherificio Castiglionese SpA («Castiglionese») ύψους 12 000 εκατ. LIT· β) τη χορήγηση δανείου µε µειωµένο επιτόκιο εκ µέρους της RIBS στην εν λόγω εταιρεία, ύψους 24 000 εκατ. LIT· για την υλοποίηση των επενδύσεων µε σκοπό την αναδιάρ- θρωση των µονάδων του Celano και του Strongoli: α) συµµετοχή της RIBS στο κεφάλαιο της εταιρείας Nusam SpA («Nusam»), ύψους 10 000 εκατ. LIT· β) τη χορήγηση δανείου µε µειωµένο επιτόκιο εκ µέρους της RIBS στην ως άνω εταιρεία, ύψους 35 000 εκατ. LIT. (13) Η διάρκεια ισχύος του εν λόγω πρώτου εθνικού σχεδίου αναδιάρθρωσης του τοµέα της ζάχαρης παρατάθηκε έως την περίοδο 1990/91. Με επιστολή της 20ής Ιουνίου 1991, η Επιτροπή ενέκρινε την παράταση αυτή και έδωσε την καταρχήν έγκρισή της για την ενηµέρωση του σχεδίου του 1984 για το διάστηµα από 1991/92 έως 1995/96, επιφυλασσόµενη και πάλι «να λάβει θέση έναντι των µέτρων, τα οποία θα ληφθούν κατ’ εφαρµογή του ενηµερω- µένου σχεδίου αναδιάρθρωσης και τα οποία θα πρέπει να κοινοποιούνται και πάλι σύµφωνα µε το άρθρο 88 παρά- γραφος 3 της συνθήκης». Με την ίδια απόφαση, η Επιτροπή ζήτησε από την Ιταλία να µην αναλάβει καµία δέσµευση έναντι των ενδεχόµενων δικαιούχων των ενισχύσεων, πριν αποφανθεί για τα µέτρα που προβλέπονταν στο σχέδιο αναδιάρθρωσης. Οι ενισχύ- σεις που αφορά η παρούσα απόφαση εντάσσονται στο πλαίσιο αυτό, δεδοµένου ότι χορηγήθηκαν κατά την περίοδο ισχύος του εθνικού σχεδίου αναδιάρθρωσης του τοµέα της ζάχαρης και η Ιταλία θεωρεί ότι είναι όλες σύµφωνες µε το εν λόγω σχέδιο. A. Ενισχύσεις για το εργοστάσιο του Celano (15) ενισχύσεις Οι για την αναδιάρθρωση της µονάδας παραγωγής ζάχαρης του Celano χορηγήθηκαν στην αρχή στην Nusam και στη συνέχεια στην εταιρεία Sadam Abruzzo SpA (στο εξής «Sadam Abruzzo»), του οµίλου Sadam, ο οποίος στις 17 ∆εκεµβρίου 1991 αγόρασε το εν λόγω εργοστάσιο από την Nusam που τελούσε υπό εκκαθάριση, αφού προηγουµένως το είχε µισθώσει από τις 11 Αυγούστου 1989. Πρόκειται για τις ενισχύσεις που αναφέρονται στα σηµεία 15. 1 έως 15. 6: (15. 1) Με απόφαση της διυπουργικής επιτροπής οικονοµικού προ- γραµµατισµού («απόφαση CΙΡΕ») της 12ης Απριλίου 1988 χορηγήθηκε µια ενίσχυση υπό µορφή συµµετοχής στο ιδιοκτήτριας της µονάδας του κεφάλαιο της Nusam, Celano, ύψους 5 000 εκατ. LIT. Αυτή η νέα συµµετοχή στο κεφάλαιο πραγµατοποιήθηκε µε την ευκαιρία της αύξησης του µετοχικού κεφαλαίου, µετά από µείωσή του (από 26 000 σε 13 000 εκατ. LIT) για να καλυφθούν οι ζηµίες της επιχείρησης. Η νέα συµµετοχή στη συνέχεια µηδενίστηκε για την κάλυψη των ζηµιών διαχείρισης. (15. 2) Με απόφαση CIPE της 12ης Σεπτεµβρίου 1989 χορη- γήθηκε ενίσχυση υπό µορφή εγγύησης για ποσό 2 000 εκατ. LIT, υπέρ της Sadam Abruzzo, µισθώτριας και κατό- πιν ιδιοκτήτριας της εν λόγω µονάδας· η εγγύηση, η οποία χορηγήθηκε τη στιγµή που η Sadam Abruzzo µίσθωσε το εργοστάσιο από τη Nusam, κάλυπτε τις υποχρεώσεις της τελευταίας έναντι τρίτων πιστωτών. (15. 3) Με απόφαση CIPE της 2ας Φεβρουαρίου 1990, χορη- γήθηκε ενίσχυση υπό µορφή εγγύησης για ποσό 11 000 εκατ. LIT, υπέρ της Sadam Abruzzo. Το ποσό της εγγύησης αντιστοιχούσε στις δαπάνες της Sadam Abruzzo για επενδύσεις που πραγµατοποίησε για λογαριασµό της ιδιοκτήτριας εταιρείας (Nusam) κατά την περίοδο που είχε µισθώσει το εργοστάσιο. (15. 4) Μια ενίσχυση ύψους 2 500 εκατ. LIT χορηγήθηκε µε µορφή συµµετοχής στην αναδιάρθρωση του κεφαλαίου της Nusam µετά το µηδενισµό του κεφαλαίου για την κάλυψη των ζηµιών διαχείρισης. Η συµµετοχή πραγµατοποιήθηκε µε τη µορφή παραίτησης για το αντίστοιχο ποσό από ένα µέρος των ενυπόθηκων πιστώσεων που είχαν χορηγηθεί στην Nusam. (15. 5) Με απόφαση CIPE της 26ης Ιουλίου 1990, η RIBS επι- φορτίστηκε µε την υλοποίηση όλων των αναγκαίων µέτρων, για να αποφευχθεί η πτώχευση της Nusam και να επιτευ- χθεί η πώληση του εργοστασίου του Celano από τη Nusam στην Sadam Abruzzo («ειδικό σχέδιο παρέµβασης 1990»). L 236/16 EL Επίσηµη Εφηµερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 7. 9. 1999 Τα µέτρα που εφαρµόστηκαν είναι τα εξής: α) παραίτηση από την υποθήκη επί του εργοστασίου του Celano, η οποία είχε εγγραφεί για την εξασφάλιση της πληρωµής της υπολειπόµενης οφειλής, ύψους 17 504 εκατ. LIT, της Nusam προς την RIBS. Η παραίτηση αυτή συνεπάγεται την υποβάθµιση της πίστωσης και την κατάταξή της µεταξύ των εγχειρόγραφων πιστώσεων, γεγονός που επέτρεψε στη Nusam να αποφύγει την πτώχευση και να υπαχθεί στη διαδικασία του προληπτι- κού συµβιβασµού (concordato preventivo) (3)· β) κατάταξη της πίστωσης, η οποία έχει καταστεί εγχειρό- γραφη, µετα τις άλλες εγχειρόγραφες πιστώσεις (poster- gazione). Η πίστωση αυτή απωλέσθηκε οριστικά µε την πτώχευση της Nusam στις 29 ∆εκεµβρίου 1997· γ) πώληση της µονάδας του Celano, ιδιοκτησίας της Nusam, στην Sadam Abruzzo, µε ανάληψη εκ µέρους της της υποχρέωσης για καταβολή της υπολειπόµενης οφειλής ύψους 15 000 εκατ. LIT έναντι της RIBS (µε τους ίδιους όρους)· δ) παροχή νέας πενταετούς περιόδου χάριτος (µε πληρωµή µόνο τόκων µε µειωµένο επιτόκιο) για την αποπληρωµή της εν λόγω οφειλής των 15 000 εκατ. LIT. (15. 6) Με την ίδια απόφαση της CIPE της 26ης Ιουλίου 1990, χορηγήθηκαν οι ακόλουθες ενισχύσεις: α) ενίσχυση µε τη µορφή συµµετοχής στο κεφάλαιο της Sadam Abruzzo για ποσό 8 000 εκατ. LIT· β) δάνειο µε ευνοϊκό επιτόκιο ύψους 11 000 εκατ. LIT, που χορηγήθηκε από την RIBS στην Sadam Abruzzo. B. Ενισχύσεις για το εργοστάσιο του Castiglion Fiorentino (16) Όλες οι ενισχύσεις χορηγήθηκαν στην Castiglionese, της οποίας το µετοχικό κεφάλαιο κατείχαν η RIBS και η Feder- consorzi SpA (κάτοχος της πλειοψηφίας των µετοχών). Μετά την εκκαθάριση της τελευταίας και τις δυσκολίες που προέκυψαν για τις ελεγχόµενες από αυτή εταιρείες, οι µετο- χές της Federonsorzi SpA πωλήθηκαν στην SECI SpA (εφεξής «SΕCΙ» και η Castiglionese εισήλθε στον όµιλο Sadam στις 29 Ιουλίου 1992. Πρόκειται για τις εξής ενισχύσεις: (16. 1) Στις 2 Αυγούστου 1991 χορηγήθηκε ενίσχυση υπό µορφή εγγύησης υπέρ της Castiglionese, ιδιοκτήτριας της µονά- δας παραγωγής ζάχαρης στο Castiglion Fiorentino, για το άνοιγµα πιστωτικού ορίου 41 000 εκατ. LIT για την κάλυψη των δαπανών της περιόδου 1991. (16. 2) Με απόφαση της 16ης Απριλίου 1992, η CIPE ενέκρινε ένα σχέδιο παρέµβασης («ειδικό σχέδιο παρέµβασης 1992») υπέρ της Castiglionese µε σκοπό την εξυγίανση της χρηµα- τοοικονοµικής κατάστασης (η εταιρεία είχε ζητήσει να υπα- (3) ∆υνατή µόνον εάν ο οφειλέτης είναι σε θέση να ικανοποιήσει όλους εγχειρόγραφων το 40 % των προνοµιούχους πιστωτές και τους πιστωτών. χθεί στο καθεστώς ελεγχόµενης διαχείρισης —amministra- zione controllata— τον Αύγουστο 1991). Τα µέτρα που εφαρµόστηκαν είναι τα εξής: α) παράταση για συµπληρωµατική περίοδο δέκα ετών της συµµετοχής στο κεφάλαιο που είχε αποκτηθεί το 1984 για ποσό 12 000 εκατ. LIT (η ενίσχυση που συνίστατο στην εν λόγω πρώτη συµµετοχή εiχε εγκριθεί από την Επιτροπή)· β) κεφαλαιοποίηση ενός µέρους (20 000 εκατ. LIT) του δανείου µε ευνοϊκό επιτόκιο που είχε χορηγηθεί από την RIBS στην Castiglionese το 1984 (η ενίσχυση που συνίστατο στη χορήγηση του δανείου είχε εγκριθεί από την Επιτροπή)· γ) αναδιάταξη της εξόφλησης σε 15 έτη του υπολοίπου του δανείου, ύψους 24 000 εκατ. LIT· δ) νέα συµµετοχή της RIBS στο κεφάλαιο της Castiglio- nese ύψους 10 000 εκατ. LIT· ε) χορήγηση από την RIBS στην Castiglionese δανείου ύψους 20 000 εκατ. LIT µε µειωµένο επιτόκιο· στ) εξαγορά των µετοχών της RIBS που αναφέρονται στα σηµεία α), β) και δ) εκ µέρους της Sadam Abruzzo στην ονοµαστική αξία τους. (17) (18) (19) (20) III. ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΚΙΝΗΣΗΣ ΤΗΣ ∆ΙΑ∆ΙΚΑΣΙΑΣ Τα επιχειρήµατα στα οποία στηρίζεται η απόφαση της Επι- τροπής για την κίνηση της διαδικασίας του άρθρου 88 παράγραφος 2 µπορούν να συνοψιστούν ως εξής. Οι ενισχύσεις που χορηγήθηκαν από την RIBS κατ’ εφαρ- µογή των διαφόρων αποφάσεων της CIPE που προαναφέρ- θηκαν δεν εντάσσονται στο πλαίσιο των σχεδίων αναδιάρ- θρωσης του τοµέα της ζάχαρης, τα οποία είχαν εγκριθεί από την Επιτροπή το 1984 και το 1991. Οι ενισχύσεις δεν προβλέπονται στα ειδικά σχέδια παρέµ- βασης, όπως απαιτούσαν τα ως άνω σχέδια αναδιάρθρωσης. Τα ειδικά σχέδια παρέµβασης θα έπρεπε, εξάλλου, να κοινο- ποιούνται στην Επιτροπή δυνάµει του άρθρου 88 παράγρα- φος 3 της συνθήκης, δεδοµένου ότι κατά την καταρχήν έγκριση των σχεδίων αναδιάρθρωσης η Επιτροπή είχε επιφυ- λαχθεί ρητά να αποφανθεί σχετικά µε το συµβιβαστό των µέτρων που προβλέπονταν στα ειδικά σχέδια παρέµβασης. Το επιχείρηµα της Ιταλίας, σύµφωνα µε το οποίο θα ήταν δυνατόν να αποδειχθεί εκ των υστέρων η ύπαρξη αιτιώδους συνδέσµου µεταξύ των ενισχύσεων που είχαν χορηγηθεί από την RIBS και της υλοποίησης των επενδύσεων εκ µέρους των δικαιούχων επιχειρήσεων δεν µπορεί να γίνει αποδεκτό. Η Επιτροπή δεν µπόρεσε να εντοπίσει σχέση αιτίου-αιτιατού µεταξύ των ενισχύσεων και των επενδύσεων που υλοποιήθηκαν. 7. 9. 1999 EL Επίσηµη Εφηµερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων L 236/17 (21) (22) (23) (24) Ως εκ τούτου, οι ενισχύσεις δεν µπορεί να θεωρηθεί ότι χορηγήθηκαν δυνάµει του άρθρου 46 του κανονισµού (ΕΟΚ) αριθ. 1785/81 του Συµβουλίου της 30ής Ιουνίου 1981 περί κοινής οργανώσεως αγοράς στον τοµέα της ζάχαρης (4) όπως τροποποιήθηκε τελευταία από τον κανονι- σµό (ΕΚ) αριθ. 1148/98 της Επιτροπής (5), το οποίο προ- βλέπει [όπως και η ανάλογη διάταξη του κανονισµού (ΕΟΚ) αριθ. 1254/89 του Συµβουλίου (6), όπως τροποποιήθηκε από τον κανονισµό (ΕΚ) αριθ. 260/96 της Επιτροπης (7), που ισχύει για τις περιόδους 1989/90 και 1990/91], ότι ενισχύσεις αναδιάρθρωσης του τοµέα των ζαχαρό- οι τευτλων και της ζάχαρης στην Ιταλία πρέπει να πληρούν τις ακόλουθες προϋποθέσεις: — πρέπει να αιτιολογούνται από εξαιρετικές ανάγκες που συνδέονται µε τα σχέδια αναδιάρθρωσης του τοµέα της ζάχαρης που εφαρµόζονται στην Ιταλία, — πρέπει να είναι σύµφωνες προς τα εν λόγω σχέδια αναδιάρθρωσης. Εκτός του νοµικού πλαισίου του άρθρου 46 του κανονι- σµού (ΕΟΚ) αριθ. 1785/81, οι εξεταζόµενες ενισχύσεις δεν µπορούν να θεωρηθούν ούτε ενισχύσεις για επενδύσεις ούτε, των υπόψη δικαιούχων τη στιγµή των διαφόρων εκταµιεύσεων, ενισχύ- σεις για προβληµατικές επιχειρήσεις. λαµβανοµένης κατάστασης της Υπό το πρίσµα των κανόνων που διέπουν τις ενισχύσεις για επενδύσεις στον τοµέα της µεταποίησης και εµπορίας γεωρ- γικών προϊόντων, οι επίµαχες ενισχύσεις εµπίπτουν στην απαγόρευση χορήγησης ενισχύσεων για επενδύσεις στον τοµέα της ζάχαρης. Όσον αφορά τους κανόνες που εφαρµόζονται στις ενισχύ- σεις για τη διάσωση και την αναδιάρθρωση προβληµατικών επιχειρήσεων, η Επιτροπή έκρινε ότι δεν έχουν τηρηθεί ούτε τα κριτήρια που εφαρµόζονταν στο γεωργικό τοµέα τη στιγµή κίνησης της διαδικασίας ούτε τα κριτήρια που προ- βλέπονται στις κοινοτικές κατευθυντήριες γραµµές για τις κρατικές ενισχύσεις που χορηγούνται για τη διάσωση και την αναδιάρθρωση προβληµατικών επιχειρήσεων (8). Οι εν λόγω κατευθυντήριες γραµµές τροποποιήθηκαν το 1997, για να ληφθούν υπόψη τα ειδικά κριτήρια που εφαρµόζο- νται στο γεωργικό τοµέα (9). (28) (29) IV. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΕΝ∆ΙΑΦΕΡΟΜΕΝΩΝ (25) Με επιστολή της 17ης Απριλίου 1997 µια εταιρεία του ιδιωτικού τοµέα κοινοποίησε τις παρατηρήσεις της στην Επιτροπή στο πλαίσιο της διαδικασίας του άρθρου 88 παράγραφος 2. Πρόκειται για µια επιχείρηση που παράγει και εµπορεύεται ζάχαρη από ζαχαρότευτλα και άρα είναι άµεσος ανταγωνιστής του οµίλου Sadam. (4) ΕΕ L 177 της 1. 7. 1981, σ. 4. (5) ΕΕ L 159 της 3. 6. 1998, σ. 38. (6) ΕΕ L 126 της 9. 5. 1989, σ. 1. (7) ΕΕ L 34 της 13. 2. 1996, σ. 16. (8) EE C 368 της 23. 12. 1994. (9) ΕΕ C 283 της 19. 9. 1997, σ. 2. (26) Η επιχείρηση αυτή συµφωνεί µε την ανάλυση της Επι- τροπής και ως προς τα πραγµατικά περιστατικά, αλλά και ως προς τα νοµικά θέµατα, δηλαδή ότι όλες οι παρεµβάσεις που εξετάστηκαν από την Επιτροπή υπέρ των µονάδων του Celano και του Castiglion Fiorentino, οι οποίες ανήκουν σήµερα στην ιδιοκτησία της Sadam, κατέληξαν συγκεκρι- µένα σε ενισχύσεις που απέβησαν τελικά προς όφελος της Sadam. Η εν λόγω εταιρεία απέκτησε την ιδιοκτησία των δύο εργοστασίων, του Celano που ανήκε στη Nusam και του Castiglion Fiorentino που ανήκε στην Castiglionese, µε ευνοϊκούς όρους που δεν είναι αποδεκτοί σε µια οικονο- µία της αγοράς. (27) Εντούτοις: — Η εταιρεία αυτή δεν συµφωνεί µε το συµπέρασµα της Επιτροπής σχετικά µε την απόφαση της CIPE της 6ης Αυγούστου 1987, η οποία επέτρεψε στη RΙΒS να αυξή- σει σε 35 000 εκατ. LIT τη χρηµατοδότηση µε ευνοϊκό επιτόκιο της µονάδας του Celano. Είναι της γνώµης ότι η µη εκτέλεση της απόφασης της CIPE και η µη κατα- βολή των αντίστοιχων ποσών δεν αρκούν για να απο- κλείσουν τον χαρακτήρα ενίσχυσης του µέτρου, δεδο- µένου ότι και η απλή αναγγελία ότι είναι διαθέσιµοι οι πόροι αυτοί έδωσε στη Nusam τη δυνατότητα να χρηµατοδοτηθεί από το τραπεζικό σύστηµα, πράγµα που διαφορετικά δεν θα ήταν δυνατό· — Επιπλέον, η Επιτροπή δεν έλαβε υπόψη το στρεβλωτικό αποτέλεσµα των µέτρων, τα οποία προβλέπονταν, αν και δεν εφαρµόσθηκαν, στην απόφαση της CIPE της 12ης Απριλίου 1988 και των οποίων η απλή πρόβλεψη έδωσε στην Nusam τη δυνατότητα να λάβει και άλλες τραπεζικές πιστώσεις. Η επιχειρηµατολογία της εν λόγω επιχείρησης φαίνεται να βασίζεται στο σκεπτικό ότι η αναγγελία ότι είναι διαθέσιµοι νέοι πόροι υπέρ της δικαιούχου επιχείρησης έχει τα ίδια αποτελέσµατα µε τη χορήγηση κρατικής εγγύησης. Εντούτοις, καµία από τις διαθέσιµες πληροφορίες δεν οδη- γεί στο συµπέρασµα ότι χωρίς την εν λόγω αναγγελία, η ενδιαφερόµενη επιχείρηση δεν θα είχε µπορέσει να δανειο- δοτηθεί από το τραπεζικό σύστηµα ή ότι τα δάνεια που µπόρεσε να λάβει χορηγήθηκαν µε επιτόκιο µειωµένο σε σχέση µε το επιτόκιο που εφαρµόζουν συνήθως τα χρηµα- τοπιστωτικά ιδρύµατα για ανάλογα δάνεια προς άλλες επι- χειρήσεις. V. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΙΤΑΛΙΑΣ (30) Η Ιταλία υπέβαλε προκαταρκτικές παρατηρήσεις µε επι- στολή της 3ης Απριλίου 1997. Με ηµεροµηνία 8 Ιουνίου 1998 η Ιταλία διεβίβασε αναλυτικές παρατηρήσεις σχετικά µε τη διαδικασία που είχε κινήσει η Επιτροπή, οι οποίες είναι συνοπτικά οι εξής: L 236/18 EL Επίσηµη Εφηµερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 7. 9. 1999 (31) (32) (33) (34) (35) Σύµφωνα µε την Ιταλία, οι ενισχύσεις που αναφέρονται στο µέρος ΙΙ και χορηγήθηκαν κατ’ εφαρµογή των αποφάσεων της CIPE εντάσσονται στο εθνικό σχέδιο αναδιάρθρωσης του τοµέα της ζάχαρης, το οποίο είχε εγκριθεί από την Επιτροπή µε απόφαση της 15ης Μαΐου 1984 (ΕΣ 84/90) και στη συνέχεια παρατάθηκε και ενηµερώθηκε για την περiοδο 1991/92 έως 1995/96 (η παράταση και η ενη- µέρωση του σχεδίου ΕΣ 91/96 εγκρίθηκαν από την Επι- τροπή µε απόφαση της 20ής Ιουνίου 1990). Ειδικότερα, οι εν λόγω ενισχύσεις αποτελούν τη συνεπή συνέχεια των µέτρων, τα οποία προβλέπονταν στα δύο ειδικά σχέδια παρέµβασης που είχε εγκρίνει η Επιτροπή µε την απόφαση της 13ης ∆εκεµβρίου 1984 για τη µονάδα του Castiglion Fiorentino και της 5ης Αυγούστου 1985 για τη µονάδα του Celano. Τα δύο ειδικά σχέδια παρέµβασης είχαν εγκριθεί από την Επιτροπή λόγω της συµµόρφωσής τους προς το σχέδιο αναδιάρθρωσης του τοµέα της ζάχαρης, το οποίο είχε κοινοποιηθεί και εγκριθεί. Η Ιταλία υποστηρίζει ότι τα κλαδικά σχέδια που εγκρίθη- καν από την Επιτροπή συνιστούν το µέτρο βάσει του οποίου κρίνεται η νοµιµότητα των µέτρων που εγκρίθηκαν µε τις ως άνω αποφάσεις της CIPE, σύµφωνα µε τη νοµολο- γία του ∆ικαστηρίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων στην απόφαση της 5ης Οκτωβίου 1994, υπόθεση C 47/91 — Ιταλία κατά Επιτροπής («Italgrani») (10). Σύµφωνα µε τη νοµολογία αυτή, «η Επιτροπή, όταν αντι- µετωπίζει ενίσχυση η οποία υποστηρίζεται ότι χορηγήθηκε κατ’ εφαρµογήν ήδη εγκεκριµένου προγράµµατος, δεν µπο- ρεί αµέσως να εξετάσει εάν αυτή είναι σύµφωνη προς τη συνθήκη. Πρέπει αρχικώς να περιοριστεί (. ) να ελέγξει αν η ενίσχυση καλύπτεται από το γενικό σύστηµα και πληροί τις τεθείσες µε την απόφαση περί εγκρίσεως του προγράµ- µατος αυτού προϋποθέσεις» (11). Στην ίδια απόφαση, το ∆ικαστήριο επιβεβαιώνει εξάλλου ότι «αν, κατόπιν αυτής της περιορισµένης εξετάσεως, η Επιτροπή διαπιστώσει ότι η συγκεκριµένη ενίσχυση είναι σύµφωνη προς την απόφασή της περί εγκρίσεως του προ- γράµµατος, τότε θα πρέπει να αντιµετωπίζεται ως εγκεκρι- µένη ενίσχυση και εποµένως ως υφιστάµενη ενίσχυση» (12). Σύµφωνα µε την Ιταλία, το γεγονός ότι η Επιτροπή εξήρτησε την έγκριση των δύο κλαδικών σχεδίων από την προηγούµενη κοινοποίηση των ατοµικών σχεδίων παρέµ- βασης αποτελεί απλώς διαδικαστικό ζήτηµα. Η διαπίστωση παράβασης της υποχρέωσης για προηγούµενη κοινοποίηση δεν µπορεί, κατά συνέπεια, να επηρεάσει την αξιολόγηση του συµβιβαστού των ενισχύσεων σε σχέση µε τα κλαδικά σχέδια. Η παράβαση αυτή, ειδικότερα, δεν αποκλείει µε κανένα τρόπο να θεωρηθούν οι επίµαχες ενισχύσεις ως εγκεκριµένες ενισχύσεις και εποµένως υφιστάµενες κατά την (10) Συλλογή 1994, σελίδα Ι-4635. (11) Ibidem, σηµείο 24 του σκεπτικού. (12) Ibidem, σηµείο 25 του σκεπτικού. (36) (37) (38) (39) έννοια του άρθρου 88 παράγραφος 1 της συνθήκης, στις οποίες δεν εφαρµόζεται η παράγραφος 3 του ιδίου άρθρου. Οι ενισχύσεις που αµφισβητούνται από την Επιτροπή πρέπει να χαρακτηριστούν µέτρα αναδιάρθρωσης, εφόσον αποκα- τέστησαν την µεσοπρόθεσµη-µακροπρόθεσµη βιωσιµότητα των δικαιούχων επιχειρήσεων, τηρώντας παράλληλα την απαγόρευση υπέρβασης των ποσοστώσεων παραγωγής που προβλέπεται στις αποφάσεις έγκρισης των κλαδικών σχε- δίων. Σύµφωνα µε τις ιταλικές αρχές, έχει τηρηθεί επίσης η αρχή της αναλογικότητας µεταξύ των ενισχύσεων που καταβλήθηκαν και του κόστους και των ωφελειών της ανα- διάρθρωσης. Οι εν λόγω αρχές υπέβαλαν επίσης στοιχεία που αποσκοπούσαν να αποδείξουν ότι οι δύο εγκαταστά- σεις έχουν όντως επανέλθει στη βιωσιµότητα. Η Ιταλία υπογραµµίζει εξάλλου ότι έχει τηρηθεί η σχέση µεταξύ των ενισχύσεων που χορηγήθηκαν και των επενδύ- σεων που υλοποιήθηκαν στις δύο µονάδες κατά την ίδια περίοδο. Ειδικότερα, στη µονάδα του Celano, για την οποία το σχέδιο προέβλεπε επενδύσεις ύψους 93 800 εκατ. LIT [εκ των οποίων 62 800 στο ειδικό σχέδιο του 1985 (13), το οποίο είχε εγκριθεί από την Επιτροπή], υλοποιήθηκαν πραγ- µατικά επενδύσεις ύψους 105 900 εκατ. LIT, µε παρεµβά- σεις της RIBS συνολικού ύψους 84 000 εκατ. LIT (εκ των οποίων 50 000 εκατ. προβλέπονταν στο ειδικό σχέδιο του 1985). Το ισοδύναµο επιχορήγησης των εν λόγω ενισχύ- σεων είναι 42,34 % σε σχέση µε τις επενδύσεις που προ- βλέπονταν στο σχέδιο και 35,81 % σε σχέση µε τις επενδύ- σεις που υλοποιήθηκαν πραγµατικά. Στη µονάδα του Castiglion Fiorentino, για την οποία το σχέδιο προέβλεπε επενδύσεις ύψους 109 500 εκατ. LIT (εκ των οποίων 62 000 εκατ. LIT (14) προβλέπονταν στο ειδικό σχέδιο του 1984 που είχε έκριθεί από την Επιτροπή), υλοποιήθηκαν πραγµατικά επενδύσεις ύψους 126 500 εκατ. LIT, µε παρεµβάσεις της RIBS συνολικού ύψους 66 000 εκατ. LIT (εκ των οποίων 36 000 εκατ. προβλέπο- νταν στο ειδικό σχέδιο του 1984). Το ισοδύναµο επι- χορήγησης των εν λόγω ενισχύσεων είναι 44,51 % σε σχέση µε τις επενδύσεις που προβλέπονταν στο σχέδιο και 36,06 % σε σχέση µε τις επενδύσεις που υλοποιήθηκαν πραγµατικά. (40) Σύµφωνα µε την Ιταλία, οι επενδύσεις που υλοποιήθηκαν αφορούσαν όχι µόνο τον τεχνολογικό εκσυγχρονισµό των εγκαταστάσεων, αλλά και τη βελτίωση της παραγωγικής ικανότητας (δυναµικότητα µεταποίησης σε τόνους ζαχαρο- τεύτλων ανά ηµέρα). Οι ιταλικές αρχές υπέβαλαν στοιχεία για την επιβεβαίωση των ισχυρισµών τους. (13) Οι αριθµοί αυτοί αναφέρονται στις παρεµβάσεις στις δύο µονάδες παραγωγής ζάχαρης που ανήκαν την εποχή εκείνη στη Nusam (Celano και Strongoli). (14) Βλέπε υποσηµείωση 13. 7. 9. 1999 EL Επίσηµη Εφηµερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων L 236/19 (41) Η Ιταλία είναι της γνώµης ότι η αναδιάρθρωση των δύο µονάδων ζάχαρης δεν αλλοίωσε την ισορροπία ως προς τον ανταγωνισµό που υπήρχε πριν από την εφαρµογή των επί- µαχων µέτρων, ούτε επέφερε αύξηση των ποσοστώσεων παραγωγής ζάχαρης στην Ιταλία. Πράγµατι, οι ενισχύσεις δεν αφορούσαν µια συγκεκριµένη επιχείρηση, αλλά προορί- ζονταν για την αναδιάρθρωση των δύο µονάδων ζάχαρης, ανεξάρτητα από τον ιδιοκτήτη τους, στο πλαίσιο της επί- τευξης των στόχων των κλαδικών σχεδίων. (45) (42) Το ΕΣ 84/90 προέβλεπε ειδικότερα τα εξής: α) οι παρεµβάσεις της RIBS θα συνιστούσαν το ειδικό µέσο αναδιάρθρωσης του τοµέα της ζάχαρης· β) η RIBS θα ενεργούσε σύµφωνα µε τα ειδικά σχέδια παρέµβασης για κάθε µια από τις υπό αναδιάρθρωση επιχειρήσεις· γ) η RIBS θα χρησιµοποιούσε τα µέσα που προβλεπονταν στο νόµο αριθ. 700/83, δηλαδή τις συµµετοχές στο κεφάλαιο, τα συµµετοχικά δάνεια και τα δάνεια µε ευνοϊκό επιτόκιο· δ) οι παρεµβάσεις της RIBS θα έπρεπε να αξιοποιούν τη συµµετοχή των καλλιεργητών ζαχαροτεύτλων στο µετοχικό κεφάλαιο των εταιρειών µεταποίησης για την επίτευξη µεγαλύτερης ισορροπίας στον τοµέα των γεωργικών προϊόντων διατροφής· ε) ως θεµελιώδεις στόχοι του σχεδίου θα έπρεπε να θεω- ρούνται η αποτελεσµατικότητα και ο καθορισµός οικο- νοµικών κριτηρίων διαχείρισης τόσο σε γεωργικό όσο και σε βιοµηχανικό επίπεδο· στ) στην κεντρική Ιταλία η παραγωγή θα έπρεπε να συγκεντρωθεί στη µονάδα του Castiglion Fiorentino, µε διακοπή της λειτουργίας του εργοστασίου στο Cecina· ζαχαροτεύτλων και της ζάχαρης, η οποία προβλεπόταν από τα εθνικά κλαδικά σχέδια και από το άρθρο 46 παράγρα- φος 4 του κανονισµού (ΕΟΚ) αριθ. 1785/81. των εταιρείας καλλιεργητών Ειδικότερα, πάντοτε σύµφωνα µε την Ιταλία, ο στόχος της βιοµηχανικής αναδιάρθρωσης επιτεύχθηκε, µεταξύ άλλων, µέσω της συγκέντρωσης της µεταποιητικής δραστηριότητας στις δύο εν λόγω µονάδες, µε τη διακοπή λειτουργίας των τριών άλλων µονάδων της Cecina, του Avezzano και της Latina· η τεχνική, οικονοµική και χρηµατοοικονοµική συγκέντρωση της µεταποιητικής δραστηριότητας σε µία και µόνη εγκατάσταση ήταν επωφελής χάρη στην επίτευξη οικονοµιών κλίµακας, και οι θέσεις εργασίας διατηρήθηκαν χωρίς προσφυγή σε µέτρα κοινωνικής προστασίας δαπάναις του κράτους. Ο στόχος της συµµετοχής των καλλιεργητών ζαχαροτεύτλων στη διαχείριση της βιοµηχανικής δραστη- ριότητας επιτεύχθηκε µέσω της συµµετοχής της εθνικής ζαχαρο- χρηµατοδοτικής τεύτλων, της Finbieticola, στο κεφάλαιο της εταιρείας που ήταν ιδιοκτήτρια της εγκατάστασης του Castiglion Fio- rentino. Οι επιχειρήσεις που επωφελήθηκαν από τις παρεµ- βάσεις της RIBS επανήλθαν σε σταθερή βιωσιµότητα και ήσαν σε θέση να εκπληρώσουν τους όρους εξόφλησης των δανείων και συµµετοχών της διατήρησης των γεωργικών περιοχών εφοδιασµού (και επο- µένως του εισοδήµατος των εκµεταλλεύσεων του τοµέα των ζαχαροτεύτλων) επιτεύχθηκε χωρίς να αυξηθεί η παραγω- γική ικανότητα των εν λόγω περιοχών. Οι περιοχές αυτές, σύµφωνα µε τις ιταλικές αρχές, θα είχαν διαλυθεί χωρίς τις παρεµβάσεις που υλοποιήθηκαν, δεδοµένου ότι οι άλλες µεταποιητικές εγκαταστάσεις βρίσκονται σε απόσταση µεγα- λύτερη των 250 km σε σχέση µε εκείνες του Celano και του Castiglion Fiorentino και δεδοµένου ότι, δυνάµει των κοινοτικών διατάξεων που καθορίζουν την τιµή παρέµ- βασης για τη ζάχαρη, η αποζηµίωση για µεταφορικά έξοδα των ζαχαροτεύτλων καλύπτει µόνο απόσταση 50 km. της RIBS. Ο στόχος ζ) στη Νότιο Ιταλία, µεταξύ των µονάδων που έπρεπε να παραµείνουν σε λειτουργία περιλαµβάνεται η µονάδα του Celano, µε κλείσιµο των εργοστασίων της Capua και του Avezzano· (46) η) οι παρεµβάσεις της RIBS θα έπρεπε να αξιοποιηθούν για την αναµόρφωση του ιδιοκτησιακού πλαισίου των εγκαταστάσεων µε σκοπό την αυξηµένη αποτελεσµατι- κότητα του τοµέα στο σύνολό του. (43) Κατά την ενηµέρωση του ΕΣ 84/90 (ΕΣ 91/96) ελήφθη υπόψη ότι οι παρεµβάσεις της RIBS κατ’ εφαρµογή του κλαδικού σχεδίου του 1984 περιελάµβαναν συµµετοχές συνολικού ύψους 84 000 εκατ. LIT και χρηµατοδοτήσεις συνολικού ύψους 327 000 εκατ. LIT. ∆ιαπιστώθηκε επίσης η ανάγκη να περιοριστούν οι παρεµβάσεις στις υφιστάµενες εγκαταστάσεις, επιβεβαιώθηκε η ανάγκη να συνεχιστεί η υλοποίηση ενός βιοµηχανικού πόλου µεταποίησης στην κεντρική Ιταλία και προβλέφθηκε η χρησιµοποίηση νέων πόρων για τις παρεµβάσεις της RIBS µε βάση τα ειδικά σχέδια παρέµβασης. (47) (48) (44) Σύµφωνα µε την Ιταλία, τα ειδικά σχέδια παρέµβασης για τις επενδύσεις στο Celano και στο Castiglion Fiorentino τα οποία εγκρίθηκαν από την CIPE, αποδεικνύουν σαφώς ότι ο στόχος που επιδίωκαν οι δηµόσιες παρεµβάσεις ήταν η γεωργική και βιοµηχανική αναδιάρθρωση του τοµέα των Από γενικότερη άποψη, η Ιταλία υπογραµµίζει την ευνοϊκή στάση της Επιτροπής έναντι της ιδιωτικοποίησης δηµοσίων επιχειρήσεων: σύµφωνα µε τις ιταλικές αρχές, τόσο στην περίπτωση της µονάδας του Celano (ιδιοκτησίας της Nusam, εταιρείας στην οποία συµµετέχουν δηµόσιοι περι- φερειακοί οργανισµοί) όσο και στην περίπτωση του Casti- glion Fiorentino (ιδιοκτησίας της Castiglionese, εταιρείας ελεγχόµενης από την Federconsorzi) οι παρεµβάσεις που υλοποιήθηκαν οδήγησαν σε µια πραγµατική ιδιωτικο- ποίηση. Οι ιταλικές αρχές υποστηρίζουν ότι για την απόκτηση των δύο µονάδων παραγωγής ζάχαρης δεν καταβλήθηκαν ενι- σχύσεις. εκκαθάρισης υπό τον Πράγµατι, και στις δύο περιπτώσεις οι διαδικασίες µεταβί- βασης της κυριότητας διεξήχθησαν στο πλαίσιο των διαδι- έλεγχο του αρµοδίου κασιών δικαστηρίου πτωχεύσεων. Κάθε άλλος ενδιαφερόµενος επι- χειρηµατίας µπορούσε να ανταποκριθεί στις προσφορές πώλησης µε τους ίδιους όρους και οι παρεµβάσεις της RIBS προς όφελος των αγοραστών πραγµατοποιήθηκαν µετά τη µεταβίβαση της κυριότητας. L 236/20 EL Επίσηµη Εφηµερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 7. 9. 1999 Τήρηση των κοινοτικών κατευθυντήριων γραµµών για τις κρατικές ενισχύσεις υπέρ προβληµατικών επιχειρήσεων (49) Όσον αφορά την τήρηση των όρων που αναφέρονται στις κοινοτικές κατευθυντήριες γραµµές σχετικά µε τις κρατικές ενισχύσεις για τη διάσωση και αναδιάρθρωση προβληµα- τικών επιχειρήσεων, η Ιταλία διετύπωσε τις ακόλουθες παρατηρήσεις. — Αποκατάσταση της βιωσιµότητας: οι ενισχύσεις που χορηγήθηκαν από την RIBS εντάσσονται σε ένα ειδικό σχέδιο τεχνικής και χρηµατοοικονοµικής αναδιάρ- θρωσης που αποσκοπεί στην αποκατάσταση της µακρο- πρόθεσµης βιωσιµότητας της επιχείρησης. Στην εξετα- ζόµενη περίπτωση ο στόχος αυτός έχει επιτευχθεί: οι επιχειρήσεις που έτυχαν των παρεµβάσεων επανέκτησαν τη βιοµηχανική, οικονοµική και χρηµατοοικονοµική αποτελεσµατικότητά τους. — Απουσία στρεβλώσεων του ανταγωνισµού λόγω των ενισχύσεων για την αναδιάρθρωση: η προϋπόθεση αυτή έχει τηρηθεί δεδοµένου ότι η παραγωγική ικα- νότητα που προέκυψε από τις παρεµβάσεις της RIBS δεν υπερβαίνει την εθνική ποσόστωση που έχει χορη- γηθεί στην Ιταλία ούτε την ποσόστωση που αφορά τις περιοχές παραγωγής ζαχαροτεύτλων που υπάγονται στα σχέδια. Εξάλλου, επειδή η αναδιάρθρωση των δύο µονάδων ζάχαρης συνοδεύτηκε από τη διακοπή λει- τουργίας άλλων γειτονικών εγκαταστάσεων, οι ενισχύ- σεις της RIBS δεν επηρέασαν την παραγωγή ζαχαρο- τεύτλων στις εν λόγω περιοχές. — Οι ενισχύσεις της RIBS που είχαν χορηγηθεί πριν από τα ειδικά σχέδια παρέµβασης του 1990 και του 1992 πρέπει να θεωρηθούν ενισχύσεις για διάσωση, όπως αυτές ορίζονται στις σχετικές κοινοτικές κατευθυντή- ριες γραµµές. Πρόκειται πράγµατι για προσωρινά µέτρα που αποσκοπούσαν στη στήριξη των δικαιούχων επι- χειρήσεων εν αναµονή της αναδιάρθρωσης. Παρεµβάσεις για την αναδιάρθρωση της µονάδας του Celano (50) (51) Σύµφωνα µε την Ιταλία, όλες οι παρεµβάσεις της RIBS υπέρ της µονάδας του Celano πρέπει να αξιολογηθούν µε βάση το κατωτέρω σκεπτικό. Κατά το οικονοµικό έτος 1988 η χρηµατοοικονοµική κατά- σταση της Nusam, ιδιοκτήτριας των δύο µονάδων του Celano και του Strongoli, καθιστούσε αδύνατη την υλο- ποίηση των στόχων που είχαν καθοριστεί µε το ειδικό σχέδιο του 1984, το οποίο εγκρίθηκε από την Επιτροπή το 1985. Πράγµατι, το οικονοµικό έτος 1988 έκλεισε µε συνολικές ζηµίες ύψους 16 000 εκατ. LIT περίπου, εκ των οποίων 6 000 εκατ. LIT ήσαν οι ζηµίες λειτουργίας της εγκατάστασης του Strongoli. (52) Από την ανάλυση των οικονοµικών στοιχείων πρόβαλε η δυνατότητα να διατηρηθεί σε λειτουργία η µονάδα του Celano (της οποίας ο ισολογισµός για το ίδιο έτος εµφά- νιζε θετικό αποτέλεσµα περίπου 2 800 εκατ. LIT), ενώ αντίθετα κατέστη προφανής η αδυναµία να διατηρηθεί σε (53) (54) (55) (56) (57) λειτουργία η εγκατάσταση του Strongoli. ∆ιαπιστώθηκε επίσης η υπέρµετρη επίπτωση των χρηµατοοικονοµικών βαρών που συνδέονταν µε τις βραχυπρόθεσµες οφειλές της επιχείρησης. Η κατάσταση της επιχείρησης, όπως περιγραφόταν σε έκθεση που υποβλήθηκε στο Υπουργείο Γεωργίας µετά την έγκριση του ισολογισµού 1988, εµφάνιζε ως αναγκαίες βραχυπρόθεσµες χρηµατοδοτήσεις ύψους 30 000 εκατ. LIT (εκτός από το χρέος έναντι της RIBS για την εξόφληση του δανείου των 35 000 εκατ. LIT που είχε χορηγηθεί κατ’ εφαρµογή του ειδικού σχεδίου παρέµβασης του 1984). Ενόψει της κατάστασης αυτής, το Υπουργείο Γεωργίας έλαβε την καταρχήν απόφαση να διαχωρίσει τη µοίρα των δύο µονάδων, έτσι ώστε να αποτραπεί το ενδεχόµενο η πιθανή πτώχευση της Nusam να οδηγήσει στη διακοπή λειτουργίας της εγκατάστασης του Celano, και να αναθέσει τη διαχείριση στη Sadam, µισθώτρια εταιρεία. Για την εφαρµογή των διατάξεων αυτών, µε τις δύο αποφά- σεις της 12ης Σεπτεµβρίου 1989 και της 2ας Φεβρουα- ρίου 1990 (βλέπε σηµεία 15. 2 και 15. 3), η CIPE εξουσιο- δότησε την RIBS, αφενός να χορηγήσει εγγύηση ύψους 2 000 εκατ. LIT υπέρ της Sadam, για την εξασφάλιση των φορολογικών υποχρεώσεων της Nusam, και αφετέρου να χορηγήσει εγγύηση για την οφειλή της Nusam έναντι της Sadam για τις επενδύσεις που πραγµατοποίησε η τελευταία κατά τη διάρκεια της µίσθωσης (11 000 εκατ. LIT). Για να καταστεί δυνατή η εκµίσθωση της µονάδας του Strongoli, η οποία θα ήταν αδύνατη σε περίπτωση κήρυξης της εταιρείας σε πτώχευση, στις 2 Μαρτίου 1990 η συνέ- λευση των µετόχων της Nusam αποφάσισε να προβεί στην κάλυψη των ζηµιών του οικονοµικού έτους 1988/89 (που ανέρχονταν σε 31 037 εκατ. LIT) µέσω, µεταξύ άλλων, του µηδενισµού του µετοχικού κεφαλαίου (26 000 εκατ. LIT) και της µετατροπής ενός µέρους των πιστώσεων της RIBS 1 5421 εκατ. LIT). Ταυτόχρονα, η συνέλευση αποφάσισε την ανασύσταση του µετοχικού κεφαλαίου της Nusam µέσω της µετατροπής ενός άλλου µέρους των πιστώσεων της RIBS (954 εκατ. LIT) και µέσω καταβολών των άλλων µετόχων (1 530 εκατ. LIT) (βλέπε σηµείο 15. 4). Στις 18 Οκτωβρίου 1990 η Nusam υπέβαλε αίτηση στο δικαστήριο της Ρώµης για την υπαγωγή της στη διαδικασία του προληπτικού συµβιβασµού µε εκχώρηση του ενεργητι- κού (concordato preventivo con cessione di beni). H αίτηση συµβιβασµού συνοδευόταν από την προσφορά αγο- ράς της µονάδας του Celano εκ µέρους της Sadam, µισθώ- τριας της εγκατάστασης. (58) Η προσφορά αγοράς προέβλεπε τα εξής: α) τιµή αγοράς 26 000 εκατ. LIT, εκ των οποίων 15 000 εκατ. LIT αποτελούσε η ανάληψη από τον αγοραστή ενός µέρου του υπολοίπου χρέους της Nusam έναντι της RΙΒS (15) και 11 000 εκατ. LIT αντιστοιχούσαν στην παραίτηση από τις απαιτήσεις εναντι της Nusam για τις δαπάνες στις οποίες υποβλήθηκε η Sadam για τις επεν- δύσεις που πραγµατοποίησε την εποχή που ήταν µισθώ- τρια της εγκατάστασης· (15) Το υπόλοιπο της οφειλής (17 504 εκατ. LIT) απωλέσθηκε λόγω της κήρυξης της Nusam σε πτώχευση. 7. 9. 1999 EL Επίσηµη Εφηµερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων L 236/21 (67) (68) β) την επιστροφή στην RIBS των εγγυήσεων που είχε χορηγήσει στη Sadam· γ) τη διατήρηση, εκ µέρους του νέου ιδιοκτήτη, του προσωπικού που ανήκε στη µονάδα του Celano. Με απόφαση της 18ης Ιουλίου 1991, το δικαστήριο πτωχεύσεων εκύρωσε τον προληπτικό συµβιβασµό, εγκρίνο- ντας τη σύναψη της σύµβασης πώλησης της εγκατάστασης από την Nusam στην Sadam Abruzzo SpA του οµίλου Sadam. Σύµφωνα µε την Ιταλία, όλη η διαδικασία πώλησης διεξή- χθη υπό τον έλεγχο του δικαστηρίου, το οποίο µπορούσε να λάβει υπόψη και άλλες προσφορές αγοράς εκ µέρους τυχόν ενδιαφεροµένων. Η λειτουργία της µονάδας του Strongoli διεκόπη από την Nusam στο τέλος της περιόδου 1992. αποδοτικότητα Στο πλαίσιο αυτό πρέπει να εκτιµηθούν οι ενισχύσεις που αναφέρονται στην απόφαση της CIPE της 26ης Ιουλίου 1990 (βλέπε σηµεία 15. 5 και 15. 6), ως µέτρα που απο- σκοπούσαν στην αποτροπή της πτώχευσης της Nusam και, κατά συνέπεια, της διασποράς του ενεργητικού του Celano (θετική υπεραξία —gοοd-will—, ή ποσοστώσεις παραγωγής, περιοχή εφοδιασµού, προσωπικό). Με την ως άνω απόφαση της CIPE και το ειδικό σχέδιο παρέµβασης εξασφαλίστηκε πράγµατι η επίτευξη των στόχων του κλαδικού σχεδίου, ήτοι η συγκέντρωση της µεταποιητικής δραστηριότητας, η διατήρηση των περιοχών καλλιέργειας ζαχαροτεύτλων και η ολοκλήρωση της τε- χνικής αναδιάρθρωσης των εγκαταστάσεων. Η Επιτροπή θεωρεί ότι η τιµή που καταβλήθηκε από την Sadam για τη µονάδα είναι κατώτερη από την πραγµατική αξία του ενεργητικού, αλλά σύµφωνα µε την Ιταλία η αξία που υπολογίστηκε σε 31 800 εκατ. LIT είναι στην πραγµα- τικότητα αποτέλεσµα µιας «περιουσιακής» αποτίµησης των στοιχείων του ενεργητικού, η οποία δεν έλαβε υπόψη την αρνητική αποδοτικότητα (bad-will) της Nusam κατά τη σύναψη της σύµβασης. Εξάλλου, το νέο ειδικό σχέδιο που προέβλεπε η ως άνω απόφαση υποχρέωνε την αγοράστρια Sadam να πραγµατο- ποιήσει επενδύσεις ύψους δεκάδων δισεκατοµµυρίων λιρών. Λαµβανοµένων υπόψη των ανωτέρω, τα µέτρα που τέθηκαν σε εφαρµογή µε την απόφαση της CIPE της 26ης Ιουλίου 1990 πρέπει να θεωρηθούν ως σχέδιο αναδιάρθρωσης που αποσκοπούσε στον εκσυγχρονισµό της εγκατάστασης, στη µείωση του κόστους παραγωγής και στην αποκατάσταση της µεσοπρόθεσµης και µακροπρόθεσµης βιωσιµότητας. Η αναδιάρθρωση των εγκαταστάσεων της µονάδας του Celano συνίστατο στον εκσυγχρονισµό όλων των φάσεων της παραγωγής. Οι επενδύσεις που πραγµατοποιήθηκαν είχαν τα ακόλουθα αποτελέσµατα: (69) (59) (60) (61) (62) (63) (64) (65) (66) α) αύξηση της ικανότητας µεταποίησης από 3 700 σε 7 500 τόνους ζαχαροτεύτλων ηµερησίως, µέσω της όλης οποιας της η παραγωγής ενδιαφερόµενης περιοχής µετά τη διακοπή λειτουργίας των εργοστασίων του Avezzano και του Latina· ζαχαροτεύτλων εξασφαλίστηκε απορρόφηση της β) αύξηση της ικανότητας κρυσταλλικής ζάχαρης από 480 σε 800 τόνους ηµερησίως, γεγονός που επέτρεψε τη µείωση του κόστους αποθήκευσης υγρού προϊόντος· παραγωγής γ) µείωση της κατανάλωσης ενέργειας από 402 σε 320 kg πετρελαίου ανά τόνο ζάχαρης· δ) κατασκευή εγκατάστασης για την ξήρανση του πολτού. Όσον αφορά τις ενισχύσεις που αναφέρονται στις αποφά- σεις της CIPE της 12ης Απριλίου 1988 και της 28ης Ιουνίου 1990 (βλέπε σηµεία 15. 1 και 15. 4), δηλαδή τη συµµετοχή της RIBS στην αναδιάρθρωση κεφαλαίου της Nusam δύο φορές, την πρώτη µε ποσό 5 000 εκατ. LIT το 1988 και τη δεύτερη µε ποσό 25 000 εκατ. LIT το 1990, η Ιταλία θεωρεί ότι δικαιολογούνται από το γεγονός ότι το σχέδιο παρέµβασης του 1985 υπέρ της εγκατάστασης του Celano (εγκεκριµένο από την Επιτροπή) τροποποιήθηκε το 1987, για να αυξηθεί το µέγεθος των προβλεπόµενων επενδύσεων (συµπληρωµατικές επενδύσεις ύψους 13 000 εκατ. LIT). Εξάλλου, οι ενισχύσεις αυτές σκοπό είχαν επίσης να διασφαλίσουν τα συµφέροντα της RIBS ως µετό- χου της Nusam και να επιτρέψουν την εφαρµογή των νέων κατευθύνσεων του αναθεωρηµένου κλαδικού σχεδίου (ιδίως τη δηµιουργία του πόλου παραγωγής ζάχαρης στην Κε- ντρική Ιταλία). Οι ενισχύσεις που αναφέρονται στα σηµεία 15. 2 και 15. 3 (αποφάσεις της CIPE της 12ης Σεπτεµβρίου 1989 και της 2ας Φεβρουαρίου 1990) χορηγήθηκαν µε τη µορφή εγγυή- σεων της RIBS υπέρ της Sadam, µισθώτριας της µονάδας, για την κάλυψη των φορολογικών υποχρεώσεων της Nusam από τη δραστηριότητά της πριν από την εκµίσθωση της εγκατάστασης και για την οφειλή της Νusam έναντι της Sadam για τις επενδύσεις που πραγµατοποίησε η τελευταία κατά το διάστηµα της µίσθωσης (οι εγγυήσεις ανέρχονταν αντιστοίχως σε 2 000 εκατ. LIT και 11 000 εκατ. LIT). Σχετικά, η Ιταλία υπογραµµίζει ότι οι εγγυήσεις που χορήγησε η RIBS δεν οδήγησαν στην πραγµατικότητα σε διάθεση χρηµατικών πόρων, εφόσον δεν χρησιµοποιήθη- καν, και εξάλλου δεν χορηγήθηκαν για την ανάληψη δανείων, αλλά για την κάλυψη συµβατικών υποχρεώσεων. Οι δύο εγγυήσεις «επεστράφησαν» (sic) από την Sadam στην RIBS τη στιγµή της απόκτησης της µονάδας του Celano. Παρεµβάσεις yια την αναδιάρθρωση της µονάδας του Castiglion Fiorentino Κατά την άποψη της Ιταλίας, η ενίσχυση υπό µορφή εγγύησης που προβλεπόταν στην απόφαση της CIPE της 2ας Αυγούστου 1991 (βλέπε σηµείο 16. 1) δικαιολογείται από την κρίση που διήλθε η Federconsorzi, µέτοχος που ήλεγχε την εταιρεία Castiglionese, µε αποτέλεσµα τη δια- κοπή των τραπεζικών πιστώσεων προς τις ελεγχόµενες εται- ρείες. Ειδικότερα, στην αρχή της περιόδου 1991/92 η Castiglionese υποχρεώθηκε να ζητήσει την υπαγωγή της στη διαδικασία ελεγχόµενης διαχείρισης, χωρίς να µπορεί για το λόγο αυτό να εξασφαλίσει την πληρωµή των ζαχα- ροτεύτλων στους καλλιεργητές που την προµήθευαν. L 236/22 EL Επίσηµη Εφηµερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 7. 9. 1999 (70) (71) (72) (73) (74) (75) Η εγγύηση των 41 000 εκατ. LIT που χορηγήθηκε από την RIBS στην Castiglionese χρησίµευσε εποµένως για την εξασφάλιση των δανείων που ενδεχοµένως θα χορηγούσαν οι τράπεζες στην Castiglionese για την πληρωµή των τευτ- λοκαλλιεργητών. Εξάλλου, η εγγύηση αυτή δεν χρησιµο- γραµµές ποιήθηκε πίστωσης από τις τράπεζες, αλλά στην πραγµατικότητα λειτούργησε ως «εξωτερική» εγγύηση έναντι των τευτλοκαλ- λιεργητών, δεδοµένου ότι οι τράπεζες είχαν χορηγήσει στην Castiglionese προκαταβολές εξασφαλισµένες µόνο από το ενέχυρο επί της ζάχαρης που θα παραγόταν. πραγµατικές εξασφαλίσει για να Σύµφωνα µε την Ιταλία, και οι παρεµβάσεις της RIΒS που προβλέπονταν στην απόφαση CIPE της 16ης Απριλίου 1992 (βλέπε σηµείο 16. 2) πρέπει να θεωρηθούν παρεµβά- σεις για την εφαρµογή του ΕΣ 1984/1990 και του ΕΣ 1991/1996. Σκοπό είχαν να εξασφαλίσουν τη συνέχεια της µεταποιητικής δραστηριότητας στη µόνη µονάδα της της περιοχής Umbria χωρίς να αποδυναµώσουν τις παρεµβάσεις που είχε ήδη πραγµατοποιήσει η RIBS για την εγκατάσταση του Castiglion Fiorentino (µεταξύ άλλων, την επιστροφή των δανείων µε ευνοϊκό επιτόκιο η οποία είχε τεθεί σε κίνδυνο λόγω της κρίσης της Federconsorzi). τευτλοκαλλιέργειας της Τοσκάνης και Ειδικότερα, η Ιταλία δεν συµφωνεί µε την ανάλυση της Επιτροπής, σύµφωνα µε την οποία οι παρεµβάσεις που υλοποιήθηκαν µε βάση την εν λόγω απόφαση θα έπρεπε να θεωρηθούν ενισχύσεις για την απόκτηση της µονάδας του Castiglion Fiorentino προς όφελος της Sadam, και τούτο για τους κατωτέρω λόγους. Η πώληση των µετοχών της εταιρείας Zuccherificio Casti- glionese SpA, η οποία ανήκε στην Federconsorzi, εξελί- χθηκε υπό τον έλεγχο του δικαστηρίου πτωχεύσεων της Ρώµης στο πλαίσιο του προληπτικού συµβιβασµού της Federconsorzi. Ως εκ τούτου, επειδή η πώληση πραγµατο- ποιήθηκε µε βάση τον κανονισµό που ενέκρινε το δικαστή- ριο και αφού όλοι οι ενδιαφερόµενοι επιχειρηµατίες εκλ- ήθησαν να συµµετάσχουν, είναι προφανές, σύµφωνα µε τις ιταλικές αρχές, ότι οποιοσδήποτε άλλος πλειοδότης θα µπορούσε να επωφεληθεί από τις παρεµβάσεις της RIBS υπό τους ίδιους όρους µε την Sadam. Ο ως άνω κανονι- σµός πώλησης και η προκήρυξη του διαγωνισµού στον οποίο προσεκλήθησαν η Sadam και η µόνη άλλη εταιρεία που είχε εκδηλώσει ενδιαφέρον να συµµετάσχει, έχουν δια- βιβαστεί στην Επιτροπή. Οι παρεµβάσεις που εγκρίθηκαν µε την απόφαση CIPE της 16ης Απριλίου 1992 δεν έχουν εποµένως ένα συγκεκρι- µένο αποδέκτη, αλλά αφορούσαν οποιονδήποτε πιθανό πλειοδότη στην προσφορά πώλησης, εφόσον πληρούσε τις προϋποθέσεις που καθόριζε η απόφαση. Η παράταση της συµµετοχής της RIBS στο κεφάλαιο της Castiglionese (σύµφωνα µε τις κείµενες διατάξεις, η δυνα- τότητα αυτή υπόκειται στον όρο να συµµετάσχουν οι τευτ- λοκαλλιεργητές στο κεφάλαιο της ωφελούµενης εταιρείας) χορηγήθηκε µετά τη µεταβίβαση εκ µέρους της Sadam στην Finbieticola SpA του 35 % των µετοχών της Casti- glionese µε ίδια τιµή πώλησης. Η Finbieticola απέκτησε άλλωστε το 35 % των µετοχών που αντιστοιχού- σαν στην αύξηση κεφαλαίου που είχε πραγµατοποιήσει η RIBS (πληρωµή σε 15 έτη ατόκως) και ανέλαβε την υπο- την χρέωση να εξαγοράσει, µετά την πάροδο των 15 ετών από τη µεταβίβαση των µετοχών αυτών, περαιτέρω ποσοστό 35 % των µετοχών που είχε αποκτήσει η RIBS µε την πρώτη συµµετοχή της στο κεφάλαιο της Castiglionese. (76) Η τεχνική αναδιάρθρωση της µονάδας του Castiglion Fiο- rentinο συνίστατο στον εκσυγχρονισµό ορισµένων εγκατα- στάσεων και στην αντικατάσταση άλλων. Οι επενδύσεις που πραγµατοποιήθηκαν είχαν τα εξής αποτελέσµατα: α) αύξηση της ικανότητας µεταποίησης από 3 500 σε 8 500 τόνους ζαχαροτεύτλων ηµερησίως, η οποία επέ- τρεψε την απορρόφηση όλης της παραγωγής ζαχαρο- τεύτλων της περιοχής µετά τη διακοπή λειτουργίας της µεταποιητικής εγκατάστασης στο Cecina· β) αύξηση της ικανότητας κρυσταλλικής ζάχαρης από 400 σε 850 τόνους ηµερησίως, η οποία επέτρεψε τη µείωση του κόστους αποθήκευσης υγρού προϊόντος· παραγωγής γ) µείωση της κατανάλωσης ενέργειας από 368 σε 302 kg πετρελαίου ανά τόνο ζάχαρης· δ) αναδιάρθρωση κάi αύξηση της ικανότητας των εγκατα- στάσεων για πίεση και ξήρανση του πολτού· ε) αναβάθµιση των εγκαταστάσεων, ώστε να συµµορφώνο- νται µε τις διατάξεις στον τοµέα του περιβάλλοντος. (77) Σύµφωνα µε την Ιταλία, οι ενισχύσεις που χορηγήθηκαν κατά καιρούς από την RIBS υπέρ της Nusam, της Casti- glionese και της Sadam Abruzzo για την αναδιάρθρωση των δύο µονάδων του Celano και του Castiglion Fiore- ntino έδωσαν τη δυνατότητα να επιτευχθούν οι ακόλουθοι στόχοι: α) ολοκλήρωση των επενδυτικών σχεδίων, των οποίων η υλοποίηση δεν θα ήταν διαφορετικά δυνατή, µε αποτέ- λεσµα σηµαντικές ζηµίες για τις επενδύσεις που είχε ήδη πραγµατοποιήσει η RIBS στις δικαιούχες εταιρείες· β) συγκέντρωση της τεχνικής, οικονοµικής, χρηµατοοικο- νοµικής και εµπορικής διαχείρισης σε µια και µόνη επιχείρηση, γεγονός που επέτρεψε την επίτευξη οικονο- µιών κλίµακας· γ) δηµιουργία ενός πόλου παραγωγής ζάχαρης στην κε- ντρική Ιταλία, την οποία προέβλεπε µεταξύ των στόχων του το εθνικό κλαδικό σχέδιο, η οποία επέτρεψε την ενοποίηση ενδιαφεροµένων περιοχών παραγωγής ζαχαροτεύτλων, τη µείωση της µέσης απόστασης εφοδιασµού και την τροποποίηση των συνθηκών συλλογής των πρώτων υλών, ώστε να προσεγγίσουν στις απαιτήσεις των παραγωγών· διαχείρισης των της δ) συµµετοχή των καλλιεργητών στη διαχείριση της µετα- ποιητικης επιχείρησης (µόνο για τη µονάδα του Casti- glion Fiorentino)· ε) διατήρηση της απασχόλησης· στ) αποκατάσταση της βιωσιµότητας των επιχειρήσεων· ζ) αναδιάρθρωση της παραγωγικής ικανότητας η (µηδενι- σµός της µεταποιητικής ικανότητας σε ζαχαρότευτλα ανά ηµέρα στις ενδιαφερόµενες περιοχές εφοδιασµού λόγω της διακοπής λειτουργίας των τριών εγκαταστά- σεων στο Cecina, Avezzano και Latina). (78) (79) (80) 7. 9. 1999 EL Επίσηµη Εφηµερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων L 236/23 Οι παρεµβάσεις της RIBS στις επιχειρήσεις που αναφέρο- νται στο σηµείο 76 εποµένως, αφενός προορίζονταν για τη χρηµατοδότηση αποκλειστικά σχεδίων επενδύσεων και εκσυγχρονισµού (αποκλειοµένης οποιασδήποτε ενίσχυσης λειτουργίας) και αφετέρου ήσαν πλήρως σύµφωνες προς το στόχο, ο οποίος καθοριζόταν στα κλαδικά σχέδια, να διατηρηθούν σε λειτουργία οι δύο µονάδες του Celano και του Castiglion Fiorentino µε σκοπό να εξασφαλιστεί η επιβίωση των περιοχών παραγωγής ζαχαροτεύτλων που αφορούσε η διακοπή λειτουργίας των άλλων µεταποιητικών εγκαταστάσεων. (81) ∆υνάµει του άρθρου 46 του κανονισµού (ΕΟΚ) αριθ. 1785/81, στην Ιταλία µπορούν να χορηγηθούν κρατικές ενισχύσεις, κατά παρέκκλιση των διατάξεων για τις κρατικές ενισχύσεις στον τοµέα της ζάχαρης, εάν αιτιολογούνται από εξαιρετικές ανάγκες συναφείς µε την υλοποίηση των σχε- δίων αναδιάρθρωσης του τοµέα που βρίσκονται στο στάδιο της εφαρµογής στη χώρα αυτή. VI. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΕΝΙΣΧΥΣΕΩΝ Εφαρµογή της νοµολογίας «Italgrani» Εφαρµογή του άρθρου 87 παράγραφος 1 της συνθήκης (82) Τα άρθρα 87, 88 και 89 της συνθήκης εφαρµόζονται στον τοµέα της παραγωγής και εµπορίας ζάχαρης δυνάµει του άρθρου 44 του κανονισµού (ΕΟΚ) αριθ. 1785/81. Η Επιτροπή θεωρεί ότι τα διάφορα πλεονεκτήµατα που παρέσχε η RIBS στις εταιρείες Nusam, Sadam Abruzzo και Castiglionese συνιστούν κρατικές ενισχύσεις που υπά- γονται στο άρθρο 87 παράγραφος 1 της συνθήκης. Χρηµα- τοδοτήθηκαν µε εθνικούς πόρους (το κεφάλαιο της RIBS ανήκει στο δηµόσιο κατά 100 %) και νοθεύουν τον ανταγωνισµό ευνοώντας ορισµένες επιχειρήσεις σε σχέση µε τους ανταγωνιστές τους. Σύµφωνα µε τις πληροφορίες που υπέβαλαν οι ιταλικές αρχές, οι χορηγηθείσες ενισχύσεις αποσκοπούσαν στη συγκέντρωση της παραγωγής ζάχαρης των ενδιαφεροµένων περιοχών στις δύο υπόψη εγκαταστά- σεις, µέσω της διακοπής λειτουργίας των άλλων εγκαταστά- σεων που βρίσκονται στις ίδιες περιοχές. Ενισχύσεις του είδους αυτού µπορούν επίσης να επηρεάσουν τις συναλλα- γές µεταξύ των κρατών µελών, κατά το µέτρο που ευνοούν την εθνική γεωργική παραγωγή, διευκολύνοντας τις εξαγω- γές του προϊόντος από το ενδιαφερόµενο κράτος µέλος ή δυσχεραίνοντας τις εισαγωγές του ίδιου προϊόντος από το άλλα κράτη µέλη. (83) (84) Οικονοµικά στοιχεία για τον τοµέα της ζάχαρης στην Ιταλία (1) Εισαγωγές από την Κοινότητα (ζάχαρη) Εισαγωγές από την Κοινότητα (ισο- γλυκόζη) Εξαγωγές προς την Κοινότητα (ζάχαρη) Εξαγωγές προς την Κοινότητα (ισο- γλυκόζη) Ζαχαρότευτλα (παραγωγή) Ιταλία Κοινότητα των 15 Αξία της παραγωγής Ιταλία Κοινότητα των 15 (1) Πηγή: Eurostat 1997. Ποσότητες (σε εκατ. τόνους) Αξία (εκατ. ECU) 281,2 209,3 25,0 11,1 (85) 57,8 7,4 13,3 120,7 44,5 2,3 5 613 713 Κατά τη γνώµη της Επιτροπής δεν µπορούν να ληφθούν υπόψη οι παρατηρήσεις της Ιταλίας σχετικά µε τα κριτήρια που πρέπει να χρησιµοποιηθούν για την αξιολόγηση των ενισχύσεων. Από τη νοµολογία «Italgrani», στην οποία ανα- φέρεται η Ιταλία [η οποία επιβεβαιώθηκε από την απόφαση του Πρωτοδικείου της 6ης Ιουλίου 1995, συνεκδικαζόµε- νες υποθέσεις 447-449/93 AITEC και λοιποί κατά της Επιτροπής (16)], συνάγεται ότι οι επίµαχες ενισχύσεις πρέπει να αξιολογηθούν µε βάση τους κανόνες ανταγωνισµού της συνθήκης. Στην ως άνω απόφαση «Italgrani» το ∆ικαστήριο έκρινε ότι η Επιτροπή, όταν αντιµετωπίζει ενίσχυση η οποία υποστηρί- ζεται ότι χορηγήθηκε κατ’ εφαρµογήν ήδη εγκεκριµένου προγράµµατος, δεν µπορεί αµέσως να εξετάσει εάν αυτή είναι σύµφωνη προς τη Συνθήκη, αλλά πριν κινήσει οποιαδήποτε διαδικασία πρέπει να περιοριστεί να ελέγξει αν η ενίσχυση καλύπτεται από το γενικό σύστηµα και πληροί τις τεθείσες µε την απόφαση περί εγκρίσεως του προγράµ- µατος αυτού προϋποθέσεις (βλέπε σηµεία 32 και 33). Εντούτοις, το ∆ικαστήριο διευκρίνισε επίσης ότι η υπο- χρέωση αυτή υφίσταται µόνο στην περίπτωση κατά την οποία η Επιτροπή, τη στιγµή της έγκρισης του γενικού καθεστώτος ενισχύσεων, δεν διετύπωσε επιφυλάξεις όσον αφορά την εξέταση των µεµονωµένων περιπτώσεων εφαρ- µογής του καθεστώτος. Στην προαναφερθείσα απόφαση της 6ης Ιουλίου 1995, το Πρωτοδικείο διευκρίνισε (17), ότι η υποχρέωση µεµονω- µένης κοινοποιήσεως των ενισχύσεων που χορηγούνται κατ’ εφαρµογή του καθεστώτος που έχει εγκριθεί από την Επι- τροπή συνιστά επιφύλαξη για την έγκριση, ίδιας µορφής µε την προσδιορισθείσα µε την απόφαση στην υπόθεση «Ital- grani». (86) Είναι προφανές ότι η έγκριση των εθνικών σχεδίων αναδιάρ- θρωσης του τοµέα της ζάχαρης στην Ιταλία (ΕΣ 84/90 και ΕΣ 91/96), η οποία συνοδευόταν από τον ρητό όρο της προηγούµενης κοινοποίησης των µεµονωµένων περιπτώ- σεων εφαρµογής του καθεστώτος, δεν µπορεί να θεωρηθεί έγκριση όλων των ενισχύσεων που χορηγήθηκαν βάσει των εν λόγω σχεδίων. (16) Συλλογή 1995 ΙΙ-1971. (17) Ibidem, σηµείο 129 του σκεπτικού. L 236/24 EL Επίσηµη Εφηµερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 7. 9. 1999 (87) (88) (89) ενισχύσεις να επαληθεύσει ότι οι Εκ των ανωτέρω προκύπτει ότι, η Επιτροπή υποχρεούται µεν χορηγήθηκαν σύµφωνα µε τα αναφερόµενα στα σχέδια ΕΣ 84/90 και ΕΣ 91/96, η επαλήθευση αυτή όµως δεν µπορεί να απαλλάξει την Επιτροπή από την υποχρέωση να εξετάσει το συµβιβα- στό των µέτρων µε τους κανόνες ανταγωνισµού που εφαρ- µόζονται στα διάφορα είδη των ενισχύσεων που χορη- γήθηκαν. Η συµφωνία των µέτρων µε τα εθνικά κλαδικά σχέδια πρέπει να εξετασθεί από δύο απόψεις: πρώτα πρέπει να επαληθευθεί, εάν οι ενισχύσεις που χορηγήθηκαν ανήκουν στα είδη των παρεµβάσεων που προβλέπονται στα σχέδια, και δεύτερου εάν οι στόχοι τους και τα αποτελέσµατά τους αντιστοιχούν στα προβλεπόµενα στα εν λόγω σχέδια. Τα αποτελέσµατα της επαλήθευσης και στις δύο περιπτώσεις πρέπει να είναι θετικά, για να µπορεί να θεωρηθεί ότι οι ενισχύσεις είναι σύµφωνες µε τα εθνικά κλαδικά σχέδια. Μορφή των ενισχύσεων Τα είδη των προβλεπόµενων παρεµβάσεων, τα οποία περι- γράφονται αναλυτικά στα κλαδικά σχέδια και στους κανό- νες που διέπουν τις παρεµβάσεις της RIBS στον τοµέα της ζάχαρης, αφορούν τη συµµετοχή στο κεφάλαιο, τα συµµε- τοχικά δάνεια καν τα δάνεια µε µειωµένο επιτόκιο. ∆εν προβλέπονται ενισχύσεις που συνίστανται στην παροχή δηµοσίων εγγυήσεων ή στην παραίτηση από πιστώσεις ή από εγγυήσεις επί πιστώσεων. Ούτε προβλέπεται η δυνα- τότητα να συναινέσει η RIBS στο µηδενισµό του κεφαλαίου των εταιρειών στις οποίες συµµετέχει για την κάλυψη των ζηµιών, παραιτούµενη έτσι από την επιστροφή του επενδε- δυµένου κεφαλαίου, ούτε η παρέµβαση της RIBS στις δια- δικασίες εκκαθάρισης µε σκοπό να καταστήσει δυνατή την πώληση ορισµένων περιουσιακών στοιχείων µε ευνοϊκούς όρους. (90) Εποµένως, δεν ανήκουν στην τυπολογία των παρεµβάσεων που προβλέπονται στα εθνικά κλαδικά σχέδια οι ακόλουθες ενισχύσεις που χορηγήθηκαν από την RΙΒS: 1. 2. οι ενισχύσεις που αναφέρονται στα σηµεία 15. 2, 15. 3 και 16. 1: εγγυήσεις υπέρ της Sadam Abruzzo, οι οποίες χορηγήθηκαν κατά την περίοδο που η εταιρεία αυτή ήταν µισθώτρια της µονάδας του Celano και εγγύηση υπέρ της Castiglionese για το δανεισµό των αναγκαίων ποσών για τη δραστη- ριότητα του εργοστασίου ζάχαρης κατά την περίοδο 1991· οι ενισχύσεις που αναφέρονται στο σηµείο 15. 5: παρέµβαση της RIBS στη διαδικασία του προληπτι- κού συµβιβασµού της Nusam (παραίτηση από όλες τις εγγυήσεις επί πιστώσεων, υποβάθµιση της κατά- ταξης των πιστώσεων, συναίνεση στη µεταφορά του υπολοίπου των οφειλών της Nusam στη Sadam µε αντάλλαγµα την παραχώρηση της µονάδας του Celano). (91) (92) (93) (94) (95) (96) (97) Κατά συνέπεια, οι ενισχύσεις αυτές, και από το γεγονός και µόνο ότι η µορφή τους δεν αντιστοιχεί µε την προβλεπό- µενη στις εφαρµοστέες εθνικές διατάξεις, δεν µπορούν να θεωρηθούν σύµφωνες προς τα εθνικά κλαδικά σχέδια των ετών 1984 έως 1990 και 1991 έως 1996· πρέπει, επο- µένως, να αξιολογηθούν αποκλειστικά µε βάση τα γενικά κριτήρια. Ενισχύσεις µη προβλεπόµενες από ειδικό σχέδιο παρέµβασης Εξάλλου, ορισµένες από τις ενισχύσεις που χορηγήθηκαν δεν προβλέπονται στα ειδικά σχέδια παρέµβασης, όπως απαιτούσαν τα εθνικά κλαδικά σχέδια: η χορήγησή τους πράγµατι αποφασίστηκε κατόπιν της διαπίστωσης άµεσων και επειγόντων προβληµάτων, χωρίς οι παρεµβάσεις να δικαιολογούνται από ένα ευρύτερο προγραµµατισµό. Η Ιταλία, µετά την κίνηση της διαδικασίας του άρθρου 88 παράγραφος 2 της συνθήκης, διεβίβασε στην Επιτροπή τις δύο αποφάσεις της CIPE της 26ης Ιουλίου 1990 και της 16ης Απριλίου 1992 σχετικά µε την έγκριση του νέου σχεδίου παρέµβασης υπέρ της Nusam για τη µονάδα του Celano και του νέου σχεδίου παρέµβασης υπέρ της Casti- glionese για τη µονάδα του Castiglion Fiorentino αντι- στοίχως. Τα µέτρα ενίσχυσης της RIBS που δεν περιλαµβάνονται στις αποφάσεις αυτές εκφεύγουν εποµένως και από το προγραµµατικό πλαίσιο που προβλέπεται στα εθνικά κλα- δικά σχέδια. Πρόκειται και πάλι για τη χορήγηση εγγυή- σεων (βλέπε σηµεία 15. 2, 15. 3 και 16. 1 ) και για συµµετο- χές στο κεφάλαιο της Nusam που πραγµατοποιήθηκαν πριν από την έκδοση της απόφασης CIPE της 26ης Ιουλίου 1990 (βλέπε σηµεία 15. 1 και 15. 4). Με βάση τα προηγούµενα, η Επιτροπή κρίνει ότι τα µέτρα που συνίστανται στην παροχή εγγυήσεων εκ µέρους της RIBS (περί των οποίων στα σηµεία 15. 2, 15. 3 και 16. 1 ), στη συµµετοχή στο κεφάλαιο της Nusam (περί της οποίας στα σηµεία 15. 1 και 15. 4) και στην παρέµβαση της RIBS στη διαδικασία του προληπτικού συµβιβασµού της ίδιας εταιρείας (σηµείο 15. 5) δεν είναι σύµφωνα µε τα εθνικά κλαδικά σχέδια. Ενισχύσεις για διάσωση Σύµφωνα µε την Ιταλία, τα µέτρα που δεν αντιστοιχούν στην τυπολογία των ενισχύσεων που προβλέπεται στα εθνικά κλαδικά σχέδια ή που δεν προβλέπονται σε ειδικό σχέδιο παρέµβασης (όπως απαιτούν τα εθνικά σχέδια) πρέ- πει να θεωρηθούν ενισχύσεις για διάσωση κατά την έννοια των σχετικών κοινοτικών κατευθυντήριων γραµµών. Το επιχείρηµα αυτό δεν µπορεί να γίνει δεκτό. Σύµφωνα µε τις κοινοτικές κατευθυντήριες γραµµές σχετικά µε τις κρα- τικές ενισχύσεις για τη διάσωση και την αναδιάρθρωση να προβληµατικών πληρούν τις ακόλουθες προϋποθέσεις: ενισχύσεις πρέπει επιχειρήσεων οι α) να αποτελούν βοήθεια ρευστότητας, υπό τη µορφή εγγυήσεων δανείου ή δανείων µε τα συνήθη εµπορικά επιτόκια· 7. 9. 1999 EL Επίσηµη Εφηµερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων L 236/25 β) να περιορίζονται στο ποσό που απαιτείται για τη διατήρηση των δραστηριοτήτων της επιχείρησης (για παράδειγµα, να καλύπτουν τα µισθολογικά έξοδα και τις κανονικές προµήθειες)· γ) να καταβάλλονται µόνο για το διάστηµα που απαιτείται (γενικά µέχρι µήνες) για να εκπονηθεί το απαραίτητο και εφικτό σχέδιο εξυγίανσης· δ) να δικαιολογούνται βάσει σοβαρών κοινωνικών προβλη- µάτων και να µην έχουν αρνητικές συνέπειες στη βιοµη- χανική κατάσταση σε άλλα κράτη µέλη. (98) Οι διαθέσιµες πληροφορίες δεν επιτρέπουν να διαπιστωθεί η τήρηση των όρων αυτών από κανένα από τα επίµαχα µέτρα ενίσχυσης. πόλος παραγωγής ζάχαρης στην κεντρική Ιταλία. Άλλοι στόχοι, εντούτοις, επιτεύχθηκαν µόνο εν µέρει: για παρά- δειγµα, ο στόχος της συµµετοχής των καλλιεργητών στη διαχείριση των βιοµηχανιών ζάχαρης επιτεύχθηκε µόνο στην περίπτωση της Castiglionese, αλλ’ όχι στην περίπτωση της Sadam Abruzzo. Εξάλλου, σύµφωνα µε τα αναφεροµενα στα εθνικά σχέδια, τα ειδικά σχέδια παρέµβασης για τις µονάδες που βρίσκονταν στο Mezzogiorno έπρεπε να προ- βλέπουν τις λεπτοµέρειες εφαρµογής συµπληρωµατικών ή εναλλακτικών δραστηριοτήτων σε σχέση µε την παραγωγή ζάχαρης. Για το σκοπό αυτό, η RIBS έπρεπε να εκπονήσει προµελέτη σκοπιµότητας και χρηµατοοικονοµική µελέτη. Πλην όµως, σε κανένα από τα ειδικά σχέδια παρέµβασης που ανακοίνωσε η Ιταλία, δεν αναφέρονται η εκπόνηση της µελέτης αυτής, τα αποτελέσµατά της ή οι αξιολογήσεις της RIBS για το θέµα αυτό. Σε καµία περίπτωση τα δάνεια, οι συµµετοχές στο κεφάλαιο και οι εγγυήσεις της RIBS δεν χορηγήθηκαν έναντι πληρωµής τόκων ή ανταλλάγµατος ισοδύναµου µε τα ισχύοντα στην αγορά. Επειδή οι συµµετοχές στο κεφάλαιο εξαγοράζονταν στην ονοµαστική τους αξία µε τη λήξη της συµφωνηθείσας περιόδου, το επιτόκιο που εφαρµόζεται είναι 0 % (18). Για παράδειγµα, το δάνειο των 11 000 εκατ. LIT χορηγήθηκε στη Sadam Abruzzo για περίοδο 15 ετών (µε επιτόκιο 2,025 % για την πρώτη πενταετία και 8,1 % για την υπόλοιπη δεκαετία). Κανένα αντάλλαγµα δεν φαίνε- ται να έχει καταβληθεί για την παροχή των εγγυήσεων. Οι ενισχύσεις δεν προορίζονταν αποκλειστικά για την κάλυψη των µισθολογικών εξόδων ή των δαπανών που ήσαν αναγκαίες για τη λειτουργία των επιχειρήσεων κατά το σύντοµο διάστηµα που απαιτείτο για την εκπόνηση ενός σχεδίου αναδιάρθρωσης. Εξάλλου, η διάρκεια όλων των ενισχύσεων υπερέβαινε το εξάµηνο που προβλέπεται στις κατευθυντήριες γραµµές που αναφέρονται στο σηµείο 96. Τέλος, η Ιταλία δεν ανέφερε κανένα στοιχείο που να επιτρέ- πει να διαπιστωθεί η ύπαρξη σοβαρών κοινωνικών προβλη- µάτων, τα οποία κατέστησαν αναγκαία τη χορήγηση των ενισχύσεων. Ενισχύσεις καλυπτόµενες από τα εθνικά κλαδικά σχέ- δια (99) Όσον αφορά τα άλλα µέτρα που εφάρµοσε η RIBS γι την αναδιάρθρωση των µονάδων του Celano και του Castiglion Fiorentino (βλέπε σηµεία 15. 6 και 16. 2), πρόκειται για συµµετοχές στο κεφάλαιο και για δάνεια µε ευνοϊκό επιτό- κιο, όπως προέβλεπαν τα κλαδικά σχέδια. (100) Όσον αφορά τη συµφωνία τους προς τους στόχους των εθνικών κλαδικών σχεδίων, η Επιτροπή θα µπορούσε να δεχθεί τα επιχειρήµατα που προέβαλε η Ιταλία, για να αποδείξει ότι οι εν λόγω ενισχύσεις είχαν σκοπό και αποτέ- λεσµα την επίτευξη ορισµένων από τους προγραµµατικούς στόχους που περιγράφονταν σε γενικές γραµµές στα εθνικά ιδίως του στόχου να δηµιουργηθεί ένας κλαδικά σχέδια, (18) Το επιτόκιο αναφοράς στην Ιταλία ήταν 14,66 % το 1990 και 14,4 το 1992. (101) Εν πάση περιπτώσει, για τους ως άνω λόγους, η συµφωνία των µέτρων αυτών µε τα εθνικά κλαδικά σχέδια δεν επαρκεί µόνη της για τη διαπίστωση του συµβιβαστού των ενισχύ- σεων µε την κοινή αγορά. Άλλωστε, για το λόγο αυτό η Επιτροπή, όταν εξέτασε τα εν λόγω εθνικά σχέδια, έδωσε απλώς καταρχήν έγκριση για την επιδίωξη των προβλεπό- µενων σε αυτά στόχων (αναδιάρθρωση του τοµέα της ζάχαρης) και κάλεσε την Ιταλία να υποβάλει τα µεµονωµένα σχέδια παρέµβασης για προηγούµενη έγκριση βάσει των άρθρων 87 και 88 της συνθήκης. (102) Η Επιτροπή είναι ως εκ τούτου υποχρεωµένη να εξετάσει, για όλες τις ενισχύσεις που αφορά η παρούσα απόφαση, εάν µπορούν να εφαρµοστούν οι παρεκκλίσεις που προβλέ- πονται στις παραγράφους 2 και 3 του άρθρου 87 της συνθήκης και εάν µπορεί να εφαρµοστεί το άρθρο 46 του κανονισµού (ΕΟΚ) αριθ. 1785/81, δυνάµει του οποίου οι ενισχύσεις πρέπει να δικαιολογούνται από εξαιρετικές ανά- γκες συναφείς µε τα σχέδια αναδιάρθρωσης του τοµέα της ζάχαρης που υλοποιούνται στην Ιταλία. (103) Η Ιταλία προβάλλει κατ’ ουσία δύο επιχειρήµατα: οι ενισχύ- σεις είναι σύµφωνες προς τις κοινοτικές κατευθυντήριες γραµµές και, κατά δεύτερο λόγο, τηρούν τα όρια έντασης που συνήθως λαµβάνονται υπόψη για την αξιολόγηση των ενισχύσεων που αφορούν επενδύσεις στον τοµέα της µετα- ποίησης και της εµπορίας γεωργικών προϊόντων. (104) Η Ιταλία υποστηρίζει ότι όλες οι επίµαχες ενισχύσεις µπο- ρεί να θεωρηθεί ότι συµβιβάζονται µε τις κοινοτικές κατευθυντήριες γραµµές σχετικά µε τις κρατικές ενισχύσεις για τη διάσωση και την αναδιάρθρωση προβληµατικών επι- χειρήσεων. (105) Φαίνεται σκόπιµο να εξετασθούν χωριστά οι ενισχύσεις που χορηγήθηκαν αφενός στη Nusam και στη Sadam Abruzzo για την αναδιάρθρωση της µονάδας του Celano και αφετέ- ρου στην Castiglionese (πριν και µετά την είσοδό της στον όµιλο Sadam) για την αναδιάρθρωση της µονάδας του Castiglion Fiorentino. L 236/26 EL Επίσηµη Εφηµερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 7. 9. 1999 (106) Η αξιολόγηση αποβλέπει στην επαλήθευση, και στις δύο περιπτώσεις, κατά πρώτον της ύπαρξης ενός πραγµατικού σχεδίου αναδιάρθρωσης και, κατά δεύτερον, εάν υπάρχει τέτοιο σχέδιο, της τήρησης των κοινοτικών κατευθυντήριων γραµµών. Ενισχύσεις προς την Nusam και την Sadam Abruzzo για τη µονάδα του Celano Αποδέκτης των ενισχύσεων (107) Στην περίπτωση της µονάδας του Celano, τίθεται καταρχήν ένα ακόµη πρόβληµα, δηλαδή ο προσδιορισµός του απο- δέκτη των ενισχύσεων που χορηγήθηκαν από την RIBS. (108) Με βάση την επιχειρηµατολογία της Ιταλίας, οι δηµόσιες παρεµβάσεις υλοποιήθηκαν χωρίς να λαµβάνεται υπόψη ο ιδιοκτήτης της εγκατάστασης και εποµένως προς όφελος της ίδιας οικονοµικής οντότητας (παραγωγή ζάχαρης στις εγκαταστάσεις που βρίσκονται στο Celano), της οποίας τη διαχείριση είχε στην αρχή η Nusam και στη συνέχεια η νέα εταιρεία Sadam Abruzzo. (109) Το επιχείρηµα αυτό δεν µπορεί να γίνει δεκτό. (110) Η θεωρία της συνέχειας προσκρούει στην άµεση δια- πίστωση, ότι οι ενισχύσεις χορηγήθηκαν κατά την πρώτη φάση, δηλαδή αυτή που προηγήθηκε της απόφασης CIPE της 26ης Ιουλίου 1990, υπέρ της Nusam µε την ιδιότητά της ως ιδιοκτήτριας των δύο µονάδων του Celano και του Strongoli και, στη συνέχεια, κατ’ εφαρµογή της προαναφε- ρθείσας απόφασης, υπέρ της Sadam Abruzzo. (111) Η Επιτροπή θα µπορούσε να δεχθεί το επιχείρηµα της συνέχειας της «επιχείρησης Celano», µόνον εάν υποτεθεί ότι η µεταβίβαση της κυριότητας αφορούσε όχι µόνο την εγκα- τάσταση (όπως άλλωστε συνέβη), αλλά και τα άλλα συστα- τικά στοιχεία µιας εµπορικής επιχείρησης, συµπεριλαµβανο- µένων ενδεχοµένως των οφειλών που συνδέονται µε την οικονοµική δραστηριότητά της. Με άλλους λόγους, µόνο µια διαδοχή κατά την αληθή έννοια του όρου θα µπορούσε να δικαιολογήσει την προσέγγιση της Ιταλίας. Αλλ’ όµως, βάσει των πληροφοριών που παρέσχε η Ιταλία, η Sadam, µε τη διαδικασία του προληπτικού συµβιβασµού, δεν υποκα- ταστάθηκε στο σύνολο των δικαιωµάτων και των υπο- χρεώσεων της Nusam των συναφών µε την παραγωγική δραστηριότητα της εγκατάστασης του Celano. (112) Η Nusam άλλωστε συνέχισε τη δραστηριότητά της, µετά την πώληση της εγκατάστασης του Celano στην Sadam, στην εγκατάσταση του Strongoli (η πτώχευση της εταιρείας κηρύχθηκε στις 29 ∆εκεµβρίου 1997). (113) Αντίθετα από τους ισχυρισµούς της Ιταλίας, η Επιτροπή εκτιµά εποµένως ότι οι ενισχύσεις που χορηγήθηκαν από την RIBS για την εγκατάσταση του Celano πρέπει να κριθούν κάνοντας διάκριση µεταξύ των ενισχύσεων υπέρ της Nusam και των ενισχύσεων υπέρ της Sadam Abruzzo. (114) Αποµένει να εξακριβωθεί εάν το σύνολο των εν λόγω ενι- σχύσεων, όπως υποστηρίζει η Ιταλία, µπορεί να θεωρηθεί σχέδιο αναδιάρθρωσης κατά την έννοια των κοινοτικών κατευθυντήριων γραµµών. Ενισχύσεις προς την Nusam (115) Όσον αφορά τις ενισχύσεις υπέρ της Nusam, οι οποίες δεν καλύπτονται από τα εθνικά κλαδικά σχέδια για τους λόγους που αναφέρονται στα σηµεία 88, 89 και 90 (ενί- σχυση που αναφέρεται στο σηµείο 15. 1, συµµετοχή στο κεφάλαιο ύψους 5 000 εκατ. LIT, ενίσχυση που αναφέρε- ται στο σηµείο 15. 4, συµµετοχή ύψους 2 500 εκατ. LIT), πρόκειται αναµφίβολα για ενισχύσεις υπέρ µιας προβληµά- τικής επιχείρησης. Οι συµµετοχές αυτές συνιστούν στην πραγµατικότητα αυξήσεις κεφαλαίου που πραγµατοποιήθη- καν κατόπιν µειώσεων του κεφαλαίου για την κάλυψη των ζηµιών λειτουργίας της επιχείρησης. ∆εν τηρούν την αρχή του ιδιώτη επενδυτή, δεδοµένου ότι, εφόσον επιδιώκεται η κάλυψη ζηµιών λειτουργίας, η πιθανότητα επίτευξης µιας αποδεκτής απόδοσης ήταν ελάχιστη. Πρόκειται άρα για συγκυριακές παρεµβάσεις της RIBS στο κεφάλαιο της Nusam, οι οποίες αποφασίστηκαν κατά περίπτωση µετά τη διαπίστωση των οικονοµικών δυσχερειών της επιχείρησης και όχι µε βάση ένα έγγραφο που θα µπορούσε να χαρακτηρισθεί ως σχέδιο αναδιάρθρωσης. (116) Τα µέτρα που αναφέρονται στο σηµείο 15. 5 στοιχεία α) και β) (παραίτηση από την υποθήκη, υποβάθµιση της κατά- ταξης των πιστώσεων που κατέστησαν εγχειρόγραφες) ελή- φθησαν τυπικά υπέρ της Nusam. Εντούτοις, επειδή εντάσ- σονται σε ένα περισσότερο σύνθετο εγχείρηµα στο πλαίσιο των παρεµβάσεων που αφορά η απόφαση CIPE της 26ης Ιουλίου 1990 (σχετικά µε την αγορά της εγκατάστασης του Celano εκ µέρους της Sadam Abruzzo), τα αποτελέ- σµατά τους θα αναλυθούν στο πλαίσιο της αξιολόγησης των µέτρων που υλοποίησε η RIBS κατ’εφαρµογή της εν λόγω απόφασης. (117) Τα µέτρα αυτά δεν πληρούν τις αναγκαίες προϋποθέσεις για να θεωρηθούν ενισχύσεις για διάσωση κατά την έννοια των σχετικών κοινοτικών κατευθυντηρίων γραµµών (σηµεία 96-98). (118) Οι κοινοτικές κατευθυντήριες γραµµές απαιτούν οι ενισχύ- σεις για αναδιάρθρωση να χορηγούνται σε εφαρµογή ενός σχεδίου αναδιάρθρωσης, το οποίο επιτρέπει να αποκατα- σταθεί η µακροπρόθεσµη οικονοµική αποτελεσµατικότητα της επιχείρησης εντός ευλόγου διαστήµατος, µε βάση ρεα- λιστικές υποθέσεις ως προς τις µελλοντικές συνθήκες λει- τουργίας. Οι ενισχύσεις πρέπει να συνδέονται µε ένα πρό- γραµµα αναδιάρθρωσης, το οποίο υποβάλλεται στην Επι- τροπή, µε όλα τα αναγκαία αναλυτικά στοιχεία. (119) Από τις διαθέσιµες πληροφορίες προκύπτει σαφώς ότι οι ενισχύσεις που χορηγήθηκαν στην Nusam δεν εντάσσονταν σε ένα σχέδιο αναδιάρθρωσης που αποσκοπούσε στην απο- κατάσταση της οικονοµικής αποτελεσµατικότητας της επι- χείρησης. Πρόκειται για ενισχύσεις, οι οποίες ως στόχο, αλλά και ως αποτέλεσµα είχαν, να εξασφαλίσουν την επι- βίωση της επιχείρησης που αντιµετώπιζε σοβαρότατα χρηµατοοικονοµικά προβλήµατα, χωρίς να έχουν αναλυθεί κατάλληλα τα αίτια των προβληµάτων αυτών, ώστε να µπορούν να ληφθούν µέτρα εσωτερικής εξυγίανσης της Nusam ικανά να εξαλείψουν τα εν λόγω αίτια. 7. 9. 1999 EL Επίσηµη Εφηµερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων L 236/27 (120) (121) (122) Εποµένως, οι εξεταζόµενες ενισχύσεις δεν µπορούν να θεωρηθούν ενισχύσεις για αναδιάρθρωση κατά την έννοια των σχετικών κοινοτικών κατευθυντήριων γραµµών. Το δεύτερο επιχείρηµα της Ιταλίας είναι ότι οι ενισχύσεις έδωσαν τη δυνατότητα να πραγµατοποιηθούν επενδύσεις στην εγκατάσταση του Celano. Εντούτοις, στην Επιτροπή δεν διαβιβάστηκε κανένα στοιχείο που να επιτρέπει να εξακριβωθεί η ύπαρξη ενός επενδυτι- κού σχεδίου και της αναγκαίας σχέσης µεταξύ της χορήγησης των ενισχύσεων και της υλοποίησης των επενδύ- σεων εκ µέρους της Nusam. Η Ιταλία δεν απέδειξε ότι οι ενισχύσεις χορηγήθηκαν στην Nusam για την υλοποίηση επενδύσεων ή, µε άλλους λόγους, ότι οι επενδύσεις αυτές (οι οποίες άλλωστε δεν προσδιορίστηκαν) δεν θα είχαν υλοποιηθεί χωρίς τις εξεταζόµενες ενισχύσεις. (123) Ως εκ τούτου, οι ενισχύσεις που συνίστανται στη συµµε- τοχή στο κεφάλαιο της Nusam για ποσό 5 000 εκατ. LIT και 2 500 εκατ. LIT πρέπει να θεωρηθούν ενισχύσεις λει- τουργίας υπέρ της αποδέκτριας επιχείρησης. (124) Λαµβανοµένων υπόψη των ανωτέρω, ιδίως της χρηµατοοι- κονοµικής κατάστασης της Nusam, η αξία της ενίσχυσης που πρέπει να ληφθεί υπόψη είναι η αξία µιας δωρεάν επιχορήγησης για ποσό που αντιστοιχεί στις δύο προανα- φερθείσες διαδοχικές συµµετοχές στο κεφάλαιο (2 500 εκατ. LIT και 5 000 εκατ. LIT), οι οποίες δεν επεστράφη- σαν ποτέ στην RIBS. Από την άλλη πλευρά πρέπει να διαπιστωθεί ότι οι συµµετοχές RIBS στο κεφάλαιο της Nusam απωλέσθηκαν οριστικά µετά την πτώχευση της τελευταίας στις 29 ∆εκεµβρίου 1997. Οι ενισχύσεις αυτές πρέπει να θεωρηθούν ενισχύσεις λειτουργίας, αντίθετες προς την πάγια πρακτική της Επιτροπής στον τοµέα της εφαρµογής των άρθρων 87, 88 και 89 της συνθήκης [απόφαση του Πρωτοδικεiου της 8ης Ιουνίου 1995, υπόθεση Τ-459/93-Siemens/Επιτροπή (19)]. (125) Βάσει των ανωτέρω, οι εν λόγω ενισχύσεις δεν µπορούν να υπαχθούν σε καµία από τις παρεκκλίσεις του άρθρου 87 παράγραφοι 2 και 3 της συνθήκης. Ενισχύσεις προς την Sadam Abruzzo ως µισθώτρια της µονάδας του Celano Οι εγγυήσεις (126) Πρόκειται για τις δύο εγγυήσεις που χορηγήθηκαν στην Sadam Αbruzzο την περίοδο κατά την οποία η εταιρεία αυτή ήταν µισθώτρια της µονάδας του Celano (ενισχύσεις που αναφέρονται στα σηµεία 15. 2 και 15. 3). (127) Για τους λόγους που εκτίθενται στο σηµείο 95, οι ενισχύ- σεις αυτές δεν καλύπτονται από τα εθνικά κλαδικά σχέδια. (128) Όπως ανέφερε η Επιτροπή κατά την κίνηση της διαδικα- σίας, οι ενισχύσεις αυτέ πρέπει να αιτιολογηθούν µε βάση τα κριτήρια που εφαρµόζονται στις κρατικές εγγυήσεις (20). Η Ιταλία δεν υπέβαλε κανένα στοιχείο που να αποδεικνύει τα κριτήρια αυτά τηρήθηκαν στη συγκεκριµένη ότι (19) Συλλογή 1995, σελίδα ΙΙ-1675. (20) Επιστολές της Επιτροπής προς τα κράτη µέλη, της 5ης Απριλίου 1989 και της 12ης Οκτωβρίου 1989. περίπτωση, ώστε να αντικρούσει τις αντιρρήσεις της Επι- τροπής. (129) Ούτε είναι ορθό το επιχείρηµα των ιταλικών αρχών, σύµφωνα µε το οποίο οι δύο εγγυήσεις δεν χρησιµοποιήθη- καν, διότι το πλεονέκτηµα που συνιστά µια δηµόσια εγγύηση παράγεται τη στιγµή κατά την οποία χορηγείται η εγγύηση και όχι αποκλειστικά όταν αυτή χρησιµοποιείται πραγµατικά. Σύµφωνα µε το σηµείο 38 της ανακοίνωσης της Επιτροπής σχετικά µε την εφαρµογή των άρθρων 87 και 88 της συνθήκης ΕΚ και του άρθρου 5 της οδηγίας 80/273/ΕΟΚ της Επιτροπής επί των δηµοσίων επιχειρήσεων στον κλάδο της µεταποίησης (21), τα οποία στην περίπτωση των εγγυήσεων εφαρµόζονται αδιακρίτως στις δηµόσιες και τις ιδιωτικές επιχειρήσεις, η συµµόρφωση των µέτρων του είδους αυτού πρέπει τη στιγµή της χορήγησής τους. Εξάλλου, η αξιολόγηση του στοιχείου ενίσχυσης που περιέχεται στις εγγυήσεις εξαρτάται από τη χρηµατοοικονοµική κατάσταση των δικαιούχων επιχειρή- σεων. να εξετάζεται (130) Επειδή πρόκειται για εγγυήσεις, οι οποίες χορηγήθηκαν σε µια επιχείρηση που δεν αντιµετώπιζε χρηµατοοικονοµικές δυσκολίες, η αξία τους δεν αντιστοιχεί στα ποσά που καλύ- πτουν (2 000 + 11 000 εκατ. LIT), αλλά στην αγοραία τιµή που θα έπρεπε να καταβάλει η Sadam για εγγυήσεις χορηγούµενες από χρηµατοπιστωτικά ιδρύµατα σε ανάλο- γες συνθήκες κινδύνου. (131) Η Επιτροπή επιβεβαιώνει εποµένως την επιχειρηµατολογία που εξέθεσε τη στιγµή κίνησης της διαδικασίας. Θεωρεί ότι οι ενισχύσεις που χορηγήθηκαν από την RIBS στην Sadam υπό µορφή εγγυήσεων δεν µπορούν να υπαχθούν σε καµία από τις παρεκκλίσεις που προβλέπονται στο άρθρο 87 παράγραφοι 2 και 3 της συνθήκης, καθόσον πρόκειται για ενισχύσεις λειτουργίας, οι οποίες δεν πληρούν τις προϋ- ποθέσεις που προβλέπονται από τους κοινοτικούς κανόνες που εφαρµόζονται στις ενισχύσεις υπό µορφή εγγυήσεων, ούτε τα κριτήρια που προβλέπονται στις κοινοτικές κατευθυντήριες γραµµές σχετικά µε τις κρατικές ενισχύσεις για προβληµατικές επιχειρήσεις. Ενισχύσεις συνδεόµενες µε τη µεταβίβαση της µονάδας του Celano από την Nusam στην Sadam (132) Η απόφαση CIPE της 26ης Ιουλίου 1990 προέβλεπε µια σειρά παρεµβάσεων και ενισχύσεων που αποσκοπούσαν στην αποτροπή της πτώχευσης της Nusam και στη διευκό- λυνση της πώλησης της µονάδας του Celano από τη Nusam στην Sadam Abruzzo (ειδικό σχέδιο παρέµβασης 1990). Τα µέτρα που εφαρµόστηκαν συνίστανται: α) στην παραίτηση από την υποθήκη επί της εγκατά- στασης του Celano, η οποία εξασφάλιζε την πληρωµή του υπολοίπου χρέους ύψους 17 504 εκατ. LIT που βάρυνε την Νusam έναντι της RΙΒS· (21) ΕΕ C 307 της 13. 11. 1993, σ. 3. L 236/28 EL Επίσηµη Εφηµερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 7. 9. 1999 β) στην υποβάθµιση της κατάταξης της πίστωσης, οποία έτσι κατέστη εγχειρόγραφη, και την κατάταξή της µετά τις άλλες εγχειρόγραφες πιστώσεις. Μετά την πτώχευση της Nusam στις 29 ∆εκεµβρίου 1997 η πίστωση αυτή απωλέσθηκε οριστικά· στην Sadam, διότι όλο το ενεργητικό της Nusam θα είχε τεθεί υπό δικαστικό έλεγχο στο πλαίσιο διαδικασίας εκκαθάρισης της εταιρείας αυτής, γεγονός που θα µπο- ρούσε να επιφέρει τη διακοπή λειτουργίας της µονάδας (παρέβαλε τις παρατηρήσεις της Ιταλίας, σηµείο 54). Sadam Abruzzo, γ) στην πώληση της µονάδας του Celano από την Nusam στην την αποπληρωµή του υπολοίπου της οφειλής των 15 000 εκατ. LIT έναντι της RIBS (µε τους ίδιους όρους αποπληρωµής)· ανέλαβε οποία η δ) στην παροχή νέας περιόδου χάριτος πέντε ετών (απαλ- λαγή από την πληρωµή των τόκων) για την πληρωµή της ως άνω οφειλής των 15 000 εκατ. LIT· ε) στην ενίχυση υπό µορφή συµµετοχής στο κεφάλαιο της Sadam Abruzzo για ποσό 8 000 εκατ. LIT· στ) στη χορήγηση δανείου µε ευνοϊκό επιτόκιο για ποσό 11 000 εκατ. LIT, από την RIBS στην Sadam Abruzzo. (133) Οι ενισχύσεις αυτές εντάσσονται σε ένα ειδικό σχέδιο παρέµβασης κατά την έννοια των εθνικών κλαδικών σχε- δίων. Η Επιτροπή είναι πάντως της γνώµης ότι δεν είναι όλες οι ενισχύσεις σύµφωνες µε τα εν λόγω κλαδικά σχέδια, δεδοµένου ότι, όπως αναφέρθηκε ήδη, ορισµένα από τα µέτρα που έλαβε η RIBS κατ’ εφαρµογή της προαναφερθεί- σας απόφασης CIPE δεν ανήκουν στα µέσα (συµµετοχή στο κεφάλαιο, συµµετοχικά δάνεια, ευνοϊκά δάνεια) τα οποία είχαν τεθεί στη διάθεση της RIBS, για να διευκολύνουν την αναδιάρθρωση του τοµέα της ζάχαρης στην Ιταλία. (134) Η πρώτη από τις παρεµβάσεις της RIBS βάσει της από- φασης CIPE της 26ης Ιουλίου 1990 [που αναφέρεται στο σηµείο 15. 5 στοιχεία α) και β)] αποσκοπούσε στην απο- φυγή της πτώχευσης της Nusam και στη διευκόλυνση της πώλησης της µονάδας του Celano από την εν λόγω επι- χείρηση στην Sadam Abruzzo, η οποία ήταν µισθώτριά της. Για την επίτευξη του στόχου αυτού η RIBS παραι- τήθηκε από την υποθήκη επί πίστωσης 17 504 εκατ. LIT έναντι της Nusam, γεγονός που επέτρεψε σε αυτή να υτεβάλει αίτηση υπαγωγής στη διαδικασία δικαστικού συµ- βιβασµού. Αξίζει να σηµειωθεί ότι, χωρίς την υποβάθµιση της ενυπόθηκης πίστωσης της RIBS, οι προϋποθέσεις που προβλέπονται από την ιταλική νοµοθεσία για να υπαχθεί µια προβληµατική επιχείρηση στη διαδικασία του δικαστι- κού συµβιβασµού, δεν θα µπορούσαν να εκπληρωθούν. Για να υπαχθούν στη διαδικασία αυτή, οι οφειλέτες πρέπει πράγµατι να είναι σε θέση να ικανοποιήσουν όλους τους προνοµιούχους πιστωτές (όπως η ενυπόθηκη πίστωση της RIBS) και το 40 % των εγχειρόγραφων πιστωτών. Η κίνηση της διαδικασίας πτώχευσης στην περίπτωση αυτή θα είχε εµποδίσει τη σύναψη της σύµβασης πώλησης της µονάδας (135) Τα µέτρα αυτά θα µπορούσαν ενδεχοµένως να θεωρηθούν παρεµβάσεις που_ δεν συνεπάγονται κρατικές ενισχύσεις κατά την έννοια του άρθρου 87 παράγραφος 1 της συνθήκης, εάν εξυπηρετούσαν την πώληση της εγκατά- στασης µε όρους συµβατούς µε την αρχή του ιδιώτη επεν- δυτή σε µια οικονοµία της αγοράς. Στην πραγµατικότητα αυτό δεν φαίνεται να συνέβη. Το µόνο όφελος που θα µπορούσε να έχει η RIBS από το σύνολο των µέτρων που προβλέπονταν στην απόφαση της CIPE της 26ης Ιουλίου 1990 είναι ότι η Sadam ανέλαβε µια άλλη οφειλή (δάνειο µε ευνοϊκούς όρους) ύψους 15 000 εκατ. LIT της Nusam. Εντούτοις, για την αποπληρωµή του εν λόγω δανείου µε ευνοϊκό επιτόκιο χορηγήθηκε νέα περίοδος χάριτος πέντε ετών. Πρέπει, εξάλλου, να σηµειωθεί ότι, στο µέτρο που το ενεργητικό της Nusam, συµπεριλαµβανοµένης της µονάδας του Celano (η οποία βάσει εκτίµησης ανεξάρτητων συµ- βούλων είχε αξία 31 800 εκατ. LIT) υπερέβαινε την ενυ- πόθηκη αξία των 17 504 εκατ. LIT, στην RIBS θα έπρεπε να είχε επιστραφεί εν µέρει η δεύτερη οφειλή των 15 000 εκατ. LIT. (136) Πλην όµως, επειδή δεν αποδείχθηκε ότι οι άλλοι ιδιώτες πιστωτές της Nusam ακολούθησαν την ίδια συµπεριφορά, παραιτούµενοι από τις πιστώσεις τους, η Επιτροπή κρίνει ότι η συµπεριφορά αυτή δεν µπορεί να θεωρηθεί ανάλογη µε του ιδιώτη επενδυτή σε µια οικονοµία της αγοράς. Η απόφαση της CIPE της 26ης Ιουλίου 1990, η οποία προέ- βλεπε την παραίτηση της RIBS από τις πιστώσεις της και την υποβάθµιση της κατάταξής τους, συνοδεύθηκε από µια απόφαση Sadam Abruzzo και από άλλα µέτρα κρατικών ενισχύσεων υπέρ της ίδιας επιχείρησης. Εξάλλου, η παραίτηση της RIBS από τις πιστώσεις της δεν συνοδεύθηκε από παραίτηση των άλλων ιδιωτών πιστωτών της Nusam. Κατ’ αναλογία προς την ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά µε συµµετοχή των δηµόσιων αρχών στο κεφάλαιο επιχειρήσεων (22), για να αποκλειστεί ότι η πράξη υποκρύπτει κρατική ενίσχυση, η παραίτηση από τις πιστώσεις εκ µέρους των δηµοσίων αρχών πρέπει να είναι ανάλογη µε την παραίτηση από τις πιστώσεις εκ µέρους των ιδιωτών πιστωτών. εγκατάστασης πώλησης στην της (137) Η ενέργεια αυτή εποµένως πρέπει να θεωρηθεί κρατική ενίσχυση, εφόσον δεν πρόκειται για συµπεριφορά αποδεκτή από ένα ιδιώτη επενδυτή υπό τις συνήθεις συνθήκες µιας οικονοµίας της αγοράς. (138) Έχοντας υπόψη τα ανωτέρω, είναι σκόπιµο να προσδιορι- στεί ο αληθής αποδέκτης των ενισχύσεων. Τυπικά, απο- δέκτης ήταν η Nusam. Εντούτοις, η Επιτροπή εκτιµά ότι η εταιρεία αυτή δεν απέκτησε κανένα οικονοµικό πλεο- νέκτηµα από την ενίσχυση. Πρέπει να υποµνησθεί σχετικά ότι τη στιγµή της υποβάθµισης της κατάταξης της οφειλής η Nusam βρισκόταν σε επισφαλή οικονοµική κατάσταση και στη συνέχεια πτώχευσε. Από την άλλη πλευρά, η υπο- βάθµιση της οφειλής δεν µειώνει το συνολικό χρέος της Nusam. Τα οικονοµικά αποτελέσµατα της ενέργειας αυτής είναι η µεταβολή της σειράς προτεραιότητας των πιστωτών της εταιρείας. Με την παραίτηση από την υποθήκη, η RIBS (22) ∆ελτίο 9-1984. 7. 9. 1999 EL Επίσηµη Εφηµερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων L 236/29 παραιτήθηκε από την προτεραιότητα της πίστωσής της και τίθεται στην τελευταία θέση, µετά από όλους τους άλλους πιστωτές της Nusam. Η ενέργεια αυτή δεν δηµιουργεί κανένα πλεονέκτηµα για την Nusam, η οποία υποχρεούται ούτως ή άλλως να ικανοποιήσει όλους τους πιστωτές της, µε όριο τους πόρους που διαθέτει. λόγους πιστωτών Για τους της Nusam. (139) Η υποβάθµιση στην κατάταξη και η παραίτηση από την πίστωση αυτή εντάσσονται στο πλαίσιο ενός συνόλου χρηµατοοικονοµικών παρεµβάσεων, οι οποίες αποφασίστη- καν την ίδια ηµέρα και των οποίων ο µόνος στόχος ήταν να καταστήσουν δυνατή τη µεταβίβαση της µονάδας του Celano από την Nusam στην Sadam. Υπό τις συνήθεις συνθήκες της αγοράς, χωρίς την παρέµβαση της RIBS, η µεταβίβαση αυτή θα είχε πραγµατοποιηθεί µε την τιµή της αγοράς, κατά τρόπο ώστε να βελτιστοποιήσει την εξόφληση των που προαναφέρθηκαν, η Επιτροπή θεωρεί ότι το τίµηµα που κατέβαλε η Sadam για τη µεταβί ασ οµάδα του Celano είναι κατώτερο από την τιµή της αγοράς (βλέπε σηµεία 14 έως 148). Υπό τις περιστάσεις αυτές, η Επιτροπή εκτιµά ότι αποκλειστικός στόχος της ενέργειας ήταν η µεταβίβαση του εργοστασίου ζάχαρης του Celano από την Nusam στην Sadam µε ευνοϊκούς όρους. Αυτό επιβεβαιώνεται από τις παρατηρήσεις της Ιταλίας (σηµείο 54), όπου αναφέρεται ότι το Υπουργείο Γεωργίας είχε λάβει την απόφαση να αποτρέψει τη διακοπή λειτουργίας της µονάδας του Celano λόγω της πιθανής πτώχευσης της Nusam και να αναθέσει τη διαχείριση στην Sadam. Η απόφαση του Υπουργείου ελήφθη πριν από την απόφαση της CIPE. Η Επιτροπή καταλήγει εποµένως στο συµπέρασµα ότι ένα µέρος της ενίσχύσης που τυπικά χορηγήθηκε στη Nusam αποτελούσε στην πραγµατικότητα ενίσχυση προς την Sadam για την απόκτηση της µονάδας του Celano. Η αξία της ενίσχυσης αντιστοιχεί στη διαφορά µεταξύ της αγο- ραίας τιµής της εν λόγω εγκατάστασης και της τιµής που πραγµατικά καταβλήθηκε από την Sadam. (140) Το συµπέρασµα αυτό δεν επιτρέπει εντούτοις να θεωρηθεί ότι το µόνο οικονοµικό αποτέλεσµα της υποβάθµισης της ενυπόθηκης οφειλής των 17 504 εκατ. LIT και της µετα- τροπής της σε εγχειρόγραφη πίστωση ήταν το όφελος για την Sadam. Βάσει των πληροφοριών που υπέβαλε η Ιταλία, η Επιτροπή θεώρησε ότι το µέτρο αυτό αποτελεί επίσης ενίσχυση υπέρ των άλλων πιστωτών της Nusam. Για το λόγο αυτό, το κύριο αποτέλεσµα της υποβάθµισης της οφειλής έγκειται στη µεταβολή της σειράς προτεραιότητας των πιστωτών στο πλαίσιο της διαδικασίας του προληπτι- κού συµβιβασµού. Επειδή η υπαγωγή στη διαδικασία αυτή επιτρέπεται µόνο στις επιχειρήσεις που είναι σε θέση να ικανοποιήσουν όλους τους προνοµιούχους πιστωτές και το 40 % των εγχειρόγραφων πιστωτών, η Επιτροπή έκρινε ότι η υποβάθµιση της πίστωσης επέτρεψε στους πιστωτές της Nusam να ανακτήσουν µεγαλύτερο µέρος των πιστώσεών τους από ό,τι θα είχαν επιτύχει χωρίς την ενέργεια αυτή. Μετά την παραίτηση της RIBS από την πίστωσή της ύψους 17 504 εκατ. LIT, όλοι οι πιστωτές µπορούσαν πράγµατι να εισπράξουν τουλάχιστον το 40 % των πιστώσεών τους. Αντίθετα, εάν η Nusam είχε τεθεί υπό εκκαθάριση, εν θα ήταν δυνατό να εξασφαλιστεί η ικανοποίηση όλων των προνοµιούχων πιστωτών και του 40 % των εγχειρόγραφων πιστωτών. (141) Όσον αφορά την τιµή που κατέβαλε η Sadam για την απόκτηση της εγκατάστασης, κατά την κίνηση της διαδικα- σίας η Επιτροπή διεπίστωσε ότι δεν αντιστοιχούσε στην πραγµατική αξία της εγκατάστασης του Celano, όπως προ- κύπτει από την αποτίµηση του πραγµατογνώµονα που είχε διορίσει η RIBS σε συµφωνία µε την Nusam. Πράγµατι, η αξία των προς µεταβίβαση ακινήτων εκτιµήθηκε σε 31 800 εκατ. LIT. (142) Η Ιταλία δεν αµφισβήτησε ούτε την ύπαρη της αποτίµησης αυτής ούτε του ποσού στο οποίο κατέληξε. Στην επιχειρη- µατολογία της η Ιταλία υποστηρίζει ότι επρόκειτο για απο- τίµηση καθαρά «περιουσιακού» χαρακτήρα, η οποία δεν ελάµβανε υπόψη την ύπαρξη αρνητικής απόδοσης (bad- will) στον ισολογισµό της Nusam. (143) Η Επιτροπή δεν κατανοεί πάντως, ούτε η Ιταλία έχει εξηγή- σει, µε ποιο τρόπο η «bad-will» της Nusam µπορούσε να επηρεάσει την αποτίµηση της µονάδας του Celano, δεδοµέ- νου ότι η Sadam δεν υποκαταστάθηκε µε την απόκτηση της εγκατάστασης στις υποχρεώσεις που προέκυψαν από την οικονοµική δραστηριότητα του παλαιού ιδιοκτήτη. Με άλλους λόγους, η Ιταλία δεν εξηγεί µε ποιο τρόπο η τιµή που καθορίστηκε από την πραγµατογνωµοσύνη µειώθηκε από 31 800 εκατ. LIT στο ποσό που προσφέρθηκε από την Sadam. (144) Μόνο η πώληση στο πλαίσιο δηµόσιου διαγωνισµού θα είχε επιτρέψει να γίνει γνωστή η αγοραία αξία της εγκατά- στασης που µεταβιβάστηκε. Εν απουσία παρόµοιας διαδικα- σίας πώλησης, η Επιτροπή δεν µπορεί παρά να συµπεράνει ότι η αγοραία τιµή της εγκατάστασης του Celano είναι υψηλότερη από την τιµή που κατέβαλε η Sadam. (145) Σε σχέση µε το ποσό των 31 800 εκατ. LIT της απο- τίµησης, η Sadam πρόσφερε ως τίµηµα για την απόκτηση της εγκατάστασης του Celano: α) την παραίτηση από την πίστωσή της έναντι της Nusam για ποσό αντίστοιχο προς τις επενδύσεις που πραγµατο- ποίησε στη µονάδα του Celano κατά την περίοδο µίσθωσης (11 000 εκατ. LIT) και β) την ανάληψη της οφειλής (δάνειο µε ευνοϊκό επιτόκιο) των 15 000 εκατ. LIT της Νusam έναντι της RIBS. Για την εξόφληση της οφειλής αυτης η RIBS χορήγησε στην Sadam νέα πενταετή περίοδο χάριτος. (146) Η ονοµαστική αξία της προσφοράς (26 000 εκατ. LIT) είναι ήδη χαµηλότερη από την αξία που αναφέρεται στην ως άνω εκτίµηση (– 5 800 εκατ. LIT). (147) Επιπλέον, πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι: α) η οικονοµική αξία της παραίτησης της Sadam από την οφειλή της Nusam προς αυτή δεν αντιστοιχεί στο ποσό της ίδιας οφειλής. Βάσει των διαθέσιµων πληροφοριών, επειδή επρόκειτο για εγχειρόγραφη πίστωση, οι προοπτι- κές εξόφλησής της τη στιγµή της παραίτησης περιορίζο- νταν, σύµφωνα µε την πλέον απαισιόδοξη υπόθεση, στο 40 % του ποσού της οφειλής (δηλαδή 4 400 εκατ. LIT)· L 236/30 EL Επίσηµη Εφηµερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 7. 9. 1999 (148) (149) (150) β) η αξία της ανάληψης του δανείου µε ευνοϊκό επιτόκιο που είχε χορηγηθεί από την RIBS στην Nusam πρέπει επίσης να αναπροσαρµοστεί, συνεκτιµώντας τους ευνοϊ- κούς όρους εξόφλησης του δανείου (µειωµένο επιτόκιο, περίοδος χάριτος για την επιστροφή του κεφαλαίου)· Βάσει των ανωτέρω, η Επιτροπή θεωρεί ότι η πώληση της µονάδας του Celano στην Sadam Abruzzo δεν πραγµατο- ποιήθηκε υπό τους όρους της αγοράς και ότι η διαφορά µεταξύ της τιµής που καθορίστηκε µε την απόφαση CIPE της 26ης Ιουλίου 1990 και της τιµής που υπολογίστηκε µε την αποτίµηση (31 800 εκατ. LIT) συνιστά κρατική ενίσχυση υπέρ της Sadam Abruzzo. Αξιολόγηση Abruzzo των ενισχύσεων υπέρ της Sadam Ενισχύσεις για αναδιάρθρωση επιχείρησης Είναι σκόπιµο να εξακριβωθεί, κατά πρώτον εάν, όπως υποστηρίζει η Ιταλία, οι ενισχύσεις αυτές µπορούν να θεω- ρηθούν ενισχύσεις για την αναδιάρθρωση µιας προβληµα- τικής κοινοτικών κατευθυντήριων γραµµών σχετικά µε τις κρατικές ενισχύ- σεις για τη διάσωση και την αναδιάρθρωση προβληµατικών επιχειρήσεων και, προπάντων, εάν η Sadam Abruzzo είχε δικαίωµα να λάβει ενισχύσεις του είδους αυτού. έννοια των κατά την Στις σχετικές κοινοτικές κατευθυντήριες γραµµές, η επι- χείρηση που είναι επιλέξιµη για ενισχύσεις για διάσωση και αναδιάρθρωση ορίζεται ως η επιχείρηση η οποία «δεν είναι σε θέση να εξυγιανθεί µε ίδιους πόρους ή συγκεντρώνοντας τα κεφάλαια που χρειάζεται από µετόχους ή µέσω δανει- σµού». Σηµειώνεται εξάλλου ότι «η χρηµατοοικονοµική αδυναµία των εταιρειών που λαµβάνουν ενισχύσεις διάσωσης ή ανα- διάρθρωσης από τις κυβερνήσεις τους, οφείλεται κατά κανόνα σε πενιχρή παρελθούσα απόδοση και ισχνές µελλο- ντικές προοπτικές». Οι επιχειρήσεις που µπορούν να τύχουν ενισχύσεων αυτού του είδους περιγράφονται στις κατευθυντήριες γραµµές µε αναφορά σε τυπικά συµπτώµατα (µειούµενη αποδοτικότητα, αυξανόµενο µέγεθος των ζηµιών, κλιµάκωση των χρεών και άνοδος των επιβαρύνσεων τόκου), συµπτώµατα τα οποία, προφανώς, δεν µπορούν να χαρακτηρίζουν µια νεοϊ- δρυθείσα επιχείρηση. Αυτό ισχύει και για τις νέες επιχειρή- σεις, οι οποίες δηµιουργούνται µε σκοπό την ανάληψη του ενεργητικού µιας προβληµατικής επιχείρησης κατά τη διάρ- κεια της πτωχευτικής διαδικασίας (στη συγκεκριµένη περίπτωση, την περίοδο εκείνη η Nusam βρισκόταν ήδη στα πρόθυρα της πτώχευσης, η οποία αναβλήθηκε αλλά δεν αποφεύχθηκε χάρη στις ενισχύσεις που χορήγησε η RIBS). Στο σηµείο 2. 3 των κοινοτικών κατευθυντήριων γραµµών διευκρινίζεται πράγµατι ότι η εκτίµηση των ενισχύσεων δεν επηρεάζεται από αλλαγές στην ιδιοκτησία της ενισχυόµενης επιχείρησης. (151) Οι κατευθυντήριε γραµµές σχετικά µε τις κρατικές ενισχύ- σεις περιφερειακού χαρακτήρα (23) προβλέπουν ότι η ενί- σχυση για την εξαγορά εγκαταστάσεων που είχαν κλείσει ή που θα είχαν κλείσει χωρίς την εξαγορά αυτή δύναται να περικλείει κάποιο πλεονέκτηµα υπέρ της προβληµατικής επιχείρησης, το οποίο οφείλει να εξετασθεί σύµφωνα µε τις διατάξεις των εφαρµοστέων κοινοτικών κατευθυντήριων γραµµών. Στη συγκεκριµένη περίπτωση, η Επιτροπή θεωρεί ότι η ενίσχυση προς την Nusam δεν πληροί τις προϋποθέ- (23) ΕΕ C 74 της 10. 3. 1998, σ. 9. σεις που προβλέπονται από τις κοινοτικές κατευθυντήριες γραµµές (βλέπε σηµεία 116, 117 και 118). (152) Η Sadam Abruzzo είναι από νοµική και χρηµατοοικονο- µική άποψη ανεξάρτητη από την Nusam. Οι ενισχύσεις που χορήγησε η RIBS δεν προορίζονταν εποµένως για την εξόφληση των οφειλών του παρελθόντος ή για την εξυ- γίανση µιας κατάστασης που προέκυψε από προηγούµενη κακή διαχείριση. Άρα, στην πραγµατικότητα δεν προορίζο- νταν για την αναδιάρθρωση µιας προβληµατικής επι- χείρησης. Από την άλλη πλευρά, οι ιταλικές αρχές δεν προσκόµισαν κανένα στοιχείο που να επιτρέπει να θεωρηθεί ότι η Sadam Abruzzo είναι προβληµατική επιχείρηση. (153) Ως εκ τούτου, πρέπει να θεωρηθεί ότι οι εξεταζόµενες ενισχύσεις δεν µπορούν να αξιολογηθούν µε βάση τις κοι- νοτικές κατευθυντήριες γραµµές. (154) Σχετικά µε το δεύτερο επιχείρηµα που προβάλλει η Ιταλία, δηλαδή ότι οι ενισχύσεις θα επέτρεπαν την υλοποίηση επενδύσεων στις σχετικές εγκαταστάσεις, οι ενισχύσεις αυτές πρέπει να αξιολογηθούν µε βάση τα κριτήρια που εφαρµόζονται στις ενισχύσεις για επενδύσεις στον τοµέα της µεταποίησης και της εµπορίας γεωργικών προϊόντων. Συµφωνία µε το κλαδικό σχέδιο (155) Είναι απαραίτητη µια προκαταρκτική παρατήρηση: στον τοµέα αυτό η πάγια πρακτική της Επιτροπής κατά την αξιολόγηση των ενισχύσεων που προτίθεται να χορηγήσει το κράτος είναι να εφαρµόζει τους τοµεακούς περιορι- σµούς που ισχύουν για την εξέταση της επιλεξιµότητας για κοινοτική συγχρηµατοδότηση κατά την έννοια των δια- φόρων κοινοτικών κανονισµών που ίσχυσαν διαδοχικά στον τοµέα της βελτίωσης των όρων µεταποίησης και εµπορίας των γεωργικών προϊόντων [κανονισµοί (ΕΟΚ) αριθ. 355/ 77 (24), 866/90 (25) και 951/97 (26)]. Η πρακτική αυτή «κωδικοποιήθηκε» µε των κατευθυντήριων γραµµών για τις κρατικές ενισχύσεις που αφορούν επενδύσεις στον τοµέα της µεταποίησης και της εµπορίας γεωργικών προϊόντων (27). ευκαιρία της έκδοσης την (156) Μεταξύ των τοµεακών περιορισµών περιλαµβάνεται η απα- τοµέα της ενισχύσεων στον γόρευση της χορήγησης ζάχαρης. (157) Η Επιτροπή δέχθηκε εντούτοις, δυνάµει του άρθρου 46 του κανονισµού (ΕΟΚ) αριθ. 1785/81 και µε την ευκαιρία της έγκρισης των εθνικών σχεδίων αναδιάρθρωσης του τοµέα της ζάχαρης στην Ιταλία, µια παρέκκλιση από τον περιορι- σµό αυτό για τις ενισχύσεις που συνδέονται µε τις εξαιρετι- κές ανάγκες των εν λόγω σχεδίων (όπως συνέβη για τις ενισχύσεις που αφορούσαν επενδύσεις στις µονάδες του Celano, Strongoli και Castiglion Fiorentino και προβλέ- πονταν στα πρώτα ειδικά σχέδια παρέµβασης υπέρ της Nusam και της Castiglionese που εγκρίθηκαν από την Επιτροπή το 1984 και το 1985). Οι παρεκκλίσεις αυτές αξιολογήθηκαν κατά περίπτωση από την Επιτροπή µετά την εκάστοτε κοινοποίηση των ειδικών σχεδίων. (24) ΕΕ L 51 της 23. 2. 1977, σ. 1. (25) ΕΕ L 91 της 6. 4. 1990, σ. 1. (26) ΕΕ L 142 της 2. 6. 1997, σ. 22. (27) ΕΕ C 29 της 2. 2. 1996, σ. 4. 7. 9. 1999 EL Επίσηµη Εφηµερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων L 236/31 (158) Η Επιτροπή εκτιµά ότι η ενίσχυση αυτή, για τους ανωτέρω λόγους, δεν είναι σύµφωνη µε τα εθνικά κλαδικά σχέδια, εφόσον δεν περιλαµβάνεται µεταξύ των µέσων που προβλέ- πονται σε αυτά για την αναδιάρθρωση του τοµέα της ζάχαρης στην Ιταλία. Εποµένως, η ενίσχυση δεν µπορεί να υπαχθεί στην παρέκκλιση που προβλέπεται στο άρθρο 46 του κανονισµού (ΕΟΚ) αριθ. 1785/81 για τις ενισχύσεις που αιτιολογούνται από τις εξαιρετικές ανάγκες που συν- δέονται µε τα σχέδια αναδιάρθρωσης του τοµέα της ζάχαρης στην Ιταλία. (159) Από την ανάλυση αυτή που βασίζεται στα γενικά κριτήρια για τις κρατικές ενισχύσεις προκύπτει ότι η εξεταζόµενη ενίσχυση αποτελεί ενίσχυση για την απόκτηση µιας υφιστά- µενης εγκατάστασης, αν και η Ιταλία ισχυρίζεται ότι θα έπρεπε να θεωρηθεί ενίσχυση για επενδύσεις. προορίζεται για την υλοποίηση µιας αρχικής επένδυσης σύµφωνα µε την κοινοτική έννοια του όρου. Σύµφωνα µε τους όρους των κατευθυντήριων γραµµών σχετικά µε τις κρατικές ενισχύσεις περιφερειακού χαρακτήρα (28), όπου εκτίθεται η πάγια πρακτική της Επιτροπής για το θέµα αυτό στον συγκεκριµένο τοµέα των περιφερειακών ενισχύσεων, «ως αρχική επένδυση ορίζεται µια επένδυση παγίου κεφα- λαίου η οποία αφορά τη δηµιουργία νέων εγκαταστάσεων, την επέκταση υφιστάµενων εγκαταστάσεων ή την εκκίνηση δραστηριότητας η οποία συνεπάγεται θεµελιώδη αλλαγή στο προϊόν ή τη µέθοδο παραγωγής µιας υφιστάµενης εγκατάστασης (διαµέσου του εξορθολογισµού, της διαφο- ροποίησης ή του εκσυγχρονισµού)». Στην εξεταζόµενη περίπτωση, οι προϋποθέσεις αυτές δεν πληρούνται. (163) Ούτως ή άλλως, πρόκειται για δαπάνες οι οποίες τη στιγµή της καταβολής των ενισχύσεων είχαν ήδη πραγµατοποιηθεί. Ενισχύσεις για επενδύσεις (160) Το ειδικό σχέδιο παρέµβασης που εγκρίθηκε µε την από- φαση CIPE της 26ης Ιουλίου 1990 προέβλεπε µια σειρά µέτρων ενίσχυσης υπέρ της Sadam Abruzzo ως αντάλ- λαγµα για τις ακόλουθες «επενδύσεις»: α) 15 000 εκατ. LIT που χρησιµοποιήθηκαν για την απόκτηση της µονάδας του Celano· β) 11 000 εκατ. LIT για επενδύσεις που πραγµατοποιήθη- καν από την Sadam Abruzzo την περίοδο που ήταν µισθώτρια της εγκατάστασης αυτής (γεγονός που εξηγεί την ύπαρξη µιας πίστωσης αντίστοιχης αξίας από την Sadam Abruzzo προς την Nusam)· γ) 20 000 εκατ. LIT για νέες επενδύσεις (που περιγράφο- νται αναλυτικά στο ειδικό σχέδιο παρέµβασης). (161) Η Επιτροπή εκτιµά ότι αυτές οι τρεις κατηγορίες δαπανών δεν µπορούν να θεωρηθούν επενδύσεις επιλέξιµες κατά την έννοια των κοινοτικών διατάξεων περί κρατικών ενισχύσεων. (162) Όσον αφορά το ποσό των 15 000 εκατ. LIT (τιµή που «καταβλήθηκε» από την Sadam Abruzzo για την απόκτηση της µονάδας του Celano), µε την επιφύλαξη όσων προανα- φέρθηκαν σχετικά µε την τυπολογία και την αξιολόγηση των ενισχύσεων που χορηγήθηκαν για την απόκτηση της µονάδας αυτής, η Επιτροπή επιβεβαιώνει και πάλι τη θέση της έναντι των ενισχύσεων που χορηγούνται απλώς και µόνο για τη διευκόλυνση της µεταβίβασης της κυριότητας ενός υφισταµένου περιουσιακού στοιχείου. Μια ενέργεια αυτού του είδους, επειδή δεν συνεπάγεται κανένα πλεο- νέκτηµα για τον τοµέα, αλλά µόνο για το ενδιαφερόµενο µέρος ή ενδεχοµένως µέρη, δεν µπορεί να θεωρηθεί ότι Ως εκ τούτου, οι επενδύσεις που πραγµατοποιήθηκαν από την Sadam Abruzzo πριν τη χορήγηση των ενισχύσεων που αναφέρονται στην απόφαση CIPE της 26ης Ιουλίου 1990 (για ποσό 11 000 εκατ. LIT) δεν είναι επιλέξιµες ως ενισχύσεις για επενδύσεις, δυνάµει της θεµελιώδους αρχής που ισχύει για τις κρατικές ενισχύσεις, σύµφωνα µε την οποία, για να µπορεί να θεωρηθεί ότι συµβιβάζονται µε την κοινή αγορά, οι ενισχύσεις που καταβάλλονται σε µια επι- χείρηση πρέπει να είναι απαραίτητες για την επίτευξη του επιδιωκόµενου αποτελέσµατος. Η αρχή αυτή αποκλείει επο- µένως την επιλεξιµότητα µιας ενίσχυσης, η οποία, λόγω της αναδροµικότητάς της σε σχέση µε το επιθυµητό αποτέλε- σµα (στη συγκεκριµένη περίπτωση την υλοποίηση επενδύ- σεων) δεν είναι πλέον σε θέση να αποτελέσει κίνητρο για την παραγωγή του αναγκαίου αποτελέσµατος [απόφαση του ∆ικαστηρίου της 17ης Σεπτεµβρίου 1980 — υπόθεση 730/79 Philip Morris/Επιτροπή (29)]. (164) Συνεπώς, οι δαπάνες για επενδύσεις που προβλέπονται πράγµατι στο ειδικό σχέδιο παρέµβασης του 1990 για την µονάδα του Celano είναι αποκλειστικά αυτές που αφορούν νέες επενδύσεις, δηλαδή επενδύσεις που δεν είχαν ακόµη υλοποιηθεί την ηµέρα έκδοσης της εν λόγω απόφασης της CIPE. (165) Οι δαπάνες αυτές, οι οποίες ανέρχονται σε 20 000 εκατ. LIT, είναι οι µόνες οι οποίες πληρούν τις απαραίτητες προϋποθέσεις, για να επωφεληθούν από κρατικές ενισχύσεις κατ’ εφαρµογή του άρθρου 46 του κανονισµού (ΕΟΚ) αριθ. 1785/81 και των αποφάσεων της Επιτροπής για την έγκριση των εθνικών κλαδικών σχεδίων: πρόκειται πράγµατι για δαπάνες που προβλέπονται στο πλαίσιο ενός ειδικού σχεδίου παρέµβασης και αιτιολογούνται από τις εξαιρετικές ανάγκες που συνδέονται µε τα ως άνω εθνικά σχέδια (το ειδικό σχέδιο παρέµβασης τις θεωρεί όντως απαραίτητες για την πραγµατοποίηση της αναδιάρθρωσης της επιχείρησης). Ενδεχόµενες ενισχύσεις χορηγούµενες για την εκτέλεση των δαπανών αυτών θα µπορούσαν να τύχουν ευνοϊκής αξιο- λόγησης στο πλαίσιο των άρθρων 87 και 88 της συνθήκης, λαµβανοµένης υπόψη της παρέκκλισης που προβλέπει το άρθρο 46 του κανονισµού (ΕΟΚ) αριθ. 1785/81. (28) Πρβλ. υποσηµείωση 24. (29) Συλλογή 1980, σ. 2671. L 236/32 EL Επίσηµη Εφηµερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 7. 9. 1999 (166) Επειδή η εγκατάσταση του Celano βρίσκεται σε µια περιφέ- ρεια, η οποία τη στιγµή της χορήγησης των ενισχύσεων υπαγόταν στον στόχο 1, το συνολικό ποσό των ενισχύσεων που θα µπορούσε να λάβει η Sadam για την υλοποίηση των νέων επενδύσεων που προβλέπονται στο ειδικό σχέδιο παρέµβασης θα έπρεπε να περιοριστεί στο 75 % των επιλέ- ξιµων δαπανών (ένταση που εφαρµόζεται στις ενισχύσεις για επενδύσεις στον τοµέα της µεταποίησης και εµπορίας γεωργικών προϊόντων στις περιφέρειες του στόχου 1). Η αξία της αντίστοιχης ενίσχυσης είναι ίση µε 15 000 εκατ. LIT µεικτού ισοδύναµου επιχορήγησης. (167) Οι ενισχύσεις που έλαβε η Sadam Abruzzo κατ’ εφαρµογή της απόφασης CIPE της 26ης Ιουλίου 1990 µπορούν να αξιολογηθούν ως εξής. (168. 1) Μείωση της τιµής αγοράς της µονάδας του Celano της ανάληψης Η ενίσχυση αυτή ισοδυναµεί µε τη διαφορά µεταξύ της διαπιστωµένης αξίας της εγκατάστασης (31 800 εκατ. LIT) και του τιµήµατος που πράγµατι καταβλήθηκε από την Sadam. Το πραγµατικό ύψος του τιµήµατος αυτού είναι το άθροισµα της πραγµατικής αξίας του δανείου των 15 000 εκατ. LIT που µεταβιβάστηκε στη Sadam (δηλαδή η ονοµαστική αξία του δανείου αφαιρου- µένων των ενισχύσεων που συνίστανται στη µείωση του επιτοκίου για το δάνειο σε σχέση µε το επιτόκιο της αγο- ράς τη στιγµή εκείνη και στη χορήγηση περιόδου χάριτος για την εξόφληση του δανείου), πλέον της παραίτησης από µια πίστωση η οποία, για τους λόγους που έχουν ήδη αναφερθεί, πρέπει να υπολογισθεί σε 4 400 εκατ. LIT. Η ενίσχυση αυτή είναι καθ’ ολοκληρίαν ασυµβίβαστη µε την κοινή αγορά. (168. 2) Νέα συµµετοχή της RIBS στο κεφάλαιο της Sadam Abruzzo για ποσό 8 000 εκατ. LIT Επειδή πρόκειται για συµµετοχή στο κεφάλαιο που εξαγο- ράστηκε στην ονοµαστική αξία, η αξία της συµµετοχής αυτής πρέπει να υπολογιστεί θεωρώντας το ποσό αυτό ως δάνειο µε επιτόκιο 0 %, διάρκειας ίσης µε τη διάρκεια της συµµετοχής, και µέ περίοδο χάριτος για την επιστροφή του κεφαλαίου ίση µε τη διάρκεια του δανείου. Το επιτόκιο που χρησιµεύει ως βάση για τον υπολογισµό του µεικτού ισο- δυνάµου επιχορήγησης της ενίσχυσης αυτής είναι το κοινο- τικό επιτόκιο αναφοράς που εφαρµοζόταν στην Ιταλία την ηµέρα της ενέργειας (14,66 %). (168. 3) ∆άνειο µε µειωµένο επιτόκιο για ποσό 11 000 εκατ. LIT Το µεικτό ισοδύναµο επιχορήγησης της ενίσχυσης αυτής (το οποίο λαµβάνει υπόψη τη µείωση του επιτοκίου και τη χορηγηθείσα περίοδο χάριτος) υπολογίζεται χρησιµοποιώ- ντας ως επιτόκιο αναφοράς το κοινοτικό επιτόκιο που εφαρµοζόταν στην Ιταλία την ηµέρα της χορήγησης του δανείου (14,66 %). (169) Οι ενισχύσεις που αναφέρονται στα σηµεία 168. 2 και 168. 3 δεν συµβιβάζονται µε την κοινή αγορά, επειδή η αξία τους εκφραζόµενη σε µεικτό ισοδύναµο επιχορήγησης υπερβαίνει το ποσό των 15 000 εκατ. LIT (20 000 εκα- τοµµύρια × 75 %), το οποίο θα µπορούσε να λάβει νοµίµως η Sadam Abruzzo ως ενίσχυση για επενδύσεις. Αξιολόγηση των ενισχύσεων υπέρ των λοιπών πιστωτών της Nusam (170) Η υποβάθµιση της κατάταξης και η παραίτηση εκ µέρους της RIBS από την ενυπόθηκη πίστωση των 17 504 εκατ. LIT, η οποία µετετράπη σε εγχειρόγραφη πίστωση, συνιστά όχι µόνο κρατική ενίσχυση υπέρ της Sadam Abruzzo, αλλά και ενίσχυση υπέρ των λοιπών πιστωτών της Nusam (παράβαλε σηµείο 139). (171) Βάσει των σχετικών κοινοτικών κατευθυντήριων γραµµών, δεν πρόκειται για ενισχύσεις για επενδύσεις ούτε για ενι- σχύσεις για την αναδιάρθρωση προβληµατικών επιχειρή- σεων. Ελλείψει άλλης νοµικής βάσης, που να έχει είτε υποδειχθεί από τις ιταλικές αρχές είτε διαπιστωθεί από την Επιτροπή, οι εξεταζόµενες ενισχύσεις πρέπει να θεωρηθούν ενισχύσεις λειτουργίας, αντίθετες προς την πάγια πρακτική της Επιτροπής όσον αφορά την εφαρµογή των άρθρων 87, 88 και 89 της συνθήκης (βλέπε σηµείο 124). Εποµένως, οι ενισχύσεις αυτές πρέπει να θεωρηθεί ότι δεν συµβιβάζονται µε την κοινή αγορά. (172) (173) (174) Ενισχύσεις προς την Castiglionese σχετικές µε την εγκατάσταση του Castiglion Fiorentino Εγγύηση Το άνοιγµα πιστωτικού ορίου 41 000 εκατ. LIT υπέρ της εταιρείας Castiglionese για τις δαπάνες που συνδέονται µε την εξέλιξη της παραγωγής 1991 (παράβαλε ενισχύσεις που αναφέρονται στο σηµείο 16. 1) συνοδεύτηκε από κρα- τική εγγύηση. Για την ενίσχυση αυτή υπό µορφή εγγύησης εφαρµόζονται αναλόγως τα επιχειρήµατα των σηµείων 126-1319. Πρό- κειται για ενίσχυση λειτουργίας, η οποια δεν πληροί τις προϋποθέσεις που προβλέπονται στις κοινοτικές διατάξεις για τις ενισχύσεις υπό µορφή εγγυήσεων, ούτε για τις ενισχύσεις υπέρ των προβληµατικών επιχειρήσεων. Ειδικό σχέδιο παρέµβασης (απόφαση της 16ης Απριλίου 1992) Επίσης σχετικά µε τις ενισχύσεις που χορηγήθηκαν στην Castiglionese κατ’ εφαρµογή του ειδικού σχεδίου παρέµ- βασης που εγκρίθηκε µε την απόφαση CIPE της 16ης Απριλίου 1992, η Ιταλία προβάλλει τα δύο επιχειρήµατα, ότι συµµορφώνονται προς τις κατευθυντήριες γραµµές για τις ενισχύσεις υπέρ προβληµατικών επιχειρήσεων, ως ενι- σχύσεις για αναδιάρθρωση, και ότι συµβιβάζονται µε την κοινή αγορά, ως ενισχύσεις για επενδύσεις. Συµµόρφωση προς τις κοινοτικές κατευθυντήριες γραµµές σχετικά µε τις κρατικές ενισχύσεις για την αναδιάρθρωση προβληµατικών επιχειρήσεων (175) Η Επιτροπή θεωρεί ότι οι ενισχύσεις υπέρ της Castiglionese δεν είναι σύµφωνες προς τις κοινοτικές κατευθυντήριες γραµµές σχετικά µε τις κρατικές ενισχύσεις για την αναδιάρθρωση προβληµατικών επιχειρήσεων. 7. 9. 1999 EL Επίσηµη Εφηµερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων L 236/33 1. ∆εν πρόκειται για σχέδιο αναδιάρθρωσης κατά την έννοια των κοινοτικών κατευθυντήριων γραµµών (176) του 1992 προέβλεπε Για να αντιµετωπισθούν οι δυσκολίες της Castiglionese, το τη ειδικό σχέδιο παρέµβασης χορήγηση µιας σειράς ενισχύσεων, οι οποίες προορίζονταν αφενός για τη µείωση των χρηµατοοικονοµικών βαρών από τα χρέη έναντι της RIBS (παράταση της συµµετοχής της RIBS που πραγµατοποιήθηκε το 1984, µετατροπή σε κεφά- λαιο ενός µέρους των πιστώσεων —20 000 εκατ. LIT— επί συνόλου 24 000 εκατ. LIT προς την RIBS, αναδιάταξη του υπολοίπου χρέους σε 15 έτη) και αφετέρου για την παροχή στην επιχείρηση νέων πόρων (νέα συµµετοχή στο κεφάλαιο µε περιορισµένη διάρκεια ύψους 10 000 εκατ. LIT και νέο ευνοϊκό δάνειο ύψους 20 000 εκατ. LIT). (177) Βάσει των κοινοτικών κατευθυντήριων γραµµών, το σχέδιο αναδιάρθρωσης µιας προβληµατικής επιχείρησης πρέπει να αποκαθιστά εντός εύλογου χρονικού διαστήµατος την µακροπρόθεσµη οικονοµική αποτελεσµατικότητα της επι- χείρησης, µε βάση ρεαλιστικές υποθέσεις όσον αφορά τις µελλοντικές συνθήκες λειτουργίας. Το ειδικό σχέδιο παρέµ- βασης που εγκρίθηκε µε την απόφαση CIPE της 26ης Απριλίου 1992 δεν µπορεί να θεωρηθεί σύµφωνο προς τον ορισµό αυτό του σχεδίου αναδιάρθρωσης. (178) Οι ενισχύσεις για αναδιάρθρωση πρέπει πράγµατι να συν- δέονται µε πρόγραµµα εξυγίανσης της επιχείρησης, το οποίο πρέπει να υποβάλλεται στην Επιτροπή µε όλα τα αναγκαία αναλυτικά στοιχεία. Επιπλέον, η αποκατάσταση της βιωσιµότητας της επιχείρησης πρέπει να επιτυγχάνεται κυρίως µέσω εσωτερικών µέτρων που προβλέπονται στο σχέδιο αναδιάρθρωσης. (179) Το ειδικό σχέδιο παρέµβασης του 1992 περιορίζεται αντι- θέτως στην απαρίθµηση των χρηµατοοικονοµικών αναγκών της Castiglionese, χωρίς να αναζητεί και να αναλύει τα αίτια των προβληµάτων που οφείλονται στην προηγούµενη διαχείριση της επιχείρησης: γίνεται αναφορά αποκλειστικά σε παράγοντες εξωτερικούς ως προς την ίδια την επι- χείρηση, όπως οι τροποποιήσεις που είχαν επέλθει στην κοινοτική νοµοθεσία για τον τοµέα της ζάχαρης και η αρνητική επίπτωση στον τοµέα αυτό των διαπραγµατεύσεων της ΓΣ∆Ε, ιδίως λόγω της µείωσης των κοινοτικών ενισχύ- σεων. (180) Κατά συνέπεια, δεν προβλέπεται κανένα µέτρο εσωτερικής εξυγίανσης της επιχείρησης. Οι µόνες υποχρεώσεις του αποδέκτη των ενισχύσεων που απορρέουν από το ειδικό σχέδιο παρέµβασης του 1992 είναι πράγµατι η υποχρέωση να εξασφαλίσει τη διατήρηση της περιοχής εφοδιασµού σε ζαχαρότευτλα και να ολοκληρώσει την αναδιάρθρωση των εγκαταστάσεων. Τα µέτρα αυτά δεν µπορούν να θεωρηθούν µέτρα εξυγίανσης κατά την έννοια των κοινοτικών κανόνων. (181) Στο σχέδιο που διαβιβάστηκε στην Επιτροπή πριν από την κίνηση της διαδικασίας, δεν γίνεται καµία αναφορά στις µελλοντικές συνθήκες διαχείρισης της επιχείρησης, παρά µόνο µε όρους τόσο αόριστους, ώστε είναι αδύνατο να εντοπιστεί η παρουσία ρεαλιστικών υποθέσεων όσον αφορά τις µελλοντικές συνθήκες µακροπρόθεσµης βιωσιµότητας. (182) Η Επιτροπή θεωρεί ως εκ τούτου ότι το ειδικό σχέδιο παρέµβασης του 1992 δεν αποτελεί σχέδιο αναδιάρθρωσης κατά την έννοια των σχετικών κοινοτικών κατευθυντήριων γραµµών, εφόσον δεν περιέχει καµία ακριβή ένδειξη που να επιτρέπει να εξακριβωθούν αφενός τα αίτια των προβλη- µάτων της επιχείρησης και η ύπαρξη εσωτερικών µέτρων εξυγίανσης και αφετέρου η αποτελεσµατικότητα των προ- τεινόµενων και υιοθετούµενων λύσεων. 2. Πρόληψη των αθέµιτων στρεβλώσεων του ανταγωνι- σµού (183) Σε κάθε σχέδιο αναδιάρθρωσης πρέπει να λαµβάνονται µέτρα για να µετριάζονται, στο µέτρο του δυνατού, οι δυσµενείς επιπτώσεις των ενισχύσεων στους ανταγωνιστές. (184) Όταν, όπως στην παρούσα περίπτωση, υπάρχει πλεονά- ζουσα παραγωγική ικανότητα στην αγορά, στην οποία λει- τουργεί ο αποδέκτης, το σχέδιο αναδιάρθρωσης πρέπει να συµβάλλει, σε αναλογία µε το ύψος της λαµβανόµενης ενίσχυσης, στην αναδιάρθρωση του τοµέα που εξυπηρετεί την αγορά αυτή στην Κοινότητα, µέσω της αµετάκλητης µείωσης της παραγωγικής ικανότητας ή µέσω της διακοπής λειτουργίας εγκαταστάσεων. (185) Ο τοµέας της ζάχαρης βρίσκεται από ετών σε κατάσταση διαρθρωτικής πλεονάζουσας δυναµικότητας. Αυτός είναι ο λόγος που θεσπίστηκε, µε τον κανονισµό (ΕΟΚ) αριθ. 1785/81, ένα σύστηµα εθνικών ποσοστώσεων παραγωγής, και απαγορεύθηκε η χορήγηση οποιασδήποτε νέας ενί- σχυσης για επενδύσεις στον τοµέα αυτό. Η απαγόρευση αυτή εκφράζει την διαρκή φροντίδα να µην επιτραπεί καµία αύξηση της παραγωγικής ικανότητας σε ένα τοµέα ιδιαί- τερα ευαίσθητο. (186) Το ειδικό σχέδιο παρέµβασης του 1992 δεν προβλέπει καµία µείωση της παραγωγικής ικανότητας της δικαιούχου επιχείρησης. (187) Ο κανόνας που προβλέπεται στις κοινοτικές κατευθυντήριες γραµµές, σύµφωνα µε τον οποίο ο δικαιούχος µιας ενί- σχυσης για αναδιάρθρωση προβαίνει στην αµετάκλητη µείωση της παραγωγικής ικανότητας και στη διακοπή λει- τουργίας εγκαταστάσεων, µπορεί να καµφθεί, εάν αποδει- κνύεται ότι η µείωση της παραγωγικής ικανότητας ενέχει τον κίνδυνο να οδηγήσει σε σαφή επιδείνωση της διάρ- θρωσης της αγοράς, δηµιουργώντας, για παράδειγµα, κατά- σταση µονοπωλίου ή ολιγοπωλίου µε στενή έννοια. H από- δειξη αυτή δεν προσκοµίστηκε στην παρούσα περίπτωση. (188) Σχετικά, η Ιταλία βεβαιώνει ότι τηρήθηκε ο όρος που είχε επιβάλει η Επιτροπή κατά την έγκριση των εθνικών κλα- δικών σχεδίων, σύµφωνα µε τον οποίο σε καµία περίπτωση οι ενισχύσεις για αναδιάρθρωση δεν έπρεπε να οδηγήσουν σε υπέρβαση της εθνικής ποσόστωσης παραγωγής ζάχαρης που ίσχυε για την Ιταλία. (189) Ο όρος αυτός, ωστόσο, είναι διαφορετικός από τον όρο που προβλέπεται στο σηµείο 3 στοιχείο ii) των κοινοτικών κατευθυντήριων γραµµών, ο οποίος αποσκοπεί στη διασφά- λιση του ελεύθερου ανταγωνισµού σε µια συγκεκριµένη αγορά, είτε αυτή υπόκειται είτε όχι σε ποσοτικούς περιορι- σµούς που έχουν καθοριστεί συνολικά σε επίπεδο καθενός από τα κράτη µέλη. L 236/34 EL Επίσηµη Εφηµερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 7. 9. 1999 (190) Η Ιταλία υποστηρίζει επίσης ότι η αύξηση της παραγωγικής ικανότητας της µονάδας του Castiglion Fiorentino (από 3 700 σε 7 500 τόνους ζαχαροτεύτλων ηµερησίως) θα εξασφάλιζε την απορρόφηση και τη µεταποίηση των ζαχα- ροτεύτλων που παράγονται στην περιοχή παραγωγής, την οποία προηγουµένως η µονάδα αυτή µοιραζόταν µε µια άλλη µονάδα στην Cecina, µετά τη διακοπή λειτουργίας της τελευταίας. Οι συνθήκες της εν λόγω διακοπής λει- τουργίας και η ενδεχόµενη σχέση µεταξύ αυτής και του σχεδίου αναδιάρθρωσης της Castiglionese δεν έχουν διευ- κρινιστεί. (191) Πρέπει εποµένως να θεωρηθεί ότι δεν έχει αποδειχθεί η ύπαρξη πραγµατικών στοιχείων που να επιτρέπουν παρέκ- κλιση από τον κανόνα, δυνάµει του οποίου σε παρόµοιες περιπτώσεις η αναδιάρθρωση πρέπει να συνοδεύεται από µείωση της παραγωγικής ικανότητας. (192) 3. Αναλογικότητα των ενισχύσεων προς το κόστος και τις ωφέλειες της αναδιάρθρωσης Σύµφωνα µε το τρίτο αυτό κριτήριο, οι ενισχύσεις για αναδιάρθρωση πρέπει να περιορίζονται στο ελάχιστο δυνατό που απαιτείται για να καταστεί δυνατή η αναδιά- ρθρωση. Το κριτήριο αυτό τηρείται, εάν πληρούνται διάφο- ροι όροι. Αφενός, ο δικαιούχος της ενίσχυσης πρέπει να συµβάλλει σηµαντικά στο πρόγραµµα αναδιάρθρωσης, χρησιµοποιώντας ίδιους πόρους ή εξωτερικές πηγές χρηµα- τοδότησης µε τους όρους της αγοράς. Αφετέρου, οι ενισ- χύσεις δεν πρέπει να µειώνουν αδικαιολόγητα τις χρηµα- τοοικονοµικές επιβαρύνσεις της επιχείρησης, επιτρέποντας στους δικαιούχους να διαθέτουν πρόσθετη ρευστότητα που θα µπορούσε να χρησιµοποιηθεί για επιθετικές πρωτοβου- λίες ικανές να διαταράξουν την αγορά, χωρίς καµία σχέση µε τη διαδικασία αναδιάρθρωσης. Οι ενισχύσεις δεν πρέπει επίσης να χρησιµοποιούνται για τη χρηµατοδότηση νέων επενδύσεων που δεν είναι αναγκαίες για την αναδιάρθρωση. (193) Στη συγκεκριµένη περίπτωση οι όροι αυτοί δεν τηρούνται. (194) Πράγµατι, από τις διαθέσιµες πληροφορίες προκύπτει ότι η αναδιάρθρωση χρηµατοδοτήθηκε αποκλειστικά µε πόρους της RIBS. Στην απόφαση CIPE της 26ης Απριλίου 1992 και στο ειδικό σχέδιο παρέµβασης που εγκρίθηκε µε την ίδια δεν γίνεται καµία αναφορά στο κόστος της αναδιάρ- θρωσης που βαρύνει τον δικαιούχο. Η µόνη υποχρέωση που έπρεπε να εκπληρώσει η Zuccherificio Castiglionese, για να επωφεληθεί από µια χρηµατοδοτική συµµετοχή (µη προσδιορισµένη ποσοτικά άλλωστε) ήταν η ολοκλήρωση της αναδιάρθρωσης των εγκαταστάσεων. Στην περίπτωση αυτή πρόκειται για τη συµµετοχή του δικαιούχου στις επενδυτικές δαπάνες (το µεγαλύτερο µέρος των οποίων δεν ήταν απαραίτητο για την αποκατάσταση της βιωσιµότητας εντός ευλόγου διαστήµατος) και όχι για τη συµµετοχή («σηµαντική» όπως απαιτούν οι κατευθυντήριες γραµµές) στις γενικές δαπάνες αναδιάρθρωσης της επιχείρησης. (195) Από την άλλη πλευρά, είναι ανάγκη να διαπιστωθεί ότι, βάσει των διαθέσιµων πληροφοριών, οι ενισχύσεις που καταβλήθηκαν στην Castiglionese κατ’ εφαρµογή του ειδι- κού σχεδίου παρέµβασης του 1992 επέτρεψαν όχι µόνο την µετατροπή σε µετοχικό κεφάλαιο ενός µέρους του όλου χρέους της εταιρείας προς την RIBS, αντίστοιχου µε 32 000 εκατ. LIT, µε την υποχρέωση εξαγοράς των µετοχών στην ονοµαστική αξία τους —µετά δέκα ή 15 έτη, ανάλογα µε την περίπτωση— και την αναδιάταξη του υπο- λοίπου χρέους (4 000 εκατ. LIT) µε ευνοϊκούς όρους, αλλά και την υλοποίηση επενδύσεων συνολικού ποσού (προβλεπόµενου στο ειδικό σχέδιο παρέµβασης) 47 500 εκατ. LIT. (196) Οι επενδύσεις αυτές, εντούτοις, δεν ήσαν όλες αναγκαίες για την αναδιάρθρωση. Βάσει των προβλεπόµενων στο ειδικό σχέδιο παρέµβασης του 1992, θεωρήθηκαν αµέσως αναγκαίες για τη συνέχιση της δραστηριότητας της µονά- δας του Castiglion Fiorentino επενδύσεις συνολικού ύψους 10 000 εκατ. LIT. Το ειδικό σχέδιο παρέµβασης του 1992 προέβλεπε εντούτοις επενδύσεις ύψους 2 500 εκατ. LIT ετησίως για τα 15 έτη της παρέµβασης της RIBS (συνολικά 37 500 εκατ. LIT) για το «συνήθη τεχνολογικό εκσυγχρονισµό» των εγκαταστασεων: οι επενδύσεις αυτές δεν µπορούν να θεωρηθούν αναγκαίες κατά την έννοια των κατευθυντήριων γραµµών σχετικά µε τις ενισχύσεις για ανα- διάρθρωση. (197) Βάσει των ανωτέρω, η Επιτροπή θεωρεί ότι οι εξεταζόµενες ενισχύσεις ελάφρυναν υπέρµετρα τις χρηµατοοικονοµικές επιβαρύνσεις της Zuccherificio Castiglionese, γεγονός που επέτρεψε στην επιχείρηση, µεταξύ άλλων, να χρηµατοδοτή- σει ένα σχέδιο επενδύσεων που δεν περιοριζόταν στα αυστηρώς αναγκαία µέτρα για την αναδιάρθρωση. (198) Πρέπει εποµένως να συναχθεί το συµπέρασµα ότι οι ενισχύ- σεις αυτές δεν είναι σύµφωνες µε τις σχετικές κοινοτικές κατευθυντήριες γραµµές. (199) Κατ’ αναλογία προς τα λεχθέντα για τις ενισχύσεις που χορηγήθηκαν στην Nusam και στην Sadam Abruzzo, απο- µένει να εξακριβωθεί το βάσιµο του δευτέρου επιχειρήµα- τος που προβάλλει η Ιταλία, σύµφωνα µε το οποίο οι ενισχύσεις που χορηγήθηκαν στην Castiglionese θα µπο- ρούσαν να εγκριθούν ως ενισχύσεις για επενδύσεις. Για να µπορεί να θεωρηθεί ότι συµβιβάζονται µε την κοινή αγορά, πρέπει να διαπιστωθεί, κατά πρώτο λόγο, εάν είναι ανα- γκαίες για την αναδιάρθρωση του τοµέα της ζάχαρης στην Ιταλία και, κατά δεύτερο λόγο, εάν τηρείται η µέγιστη ένταση που ίσχύε για τις ενισχύσεις του είδους αυτού στην ενδιαφερόµενη περιφέρεια τη στιγµή της χορήγησής τους. (200) Ως προς την πρώτη από τις δύο προϋποθέσεις, αρκεί να υποµνησθούν οι όροι που χρησιµοποιούνται στο ειδικό σχέδιο παρέµβασης του 1992, σύµφωνα µε τους οποίους ένα µέρος (37 500 εκατ. LIT) των προβλεπόµενων επενδύ- σεων προοριζόταν για το συνήθη τεχνολογικό εκσυγχρονι- σµό των εγκαταστάσεων. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή δεν διαθέτει κανένα στοιχείο αξιολόγησης που να της επιτρέπει να διαπιστώσει ότι οι ενισχύσεις που χορηγήθηκαν για την υλοποίηση των επενδύσεων αυτών ήσαν αναγκαίες για την αναδιάρθρωση της επιχείρησης ή για την αναδιάρθρωση του τοµέα της ζάχαρης στην Ιταλία. 7. 9. 1999 EL Επίσηµη Εφηµερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων L 236/35 (201) Αντίθετα, η κατάσταση είναι διαφορετική ως προς τις επεν- δύσεις που το ειδικό σχέδιο παρέµβασης θεωρεί απαραίτη- τες για τη συνέχιση της δραστηριότητας του εργοστασίου ζάχαρης. Οι δαπάνες αυτές, οι οποίες ανέρχονται σε 10 000 εκατ. LIT, είναι οι µόνες που πληρούν τις προϋ- ποθέσεις για να θεωρηθούν επιλέξιµες για κρατικές ενισχύ- σεις δυνάµει του άρθρου 46 του κανονισµού (ΕΟΚ) αριθ. 1785/81 και των αποφάσεων της Επιτροπής που ενέκριναν τα εθνικά κλαδικά σχέδια: εντάσσονται πράγµατι σε ειδικό σχέδιο παρέµβασης και αιτιολογούνται από τις εξαιρετικές ανάγκες που συνδέονται µε τα κλαδικά σχέδια (το ειδικό σχέδιο παρέµβασης τις θεωρεί πράγµατι αναγκαίες για την εφαρµογή της αναδιάρθρωσης). Οι ενισχύσεις που ενδεχο- µένως χορηγήθηκαν για την υλοποίηση των επενδύσεων αυτών θα µπορούσαν εποµένως να τύχουν ευνοϊκής αξιο- λόγησης βάσει των άρθρων 87 και 88 της συνθήκης, λαµβανοµένης υπόψη της παρέκκλισης του άρθρου 46 του κανονισµού (ΕΟΚ) αριθ. 1785/81. (202) Επειδή η µονάδα του Castiglion Fiorentino βρίσκεται σε µια περιφέρεια, η οποία δεν υπάγεται στο στόχο 1 (ούτε υπαγόταν τη στιγµή της καταβολής των ενισχύσεων), το συνολικό ποσό των ενισχύσεων που θα µπορούσε να λάβει η Castiglionese για την εκτέλεση των νέων επενδύσεων στο πλαίσιο του ειδικού σχεδίου παρέµβασης θα έπρεπε να περιοριστεί στο 55 % των επιλέξιµων δαπανών (ένταση που εφαρµόζεται στις ενισχύσεις για επενδυσεις στον τοµέα της µεταποίησης και εµπορίας γεωργικών προϊόντων στις περι- φέρειες που δεν υπάγονται στον στόχο 1). (203) Η αξία της αντίστοιχης ενίσχυσης ανέρχεται εποµένως σε 5 500 εκατ. LIT σε µεκτό ισοδύναµο επιχορήγησης (10 000 × 55 %). (204) Για τον υπολογισµό της αξίας των ενισχύσεων, η Επιτροπή έκρινε ότι, ακόµη και αν η Castiglionese µπορούσε να θεωρηθεί προβληµατική επιχείρηση, η αξία αυτή δεν αντι- στοιχεί στο σύνολο του ποσού των δανείων και των συµµε- τοχών της RIBS. Η Επιτροπή δεν διαθέτει πράγµατι κανένα στοιχείο που να επιτρέπει το συµπέρασµα ότι, την εποχή της χορήγησης των δανείων και των συµµετοχών, η Casti- glionese δεν ήταν σε θέση να τα εξοφλήσει. Εξάλλου, σύµφωνα προθεσµίες αποπληρωµής τηρήθηκαν αυστηρά. Η αξία των ενισχύσεων, τις οποίες έλαβε η Castiglionese κατ’ εφαρµογή της από- φασης CIPE της 16ης Απριλίου 1992, πρέπει να υπολογι- σθεί όπως εκτίθεται στα σηµεία 204. 1, 204. 2 και 204. 3: ιταλικές αρχές, τις µε οι επιτόκιο αναφοράς που ίσχυε την ηµέρα καταβολής των ενισχύσεων (14,4 %). (204. 2) Μετατροπή σε κεφάλαιο οφειλής 20 000 εκατ. LIT και συµµετοχή στο κεφάλαιο της εταιρείας για ποσό 10 000 εκατ. LIT. Η αξία των ενισχύσεων αυτών υπολογίζεται µε βάση την παραδοχή ότι κάθε συµµετοχή ισοδυναµεί µε άτοκο δάνειο διάρκειας ίσης µε της συµµετοχής, µε περίοδο χάριτος ίση προς τη διά κεια του δανείου. Το επιτόκιο στο οποίο βασίζεται ο υπολογισµός του µεικτού ισοδυνάµου επιχορήγησης είναι το κοινοτικό επιτόκιο ανα- φοράς που ίσχυε την ηµέρα χορήγησης των ενισχύσεων (14,4 %). Οποιοδήποτε άλλο µεταγενέστερο οικονοµικό πλεονέκτηµα που συνόδευσε την µετατροπή σε κεφάλαιο της οφειλής των 20 000 εκατ. LIT πρέπει προφανώς να συµπεριληφθεί στον υπολογισµό (για παράδειγµα, η δια- γραφή των δεδουλευµένων τόκων την ηµέρα µετατροπής της οφειλής). (204. 3) Αναδιάταξη της υπόλοιπης οφειλής των 4 000 εκατ. LIT σε 15 έτη και ευνοϊκό δάνειο ύψους 20 000 εκατ. LIT. Το µεικτό ισοδύναµο επιχορήγησης των ενισχύσεων αυτών (το οποίο συνεκτιµά τη µείωση του επιτοκίου και την χορηγηθείσα περίοδο χάριτος) υπολογίζεται χρησιµοποιώ- ντας ως επιτόκιο το κοινοτικό επιτόκιο αναφοράς που ίσχυε την ηµέρα χορήγησης των ενισχύσεων (14,4 %). (205) Εποµένως, το τµήµα των ενισχύσεων που αναφέρονται στο σηµείο 204 που υπερβαίνει το ποσό των 5 500 εκατ. LIT σε µεικτό ισοδύναµο επιχορήγησης το οποίο η Castiglio- nese θα µπορούσε να λάβει νοµίµως ως ενίσχυση για επεν- δύσεις, δεν συµβιβάζεται µε την κοινή αγορά. Ενισχύσεις για την απόκτηση της Castiglionese (206) Οι παρεµβάσεις που εγκρίθηκαν µε την απόφαση CIPE της 16ης Απριλίου 1992 δεν µπορούν να θεωρηθούν ενίσχυση για την απόκτηση ποσοστού µετοχών για τον έλεγχο της Castiglionese. (207) Οι παρεµβάσεις αυτές δεν είχαν πράγµατι συγκεκριµένο αποδέκτη, αλλά απευθύνονταν σε όλους τους ενδεχόµενους συµµετέχοντες στο δηµόσιο διαγωνισµό πώλησης, εφόσον πληρούσαν τις προϋποθέσεις που προβλέπονταν στην από- φαση. Η δηµόσια διαδικασία πώλησης διεξήχθη υπό τον έλεγχο του δικαστηρίου πτωχεύσεων της Ρώµης στο πλαί- σιο του προληπτικού συµβιβασµού που αφορούσε την Federconsorzi και όλοι οι ενδιαφερόµενοι επιχειρηµατίες εκλήθησαν να συµµετάσχουν στο διαγωνισµό. (204. 1) Παράταση για συµπληρωµατικό διάστηµα δέκα ετών της συµµετοχής των 12 000 εκατ. LIT που ανελήφθη το 1984. VII. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ Η αξία της συµµετοχής αυτής αντιστοιχεί στην αξία ενός δανείου µε επιτόκιο 0 % διάρκειας δέκα ετών, µε περίοδο χάριτος ίσης διάρκειας (δέκα έτη). Το επιτόκιο που πρέπει να ληφθεί υπόψη για τον υπολογισµό του µεικτού ισοδυνά- µου επιχορήγησης της ενίσχυσης αυτής είναι το κοινοτικό (208) Επειδή οι ενισχύσεις που καλύπτονται από την παρούσα απόφαση, δεν κοινοποιήθηκαν στην Επιτροπή δυνάµει του άρθρου 88 παράγραφος 3 της συνθήκης, έχουν καταβληθεί παράνοµα, δηλαδή πριν αποφανθεί η Επιτροπή σχετικά µε το αν συµβιβάζονται µε την κοινή αγορά. L 236/36 EL Επίσηµη Εφηµερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 7. 9. 1999 (209) (210) Εξάλλου, για τους λόγους που προαναφέρθηκαν, είναι ασυµβίβαστες µε την κοινή αγορά, καθόσον εµπίπτουν στην απαγόρευση του άρθρου 87 παράγραφος 1 της συνθήκης και δεν µπορούν να υπαχθούν σε καµία από τις παρεκκλί- σεις που προβλέπονται στις παραγράφους 2 και 3 του ιδίου άρθρου. Στην περίπτωση που οι ενισχύσεις δεν συµβιβάζονται µε την κοινή αγορά, η Επιτροπή οφείλει να κάνει χρήση της δυνατότητας που της παρέχει η απόφαση του ∆ικαστηρίου της 12ης Ιουλίου 1973 στην υπόθεση 70/72 — Επιτροπή/ Γερµανία (30), η οποία επιβεβαιώθηκε µε τις αποφάσεις της 24ης Φεβρουαρίου 1987 στην υπόθεση 310/85 — Deu- fil/Επιτροπή (31) και της 20ής Σεπτεµβρίου 1990 στην υπόθεση C-5/89 — Επιτροπή/Γερµανία (32), και να διατάξει το κράτος µέλος να ανακτήσει από τους αποδέκτες το ποσό κάθε παράνοµα. Η ανάκτηση αυτή είναι αναγκαία για την επαναφορά της προηγούµενης κατάστασης, µε την εξάλειψη των οικονο- απήλαυσαν µικών αχρεωστήτως οι αποδέκτες της ενίσχυσης που είχε χορη- γηθεί παράνοµα από την ηµεροµηνία της χορήγησής της. πλεονεκτηµάτων, καταβληθεί που έχει ενίσχυσης οποίων των (211) Οι ενισχύσεις οφείλουν να επιστραφούν σύµφωνα µε τη διαδικασία που προβλέπεται στο ιταλικό δίκαιο. Ο ποσοτι- κός προσδιορισµός τους πρέπει να πραγµατοποιηθεί από την Ιταλία µε βάση τα κριτήρια που εκτίθενται στην παρούσα απόφαση. Το ποσό που προκύπτει από την εφαρ- µογή των εν λόγω κριτηρίων φέρει τόκους από τη στιγµή της χορήγησης των ενισχύσεων και µέχρι τη στιγµή της πραγµατικής ανάκτησής τους. Οι τόκοι υπολογίζονται µε βάση το επιτόκιο της αγοράς, µε αναφορά στο επιτόκιο που χρησιµοποιείται για τον υπολογισµό του ισοδυνάµου επιχορήγησης στο πλαίσιο των ενισχύσεων περιφερειακού χαρακτήρα. (212) Η παρούσα απόφαση δεν προδικάζει τα µέτρα που θα αποφασίσει ενδεχοµένως να λάβει η Επιτροπή σε επίπεδο χρηµατοδότησης της κοινής γεωργικής πολιτικής από το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταµείο Προσανατολισµού και Εγγυή- σεων (ΕΓΤΠΕ), ΕΞΕ∆ΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ: Άρθρο 1 γ) ενισχύσεις που προβλέπονται στην απόφαση CIPE της 26ης Ιουλίου 1990: υποβάθµιση της κατάταξης πιστώσεως ύψους 17 504 εκατ. LIT, προς όφελος της Sadam Abruzzo SpA και των λοιπών πιστωτών της Νusam SpA, καθώς επίσης µείωση της τιµής κτήσεως της µονάδας του Celano, συµπεριλαµβανο- µένων των πλεονεκτηµάτων που συνδέονται µε τη ανάληψη της οφειλής των 15 000 εκατ. LIT, προς όφελος της Sadam Abruzzo SpA· δ) ενίσχυση προς την Zuccherificio Castiglionese SpA υπό µορφή δηµόσιας εγγύησης για ποσό 41 000 εκατ. LIT (2 Αυγούστου 1991). 2. Οι κάτωθι ενισχύσεις που χορηγήθηκαν από την Ιταλία µέσω της δηµόσιας επιχείρησης RIBS SpA, µε ηµεροµηνία 26 Ιουλίου 1990, στην Sadam Abruzzo SpA δεν συµβιβάζονται µε την κοινή αγορά, κατά το µέτρο που η αξία τους, εκφραζόµενη σε µεικτό ισοδύναµο επιχορήγησης, υπερβαίνει το ποσό των 15 000 εκατ. LIT: α) ενίσχυση υπό µορφή συµµετοχής στο κεφάλαιο για ποσό 8 000 εκατ. LIT και β) ενίσχυση υπό µορφή δανείου µε ευνοϊκό επιτόκιο για ποσό 11 000 εκατ. LIT. 3. Οι κάτωθι ενισχύσεις που χορηγήθηκαν από την Ιταλία µέσω της δηµόσιας επιχείρησης RIBS SpA, µε ηµεροµηνία 16 Απριλίου 1992, στην Zuccherificio Castiglιonese SpA, δεν συµβιβάζονται µε την κοινή αγορά, κατά το µέτρο που η αξία τους, εκφραζόµενη σε µεικτό ισοδύναµο επιχορήγησης, υπερβαίνει το ποσό των 5 500 εκατ. LIT: α) ενίσχυση υπό µορφή παράτασης επί µία περαιτέρω δεκαετία της προθεσµίας εξαγοράς µίας συµµετοχής στο κεφάλαιο ίσης µε 12 000 εκατ. LIT· β) ενίσχυση υπό µορφή µετατροπής σε µετοχικό κεφάλαιο µίας πίστωσης 20 000 εκατ. LIT· γ) ενίσχυση υπό µορφή αναδιαπραγµάτευσης µίας οφειλής 4 000 εκατ. LIT· δ) ενίσχυση υπό µορφή συµµετοχής στο κεφάλαιο για ποσό 10 000 εκατ. LIT· ε) ενίσχυση υπό µορφή δανείου µε ευνοϊκό επιτόκιο για ποσό 20 000 εκατ. LIT. 1. ∆εν συµβιβάζονται µε την κοινή αγορά οι κάτωθι ενισχύσεις που χορηγήθηκαν από την Ιταλία µέσω της δηµόσιας επιχείρησης RIBS SpA: α) ενισχύσεις προς την Νusam SpA υπό µορφή συµµετοχής στο κεφάλαιο ύψους 5 000 εκατ. LIT (12 Απριλίου 1988) και 2 500 εκατ. LIT (2 Φεβρουαρίου 1990)· β) ενισχύσεις προς την Sadam Abruzzo SpA υπό µορφή κρατικών εγγυήσεων για ποσά 2 000 (12 Σεπτεµβρίου 1989) και 11 000 εκατ. LIT (2 Φεβρουαρίου 1990)· (30) Συλλογή 1987, σ. 813. (31) Συλλογή 1987, σ. 901. (32) Συλλογή 1990, σ. Ι-3437. Άρθρο 2 1. Η Ιταλία λαµβάνει όλα τα αναγκαία µέτρα για την ανάκτηση από τους αποδέκτες των αναφεροµένων στο άρθρο 1 ενισχύσεων που έχουν χορηγηθεί παράνοµα σ’ αυτούς, εντός δύο µηνών από την κοινοποίηση της παρούσας απόφασης. 2. Η ανάκτηση πραγµατοποιείται σύµφωνα µε τις διαδικασίες της ιταλικής νοµοθεσίας. Επί των ανακτωµένων ποσών οφείλονται τόκοι από το χρόνο κατά τον οποίο τέθηκαν στη διάθεση των δικαιούχων µέχρι την πραγµατική τους ανάκτηση. Οι τόκοι αυτοί υπολογίζονται µε βάση το εµπορικό επιτόκιο που χρησιµοποιείται ως επιτόκιο αναφοράς για τον υπολογισµό του ισοδύναµου επι- χορήγησης στο πλαίσιο των περιφερειακών ενισχύσεων. 7. 9. 1999 EL Επίσηµη Εφηµερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων L 236/37 Άρθρο 3 Άρθρο 4 1. Εντός δύο µηνών από την κοινοποίηση της παρούσας από- φασης, η Ιταλία ενηµερώνει την Επιτροπή για τον τρόπο υπολογι- σµού του ισοδύναµου επιχορήγησης των προς ανάκτηση ενισχύ- σεων. 2. Εντός δύο µηνών από την κοινοποίηση της παρούσας από- φασης, η Ιταλία ενηµερώνει την Επιτροπή για τα µέτρα που έλαβε για την εφαρµογή της. Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στην Ιταλική ∆ηµοκρατία. Βρυξέλλες, 11 Μαΐου 1999. Για την Επιτροπή Franz FISCHLER Μέλος της Επιτροπής