title: 2001/89/EG: Beschikking van de Commissie van 23 juni 1999 houdende voorwaardelĳke goedkeuring van de door Frankrĳk aan Crédit Foncier de France verleende steun (Voor de EER relevante tekst) (kennisgeving geschied onder nummer C(1999) 2035)

eurovoc_concepts:
France
State aid
aid system
control of State aid
financial institution
report

text: L 34/36 NL Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen 3. 2. 2001 II (Besluiten waarvan de publicatie niet voorwaarde is voor de toepassing) COMMISSIE BESCHIKKING VAN DE COMMISSIE van 23 juni 1999 houdende voorwaardelĳke goedkeuring van de door Frankrĳk aan Crédit Foncier de France verleende steun (kennisgeving geschied onder nummer C(1999) 2035) (Slechts de tekst in de Franse taal is authentiek) (Voor de EER relevante tekst) (2001/89/EG) DE COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN, Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeen- schap, en met name op de artikelen 87 en 88, Gelet op de Overeenkomst betreffende de Europese Economi- sche Ruimte, en met name op de artikelen 61 en 62, Na de belanghebbenden overeenkomstig voornoemde artikelen te hebben aangemaand hun opmerkingen te maken (1), Overwegende hetgeen volgt: 1. PROCEDURE (1) (2) Bĳ schrĳven van 2 februari 1996 heeft de Commissie de Franse autoriteiten om inlichtingen verzocht over de opening van een overtrekkingsfaciliteit tot een bedrag van 20 à 25 miljard FRF, via Caisse des Dépôts et Consignations (CDC), teneinde de liquiditeitspositie te ondersteunen van de gespecialiseerde financiële instelling Crédit Foncier de France (CFF). De Franse autoriteiten antwoordden bĳ brieven van 29 februari en 21 maart 1996 waarbĳ zĳ een deel van de documenten waarom de Commissie had verzocht verstrekten en meedeelden dat de nieuwe president-directeur van CFF op korte termĳn een plan voor herstructurering van de bank zou voorleggen. Bĳ schrĳven van 17 april 1996 verzocht de Commissie de Franse autoriteiten om de noodzakelĳke inlichtingen om de beoordeling van de staatssteunmaatregelen ten behoeve van de bank te kunnen afronden. Op 29 april kondigde de minister van Economische Zaken en Finan- ciën in een persbericht aan dat de overheid steun zou (1) PB C 275 van 20. 9. 1996, blz. 2. (3) (4) verlenen aan de in moeilĳkheden verkerende instelling en zich ertoe verbonden had zich garant te stellen voor de leningen van CFF en haar solvabiliteitsratio te herstellen. Omdat een deel van de voorgenomen maatregelen ter ondersteuning van CFF elementen van staatssteun kon inhouden in de zin van artikel 87, lid 1, van het EG- Verdrag en in dat stadium en op grond van de toen beschikbare informatie niet als verenigbaar met de gemeenschappelĳke markt kon worden aangemerkt, heeft de Commissie op 3 juli 1996 de procedure van artikel 88, lid 2, van het EG-Verdrag ingeleid. Bĳ deze gelegenheid heeft de Commissie de Franse autoriteiten om aanvullende informatie over de voorgenomen steun- maatregelen verzocht. Aanvankelĳk zochten de Franse autoriteiten de oplossing voor de problemen van CFF in de uitvoering van een herstelplan (dat inhield dat de groep zich meer zou gaan toeleggen op het verstrekken van hypothecair krediet met een middellange tot lange looptĳd en zou worden gereorganiseerd) en de aansluiting bĳ een partner. Deze nieuwe aandeelhouder zou het, dankzĳ zĳn rating, mogelĳk moeten maken enerzĳds de herfinancierings- kosten terug te dringen en anderzĳds het eigen vermogen van CFF weer op peil te brengen. Na de benoeming van een nieuwe president-directeur is de bank vrĳwillig overgegaan tot de verkoop van activa en afstoting van niet-strategische deelnemingen. Met de vakbonden werd een overeenkomst bereikt over een plan dat voorzag in zeshonderd vrĳwillige ontslagen, zodat CFF eind 1997 nog maar 2 400 werknemers zou tellen. 3. 2. 2001 NL Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen L 34/37 (5) (6) (7) Omdat de zoektocht naar een overnemer geen resultaat opleverde, hebben de Franse autoriteiten besloten CFF te nationaliseren teneinde het gemakkelĳker te maken een partner te vinden. Het op 26 juli 1996 bĳ de Commissie aangemelde voornemen van de Franse regering, het zogenaamde „plan-Arthuis”, bestond er voorts in CFF na de nationalisering te liquideren en een overheidsinstel- ling op te richten, Caisse Nationale du Crédit Foncier de France (CNCF). Crédit Immobilier de France (CIF) zou de kantoren, het beheer van de uitstaande leningen en een deel van de werknemers van CFF overnemen. CNCF zou 2,5 tot 2,6 miljard FRF van de staat krĳgen om alle door Caisse des Dépôts et Consignations (CDC) gekochte hypothecaire waardepapieren over te nemen en tot taak krĳgen zich garant te stellen voor de schuld van CFF en de hypothecaire leningen terug te vorderen, waarna de instelling na een periode van circa tien jaar zou worden geliquideerd. Na een openbaar bod namens de staat op 9 september 1996 kreeg CDC 90,6 % van het kapitaal van CFF in handen; 1,3 % was in handen van het spaarplan van het personeel van CFF, 1,2 % van het pensioenfonds van de werknemers van CFF en 6,9 % van overige aandeelhouders. Vanwege de zeer sterke weerstand van het personeel tegen CIF heeft de nieuwe regering, die in juni 1996 aantrad, dit plan opgegeven. In plaats daarvan werd besloten CFF eenvoudigweg te verkopen. FRF Daar de Commissie niet alle gevraagde informatie had ontvangen, heeft zĳ de Franse autoriteiten op 9 juli 1997 een hernieuwd verzoek doen toekomen. In antwoord hierop heeft de minister van Financiën de Commissie op 17 oktober 1997 meegedeeld dat CFF met goedvinden van de staat de bank Deutsche Morgan Grenfell had ingeschakeld om een referentieaandeel- houder te zoeken. Deutsche Morgan Grenfell had een presentatiedossier voorbereid en brieven en memoranda gestuurd om potentiële kandidaten die over ten minste vermogen geconsolideerd 10 miljard beschikten, te interesseren. De transactie zou betrekking hebben op de aandelen van CDC in CFF en bĳ voorkeur het gehele aandelenpakket omvatten, maar het was ook mogelĳk om voor een deel van de aandelen of samen met derden een bod in te dienen en de privatisering te realiseren. In een brief van 21 november 1997 heeft de Commissie om informatie gevraagd over de aangekon- digde overnameprocedure, alsook om het verslag van Deutsche Morgan Grenfell. Op 18 december 1997 heeft de Commissie kennis genomen van dit verslag, waarna zĳ naar aanleiding van deze analyse op 26 januari 1998 om aanvullende inlichtingen heeft gevraagd over alle eventuele andere steunmaatregelen van de staat ten behoeve van CFF in het kader van de overname. eigen Volgens de pers hebben zich verschillende kandidaten gemeld die belangstelling hadden voor het commerciële netwerk van CFF en die de financiële instelling wilden overnemen (genoemd werden GE Capital, de Azur-GMF- groep, la Poste, de Caisses d'épargne en de Amerikaanse ondernemingen General Electric en General Motors). De oplossing die kennelĳk de voorkeur had, was een pool te vormen met minderheidsdeelnemingen in het kapitaal van CFF rondom een industriële onderneming met een bĳzonder goede rating. De meest serieuze kandidaten hebben in de periode van 19 januari tot 30 april 1998 de financiële verslagen van de groep (data rooms) bestu- deerd. In september 1998 heeft de Franse regering de maandenlange onderhandelingen met de enige kandidaat voor overname van de financiële instelling, het Ameri- kaanse consortium GMAC-Bass, gestaakt. Reden hier- voor was het feit dat GMAC-Bass niet bereid was om CFF in haar geheel over te nemen en de hoogte van de garanties die het consortium verlangde. Volgens de pers vreesde GMAC-Bass dat het een lagere rating van de bureaus zou krĳgen wanneer het de volledige balans van CFF (op dat moment ongeveer 310 miljard FRF) zonder enige staats- garantie zou overnemen. Daarom heeft het consortium de staat gevraagd de balans van CFF in tweeën te splitsen en alle obligaties waarvoor een staatsgarantie was verstrekt, zelf te behouden. kredietwaardigheidsbeoordeling voor (8) (9) Na het vastlopen van de besprekingen met GMAC over de overname van CFF heeft de Franse regering de Commissie bĳ schrĳven van 18 september 1998 meege- deeld dat zĳ een nieuwe procedure wilde inleiden teneinde een definitieve oplossing te vinden voor CFF. Het nieuwe plan, dat in een brief gedateerd 24 december 1998 bĳ de Commissie werd aangemeld en waarvan haar op 23 maart 1999 een volledige versie met alle technische bĳlagen werd toegezonden, bestond uit drie fasen: financiële herstructurering, herkapitalisatie door de staat via CDC, en inleiding van een nieuwe verkoop- procedure. Op 24 maart kondigde de Franse regering aan dat de staat maximaal 1,85 miljard FRF beschikbaar stelde voor de herkapitalisatie van de bank, via een aandeelhouders- voorschot van CDC, tegen de korte marktrente. Boven- dien hebben de Franse autoriteiten aangegeven dat ze nog vóór eind 1999 de overname van de bank rond wilden hebben. Bĳ schrĳven van 11 mei 1999 heeft de directeur van de Schatkist aangekondigd dat de over- dracht van de deelneming van CDC in CFF (90,5 % van het kapitaal en het aandeelhoudersvoorschot van 1,85 miljard FRF) zou plaatsvinden via een openbare, door- zichtige en niet-discriminerende procedure, met een bestek met voorwaarden. 2. BESCHRĲVING 2. 1. Crédit Foncier de France (10) (11) gebied van financiële dienstverlening, Crédit Foncier de France (CFF) is een financiële groep van middelgrote omvang. Eind 1994 bedroeg het balans- totaal 377 miljard FRF en telde de groep 3 400 werkne- mers. CFF is ontstaan uit 52 ondernemingen, actief op sociale het woningbouw of projectontwikkeling. Behalve een natio- naal netwerk van 145 permanente of tĳdelĳke verkoop- punten heeft de groep ook dochterondernemingen in Frankrĳk en het buitenland (Verenigd Koninkrĳk, Spanje, Italië, Nederland). CFF is een gespecialiseerde financiële instelling in de zin van de Franse wet op het bankwezen van 1984. Uit dien hoofde is de instelling belast met verschillende taken die door de Franse autoriteiten als openbare dienstverlening worden beschouwd, zoals de verstrekking van bepaalde gesubsidieerde leningen voor investeringen in huurwo- ningen (PLA: prêts locatifs aidés), de organisatie van de hypotheekmarkt en de uitkering aan kredietinstellingen L 34/38 NL Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen 3. 2. 2001 van bouwspaarpremies voor bouwspaarplannen en -rekeningen. De voornaamste taak van openbare dienst- verlening van de instelling was de verstrekking van gesubsidieerde leningen voor koopwoningen (PAP), ter ondersteuning van de aankoop van koopwoningen. De overheid betaalde subsidies aan CFF, waardoor de instel- ling leningen tegen lage rente kon verstrekken. In deze sector nam CFF 75 % van de distributie en 100 % van de financiering voor haar rekening. Aan deze taak kwam per 1 oktober 1995 een einde vanwege de volledige hervorming van de financiering van leningen voor koop- woningen. (12) Na de beslissing van de Franse regering de PAP-regeling met ingang van oktober 1995 af te schaffen en de hervorming van de PLA in oktober 1996 is het aantal verstrekte gesubsidieerde leningen sterk teruggelopen (– 85 % in de periode 1994-1996). Wel beheert CFF nog de portefeuille van uitstaande gesubsidieerde leningen, die echter met elke (geplande of vervroegde) aflossing in omvang afneemt. De commerciële activiteiten van CFF, die over het algemeen rendabeler doch riskanter zĳn, waren voorheen beperkt, maar hebben in de afgelopen jaren steeds meer gewicht gekregen, ter compensatie van het minder belangrĳk worden van de taken op het gebied van het algemeen belang. (13) Tot 1994 was het merendeel van het kapitaal van CFF sterk verdeeld onder kleine aandeelhouders (totaal 59 %); de overige aandelen waren in handen van een groep Franse institutionele aandeelhouders (zoals Caisse des et Consignations, Assurances Générales de Dépôts France en andere instellingen, met circa 15 % van het kapitaal) en buitenlandse institutionele beleggers (UBS Asset Management, Templeton Global Investors en andere instellingen, met circa 22 % van het kapitaal). Het personeel van CFF bezit circa 3 % van de aandelen. Niettemin staat de instelling onder de overheersende invloed van de staat, die de president-directeur en de onderdirecteuren van CFF benoemt. De staat is tevens vertegenwoordigd in de aandeelhoudersvergadering en benoemt één van de drie commissarissen, die toezien op een strikte uitvoering van de statuten. De staat is even- eens vertegenwoordigd door een adjunct-regeringscom- missaris. In de statuten is geregeld dat CFF onder toezicht van de overheid staat, naast de gebruikelĳke controle op naamloze vennootschappen die publieke spaargelden beheren en op kredietinstellingen. 2. 2. Beschrĳving van de staatsinterventie (14) In tegenstelling tot handelsbanken neemt CFF geen deposito's van particulieren aan, maar geeft het obliga- ties uit op de nationale en internationale markten, die worden beoordeeld door de voornaamste internationale bureaus voor kredietwaardigheidsbeoordeling. De crisis in de onroerendgoedsector van de jaren negentig, de afschaffing van de gesubsidieerde PAP-leningen (waarop CFF vrĳwel een monopolie had) en vooral de geleden en verwachte verliezen hebben ertoe geleid dat Moody's zĳn langetermĳnbeoordeling heeft verlaagd tot „Baal”, terwĳl die van Standard & Poor (S&P) is gedaald tot A1 (2). Hierdoor zĳn de kosten voor het opnemen van leningen zodanig verhoogd, dat een beroep op de kapitaal- markten onmogelĳk werd zonder de rentabiliteit van de instelling aan te tasten. (15) Om de herfinanciering van de bank te garanderen heeft CDC begin 1996 voor een duur van 18 maanden een overtrekkingsfaciliteit geopend tot een bedrag van 20 tot 25 miljard FRF kon worden miljard FRF, dat verhoogd, zodat de bank de liquiditeitscrisis het hoofd zou kunnen bieden. Over 1995 heeft de bank een enorm verlies geleden (10,8 miljard FRF), veroorzaakt door voorzieningen ten bedrage van 13,6 miljard FRF die in hoge mate verband hielden met een slecht beleid op het gebied van de kredietverlening aan de particuliere onroerendgoedsector en een onvoldoende strikte bewa- king van de risico's daarop. Het negatief eigen vermogen van de groep was 2,4 miljard FRF. De buitengewone algemene aandeelhoudersvergadering van 28 juni 1996 heeft besloten het maatschappelĳk kapitaal te vermin- deren tot 943 miljard FRF door de nominale waarde van de aandelen van 200 FRF terug te brengen tot 25 FRF. (16) Toen de solvabiliteitsratio tot 0,5 % was gedaald, werd het voortbestaan van de instelling gegarandeerd door de overheid, die ingreep en garanties gaf voor de verliezen en de toekomstige solvabiliteit van CFF. Meer in het bĳzonder had de Franse staat besloten tot de volgende steunmaatregelen: 1. een overtrekkingsfaciliteit bĳ Caisse des Dépôts et Consignations (voor 100 % in handen van de staat) van 20 miljard FRF, eventueel te verhogen tot 25 miljard FRF, voor een duur van 18 maanden; 2. een overheidsgarantie voor het voldoen van alle termĳnen, zowel rente als aflossing, van in waardepa- pieren belichaamde schulden van CFF; 3. de verbintenis van de staat om alle noodzakelĳke maatregelen te nemen om CFF in staat te stellen na 31 juli zĳn activiteiten met inachtneming van de vigerende prudentiële voorschriften voort te zetten. 3. OPMERKINGEN VAN DE BELANGHEBBENDEN (17) In het kader van de huidige procedure heeft geen enkele andere belanghebbende partĳ binnen de gestelde termĳn opmerkingen aan de Commissie voorgelegd. 4. OPMERKINGEN VAN FRANKRĲK (18) Met betrekking tot de voorwaarden van de door CDC aan CFF verstrekte lening hebben de Franse autoriteiten diverse argumenten naar voren gebracht teneinde aan te tonen dat de interventie van tĳdelĳke aard en dringend noodzakelĳk was en dat de voorwaarden van de lening van CDC ontmoedigend waren, gelet op de beperkte duur van de lening en de progressieve rente. sterke (2) Standard & Poor hanteert de volgende beoordelingsschaal: AAA: zeer grote terugbetalingscapaciteit; AA: sterke terugbetalingscapaci- teit; A: terugbetalingscapaciteit, maar gevoeligheid voor economische risico's; BBB: voldoende capaciteit, maar grote gevoelig- heid voor economische risico's; BB en B: speculatief karakter en onzekere betalingscapaciteit; CCC, CC en C: dubieuze vorderingen; D: „investment grade”-risico's luidt als volgt: Aaa, Aa1, Aa2, Aa3, A1, A2, A3, Baa1, Baa2 enz. De niveaus van beide schalen zĳn niet vergelĳk- baar. reeds betalingsachterstand. Moody's schaal voor 3. 2. 2001 NL Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen L 34/39 (19) Wat de duur van de lening aangaat, onderstreepten de autoriteiten dat de lening acht maanden na verstrekking volledig en definitief is terugbetaald. Met betrekking tot de garanties voor de lening werd aangevoerd dat de aan lokale autoriteiten verstrekte en ten gunste van CDC als ten bedrage van 27,8 garantie gestelde leningen (3), miljard FRF, een looptĳd hadden van meer dan twee jaar en van goede kwaliteit waren, dat wil zeggen dat ze geen achterstallige risico's op geschillen behelsden. Wat tot slot de rente betreft, lag de effectieve marge gemiddeld op 31 basispunten, variërend van 27 basispunten in februari tot 41 basispunten in augustus. Deze was daarmee hoger dan die van de interbancaire markt. betalingen of (20) De Franse autoriteiten hebben betoogd dat de op 29 april 1996 gedane en in het persbericht van 26 juli 1996 nogmaals bevestigde toezegging van de minster van Economische Zaken en Financiën om alle termĳnen van de schuld van CFF te voldoen in juridische zin niet gelĳk stond aan een echte staatsgarantie. Niet alleen waren de technische en juridische modaliteiten niet nader gespecificeerd, maar als er van een formele staats- garantie sprake was geweest, dan had een dergelĳke verbintenis getoetst moeten worden aan de begro- tingswet. Het ging dan ook eerder om een politieke verbintenis om de situatie bĳ CFF te volgen teneinde de financiële markten gerust te stellen. Bovendien hebben de Franse autoriteiten betoogd dat slechts een deel van de obligatieleningen — voor namelĳk de vóór 1 januari 1991 uitgegeven leningen in buitenlandse valuta's — een formele staatsgarantie was verstrekt. Deze garantie was in de jaren zeventig toege- kend voor leningen van overheidsbedrĳven en gespecia- liseerde financiële instellingen teneinde de betalingsba- lans te financieren in een periode van hoge inflatie en deviezencontrole. De Franse regering heeft deze garantie op 18 januari 1991 ingetrokken, nadat de inflatie weer onder controle was en de Franse franc zich had gestabili- seerd; de na 18 januari 1991 door CFF uitgegeven leningen zĳn dan ook zonder formele garantie van de staat of van een overheidsinstelling verstrekt. (21) (22) Wat tot slot de staatsgarantie voor de activa van CFF betreft, geldt dat de overheidsgarantie voor hypothecaire leningen in de sector financiering van woningen is gere- geld bĳ een wet van 31 december 1950; de voor- waarden van deze garantie zĳn door de staat en CFF in onderling overleg vastgesteld volgens een mechanisme dat waarborgt dat de staatsgarantie beperkt blĳft (in dit geval tot 50 % — en vanaf 1991 tot 60 % — van de waarde van het in onderpand gegeven pand) en alleen kan worden gebruikt wanneer de netto-opbrengst van het pand minder bedraagt dan de vordering op de hypo- theekgever. Sinds 1991 is tevens vastgelegd dat CFF door middel van „winstdeling” zal bĳdragen tot een opti- male werking van het garantiefonds voor gesubsidieerde leningen. In een brief van 16 april 1999 heeft de Commissie de Franse autoriteiten gevraagd om opheldering over de Franse bankentoezichthouder, de redenen die de Commission Bancaire, ertoe hebben bewogen niet onmiddellĳk herstel van de omvang van het eigen vermogen van CFF te eisen. De Franse autoriteiten hebben in hun schrĳven van 30 april 1999 geantwoord dat zĳ de beweegredenen van de Commission Bancaire (23) (3) Door CFF in „securities” op zĳn lening. niet kenden, maar vermoedden dat de toezichthouder er de voorkeur aan gaf aan actief op zoek te gaan naar een overnemer en de instelling opnieuw op te bouwen in plaats van CFF te liquideren. 5. BEOORDELING VAN DE BEOOGDE STEUNMAAT- REGELEN (24) (25) 5. 1. Mate waarin bĳ de beoogde maatregelen sprake is van staatssteun Bĳ haar beoordeling van financiële interventies van de lidstaten past de Commissie het „beginsel van de particu- liere investeerder in een markteconomie” toe, zoals in haar mededeling inzake openbare bedrĳven (4) is uiteen- In deze mededeling wordt vastgesteld dat een gezet. transactie staatssteun inhoudt indien een particuliere investeerder die onder normale omstandigheden in een markteconomie handelt, de transactie niet zou zĳn aangegaan. 5. 1. 1. Overtrekkingsfaciliteit van CDC Volgens de bepalingen van het op 23 januari 1996 ondertekende protocol heeft CDC tot 31 maart 1997 een overtrekkingsfaciliteit ingesteld in de vorm van een doorlopend krediet, waarvoor leningen aan lagere over- heden als garantie dienden. Van deze overtrekkingsfacili- teit van 20 miljard FRF, dit kon worden verhoogd tot 25 miljard FRF, voor een duur van 18 maanden is tussen 31 januari en 30 augustus 1996 gemiddeld 7,9 miljard FRF gebruikt, met de hoogste opname (12,4 miljard FRF) op 2 april 1996, de datum waarop het geleende geld is terugbetaald. Wat de voorwaarden van deze overtrek- kingsfaciliteit betreft, dient te worden vermeld dat de effectieve rente gemiddeld 0,31 basispunten boven de in de leningvoorwaarden vermelde interbancaire referentie- rente lag, variërend van 0,27 basispunten in februari tot 0,41 basispunten in augustus 1996. (26) De overtrekkingsfaciliteit beoogde de liquiditeitspositie van CFF te ondersteunen gedurende een overgangsfase waarin de instelling niet meer in staat was tegen normale marktvoorwaarden op de financiële markten middelen op te nemen. In de eerste helft van januari 1996 werden obligaties van CFF met een looptĳd van tien jaar op de secundaire markt genoteerd met een record-ecart van bĳna 200 basispunten (2 procentpunt) boven het rende- ment op staatsleningen met dezelfde looptĳd. Gesteld voor de verslechtering van de financiële positie van CFF heeft alleen de staat, zonder rechtstreeks aandeelhouder te zĳn en via CDC (een kredietinstelling van de overheid, met destĳds een deelneming van circa 4 % in CFF) CFF gesteund, terwĳl de particuliere aandeelhouders in dat stadium weigerden enige steun te verlenen. (4) Mededeling van de Commissie aan de lidstaten inzake de toepassing van de artikelen 92 en 93 van het EG-Verdrag en van artikel 5 van Richtlĳn 80/723/EEG van de Commissie op openbare bedrĳven in de industriesector (PB C 307 van 13. 11. 1993, blz. 2). L 34/40 NL Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen 3. 2. 2001 (27) Teneinde te kunnen beoordelen of de overtrekkingsfacili- teit bĳ CDC moet worden beschouwd als staatssteun, dient de Commissie deze te vergelĳken met de leningen die normaliter op de markt door banken worden verstrekt. Met name dient te worden beoordeeld: langlopende schulden van CFF bleef de beoordeling, begin 1996 vastgesteld op Baa1, echter onveranderd en heeft het bureau zich ertoe beperkt na de verklaringen van de regering van eind april zĳn negatieve standpunt ten positieve te wĳzigen. (28) a) of andere particuliere instellingen de overtrekkingsfa- ciliteit zouden hebben ingesteld; en b) of de leningvoorwaarden (duur, rente en garanties) in overeenstemming waren met de marktvoorwaarden. Bĳ de beoordeling van deze elementen dient tevens reke- ning te worden gehouden met de bĳzondere voor- waarden die gesteld zĳn bĳ de toekenning van de kredietfaciliteit en met name met de financiële situatie waarin CFF begin 1996 verkeerde. Ten aanzien van de situatie waarin CFF zich destĳds bevond, dient ten eerste te worden opgemerkt dat de bank voor de financiering van haar activiteiten afhan- kelĳk was van de kapitaalmarkten en daarmee voor de vaststelling van de passieve rente voor haar leningen tevens afhankelĳk was van het oordeel van bureaus voor kredietwaardigheidsbeoordeling over haar financiële soli- diteit. In 1993 hebben deze bureaus voor het eerst de beoordeling van CFF naar beneden bĳgesteld. De situatie verslechterde in 1995, toen Moody's de financiële positie van CFF als onzeker bestempelde. Deze beoordeling werd in januari 1996 nogmaals neerwaarts herzien („E+”), hetgeen een „zeer zwakke financiële positie” tot uitdrukking brengt. De beoordeling op langere termĳn daarentegen, die de belangrĳkste beoordeling is omdat deze niet alleen rekening houdt met de financiële solidi- teit, maar ook met alle vormen van steun en bescher- ming door derden, met name overheidsinstanties, bleef op een relatief hoog niveau („Baa1”). Hieruit blĳkt dat de markt overheidsingrĳpen ter ondersteuning van CFF verwachtte. (29) Als een instelling onder de overheersende invloed en onder bescherming van de staat staat, zoals het geval was bĳ CFF, dan vertaalt zich dat in een abnormale ontwikkeling van de rating van bureaus voor krediet- waardigheidsbeoordeling. Hoewel bepaalde instellingen in ernstige financiële en economische moeilĳkheden verkeren, blĳken hun leningen niet slechter te worden beoordeeld als de staat enige vorm van controle over die instellingen houdt. Naar aanleiding van dit verschĳnsel heeft Moody's de rating van de financiële soliditeit ontwikkeld, waarbĳ gekeken wordt naar de intrinsieke financiële kracht van een instelling, waarbĳ eventuele steun van buitenaf buiten beschouwing blĳft (5). De ontwikkeling in de beoordeling van CFF is daar een typisch voorbeeld van. Moody's heeft zĳn beoordeling van de financiële soliditeit van de bank tussen 30 augustus 1995 en 1 mei 1996 verlaagd van C+ naar E (de laagst mogelĳke waarde), ondanks de maatregelen die de staat tussen januari en april 1996 heeft genomen om de bank te ondersteunen. Met betrekking tot de (5) Zie de publicatie „Moody's assigns bank financial strength ratings to 540 banks”, Moody's, New york, september 1995. (30) In het kader van de procedure heeft de Commissie de door de Franse autoriteiten verstrekte informatie beoor- deeld, met name de opmerkingen over de duur, de garanties en de rente van de overtrekkingsfaciliteit. (31) De Commissie heeft vastgesteld dat CFF vanwege de gestelde voorwaarden slechts acht maanden gebruik heeft gemaakt van de overtrekkingsfaciliteit. Met name was voorzien in strafmaatregelen in de zin van een toeslag op de variabele basisrente, afhankelĳk van de spreiding van de opnamen, teneinde de bank te ontmoe- digen om meer dan strikt noodzakelĳk was van de facili- teit gebruik te maken (6). CFF heeft van deze periode van respĳt geprofiteerd om op de markt snel een oplossing te vinden voor haar schuldprobleem en het beheer van haar activa en passiva te verbeteren. De lening is de in moeilĳkheden verkerende instelling dan ook tot steun geweest op een cruciaal moment in haar financiële herstructurering, terwĳl de duur en hoogte ervan beperkt bleven. (32) Over de garanties voor de lening heeft de Commissie aanvullende informatie gevraagd teneinde de kwaliteit van de door CFF aan lokale autoriteiten verstrekte en ten gunste van CDC als garantie gestelde leningen beter te kunnen beoordelen. De Commissie heeft vastgesteld dat de totale waarde van de als garantie gestelde leningen hoger was dan de totale lening van CDC (7) en dat bĳ de overdracht geen rekening is gehouden met het feit dat aan de leningen aan de lokale autoriteiten met een looptĳd van meer dan twee jaar geen achterstallige beta- lingen of risico's op geschillen waren verbonden. (33) De aan CDC geboden garantie strookt met de huidige bankpraktĳk en de normale zorgvuldigheid in contrac- tuele relaties. In de bankwereld wordt in het algemeen verlangd dat voor een lening kredieten met een hogere totale waarde als garantie worden gesteld; het verschil vormt voor de crediteur een aanvullende garantie voor het statistische risico dat de lening niet volledig wordt terugbetaald. Bovendien geldt dat naarmate de lening meer risico's met zich brengt, de garanties eenvoudiger mobiliseerbaar dienen te zĳn. De door CFF aan CDC als garantie aangeboden activa kunnen, gelet op de hoge kwaliteit ervan, als een toereikende garantie worden beschouwd, ondanks het bĳzonder grote risico dat normaliter verbonden is aan een lening ten gunste van een instelling in moeilĳkheden, zoals met CFF op dat moment het geval was. (34) Met betrekking tot de door CDC aan CFF berekende rente op de lening in kwestie heeft de Commissie vastge- steld dat is uitgegaan van een spread op het gemiddelde rentetarief op de Franse interbancaire markt. Dit tarief is gereserveerd voor intermediairs die het minste risico met (6) Gemiddeld gelden de volgende rentepercentages: PIBOR (Paris Inter Bank Offered Rate) + 25 % voor tot 3 juni 1996 opgenomen middelen; PIBOR + 0,40 % voor tussen 3 juni en 1 oktober 1996 genomen middelen; PIBOR + 0,675 % voor tussen 1 oktober 1996 en 31 maart 1997 opgenomen middelen. (7) Het netto extra volume in de sector krediet aan lokale autoriteiten bedroeg 27,8 miljard FRF op 31 december 1995, afgezien van dubieuze vorderingen en achterstallige betalingen, op een totaalbe- drag aan uitstaande leningen van 37,6 miljard FRF op die datum. 3. 2. 2001 NL Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen L 34/41 zich brengen. De omvang van de spread (gemeten naar het risico van de kredietverstrekker), eventuele aan de hoogte van de opname gekoppelde strafmaatregelen en de duur van de overtrekkingsfaciliteit zĳn de elementen aan de hand waarvan kan worden beoordeeld of de voorwaarden met betrekking tot de aan CFF berekende tarieven in overeenstemming met de normale bank- praktĳk moeten worden geacht, of dat ze een gunst inhouden en wellicht niet verenigbaar kunnen worden geacht met de mededingingsregels. Aangezien de totale kosten voor CFF door de toegepaste spread ongeveer 2 miljard FRF hoger uitvielen dan de instelling zou hebben betaald als het interbancaire referentietarief was toege- past, strafmaatregelen leningvoorwaarden behelsden om te voorkomen dat de overtrekkingsfacili- teit in feite als instrument voor langetermĳnfinanciering zou dienen, kunnen de aan CFF berekende tarieven in overeenstemming met de normale bankpraktĳk worden geacht. en de (35) Tot slot heeft de Commissie kunnen constateren dat de aan de door CDC aan CFF beschikbaar gestelde overtrek- kingsfaciliteit verbonden voorwaarden strookten met de normale bankpraktĳk voor een lening in de risicocate- gorie waartoe die aan CFF in januari 1996 behoorde en strafmaatregelen behelsden om de instelling aan te moedigen snel op zoek te gaan naar andere, minder kostbare financieringsbronnen waarmee het liquiditeits- evenwicht zo snel mogelĳk zou kunnen worden hersteld, met name door overdracht van vorderingen op lokale autoriteiten. Gelet op deze voorwaarden vormt de overtrekkingsfaciliteit geen steunmaatregel. 5. 1. 2. Staatsgarantie voor de schulden van CFF (36) Op 29 april 1996 deelden de Franse autoriteiten mede dat CFF over 1995 een verlies van 10,8 miljard FRF had geleden, waardoor haar positie danig was verslechterd en het negatief eigen vermogen meer dan 2 miljard FRF bedroeg. Dezelfde dag heeft de minister van Economi- sche Zaken en Financiën in het persbericht medegedeeld dat de overheid had toegezegd dat alle termĳnen, zowel de rente als de aflossing, van in waardepapieren beli- chaamde schulden van CFF zouden worden voldaan. Indertĳd betrof de garantie ongeveer 260 miljard aan leningen van CFF. (37) De garantie werd enkele maanden later bevestigd. In een persbericht van 26 juli 1996 heeft de minster nogmaals aangegeven dat „de situatie waarin de instelling verkeert de staat ertoe brengt in te grĳpen, overeenkomstig de toezegging van 29 april jongstleden, in het belang van de overheidsfinanciën, van het personeel van Crédit Foncier de France, van de aandeel- en obligatiehouders en van de stad Parĳs”. De tot het publiek gerichte verkla- ring van de minister was bedoeld om de betrokkenen — gegeven de sterke aanwezigheid van CFF op de internati- onale markten voornamelĳk buitenlandse investeerders, die zich grote zorgen maakten vanwege de ernstige financiële problemen van hun debiteur — gerust te stellen. Niettemin sprak de minister van Economische Zaken en Financiën in de verklaring noch over een beperking in de duur of de hoogte van de garantie, noch over enige vergoeding voor de verstrekking ervan. (38) Omdat de Commissie van mening was dat de voor de totale schuld van CFF verstrekte staatsgarantie herstruc- tureringssteun zou kunnen behelzen, heeft zĳ om aanvullende inlichtingen gevraagd over de overheidsga- ranties of andere vormen van bescherming waarvan CFF profiteert. (39) De Commissie heeft de opmerkingen van de Franse autoriteiten over de garantie voor de passiva van de instelling bestudeerd. Zĳ is van mening dat de minis- teriële verklaring niet, zoals de Franse autoriteiten betoogden, gezien kan worden als enkel een politieke en geen juridische verbintenis. De aangedragen argumenten onderschatten de aanzienlĳke impact van een dergelĳke verklaring van de minister die verantwoordelĳk is voor economische en financiële zaken. (40) Wanneer men niet alleen het beoogde doel maar — zoals het Hof van Justitie heeft onderstreept — vooral de gevolgen (8) van de steunmaatregelen van de staat in aanmerking neemt, dan komt men onvermĳdelĳk tot de conclusie dat de verklaring in kwestie, waarmee de credi- teuren werd verzekerd dat zĳ niet hoefden te vrezen voor de kwaliteit van hun krediet, tot gevolg had dat voorkomen werd dat de crediteuren hun in CFF geïnves- teerde geld zouden terugvorderen in een periode waarin de instelling in een ernstige liquiditeitscrisis verkeerde en niet in staat was op de markt tegen normale voor- waarden middelen op te nemen. De Commissie is van oordeel dat de verklaring bovendien de volgende gevolgen heeft gehad. Ten eerste is voorkomen dat CFF gebruik zou moeten maken van de overtrekkingsfaciliteit bĳ CDC voor buitengewone transacties ten gevolge van een mogelĳke terugvordering van het geleende geld door crediteuren die zich zorgen maakten om de financiële positie van de bank, zodat de bank nog minder middelen overbleven voor de economische en financiële sanering. Ten tweede kreeg het management van de bank door de rust die de staatssteun teweegbracht de mogelĳkheid om een herstructureringsplan voor de lange termĳn op te stellen en uit te voeren. Tot slot kreeg CFF de kans om de Commission Bancaire toestem- ming te vragen om ondanks haar ontoereikende solvabi- liteitsratio haar activiteiten voort te zetten. (41) Er zĳ opgemerkt dat de Commission Bancaire CFF lange tĳd heeft toegestaan te opereren met een solvabiliteits- ratio die ver beneden de in de communautaire pruden- tiële voorschriften vastgelegde ratio lag. Hoewel de rege- ring zich ertoe had verbonden de solvabiliteit op het voorgeschreven niveau te brengen, werd de overheidsin- terventie die daarvoor moest zorgen pas in maart 1999 aangekondigd. Het is zeer waarschĳnlĳk dat de Commis- sion Bancaire het voorgenomen herstel van de omvang van het kapitaal van CFF door de regering ontoereikend achtte om CFF toe te kunnen staan haar activiteiten buiten de prudentiële voorschriften om voort te zetten en zich ervan heeft vergewist dat de aangekondigde staatsgarantie zou worden gemobiliseerd als de situatie van CFF verder zou verslechteren. (8) Volgens het Hof van Justitie wordt lid 1, van het EG-Verdrag geen onderscheid gemaakt tussen soorten overheidsinter- venties, maar worden steunmaatregelen gedefinieerd aan de hand van de gevolgen die ze met zich meebrengen; zie zaak C-241/94, Republiek Frankrĳk/Commissie, arrest van 26 september 1996, Juris- prudentie 96, blz. I-4551. in artikel 87, L 34/42 NL Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen 3. 2. 2001 (42) Dat de Commission Bancaire in onzekerheid verkeerde over de herkapitalisatie van CFF door de staat wordt indirect bevestigd door het feit dat de Commission Bancaire kennelĳk in 1997 CDC — die sinds het open- bare bod van eind 1996 meer dan 90 % van het kapitaal van CFF in handen had — heeft verzocht om CFF te herkapitaliseren teneinde aan de prudentiële ratio te voldoen. CDC heeft hierop geantwoord dat haar inter- ventie ten behoeve van CFF beperkt bleef tot de over- trekkingsfaciliteit en dat zĳ het belang in CFF namens de staat beheerde. CDC heeft dan ook geweigerd om nieuwe middelen beschikbaar te stellen om het eigen vermogen van CFF aan te vullen. (43) Ofschoon de technische modaliteiten in de verklaring waarin de staat zich ertoe verbond CFF te ondersteunen, niet formeel werden omschreven, volgden hierop toch concrete steunmaatregelen van de staat, die CFF formeel onder zĳn beheer heeft geplaatst, met CDC als interme- diair. Na de verklaring van 29 april 1996 en de bevesti- ging daarvan op 26 juli 1996 heeft CDC, die in januari reeds een noodkrediet had verleend aan CFF, in oktober 1996 op de markt namens de staat 90,6 % van de aandelen van CFF gekocht tegen een prĳs die op dat moment ver boven de marktprĳs lag: tot het moment dat het koopbod werd gedaan, tegen 70 FRF per aandeel, schommelde de notering van CFF-aandelen tussen de 29 en 40 FRF, terwĳl er gezocht werd naar een onderneming die de instelling wilde overnemen. Toen de controle over CFF werd overgedragen aan de bank van de Schatkist — ook al was dat tĳdelĳk, tot de instelling zou worden overgenomen — bevestigde dat voor het publiek dat de staat bereid was het voortbe- staan van de instelling te garanderen. (44) De Commissie is van oordeel dat de verklaring van de minister van april 1996, ofschoon deze niet juridisch was geformaliseerd, niettemin verstrekkende gevolgen heeft gehad en derhalve als een garantie moet worden beschouwd en moet worden beoordeeld in het licht van het criterium van de particuliere investeerder in een markteconomie, zoals de Commissie heeft aangegeven in haar mededeling van 13 november 1993 aan de lidstaten (9). (45) Bĳ het toetsen van staatsgaranties aan het criterium van de particuliere investeerder in een markteconomie dient de Commissie na te gaan of er sprake is van steun door de voorwaarden van de garantie te vergelĳken met die welke de begunstigde op de markt had kunnen verkrĳgen op het moment dat de beslissing tot onder- steuning was genomen. Deze zĳn normaliter afhankelĳk van de beoordeling van de financiële positie van de begunstigde onderneming en de verwachte toekomstige ontwikkeling daarvan. Wanneer de staatssteun wordt verleend in de vorm van een garantie dient met name te worden nagegaan of er geen specifieke voorwaarden zĳn gesteld aan de mobilisering daarvan. Er is sprake van een steunelement als de garantie schulden van een onderne- ming dekt en er noch aan de tĳdsduur, noch aan de hoogte beperkingen zĳn gesteld en/of de vergoeding (9) Zie voetnoot 4. (46) (47) ervoor niet strookt met de op de markt gangbare voor- waarden voor dergelĳke transacties. In het onderhavige geval wil de Commissie wĳzen op het onbeperkte karakter van de staatsgarantie, zowel wat de duur als wat de hoogte ervan betreft, alsmede op het ontbreken van enige vergoeding voor de garantie. De minister verwees in zĳn algemene verklaring naar alle in waardepapieren belichaamde passiva van de instelling, zonder de aard of waarde ervan te specificeren. Het is onduidelĳk of de garantie alleen de in waardepapieren belichaamde schulden betreft, of ook andere schulden, zoals achtergestelde leningen. In voorkomend geval zou de garantie dat alle termĳnen van de schulden van CFF zouden worden voldaan voor de verschillende soorten schulden hebben gegolden. Als alleen de „in waardepapieren belichaamde schulden” op de balans van 1995 in aanmerking worden genomen, dan was hiermee een bedrag gemoeid van bĳna 268 miljard FRF; als de garantie ook betrekking had op achtergestelde waardepapieren en leningen, dan moet hier nog eens 9,2 miljard FRF bĳ worden opgeteld. Op grond van de informatie van de Franse autoriteiten over het mechanisme van statutaire ondersteuning is de Commissie bĳ de vaststelling van de omvang van de staatssteun echter tot de slotsom gekomen dat de over- heidsgarantie niet het nominale bedrag van de totale in waardepapieren belichaamde schuld van CFF dekt. In de statuten van hypotheekbanken is bepaald dat voor de door een dergelĳke instelling verstrekte leningen prefe- rente rechten gelden, zoals geregeld bĳ de wet van 28 februari 1852 en bevestigd in de wet van 4 januari 1993, waarin een verband wordt gelegd tussen financie- ringen en leningen. Meer in het bĳzonder is bepaald dat de hoogte van statutaire leningen altĳd ten minste gelĳk dient te zĳn aan de hoogte van de gegarandeerde finan- cieringen. Als dat niet het geval is, dan dient de hypo- theekbank haar obligaties te verkopen om alsnog aan deze voorwaarde te voldoen. De uit de leningen voort- vloeiende vorderingen worden tot bepaalde hoogte bepaald door de waarde van het onroerend goed waarop de crediteuren een eerste hypotheek hebben: de hoogte van de hypothecaire lening beloopt aanvankelĳk ten minste 62 % van de waarde van het onroerend goed, ofwel er is een overheidsgarantie voor de lening verstrekt of een speciaal wettelĳk mechanisme voor ingesteld. Volgens het beschreven mechanisme zou de staatsgarantie voor de hypothecaire obligaties een aanvulling vormen op het preferente recht op het onroe- rend goed of op de garantie van een overheidsinstantie, die de liquiditeit van de vorderingen van CFF verbetert. Hierdoor zĳn de crediteuren van CFF ervan verzekerd dat hun krediet tĳdig wordt terugbetaald, zonder dat ze juridische stappen hoeven te nemen om de hypotheek- garantie te mobiliseren. Als de staat overigens genood- zaakt zou worden om de garantie te honoreren, dan is er een goede kans dat hĳ op grond van het preferente recht een groot deel van de betaalde som kan terugvorderen. Dit geldt niet voor de eerdergenoemde achtergestelde schulden, die per definitie geen preferente rechten genieten en die nauwelĳks beter terugvorderbaar zĳn dan eigen vermogen. 3. 2. 2001 NL Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen L 34/43 (48) Wat de voorwaarden van de garantie betreft, dient tot slot te worden opgemerkt dat er geen beperking was gesteld aan de duur ervan en de staat ook niet op enige vergoeding of tegenprestatie kon rekenen. Zoals al eerder is onderstreept verkeerde CFF op het moment dat de garantie werd verstrekt bovendien in een dusdanig ernstige situatie dat een particuliere investeerder in een markt- economie tegen zulke voorwaarden geen garantie zou hebben verstrekt: alleen de staat was bereid om steun te verlenen. De overheidsgarantie vormt dan ook staatssteun. De garantie stelde de bank bĳna drie jaar lang in staat haar activiteiten voort te zetten onder omstandigheden die het iedere andere instelling onmogelĳk hadden gemaakt haar bancaire en financiële activiteiten uit te voeren. (49) Om de hoogte van de steun te kunnen vaststellen kan een raming worden gemaakt van de prĳs die CFF had moeten betalen als ze de garantie op de markt had moeten kopen. Hiervoor dient de kans te worden berekend dat een financieel (lening, obligatie, garantie) met soortgelĳke kenmerken als de aan CFF verstrekte garantie, van onbeperkte duur, wordt terugbetaald, evenals de kans dat een hypothecaire lening kan worden teruggevorderd en de theoretische kans dat een instelling met een rating zoals CFF ten tĳde van de toekenning van de garantie (Moody's Baa1; S & P A1) failliet gaat. Aan de hand hiervan kan, in combinatie met de eerder beschreven elementen, de toeslag worden berekend die moet worden opgeteld bĳ het in kwestie gevraagde tarief voor een risicoloos bankproduct met de kenmerken van de garantie. Volgens deze berekeningen zou de staat voor zĳn interventie een vergoeding van 14,6 miljard FRF moeten hebben verlangen. instrument (50) De staatsgarantie voor de schuld van CFF vormt tevens een indirecte steunmaatregel voor de crediteuren van de bank. Na de beslissing van de staat om zich garant te stellen voor alle leningen van CFF zagen de crediteuren de waarde van hun krediet stĳgen, omdat de staatsgarantie extra zekerheid bood dat de leningen zouden worden terugbetaald. Het merendeel van de leningen van CFF is belichaamd in obligaties aan toonder, waarvan de overdracht niet schriftelĳk hoeft te worden vastgelegd. 5. 1. 3. Verbintenis van de staat inzake de inachtneming van de prudentiële voorschriften door CFF (51) In het persbericht van 29 april 1996 sprak de minister van Economische Zaken en Financiën behalve over de passiva van de onderneming tevens over een andere toezegging van de Franse staat, namelĳk dat hĳ erop toe zou zien dat CFF alle prudentiële voorschriften in acht zou nemen. Net zoals de toezegging inzake de schulden van CFF was ook deze verklaring bedoeld om de betrokkenen gerust te stellen. In dit geval werd met name beoogd het vertrouwen te herstellen van de werknemers van CFF, die zich zorgen maakten om hun toekomst en die op 22 maart 1996 reeds gebruik hadden gemaakt van hun waarschuwingsrecht zoals vastgelegd in de wet van 1 maart 1984 inzake de preventie van het in gebreke blĳven van ondernemingen. (52) Aangezien voldoende eigen vermogen een fundamentele en noodzakelĳke voorwaarde is voor het ontplooien van bancaire activiteiten, impliceerde de minister in de verklaring dat de staat bereid was de noodzakelĳke geldelĳke middelen te verschaffen om het voortbestaan en de levensvatbaarheid van de instelling te garanderen. Op het moment van de ministeriële verklaring had CFF een aanzienlĳk eigen vermogen nodig: door de grote verliezen was de solvabiliteitsratio gedaald tot 0,5 %. Toen de procedure van artikel 88, lid 2, van het EG-Verdrag werd ingeleid, was het bĳ gebrek aan informatie onmogelĳk deze eventuele overheidsinterventie te kwantificeren; volgens de pers was ten minste 8 miljard FRF aan werkelĳk eigen vermogen nodig om de solvabiliteitsratio terug te brengen tot de minimaal vereiste 8 %. (53) Volgens Richtlĳn 89/647/EEG van de Raad (10) van 18 december 1989 betreffende de solvabiliteits- ratio van kredietinstellingen, voor het laatst gewĳzigd bĳ Richtlĳn 92/30/EEG (11), dienen de toezicht- houdende autoriteiten ervoor te zorgen dat een bank waarvan de solvabiliteitsratio onder de 8 % daalt de noodzakelĳke maatregelen neemt om deze zo snel mogelĳk te herstellen, door herkapitali- satie of door beperking van haar verbintenissen; zo niet, dan wordt de vergunning ingetrokken en moet de bank haar activiteiten stopzetten. Zoals de Commissie reeds heeft onderstreept in andere beschikkingen met betrekking tot het bankwezen, is bĳ dergelĳke herkapitalisatietransacties sprake van steun als de staat als aandeelhouder hierbĳ niet marktconform handelt, ook al kost de herkapita- lisatie minder dan een liquidatie. De solvabiliteitseis vormt een van de criteria voor de levensvatbaar- heid van een bank en zorgt er tegelĳkertĳd voor dat voor alle banken dezelfde mededingingsvoor- waarden gelden, aangezien ze in theorie in plaats van hun eigen vermogen te vergroten altĳd hun verbintenissen kunnen beperken teneinde aan de solvabiliteitseis te voldoen. (10) PB L 336 van 30. 12. 1989, blz. 14. (11) PB L 110 van 28. 4. 1992, blz. 52. L 34/44 NL Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen 3. 2. 2001 (54) Omdat liquidatie steeds, een optie was, impliceert een herkapitalisatie staatssteun als deze niet plaatsvindt tegen normale voorwaarden, en tegen een vergoeding die voor een particuliere inves- teerder aanvaardbaar zou zĳn. Om de handelwĳze van de staat te vergelĳken met die van een particuliere investeerder in een markteconomie dienen de kosten van de transactie te worden afgezet tegen de geactualiseerde waarde ervan, zodat de hoogte van de steun kan worden beoordeeld. (55) Sinds 1996 was het voor CFF zelfs met boekhoudkundige ingrepen en de verkoop van vaste activa niet mogelĳk om aan de prudentiële voorschriften te voldoen zonder terug te vallen op herkapitalisa- tiemaatregelen. Bĳ schrĳven van 24 maart 1999 heeft de minister van Economische Zaken en Financiën de Commissie meegedeeld dat op grond van de jaarrekeningen over 1998 het benodigde kapitaal is vastgesteld op 1,85 miljard FRF. Deze herkapitalisatie zou plaatsvinden in de vorm van een aandeelhoudersvoorschot van CDC tegen de korte marktrente. Bĳ overname van CFF zou dit voorschot door de partner worden overgenomen en vervolgens in kapitaal worden geconsolideerd. Een herkapitalisatiebedrag van slechts 1,85 miljard FRF veronderstelt echter dat de dochteronderne- ming Crédit Logement (CLog) wordt afgestoten — hetgeen nog niet is geschied — en dat CFF de doelstelling van de Commission Bancaire van een „tier 1”-ratio van ten minste 6 % realiseert. (56) De uitbreiding van de activiteiten van CLog dankzĳ de opleving van de huizenmarkt en de sterke ontwikkeling van de sector gewaarborgde leningen heeft geleid tot een forse toename van de naar risico gewogen middelen van CLog, die vanwege het grote aandeel van CFF in CLog (71 %) zĳn geconsolideerd in de boekhouding van CFF. De leningen van CLog zĳn economisch gezien riskanter en wegen dan ook zwaarder, hetgeen betekent dat CFF er meer eigen vermogen tegenover moet stellen. In hun brief van 24 december 1998 hebben de Franse autoriteiten de Commissie meegedeeld dat er met de andere aandeelhouders van CLog was gesproken over een vermindering van de deelneming van CFF in CLog van 71 % naar minder dan 20 %, teneinde deze last van CFF te verminderen (12). Op grond van de door de Franse autoriteiten verstrekte informatie schat de Commissie dat het benodigde eigen vermogen van CFF tussen de 1,357 miljard en de 5,914 miljard FRF ligt, naargelang de hypothetische door de Commission Bancaire vereiste ratio van het werkelĳk eigen vermogen en de toekomstige deelneming van CFF in CLog. Tabel 1 — Kapitaalbehoefte van Crédit Foncier de France Deelneming in Crédit Logement (in miljoen FRF) Tier 1 71 % 51 % 20 % 10 % 0 % (onveranderd) 1 849 1 321 1 646 1 357 1 357 3 857 3 329 1 646 1 357 1 357 5 914 5 385 1 801 1 801 1 801 Ratio werkelĳk eigen vermo- gen 4 % Ratio werkelĳk eigen vermo- gen 5 % Ratio werkelĳk eigen vermo- gen 6 % Bron: Franse autoriteiten. (57) Op grond van de beschikbare informatie is de Commissie tot de slotsom gekomen dat de toezegging van de staat inzake de inachtneming van de prudentiële voorschriften een steunmaatregel is waarvan moet worden bekeken of deze, gelet op de herstructureringsmaatregelen van CFF, verenigbaar is met de gemeenschappelĳke markt. De Commissie gaat er bĳ de beoordeling van de steun vanuit dat de kapitaalverhoging beperkt is gebleven tot 1,85 miljard FRF (1,4 miljard FRF geactualiseerd in 1996), zoals de Franse autoriteiten hebben aangemeld, en dat de deelneming van CFF in CLog hiervoor voldoende wordt beperkt (zie tabel 1). (12) In de noemer van de solvabiliteitsratio zĳn de naar risico gewogen activa verwerkt. 3. 2. 2001 NL Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen L 34/45 (58) De totale steun aan CFF komt daarmee op 16 miljard FRF, overeenkomstig onderstaand overzicht. Tabel 2 — Overzicht van de steunmaatregelen (geactualiseerd op 31 december 1996) Beoogde maatregelen Omvang van de steun (in miljard FRF) Herstructureringssteun — Staatsgarantie — Eigen vermogen 14,6 1,4 16,0 Totaal 5. 2. Ongunstige beïnvloeding van het handelsverkeer tussen de lidstaten (59) De liberalisering van de financiële dienstverlening en de integratie van de financiële markten hebben tot gevolg dat het intracommunautaire handelsverkeer steeds gevoeliger wordt voor vervalsing van de concurrentie. 5. 2. 1. Concurrentievervalsing (60) Steun aan een bank zoals CFF, die krediet en andere diensten verleent aan ondernemingen en deposito's aanneemt van een grote clientèle, kan de concurrentie met andere kredietinstellingen verstoren. Steunmaatregelen ten behoeve van de zwakste instellingen hebben een schadelĳke invloed en dragen bĳ tot een afname van de marges in de sector. Dergelĳke steunmaatregelen vormen een beloning voor inefficiëntie en zĳn in strĳd met de marktwerking. Bescherming van een staat die bereid is in te grĳpen als een kredietinstelling in moeilĳkheden komt, stimuleert de crediteuren niet om controle uit te oefenen op het gedrag van hun debiteur. De instelling is niet langer onderworpen aan de controle en sancties van de markt. Deze bescherming is niet alleen onterecht en buiten proportie, maar stimuleert bovendien een slecht beheer van de kredietinstelling. (61) Wat het aantrekken van middelen betreft — een terrein waarop eveneens een sterke concurrentie heerst — heeft de steun de mededinging aanzienlĳk verstoord, omdat CFF een betrekkelĳk grote kredietnemer op de internationale financiële markten was. De staatsgarantie heeft CFF in deze sector een belangrĳk concurrentievoordeel opgeleverd. 5. 2. 2. Beïnvloeding van het handelsverkeer tussen de lidstaten (62) Hoewel banken hun activiteiten, hoofdzakelĳk gebaseerd op het aannemen van deposito's en het verstrekken van leningen, in beginsel over de grenzen heen kunnen verrichten, zien zĳ zich bĳ expansie in het buitenland gesteld voor belemmeringen. (63) Deze belemmeringen houden vaak verband met de bescherming van binnenlandse banken tegen de gevolgen van de concurrentie, waardoor toetreding tot de markt voor buitenlandse concurrenten minder aantrekkelĳk wordt gemaakt. Aangezien de voltooiing van de interne markt het voor banken mogelĳk heeft gemaakt hun diensten aan te bieden in alle lidstaten, kan iedere steunmaatregel ten behoeve van een (nationale of internationale) bank deze mogelĳkheden beperken. (64) (65) (66) Steun die tot doel heeft kredietinstellingen — zelfs lokale instellingen — te laten overleven ondanks hun lagere winstgevendheid en onvermogen om de concurrentie aan te gaan, bergt derhalve het risico in zich dat de mededinging binnen de Gemeenschap wordt vervalst, omdat toetreding van buitenlandse banken tot de Franse markt bemoeilĳkt wordt. Zonder de steun in kwestie had CFF waarschĳnlĳk moeten worden geliquideerd. In dat geval zouden de activa van de instelling kunnen zĳn overgenomen door een buitenlandse concurrent die zich op de Franse markt wil begeven of zĳn aanwezigheid aldaar wil uitbreiden. De cliënten van CFF hadden zich tot een andere bank moeten wenden, eventueel een bank uit een andere lidstaat. Bĳgevolg moet worden geconcludeerd dat de steunmaatregelen ten gunste van CFF binnen het toepassingsgebied van artikel 87, lid 1, van het EG-Verdrag vallen, omdat ze de mededinging vervalsen in een mate die het handelsverkeer tussen de lidstaten ongunstig kan beïnvloeden. L 34/46 NL Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen 3. 2. 2001 5. 3. Beoordeling van de verenigbaarheid van de steun aan Crédit Foncier de France met het EG-Verdrag (67) Na te hebben vastgesteld dat de financiële steunmaatregelen ten behoeve van CFF staatssteun behelzen, moet de Commissie beoordelen of deze in de zin van artikel 87, leden 2 en 3, van het EG-Verdrag als verenigbaar met de gemeenschappelĳke markt kunnen worden beschouwd. (68) In de eerste plaats gaat het in het onderhavige geval niet om sociale steun, die aan individuele verbruikers wordt verleend, noch om steun die bedoeld is om de ontwikkeling van bepaalde regio's in Frankrĳk te stimuleren. Evenmin gaat het om steun om een ernstige economische crisis te boven te komen, omdat de steun beoogt de problemen van slechts één steunontvangende onderneming (CFF) op te lossen en niet de moeilĳkheden van alle ondernemingen in de sector. (69) De Commissie is van oordeel dat de oorzaak van de problemen van CFF niet is gelegen in een systeemcrisis in het Franse bankwezen, ofschoon CFF niet de enige Franse kredietinstelling in is eveneens in moeilĳkheden is (een aantal andere banken, hoofdzakelĳk in overheidshanden, problemen). De oorzaken van de verliezen van CFF zĳn gelegen in de instelling zelf en hangen klaarblĳkelĳk nauw samen met een slecht beleid op het gebied van de kredietverlening aan de particuliere onroerendgoedsector en een onvoldoende strikte bewaking van de risico's daarop. Derhalve kan de steun ook niet worden aangemerkt als steun van gemeenschappelĳk belang in verband met een algemene bankcrisis. (70) Alleen de uitzondering van artikel 87, lid 3, sub c), tweede streepje, van het EG-Verdrag zou in aanmerking kunnen komen. De verenigbaarheid van de steunmaatregelen in kwestie moet worden getoetst aan de bĳzondere regels voor reddings- en herstructureringssteun (13). Volgens het algemene beginsel dat bĳ ondernemingen in moeilĳkheden moet worden toegepast, moet voor verenigbaarheid van de steun aan diverse voorwaarden worden voldaan, namelĳk, in geval van herstructurerings- steun, de volgende: 1. er moet een herstructureringsplan ten uitvoer worden gelegd dat van realistische veronderstel- lingen uitgaat, dat de onderneming in staat stelt binnen redelĳke termĳn weer het minimaal noodzakelĳke rendement op het geïnvesteerde kapitaal te behalen en dat aldus de levensvatbaar- heid van de onderneming garandeert; 2. voor de steun moeten voldoende tegenprestaties worden geleverd, ter compensatie van het concurrentievervalsende effect ervan, zodat de Commissie kan concluderen dat de steun niet in strĳd is met het gemeenschappelĳk belang; 3. de steun moet in verhouding staan tot het beoogde doel en moet tot het strikte minimum beperkt blĳven, zodat de last van de herstructurering zoveel mogelĳk door de onderneming zelf wordt gedragen; 4. het herstructureringsplan moet integraal ten uitvoer worden gelegd en er moet aan alle andere in de eindbeschikking van de Commissie genoemde verplichtingen worden voldaan; 5. er moet een systeem worden ingesteld voor controle op de naleving van voorgaande voorwaarde. Ten aanzien van de toepassing van de kaderregeling voor herstructureringssteun is de Commissie van mening dat dergelĳke herstructureringssteun normaliter slechts eenmalig noodzakelĳk mag zĳn. 5. 3. 1. 1. L e v e n s v a t b a a r h e i d v a n d e o n d e r n e m i n g (71) (72) In een brief van 21 maart 1996 hebben de Franse autoriteiten de Commissie meegedeeld dat de nieuwe president-directeur van CFF op korte termĳn een plan inzake de herstructurering en de strategische heroriëntatie van de bank zou voorleggen. Dit plan moest het mogelĳk maken de bank te saneren en weer levensvatbaar te maken met het oog op aansluiting bĳ een partner. Aanvankelĳk voorzag het plan niet in een kapitaalinjectie van de staat, die hoopte dat de in het plan voorgestelde maatregelen voldoende zouden zĳn om de noodzakelĳke middelen te genereren voor de herkapitali- satie van CFF. Bĳ het zoeken naar een referentieaandeelhouder is CFF, met name vanaf 1996, begonnen met een interne herstructurering, waarbĳ de bank zich hoofdzakelĳk is gaan concentreren op haar kernactivi- teit, het verstrekken van krediet voor koop- en huurwoningen, vooral aan particulieren. De onderne- ming heeft een strategie geformuleerd rondom vĳf activiteiten en op basis hiervan een nieuwe organisatiestructuur ontwikkeld. De interne herstructurering heeft geresulteerd in een rationalisering van het organisatieschema door hergroepering van gelĳksoortige activiteiten teneinde meer helder- heid te verschaffen en schaalvoordelen te realiseren. (13) Communautaire kaderregeling voor reddings- en herstructureringssteun aan ondernemingen in moeilĳkheden (PB C 368 van 23. 12. 1994, blz. 12). 3. 2. 2001 NL Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen L 34/47 (73) De commerciële activiteiten kregen prioriteit van de werknemers en de directie van CFF en hebben goede resultaten opgeleverd met betrekking tot de verstrekking van krediet tegen marktvoorwaarden; deze leningen zĳn in omvang toegenomen van 6,1 miljard FRF in 1995 tot 11,5 miljard FRF in 1998. Dankzĳ de inspanningen van haar commerciële netwerk heeft CFF haar aandeel in haar traditionele marktsegment, dat van de gesubsidieerde leningen, weten uit te breiden. De verkoopme- thoden zĳn verbeterd sinds de invoering van een verkoopopleiding begin 1998. (74) Het beleid van herstructurering en verkoop van activa in het kader van de heroriëntatie op de kernactiviteit heeft tevens bĳgedragen tot het herstel van het evenwicht in de liquiditeit en van het eigen vermogen van de groep. In 1996 heeft de instelling activa en niet-strategische deelnemingen ter waarde van 23 miljard FRF verkocht en transacties gesloten in de vorm van effectisering en rechtstreekse verkoop van vorderingen op lokale autoriteiten ten bedrage van 22 miljard FRF (waarvan 11 miljard FRF door middel van effectisering). Dankzĳ deze transacties was CFF in staat het voorschot van CDC terug te betalen en hoefde de bank, na de introductie van instrumenten voor activa- en passivabeheer, sinds de crisis van januari 1996 geen beroep meer te doen op de kapitaalmarkten om financiële middelen op te nemen. (75) De kaspositie van CFF is thans ruimschoots positief, niet alleen dankzĳ de verkoop van een groot aantal leningen aan lokale autoriteiten en van andere activa, maar voornamelĳk omdat veel cliënten hun leningen vervroegd hebben afgelost vanwege de lage marktrente. In 1996 hebben de vervroegde aflossingen op bĳna alle leningen in totaal 26 miljard FRF opgeleverd, bovenop de 9 miljard FRF aan aflossingen op de overeengekomen vervaldata en de 21 miljard FRF die de verkoop van leningen aan lokale autoriteiten heeft opgeleverd. Hierdoor kon de bank waardepapieren waarvan de vervaldatum naderde en andere schulden terugbetalen en haar waardepapierenportefeuille met meer dan 10 miljard FRF versterken. Omdat ook in de boekjaren 1997 en 1998 naar verhouding veel leningen vervroegd zĳn terugbetaald, is CFF tot 1999 al haar verplichtingen kunnen nakomen, terwĳl de bank tevens de in het ondernemingsplan beoogde productie heeft weten te behalen. Zo nodig kan de bank via effectiseringstransacties of mobilisering van de obligatieportefeuille middelen vrĳmaken. (76) Met de afname van de omvang van de leningenportefeuille is ook het aantal dubieuze leningen teruggelopen. De voorzieningen voor dubieuze leningen zĳn gedaald van 9,7 miljard FRF in 1995 tot 5,2 miljard FRF in 1998, dankzĳ duidelĳke verbeteringen in het beleid van strenge risicoselectie met betrekking tot de kredietactiviteiten van de bank (risicobeheer), als direct gevolg van het feit dat CFF zich is gaan heroriënteren op sectoren die weinig risico in zich bergen (woningkrediet). Wat de controle op de risico's en verbintenissen van de dochterondernemingen betreft, heeft CFF erkend dat er weliswaar controle-instrumenten aanwezig waren, maar dat deze voorheen kwalitatief noch kwantitatief voldeden aan de huidige beheereisen, vooral gelet op de diversificatie die de onderne- ming doorvoerde. Sinds 1996 streeft de onderneming dan ook naar een strenger toezicht van de moedermaatschappĳ op de dochterondernemingen: er is een comité ingesteld dat er voortdurend op toeziet dat de dochterondernemingen dezelfde strategie volgen als de moedermaatschappĳ en dat gemeenschappelĳke problemen onderzoekt. In het kader van de controle op het beheer van de dochterondernemingen worden ieder kwartaal de resultaten en de voornaamste financiële indicatoren van de kaspositie beoordeeld en de jaarprognoses bĳgesteld. Tot slot wordt tevens verslag gedaan van de resultaten van de ontplooide activiteiten. Ten behoeve van het risicobeheer zĳn twee comités ingesteld, waaraan de verbintenissen van dochterondernemingen jegens externe cliënten van meer dan 5 miljard FRF ter goedkeuring moeten worden voorgelegd. Tevens beheren ze de grote risico's waarmee voor de groep per cliënt 5 miljard FRF of meer gemoeid is. (77) In onderstaande tabel is weergegeven hoe de balans van de CFF-groep zich tussen 1995 en 1998 heeft ontwikkeld. Tabel 3 — Geconsolideerde balans van de CFF-groep 1998 1997 1996 1995 (in miljard FRF) Activa (netto) Staatspapieren Vorderingen op banken Vorderingen op cliënten Waardepapieren Overige activa Overlopende posten 14,4 21,1 193,8 33,6 13,0 10,6 Totaal 286,5 12,4 36,8 228,2 16,6 4,8 10,7 309,5 3,1 45,5 257,4 15,6 5,0 14,0 340,6 3,7 51,4 299,3 9,9 6,3 11,4 382,0 L 34/48 NL Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen 3. 2. 2001 1998 1997 1996 1995 (in miljard FRF) Passiva Vorderingen op banken Vorderingen op cliënten Waardepapieren Overige passiva Overlopende posten Risicovoorzieningen Var Achtergestelde schulden Minderheidsbelangen Geconsolideerd eigen vermogen Geconsolideerd resultaat 39,4 5,4 194,4 14,0 12,6 5,2 1,3 11,7 0,8 0,5 1,2 44,1 5,3 215,9 15,3 11,2 5,5 0,9 11,2 0,7 – 1,5 0,9 47,3 4,9 241,4 16,5 13,1 7,1 0,7 10,3 0,7 – 2,3 0,9 Totaal 286,5 309,5 340,6 Posten buiten de balanstelling Aangegane verplichtingen Ontvangen verplichtingen Valutatermĳntransacties Transacties in financiële termĳninstrumenten 142,0 0,9 69,7 107,7 122,3 1,4 78,8 102,6 114,4 20,5 67,2 73,9 60,9 5,2 266,0 19,5 13,0 9,7 0,7 9,2 0,3 8,3 – 10,8 382,0 112,8 1,0 75,1 75,4 (78) Sinds 1996 zĳn de marges weer op peil gebracht, overeenkomstig de doelstellingen in het onderne- mingsplan. De voornaamste inspanningen zĳn geleverd om met de afstoting van activiteiten ook de structurele kosten terug te dringen. Tussen 1995 en 1998 is het personeelsbestand met circa 30 % ingekrompen (van 3 287 tot 2 371 arbeidsplaatsen), waardoor de personeelskosten met 25 % zĳn gedaald. De totale lasten voor de bedrĳfsuitoefening zĳn in deze periode met 22 % gedaald. Na de buitengewoon grote verliezen van 1995 heeft de groep een winst geboekt die weliswaar bescheiden is, maar die toch tot een groei van het geconsolideerde eigen vermogen heeft geleid. De afname van de opbrengst uit bancaire bedrĳfsuitoefening die volgde op de vermindering van de rentemarge (zoals voorzien in het ondernemingsplan) is volledig gecompenseerd door de daling van de algemene lasten van de bedrĳfsuitoefening, maar ook door de extra winst uit de verkoop van leningen aan lokale autoriteiten en de afname van waardecorrecties op vorderingen en financiële vaste activa (dankzĳ een beter risicobeheer) en van de aflossingen en voorzieningen. (79) In onderstaande tabel is het geconsolideerde bedrĳfsresultaat van de CFF-groep weergegeven. Tabel 4 — Winst- en verliesrekening van de CFF-groep (in miljard FRF) Baten bancaire bedrĳfsuitoefening Lasten bancaire bedrĳfsuitoefening Overige baten en lasten Opbrengsten uit bancaire bedrĳfsuitoe- fening Lasten bancaire bedrĳfsuitoefening en overige bedrĳfskosten waarvan personeelskosten Resultaat uit bedrĳfsuitoefening Risicolasten Buitengewone baten Overige rekeningen Geconsolideerd resultaat na belastingen 1998 25,2 – 22,2 0,5 3,5 – 2,0 – 1,2 1,5 – 0,6 – 0,1 0,4 1,2 1997 28,3 – 24,5 0,3 4,1 – 2,3 – 1,5 1,8 – 0,9 – 0,1 0,1 0,9 1996 31,2 – 26,8 0,1 4,5 – 2,3 – 1,5 2,2 – 1,7 0,2 0,2 0,9 1995 34,2 – 29,4 0,1 4,9 – 2,8 1,7 2,1 – 13,6 1,2 – 0,4 – 10,7 3. 2. 2001 NL Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen L 34/49 (80) Het door CFF ten uitvoer gelegde herstructureringsplan voorzag weliswaar in saneringsactiviteiten die de noodzakelĳke liquide middelen hebben opgeleverd om de activiteiten van de bank in de moeilĳke periode die ze doormaakte te financieren en de instelling weer winstgevend te maken, maar was ontoereikend om de solvabiliteitsratio te herstellen. Hoewel de Franse autoriteiten aanvankelĳk hadden aangegeven dat ze ondanks de eerdere toezegging van de regering niet op voorhand wilden overgaan tot een kapitaalinjectie in CFF, noch enige andere steunmaatregel overwogen, was de geboekte winst niet zo hoog dat het eigen vermogen kon worden hersteld tot de omvang die is vereist volgens de prudentiële voorschriften van de Gemeenschap. Het herstel van het eigen vermogen zou derhalve ten laste komen van de onderneming die de bank zou overnemen. Tabel 5 — Eigen vermogen van de CFF-groep 1998 1997 1996 1995 (in miljoen FRF) Werkelĳk eigen vermogen Aanvullend eigen vermogen Aftrek 6 424,0 6 424,0 – 96,0 3 304,0 3 304,0 – 126,0 1 990,0 1 990,0 – 183,0 557,0 557,0 – 194,0 Geconsolideerd eigen vermogen 12 752,0 6 482,0 3 797,0 920,0 Gewogen risico's Solvabiliteitsratio Ratio werkelĳk eigen vermogen (tier one) (1) 205 600,0 188 000,0 185 550,0 183 600,0 6,20 % 3,12 % 3,45 % 1,76 % 2,05 % 1,07 % 0,50 % 0,30 % (1) De „tier one”-ratio dient volgens de vigerende prudentiële voorschriften normaliter ten minste 4 % te bedragen. (81) In september 1998 werden de onderhandelingen met de kandidaat voor overname van de instelling, het Amerikaanse consortium GMAC-Bass, echter afgebroken omdat het consortium niet bereid was CFF in haar geheel over te nemen. Volgens de pers vreesde GMAC dat de bureaus voor kredietwaar- digheidbeoordeling zĳn beoordeling zouden verlagen als het de volledige balans van CFF (die indertĳd circa 310 miljard FRF beliep) zou overnemen. Daarom vroeg het consortium de staat de balans van CFF in tweeën te splitsen en alle obligaties waarvoor een overheidsgarantie was verstrekt, zelf te behouden. (82) Op 24 december 1998 hebben de Franse autoriteiten een nieuw plan voorgelegd, waarin drie fasen worden onderscheiden: financiële herstructurering, herkapitalisatie en het vinden van een nieuwe partner bĳ wie de bank zich kan aansluiten. (83) Met de financiële herstructurering wordt beoogd de tĳdens de vorige onderhandelingen over de overname van CFF tegengekomen problemen op te lossen, met name de garantie voor de leningen, de beheerproblemen (corporate governance), de doorzichtigheid van de boekhouding en de groei- ende behoefte aan eigen vermogen. Deze problemen zĳn respectievelĳk aangepakt door de oprich- ting van een dochteronderneming die gespecialiseerd is in hypothecaire kredietverlening, aanpassing van de statuten van CFF aan de algemene praktĳk, verbetering van de leesbaarheid van de balans van CFF en vermindering van de deelneming van CFF in CLog. (84) De hypotheekverplichtingen en de corresponderende activa zullen worden ondergebracht in een gespecialiseerde dochteronderneming, Société de Crédit Foncier (SCF). Gelet op de kwaliteit van dergelĳke gespecialiseerde instellingen krĳgt CFF hiermee een nieuw instrument voor zekergestelde herfinanciering in handen, zodat de staatsgarantie niet meer nodig is. Voorwaarde voor de tenuit- voerlegging van dit plan is dat het Franse parlement instemt met de wet op spaargelden en financiële zekerheid, die eind dit jaar zal worden behandeld. De Commissie staat positief tegenover deze wetsbepalingen en de oprichting van SCF, omdat deze organisatiestructuur een definitieve oplossing biedt voor het probleem van de staatsgarantie. (85) De Commissie acht het zeer belangrĳk dat CFF haar deelneming in CLog terugbrengt, gelet op de gevolgen van de consolidatie van de boekhouding van CLog voor de solvabiliteitsratio van de groep (zie tabel 1). L 34/50 NL Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen 3. 2. 2001 (86) Naar aanleiding van een brief van 24 maart 1999, waarin de minister van Financiën en Industrie heeft meegedeeld met welk bedrag de staat voornemens was het kapitaal van CFF te verhogen, heeft de Commissie om nadere inlichtingen gevraagd teneinde na te gaan of er een ondernemingsplan is opgesteld waarmee de saneringsoperatie tot een einde kan worden gebracht en of de beoogde steun tot een absoluut minimum beperkt blĳft. Voorts heeft zĳ de Franse autoriteiten verzocht te beves- tigen op welke datum de statuten van de bank worden aangepast aan de algemene praktĳk en de dochteronderneming SCF wordt opgericht. Op 12 mei 1999 heeft de Commissie alle gevraagde informatie ontvangen. (87) Het nieuwe plan omvat een strategie voor de toekomst en de verwachte toekomstige resultaten op basis van de in 1998 behaalde resultaten, met als algemeen streven het vinden van een overnemer. Het is de bedoeling om de positie van de instelling met betrekking tot de meest risicovolle activiteiten te herstellen en te voorkomen dat de opbrengst uit bancaire bedrĳfsuitoefening terug- loopt door andere bronnen van inkomsten aan te boren die de daling van de traditionele inkomsten kunnen compenseren. In het plan is rekening gehouden met de fundamentele problemen van de instelling en met alle aspecten van het normale beheer (personeel, organisatie, commerciële activi- teiten), de strategische ontwikkeling en de financiële structuur (eigen vermogen, kwaliteit van de vorderingen, rentabiliteit, liquiditeit) teneinde CFF in staat te stellen haar levensvatbaarheid aan te tonen. (88) Het strategisch plan heeft twee doelstellingen: de heroriëntatie op de hypothecaire activiteiten gestalte geven en de inkomsten uit de verstrekking van woningkrediet, de verkoop van diensten en de verkoop van spaarplannen vergroten. Met betrekking tot de eerste doelstelling zĳn de voornaamste maatregelen de toespitsing van de activiteiten op woningkrediet, de reorganisatie van het netwerk en de versterking van de commerciële activiteiten. CFF wil zich bĳ de verdere herstructurering op drie aspecten richten: de sector krediet voor koop- en huurwoningen, voornamelĳk voor particulieren, waaraan de onderneming spaarplannen wil koppelen; versterking van de kredietactiviteiten in vertrouwde sectoren, zoals leningen aan onroerendgoedmaatschappĳen en specialistische leningen; en ontwikkeling van diensten met een grote meerwaarde, zoals makelaarsadvies, goederenbeheer, sociale woningbouw en het beheer van een woningbestand, waarmee CFF reeds veel ervaring heeft. (89) Voorzover op grond van de overgelegde documenten kan worden nagegaan lĳkt het strategisch plan over het geheel genomen adequaat, zĳ het soms erg optimistisch. De afname van de inkomsten uit de gesubsidieerde sector wordt nog onvoldoende gecompenseerd door de uitbreiding van de commerciële activiteiten, waar CFF nog maar een bescheiden marktaandeel bezit. De prognoses inzake de toename van het marktaandeel in deze laatste sector lĳken erg optimistisch, gelet op het feit dat het ondernemingsplan niet voorziet dat deze markt als geheel zal groeien. Een dergelĳke omschakeling is geen gemakkelĳke opgave voor CFF, dat net uit een ernstige crisis komt, en zal grote inspanningen vergen van de werknemers, die tot dusverre niet bĳzonder commercieel gericht werkten. (90) Overigens dient te worden opgemerkt dat de toename van het aantal oversluitingen en vroegtĳdige aflossingen van leningen als gevolg van de lage rente en het beleid van bancaire netwerken om leningen van elkaar over te nemen, in eerste instantie weliswaar een gunstig effect heeft gehad op de kaspositie van CFF, maar uiteindelĳk tot een daling van de opbrengst uit bancaire bedrĳfsuitoefening kan leiden, vooral in de gesubsidieerde sector, waarin de instelling vooralsnog de meeste kredietacti- viteiten ontplooit. (91) Uit de analyse van de ontwikkeling van de kosten na 1999 blĳkt tot slot dat deze niet zĳn afgestemd op de afname van het aantal PAP-leningen en de nog zwakke groei van de opbrengst uit bancaire bedrĳfsuitoefening. De ontwikkeling van de lasten van bedrĳfsuitoefening sluit niet aan op de „trend” van de afgelopen drie jaar of de voorspellingen voor de banksector in het algemeen. 5. 3. 1. 2. T e g e n p r e s t a t i e s (92) Ten eerste dient te worden opgemerkt dat CFF had moeten worden geliquideerd als ze geen steun had ontvangen. Zoals bepaald in de richtsnoeren van de Commissie betreffende reddings- en herstructureringssteun (14) dient dan ook te worden nagegaan of de oplossing is gekozen die de minste concurrentieverstoring teweegbrengt. Als een vergaande concurrentieverstoring onvermĳdelĳk is, dient de begunstigde onderneming tegenprestaties te leveren die de andere ondernemingen in de sector ten goede komen teneinde de negatieve effecten van de steun te verzachten. (14) Zie voetnoot 13. 3. 2. 2001 NL Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen L 34/51 (93) (94) Voorts dient te worden opgemerkt dat de tegenprestaties volgens het communautaire beleid op dit gebied een aanvullende inspanning van de begunstigde onderneming moeten behelzen, naast de herstructureringsactiviteiten die noodzakelĳk zĳn voor haar herstel. Met name mogen de maatregelen niet direct of indirect met staatssteun zĳn gefinancierd. Als de capaciteit niet wordt verminderd, kan de tegenprestatie worden geleverd in de vorm van het beëindigen van activiteiten, mits deze winstgevend zĳn, of van een vermindering van de aanwezigheid van de onderneming op de markt. In de regelgeving voor het bankwezen is een solvabiliteitseis gesteld (het werkelĳke eigen vermogen en het eigen vermogen in ruime zin moeten respectievelĳk 4 % en 8 % uitmaken van de naar risico gewogen activa), die de groeimogelĳkheden van kredietinstellingen beperkt. In wezen geldt een dergelĳke kapitalisatieverplichting op middellange en lange termĳn voor iedere onderneming, maar in de banksector heeft deze eis een permanent en rechtstreeks karakter. De eis is eenvoudig te kwantificeren en kan niet tĳdelĳk worden losgelaten als een kredietinstelling een groeistrategie volgt. Een kredietinstelling die niet volledig aan de solvabiliteitseis voldoet, heeft geen groeimogelĳkheden zolang ze geen nieuw eigen vermogen kan aantrekken of geen aanzienlĳke winst kan boeken. Dit leidt ertoe dat een inefficiënte instelling direct in haar groei belemmerd wordt, terwĳl een bank die grote winst boekt naargelang haar rentabiliteit ruimte heeft om te groeien. Deze beperkende gevolgen van de solvabiliteitseis voor slecht functionerende instellingen vormt een goed voorbeeld van het aanvullende karakter van preventieve prudentiële beleidsmaatregelen en het mededingingsbe- leid. (95) Dankzĳ de solvabiliteitseis is het mogelĳk in het geval van steunverlening aan een kredietinstelling een conventionele schatting te maken van de concurrentieverstoring (15). Als de steun kan worden gelĳkgesteld aan een kapitaalinjectie, dan kan de concurrentieverstoring worden gemeten in termen van naar risico gewogen activa. Een kapitaalinjectie van 1 miljoen EUR, of een andere maatregel met een gelĳkwaardig effect, stelt een bank in staat de naar risico gewogen activa op haar balans uit te breiden (rekening houdend met de solvabiliteitseis van 8 %) en daarmee ook haar activiteiten. Dit vertaalt zich in een potentiële concurrentieverstoring in termen van activiteiten in de orde van grootte van 12,5 miljoen EUR (zonder de steun in kwestie zou de bank haar naar risico gewogen activa niet met 12,5 miljoen EUR hebben kunnen uitbreiden). Een dergelĳke relatie impliceert tevens dat, als de steun aan een kredietinstelling meer bedraagt dan haar eigen vermogen, de concurrentie- verstoring groter is dan het totaalbedrag van de naar risico gewogen activa. In een dergelĳke context zĳn de tegenprestaties bedoeld om de conventioneel, en niet erg nauwkeurig, geraamde concurrentie- verstoring te beperken. (96) In het onderhavige geval dient te worden onderstreept dat de Franse autoriteiten naar aanleiding van het verzoek van de Commissie bĳ de inleiding van de procedure van artikel 88, lid 2, van het EG-Verdrag om inlichtingen over de door CFF geleverde tegenprestaties aan de concurrenten, gegevens hebben verstrekt over de geleverde inspanningen. De Commissie beschouwt de in het ondernemingsplan aangekondigde vermindering van de opbrengst uit bancaire bedrĳfsuitoefening niet als een tegenprestatie, omdat deze in feite voortvloeit uit de afname van de kredietactiviteiten in de gesubsidieerde sector, die nog niet wordt gecompenseerd door een toename van de activiteiten in de commerciële sector. (97) Wel is de Commissie van mening dat de sterke afname van de balans (van 392 miljard FRF op 31 december 1995 tot 296 miljard FRF op 31 december 1998, dat wil zeggen een reductie van 25 %) zowel moet worden beschouwd als een noodzakelĳke ingreep voor het voortbestaan van de bank en een voortvloeisel van de vrĳwillige heroriëntatie van de activiteiten van de bank, maar bovendien aanzienlĳke inspanningen heeft gevergd die de concurrentieverstoring ten gevolge van het overheids- ingrĳpen deels teniet hebben gedaan. Deze inspanningen vormen een zeer aanzienlĳke tegenprestatie voor de conventioneel geraamde concurrentieverstoring. (98) De Commissie staat tevens positief tegenover de beslissing van CFF om haar buitenlandse netwerk af te stoten, met name omdat de bank haar activiteiten in het buitenland weliswaar nog van betrekkelĳk beperkte omvang, voorafgaand aan het overheidsingrĳpen aan het uitbreiden was (er was een filiaal geopend in Italië). (99) Gelet op de hoogte van de steun ten opzichte van de geleverde tegenprestaties is de Commissie van oordeel dat CFF een aanmerkelĳk deel van de herstructureringskosten voor haar rekening heeft genomen en dat ze belangrĳke tegenprestaties heeft geleverd om de verstorende gevolgen van de steun voor de mededinging te compenseren. (15) Zie Beschikking 98/490/EG van de Commissie van 20 mei 1998 betreffende de door Frankrĳk aan de groep Crédit Lyonnais verleende steun (PB L 221 van 8. 8. 1998, blz. 72). L 34/52 NL Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen 3. 2. 2001 5. 3. 1. 3. V e r h o u d i n g t u s s e n d e s t e u n e n d e b ĳ d r a g e v a n d e b a n k t o t h a a r h e r s t e l (100) Rekening houdend met eerdergenoemde aspecten is de Commissie met betrekking tot de naleving van de andere in de kaderregeling inzake herstructureringssteun genoemde voorwaarden van oordeel dat CFF een belangrĳk deel van de herstructureringskosten uit eigen middelen betaalt. (101) Ofschoon de hersteloperatie inmiddels goeddeels is voltooid, blĳft het eigen vermogen van CFF nog ver achter bĳ het volgens de prudentiële voorschriften vereiste minimum. Om dit probleem op te lossen heeft de staat een herkapitalisatie aangekondigd (beperkt tot 1,85 miljard FRF wanneer de vermindering van de deelneming in CLog (16), waarvan de datum en modaliteiten nog onbekend zĳn, in aanmerking wordt genomen). De Commissie is van oordeel dat de nog resterende onzekerheid over de definitieve levensvatbaarheid van de bank zal worden weggenomen als er een overnemer wordt gevonden. (102) Het in 1998 behaalde rendement op het eigen vermogen van de bank, berekend op basis van de verhouding van de geconsolideerde winst tot het geconsolideerde eigen vermogen (rekening houdend met het aandeelhoudersvoorschot) bedraagt circa 8,4 %. Een dergelĳk rendement, dat nog achterblĳft bĳ de gemiddelde rentabiliteit van de banksector en de verwachtingen van particuliere aandeelhou- ders, rechtvaardigt de aansluiting bĳ een sterke partner, zoals is voorgenomen in het kader van de privatisering die op korte termĳn zal plaatsvinden teneinde de bank weer levensvatbaar te maken. (103) Het feit dat er een sterke partner nodig is om het eigen vermogen van de bank te herstellen en de instelling er weer definitief bovenop te helpen, zodat CFF haar herstructureringsplan kan uitvoeren, werpt problemen op voor de verkoop van de bank. (104) Bĳ de beoordeling van de verenigbaarheid van de steunmaatregelen in kwestie kĳkt de Commissie ook naar de privatisering van de bank. In hun brief van 12 mei 1999 hebben de Franse autoriteiten zich ertoe verbonden CFF voor december 1999 te privatiseren volgens een openbare, doorzichtige en niet-discriminerende procedure. De Commissie neemt nota van deze toezegging en wĳst erop dat zĳ in haar XXIIIe Verslag over het mededingingsbeleid (17) van 1993 de algemene beginselen heeft uiteengezet aan de hand waarvan zĳ toetst of een privatisering steunelementen behelst. Zĳ is van mening dat de privatisering een definitieve oplossing moet bieden voor het eerder beschreven beheerprobleem van de onderneming (corporate governance) en ervoor moet zorgen dat CFF in de toekomst een beroep kan doen op de particuliere aandeelhouders en de markt om de aanvullende middelen te verkrĳgen die ze eventueel nodig heeft. (105) In dit stadium en op grond van de beschikbare informatie over de privatisering van CFF ziet de Commissie geen aanleiding om te veronderstellen dat met deze procedure aanvullende staatssteun is gemoeid, gelet op het feit dat de keuze van een partner wordt bepaald op grond van marktvoor- waarden met betrekking tot de overnameprĳs en het ondernemingsplan van die partner. (106) De Commissie houdt bĳ de beoordeling van de steun geen rekening met het bedrag dat de staat kan verdienen met de privatisering van de onderneming; vooralsnog is geen verkoopprĳs voor CFF vastgesteld en beschikt de Commissie niet over een beoordeling daarvan. 6. CONCLUSIES (107) Samengevat is de Commissie op grond van eerdergenoemde elementen en de beschikbare informatie tot het oordeel gekomen dat het herstelplan van CFF belangrĳke elementen van staatssteun behelst, met name in de vorm van: — een staatsgarantie voor alle termĳnen, zowel de rente als de aflossing, van de schuld van CFF; — een toezegging van de staat alle noodzakelĳke maatregelen te zullen nemen om CFF in staat te stellen haar activiteiten voort te zetten met inachtneming van de vigerende prudentiële voor- schriften; en een kapitaalvoorschot aan CFF. (108) Deze maatregelen zĳn onderzocht in het licht van artikel 87, lid 3, onder c), van het EG-Verdrag, teneinde na te gaan of ze als verenigbaar met de gemeenschappelĳke markt kunnen worden beschouwd. Om de redenen die zĳn uiteengezet onder punt 62 tot 100 is de Commissie van oordeel dat de aan CFF verleende steun voldoet aan de voorwaarden van de richtsnoeren voor reddings- en herstructureringssteun aan ondernemingen in moeilĳkheden, mits de in het laatst aangemelde plan beschreven voornemens worden uitgevoerd. (16) Zie tabel 1. (17) XXIIIe Verslag over het mededingingsbeleid, paragraaf 403, blz. 276. De beginselen aan de hand waarvan de Commissie bepaalt of een privatiseringsoperatie staatssteun inhoudt, zĳn eerder aan de Franse autoriteiten meegedeeld in een brief van de directeur-generaal voor de mededinging, gedateerd 14 juli 1993. 3. 2. 2001 NL Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen L 34/53 (109) Bovendien is het, gelet op de omvang van de steunmaatregelen, noodzakelĳk dat erop wordt toegezien dat het plan adequaat ten uitvoer wordt gelegd, met name wat de herstructureringsinspan- ningen betreft, zodat het aan de Commissie voorgelegde herstelplan effectief en volledig wordt gerealiseerd. De Franse autoriteiten dienen de Commissie vanaf de datum van goedkeuring van deze beschikking halfjaarlĳks verslag uit te brengen van de voortgang met de uitvoering van het plan en eventuele punten waarop de bereikte resultaten afwĳken van de verwachtingen, totdat de doelstel- lingen van het herstructureringsplan zĳn verwezenlĳkt. Zonder voorafgaande goedkeuring van de Commissie mag geen enkele wĳziging in het plan worden aangebracht die aanvullende staatssteun aan CFF met zich mee kan brengen. (110) Volgens de Franse autoriteiten is het aandeelhoudersvoorschot van 1,85 miljard FRF minimaal noodzakelĳk om CFF in staat te stellen te voldoen aan de prudentiële voorschriften en is het aan de overnemer om het eigen vermogen van de bank dusdanig te verhogen dat de levensvatbaarheid van CFF op lange termĳn gegarandeerd wordt. Als er niet tot privatisering zou worden overgegaan en het eigen vermogen van de bank derhalve niet zou worden aangevuld door een partner, dan zou de Franse staat zich waarschĳnlĳk genoodzaakt zien om aanvullend kapitaal beschikbaar te stellen. In dat geval kan de Commissie dit als een aanvullende steunmaatregel aanmerken. (111) Onder deze voorwaarden kan het verbod van artikel 87, lid 1, van het EG-Verdrag en van artikel 61, lid 1, van de EER-overeenkomst buiten toepassing worden verklaard voor de onderhavige steunmaat- regelen, omdat ze overeenkomstig de bepalingen van artikel 87, lid 3, onder c), van het EG-Verdrag en artikel 61, lid 3, onder c), van de EER-overeenkomst als verenigbaar met de gemeenschappelĳke markt kunnen worden beschouwd, HEEFT DE VOLGENDE BESCHIKKING GEGEVEN: Artikel 1 De maatregelen ter ondersteuning van de sanering, de herstructurering en de privatisering van Crédit Foncier de France, inzonderheid de door de minister van Economische Zaken en Financiën op 29 april 1996 aangekondigde staatsgarantie voor de schulden van Crédit Foncier de France en de door Caisse des Dépóts et Consignations ten behoeve van Crédit Foncier de France uitgevoerde kapitaalverhoging van 1 850 miljoen FRF vormen staatssteun in de zin van artikel 88, lid 1, van het EG-Verdrag. Deze transacties, waarmee naar schatting voor de staat een bedrag van 16 miljard FRF is gemoeid, worden als verenigbaar met de gemeenschappelĳke markt en met de EER-overeenkomst verklaard op grond van artikel 87, lid 3, onder c), van het EG-Verdrag en artikel 61, lid 3, onder c), van de EER-overeenkomst. Artikel 2 De in artikel 1 bedoelde maatregelen worden goedgekeurd mits Frankrĳk: a) garandeert dat alle herstelmaatregelen en alle bepalingen van het aan de Commissie voorgelegde herstructureringsplan ten uitvoer worden gelegd; b) de in het herstructureringsplan neergelegde voorwaarden, rekening houdend met de in onderhavige beschikking gestelde voorwaarden, niet wĳzigt zonder voorafgaande toestemming van de Commissie; en c) de mogelĳkheid uitsluit dat Crédit Foncier de France de door de aangemelde kapitaalverhoging gedekte fiscale verliezen opvoert als fiscale aftrekpost. Artikel 3 Frankrĳk zal zĳn volledige medewerking verlenen aan de controle op de onderhavige beschikking en zal de Commissie de volgende documenten overleggen: a) een gedetailleerd verslag van de Franse autoriteiten over de tenuitvoerlegging van het herstructurerings- plan en de privatisering van de onderneming. In dit verslag dient met name: — de levensvatbaarheid van Crédit Foncier de France te worden aangetoond aan de hand van een gedetailleerd overzicht van de bereikte resultaten in relatie tot de in het plan geformuleerde verwachtingen; — een gedetailleerd overzicht te worden gegeven van alle vormen van overheidsingrĳpen ten behoeve van Crédit Foncier de France (in de vorm van een herkapitalisatie, financiering, garantie enz. ); — een gedetailleerde analyse te worden gemaakt van de vorderingen met de verkoop van Crédit Foncier de France. L 34/54 NL Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen 3. 2. 2001 Dit verslag dient halfjaarlĳks te worden ingediend, gerekend vanaf de datum van bekendmaking van de beschikking van de Commissie. Na de privatisering van de onderneming dient een laatste verslag aan de Commissie te worden voorgelegd; b) de balansen, de winst- en verliesrekeningen en de (jaarlĳkse en halfjaarlĳkse) verslagen van de raad van bestuur van Crédit Foncier de France. De Commissie kan deze documenten en de uitvoering van het plan ter beoordeling voorleggen aan een gespecialiseerde accountant. De Franse autoriteiten en Crédit Foncier de France zullen alle medewerking verlenen aan een dergelĳke financiële controle. Deze beschikking is gericht tot de Franse Republiek. Artikel 4 Gedaan te Brussel, 23 juni 1999. Voor de Commissie Karel VAN MIERT Lid van de Commissie


title: Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1325/1999 της Επιτροπής, της 23ης Ιουνίου 1999, για τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1666/98 και για έναρξη διαρκούς διαγωνισμού για εξαγωγή 358 060 τόνων κριθής που έχει στη διάθεσή του ο αυστριακός οργανισμός παρεμβάσεως

eurovoc_concepts:
Austria
award of contract
barley
export
intervention agency

formats: pdf print

text: 24. 6. 1999 EL Επ(cid:3)σηµη Εφηµερ(cid:3)δα των Ευρωπαϊκ(cid:18)ν Κοινοτ(cid:22)των L 157/33 ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΚ) αριθ. 1325/1999 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ τη(cid:28) 23η(cid:28) Ιουν ου 1999 για τροποπο ηση του κανονισµο& (ΕΚ) αριθ. 1666/98 και για )ναρξη διαρκο&(cid:28) διαγωνισµο& για εξαγωγ. 358 060 τ0νων κριθ. (cid:28) που )χει στη δι2θεσ. του ο αυστριακ0(cid:28) οργανισµ0(cid:28) παρεµβ2σεω(cid:28) Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ, -χοντα/ υπ0ψη: τη συνθ(cid:22)κη για την (cid:3)δρυση τη/ Ευρωπαϊκ(cid:22)/ Κοιν0τητα/, τον κανονισµ0 (ΕΟΚ) αριθ. 1766/92 του Συµβουλ(cid:3)ου, τη/ 30(cid:22)/ Ιουν(cid:3)ου 1992, περ(cid:3) κοιν(cid:22)/ οργαν(cid:18)σεω/ αγορ;/ στον τοµ<α των σιτηρ(cid:18)ν (1), 0πω/ τροποποι(cid:22)θηκε τελευτα(cid:3)α απ0 τον κανονισµ0 (ΕΚ) αριθ. 923/96 τη/ Επιτροπ(cid:22)/ (2), και ιδ(cid:3)ω/ το ;ρθρο 5, Εκτιµ(cid:18)ντα/: (1) (2) 0τι ο κανονισµ0/ (ΕΟΚ) αριθ. 2131/93 τη/ Επι- τροπ(cid:22)/ (3), 0πω/ τροποποι(cid:22)θηκε τελευτα(cid:3)α απ0 τον κανονισµ0 (ΕΚ) αριθ. 39/1999 (4), καθορ(cid:3)ζει τι/ διαδι- κασ(cid:3)ε/ και του/ 0ρου/ πωλ(cid:22)σεω/ των σιτηρ(cid:18)ν που βρ(cid:3)σκονται στην κατοχ(cid:22) των οργανισµ(cid:18)ν παρεµβ;- σεω/· 0τι ο κανονισµ0/ (ΕΚ) αριθ. 1666/98 τη/ Επι- τροπ(cid:22)/ (5), 0πω/ τροποποι(cid:22)θηκε τελευτα(cid:3)α απ0 τον κανονισµ0 (ΕΚ) αριθ. 1153/1999 (6), ;νοιξε διαρκ(cid:22) διαγωνισµ0 για την εξαγωγ(cid:22) 305 229 τ0νων κριθ(cid:22)/ που <χει στη δι;θεσ(cid:22) του ο αυστριακ0/ οργανισµ0/ παρ<µβαση/· 0τι η Αυστρ(cid:3)α ενηµ<ρωσε την Επιτροπ(cid:22) για την πρ0θεση του οργανισµοB παρ<µβασ(cid:22)/ τη/ να αυξ(cid:22)σει κατ; 52 831 τ0νου/ την ποσ0τητα που τ<θηκε σε διαρκ(cid:22) διαγωνισµ0 για εξαγωγ(cid:22)· 0τι πρ<- πει να αν<λθει σε 358 060 τ0νου/ η συνολικ(cid:22) ποσ0τητα κριθ(cid:22)/ που τ<θηκε σε διαρκ(cid:22) διαγωνισµ0 για εξαγωγ(cid:22) και <χει στη δι;θεσ(cid:22) του ο αυστριακ0/ οργανισµ0/ παρ<µβαση/· (3) (4) 0τι, λαµβ;νοντα/ υπ0ψη την αBξηση των ποσοτ(cid:22)των που <χουν τεθε(cid:3) σε διαγωνισµ0, θεωρε(cid:3)ται αναγκα(cid:3)ο να γ(cid:3)νουν τροποποι(cid:22)σει/ στον π(cid:3)νακα των περιοχ(cid:18)ν και των ποσοτ(cid:22)των που <χουν αποθεµατοποιηθε(cid:3)· 0τι πρ<πει, συνεπ(cid:18)/, να τροποποιηθε(cid:3) κυρ(cid:3)ω/ το παρ;- ρτηµα Ι του κανονισµοB (ΕΚ) αριθ. 1666/98· 0τι τα µ<τρα που προβλ<πονται στον παρ0ντα κανο- νισµ0 ε(cid:3)ναι σBµφωνα µε τη γν(cid:18)µη τη/ επιτροπ(cid:22)/ διαχε(cid:3)ριση/ σιτηρ(cid:18)ν, ΕΞΕ∆ΩΣΕ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ: (cid:1)ρθρο 1 Ο κανονισµ0/ (ΕΚ) αριθ. 1666/98 τροποποιε(cid:3)ται ω/ εξ(cid:22)/: 1. Το ;ρθρο 2 αντικαθ(cid:3)σταται απ0 το ακ0λουθο κε(cid:3)µενο: «(cid:1)ρθρο 2 1. Ο διαγωνισµ0/ αφορ; µ<γιστη ποσ0τητα 358 060 τ0νων κριθ(cid:22)/ για εξαγωγ(cid:22) προ/ 0λε/ τι/ τρ(cid:3)τε/ χ(cid:18)ρε/, εκτ0/ απ0 τι/ Ηνωµ<νε/ Πολιτε(cid:3)ε/ τη/ Αµερικ(cid:22)/, τον Καναδ; και το Μεξικ0. Στο παρ;ρτηµα Ι αναφ<ρονται οι περιοχ</ στι/ 2. οπο(cid:3)ε/ ε(cid:3)ναι αποθηκευµ<νοι 358 060 τ0νοι κριθ(cid:22)/. » 2. Το παρ;ρτηµα Ι αντικαθ(cid:3)σταται απ0 το παρ;ρτηµα του παρ0ντο/ κανονισµοB. (cid:1)ρθρο 2 Ο παρ(cid:18)ν κανονισµ0/ αρχ(cid:3)ζει να ισχBει την ηµ<ρα τη/ δηµο- σ(cid:3)ευσ(cid:22)/ του στην Επ(cid:10)σηµη Εφηµερ(cid:10)δα των Ευρωπαϊκ(cid:24)ν Κοινοτ(cid:27)των. Ο παρ(cid:18)ν κανονισµ0/ ε(cid:3)ναι δεσµευτικ0/ ω/ προ/ 0λα τα µ<ρη του και ισχBει ;µεσα σε κ;θε κρ;το/ µ<λο/. Βρυξ<λλε/, 23 Ιουν(cid:3)ου 1999. Για την Επιτροπ(cid:27) Franz FISCHLER Μ(cid:30)λο τη Επιτροπ(cid:27) (1) ΕΕ L 181 τη/ 1. 7. 1992, σ. 21. (2) ΕΕ L 126 τη/ 24. 5. 1996, σ. 37. (3) ΕΕ L 191 τη/ 31. 7. 1993, σ. 76. (4) ΕΕ L 5 τη/ 9. 1. 1999, σ. 64. (5) ΕΕ L 211 τη/ 29. 7. 1998, σ. 12. (6) ΕΕ L 139 τη/ 2. 6. 1999, σ. 16. L 157/34 EL Επ(cid:3)σηµη Εφηµερ(cid:3)δα των Ευρωπαϊκ(cid:18)ν Κοινοτ(cid:22)των 24. 6. 1999 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ «ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ I Τ0πο/ αποθ(cid:22)κευση/ Ποσ0τητα (σε τ’νου ) Niederösterreich / Wien / nördliches Burgenland Steiermark / südliches Burgenland Oberösterreich 259 597 23 803 74 660»


title: Neuvoston Asetus (EY) lopullisen tasoitustullin käyttöönotosta Intiasta peräisin olevan, läpimitaltaan vähintään 1 mm:n ruostumattoman teräslangan tuonnissa, kyseisessä tuonnissa käyttöön otetun väliaikaisen tullin lopullisesta kantamisesta sekä Korean tasavallasta peräisin olevan, läpimitaltaan vähintään 1 mm:n ruostumattoman teräslangan tuontia koskevan menettelyn päättämisestä

eurovoc_concepts:
South Korea
anti-dumping duty
import
originating product
steel
wire


title: Regulamento (CE) n° 1333/1999 da Comissão, de 23 de Junho de 1999, que determina a quantidade disponível de determinados produtos do sector da carne de aves de capoeira, para o terceiro trimestre de 1999, no âmbito do Regulamento (CE) n° 2497/96

eurovoc_concepts:
CCT duties
Israel
association agreement
import licence
poultrymeat
tariff quota

text: 24. 6. 1999 PT Jornal Oficial das Comunidades Europeias L 157/47 REGULAMENTO (CE) N. o 1333/1999 DA COMISSÃO de 23 de Junho de 1999 que determina a quantidade disponível de determinados produtos do sector da carne de aves de capoeira, para o terceiro trimestre de 1999, no âmbito do Regulamento (CE) n. o 2497/96 A COMISSÃO DAS COMUNIDADES EUROPEIAS, Tendo em conta o Tratado que institui a Comunidade Europeia, Tendo em conta o Regulamento (CE) n. o 2497/96 da Comissão, de 18 de Dezembro de 1996, que estabelece as regras de execução, no sector da carne de aves de capoeira, do regime previsto no acordo de associação e no acordo provisório entre a Comunidade Europeia e o Estado de Israel (1), alterado pelo Regulamento (CE) n. o 1514/97 (2), e, nomeadamente, o n. o 5 do seu artigo 4. o, Considerando que, a fim de assegurar a repartição das quantidades disponíveis, é conveniente adicionar às quan- tidades disponíveis, relativamente ao período compreen- dido entre 1 de Julho e 30 de Setembro de 1999, as quantidades transitadas do período compreendido entre 1 de Abril e 31 de Junho de 1999, ADOPTOU O PRESENTE REGULAMENTO: Artigo 1. o A quantidade disponível, nos termos do Regulamento (CE) n. o 2497/96, para o período compreendido entre 1 de Julho e 30 de Setembro de 1999 é indicada em anexo. Artigo 2. o O presente regulamento entra em vigor em 1 de Julho de 1999. O presente regulamento é obrigatório em todos os seus elementos e directamente aplicável em todos os Estados-Membros. Feito em Bruxelas, em 23 de Junho de 1999. Pela Comissão Franz FISCHLER Membro da Comissão (1) JO L 338 de 28. 12. 1996, p. 48. (2) JO L 204 de 31. 7. 1997, p. 16. L 157/48 PT Jornal Oficial das Comunidades Europeias 24. 6. 1999 ANEXO (em toneladas) Quantidade total disponível para o período de 1 de Julho a 30 de Setembro de 1999 1 050 Grupo I1