title: 2000/262/ΕΚ: Απόφαση της Επιτροπής, της 20ής Ιουλίου 1999, σχετικά με την κρατική ενίσχυση την οποία η Ιταλία έθεσε σε εφαρμογή υπέρ του ναυπηγείου ΙΝΜΑ μέσω της κρατικής εταιρείας χαρτοφυλακίου Itainvest (πρώην GEPI) [κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό Ε(1999) 2532] (Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ) (Το κείμενο στην ιταλική γλώσσα είναι το μόνο αυθεντικό)

eurovoc_concepts:
Italy
State aid
control of State aid
financial loss
restriction on competition
shipbuilding

text: 4. 4. 2000 EL Επίσηµη Εφηµερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων L 83/21 II (Πράξεις για την ισχύ των οποίων δεν απαιτείται δηµοσίευση) ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 20ής Ιουλίου 1999 σχετικά µε την κρατική ενίσχυση την οποία η Ιταλία έθεσε σε εφαρµογή υπέρ του ναυπηγείου ΙΝΜΑ µέσω της κρατικής εταιρείας χαρτοφυλακίου Itainvest (πρώην GEPI) [κοινοποιηθείσα υπό τον αριθµό Ε(1999) 2532] (Το κείµενο στην ιταλική γλώσσα είναι το µόνο αυθεντικό) (Κείµενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ) (2000/262/ΕΚ) Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ, Έχοντας υπόψη: τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 88 παράγραφος 2 πρώτο εδάφιο, τη συµφωνία για τον Ευρωπαϊκό Οικονοµικό Χώρο και ιδίως το άρθρο 62 παράγραφος 1 στοιχείο α), Αφού κάλεσε (1) τους ενδιαφεροµένους να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους σύµφωνα µε το εν λόγω άρθρο και έχοντας υπόψη τις παρατηρήσεις αυτές, Εκτιµώντας τα ακόλουθα: I. ∆ΙΑ∆ΙΚΑΣΙΑ (1) Στο πλαίσιο της διαδικασίας παρακολούθησης που κίνησε η Επιτροπή µε την απόφασή της της 17ης Ιουλίου 1996 (2) σχετικά µε τον κρατικό όµιλο GEPI (ο οποίος από τις 12 Σεπτεµβρίου 1997 µετονο- µάστηκε σε Itainvest και στη συνέχεια του κειµένου αναφέρεται µε τη νέα αυτή επωνυµία), οι υπεύθυνοι του οµίλου αναγνώρισαν ότι το 1997 χορήγησαν σε µία από τις κατά 100 % ελεγχόµενες επιχειρήσεις, και συγκεκριµένα στο ναυπηγείο ΙΝΜΑ, χρηµατοδοτική συνδροµή ύψους περίπου 100 δισεκατοµµυρίων ιταλικών λιρών (51,6 εκατοµµύρια ευρώ) για την κάλυψη των ζηµιών του ναυπηγείου κατά τα έτη 1996-1997. Έτσι, την 1η Οκτωβρίου 1998 η Επιτροπή απέστειλε στις ιταλικές αρχές τυπική αίτηση διαβίβασης πληροφοριακών στοιχείων. Με επιστολή της 9ης Νοεµβρίου 1998, η Μόνιµη Αντιπροσωπεία της Ιταλίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση παρέσχε τα προαναφερθέντα πληροφοριακά στοιχεία και συγκεκριµένα διαβίβασε τους ετήσιους λογαριασµούς της επιχείρησης από το 1992 έως το 1997. (2) Με επιστολή της 19ης Ιανουαρίου 1999 η Επιτροπή ενηµέρωσε την ιταλική κυβέρνηση για την απόφασή της να κινήσει τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 88 παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΚ έναντι της ενίσχυσης αυτής. Οι ιταλικές αρχές διαβίβασαν τις παρατηρήσεις τους στην Επιτροπή µε την επιστολή της (1) ΕΕ C 63 της 5. 3. 1999, σ. 2. (2) ΕΕ C 5 της 9. 1. 1997, σ. 3. L 83/22 EL Επίσηµη Εφηµερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 4. 4. 2000 (3) (4) (5) (6) Μόνιµης Αντιπροσωπείας αριθ. 3896 της 2ας Μαρτίου 1999. Η απόφαση της Επιτροπής για κίνηση της διαδικασίας δηµοσιεύτηκε στην Επίσηµη Εφηµερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων (3) και περιλάµβανε πρόσκληση προς τους ενδιαφερόµενους να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους. Η Επιτροπή έλαβε τις παρατηρήσεις εκ µέρους των ενδιαφεροµένων, τις οποίες και διαβίβασε στην Ιταλία για ενδεχόµενο σχολιασµό τους. Η Ιταλία διαβίβασε τα σχόλιά της µε επιστολή της 30ής Ιουνίου 1999. II. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ Από την εξέταση των ετήσιων λογαριασµών του ναυπηγείου ΙΝΜΑ προέκυπτε καταρχάς ότι η χρήση 1996 έκλεισε µε ζηµία 21,4 δισεκατοµµυρίων ιταλικών λιρών (11 εκατοµµύρια ευρώ). Το διοικητικό συµβούλιο καλούσε την Itainvest, δηλαδή τον βασικό µέτοχο της εταιρείας, να καλύψει τη ζηµία αυτή µέσω της διαγραφής χρεών. Η συνέλευση των µετόχων της 13ης Νοεµβρίου 1997 αποφάσισε την κάλυψη αυτής της ζηµίας, εν µέρει από τα υποχρεωτικά και τα έκτακτα αποθεµατικά για ποσό ύψους 4,68 δισεκατοµµυρίων ιταλικών λιρών (2,4 εκατοµµύρια ευρώ) και το υπόλοιπο µε εισφορά της Itainvest ύψους 16,7 δισεκατοµ- µυρίων ιταλικών λιρών (8,6 εκατοµµύρια ευρώ). Στη συνέχεια, στη συνέλευση που πραγµατοποιήθηκε στις 24 Μαρτίου 1998, διαπιστώθηκε ότι οι λογαριασµοί της επιχείρησης της 30ής Νοεµβρίου 1997 εµφάνι- ζαν ήδη ζηµία ύψους 81,89 δισεκατοµµυρίων ιταλικών λιρών (42,3 εκατοµµύρια ευρώ)· αποφασίστηκε έτσι να καλυφθεί η ζηµία αυτή και στη συνέχεια να γίνει ανασύσταση εταιρικού κεφαλαίου ύψους 35 δισεκατοµµυρίων ιταλικών λιρών (18 εκατοµµύρια ευρώ). Ο βασικός µέτοχος κάλυπτε το 99 % του κεφαλαίου αλλά αµέσως κατέβαλε µόνο τα τρία δέκατα του καλυφθέντος κεφαλαίου, ενώ το 1 % που κάλυπτε το ναυπηγείο Nuovi Cantiere Apuania (NCA), που επίσης ανήκε στην Itainvest, καταβλήθηκε πλήρως. Τέλος, µία τακτική και έκτακτη συνέλευση που πραγµατοποιήθηκε στις 23 Ιουνίου 1998 ενέκρινε τους λογαριασµούς της χρήσης 1997, οι οποίοι εµφάνιζαν συνολική ζηµία ύψους 103,7 δισεκατοµµυρίων ιταλικών λιρών (53,5 εκατοµµύρια ευρώ) και αποφάσισε την κάλυψη του υπολοίπου της χρήσης αυτής που παρέµενε ακόµη ακάλυπτο και ανερχόταν σε 21,8 δισεκατοµµύρια ιταλικές λίρες (11,2 εκατοµµύρια ευρώ). Συνολικά, η παρέµβαση της Itainvest ανήλθε έτσι σε 155,4 δισεκατοµµύρια ιταλικές λίρες (80,2 εκατοµ- µύρια ευρώ). Στους προαναφερθέντες ετήσιους λογαριασµούς είχαν εγγραφεί πολυάριθµα ποσά ενισχύσεων που είχαν χορηγήσει οι αρµόδιες ιταλικές αρχές (αρχικά το Υπουργείο Εµπορικής Ναυτιλίας και στη συνέχεια το Υπουργείο Μεταφορών και Ναυτιλίας) βάσει των νόµων αριθ. 599 της 14ης Αυγούστου 1982, αριθ. 111 της 22ας Μαρτίου 1985, αριθ. 234 της 14ης Ιουνίου 1989 και αριθ. 132 της 24ης Φεβρουαρίου 1994. Παρότι οι θεσπισθείσες µε τους προαναφερθέντες νόµους κρατικές ενισχύσεις υπέρ της ναυπηγικής βιοµηχανίας είχαν εγκριθεί από την Επιτροπή, η τελευταία δεν ήταν σε θέση να προσδιορίσει την ακριβή αιτιολογία χορήγησης των εν λόγω ενισχύσεων. Τέλος, η Επιτροπή διατηρούσε αµφιβολίες και για την επιλεξιµότητα του ναυπηγείου ΙΝΜΑ όσον αφορά τη λήψη ενισχύσεων βάσει του ειδικού µητρώου ναυπηγείων που η ιταλική κυβέρνηση δηµιούργησε µέσω του νόµου αριθ. 234 του 1989, µε σκοπό τον αποτελεσµατικό έλεγχο της κατασκευαστικής ικανότητας του τοµέα. Πράγµατι, το ναυπηγείο ΙΝΜΑ δεν συµπεριλαµβανόταν στα µεγάλα ναυπηγεία των οποίων η αναδιάρθρωση βάσει του νόµου αριθ. 111 του 1985 (4) —καθώς και η σχετική αναχρηµατοδότηση (5)— εγκρίθηκε από την Επιτροπή, ούτε στα µικρού και µεσαίου µεγέθους ναυπηγεία για τα οποία είχε προβλεφθεί ξεχωριστή αναχρηµατοδότηση (6). Όλα αυτά τα στοιχεία οδήγησαν την Επιτροπή στο να κινήσει τη διαδικασία του άρθρου 88 παράγραφος 2 της συνθήκης λαµβάνοντας υπόψη, όσον αφορά καταρχάς τις παρεµβάσεις της Itainvest για την κάλυψη των ζηµιών και την αύξηση του κεφαλαίου, ότι επειδή πρόκειται για δηµόσια επιχείρηση που λαµβάνει κρατικούς πόρους, οι παρεµβάσεις αυτές συνιστούν κρατικές ενισχύσεις κατά την έννοια του άρθρου 87 παράγραφος 1 της συνθήκης. Οι ενισχύσεις αυτές στρεβλώνουν ή ενδέχεται να στρεβλώσουν τον ανταγωνι- σµό ευνοώντας µία συγκεκριµένη επιχείρηση. Εξάλλου, δεδοµένου ότι πρόκειται για ναυπηγείο, η ενίσχυση έπρεπε να εξεταστεί βάσει της οδηγίας 90/684/ΕΚ του Συµβουλίου, της 21ης ∆εκεµβρίου 1990, σχετικά µε τις ενισχύσεις στις ναυπηγικές εργασίες (7), όπως τροποποιήθηκε τελευταία από την οδηγία 94/ 73/ΕΚ (8), και ιδίως βάσει του άρθρου 5 παράγραφος 1 της οδηγίας αυτής το οποίο ορίζει ότι: «Οι ενισχύσεις που προορίζονται να διευκολύνουν την εξακολούθηση της λειτουργίας των επιχειρήσεων ναυπήγησης και µετατροπής σκαφών, στις οποίες συµπεριλαµβάνεται η κάλυψη ζηµιών, οι ενισχύσεις για τη διάσωση επιχειρήσεων και όλες οι υπόλοιπες µορφές ενισχύσεων λειτουργίας που δεν συνοδεύουν άµεσα συγκεκριµένα µέτρα αναδιάρθρωσης τα οποία καλύπτονται από το κεφάλαιο ΙΙΙ, είναι δυνατό να θεωρηθεί ότι δεν αντιβαίνουν προς την κοινή αγορά, υπό την προϋπόθεση ότι το ποσό τους, προστιθέµενο στο ποσό των ενισχύσεων στην παραγωγή που χορηγούνται απευθείας σε µεµονωµένες συµβάσεις ναυπήγησης και µετατροπής πλοίων, κατ’ εφαρµογή των διατάξεων του άρθρου 4 παράγραφος 4, δεν υπερβαίνει το όριο το οποίο εκφράζεται ως ποσοστό του ετήσιου κύκλου εργασιών του αποδέκτη της ενίσχυσης, στον τοµέα της ναυπήγησης και µετατροπής πλοίων. » (3) Βλέπε υποσηµείωση 1. (4) Ενίσχυση 193/84, επιστολή SG(85) D/9151 της 17ης Ιουλίου 1985. (5) Βλέπε υποσηµείωση 4. (6) Ενίσχυση 192/87, επιστολή SG(89) D/2375 της 21ης Φεβρουαρίου 1989. (7) ΕΕ L 380 της 31. 12. 1990, σ. 27. Η ισχύς αυτής της οδηγίας παρατάθηκε µε τον κανονισµό (ΕΚ) αριθ. 3094/95 του Συµβουλίου (ΕΕ L 332 της 31. 12. 1995, σ. 1), όπως τροποποιήθηκε τελευταία από τον κανονισµό (ΕΚ) αριθ. 2600/97 (ΕΕ L 351 της 23. 12. 1997, σ. 18). (8) ΕΕ L 351 της 31. 12. 1994, σ. 10. 4. 4. 2000 EL Επίσηµη Εφηµερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων L 83/23 (7) (8) (9) Η Επιτροπή, λαµβάνοντας υπόψη τις διάφορες λειτουργικές ενισχύσεις και τις ενισχύσεις για επενδύσεις, καθώς και την επιλεξιµότητα του ναυπηγείου ΙΝΜΑ για χορήγηση τέτοιου είδους ενισχύσεων, ζήτησε τη διαβίβαση κάθε χρήσιµου πληροφοριακού στοιχείου που θα της επέτρεπε να ελέγξει το συµβιβάσιµο των ενισχύσεων αυτών µε τους κανόνες της οδηγίας 90/684/ΕΚ και µε τις διάφορες αποφάσεις της Επιτροπής για το ίδιο αυτό θέµα. Τέλος, η Επιτροπή διατηρούσε επιφυλάξεις για το γεγονός ότι η πλειονότητα των τραπεζικών πιστώσεων της επιχείρησης καλύφθηκε από εγγυήσεις που χορήγησε η Itainvest και ότι µεγάλο µέρος των δραστη- ριοτήτων του ναυπηγείου κατά τα τελευταία αυτά έτη αφορούσαν εργασίες για λογαριασµό εφοπλιστικών εταιρειών που ήταν υπό τον πλήρη ή µερικό έλεγχο της επιχείρησης ΙΝΜΑ (πρόκειται ιδίως για τις εταιρείες Pugliola Stargas, Tellaro di navigazione, Corsica ferries). III. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΕΝ∆ΙΑΦΕΡΟΜΕΝΩΝ Στο πλαίσιο της παρούσας διαδικασίας, οι δανικές αρχές διαβίβασαν τις παρατηρήσεις τους µε επιστολή της 21ης Μαΐου 1999, επιµένοντας ιδίως στα προβλήµατα κατασκευαστικής ικανότητας που παρουσιάζει παγκοσµίως ο τοµέας της ναυπηγικής βιοµηχανίας και υπενθυµίζοντας το κλείσιµο ναυπηγείων στη ∆ανία κατά τα τελευταία αυτά έτη, ιδίως λόγω υπερβάλλουσας κατασκευαστικής ικανότητας. Στην ιδιαίτερη περίπτωση της ΙΝΜΑ, οι δανικές αρχές παρατηρούν ότι εάν το ναυπηγείο κριθεί µη επιλέξιµο για τη χορήγηση των εν λόγω ενισχύσεων, οι τελευταίες θα πρέπει να επιστραφούν. Συµφωνούν εξάλλου µε την Επιτροπή όσον αφορά την καταγγελία κάθε ενίσχυσης που παραβιάζει την κείµενη νοµοθεσία. IV. ΣΧΟΛΙΑ ΤΗΣ ΙΤΑΛΙΑΣ (10) Με την επιστολή αριθ. 3896 της 2ας Μαρτίου 1999, οι ιταλικές αρχές διαβίβασαν καταρχάς µία λεπτοµερή κατανοµή που παρουσιάζει σε ετήσια βάση (αρχής γενοµένης από το 1987) όλες τις χορηγηθεί- σες ενισχύσεις, παραθέτοντας το ύψος κάθε σύµβασης ή επένδυσης, την ένταση της χορηγηθείσας ενίσχυσης και την αντίστοιχη νοµική βάση. Όσον αφορά την εγγραφή του ναυπηγείου ΙΝΜΑ στο ειδικό µητρώο ναυπηγείων, οι ιταλικές αρχές υπογράµµισαν ότι η θέσπιση αυτού του µητρώου προβλέπεται πράγµατι από το νόµο αριθ. 234/1989, αλλά το υπουργικό διάταγµα για την εφαρµογή του νόµου αυτού εκδόθηκε το Φεβρουάριο του 1992 και το µητρώο άρχισε να λειτουργεί πραγµατικά µεταξύ Μαΐου και Σεπτεµβρίου 1993. Σύµφωνα µε τον προαναφερθέντα νόµο, µόνο τα ναυπηγεία που είναι εγγεγραµµένα στο µητρώο αυτό δύνανται να λαµβάνουν ενισχύσεις, και εποµένως οι ενισχύσεις αυτές µπορούσαν να καταβληθούν µόνο µετά το 1993. Όσον αφορά το ναυπηγείο ΙΝΜΑ, η επιχείρηση αυτή θεωρείτο πάντοτε ως ναυπηγείο µεσαίου µεγέθους. Το ναυπηγείο αυτό δεν περιλαµβανόταν στον κατάλογο που αναφέρει στην επιστολή της η Επιτροπή, δεδοµένου ότι δεν αποτελούσε αντικείµενο των µέτρων αναχρηµατοδότησης που προέβλεπε ο νόµος αριθ. 111/1985 καθότι, την περίοδο αυτή, το ΙΝΜΑ διεκπεραίωνε µόνο παραγγε- λίες µετατροπής και φαινόταν ότι επιδίωκε να εξειδικευτεί στον τοµέα αυτό. Όµως, µόνο τα ναυπηγεία που περιλαµβάνονταν στον πίνακα αυτό µπορούσαν να επωφεληθούν από τα µέτρα αναχρηµατοδότησης, ενώ τα ίδια ναυπηγεία αποκλείονταν από το ευεργέτηµα των ενισχύσεων βάσει του νόµου αριθ. 234/1989 για τα έτη 1987-1988. (11) Οι ιταλικές αρχές τόνισαν εξάλλου ότι η παρέµβαση της Itainvest για κάλυψη των ζηµιών περιορίστηκε σε συνολικό ποσό ύψους 120,4 δισεκατοµµυρίων ιταλικών λιρών (62,2 εκατοµµύρια ευρώ), το οποίο αναλύεται σε 16,7 δισεκατοµµύρια ιταλικές λίρες (8,6, εκατοµµύρια ευρώ) για το 1996 και σε 103,7 δισεκατοµµύρια ιταλικές λίρες (53,5 εκατοµµύρια ευρώ) για το 1997, δεδοµένου ότι τελικώς δεν πραγµατοποιήθηκε η εισφορά κεφαλαίου ύψους 35 δισεκατοµµυρίων ιταλικών λιρών (18 εκατοµµύρια ευρώ). (12) Όσον αφορά την κάλυψη των ζηµιών που πραγµατοποιήθηκε το 1997-1998, οι ιταλικές αρχές υπογραµµί- ζουν ότι η Itainvest, ως µοναδικός µέτοχος του ναυπηγείου, έλαβε όλα τα επιβαλλόµενα από την κατάσταση µέτρα. Οι ιταλικές αρχές υπενθυµίζουν στο πλαίσιο αυτό την ιστορική εξέλιξη του ναυπηγείου ΙΝΜΑ. Από το 1980 η επιχείρηση πραγµατοποίησε όλες τις προσαρµογές και αναδιαρθρώσεις προκειµένου το ναυπηγείο να ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις της αγοράς· ειδικότερα, το αµέσως απασχολούµενο εργατικό δυναµικό µειώθηκε από 622 σε 221 άτοµα. Μετά από τα θετικά αποτελέσµατα που καταγράφηκαν ιδίως κατά την περίοδο 1992-1995, η χρήση 1995 έκλεισε µε καθαρό κέρδος 85 εκατοµµυρίων ιταλικών λιρών (0,085 εκατοµµύρια ευρώ). Το Μάρτιο του 1997, και αφού οι ετήσιοι λογαριασµοί του 1996 εµφάνισαν ζηµία ύψους 21 δισεκατοµ- µυρίων ιταλικών λιρών (11,2 εκατοµµύρια ευρώ), η Itainvest ζήτησε αµέσως τη διενέργεια λογιστικού ελέγχου από τον οποίο προέκυψαν ορισµένα διαχειριστικά σφάλµατα, ιδίως όσον αφορά την απόκτηση και διαχείριση των παραγγελιών που λήφθηκαν το ∆εκέµβριο του 1995. Το Φεβρουάριο του 1998 ολοκληρώθηκε η αποτίµηση της περιουσιακής κατάστασης της επιχείρησης βάσει των λογαριασµών που εγκρίθηκαν στις 30 Νοεµβρίου 1997. Από την εν λόγω αποτίµηση προκύ- πτουν ζηµίες ύψους 81,9 δισεκατοµµυρίων ιταλικών λιρών (42,3 εκατοµµύρια ευρώ), γεγονός που οδήγησε στην αποµάκρυνση του διευθύνοντα συµβούλου της ΙΝΜΑ και στην εναντίον του άσκηση αγωγής αποζηµίωσης. Αποφασίστηκε η κάλυψη των ζηµιών και η πραγµατοποίηση νέου λογιστικού ελέγχου, ενόψει της ενσωµάτωσης του ναυπηγείου ΙΝΜΑ στο άλλο ναυπηγείο του οποίου µέτοχος είναι η Itainvest, δηλαδή στο Nuovo Cantiere Apuania (NCA). L 83/24 EL Επίσηµη Εφηµερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 4. 4. 2000 Τον Ιούνιο του 1998 η τακτική και έκτακτη γενική συνέλευση των µετόχων σηµείωσε την αρνητική γνωµοδότηση του συµβούλου για την ενσωµάτωση στην NCA και επιβεβαίωσε την απόφαση του Φεβρουα- ρίου για την κάλυψη των ζηµιών της χρήσης 1997, οι οποίες εν τω µεταξύ είχαν ανέλθει σε 103 δισεκατοµµύρια ιταλικές λίρες (55,3 εκατοµµύρια ευρώ). Μετά την αρνητική γνωµοδότηση του συµβούλου για την ενσωµάτωση στην NCA δηµοσιεύθηκε πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος για την εξαγορά του ναυπηγείου. Από τις διάφορες προσφορές που υποβλήθηκαν τον Ιούνιο του 1998 προέκυψε ότι µόνο µία µπορούσε να ληφθεί υπόψη. Όταν όµως έγινε γνωστή η πραγµατική κατάσταση της επιχείρησης και υπονοµεύθηκε κάθε δυνατότητα εξαγοράς της, η γενική συνέλευση των µετόχων αποφάσισε, στις 6 Νοεµβρίου 1998, την εκκαθάριση του ναυπηγείου και όρισε εκκαθαριστή στον οποίο ανέθεσε τη διεκπεραίωση των τρεχουσών παραγγελιών, λαµβανοµένου υπόψη του προχωρηµένου σταδίου στο οποίο βρίσκονταν οι παραγγελίες αυτές και προκειµένου να αποφευχθούν µεγαλύτερες ζηµίες που θα προέκυπταν από το απροειδοποίητο κλείσιµο του ναυπηγείου, στις οποίες θα έπρεπε µεταξύ άλλων να προστεθεί και η ζηµία από τη µη λήψη των επιχορηγήσεων που είχαν ζητηθεί για τις σχετικές συµβάσεις. Το συνολικό ποσό που θα έπρεπε να καταβάλει η Itainvest υπολογίστηκε σε 325 έως 350 περίπου δισεκατοµµύρια ιταλικές λίρες (168-181 εκατοµµύρια ευρώ), λαµβανοµένων καταρχάς υπόψη των υποχρεώσεων που είχε αναλάβει η Itainvest για τις δύο τρέχουσες παραγγελίες (Tirrenia και Finanziaria Μarittima Stolt-Nielsen), υπό µορφή εγγυήσεων καλής εκτέλεσης και εγγυήσεων για προηγούµενες παραγγελίες (Corsica Ferries και Pugliola), καθώς και των εγγυήσεων για την τρέχουσα διαχείριση, οι οποίες είχαν ως εξής: ∆ισεκατοµµύρια ιταλικές λίρες Εκατοµµύρια ευρώ Προηγούµενες παραγγελίες 32,440 16,753 Εκτέλεση παραγγελιών ∆εκεµβρίου 1995 175,915 90,852 Τρέχουσα διαχείριση 15,510 8,010 Σύνολο 223,865 115,616 Παράλληλα, λήφθηκαν υπόψη τα χρηµατοδοτικά ανοίγµατα της Itainvest στο πλαίσιο άλλων ενδεχόµενων υποχρεώσεων ή ζηµιών. (13) Οσον αφορά τις διαπιστώσεις της Επιτροπής, σύµφωνα µε τις οποίες οι παραγγελίες των τελευταίων ετών για τη ναυπήγηση νέων πλοίων προέρχονταν από εφοπλιστικές εταιρείες ελεγχόµενες πλήρως ή εν µέρει από την ΙΝΜΑ, οι ιταλικές αρχές παρατηρούν τα ακόλουθα: η εταιρεία Tellaro di Navigazione (υπό εκκαθά- ριση από τις 28 Ιουνίου 1999) δεν λειτουργεί πλέον και τα πέντε παραγγελθέντα πλοία δεν κατασκευάστη- καν ποτέ. Η εταιρεία Pugliola υποκατέστησε άλλο εφοπλιστή κηρυχθέντα αναξιόχρεο και ο οποίος είχε παραγγείλει στο ναυπηγείο την κατασκευή δύο πλοίων. Το πρώτο από τα δύο αυτά πλοία πωλήθηκε µε τους συνήθεις όρους της αγοράς σε ιδιωτικό φορέα, ενώ η ΙΝΜΑ εκµίσθωσε το δεύτερο πλοίο στον ίδιο ιδιωτικό φορέα ο οποίος, εντός του 2000 θα αποκτήσει την πλήρη κατοχή και κυριότητα του σκάφους αυτού. Η Corsica Ferries είναι γαλλική εταιρεία πλήρως αυτόνοµη και ανεξάρτητη από την ΙΝΜΑ. Η ΙΝΜΑ συµµετείχε µόνον ως µέτοχος µε µειοψηφική συµµετοχή στο κεφάλαιο των δύο ελεγχόµενων από την Corsica Ferries εταιρειών, οι οποίες µε τη σειρά τους παρήγγειλαν η κάθε µία την κατασκευή ενός επιβατηγού πλοίου. Η πρώτη συµµετοχή εκχωρήθηκε το 1998 και η δεύτερη θα εκχωρηθεί το 2000. (14) Συµπερασµατικά, οι ιταλικές αρχές θεωρούν ότι η Itainvest ενήργησε µε τον αποτελεσµατικότερο δυνατό τρόπο, αξιολογώντας όλες τις πτυχές της κρίσης στην οποία βρισκόταν η επιχείρηση, µειώνοντας στο ελάχιστο το δυνητικό κόστος από τις χορηγηθείσες εγγυήσεις και κατά τρόπο που να επιτρέπει την επίτευξη του υψηλότερου δυνατού τιµήµατος απο την εκχώρηση των περιουσιακών στοιχείων της εταιρείας. Η Itainvest ενήργησε εποµένως όπως θα ενεργούσε ο οποιοσδήποτε ιδιώτης επενδυτής, επιδιώκοντας καταρχάς να ελαχιστοποιήσει τις ζηµίες του και τελικά, µόλις διαπίστωσε ότι, παρά τις προσπάθειές του, ήταν αδύνατη η πώληση της επιχείρησης, αποφάσισε αµέσως να τη θέσει υπό εκκαθάριση. (15) Οι χρηµατοδοτικές αυτές παρεµβάσεις δεν συνιστούν εποµένως κρατικές ενισχύσεις, δεδοµένου ότι το άρθρο 1 στοιχείο δ) της οδηγίας 90/684/ΕΚ αποκλείει από την έννοια της ενίσχυσης τα χρηµατοδοτικά µέτρα που λαµβάνουν τα κράτη µέλη για τις επιχειρήσεις ναυπήγησης και επισκευής πλοίων τις οποίες ελέγχουν άµεσα ή έµµεσα, και που θεωρούνται ως παροχή επιχειρηµατικών κεφαλαίων σε µία εταιρεία, σύµφωνα µε τη συνήθη πρακτική της οικονοµίας της αγοράς. 4. 4. 2000 EL Επίσηµη Εφηµερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων L 83/25 (16) Εξάλλου, όπως προκύπτει από την ανακοίνωση προς τα κράτη µέλη σχετικά µε την «Εφαρµογή των άρθρων 92 και 93 της συνθήκης ΕΟΚ και του άρθρου 5 της οδηγίας 80/723/ΕΟΚ της Επιτροπής στις κρατικές επιχειρήσεις του µεταποιητικού τοµέα» (9), η Επιτροπή θεωρεί ότι η οικονοµική ορθότητα των αποφάσεων που λαµβάνει ένας µέτοχος-δηµόσιος φορέας, και εποµένως το συµβιβάσιµο των αποφάσεων αυτών µε την αρχή του ιδιώτη επενδυτή, πρέπει να εκτιµηθεί µε βάση την επικρατούσα κατάσταση κατά τη στιγµή που λήφθηκε η απόφαση χρηµατοδότησης. (17) Παράλληλα, θεωρείται ότι µία εταιρεία δύναται επίσης, «επί περιορισµένο χρονικό διάστηµα, να καλύψει τις ζηµίες µιας των θυγατρικών της προκειµένου να µπορέσει η τελευταία να παύσει τις δραστηριότητές της υπό τις καλύτερες δυνατές συνθήκες. Οι αποφάσεις αυτές είναι δυνατό να υπαγορεύονται όχι µόνο από την πιθανότητα αποκοµίσεως εµµέσου υλικού κέρδους, αλλά και από άλλες θεωρήσεις όπως είναι η ανάγκη διατηρήσεως του καλού ονόµατος του οµίλου ή της στροφής σε άλλες δραστηριότητες» (10). (18) Η Επιτροπή αναγνωρίζει εξάλλου ότι, όσον αφορά τις κρατικές ενισχύσεις, δεν πρέπει να εφαρµόζει «τους κανόνες µε τρόπο δογµατικό ή άκαµπτο» και ότι κάθε επενδυτική απόφαση εµπεριέχει απαραιτήτως ένα ευρύ περιθώριο αξιολόγησης εφόσον «οι κίνδυνοι εκτιµηθούν ορθά και αποτελεσµατικά και προεξοφληθούν κατά τη στιγµή της λήψης της επενδυτικής απόφασης, όπως θα έπραττε και ένας ιδιώτης επενδυτής» (11). V. ΕΚΤΙΜΗΣΗ (19) ∆εδοµένου ότι πρόκειται για επιχείρηση κατασκευής και επισκευής πλοίων, οι επίµαχες ενισχύσεις πρέπει να εξεταστούν βάσει της οδηγίας 90/684/ΕΟΚ και του κανονισµού (ΕΚ) αριθ. 1540/98 του Συµβουλίου, της 29ης Ιουνίου 1998, σχετικά µε τις ενισχύσεις στη ναυπηγική βιοµηχανία (12). (20) Όσον αφορά τις χορηγηθείσες από την ιταλική κυβέρνηση ενισχύσεις στην παραγωγή, που εµπίπτουν στο πεδίο εφαρµογής του άρθρου 4 παράγραφος 1 της οδηγίας 90/684/ΕΚ, καθώς και τις επενδυτικές ενισχύσεις στις οποίες εφαρµόζεται το άρθρο 6, η Επιτροπή διαπίστωσε, αφού προηγουµένως ανέλυσε την ακριβή κατανοµή των χορηγηθεισών από το 1987 ενισχύσεων, ότι οι ενισχύσεις αυτές ήταν σύµφωνες µε τις διατάξεις των ιταλικών νόµων αριθ. 599/1982 (για την περίοδο 1981-1983), αριθ. 111/1985 (για την περίοδο 1984-1986), αριθ. 234/1989 (για την περίοδο 1977-1990) και αριθ. 132/1994 (για την περίοδο 1991-1998). Η Επιτροπή είχε εγκρίνει τα εν λόγω καθεστώτα παροχής ενισχύσεων. Πράγµατι, οι προαναφερθέντες νόµοι προέβλεπαν επενδυτικές ενισχύσεις των οποίων η ανώτατη ένταση κυµαινόταν µεταξύ του 20 % και του 40 % της επένδυσης, υπό τον όρο ότι η σχετική επένδυση συνοδεύεται από σχέδιο αναδιάρθρωσης. Το ναυπηγείο ΙΝΜΑ εφάρµοσε µεταξύ 1982 και 1998 σχέδιο αναδιάρθρωσης που είχε ως αποτέλεσµα τη µείωση του προσωπικού κατά 65 %, από το οποίο το 50 % µεταξύ 1982-1992. Την περίοδο 1987-1998 χορηγήθηκαν, στο πλαίσιο επενδύσεων ύψους 49,3 δισεκατοµµυρίων ιταλικών λιρών (25,5 εκατοµµύρια ευρώ), επενδυτικές ενισχύσεις ύψους 9,1 δισεκατοµµυρίων ιταλικών λιρών (4,7 εκατοµµύρια ευρώ), που αντιστοιχούν σε µέση ένταση 18,5 % κατά την περίοδο αυτή. Για την εφαρµογή των καθεστώτων ενισχύσεων δεν ήταν απαραίτητη η αποστολή προηγούµενης µεµονωµένης κοινοποίησης. Η Επιτροπή σηµειώνει ωστόσο ότι, δεδοµένης της σύγχυσης που ενδέχετο να δηµιουργηθεί από την ανάγνωση των ποσών που αναγράφονται στους ετήσιους λογαριασµούς της επιχείρησης, παρότι η σύγχυση αυτή οφείλεται σε µεγάλο βαθµό στις καθυστερήσεις πληρωµών λόγω των προθεσµιών µεταξύ της θέσης σε ισχύ των κοινοτικών κανόνων και της πραγµατικής θέσης σε ισχύ των σχετικών εθνικών µέτρων, και λαµβανοµένου υπόψη του γεγονότος ότι οι ενισχύσεις καταβλήθηκαν κατά το µεγαλύτερο µέρος τους µετά την υλοποίηση των επενδύσεων, οι επενδυτικές ενισχύσεις που προκαλούσαν τις επιφυλάξεις της Επιτροπής έπρεπε να κοινοποιηθούν εκ των υστέρων στο πλαίσιο της διαδικασίας εποπτείας που προβλέπεται στο άρθρο 12 της οδηγίας 90/684/ΕΚ, και ειδικότερα µέσω του υποδείγµατος αριθ. 3 του παραρτήµατος της οδηγίας. Όσον αφορά τις ενισχύσεις στις συµβάσεις, η Επιτροπή διαπιστώνει ότι το σύνολο των συµβάσεων στι οποίες χορηγήθηκαν ενισχύσεις είναι σύµφωνες µε εκείνες που αναφέρονται στις διάφορες εκθέσεις παρακολούθησης. Ωστόσο η Επιτροπή υπογραµµίζει ότι για τις συµβάσεις κατασκευής πλοίων C. 4138 και C. 4139 για την εφοπλιστική επιχείρηση Pugliola-Stargas, C. 4248 και C. 4249 για την Corsica Ferries και C. 4260, C. 4261 και C. 4262 για Stolt-Nielsen, χορηγήθηκε ή θα χορηγηθεί το ισχύον ανώτατο όριο ενίσχυσης κατά την ηµεροµηνία υπογραφής των συµβάσεων, το οποίο προβλέπεται στο άρθρο 4 παράγρα- φος 1 της οδηγίας 90/684/ΕΚ. (21) Οι παρεµβάσεις του κρατικού οµίλου Itainvest ως µητρικής εταιρείας έναντι της θυγατρικής της ΙΝΜΑ πρέπει να εκτιµηθούν βάσει του κανονισµού (ΕΚ) αριθ. 1540/98 του Συµβουλίου. Το άρθρο 1 του κανονισµού αυτού ορίζει ότι: «Έως τις 31 ∆εκεµβρίου 2000, οι ενισχύσεις στην παραγωγή για την (9) ΕΕ C 307 της 13. 11. 1993, σ. 3, σηµείο 28. Η ανακοίνωση αυτή, η οποία ακυρώθηκε µε απόφαση του ∆ικαστηρίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων της 16ης Ιουνίου 1993, υπόθεση C-325/91, Γαλλική ∆ηµοκρατία/Επιτροπή (Συλλογή 1993 Ι, σ. 3283) εγκρίθηκε εκ νέου από την Επιτροπή, µε τις κατάλληλες τροποποιήσεις, µετά την έκδοση της οδηγίας 93/84/ΕΚ (ΕΕ L 254 της 12. 10. 1993, σ. 16). (10) Απόφαση του ∆ικαστηρίου των ΕΚ της 21ης Μαρτίου 1991, στην υπόθεση C-303/88, Ιταλική ∆ηµοκρατία/Επιτροπή, Συλλογή 1991 Ι, σ. 1433, αιτιολογική σκέψη 21 της απόφασης. (11) Βλέπε υποσηµείωση 9, σηµεία 28 και 29 της ανακοίνωσης. (12) ΕΕ L 202 της 18. 7. 1998, σ. 1. L 83/26 EL Επίσηµη Εφηµερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 4. 4. 2000 εκτέλεση συµβάσεων µε αντικείµενο τη ναυπήγηση και µετατροπή πλοίων, αλλά όχι την επισκευή πλοίων, µπορούν να θεωρούνται συµβιβάσιµες µε την κοινή αγορά, υπό την προϋπόθεση ότι το συνολικό ύψος όλων των µορφών ενίσχυσης που χορηγούνται για την εκτέλεση κάθε επιµέρους σύµβασης (συµπεριλαµβα- νοµένου του ισοδύναµου επιχορήγησης οποιασδήποτε ενίσχυσης είχε ενδεχοµένως χορηγηθεί στον πλοιοκτήτη ή σε τρίτους) δεν υπερβαίνει, σε ισοδύναµο επιχορήγησης, ένα κοινό ανώτατο όριο ενίσχυσης εκπεφρασµένο ως ποσοστό της συµβατικής αξίας προ της ενίσχυσης. Για τις συµβάσεις ναυπήγησης των οποίων η συµβατική αξία προ της ενίσχυσης υπερβαίνει τα 10 εκατοµµύρια Ecu, το ανώτατο αυτό όριο ορίζεται σε 9 %. Για όλες τις άλλες περιπτώσεις, ορίζεται σε 4,5 %. ». Το άρθρο 5 παράγραφος 1 ορίζει ότι: «Οι ενισχύσεις για τη διάσωση και την αναδιάρθρωση προβληµατικών επιχειρήσεων, συµπεριλαµβανοµένων των εισφορών στο κεφάλαιο, της διαγραφής χρεών, της επιδότησης δανείων, της κάλυψης ζηµιών και των εγγυήσεων, µπορούν κατ’ εξαίρεση να θεωρηθούν συµβιβάσιµες µε την κοινή αγορά, όταν τηρούν τις γενικές κοινοτικές κατευθυντήριες γραµµές όσον αφορά τις κρατικές ενισχύσεις για τη διάσωση και την αναδιάρθρωση προβληµατικών επιχειρήσεων. ». Ελλείψει οποιουδήποτε σχεδίου αναδιάρθρωσης που να συνοδεύει την κάλυψη των ζηµιών, οι παρεµβάσεις της Itainvest δεν µπορούν να θεωρηθούν ως ενισχύσεις για την αναδιάρθρωση χορηγηθείσες κατά την έννοια του άρθρου 5 παράγραφος 1 του κανονισµού (ΕΚ) αριθ. 1540/98. (22) Στις κοινοτικές κατευθυντήριες γραµµές όσον αφορά τις κρατικές ενισχύσεις για τη διάσωση και την αναδιάρθρωση προβληµατικών επιχειρήσεων (13) ορίζονται, στο σηµείο 2. 1, οι ενισχύσεις για τη διάσωση ως µέτρα που αποσκοπούν στο να στηρίξουν «προσωρινά µία επιχείρηση που αντιµετωπίζει σηµαντική υποβάθ- µιση της οικονοµικής της κατάστασης, η οποία χαρακτηρίζεται από οξεία κρίση ρευστότητας ή τεχνική αφερεγγυότητα, µέχρι να µπορέσει η εταιρεία να αναλύσει τις περιστάσεις που προκαλούν τα προβλήµατά της και να επεξεργαστεί το κατάλληλο σχέδιο για την εξυγίανση της κατάστασης» δηλαδή, µε άλλα λόγια, οι ενισχύσεις αυτές αποσκοπούν στο να προσφέρουν «σύντοµη ανακούφιση, κατά κανόνα για διάστηµα όχι µεγαλύτερο των έξι µηνών, από τα οικονοµικά προβλήµατα της εταιρείας ενώ ταυτόχρονα αναζητείται µακροπρόθεσµη λύση». Όσον αφορά τη µορφή αυτών των ενισχύσεων, στο σηµείο 3. 1 των κοινοτικών κατευθυντήριων γραµµών ορίζεται ότι οι ενισχύσεις αυτές πρέπει: «— να αποτελούν βοήθεια ρευστότητας υπό τη µορφή εγγυήσεων δανείου ή δανείων µε τα συνήθη εµπορικά επιτόκια, — να περιορίζονται στο ποσό που απαιτείται για τη διατήρηση των δραστηριοτήτων της επιχείρησης (για παράδειγµα, να καλύπτουν τα µισθολογικά έξοδα και τις κανονικές προµήθειες), — να καταβάλλονται µόνο για το διάστηµα που απαιτείται (γενικά µέχρι έξι µήνες) για να εκπονηθεί το απαραίτητο και εφικτό σχέδιο εξυγίανσης, — να δικαιολοηείται βάσει σοβαρών κοινωνικών προβληµάτων και να µην έχει αρνητικές συνέπειες στη βιοµηχανική κατάσταση σε άλλα κράτη µέλη. ». (23) Καταρχάς, η Επιτροπή διαπιστώνει, µε βάση την απόφασή της της 17ης Ιουλίου 1996 για τον όµιλο Gepi (14), ότι το ναυπηγείο ΙΝΜΑ συγκαταλεγόταν στις 23 εταιρείες τις οποίες η εταιρεία χαρτοφυλακίου έπρεπε απαραιτήτως να εκχωρήσει προκειµένου να ικανοποιήσει τους όρους αναχρηµατοδότησης του οµίλου υπό τη νέα επωνυµία Itainvest. Εξάλλου, για την εκκαθάριση αυτή, η οποία έπρεπε κανονικά να ολοκληρωθεί µέχρι την 31η ∆εκεµβρίου 1996 και το αργότερο µέχρι την 31η ∆εκεµβρίου 1997, καθορίστηκε ανώτατο όριο δηµοσιονοµικού κονδυλίου ύψους 360 δισεκατοµµυρίων ιταλικών λιρών (185,9 εκατοµµύρια ευρώ). Όλες οι παρεµβάσεις υπό µορφή άµεσων εισφορών στο κεφάλαιο υπέρ της ΙΝΜΑ, για τις οποίες γίνεται αναφορά στην προαναφερθείσα απόφαση, έλαβαν χώρα από τον Ιούνιο του 1997 βάσει των πρώτων ζηµιών που διαπιστώθηκαν στους λογαριασµούς του 1996 και εποµένως δεν συµπεριλαµβάνονται στο κονδύλιο των 360 δισεκατοµµυρίων ιταλικών λιρών (185,9 εκατοµµύρια ευρώ). Οι παρεµβάσεις αυτές δεν κοινοποιήθηκαν. Η Επιτροπή ενηµερώθηκε σχετικά πολύ µεταγενέστερα (Σεπτέµ- βριος 1998) και συγκεκριµένα κατά τη διάρκεια συνεδρίασης µεταξύ των υπηρεσιών της Επιτροπής και των ιταλικών αρχών. (24) Οι ιταλικές αρχές αποδίδουν τα προβλήµατα που αντιµετώπισε το ναυπηγείο από το 1996 σε διαχειριστικά σφάλµατα στο πλαίσιο των παραγγελιών «Stolt Nielsen» και «Tirrenia» που λήφθηκαν το ∆εκέµβριο του 1995. Η Επιτροπή διαπιστώνει ωστόσο ότι την καλή εκτέλεση αυτών των παραγγελιών εγγυήθηκε η Itainvest, για συνολικό ποσό ύψους 42 δισεκατοµµυρίων ιταλικών λιρών (21,7 εκατοµµύρια ευρώ) από το Μάρτιο του 1996. Από την εξέταση των διαφόρων πράξεων χρηµατοδότησης που ήταν απαραίτητες για την εκτέλεση των τρεχουσών παραγγελιών προκύπτει εποµένως ότι καµία προκαταβολή κεφαλαίων εκ µέρους χρηµατοπιστωτικών ιδρυµάτων δεν ήταν δυνατή χωρίς την εγγυητική κάλυψη εκ µέρους της Itainvest, δηλαδή χωρίς την προσφυγή σε κρατικούς πόρους. (25) Οι εγγυήσεις αυτές αποτελούσαν ήδη ενισχύσεις κατά την έννοια του άρθρου 87 παράγραφος 1 της συνθήκης, διότι, όπως υπογράµµισε η Επιτροπή στην ανακοίνωσή της το 1993 προς τα κράτη µέλη: «Μόνο όταν οι εγγυήσεις συνεκτιµηθούν κατά το στάδιο της παροχής τους µπορούν να εντοπισθούν όλες οι στρεβλώσεις ή οι ενδεχόµενες στρεβλώσεις του ανταγωνισµού. Το γεγονός ότι παρέχεται µία εγγύηση σε επιχείρηση, ακόµη και αν δεν γίνει ποτέ χρήση της εγγύησης αυτής, µπορεί να της δώσει τη δυνατότητα να συνεχίσει τις δραστηριότητές της και ίσως να εκτοπίσει τους ανταγωνιστές της που δεν απολάβουν των ιδίων διευκολύνσεων από τη συγκεκριµένη επιχειρηµατική δραστηριότητα» (15). (13) ΕΕ C 368 της 23. 12. 1994, σ. 12. (14) ΕΕ C 5, της 9. 1. 1997 σ. 3. (15) Βλέπε υποσηµείωση 9, σηµείο 38 της ανακοίνωσης. 4. 4. 2000 EL Επίσηµη Εφηµερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων L 83/27 (26) Εποµένως, όταν οι ιταλικές αρχές επιθυµούν να αιτιολογήσουν την παρέµβαση της Itainvest υπό µορφή κάλυψης ζηµιών, ως τη λιγότερο δαπανηρή λύση σε σύγκριση µε τις υποχρεώσεις που απορρέουν από δεσµεύσεις υπό µορφή εγγύησης, πρέπει να υπογραµµιστεί ότι οι υποχρεώσεις αυτές αποτελούν ήδη από την αρχή µη κοινοποιηθείσα ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 87 παράγραφος 1 της συνθήκης και συνιστούν ενισχύσεις κατά την έννοια του άρθρου 2 παράγραφοι 1 και 2 του κανονισµού (ΕΚ) αριθ. 1540/98. ∆εδοµένου ότι πρόκειται για εγγυήσεις που συνδέονται άµεσα µε το κόστος των πλοίων, οι εγγυήσεις αυτές έπρεπε να περιληφθούν στον υπολογισµό του ανώτατου ορίου ενισχύσεων στο πλαίσιο σύµβασης, όπως ορίζεται στο άρθρο 4 παράγραφος 1 της οδηγίας 90/684/ΕΚ και χορηγούνται δυνάµει του ιταλικού νόµου αριθ. 132/1994 που εγκρίθηκε από την Επιτροπή (16). Σύµφωνα µε τα στοιχεία που διαβίβασε η ιταλική κυβέρνηση στις 16 Απριλίου 1996 στο πλαiσιο της διαδικασίας εποπτείας βάσει του άρθρου 12 της οδηγίας 90/684/ΕΚ, στις παραγγελίες «Stolt Nielsen» (έξι πλοία) και «Tirrenia» (δύο πλοία) χορηγήθηκε επίσης ενίσχυση 9 % υπό µορφή επιχορήγησης εκ µέρους του αρµοδίου υπουργείου και, µε τον τρόπο αυτό, η χορηγηθείσα συνολικά ενίσχυση υπερέβη το ανώτατο όριο. (27) Όσον αφορά την παραγγελία «Tirrenia» πρέπει να σηµειωθεί ότι τα δύο πλοία δεν αποτελούν άµεσες παραγγελίες αλλά εργασίες κατασκευής για λογαριασµό τρίτων, δηλαδή για λογαριασµό του ναυπηγείου Ferrari, το οποίο εξάλλου λαµβάνει επιχορηγήσεις από το ιταλικό δηµόσιο. ∆εδοµένου ότι για την κατασκευή των δύο αυτών πλοίων έχουν ήδη χορηγηθεί εγγυήσεις στο επίπεδο του ναυπηγείου ΙΝΜΑ, η σώρευση των δύο µέτρων (ενισχύσεις στις συµβάσεις και εγγυήσεις) υπερβαίνει το ανώτατο όριο του 9 % της συµβατικής αξίας πριν από την ενίσχυση. Από την άλλη πλευρά, είναι προφανές ότι η κατασκευή των δύο αυτών πλοίων δεν είχε ακόµη αρχίσει στα τέλη του 1996, καθότι στα τέλη του 1997 οι σχετικές εργασίες είχαν ολοκληρωθεί µόνο κατά 45,5 % και 28 % αντίστοιχα. (28) Οι ιταλικές αρχές υποστηρίζουν ότι η πρώτη ένδειξη για τις ζηµίες που κατέγραψε η ΙΝΜΑ (21 δισεκατοµµύρια ιταλικές λίρες) εµφανίστηκε τον Μάιο του 1997 στη γενική συνέλευση των µετόχων, η οποία αποφάσισε να ζητήσει τη διενέργεια λογιστικού ελέγχου προκειµένου να διαπιστωθεί η ακριβής κατάσταση στην οποία βρισκόταν το ναυπηγείο. Η ζηµία αυτή προέκυπτε από τους ετήσιους λογαριασµούς της 31ης ∆εκεµβρίου 1996 και είναι δύσκολο να γίνει χωρίς αντιρρήσεις δεκτή η διαβεβαίωση των ιταλικών αρχών σύµφωνα µε την οποία το απροσδόκητο έλλειµµα πρέπει αποκλειστικά να καταλογιστεί στη διαχείριση των παραγγελιών που λήφθηκαν το ∆εκέµβριο 1995. Πόσο µάλλον που στα σχόλια που συνόδευαν τους ετήσιους λογαριασµούς της χρήσης 1996 αναφερόταν σαφώς ότι οι παραγγελίες «Stolt Nielsen» και «Tirrenia» δεν συνέβαλαν σηµαντικά στα αποτελέσµατα της υπό εξέταση λογιστικής χρήσης. (29) ∆ιαπιστώνεται εποµένως ότι η επιχείρηση βρισκόταν ήδη σε κακή οικονοµική κατάσταση και ότι η κατάσταση αυτή οφείλεται στη διαχείριση άλλων παραγγελιών. Ως προς το θέµα αυτό η Επιτροπή σηµειώνει ότι το 1996 ολοκληρώθηκαν οι δύο παραγγελίες Corsica Ferries Ι και Corsica Fernes ΙΙ, οι οποίες αποτέλεσαν επίσης το αντικείµενο εγγυήσεων εκ µέρους της Itainvest και υπέρ των κατασκευαστών, και συγκεκριµένα δύο εφοπλιστικών εταιρειών στις οποίες η ΙΝΜΑ κατείχε αντιστοίχως το 49 % και το 51 % του κεφαλαίου. Από τα στοιχεία που διαβίβασαν οι ιταλικές αρχές προκύπτει ότι µεταξύ των υποχρεώσεων της Itainvest έναντι της ΙΝΜΑ περιλαµβάνονται, για τα δύο αυτά πλοία µία δεκαετής εγγύηση κινητοποίησης πιστώσεων συνδεόµενης µε την παραγγελία, της οποίας το ποσό ανέρχεται σε 32,44 δισεκατοµµύρια ιταλικές λίρες (16,7 εκατοµµύρια ευρώ). ∆εδοµένου ότι τα δύο πλοία παραδόθηκαν ήδη και εποµένως οι κατασκευαστές έχουν ουσιαστικά καταβάλλει το ποσό της κατασκευής τους, η Επιτροπή διαπιστώνει ότι οι προαναφερθείσες εγγυηθείσες πιστώσεις χρησιµοποιήθηκαν στο πλαίσιο της συνολικής διαχείρισης του ναυπηγείου. Καθότι οι εγγυήσεις αυτές χορηγήθηκαν από κρατικούς πόρους, πρόκειται για κρατικές ενισχύσεις εξοµοιούµενες µε ενισχύσεις στη λειτουργία που εµπίπτουν στο πεδίο εφαρµογής του άρθρου 3 παράγραφος 1 του κανονισµού (ΕΚ) 1540/98 και εποµένως έπρεπε να περιληφθούν στο ανώτατο όριο των ενισχύσεων για τις συµβάσεις και να µειωθεί κατά συνέπεια το επίπεδο των ενισχύσεων που χορήγησε η ιταλική κυβέρνηση. Αυτό δεν συνέβη καθώς, σύµφωνα µε τα διαβιβασθέ- ντα από τις ιταλικές αρχές στοιχεία, το αρµόδιο υπουργείο χορήγησε το 9 % της συµβατικής αξίας προ ενισχύσεων για όλα τα ήδη παραδοθέντα πλοία, δηλαδή το ανώτατο όριο των ενισχύσεων που µπορεί να εφαρµοστεί βάσει του άρθρου 4 παράγραφος 1 της οδηγίας 90/684/ΕΚ. (30) Από το σύνολο των διαπιστώσεων της Επιτροπής σχετικά µε τον αριθµό και τις ηµεροµηνίες ανάληψης των υποχρεώσεων τις οποίες η Itainvest κάλυψε µε την εγγύησή της προκύπτει ότι η τελευταία, ως µητρική εταιρεία, συµµετείχε ενεργά στην καθηµερινή και επισφαλή διαχείριση του ναυπηγείου ΙΝΜΑ. Εποµένως, η Επιτροπή δεν µπορεί να δεχθεί ότι η Itainvest συµπεριφέρθηκε ως ιδιώτης επενδυτής. Λαµβανοµένου υπόψη του ήδη υψηλού ποσού των ζηµιών (21 δισεκατοµµύρια ιταλικές λίρες ή 11 εκατοµµύρια ευρώ) που εµφανίστηκαν στις λογιστικές καταστάσεις της 31ης ∆εκεµβρίου 1996 και τις οποίες ο µέτοχος όφειλε να γνωρίζει πολύ πριν τη γενική συνέλευση του Μαΐου 1997, διαπιστώνεται ότι το ναυπηγείο ΙΝΜΑ βρισκόταν σε κατάσταση αφερεγγυότητας ήδη από την ηµεροµηνία αυτή και θα έπρεπε εποµένως να κηρύξει πτώχευση. (16) ΕΕ C 302 της 9. 11. 1993, σ. 6, ΕΕ C 390 της 31. 12. 1994, σ. 18, ΕΕ C 290 της 3. 10. 1996, σ. 14 και ΕΕ C 50 της 12. 2. 1998, σ. 5. L 83/28 EL Επίσηµη Εφηµερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 4. 4. 2000 (31) Η κάλυψη των ζηµιών δεν µπορεί εποµένως να θεωρηθεί ως ενίσχυση για τη διάσωση, κατά την έννοια των σχετικών κατευθυντήριων γραµµών, διότι δεν ανταποκρίνεται, ούτε ως προς τη µορφή, ούτε ως προς την ουσία, στις απαραίτητες προϋποθέσεις για να θεωρηθεί συµβιβάσιµη µε την κοινή αγορά κατά την έννοια του άρθρου 87 της συνθήκης ΕΚ. (32) Η Επιτροπή θεωρεί επίσης ότι οι χρηµατικές εισφορές ύψους 21,4 δισεκατοµµυρίων ιταλικών λιρών το 1997 και 103,7 δισεκατοµµυρίων ιταλικών λιρών το 1998 συνιστούν ενισχύσεις διότι «έγιναν υπό συνθήκες που δεν θα ήταν αποδεκτές για έναν ιδιώτη ο οποίος ενεργεί υπό κανονικές συνθήκες αγοράς», το οποίο υποδηλώνει «συνήθως µία κατάσταση στην οποία η διάρθρωση και οι προοπτικές της εταιρείας είναι τέτοιες ώστε δεν είναι δυνατό να αναµένεται κανονική αµοιβή του κεφαλαίου (υπό µορφή µερισµάτων ή κερδών) σε σχέση µε µία συγκρίσιµη ιδιωτική επιχείρηση µέσα σε εύλογο χρονικό διάστηµα» (17). Οι ιταλικές αρχές δεν απέδειξαν ότι η εισφορά κεφαλαίου µπορούσε να θεωρηθεί εύλογη και εποµένως αποδεκτή «για έναν ιδιώτη επενδυτή ο οποίος ενεργεί υπό κανονικές συνθήκες αγοράς», κατά την έννοια ότι η παρούσα αξία των προσδοκώµενων ταµιακών ροών από τη σχεδιαζόµενη επένδυση είναι «ανώτερη από τη νέα εισφορά κεφαλαίου» (18). (33) Η Επιτροπη θεωρεί εποµένως ότι η κάλυψη των ζηµιών το 1997 και το 1998 έγινε αποκλειστικά και µόνο στο πλαίσιο µιας προσπάθειας τεχνητής αύξησης της αξίας του ναυπηγείου µέσω της εισφοράς µη επιστρεπτέων κεφαλαίων, δεδοµένου ότι οι ιταλικές αρχές δεν απέδειξαν καν ότι το αντίτιµο µιας ενδεχό- µενης πώλησης του ναυπηγείου εκ µέρους της Itainvest θα κάλυπτε το «επενδεδυµένο» ποσό ύψους 120 δισεκατοµµυρίων ιταλικών λιρών λαµβανοµένης ιδίως υπόψη της κατάστασης που χαρακτηρίζει τον τοµέα της ναυπηγικής βιοµηχανίας. Είναι εποµένως δύσκολο να θεωρηθεί ότι η παρέµβαση µπορεί να εξοµοιωθεί µε συµπεριφορά ιδιώτη επενδυτή, καθότι η απόδοση της επένδυσης ήταν αρνητική ήδη από την αρχή. (34) Η Επιτροπή διατηρεί επίσης αµφιβολίες για το ότι η επιλογή της Itainvest, δηλαδή η κάλυψη των ζηµιών, ήταν η λιγότερο δαπανηρή λύση καθότι η κήρυξη πτώχευσης θα είχε καταρχήν ως αποτέλεσµα την ακύρωση συµβατικών υποχρεώσεων και ιδίως εκείνων που αφορούσαν την παραγγελία «Tirrenia», και εποµένως θα µειωνόταν το κόστος των αναληφθεισών υποχρεώσεων έναντι των εφοπλιστικών εταιρειών, δεδοµένου ότι µία από τις συνέπειες της διαδικασίας θα ήταν καταρχάς να τεθούν όλοι οι πιστωτές σε ισότιµη βάση και στη συνέχεια να τύχουν ευνοϊκής µεταχείρισης εκείνοι που πράγµατι είχαν προκαταβάλει κεφάλαια και όχι εκείνοι που θα µπορούσαν να προβάλουν αξιώσεις αποζηµίωσης για µη τήρηση συµβατικής ρήτρας. Το γεγονός ότι αυτό δεν συνέβη ενισχύει ακόµη περισσότερο την πεποίθηση της Επιτροπής για το ότι η Itainvest δεσµεύτηκε πολύ περισσότερο από ό,τι ένας ιδιώτης επενδυτής που δραστηριοποιείται σε κανονικές συνθήκες αγοράς. Η Επιτροπή σηµειώνει επιπλέον ότι, στην αναλυτική κατάσταση των δεσµεύσεων της Itainvest περιλαµβάνονται µία εγγύηση ύψους 22,7 δισεκατοµµυρίων ιταλικών λιρών (11,7 εκατοµµύρια ευρώ) για την παραγγελία «Tirrenia» χορηγηθείσα τον Μάρτιο του 1998 και µία εγγύηση ύψους 9 δισεκατοµµυρίων ιταλικών λιρών (4,6 εκατοµµύρια ευρώ) για την παραγγελία «Stolt-Nielsen», χορηγηθείσα την περίοδο Μαρτίου-Μαΐου 1998, δηλαδή µετά τη λήψη της απόφασης (Φεβρουάριος 1998) για κάλυψη των ζηµιών της ΙΝΜΑ, µε βάση τις οικονοµικές καταστάσεις της 30ής Νοεµβρίου 1997. (35) Η κάλυψη των ζηµιών αποτελεί εποµένως ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 87 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΚ και του άρθρου 1 παράγραφος 1 του κανονισµού (ΕΚ) αριθ. 1540/98. Ελλείψει σχεδίου αναδιάρθρωσης που να προβλέπει µείωση της κατασκευαστικής ικανότητας και δεδοµένου ότι σηµειώθηκε υπέρβαση του επιτρεπόµενου από την Επιτροπή ανώτατου ορίου των ενισχύσεων στη λειτουργία, τα εν λόγω µέτρα ενίσχυσης είναι ασυµβίβαστα µε την κοινή αγορά βάσει της οδηγίας 90/684/ΕΚ και βάσει του κανονισµού (ΕΚ) αριθ. 1540/98. VI. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ (36) Η Επιτροπή διαπιστώνει ότι η Ιταλία χορήγησε παρανόµως εγγυήσεις για την κατασκευή των πλοίων που αποτελούν το αντικείµενο των παραγγελιών «Corsica Ferries», «Pugliola», «Tirrenia» και «Stolt Nielsen» και κάλυψε τις ζηµίες του ναυπηγείου ΙΝΜΑ το 1997-1998, κατά παράβαση του άρθρου 88 παράγραφος 3 της συνθήκης. Οι χορηγηθείσες εγγυήσεις για την κατασκευή των πλοίων θα έπρεπε, σύµφωνα µε το άρθρο 4 παράγραφος 4 της οδηγίας 90/684/ΕΚ και το άρθρο 3 παράγραφος 1 του κανονισµού (ΕΚ) αριθ. 1540/98, να υπολογιστούν εντός του ανωτάτου ορίου των ενισχύσεων για τις µεµονωµένες συµβάσεις, όπως προβλέπεται στο άρθρο 4 παράγραφος 1 της οδηγίας. Οι παρεµβάσεις κάλυψης των ζηµιών αποτελούν ενισχύσεις στη λειτουργία οι οποίες, βάσει του άρθρου 5 της οδηγίας 90/684/ΕΚ έπρεπε επίσης να περιληφθούν στον υπολογισµό του ανωτάτου ορίου. Ελλείψει σχεδίου αναδιάρθρωσης, οι ενισχύσεις στη λειτουργία υπό µορφή κάλυψης ζηµιών θεωρούνται επίσης µη συµβιβάσιµες µε το άρθρο 5 του κανονι- σµού (ΕΚ) αριθ. 1540/98. Σύµφωνα επίσης µε τις εφαρµοζόµενες στον τοµέα αυτό κοινοτικές κατευθυντή- ριες γραµµές, οι εν λόγω ενισχύσεις δεν µπορούν να θεωρηθούν ούτε ως ενισχύσεις για τη διάσωση. Εποµένως, οι ενισχύσεις αυτές πρέπει να ανακτηθούν, (17) Βλέπε υποσηµείωση 9, σηµείο 35 της ανακοίνωσης. (18) ό. π. 4. 4. 2000 EL Επίσηµη Εφηµερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων L 83/29 ΕΞΕ∆ΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ: Άρθρο 1 Η κρατική ενίσχυση που χορήγησε η Ιταλία µέσω της κρατικής εταιρείας χαρτοφυλακίου Itainvest στο ναυπηγείο ΙΝΜΑ S. p. A. , υπό µορφή εγγυήσεων για τις παραγγελίες «Corsica Ferries», «Pugliola», «Stolt-Nielsen» και «Tirrenia» και κάλυψης των ζηµιών ύψους 120,4 δισεκατοµµυρίων ιταλικών λιρών (62,2 εκατοµµύρια ευρώ), είναι ασυµβίβαστη µε την κοινή αγορά. Άρθρο 2 Η Ιταλία λαµβάνει όλα τα αναγκαία µέτρα για την ανάκτηση της αναφερόµενης στο άρθρο 1 ενίσχυσης που 1. χορηγήθηκε παράνοµα στο δικαιούχο. Η ανάκτηση πραγµατοποιείται αµελλητί σύµφωνα µε τις διαδικασίες της εθνικής νοµοθεσίας, υπό τον όρο 2. ότι οι διαδικασίες αυτές επιτρέπουν την άµεση και αποτελεσµατική εκτέλεση της απόφασης. 3. Οι ανακτώµενες ενισχύσεις περιλαµβάνουν τόκους από το χρόνο κατά τον οποίο τέθηκαν στη διάθεση του δικαιούχου µέχρι το χρόνο της πραγµατικής τους ανάκτησης. Οι τόκοι αυτοί υπολογίζονται µε βάση το επιτόκιο αναφοράς που χρησιµοποιείται για τον υπολογισµό του ισοδύναµου επιχορήγησης στο πλαίσιο των περιφερειακών ενισχύσεων. Η Ιταλία ενηµερώνει την Επιτροπή εντός προθεσµίας δύο µηνών από την κοινοποίηση της παρούσας απόφασης, σχετικά µε τα µέτρα που έλαβε για την εφαρµογή της. Άρθρο 3 Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στην Ιταλική ∆ηµοκρατία. Άρθρο 4 Βρυξέλλες, 20 Ιουλίου 1999. Για την Επιτροπή Monika WULF-MATHIES Μέλος της Επιτροπής


title: Verordening (EG) nr. 1584/1999 van de Commissie van 20 juli 1999 houdende wijziging van Verordening (EG) nr. 1346/1999 tot beperking van de geldigheidsduur van de uitvoercertificaten voor bepaalde op basis van granen verwerkte producten

eurovoc_concepts:
cereal product
export licence

formats: pdf print

text: L 188/12 NL Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen 21. 7. 1999 VERORDENING (EG) Nr. 1584/1999 VAN DE COMMISSIE van 20 juli 1999 houdende w¶ziging van Verordening (EG) nr. 1346/1999 tot beperking van de geldigheidsduur van de uitvoercertificaten voor bepaalde op basis van granen verwerkte producten DE COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN, Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeen- schap, Gelet op Verordening (EEG) nr. 1766/92 van de Raad van 30 juni 1992 houdende een gemeenschappelĳke ordening der markten in de sector granen (1), laatstelĳk gewĳzigd bĳ Veror- dening (EG) nr. 1253/1999 (2), en met name op artikel 9, Gelet op Verordening (EG) nr. 1162/95 van de Commissie van 23 mei 1995 houdende bĳzondere uitvoeringsbepalingen inzake het stelsel van invoer- en uitvoercertificaten in de sector granen en rĳst (3), laatstelĳk gewĳzigd bĳ Verordening (EG) nr. 1432/1999 (4), en met name op artikel 7, lid 1, (1) Overwegende dat in Verordening (EG) nr. 1346/1999 van de Commissie van 24 juni 1999 tot beperking van de geldigheidsduur van de uitvoercertificaten voor bepaalde op basis van granen verwerkte producten (5) 31 augustus 1999 als uiterste datum voor de indiening van de uitvoercertificaataanvragen is bepaald; dat deze datum met zich brengt dat de van 27 tot en met 31 augustus aangevraagde certificaten wegens de in artikel 7, lid 3, van Verordening (EG) nr. 1162/95 bedoelde termĳn van drie werkdagen in de praktĳk niet gebruikt kunnen worden; (2) (3) Overwegende dat 31 augustus 1999 derhalve vervangen moet worden door 26 augustus 1999; Overwegende dat de in deze verordening vervatte maat- regelen in overeenstemming zĳn met het advies van het Comité van beheer voor granen, HEEFT DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD: Artikel 1 Artikel 1, lid 1, van Verordening (EG) nr. 1346/1999 wordt vervangen door: „1. In afwĳking van artikel 7, lid 1, van Verordening (EG) nr. 1162/95 is de geldigheidsduur van de uitvoercertificaten voor de in de bĳlage vermelde producten waarvoor op of na de datum van inwerkingtreding van deze verordening tot en met 26 augustus 1999 aanvragen worden ingediend, beperkt tot en met 31 augustus 1999. ”. Artikel 2 Deze verordening treedt in werking op de dag van haar bekendmaking in het Publicatieblad van de Europese Gemeen- schappen. Deze verordening is verbindend in al haar onderdelen en is rechtstreeks toepasselĳk in elke lidstaat. Gedaan te Brussel, 20 juli 1999. Voor de Commissie Franz FISCHLER Lid van de Commissie (1) PB L 181 van 1. 7. 1992, blz. 21. (2) PB L 160 van 26. 6. 1999, blz. 18. (3) PB L 117 van 24. 5. 1995, blz. 2. (4) PB L 166 van 1. 7. 1999, blz. 56. (5) PB L 159 van 25. 6. 1999, blz. 45