title: 1999 periodiek verslag van de Commissie over de vorderingen van Malta op de weg naar toetreding

eurovoc_concepts:
EU relations
Malta
accession to the European Union
economic situation
political situation

text: COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN Brussel, 13. 10. 1999 COM(1999) 508 definitief 1999 PERIODIEK VERSLAG VAN DE COMMISSIE OVER DE VORDERINGEN VAN MALTA OP DE WEG NAAR TOETREDING Inhoud A. Inleiding a) b) Woord vooraf Betrekkingen tussen de Europese Unie en Malta Ontwikkelingen in het kader van de Europa-Overeenkomst EU-Malta (met inbegrip van de bilaterale handel) Financiële samenwerking Toetredingspartnerschap/NP AA Pretoetredingssteun 2000 B. Criteria voor het lidmaatschap 1. 1. 1. Politieke criteria Inleiding Recente ontwikkelingen Democratie en rechtsstaat Het parlement De uitvoerende macht De rechterlijke macht Corruptiebestrijding 1. 2. Mensenrechten en bescherming van minderheden 1. 3. Algemene evaluatie 2. 2. 1. 2. 2. 2. 3. 2. 4. 3. 3. 1. 3. 2. 3. 3. 3. 4. Economische criteria Inleiding Economische ontwikkelingen Macro-economische ontwikkelingen Structurele hervorming Evaluatie in het licht van de criteria van Kopenhagen Het bestaan van een functionerende markteconomie Het vermogen om de concurrentiedruk en de marktkrachten binnen de Unie het hoofd te bieden. Algemene evaluatie Vermogen om de verplichtingen van het lidmaatschap na te komen Interne markt zonder grenzen De vier vrijheden Mededinging Innovatie Informatiemaatschappij Onderwijs, opleiding en jeugdzaken Onderzoek en technologische ontwikkelingen Telecommunicatie Audiovisuele sector Economische en fiscale aspecten Economische en Monetaire Unie Belastingen Statistiek Sectorieel beleid Industrie Landbouw Visserij Energie Vervoer Midden- en kleinbedrijf Economische en sociale cohesie Werkgelegenheid en sociale zaken Regionaal beleid en cohesie Levenskwaliteit en milieu Milieu Consumentenbescherming Justitie en binnenlandse zaken: Buitenlands beleid Handel en internationale economische betrekkingen. Ontwikkeling Douane Gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid Financiële kwesties Financiële controle 3. 5. 3. 6. 3. 7. 3. 8. 3. 9. 3. 10. Algemene evaluatie 4. 4. 1 4. 2 Bestuurlijke capaciteit om het acquis toe te passen Administratieve structuren Capaciteit op bestuurlijk en gerechtelijk vlak: de belangrijkste terreinen voor de tenuitvoerlegging van het acquis C. Conclusie Bijlagen Verdragen inzake mensenrechten die door de kandidaat-lidstaten zijn geratificeerd Statistische gegevens A. Inleiding a) Woord vooraf Op verzoek van de Raad algemene zaken van oktober 1998 heeft de Commissie in februari 1999 een verslag ingediend waarin het standpunt van de Commissie inzake de toetredingsaanvraag van Malta wordt bijgewerkt, na het besluit van Malta de in november 1996 bevroren toetredingsaanvraag te reactiveren. De conclusie van de Commissie luidde: "De Commissie zal een periodiek verslag opstellen waarin de stand van zaken met betrekking tot Malta's voorbereidingen op het lidmaatschap in detail worden uiteengezet; dit periodiek verslag zal aan het eind van het jaar tezamen met de verslagen over de andere kandidaatlanden en de door hen geboekte voortgang op de weg naar toetreding worden overgelegd. De Commissie verwacht dat Malta zich dan, wanneer de Europese Raad de mogelijkheid van uitbreiding van de toetredingsonderhandelingen beziet, bij de kandidaatlanden zal kunnen voegen waarmee de onderhandelingen reeds zijn gestart. Dit periodiek verslag inzake Malta volgt grotendeels de structuur van het verslag van februari 1999. Het verslag: - beschrijft de betrekkingen tussen Malta en de Unie; - analyseert de situatie op het gebied van de door de Europese Raad vastgestelde politieke voorwaarden (democratie, rechtsstaat, mensenrechten, bescherming van minderheden); - beoordeelt de situatie en vooruitzichten van Malta wat betreft de door de Europese Raad genoemde economische voorwaarden (functionerende markteconomie, vermogen om de concurrentiedruk en de marktkrachten binnen de Unie het hoofd te bieden); - beoordeelt het vermogen van Malta de verplichtingen van het lidmaatschap op zich te nemen, dat wil zeggen het acquis van de Unie zoals uiteengezet in het Verdrag, de afgeleide wetgeving en het beleid van de Unie. Zoals verzocht door de Europese Raad van Madrid bestrijkt het verslag tevens de gerechtelijke en bestuurlijke capaciteit; de Raad heeft er de nadruk op gelegd dat de kandidaatlanden hun administratieve structuren moeten aanpassen met het oog op de harmonieuze uitvoering van het beleid van de Gemeenschap na de toetreding. In het verslag wordt de vooruitgang sinds het verslag van februari beoordeeld. Er wordt nagegaan of de in het verslag van februari genoemde geplande hervormingen zijn uitgevoerd, en nieuwe initiatieven worden onderzocht. De beoordeling van de vooruitgang bij het voldoen aan de politieke criteria en de criteria van het acquis beperkt zich tot de periode na het verslag van februari, terwijl de beoordeling van de economische prestaties van Malta gebaseerd is op een langere periode. Bij de beoordeling van de vooruitgang bij het overnemen van het acquis is gekeken naar vastgestelde wetgeving en niet naar wetgeving in de diverse stadia van voorbereiding of parlementaire goedkeuring. Deze benadering garandeert een gelijke behandeling voor alle kandidaatlanden en biedt de mogelijkheid de concrete vooruitgang bij de voorbereidingen op de toetreding objectief te meten en te vergelijken. Het verslag maakt gebruik van diverse informatiebronnen. Malta werd gevraagd informatie te verstrekken over de vooruitgang bij de voorbereiding op het lidmaatschap sinds de publicatie van het verslag van februari. Het in mei 1999 begonnen analytisch onderzoek van het acquis (screening) was een aanvullende informatiebron. Bij het opstellen van de verslagen werd rekening gehouden met de besprekingen van de Raad en met de rapporten en de resoluties van het Europees Parlement. De Commissie heeft tevens gebruik gemaakt van de beoordelingen van diverse internationale organisaties, met name de bijdragen van de Raad van Europa, de OVSE, de Internationale Financiële instellingen en niet-gouvernementele organisaties. b) Betrekkingen tussen de Europese Unie en Malta De Raad algemene zaken van maart 1999 besloot dat de screening zo spoedig mogelijk moest aanvangen. Malta werd gevraagd een nationaal programma voor de overname van het acquis (NPAA) op te stellen. De Commissie werd verzocht suggesties te doen voor het opstellen van een specifieke pretoetredingsstrategie voor Malta. Rekening houdend met deze richtsnoeren werd opgemerkt dat het voorzitterschap voornemens was Malta uit te nodigen deel te nemen aan de volgende bijeenkomst van de Europese Conferentie. In mei 1999 hebben de Commissie en Malta een begin gemaakt met de screening, die betrekking heeft op 9 hoofdstukken. De Europese Raad van Keulen van juli 1999 juichte toe "dat op grond van het bijgewerkte advies van de Commissie over het toetredingsverzoek van Malta, met dit land kon worden overgegaan tot de analytische doorlichting van het acquis van de Unie. Voor de bijeenkomst van de Europese Raad in Helsinki zal de Commissie bijtijds ook een verslag over de vorderingen van Malta met het oog op de toetreding indienen, dat samen met de overeenkomstige verslagen betreffende de andere aspirant-lidstaten als basis zal dienen voor eventuele besluiten van de Europese Raad in Helsinki. " De Raad algemene zaken van juni 1999 besloot de huidige multilaterale dialoog met de LMOE en Cyprus tot Malta uit te breiden. De Raad stelde in zijn conclusies het volgende: "Een geïntensiveerde dialoog met Malta over kwesties in verband met het buitenlands en veiligheidsbeleid zal beide partijen ten goede komen en Malta in staat stellen zich vertrouwd te maken met de instrumenten van het Gemeenschappelijk Buitenlands en Veiligheidsbeleid en zich daaraan te conformeren en tevens onbeperkt met de Unie samen te werken in internationale fora. " Ontwikkelingen in het kader van de Europa-Overeenkomst EU-Malta (met inbegrip van de bilaterale handel) Er kunnen geen bijzondere ontwikkeling worden gemeld wat betreft de tenuitvoerlegging van de Associatie-Overeenkomst. De instelling van een douane-unie in twee fasen van vijfjaar is reeds lang een doelstelling, die tot nog toe niet is verwezenlijkt. Op het tijdstip van publicatie van het meest recente verslag van de Commissie, in februari 1999, vergaderde de Gemengde Parlementaire Commissie, bestaande uit leden van het Parlement van Malta en het Europese Parlement. De EU blijft de belangrijkste handelspartner van Malta (goed voor driekwart van de buitenlandse handel van Malta). In 1998 bedroeg de uitvoer van Malta naar de Unie 763 miljoen €; de invoer uit de EU beliep 2 miljard €. Financiële samenwerking De financiële en technische samenwerking is gebaseerd op het Vierde Financiële Protocol (juni 1995 - oktober 1998). In maart 1999 besloot de Raad de geldigheidsduur van het Vierde Financiële Protocol met eenjaar te verlengen tot 31 december 1999. Voor 1999 is 5 miljoen € beschikbaar: Er is 2"miljoen € toegekend voor een risicokapitaaloperatie met de EIB en 844. 000 € voor een programma voor studiebeurzen. Voor het eind van het jaar zal 511. 000 € worden toegekend voor technische bijstand met het oog op de aanpassing van de methodologie van het Centraal Bureau voor Statistiek aan de methodologie van EUROSTAT, en 1. 645. 000 samenwerking. technische bijstand en administratieve € voor een programma voor Het Protocol is het enige financieringsinstrument (afgezien van de EIB-leningen) ter technische ondersteuning van activiteiten samenwerking. in het kader van de financiële en Malta dient te zorgen voor een efficiënt gebruik van toekomstige financiële bijstand van de EU. Toetredingspartnerschap/NP AA Naar verwachting zal een eerste toetredingspartnerschap voor Malta in 1999 worden vastgesteld. Hierin worden de door de Commissie vastgestelde prioriteiten met het oog op de voorbereiding van Malta op de toetreding en de beschikbare financiële middelen om te helpen bij de tenuitvoerlegging van die prioriteiten vastgelegd. Malta stelt momenteel zijn eerste NP AA op. Pretoetredingssteun 2000 De Commissie werkt momenteel aan een verordening betreffende de in het kader van de pretoetredingsstrategie te financieren activiteiten voor de komende vijf jaar. De gefinancierde activiteiten zullen gericht zijn op het harmonisatieproces (op basis van de in het toetredingspartnerschap met Malta te definiëren prioritaire gebieden) B. Criteria voor het lidmaatschap 1. Politieke criteria Inleiding In het verslag van februari 1999 waarin het advies van de Commissie over Malta's toetredingsaan vraag wordt bijgewerkt, kwam de Commissie tot de volgende conclusie: ". dit verslag bevestigt de conclusies van het advies van de Commissie van 1993: de instellingen functioneren naar behoren en er doen zich geen bijzondere problemen op het gebied van de mensenrechten voor. Het Maltese overheidsapparaat beschikt over 6 voldoende personeel, maar er zouden inspanningen moeten worden geleverd om het efficiënter te maken. Het ziet er niet naar uit dat het Malta veel problemen zal opleveren om zijn administratieve en regeringsstructuren aan te passen aan deelneming aan de communautaire instellingen. " Recente ontwikkelingen De ambtstermijn van de president van de Republiek Malta liep in april 1999 af. De benoeming door het Parlement in april 1999 van vice-premier en minister van Buitenlandse Zaken Guido de Marco tot president van de Republiek Malta leidde tot enkele verschuivingen binnen de regering. In maart 1999 werden op 21 locaties in Malta en Gozo gemeenteraadsverkiezingen gehouden. De toetreding tot de EU blijft hoog op de politieke agenda van de regerende Nationalistische Partij (NP) staan, terwijl de oppositie, de Malta Labour Party (MLP), haar kritiek in dit opzicht handhaaft. Als voorbereiding op het toetredingsproces zijn al dan niet aan de regering gerelateerde instellingen opgezet. 1. 1 Democratie en rechtsstaat Zoals in het verslag, van februari werd gemeld, hebben de Maltese instellingen een fase van stabiliteit bereikt, zodat democratie en rechtsstaat gegarandeerd zijn. Dit hoofdstuk beschrijft dan ook alleen de meest significante ontwikkelingen van het afgelopen jaar. Het Parlement Geen nieuwe ontwikkelingen kunnen worden gemeld. De uitvoerende macht De administratieve capaciteit van de uitvoerende macht moet worden versterkt. Het aantal ambtenaren blijft hoog lopende programma's voor personeelsopleiding en de invoering van informatietechnologie heeft Malta nog een lange weg te gaan wat betreft grotere efficiëntie en doelmatigheid van de overheid, vooral op het gebied van opleiding en de herverdeling van menselijke hulpbronnen om beter in de behoeften te kunnen voorzien. (33. 000). Ondanks Rechterlijke macht Het gerechtelijk apparaat werkt in het algemeen nogal traag. Dit geldt niet alleen voor de rechtsgang, maar ook voor de uitvoering van gerechtelijke uitspraken. Corruptiebestrijding Het bureau van de Ombudsman, dat beschuldigingen van corruptie onderzoekt, blijft goed functioneren. De "permanente commissie ter bestrijding van corruptie", opgericht om de rechten van burgers te beschermen, moet echter sneller en efficiënter werken. Malta heeft het strafrechtelijk verdrag inzake corruptie van de Raad van Europa, dat in januari 1999 voor ondertekening door leden van de Raad van Europa werd opengesteld, niet ondertekend. Malta is tot dusver niet toegetreden tot het OESO-verdrag inzake bestrijding van omkoping (aanbeveling van de OESO-Raad aan regeringen van leden inzake de bestrijding van omkoping bij internationale zakelijk transacties). Malta heeft zich niet aangesloten bij het anti-corruptieprogramma voor drugbestrijding en misdaadpreventie van de Verenigde Naties. 1. 2. Mensenrechten en bescherming van minderheden In het verslag van februari 1999 werd geconcludeerd dat er zich geen problemen voordoen op het gebied van de eerbiediging van de fundamentele mensenrechten en vrijheden. Deze conclusie is voor een groot deel nog steeds geldig. Malta heeft de meeste belangrijke mensenrechteninstrumenten geratificeerd (zie bijlage). De fundamentele politieke en burgerrechten worden in Malta nog steeds geëerbiedigd. Er gelden echter beperkingen voor de aankoop van grond door buitenlanders. Uit recente incidenten blijkt dat Malta nu ook geconfronteerd wordt met uitingen van racisme. Bovendien is gemeld dat bepaalde arrestanten geen beroep konden doen op de diensten van een advocaat vanaf het eerste moment van hun inverzekeringsstelling en dat de omstandigheden waarin arrestanten worden vastgehouden onbevredigend zijn. Malta moet streven naar verbetering van de omstandigheden van de arrestanten, o. a. wat betreft kennisgeving van de inverzekeringstelling, het recht op toegang tot een advocaat en medische zorg. 1. 3. Algemene evaluatie Malta voldoet aan de politieke criteria van Kopenhagen. 2. Economische criteria 2. 1 Inleiding In het in februari 1999 door de Commissie goedgekeurde verslag waarin het advies van de Commissie over Malta's toetredingsaan vraag werd bijgewerkt werd geconcludeerd dat: "Malta zal moeten zorgen voor de totstandbrenging van een stabiel en gezond macro-economisch klimaat en de voortdurende verwezenlijking van hervormingen en liberalisatie. Gezien de geringe omvang van de economie zou 8 Malta deze kwesties op een goede manier moeten kunnen aanpakken en met succes integreren in de Europese economie. " Bij de analyse van de economische situatie en de vooruitzichten van de andere kandidaat-landen baseerde de Commissie zich met name op de conclusies van de Europese Raad van Kopenhagen van juni 1993, waarin werd gesteld dat het lidmaatschap van de Unie het volgende vereist: • • het bestaan van een functionerende markteconomie; het vermogen om de concurrentiedruk en de marktkrachten binnen de Unie het hoofd te bieden. De Commissie volgt hieronder dezelfde methodologie. 2. 2 Economische ontwikkelingen De reële groei van het BBP in 1998 wordt geschat op ongeveer 4%, een geringe daling ten opzichte van eerder bereikte groeipercentages. Een aanhoudend zwakke binnenlandse vraag heeft bijgedragen aan de halvering van het tekort op de lopende rekening in vergelijking met de piek van 1995-1996, toen dit bijna 11% van het BBP bedroeg. De inflatie daalde tot 1,4% in het laatste kwartaal van 1998, waarmee de gemiddelde inflatie voor het jaar tot 2,4% daalde. De werkloosheid steeg tot meer dan 5% in de eerste maanden van 1999, ondanks de druk op de arbeidsmarkt in de particuliere sector. De belangrijkste uitdaging voor het economisch beleid op Malta is het terugdringen van het overheidstekort, dat dicht bij de 12% ligt. Macro-economische ontwikkelingen Nadat de reële groei van het BBP in de periode 1993-1996 minstens 4% per jaar was geweest, bedroeg deze iets meer dan 4% in 1998. Sinds 1993 is het reële BBP per hoofd van de bevolking van Malta met ongeveer een kwart gestegen. Het blijft in vergelijking met het EU-gemiddelde echter relatief laag (de Maltese statistieken staan nog geen directe vergelijking op basis van koopkracht toe). Eind van 1998 bedroeg de werkloosheid 5,1% van de beroepsbevolking; dit percentage steeg licht in de eerste maanden van 1999. Desondanks steeg het aantal werkenden in 1998, en werd het verlies aan werkgelegenheid in de openbare sector ruimschoots gecompenseerd door nieuwe banen in de particuliere dienstverlening. Tegelijkertijd stagneerde de werkgelegenheid in de productiesector en daalde het aantal zelfstandigen (11% van de werkende bevolking). Een dalende binnenlandse vraag heeft geleid tot een vermindering van het handelstekort en van het tekort op de lopende rekening in vergelijking met de zeer hoge niveaus van twee jaar geleden. In 1998 werd deze trend gesteund door een uitzonderlijk grote stijging van de uitvoer van elektronica en de daling van energieprijzen, hoewel het effect van deze daling werd afgezwakt door termijnaankopen in het verleden. 1998 was ook een goed jaar voor het toerisme: het aantal toeristen steeg met 6,4% in vergelijking met 1997. Een van de grootste cruise operators ter wereld besloot Malta met ingang van 1999 als hub te gebruiken. Wat de financiering van het tekort op de lopende rekening betreft, moet worden opgemerkt dat de instroom van kapitaal op lange termijn in de laatste twee jaar is toegenomen ten koste van de instroom op korte termijn. De inflatie daalde in 1998 tot 2,4%: in december was de index voor de consumentenprijzen slechts 1,3% hoger dan in december 1997. Na de invoering van de BTW in januari 1999 steeg de jaar-tot-jaar inflatie in februari tot 1,9%; deze daalde echter weer tot 1,4% in mei. De Maltese economie heeft niet ernstig te lijden gehad onder de recente turbulentie op de internationale financiële markten. Na dalingen van 50 basispunten in het eerste deel van dit jaar keerde het de interventieniveau van de Centrale Bank terug op het niveau van twee jaar geleden; ondertussen is het rendementverschil met het EU-percentage echter gestegen tot ruim boven 100 basispunten, als gevolg van de daling van de rente in de euro-zone. De Centrale Bank van Malta (CBM) heeft de verlaging van de rente uitgesteld, met als argument dat de groei van de kredieten aan gezinnen en bedrijven (waaronder staatsbedrijven), die 10% bedroeg in 1998, nog steeds hoog was en dat de opleving van de binnenlandse vraag opnieuw druk zou uitoefenen op de betalingsbalans. Sinds 1989 is de Maltese lire gekoppeld aan een mandje van drie valuta: de ecu, het Engelse pond en de Amerikaanse dollar. De koppeling van de lire werd aangepast met het oog op de invoering van de euro op 1 januari 1999; de weging in het mandje is onveranderd: 56,8 voor de euro en 21,6 voor zowel het pond als de dollar. Ondanks tekenen van een strakker fiscaal beleid steeg het begrotingstekort tot 11,8% van het BBP in 1998, vergeleken met 4% in 1995. In die periode zijn de leningen van de overheid ter financiering van de toenemende tekorten op de begroting aanzienlijk toegenomen. Stijgende lopende kosten, waaronder ambtenarensalarissen, hebben sterk bijgedragen aan de verslechtering van de overheidsfinanciën. Aan de andere kant daalden de overheidsinkomsten, ondanks het feit dat de economie bleef groeien. Deze daling was voornamelijk het gevolg van een tekort aan belastinginkomsten, het gevolg van een verschuiving in het tijdstip van de inning van achterstallige belastingen en van de eerdere verandering van het stelsel voor indirecte belastingen in juli 1997. Sinds begin 1990 is de kloof tussen de sociale zekerheidspremies en -betalingen steeds groter geworden. Ook de rentebetalingen dragen aanzienlijk bij aan de stijging van het overheidstekort. Eind 1998 bedroeg de overheidsschuld 55,2% van het BBP. Belangrijke economische trends Malta 1995 1996 1997 1998 1999 meest recent Reële groei BBP procent 6,2 4,0 4,9 4,1 4,0 Jan- Maart Inflatie -jaargemiddelde - december-december procent procent 4,0 2,5 3,1 2,4 10 Werkloosheid, eindjaar - ILO definitie procent 3,7 4,4 5,0 5,1 5,1 Juni Begrotingsbalans algemene overheid' procent BBP -3,5 -7,7 Balans lopende rekening procent BBP miljoen ECU/€ -11,0 -274 -10,7 -281 -6,2 -183 -4,8 -150 -3,5 -26,7 Jan- Maart Jan- Maait Buitenlandse schuld2 - schuld/uitvoer ratio - bruto buitenlandse schuld procent biljoen ECU/€ 90 2,6 97 3,2 Netto instroom directe buitenlandse investeringen - betalingsbalansgegevens procent BBP miljoen ECU/€ 5,6 140 9,7 256 3,8 113 Bron: Nationale overheidsfinanciën. bronnen, OESO-statis Heken buitenlandse schuld, IMF-statistieken Structurele hervormingen De kern van het economisch programma van de huidige regering is het fiscale beleid op de middellange termijn, met als doel het terugdringen van het overheidstekort tot 4% van het BBP in 2004. Dit beleid gaat uit van een betere belastingadministratie en van belastingverhogingen wanneer de uitgavenpatronen het verwezenlijken van de doelstellingen op het gebied van de tekorten in gevaar zouden brengen. In deze context heeft de regering een tijdschema voor de ontmanteling van het heffingssysteem vastgesteld. Het programma omvat ook structurele hervormingen op het gebied van overheidsuitgaven, in combinatie met inspanningen op het gebied van de sociale zekerheid, en een programma voor omscholing van overtollige ambtenaren. De regering legt er de nadruk op dat deze maatregelen niet alleen de toetreding tot de EU vergemakkelijken, maar ook noodzakelijk zijn in de Maltese situatie. Met uitzondering van lokale overheid Deze gegevens zijn het resultaat van samenwerking tussen BIS, IMF, OESO en Wereldbank. Deze bron zou betrouwbaarder moeten zijn (bredere dekking, het vermijden van dubbele telling, enz). , en recentere gegevens bevatten 11 regering heeft pas onlangs het proces van privatisering en De Maltese herstructurering van de overheidssector in gang gezet. Hiertoe is een task force opgezet met vertegenwoordigers van de overheid en de particuliere sector. Voorlopig blijven de nutsbedrijven staatseigendom en blijven andere bedrijven, subsidies genieten. De zoals droogdok- en gecumuleerde door de overheid gegarandeerde schulden die zijn gemaakt door de verlieslijdende overheidsbedrijven bedragen momenteel meer dan 40% van het BBP. Elke poging tot privatisering zal op felle weerstand stuiten, en er wordt toenemende druk uitgeoefend op afzonderlijke leden van de task force. scheepsbouwbedrijven, grote In juni 1999 verkocht de Maltese regering haar belang van 70% in de Mid-Med. Bank, de grootste Maltese bank,. aan de Midland Bank. Bij de verkoop waren ook de aandelen betrokken die indirect eigendom waren via andere bedrijven die door de regering werden bestuurd, een indirect aandeel van bijna 3% in de Mid-Med Bank. De Midland Bank is een dochter van de Hong Kong and Shanghai Banking Corporation (HSBC). De bank betaalde naar schatting 86 miljoen Maltese lire voor het aandeel van de overheid. De verkoop werd fel bestreden door de Labour Party, die beweerde dat meer dan de helft van de binnenlandse bankmarkt naar een buitenlandse instelling zou gaan, waardoor de soevereiniteit van de Maltese staat in het geding zou komen. Belangrijkste indicatoren voor de economische structuur in 1998 Bevolking (gemiddeld) BBP per hoofd landbouw3 Aandeel in: - bruto toegevoegde waarde - werkgelegenheid Duizend 378 PPS-€ procent van EU- gemiddelde procent procent 2,8 1,8 Ratio Investeringen/BBP procent Bruto buitenlandse schuld/BBP procent Uitvoer goederen en procent 100,7 87,5 Landbouw, jacht, bosbouw en visserij. 12 diensten/BBP Directe buitenlandse Miljard € investeringen volgens EB WO € per hoofd Bron: Nationale bronnen, OESO-statistieken buitenlandse schuld, IMF, EBWO. 2. 3 Beoordeling in termen van de criteria van Kopenhagen Het bestaan van een functionerende markteconomie Zoals in Agenda 2000 uiteen werd gezet vereist het bestaan van een functionerende markteconomie dat prijzen en handel zijn geliberaliseerd en dat er een afdwingbaar rechtsstelsel is, waarin ook de eigendomsrechten zijn geregeld. Macro-economische stabiliteit en consensus over het economisch beleid bevorderen de prestaties van een markteconomie. Een goed ontwikkelde financiële sector en de mogelijkheid om zonder noemenswaardige belemmeringen in en uit de markt te stappen bevorderen de efficiëntie van de economie. De nieuwe regering van Malta beschikt over een comfortabele meerderheid om de beleidsaanpassingen door te voeren die nodig zijn voor grotere macro-economische stabiliteit in de zin van het EU-Verdrag. De belangrijkste uitdaging voor het economisch beleid is het terugdringen van het overheidstekort tot een niveau dat op lange termijn duurzaam is en dat Malta in staat stelt een evenwichtige begroting te handhaven op de middellange termijn na de toetreding tot de EU. Dit zou tevens helpen de rente verschillen met de EU te verkleinen. Op 1 januari 1999 werd de BTW ingevoerd, nadat medio 1997 een eerder BTW- stelsel vervangen was door een alternatieve structuur voor indirecte belastingen. De herinvoering van de BTW werd gecombineerd met een verhoging van de accijnzen op sigaretten en aardolie. De accijnzen op andere producten werden verlaagd ter compensatie van hun opname in het BTW-stelsel. De verkiezingen van september 1998 boden tevens de mogelijkheid om de stijging van de kosten voor water en elektriciteit van eind 1997 ongedaan te maken. In november 1998 waren de meeste rekeningen van nutsbedrijven waarin de prijsstijging was opgenomen, niet betaald. Zoals hierboven aangegeven heeft de Maltese regering een tijdschema vastgesteld voor de afschaffing van het nog steeds grote aantal tarifaire handelsbelemmeringen (zie hoofdstuk vrij verkeer van goederen). De regering heeft ook haar voornemen aangekondigd om de overblijvende beperkingen op het kapitaalverkeer weg te nemen op te heffen. 13 Sinds medio 1999 past Malta internationale normen toe voor risicobeoordeling in de banksector. Het risicokapitaal van banken bedroeg 15,3% aan het eind van 1998. Op wisselkoersrisico's en risico's in verband met fluctuerende rente wordt nu nauwlettend toezicht gehouden, en de financiële sector is strikter gereguleerd, vooruitlopend op verdere liberalisering van het kapitaaltoezicht. Malta heeft een functionerende. markteconomie. Er moet opnieuw macro- economische stand worden gebracht door het zeer grote overheidstekort te verminderen. Malta moet de openstelling van zijn economie voortzetten door verdere liberalisering van de handel en het kapitaalverkeer. stabiliteit tot Het vermogen om de concurrentiedruk Unie het hoofd te bieden en de marktkrachten binnen de Zoals in Agenda 2000 uiteen werd gezet is Malta's vermogen om aan dit criterium te voldoen afhankelijk van het bestaan van een markteconomie en een stabiel macro- economisch kader, zodat de marktdeelnemers besluiten kunnen nemen in een klimaat van voorspelbaarheid. Tevens zijn vereist een voldoende hoeveelheid menselijk en fysiek kapitaal, waaronder infrastructuur. Staatsbedrijven moeten geherstructureerd worden en alle ondernemingen moeten investeren met het oog op grotere efficiëntie. Hoe beter de toegang voor ondernemingen tot externe financiering en hoe meer. succes zij hebben bij het herstructureren en innoveren, des te beter zullen zij zich kunnen aanpassen. In het algemeen zal een economie beter voorbereid zijn op de verplichtingen van het lidmaatschap naarmate de economie voor de toetreding beter is geïntegreerd in de Unie. Deze kan blijken uit omvang en aard van de met de lidstaten van de EU verhandelde producten. de het voor betreft tijdschema afschaffing Wat tarifaire handelsbelemmeringen hebben de Maltese autoriteiten maatregelen aangekondigd door om kleine bedrijven handelsliberalisering te helpen. De regering stelt tevens dat verdere afschaffingen van beperkingen op het kapitaalverkeer de positie van Malta als bestemming voor directe buitenlandse investeringen zal versterken, en is van plan deze benadering te combineren met een één-loketbeleid voor potentiële investeerders en met effectieve ondersteuning als de zaken eenmaal lopen. in bijzondere mate worden getroffen van die de De sectoren elektrische apparaten en toerisme blijven de drijvende krachten achter investeringen en werkgelegenheid. Directe buitenlandse investeringen fluctueren en zijn onderhevig aan grote privatiseringstransacties, zoals de overname van de Mid- Med Bank door HSBC. De EU blijft Malta's belangrijkste exportmarkt en absorbeert meer dan 50% van de totale uitvoer. Het aandeel van de invoer uit de EU blijft ongeveer 70%. Malta's sterke afhankelijkheid van het toerisme en van een beperkt aantal uitvoerproducten maakt de handel kwetsbaar voor verschuivingen in de internationale vraag. Met ongeveer 3% van het BBP is het aandeel van landbouw en visserij in de productie gering. Malta zou in staat moeten zijn de concurrentiedruk en de marktkrachten binnen de Unie het hoofd te bieden, op voorwaarde dat het de juiste maatregelen neemt, en met name de industriële herstructurering voortzet. 14 2. 4 Algemene evaluatie Malta is een functionerende markteconomie en zou in staat moeten zijn de concurrentiedruk en de marktkrachten binnen de Unie het hoofd te bieden, op voorwaarde dat het de juiste maatregelen neemt, en met name de industriële herstructurering voortzet. De economische groei is in 1998 gestaag gedaald, waarbij een aanhoudend zwakke vraag heeft geleid tot een kleiner tekort op de lopende rekening. De inflatie is in 1998 gedaald; de werkloosheid steeg echter, ondanks de krappe arbeidsmarkt. ^ De grootste uitdagingen voor het economisch beleid van Malta in de komende jaren terugdringen van het. overheidstekort en het verbeteren van de zijn het belastinginning. Malta moet ook de openstelling van de economie voortzetten door verdere liberalisering van de handel en het kapitaalverkeer. Malta moet de versterking en de tenuitvoerlegging van het economische beleid van de regering voortzetten. 3. Vermogen om de verplichtingen van het lidmaatschap na te komen In deze afdeling wordt het Verslag van februari bijgewerkt wat het vermogen van Malta betreft de verplichtingen na te komen die aan het lidmaatschap zijn verboden, met andere woorden, het vermogen tot overname van het wettelijke en institutionele kader dat het. acquis wordt genoemd en met behulp waarvan de Unie haar doeleinden nastreeft. In het verslag van februari was de conclusie van de Commissie: "Voor de geleidelijke overname van het acquis is een groot aantal instrumenten vervat in de Associatieovereenkomst van 1971 en de aanvullende protocollen daarbij. Het einddoel van een douane-unie is op basis van deze instrumenten echter nog niet bereikt. Wat de interne markt betreft heeft Malta sinds het advies van 1993 enige vooruitgang geboekt. Over het algemeen lijkt de toepassing van het acquis voor Malta geen grote problemen te zullen opleveren. Er is vooruitgang geboekt met nieuwe wetgeving over overheidopdrachten, het vennootschapsrecht en de wet op de financiële controle. Verdere aanpassing is echter nodig. Ten aanzien van de intellectuele en industriële eigendom en de bescherming van persoonsgegevens is aanzienlijke verbetering nodig. Ook wat de wetshandhaving betreft zijn nog belangrijke inspanningen geboden. Voor het vrije verkeer van goederen zijn belangrijke institutionele regelingen voor de tenuitvoerlegging van het acquis, met name de 'nieuwe aanpak', nog niet voltooid. Voor het vrije verkeer van kapitaal moet Malta een precies tijdschema vaststellen om de liberalisering ordelijk te laten verlopen. Voor het vrije verkeer van diensten moet een aantal maatregelen nog worden vastgesteld, onder meer aanzien van toezicht. De Maltese wetgeving voor depositogarantiestelsels en geconsolideerd betalingsstelsels moet worden aangepast om aan de EG-richtlijnen te voldoen. Wat het vrije verkeer van personen betreft is nader onderzoek nodig naar de conformiteit met de EG-richtlijnen over de wederzijdse erkenning van diploma's. ten De meeste van deze gebieden geven uiteenlopende vorderingen te zien wat de overname van het acquis betreft. Voorrang moet echter gegeven worden aan significante verbeteringen die nog moeten worden aangebracht. Omzetting en implementatie zullen 15 van de Maltese autoriteiten aanzienlijke inspanningen vergen, wil in de komende jaren volledige overeenstemming van de Maltese wetgeving met het gehele acquis worden bereikt. " is op dezelfde manier opgebouwd als de De hierna volgende uiteenzetting overeenkomstige uiteenzettingen in de periodieke verslagen betreffende de andere kandidaat-lidstaten. De nadruk wordt gelegd op de ontwikkelingen sinds februari 1999. Onder elk hoofdje volgt een uiteenzetting over de wettelijke besluiten die zijn genomen en de vorderingen die zijn gemaakt bij de tenuitvoerlegging en handhaving van de wetgeving. 3. 1. Interne markt zonder grenzen De interne markt van de Unie is in artikel 14 van het Verdrag omschreven als een ruimte zonder binnengrenzen waarin het vrije verkeer van goederen, personen, diensten en is gewaarborgd. De interne markt, die het middelpunt vormt van het kapitaal intregratieproces, is gebaseerd op een open-markteconomie waarin concurrentie en economische en sociale cohesie van grote betekenis zijn. De tenuitvoerlegging van deze vier vrijheden betekent niet alleen de inachtneming van belangrijke beginselen zoals non-discriminatie en de wederzijdse erkenning van nationale wetgevingen, maar ook de daadwerkelijke toepassing van de gemeenschappelijke wetgeving zoals de voorschriften die zijn vastgesteld met het oog op de veiligheid en de bescherming van het milieu en de consument en doelmatige beroepsmogelijkheden. Hetzelfde geldt voor bepaalde gemeenschappelijke voorschriften op gebieden zoals overheidsopdrachten, intellectuele eigendom en gegevensbescherming die van belang zijn bij het totstandkomen van het algemene kader waarbinnen de economieën functioneren. In 1996 zijn nieuwe wetten over Overheidsopdrachten tot standgekomen die voor een deel overeenstemmen met de EG-Richtlijnen. Deze wetgeving moet echter nog worden uitgebreid tot de plaatselijke overheden. Toetsingsprocedures bestaan, maar moeten nog met het acquis in overeenstemming worden gebracht. In augustus 1999 werd een einde gemaakt aan de voorkeursbehandeling die plaatselijke producenten en leveranciers tot dan toe hadden gekregen. Sinds februari werden opdrachten gegund met een totale waarde van ongeveer € 90 miljoen. De huidige wetgeving van Malta inzake de intellectuele eigendom moet dringend worden gemoderniseerd en met het acquis in overeenstemming gebracht. Sinds het verslag van februari hebben zich geen ontwikkelingen voorgedaan op het gebied van de auteursrechten en naburige rechten. Malta zal zich op dit gebied moeten blijven inspannen om nieuwe wetten vast te stellen en te handhaven en een einde te maken aan bestaande piraterij- en namaakpraktijken. Op het gebied van de industriële eigendom moet Malta nieuwe wetten vaststellen inzake octrooien en handelsmerken. Er dienen opleidingsprogramma's voor zowel de intellectuele als de industriële eigendom te worden vastgesteld. Voor geneesmiddelen en gewasbeschermingsmiddelen moeten Certificaten voor Aanvullende Bescherming worden ingevoerd. 16 Volgens het verslag van februari leek Malta "op het gebied van het vennootschapsrecht een tamelijk goed niveau van compliantie met het acquis te hebben bereikt". Op dit gebied werden geen verdere ontwikkelingen gemeld. Malta dient zo spoedig mogelijk wetten vast te stellen op het gebied van de gegevensbescherming. Er dient een toezichthoudend orgaan te worden opgericht. Malta heeft de Conventie van de Raad van Europa inzake de Bescherming van Persoonsgegevens nog niet geratificeerd. De vier vrijheden De Commissie heeft in haar verslag van februari vermeld dat belangrijke institutionele regelingen voor de tenuitvoerlegging van het acquis op het gebied van het vrije verkeer van goederen, en met name de "Nieuwe Aanpak", in Malta afwezig waren of nog niet waren voltooid. Voorts dient Malta een nauwkeurig tijdschema vast te stellen voor de liberalisering van het kapitaalverkeer. De wetgeving inzake het vrije verkeer van diensten en personen is nog niet geheel met het acquis in overeenstemming gebracht. Vrij verkeer van goederen Malta kan artikel 28 van het EG-Verdrag eerst werkelijk toepassen na de afschaffing van de invoerrechten op producten uit de EU. In juli 1999 heeft de regering een tijdschema rechten op andere producten dan vastgesteld voor de afschaffing van de landbouwproducten. In oktober zullen slechts 56 rechten zijn afgeschaft, 121 rechten zullen op 1 januari 2000 worden afgeschaft, terwijl 392 rechten op een later tijdstip zullen worden afgeschaft (20% op 1 januari 2001, 30% op 1 januari 2002 en 50% op 1 januari 2003). Deze lange termijnen zijn niet in overeenstemming met het met Malta afgesproken tijdschema volgens welk eind 1996 400 rechten zouden zijn afgeschaft. Er is nog geen tijdschema vastgesteld voor de afschaffing van de rechten op landbouwproducten. Deze kwestie dient spoedig te worden behandeld. in In het algemeen kan worden gezegd dat Malta haar wetgeving nog niet overeenstemming heeft gebracht met het communautaire acquis op het gebied van het vrije verkeer van goederen en dat nog een harmoniseringsprogramma voor de interne markt moet worden vastgesteld. Op het gebied van normalisering en certificatie is geen vooruitgang geboekt. Er dient verder te worden gewerkt aan het wettelijk kader voor de tenuitvoerlegging van de EU-beginselen inzake accreditering, metrologie en markttoezicht en er is behoefte aan een goed conformiteitsbeoordelingssysteem. Op het gebied van de sectorspecifieke wetgeving kunnen de volgende vorderingen worden vermeld: • EG-Richtlijnen De electromagnetische compatibiliteit en apparatuur voor gebruik in omgevingen waar ontploffingsgevaar 17 laagspanningsapparatuur, over bestaat zijn door middel van bestuursrechtelijke besluiten in de wetgeving opgenomen. Voor drukapparatuur, speelgoed, pleziervaartuigen, metrologie en voorverpakking, mechanische persoonsbeschermingsmiddelen, apparaten, medische apparatuur, gastoestellen en bouwmaterialen moet nog het nodige worden gedaan. • Wat levensmiddelen betreft is tussen maart en juli 1999 wetgeving goedgekeurd om het acquis om te zetten op het gebied van extractievloeistroffen, dieetvoedsel, suiker, honing, vruchtenjam, gelei, marmalade en gezoete kastanjepuree; • Op het gebied van chemicaliën zijn geen vorderingen gemaakt op het gebied van -beperkingen, goede laboratoriumpraktijken en de tergen ten. Detergenten behoeven niet te worden geregistreerd voordat zij op de markt kunnen worden gebracht. Er zijn geen maatregelen genomen om de Richtlijn Productaansprakelijkheid in de wetgeving op te nemen. Vrij verkeer van kapitaal Malta loopt achter op het tijdschema wat de aanpassing aan het acquis op het gebied van het enige liberaliseringsmaatregelen zijn genomen. kapitaalverkeer hoewel verslag betreft, laatste sinds het Met name werden de bedragen die ingezetenen naar het buitenland kunnen overmaken aanmerkelijk verhoogd. De algemene vergunningsplicht voor banken om risicodragende investeringen in het-buitenland te doen werd afgeschaft en vervangen door een maximum van 20% van de eigen middelen. De periode gedurende welke exportbedrijven exportopbrengsten in vreemde valuta mogen aanhouden werd verlengd evenals de periode voor het aanhouden van swapfaciliteiten en van voorschotten in rekening-courant in vreemde valuta. Tenslotte werd het Maltese ingezetenen mogelijk gemaakt leningen op lange termijn in het buitenland aan te gaan. Zelfs na deze wijzigingen gelden er nog steeds veel beperkingen op het kapitaalverkeer, met name op transacties naar het buitenland. Overmakingen naar Malta worden vergemakkelijkt door ruime uitzonderingsmogelijkheden. Rechtstreekse investeringen in Malta zijn toegestaan, enkele sectoren uitgezonderd. Gewoonlijk wordt vergunning verleend voor de aankoop van onroerend goed voor zakelijke doeleinden die Malta ten goede komen en voor de aankoop van luxe woonhuizen. relatief Vrij verkeer van diensten In het algemeen heeft Malta op het gebied van de financiële diensten een hoge graad van overeenstemming met de EG-wetgeving bereikt. Sinds het midden van 1999 past Malta ook internationale normen (gelijkwaardig met de EU-normen) toe voor de risicobeoordeling in de banksector. Deze wijziging werd onder meer tot stand gebracht om aan de Richtlijn Kapitaaltoereikendheid te voldoen. De Centrale Bank van Malta is belast met het toezicht op de banken. Sinds februari zijn 16 onderzoeken ter plaatse verricht, waarvan elf bij kredietinstellingen en vijf bij financiële instellingen die geen banken zijn. De bevindingen van deze onderzoeken 18 worden besproken met medewerkers van de desbetreffende instellingen en vervolgens intern door de Centrale Bank geëvalueerd. De inspectieverslagen worden aan de externe accountant toegezonden. in 1998 haar verzekeringswctgevmg gewijzigd door deze meer in Malta heeft overeenstemming te brengen met de EG-Richtlijnen. Er werd geen melding gemaakt van wettelijke maatregelen op dit gebied. Sinds februari heeft het Maltese Centrum voor Financiële Diensten de rekeningen van vijf verzekeringsmaatschappijen gecontroleerd. Voorts werd de boekhouding gecontroleerd van 31 ondernemingen die agenten zijn van verzekeringsmaatschappijen en van 20 ondernemingen die als verzekeringsmakelaars optreden. Er werden sinds februari geen controles ter plaatse meer verricht. Het grootste deel van de EU-wetgeving op het gebied van effectenhandel werd opgenomen in de Maltese Wet op de Effectenhandel. Er moeten echter nog enige wijzigingen worden aangebracht om deze geheel in overeenstemming te brengen met de EU-wetgeving inzake effecten. Wat de betaling van grote bedragen betreft is het, gezien het volume van de transacties, tot dusverre niet nodig geweest a real-time bruto-vereveningssysteem in te stellen. Dit dient echter nog te gebeuren om het Maltese betalingssysteem in overeenstemming te brengen met de betalingssystemen van de lidstaten van de Europese Unie. Bij het besluit van 1994 ter bestrijding van het witwassen van geld worden financiële instellingen verplicht verdachte transacties te identificeren, te registreren en aan te melden. Dit besluit is echter slechts een gedeeltelijke omzetting van Richtlijn 91/308/EEG van de Raad tot voorkoming van het gebruik van het financiële stelsel voor het witwassen van geld. Vrij verkeer van personen Op dit gebied van het vrije verkeer van personen, de vrijheid van vestiging en de wederzijdse erkenning van diploma's en beroepskwalificaties werden geen significante vorderingen gemeld. Er moeten nog de nodige inspanningen worden geleverd om ervoor te zorgen dat daadwerkelijk aan het acquis op dit gebied wordt voldaan. Wat de afschaffing van personencontroles aan de binnengrenzen betreft zal Malta de personencontroles in het lucht- en zeeverkeer binnen de EU moeten afschaffen. Mededinging De huidige Wet op de Mededinging volgt in grote lijnen de antitrustwetgeving van de EU. In Malta bestaat echter geen specifiek toezicht op fusies. In Malta bestaat evenmin een specifiek systeem voor controle op staatssteun. Er worden verschillende soorten staatssteun gegeven (exportsteun, bedrijfsvoeringssteun. ). De criteria waarop deze worden verleend moeten met de EU-voorschriften in overeenstemming worden gebracht, met name op het gebied van de scheepsbouw en de scheepsherstelling. Malta moet volledige transparantie waarborgen door elk jaar verslagen voor te leggen inzake staatssteun volgens de methoden die in de EU worden toegepast. Bovendien moet 19 een inventaris van de bestaande steun worden opgemaakt. Er dient een instantie te worden opgericht die toezicht houdt op het verlenen van staatssteun die over voldoende bevoegdheden en middelen beschikt. In Malta bestaan in verschillende sectoren staatsmonopolies (telecommunicatie, post, electriciteit, water enz. ) die aan. mededingingsregels onderworpen moeten worden. Monopolies van commerciële aard moeten in overeenstemming worden gebracht met artikel 31 van het Verdrag. Er bestaan in Malta geen bepalingen die te vergelijking zijn met Artikel 86 van het Verdrag. De mededingingsregels zijn toepassing op overheidsondernemingen of op particuliere bedrijven met bijzondere of exclusieve rechten. In deze situatie moet verandering worden gebracht. in het algemeen niet van Conclusie Sinds februari is geen echte vooruitgang geboekt. Malta dient de interne markt een hoge prioriteit te geven. Er dient bijzondere aandacht te worden geschonken aan de invoering van nieuwe wetgeving en de oprichting van de administratieve structuren die nodig zijn om het acquis toe te passen, met name op de volgende gebieden: intellectuele en industriële eigendom, gegevensbescherming, vrij verkeer van goederen, liberalisering van het kapitaalverkeer, mededinging (staatssteun, anti-trustwetgeving, staatsmonopolies van commerciële aard). Dat nog steeds invoerrechten worden geheven op goederen uit de EU is in strijd met de filosofie van de interne markt. De afschaffing van de invoerrechten moet worden voortgezet en versneld. 3. 2 Innovatie Informatiemaatschappij Malta kent verschillende Internet-providers. Ongeveer 7% van de bevolking is op Internet aangesloten. Onlangs is een partnerschap tot stand gebracht tussen de Internetproviders en de kabeltelevisiemaatschappij Melita Cable (waarop ongeveer 80% van de huishoudens zijn aangesloten) die banden heeft met een Amerikaanse maatschappij die web-t v-dien sten aanbiedt. Onlangs werd "Malta Information Technology and Training Services Ltd" opgericht die een modern netwerk (MAGNET) onderhoudt met behulp informatie kunnen waarvan de Maltese overheidsinstanties elkaar administratieve doorgeven. Onderwijs, opleiding en jeugdzaken Het vrije verkeer van personen en non-discriminatie zoals de toegang van vrouwen tot beroepsopleiding en de deelname van de sociale partners aan de beleidsvorming zijn kwesties die nog verbeterd moeten worden. Tevens moeten stappen worden ondernomen om de wetgeving in overeenstemming te brengen met de Richtlijn inzake het onderwijs voor kinderen van migranten. 20 Het werkgelegenheidsbeleid van Malta wordt steeds meer gericht op de herscholing van personeel. Dit is met name van belang in het licht van de structurele wijzigingen die in de komende jaren in zowel de openbare als de particuliere sector zullen plaatsvinden. Bij deze accentverschuiving in het werkgelegenheidsbeleid dient rekening te worden het Europese deelname gehouden met de werkgelegenheidsbeleid. van Malta toekomstige aan Malta heeft laten weten te willen deelnemen aan EG-programma's zoals Socrates n, Leonardo da Vinci II en Jeugd. Onderzoek en technologische ontwikkeling Het huidige communautaire acquis op dit gebied behoeft niet in de nationale rechtorde te worden omgezet. Er moet echter voor worden gezorgd dat de algemene rechtsorde met het communautaire acquis verenigbaar is. Er zijn geen nieuwe ontwikkelingen sinds het laatste verslag. Samenwerking op dit gebied tussen de EU en Malta vindt plaats in het Vijfde Kaderprogramma. Telecommunicatie De telecommunicatiesector is goed ontwikkeld met een volledig gedigitaliseerd netwerk en een penetratiepercentage van 50,4 vaste lijnen per 100 inwoners (het EU-gemiddelde is 52,6). Malta moet evenwel nog beginnen met het vaststellen van een regelgevend kader dat met het acquis in overeenstemming is voordat de diensten voor vaste spraaktelefonie uiterlijk in januari 2003 aan concurrentieregels onderworpen worden en de markten voor de andere telecomvergunninghouders reeds in kennis gesteld van hun voornemen de markt voor spraaktelefonie, die volgens de Wet op de Telecommunicatie van 1997 uiterlijk in 2010 geliberaliseerd zal zijn, eerder te liberaliseren. opengesteld. autoriteiten diensten worden hebben De Wat de privatisering betreft heeft de overheid 40% van haar aandelen in Maltacom via een internationale openbare aanbesteding in juni 1998 verkocht en heeft 60% behouden. In 1998 werd de Postwet gewijzigd, waarbij de verplichting van universele dienstverlening aan Maltapost werd opgelegd, die bij een besluit van de overheid in een naamloze vennootschap is omgezet. Audiovisuele sector Sinds februari 1999 werd geen vooruitgang geboekt ten aanzien van de overname van het audiovisuele acquis (Richtlijn Televisie zonder grenzen). Conclusie Op het gebied van onderwijs, opleiding en jeudzaken is verdere vooruitgang noodzakelijk. Er werden geen nieuwe ontwikkelingen gemeld op het gebied van wetenschap en technologische ontwikkelingen. Op het gebied van de telecommunicatie moet moet Malta nog veel werk verzetten om zich aan het communautaire acquis aan te passen. 21 3. 3 Economische en fiscale aspecten Economische en monetaire unie Malta zal zich volledig aan het acquis moeten aanpassen zoals omschreven in Titel Vu van het EG-Verdrag en de andere relevante teksten en ervoor moeten zorgen dat zij over de administratieve structuren beschikt om het acquis toe te passen en te handhaven. Malta heeft weinig vorderingen gemaakt bij de voorbereiding voor de deelname aan de Economische en monetaire unie. Wat het acquis betreft dat voor toetreding in werking moet zijn getreden, valt op te merken dat de Centrale Bank van Malta niet volledig onafhankelijk is van de regering: de leden van de Raad van Bestuur ontvangen of aanvaarden volgens de huidige regels geen instructies van personen of instanties, maar de Minister van Financiën kan de Centrale Bank in uitzonderlijke omstandigheden instructies gegeven in verband met het te volgen monetaire beleid. Malta voldoet evenmin aan het Verdrag op het gebied van de rechtstreekse financiering van de openbare sector door de Centrale Bank. Momenteel kan de Centrale Bank zowel tijdelijke voorschotten verlenen aan de overheid als staatsobligaties kopen op de primaire markt. Een wijziging op de Wet betreffende de Centrale Bank van Malta, waarbij het rekeningcourantkrediet zou worden afgeschaft, is nog niet in werking getreden. Volgens de Maltese autoriteiten verkrijgt de overheid van de financiële instellingen geen financiering op preferentiële voorwaarden. Overeenstemming met het acquis van de Economische en monetaire unie is afhankelijk van de voltooiing van het proces voor de liberalisering van het kapitaalverkeer, welk punt onder het hoofdje "vrij verkeer van kapitaal" werd besproken. Belastingen De BTW, die in Malta in 1995 werd ingevoerd, werd in juli 1997 afgeschaft en vervangen door discriminerende douanerechten en accijnzen. Nadat Malta evenwel besloten had opnieuw een aanvraag in te dienen om toetreding tot de Europese Unie, werden de douanerechten en accijzen in januari 1999 weer vervangen door de BTW. In mei 1999 trad de Wet Accijnzen in werking waarbij de rechten op sigaretten werden verhoogd en accijzen werden ingevoerd op tabak die niet voor de industriële productie van sigaretten is bestemd en waarbij de accijnzen op kerosine werden verlaagd. Wat de indirecte belastingen betreft werd vanaf 1999 het systeem van "afdracht op aangifte" ingevoerd, tezamen met een systeem van boetes en interesten bij te late betaling. Conclusie De wederinvoering van de BTW betekent een stap vooruit. Het systeem is nu in overeenstemming met de algemene beginselen van het BTW-systeem van de Gemeenschap, hoewel nog veel aanpassingen moeten gebeuren. Er werd echter geen vooruitgang geboekt op het gebied van de accijnzen, hoewel het accijnssysteem van Malta aanzienlijk afwijkt van het systeem dat in de Gemeenschap wordt toegepast. Malta 22 dient op deze gebieden een goed gestructureerde en gerichte strategie ter voorbereiding van de toetreding op te stellen. Statistieken Malta zou op middellange termijn aan de EU-eisen kunnen voldoen. De methoden van het Centraal Bureau voor de Statistiek, dat eind 1998 begonnen is met de toepassing van het. Europese Systeem van Economische Rekeningen (ESA 1995), zullen medio 2002 geheel zijn aangepast. Het daarvoor noodzakelijke institutionele kader werd tot stand gebracht en met de uitvoeringswerkzaamheden werd een begin gemaakt. Andere ontwikkelingen betreffen de recente goedkeuring door het IMF van de wijze waarop de betalingsbalans wordt gepresenteerd (op dezelfde manier als Eurostat) en een intensivering/herziening van de inzameling van gegevens op gebieden zoals toerisme, landbouw & visserij, milieu, vervoer en sociale zaken. 3. 4 Sectoraal beleid Industrie De overheid van Malta is zich bewust van het gebrek aan openheid van de economie en het lage concurrentievermogen van haar op de plaatselijke markt gerichte bedrijven. Zij heeft daarom een herstructureringsprogramma voor de industrie opgesteld en een tijdschema voor de afschaffing van beschermende rechten op andere producten dan landbouwproducten. Dit tijdschema bestrijkt echter een aanzienlijk aantal jaren en dient te worden versneld (zie "vrij verkeer van goederen"). Het Instituut voor het Midden- en Kleinbedrijf dat in 1998 werd opgericht is nu begonnen met de uitvoering van het herstructureringsprogramma. Veel Maltese bedrijven die op de plaatselijke markt zijn gericht en die werden opgericht toen een beleid werd toegepast dat op de vervanging van importproducten was gericht, functioneren nog steeds in een beschermde omgeving. Er dient nog een Nationaal Industriebeleid te worden vastgesteld. Rechtstreekse staatsparticipatie komt in Malta weinig voor, met uitzondering van de scheepsbouw- en scheepsherstellingssector die aanzienlijke staatssteun verkrijgt hetgeen een zorgwekkende kwestie blijft. Een belangrijke dimensie van het industriebeleid is het toezicht op de staatssteun (zie "mededinging"). Ter voorbereiding op de toetreding moet Malta haar industrie herstructeren en het MKB ontwikkelen. In het bijzonder dient aandacht te worden besteed aan de scheepsbouw- en scheepsherstellingssector. Landbouw Situatie in de landbouw 23 De landbouw is goed voor ongeveer 2,7% van het BBP (in 1998) en 1,6% van de werkgelegenheid. De landbouw telt steeds meer deeltijdwerkers; de oprichting van coöperatieven wordt door de overheid aangemoedigd. Malta voert in het voorjaar nog steeds veel nieuwe aardappelen uit en in mindere mate tuinbouwproducten zoals bloemen en tomaten. Droogte is het voornaamste probleem voor het Maltese landbouwareaal, dat ongeveer 12. 000 ha telt (6% wordt geïrrigeerd). Landbouwbeleid Het Maltese landbouwbeleid is in het algemeen niet in overeenstemming met het acquis op landbouwgebied; de rol van de staat bij de productie en marketing van landbouwproducten blijft groot. De thans geldende heffingen bieden een belangrijke bescherming van de Maltese toetreding moet dit grensbeschermingssysteem op dat van de Gemeenschap worden afgestemd. landbouw. Uiterlijk bij Malta heeft nog geen algemeen wettelijk kader vastgesteld om het communautaire acquis op landbouwgebied over te nemen. Er kan geen melding worden gemaakt van concrete vooruitgang bij de aanpassing van de Maltese wetgeving aan het acquis in belangrijke sectoren van het gemeenschappelijk landbouwbeleid zoals de fytosanitaire sector noch voor akkerbouwgewassen, hoewel het landbouwöcgw/jr, opgenomen in de verordeningen inzake de ordening van de markten, bij toetreding rechtstreeks van toepassing is en door Malta dus niet behoeft te worden omgezet. Malta's vermogen dit acquis rechtstreeks toe te passen en te handhaven is daarom van het grootste belang. Er dient een programma te worden opgesteld voor de tenuitvoerlegging van het veterinaire en fytosanitaire acquis. Malta kent enige milieuprogramma's ter bevordering van organische landbouwmethoden en geïntregreerde gewasbeschermingsprogramma's om het gebruik van pesticiden te verminderen. Conclusie Er werden geen belangrijke vorderingen geboekt bij de aanpassing van de nationale wetgeving aan het acquis op landbouwgebied. Er zal nog veel werk moeten worden verzet voordat de Maltese landbouw en het Maltese landbouwbeleid volledig in het gemeenschappelijk landbouwbeleid zullen zijn geïntegreerd. Het blijft noodzakelijk de beschermende rechten op landbouwproducten op het communautaire acquis af te stemmen. Visserij De visserijsector is goed voor 0,21% van het BBP (in 1998). Er werd geen melding gemaakt van vorderingen bij de aanpassing van de wetgeving aan het acquis. Malta zal toch een aantal maatregelen moeten nemen, met name op het gebied van toezicht, invoer, staatssteun en het scheepsregister, om haar visserijbeleid aan dat van de Gemeenschap aan te passen. De administratieve structuren dienen een diepgaande hervorming te ondergaan. 24 Energie Sinds februari 1999 heeft Malta op dit gebied geen nieuwe wetten vastgesteld. Het acquis inzake ruwe olie, de handel in aardolieproducten en de voorraden aardolie moet worden overgenomen. Ook dient wetgeving tot stand te worden gebracht om het mogelijk te maken bijzondere maatregelen te nemen in geval van een oliecrisis. Er dient bijzondere aandacht te worden besteed aan de scheiding tussen de bepaling en de uitvoering van het beleid en aan de versterking van het vermogen het acquis ten uitvoer te leggen. Conclusie Het grootste deel van het acquis op het gebied van de energie moet nog worden overgenomen, met inbegrip van de goedkeuring van wetgeving inzake de binnenlandse energiemarkt (Richtlijnen Gas en Elektriciteit) en crisisbeheer waaronder het aanleggen van voorraden olie en de overname van normen inzake energie-efficiëntie. Vervoer Er is nog steeds enige achterstand bij de tenuitvoerlegging van het communautaire acquis op het gebied van het wegvervoer, hoofdzakelijk wat de verkeersveiligheid, de toegang tot het beroep van chauffeur, rij- en rusttijden en belastingen betreft. Op te merken valt dat Malta niet is toegetreden tot een aantal belangrijke Conventies van de Economische Commissie voor Europa van de VN op het gebied van de sociale wetgeving en het vervoer van gevaarlijke stoffen, die wel in het communautaire acquis zijn opgenomen. Het zeevervoer is voor Malta van het allergrootste belang, maar de volledige implementatie van het acquis op dit gebied is niet voor de nabije toekomst. De voorwaarden om in Malta scheepvaartmaatschappijen te vestigen en om onder de vlag van dat land te varen zijn minder streng dan die welke gewoonlijk in de lidstaten worden gehanteerd. Wat de implementatie betreft past Malta bepaalde basisveiligheids- en milieunormen nog steeds niet toe. Op dit gebied is dringend behoefte aan vooruitgang. De geringe veiligheid van de in Malta geregistreerde schepen is een zorgwekkende aangelegenheid. De verbetering van de vlaggestaatadministratie blijft een prioriteit. Er moet een gezonde strategie wordt uitgewerkt om schepen die niet aan de normen voldoen van het register te schrappen. De Maltese luchtvervoer sector is zowel economisch als technisch goed ontwikkeld. Zelfs indien het communautaire acquis in een aantal belangrijke gebieden nog niet is overgenomen, is men zeer goed op de hoogte van het luchtvaartac^ww. Het beleid van Malta is gericht op het sluiten van op wederkerigheid gebaseerde overeenkomsten inzake de liberalisering van de luchtvaartdiensten, met name op het gebied van de vaststelling van de tarieven, capaciteitscontrole en markttoegang, met alle leden van de Europese Unie. Malta is reeds lid van de Joint Aviation Autoriteit. Malta zal binnenkort deelnemen aan TINA (Transport Infrastructuur Needs Assessment - een evaluatie van de behoeften aan infrastructuur van de kandidaat-lidstaten. ) De deelname van Malta aan het trans-Europese network van Global Navigation and Satellite System (GNSS) dient in overweging te worden genomen in het kader van een multimodaal en vitaal satellietnavigatiesysteem voor het Middellandse-Zeegebied. 25 Conclusie Gezien het belang van de scheepvaartsector voor Malta dient prioriteit te worden gegeven aan de toepassing en handhaving van het acquis in deze sector. Midden- en kleinbedrijf De economie van Malta wordt gedomineerd door het MKB. Het MKB heeft te lijden onder het gebrek aan openheid van de economie en het geringe concurrentievermogen in delen van de voornamelijk voor de nationale markt producerende industrie. Het is voor het MKB moeilijk om financiering te verkrijgen, met name om een bedrijf te beginnen en te herstructuurren. De overheid beschikt echter over een stelsel van kredietgaranties en van exportkredietverzekeringen. Commerciële banken en andere financiële instellingen hebben programma's opgesteld en maatregelen genomen om de toegang van het MKB tot financiële middelen te verbeteren. Malta is een ad hoc deelnemer aan evenementen van de soort die op basis van partnerschappen. worden georganiseerd, op dezelfde wijze als de andere Mediterrane partnerlanden en: neemt ook deel aan EG-initiatieven zoals het Euro Info Correspondence Centre, het samenwerkingsnetwerk voor het bedrijfsleven (BC-NET) en aan zakelijke evenementen zoals Europartneriat en INTERPRISE. 3. 5 Economische en sociale cohesie Werkgelegenheid en sociale zaken De werkloosheid stijgt in Malta en bedraagt momenteel meer dan 5%. Het werkgelegenheidsbeleid is gericht op omscholing. Dit beleid zal naar verwachting in de komende jaren worden herzien. Malta is begonnen met een ingrijpende herziening van de arbeidswetgeving en de wetgeving op het gebied van de gezondheid & veiligheid op de werkplaats en de gelijke behandeling van mannen en vrouwen. Nieuwe wetten zullen nodig zijn en er dient bijzondere aandacht te worden geschonken aan de kwestie van de wetshandhaving. De sociale dialoog is reeds goed ingevoerd. Men heeft zich onder meer bezig gehouden met de steeds groter wordende welzijnskloof. In juni 1999 werd een Nationale Commissie voor de Herziening van het Welzijnsprogramma opgezet die zich zal bezighouden met de hervorming van de pensioenregelingen en het stelsel van sociale zekerheid. Conclusie Op het gebied van de Werkgelegenheid en Sociale Zaken moeten nog aanzienlijke aanpassingen worden gedaan. Regionaal beleid en cohesie De Unie verleent steun ter versterking van de cohesie, voornamelijk door middel van de Structuurfondsen. Malta zal deze instrumenten ten uitvoer moeten leggen en ook de 26 beginselen, doelstellingen en procedures in acht moeten nemen die ten tijde van de toetreding van toepassing zullen zijn. Er zijn geen wijzigingen sinds het verslag van februari 1999. Door het ontbreken van nauwkeurige gegevens over het BBP in koopkrachtpariteit is een vergelijking met andere EU-regio's niet goed mogelijk. Malta heeft geen regionale structuur en er is geen tussenniveau tussen de nationale overheid en de 67 gemeenten. Voor Gozo (met Comino) bestaan een afzonderlijk ministerie en bijzondere steunprogramma's. Conclusie Voorrang dient te worden verleend aan de opstelling van regionale statistieken volgens de methoden van de EU. 3. 6 Levenskwaliteit en milieu Milieu Malta is onlangs begonnen na te denken over de ontwikkeling van haar interne milieubeleid overeenkomstig dat van de Europese Unie, maar tot nu toe werd geen algemene strategie uitgewerkt. Er werden geen vorderingen gemaakt op het gebied van de natuurbescherming, noch werd er veel vooruitgang geboekt op het gebied van de wafórbescherming, de kwaliteit van de lucht, het afvalbeheer, het toezicht op industriële vervuiling en risicobeheer. Men dient zich meer bewust te worden van de algemene problemiek, zoals bijv. de problemen in verband met chemicaliën en genetisch gemodificeerde organismen. Malta heeft op 15 juli 1999 de aanvraag ingediend om lid te worden van het Europese Milieubureau. Conclusie Er moet nog veel worden gedaan in alle milieusectoren, zowel voor de omzetting, de tenuitvoerlegging en de handhaving van het acquis als voor de ontwikkeling van de daarvoor benodigde administratieve capaciteit. Een goede raming van de kosten die verbonden zijn aan de tenuitvoerlegging van het acquis op milieugebied is van het allergrootste belang. Tot nu toe heeft Malta geen programma opgesteld voor de financiering van de tenuitvoerlegging van de richtlijnen op dit gebied. Consumentenbescherming is niet in Het Maltese beleid op het gebied van de consumentenbescherming overeenstemming met het acquis. In mei 1999 werd een overkoepelend orgaan van consumentenorganisaties opgericht, de Raad Consumentenzaken. Gezien het belang van het toerisme voor Malta zijn de prioriteiten: georganiseerde vacantiereizen; time-sharing; consumentenkrediet; oneerlijke contractvoorwaarden en vergelijkende en misleidende reclame. Bij de Maltese Wet op het Reiswezen en de Toeristendiensten (die op 13 juli 1999 werd goedgekeurd) werd getracht voor sommige van deze kwesties een oplossing te 27 vinden door de oprichting van een Maltese Dienst voor het Toerisme en door de consolidatie en de bijwerking van de bestaande wetten op het gebied van het toerisme. indien Zelfs consumentenbescherming, dient op dit gebied nog veel te worden gedaan. ontwikkelingen er positieve op het zijn gebied van de 3. 7. Justitie en binnenlandse zaken In het verslag van februari werd erop gewezen dat Malta op korte termijn in de eerste plaats het geografische voorbehoud op het Verdrag van Genève moet schrappen. Daarnaast is meer informatie nodig over de praktische toepassing van het asielrecht, de preventie van illegale immigratie, de bestrijding van de georganiseerde misdaad en van drugsmisbruik en de middelen die hiervoor worden ingezet. Voorts werd erop gewezen dat Malta actiever moet deelnemen aan de internationale samenwerking op justitieel gebied, zowel op civielrechtelijk als op strafrechtelijk vlak. Immigratie/Grenscontroles Vanaf maart 1999 hoeven Maltese burgers geen in- en uitreiskaarten meer in te vullen ten behoeve van de controle op het reizigersverkeer. Voor andere reizigers zullen deze kaarten voor het eind van 1999 worden afgeschaft. In het kader van de toenemende illegale immigratie over zee, hebben de strijdkrachten van Malta en Italië hun jaarlijke oefeningen in 1999 op de monitoring van dit verkeer gericht. De Maltese wetgeving op het gebied van migratie en grenzen dient te worden geëvalueerd om te zien hoe deze wordt toegepast, met name aan de zeegrenzen, en om na te gaan hoeveel personeel, opleiding en uitrusting nodig is. Daarnaast moet de verantwoordelijkheid voor de bewaking van de kusten worden overgedragen van de militaire naar de civiele grenspolitie. Malta dient haar wetgeving en praktijk op het gebied van visa geleidelijk aan die van de EU aan te passen. Asielrecht Malta handhaaft een geographische voorbehoud op het Verdrag van Genève door slechts vluchtelingen van Europese herkomst toe te laten. Dit voorbehoud dient te worden geschrapt, wil Malta aan het acquis voldoen. Malta kent geen wetgeving op het gebied van het asielrecht. Bij gebrek van wetgeving en administratieve infrastructuur aanvaardt Malta de besluiten van de VN inzake de toelating van vluchtelingen. Verzoeken om asiel worden door een niet-gouvernementele organisatie, de plaatselijke Commissie voor Migranten, behandeld. Politie Malta heeft in april 1999 de Europese Overeenkomst inzake het Witwassen van geld, de opsporing, inbeslagneming en confiscatie van de opbrengsten van misdaad geratificeerd. Malta heeft geen wetgeving inzake gegevensbescherming in het algemeen, hoewel sommige belangrijke wetten bepalingen inzake de gegevensbescherming bevatten, zoals de wetten op het ambtsgeheim, de inkomstenbelasting en de sociale zekerheid. Een algemene wet inzake de gegevensbescherming is echter een vereiste voordat Malta aan Europol kan deelnemen. 28 Het team voor de'bestrijding van economische misdrijven moet worden uitgebreid om fraude en corruptie beter te kunnen bestrijden evenals de eenheid die, in het vooruitzicht van nauwere banden met Europol, belast is met de internationale samenwerking. Drugs Malta wordt niet als een centrum voor de productie van illegale drugs beschouwd, maar het land is een plaats van doorgang en bestemming voor drugshandelaars uit Noord- Afrika, het Midden-Oosten en Oost-Europa. Het gebruik van en de handel in drugs is een groot probleem geworden. Malta heeft de Overeenkomst van de Raad van Europa inzake de illegale handel over zee nog niet getekend, hoewel deze overeenkomst, gezien de geografische ligging van Malta, zeer relevant is. Er is meer personeel en uitrusting nodig om het acquis op het gebied van drugs te kunnen toepassen. Justitiële samenwerking Malta heeft in juni 1999 de Overeenkomst van de Raad van Europa inzake het toezicht op voorwaardelijk veroordeelden of voorwaardelijk vrijgelatenen getekend. Het land moet echter nog een aantal internationale instrumenten goedkeuren, zoals in het verslag van februari is vermeld. Conclusie Om het communautaire acquis op het gebied van justitie en binnenlandse zaken te kunnen toepassen, moet Malta nog een aantal rechtsinstrumenten goedkeuren, zoals een wet inzake het asielrecht - zonder geografisch voorbehoud -, een wet inzake de illegale handel over zee en gegevensbescherming, de overeenkomst verscheidene andere overeenkomsten inzake justitiële samenwerking. inzake de Malta moet ook zijn vermogen om het acquis te kunnen toepassen vergroten, met name op het gebied van het asielrecht, de bestrijding van illegale immigratie, de georganiseerde misdaad en drugs. 3. 8 Buitenlands beleid Handel en internationale economische betrekkingen Malta is lid van de Wereldhandelsorganisatie. Bij toetreding tot de EU zal Malta zijn status als ontwikkelingsland moeten opgeven en zal het land zich moeten houden aan de multilaterale WTO-Overeenkomsten waarbij de Gemeenschap partij is. Malta heeft zich bereid verklaard nauw met de EG samen te werken bij de voorbereiding van en gedurende de volgende WTO-Ronde, om standpunten en beleid zo veel mogelijk op elkaar af te stemmen. Malta heeft de Algemene Overeenkomst inzake de Handel in Diensten (GATS) ondertekend. Sinds het laatste verslag zijn er op dit gebied geen belangrijke wijzigingen te melden. Malta zal bij de nieuwe WTO-Ronde in de gelegenheid zijn zijn verbintenissen op dit gebied geleidelijk aan die van de EG aan te passen. In de gemiddelde douanetarieven van Malta zijn sinds het laatste verslag geen beduidende wijzigingen aangebracht. 29 Er werden geen nieuwe preferentiële handelsovereenkomsten aangemeld. Ontwikkeling Malta heeft tot nu toe geen ontwikkelingsbeleid. Douane De Maltese douanewetgeving is niet in overeenstemming met het acquis en Malta heeft niet veel vorderingen gemaakt bij de aanpassing van de douanewetgeving aan het acquis. Aanpassingen zijn nodig op gebieden zoals economische douaneregelingen, vrije zones, douane-entrepots, tariefcontingenten en -plafonds, tariefschorsingen, en nagemaakte en illegaal gekopieerde goederen. Er dient ook een systeem van bindende tariefinlichtingen te worden opgezet. Malta dient prioriteit te geven aan de overname van de gecombineerde nomenclatuur (hetgeen betekent dat de oorsprongsregels gewijzigd moeten worden), de herziening van het systeem voor de waardebepaling van goederen dat momenteel van kracht is zodat de WTO-Overeenkomst inzake de Douanewaarde ten uitvoer kan worden gelegd (Gatt 1994) en de invoering van het enig document. Malta heeft belangstelling getoond voor de ondertekening van een Protocol inzake wederzijdse administratieve samenwerking op douanegebied met de EU. De Commissie is reeds begonnen met de voorbereiding van een overeenkomst op dit gebied. Conclusie Malta dient een strategie te bepalen om de douaneadminsitratie op de toetreding voor te bereiden door de douanewetgeving aan het acquis aan te passen, het institutionele en administratieve vermogen op te bouwen om aan de verantwoordelijkheden van een EG- douaneadministratie te voldoen en door de administratie te automatiseren. Gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid te wonen landen en Cyprus bij Malta stemt zijn buitenlandse beleid steeds meer op dat van de EU af. In juni 1999 heeft de Unie Malta uitgenodigd de multilaterale politieke dialoog met de geassocieerde Midden-Europese in het kader van het Gemeenschappelijke Buitenlandse en Veiligheidsbeleid om het land in de gelegenheid te stellen vertrouwd te worden met de instrumenten van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid en zich daarop af te stemmen, alsmede om het land in de gelegenheid te stellen met de Unie mede te werken in internationale fora. Malta zal voortaan aan de dialoog deelnemen, ook aan de periodieke vergaderingen op het niveau van de Politieke Directeuren, de Europese Correspondenten en de Werkgroepen en zijn standpunten op die van de EU afstemmen. Reeds voor de hervatting van de multilaterale dialoog heeft Malta de standpunten van de EU op dit gebied in het algemeen gesteund. Zo heeft het land zich aangesloten bij het Gemeenschappelijk Standpunt inzake Kosovo, het verbod op vluchten naar Joegoslavië en het olie-embargo ten aanzien van Joegoslavië. Malta tracht bij te dragen tot de regionale stabiliteit in het kader van de Euro-Mediterrane Dialoog en heeft de banden met de Mediterrane buurlanden nauwer aangehaald. 3. 9 Financiële aspecten 30 Financiële controle Aanpassing van de wetgeving aan het acquis is noodzakelijk voor de invoering van het systeem van de eigen middelen. De administratieve praktijk op dit gebied is verbeterd. Bovendien moeten andere wijzigingen (op wetgevend en administratief gebied) worden ingevoerd om aan de eisen van de EU op het gebied van controle te voldoen. Op de eerste plaats wordt de publieke interne financiële controle in Malta gekenmerkt door een gedecentraliseerd controlebeheer in de betrokken ministeries. De zwakke punten zijn: de "functionele afhankelijkheid" van de financiële controleurs; de kwaliteit van de interne audit en het aantal gekwalificeerde personeelsleden. Om verbetering te brengen in deze. situatie is Malta nu bezig de verantwoordelijkheid over te dragen aan een Algemene Rekenkamer die niet onder het Ministerie van Financiën, maar rechtstreeks onder het kabinet ressorteert. Malta zal ook passende administratieve structuren moeten opzetten voor het beheer en de controle van de EU-middelen het land na toetreding zal ontvangen. Conclusie Er moet nog veel worden gedaan, zowel wat de aanpassing aan het acquis betreft als de opzet van de nodige administratieve structuren. 3. 10 Algemene evaluatie Sinds het laatste verslag van de Commissie van februari 1999 zijn slechts weinig vorderingen gemaakt op het gebied van de interne markt. Malta dient dringend een programma vast te stellen voor de harmonisatie op dit gebied. Op het gebied van de overheidsopdrachten was enige vooruitgang, daar de bepaling dat nationale bedrijven voorrang verkrijgen werd geschrapt, maar de tekortkomingen op het gebied van normalisering en certificatie zijn blijven bestaan. De harmonisatie op gebieden zoals de intellectuele eigendom en de gegevensbescherming dient te worden versneld. De wederinvoering van de BTW in 1999 betekende een stap vooruit hoewel verdere aanpassingen nog nodig zijn. Het is niet normaal dat op producten uit de EU nog steeds invoerrechten worden geheven en deze situatie dient onmiddellijk te worden rechtgezet. De antitrustwetgeving is voor een groot deel geharmoniseerd, hoewel Malta geen wet inzake fusies kent en ondernemingen met bijzondere of exclusieve rechten niet aan concurrentievoorschriften zijn onderworpen. Er is geen stelselmatig toezicht op en geen te worden gegeven aan de wettelijk kader voor staatssteun. Er dient prioriteit harmonisatie op dit gebied, met name in de sector scheepsbouw en scheepsherstelling. De staat blijft een belangrijke rol spelen op landbouwgebied, doch er is de laatste tijd weinig vooruitgang geboekt bij de voorbereiding op het gemeenschappelijk landbouwbeleid. De sector vervoer dient ook meer te worden aangepast, met name wat de veiligheid van de zeevaart en de milieubescherming betreft. Malta dient een algemene strategie voor aanpassingen in de milieusector vast te stellen en het vermogen om de wetgeving toe te passen en te handhaven vergroten. Op het gebied van justitie en binnenlandse zaken dient Malta een wet inzake het asielrecht vast te stellen en het voorbehoud ten aanzien van de geografische herkomst van vluchtelingen te schrappen. Het vermogen op gebieden zoals 31 immigratiecontrole, gegevensbescherming en de bestrijding van drugsmisbruik en de georganiseerde misdaad dient te worden vergroot. Er dienen instellingen te worden opgericht op het gebied van het milieu, de douane, het regionale beleid. Het consumentenbeleid, de visserij, het zeevervoer en het administratieve vermogen moet over de gehele linie worden verbeterd. 32 4. Administratieve mogelijkheden om het acquis toe te passen Met de hieronder volgende gegevens worden de gegevens bijgewerkt die in het verslag van februari waren opgenomen. De Europese Raad die in december 1995 te Madrid bijeenkwam heeft erop gewezen dat de voorwaarden moesten worden gecreëerd voor een geleidelijke en harmonieuse integratie van de kandidaat-lidstaten, met name door de aanpassing van hun administratieve structuren. In dezelfde geest werd in de Agenda 2000 oiiet alleen gewezen het belang van een daadwerkelijke opneming van de communautaire wetgeving in de nationale wetgeving, maar op het nog grotere belang van de toepassing van deze wetgeving, via passende administratieve en gerechtelijke structuren. Aan deze essentiële voorwaarde moet worden voldaan, voordat het wederzijdse vertrouwen kan ontstaanrdat voor het lidmaatschap noodzakelijk is. Steeds als dit mogelijk is, wordt informatie verstrekt over het ministerie of de instantie dat/die verantwoordelijk is voor een specifiek deel van het acquis. Aangegeven wordt wat de wettelijke bevoegdheden zijn van dit ministerie of deze instantie en over welke menselijke en financiële middelen deze beschikken. Zoals in de lidstaten moet elke administratie besluiten op welke wijze zij de schaarse menselijke en financiële middelen toewijst zodat het acquis ten uitvoer kan worden gelegd. Er bestaat geen 'ideale' personeelssterkte en getallen alleen zijn geen indicatie van het vermogen om het acquis daadwerkelijk leggen. Desalniettemin worden cijfers over het personeelsbestand en de wijzigingen daarin verstrekt indien deze beschikbaar zijn. Het is duidelijk dat een of twee personeelsleden niet voldoende zijn op gebieden waar de behoeften aan controle en handhaving groot zijn, en in dergelijke gevallen kan een zeer gering. personeelsbestand erop wijzen dat een versterking van het administratieve vermogen grotere prioriteit verdient. ten uitvoer te Veel van de handhavingsstructuren die in dit verslag worden besproken zijn slechts kort geleden opgezet. Zij zijn nu begonnen met het nemen van besluiten op gebieden die met het acquis verband houden, maar het is vaak nog te vroeg om te oordelen wat de kwaliteit van deze besluiten is en of zij met het acquis in overeenstemming zijn, terwijl soms de benodigde gegevens niet beschikbaar zijn. Op sommige gebieden is het evenwel mogelijk gegevens te verstrekken die erop wijzen dat het acquis echt een onderdeel aan het worden is van het besluitvormingsproces. In het komende jaar zal de Commissie met elke kandidaat-lidstaat een gegevensbank opzetten over het administratieve vermogen en de rechtshandhaving, aan de hand waarvan de Unie het operationele vermogen om het acquis ten uitvoer te leggen kan beoordelen. In het verslag van februari was de conclusie van de Commissie: "Wat het vermogen van het administratieve en justitiële apparaat betreft om het acquis toe te passen lijken grote problemen niet te zullen optreden. De administratieve capaciteit moet echter worden versterkt op een aantal gebieden, waaronder douane, concurrentie, zeevervoer, justitie en binnenlandse zaken. " 4. 1 Administratieve structuren De administratieve structuren van Malta zijn op democratische beginselen gebaseerd. 33 Het aantal personen in overheidsdienst bedraagt ongeveer 33. 000. De conclusie van het verslag van februari dat "de efficiënte en doelmatigheid van het overheidsapparaat voor verbetering vatbaar zijn" blijft van kracht. Sinds februari zijn enige administratieve structuren opgezet om het integratieproces te beheren. Gouvernementele en niet-gouvernementele organen zijn opgericht om het toetredingsprpces voor te bereiden. Besluiten betreffende de "screening" en het. onderhandelingsproces zullen door een ad-hoc-kabinetscomité worden genomen, voorgezeten door de Eerste Minister, op: basis van aanbevelingen van de Stuur- en :Actiecommissie Malta/EU. onder voorzitterschap van de Minister van Buitenlandse Zaken. Genoemde Stuur- nationale en Actiecommissie -vertegenwoordiging-waaronder vertegenwoordigers van de overheid, het bedrijfsleven, de vakbonden, politieke partijen en belangengroeperingen. brede bevat een Bovendien is een Euro-Assistance Co-ordination Task Force opgericht om de deelname te vergemakkelijken aan EU-programma's waaraan Malta kan deelnemen en om ervoor te zorgen dat de EU-middelen die voor en na toetreding ter beschikking worden gesteld volledig en doelmatig worden gebruikt. 4. 2 Administratief en justitieel vermogen: essentieel voor de tenuitvoerlegging van het acquis De eenvormige toepassing van de EG-wetgeving: Er zijn 17 rechters, met inbegrip van de voorzitter van het Hof van Justitie. Dit getal is vastgelegd in het Wetboek van Rechtsvordering. Daarnaast zijn er 17 magistraten. Er wordt nu meer aandacht besteed aan kennis van het Gemeenschapsrecht. Er zijn momenteel geen vacatures voor de posten van rechter of magistraat. Het is in dit stadium niet mogelijk een algemene en nauwkeurige evaluatie te geven van het vermogen om het acquis op gerechtelijke vlak toe te passen. Interne markt : De Directie Contracten, een autonome afdeling binnen het Ministerie van Financiën, is verantwoordelijk voor de toepassing en handhaving van de verschillende aspecten van de wetgeving inzake overheidsopdrachten. Naast de negen leden van de Algemene Commissie Contracten (geen ambtenaren), telt deze Directie 26 personeelsleden. De aanbestedingen van alle ministeries en van een aantal overheidsondernemingen verlopen via de Directie Contracten. Bij de besluiten inzake overheidsopdrachten zijn veel bevoegdheden aan het Hoofd van deze Directie gedelegeerd. Deze heeft discretionaire bevoegdheid om te besluiten of een zaak voor een uiteindelijke beslissing aan het Ministerie van Financiën moet worden voorgelegd. De Directie Contracten is bevoegd voor het toezicht op de openbare aanbestedingen, verleent de ministeries adviezen en informatie over het doen van overheidsuitgaven enz. Alle aanbestedingen voor werken en leveringen die uit de middelen van de centrale overheid worden gefinancierd worden in het Staatsblad van Malta bekendgemaakt terwijl de aanbestedingen van plaatselijke overheden in het algemeen in de nationale media worden bekendgemaakt. 34 inzake De Algemene Commissie Contracten kan op grond van de besluiten overheidsopdrachten beschikkingen treffen over klachten die worden ingediend, waarbij zij als arbiter optreedt tussen de betrokken Directie/de plaatselijke overheid en de indiener van de klacht. Voorts hebben degenen die in beroep gaan sinds de instelling van de klachtenprocedure de mogelijkheid hun bezwaren voor te leggen voordat het contract in verband met de gegunde opdracht wordt getekend. Bovendien beroep worden aangetekend bij de handelsrechtbanken. Het administratieve vermogen lijkt voldoende voor overheidsdiensten. Er moet evenwel bijzondere aandacht worden geschonken aan de opleiding van het personeel. Voor de publiekrechtelijke organen, de plaatselijke overheden en de overheidsondernemingen (nutsbedrijven) zal Malta de nodige administratieve infrastructuur moeten opzetten om ervoor te zorgen dat toezicht wordt uitgeoefend op de toepassing van de voorschriften inzake overheidsopdrachten door die organen waarop de EU-voorschriften van toepassing zullen zijn. Het Bureau voor de Industriële Eigendom is verantwoordelijk voor de registratie van handelsmerken en octrooien en de bescherming van modellen. Zodra goederen op de plaatselijke markt zijn gebracht, ziet de Eenheid Economische Misdrijven van de politie toe op de naleving van de intellectuele eigendomsrechten. De eenheid verricht regelmatig controles in winkels en op markten. De Afdeling Nasporing van de Douane is verantwoordelijk van de handhaving van deze rechten aan de grens. Voor een doelmatige overname van het acquis dient de administratieve structuur aanzienlijk te worden versterkt. De huidige structuren zouden in de richting van een nationale autoriteit kunnen worden ontwikkeld met een voldoende aantal gekwalificeerde is medewerkers. Er gespecialiseerd. Deze zaken worden door de burgerlijke rechter behandeld, maar er zijn zeer weinig rechters en officieren van justitie die vertrouwd zijn met de wetgeving op het gebied van de intellectuele eigendom. Er dient een uitgebreid bijscholingsprogramma te worden opgesteld voor politieagenten en douanebeambten. intellectuele eigendomszaken rechtbank die is geen in De versterking van de middelen bijzondere aandacht. ten behoeve van de rechtshandhaving verdient Het Ministerie van Financiën (de Directies Begroting, Schatkist en Douane) en de Nationale Rekenkamer zijn belast met de toepassing van de wetgeving betreffende de Comptabiliteit. Ongeveer 160 ambtenaren van het Ministerie en ongeveer 30 ambtenaren van de Rekenkamer houden zich bezig met de implementatie van de desbetreffende wetgeving in Malta. De financiële controleurs zijn verantwoordelijk jegens de Directie Comptabiliteit (Ministerie van Financiën) die bij de Comptabiliteitswet is opgericht. De administratieve structuur om het acquis op dit gebied toe te passen bestaat reeds, maar het personeel dient aanzienlijk te worden uitgebreid. De afdeling Bedrijvenregister, dat 25 personeelsleden telt, is verantwoordelijk voor de toepassing van het vennootschapsrecht van de EG. Deze afdeling ressorteert onder het Centrum voor Financiële Diensten van Malta en houd toezicht op buitenlandse bedrijven die zijn geregistreerd op grond van de Wet op de 35 Vennootschappen van 1995 en op partnerschappen op grond van het Besluit Commerciële Partnerschappen van 1962. De bestaande structuur schijnt voldoende te zijn op het acquis toe te passen en te handhaven. Er bestaan geen administratieve structuren voor de gegevensbescherming. Malta kan het acquis op dit gebied dus niet ten uitvoer leggen. Er zal dus een onafhankelijk overheidsorgaan moeten worden opgericht om toezicht te houden op de correcte toepassing van de bepalingen inzake de gegevensbescherming. De toepassing van de EG-wetgeving inzake het vrije verkeer van goederen valt onder de bevoegdheid van een aantal instanties. Ongeveer 15 instanties en directies zijn belast met de implementatie van de technische wetgeving op dit gebied. In sommige sectoren moet meer personeel worden ingezet, wil men het acquis volledig ten uitvoer kunnen leggen. Er moet nog een systeem voor wederzijdse erkenning wordt opgezet. De huidige administratieve en technische infrastructuur om te controleren of producten uit derde landen aan de veiligheidsvoorschriften voldoen, moet worden uitgebreid. Het Maltese Normaliseringsinstituut is opgericht, na de wijziging, in 1996, van de Wet op de Normalisering, waarbij werd vastgesteld dat een autonome autoriteit moest worden opgericht voor normen en aanverwante zaken. Dit instituut is nu de enige instantie in Malta die belast is met de coördinatie van de normalisering en aanverwante zaken. Het wordt bestuurd door een Raad bestaande uit leden die de overheid vertegenwoordigen (Industrie, Milieubescherming, Volksgezondheid) en andere belangen (handels- en beroepsorganisaties, Raad voor Wetenschap & Technologie). De Raad telt 15 (part-time) leden en vijf full-time medewerkers. Consumentenzaken, Landbouw, Douane, De Directie Volksgezondheid blijft evenwel verantwoordelijk voor de handhaving van de voedselnormen die zijn vastgesteld door het Ministerie van Volksgezondheid of die zijn aanbevolen door het Normaliseringsinstituut. Het is niet waarschijnlijk dat de toepassing van het acquis op het gebied van het vrije verkeer van goederen onoverwinnelijke moeilijkheden zal opleveren voor de Maltese autoriteiten. Een goede opleiding van het personeel is evenwel van essentieel belang. Er dienen nog passende administratieve structuren te worden opgezet om het acquis toe te passen. Op het gebied van het vrije verkeer van kapitaal is de Centrale Bank van Malta de regelgevende en toezichthoudende autoriteit voor kredietinstellingen en financiële instellingen. De Bank houdt toezicht op het wisselverkeer volgens de Wet op het Wisselverkeer van 1972, terwijl het Ministerie van Financiën haar het toezicht op het betalingsverkeer heeft gedelegeerd. De bank telt 329 personeelsleden. Er behoeft geen nieuwe administratieve infrastructuur te worden opgezet om het acquis op dit gebied ten uitvoer te leggen. Gezien het liberaliseringsproces zullen de huidige structuurn voor toezicht op het kapitaalverkeer zelfs moeten worden afgeschaft. 36 Wat financiële diensten betreft staan verzekerings- en beleggingsdiensten, collectieve investeringsfondsen en off-shorebedrijven onder toezicht van het Maltese Centrum voor Financiële Diensten dat 66 personeelsleden telt. Dit centrum geeft vergunningen af en kan deze schorsen, annuleren of beperken in geval van misbruik. Het kan onderzoeken instellen en berichten publiceren. Afhankelijk van de beschikbare middelen worden onderzoeken ingesteld, al dan niet ter plaatse, om te controleren of aan de voorschriften wordt voldaan. Onderzoeken worden ook ingesteld wanneer dit noodzakelijk lijkt. Het acquis kan met de bestaande administratieve structuur worden toegepast. Op middellange termijn dient een aparte instantie te worden opgezet om toezicht te houden op het verzekeringswezen. is de Universiteit van Malta Op het gebied van het vrije verkeer van personen (Registratiekantoor) belast met de erkenning van alle diploma's van hoger onderwijs en van beroepskwalificaties. Dit kantoor kan in geval van problemen beroepsorganisaties raadplegen. Voorts dient een vergunning te worden aangevraagd door de uitoefening van sommige beroepen (advocaten, architecten enz. ). Het Ministerie van Justitie en Binnenlandse Zaken geeft vergunningen af voor advocaten en het Ministerie van Milieuzaken voor architecten. De wet waarbij het beroep van architect wordt geregeld, die midden 1996 door het Parlement werd goedgekeurd, is op 1 oktober in werking getreden. Deze wet bepaalt dat vergunningen door een Commissie van Architecten worden afgegeven na raadpleging van de Kamer van Architecten en de overheid. Deze commissie onderzoekt de aanvragen voor een architectenvergunning en de kwalificaties die bij architectenopleidingen in het buitenland zijn verkregen. De erkenning van beroepskwalificaties waarvoor nog regels moeten worden vastgesteld is een groot probleem. Het systeem van het registratiekantoor functioneert goed voor Maltese onderdanen, maar werkt nogal langzaam voor personen die de Maltese nationaliteit niet bezitten, hetgeen uitgelegd zou kunnen worden als een belemmering voor de vestiging van niet-Maltezen op Malta. Wat de vergunningen voor advocaten, architecten enz. betreft, is het niet genoeg dat de huidige administratieve structuur wordt versterkt - er moet een onafhankelijk orgaan worden opgezet dat de verschillende beroepsgroepen zal behandelen. Mededinging: De nationale instantie die belast is met de handhaving van de mededingingsregels (regens inzake beperkende overeenkomsten, misbruik van een machtspositie en toezicht op fusies) is het Bureau voor Eerlijke Concurrentie (25 personeelsleden) dat onderzoeken instelt wanneer klachten inzake oneerlijke concurrentie worden ingediend en de bevindingen voorlegt aan de Commissie Eerlijke Handel spraktij ken. De Commissie Eerlijke Handelspraktijken, een onafhankelijke instantie waarvan de leden door de President worden benoemd, is bevoegd besluiten te nemen. Zij stelt zelf haar huishoudelijk reglement vast en heeft de bevoegdheden van een burgerlijke rechtbank. 37 Er dient een nationale autoriteit te worden ingesteld om toezicht uit te oefenen op staatssteun (dat wil zeggen om te beoordelen of staatssteun voldoet aan de criteria die uit het communautaire acquis voortvloeien). Telecommunicatie: Het openbare netwerk Maltacom is in handen van de staat. Daar het Ministerie van Economische Zaken als eigenaar van dit netwerk optreedt, wordt het toezicht op dit netwerk niet door dit Ministerie uitgeoefend, in overeenstemming met het acquis. De toezichthoudende instantie is evenwel niet onafhankelijk van de overheid omdat zij verslag moet uitbrengen bij het Ministerie van Vervoer en Communicatie en omdat de directeur van deze instantie door de Eerste Minister wordt benoemd. Het Bureau Telecommunicatie van het Ministerie van Vervoer en Communicatie is belast met de afgifte van vergunningen, het vaststellen van tarieven, de toewijzing van radiofrequenties, de regeling van geschillen en de behartiging van de belangen van de abonnees. De Directie Draadloze Telegrafie van dit ministerie is belast met de normen en het testen van telecommunicatie-apparatuur. Het bureau Telecommunicatie telt 65 medewerkers, waaronder ingenieurs, technici en administratief personeel. Er is een Commissie van Beroep die de geschillen regelt tussen de regelgevende instantie en de telecommunicatiebedrijven. Zij bestaat uit een voorzitter en twee leden die door het Ministerie voor Vervoer en communicatie worden benoemd. De regelgevende instantie dient onafhankelijker te worden van de overheid en moet zijn doelmatigheid nog bewijzen door het opstellen van voorschriften die in overeenstemming zijn met het acquis, met name op het gebied van vergunningen, onderlinge verbindingen en nummering. Audiovisuele diensten: De Maltese Omroepautoriteit houdt zich, overeenkomstig de Omroepwet van 1991, bezig met de implementatie en handhaving van de wetgeving op audiovisueel gebied. De leden van dit wettelijke orgaan dat 22 personeelsleden telt, worden op advies van de Eerste Minister en na raadpleging van de leider van de oppositie door de President benoemd. Naast de functies die in de grondwet zijn vastgelegd (handhaving van onpartijdigheid in zaken die het onderwerp zijn van politieke en industriële controverses en op het gebied van het overheidsbeleid) heeft de Omroepautoriteit een dubbele rol: enerzijds de selectie van contractpartners en afgifte van vergunningen aan radio- en televisiestations en anderzijds toezicht op deze stations, het reguleren van deze stations op het gebied van hun wettelijke verplichtingen en het treffen van sancties indien de verplichtingen niet worden nagekomen, welke sancties kunnen gaan van boetes tot de tijdelijke of definitieve intrekking van de vergunning. De Omroepautoriteit behandelt ook de beroepen die door vergunninghouders worden ingesteld en ziet erop toe dat de wettelijke regels inzake reclame worden nageleefd. De regering (Kabinet van de Eerste Minister) is verantwoordelijk voor de toewijzing van frequenties die aan de Maltese Omroepautoriteit. Deze omroepdiensten omvatten openbare en particuliere radio- en televisieuitzendingen op nationale schaal, radio-uitzendingen op beperktere schaal alsmede kabeltelevisie. Op de kabeltelevisies worden zowel plaatselijke als buitenlandse televisieuitzendingen vanuit grondstations aangeboden alsmede programma's die via satellieten worden uitgezonden. 38 (rijksbegroting). Om de onafhankelijkheid van deze autoriteit De omroepautoriteit is een organisatie zonder winstdoel die door de overheid wordt gesubsidieerd te waarborgen is het de overheid wettelijk verplicht tenminste een kwart miljoen bij te dragen. Andere inkomsten worden verkregen uit vergoedingen die voor vergunningen worden betaald (waarvan 20% automatisch worden betaald aan het Ministerie dat met draadloze telegrafie is belast), andere vergoedingen en boetes. De Omroepautoriteit is een dynamisch orgaan. Zij is reeds jaren een actief lid van de Europese Omroepunie en van de Commonwealth Broadcasting Association. De Autoriteit is ook lid van het Europees Instituut voor de Media en was een van de oprichters van de EPRA - het Europese Platform van Regelgevende Autoriteiten - dat tijdens een conferentie in Malta in 1995 werd opgericht. Belastingen: De Directie Directe Belastingen (395 medewerkers), de Directie Belasting op de Toegevoegde Waarde (125 medewerkers) en de Directie Douane en Accijnzen (685 medewerkers, waarvan 32 zich met accijnzen bezig houden), die alle onder het Ministerie van Financiën ressorteren, zijn verantwoordelijk op belastinggebied. Uit de beschikbare informatie is niet geheel duidelijk of Malta over het vermogen beschikt het acquis correct toe te passen. Landbouw: Het Ministerie van Landbouw en Visserij bestaat uit drie Directies: Landbouw, Veterinaire diensten, en Visserij en Aquaculture. De Fytosanitaire Afdeling van de Directie Landbouw - die 41 personeelsleden telt - houdt zich bezig met alle kwesties op fytosanitair gebied (afgifte van certificaten, registratie van pesticiden en meststoffen, fytosanitaire controle en kwaliteitscontrole). De afdeling van biologisch Plantenbeschermingsorganisatie voor Europa en het Middellandse-Zeegebied (EPPO) werkt deze afdeling steeds aan de verbetering van haar normen en geeft zij advies aan boeren ("early warning"). laboratorium. Als beschikt over een lid De Directie Veterinaire Diensten - 180 medewerkers - houdt zich bezig met allerlei - van de afgifte van vergunningen en van activiteiten op veterinair gebied in voercertificaten, tot inspecties in voedselverpakkingsbedrijven en winkels. De Directie kan sancties treffen indien de voorschriften niet in acht worden genomen. inspecties op boerderijen en in slachthuizen Er is geen administratieve infrastructuur op het gebied van het kwekersrecht, maar de Directie Landbouw kan als "brievenbus" fungeren voor het indienen van aanvragen bij het Communautair Bureau voor Plantenrassen. Malta moet nog maximumwaarden voor residuen vaststellen, doch beschikt niet over de mogelijkheden om dit hoofdstuk te implementeren. Het Ministerie van Landbouw en Visserij beschikt over de administratieve basisstructuren om de EG-wetgeving op tal van gebieden, waaronder de veterinaire en fytosanitaire sector, toe te passen en te handhaven. Sommige afdelingen vergen meer middelen in. termen van gekwalificeerd personeel en uitrusting om het acquis ten uitvoer te leggen, zoals de Fytosanitaire Afdeling dat zijn personeelsbestand dient te herstructuren. De Veterinaire Diensten dienen een beter gebruik te maken van hun personeel en moeten zorgen voor een betere samenwerking en een betere coördinatie met 39 andere instellingen, zoals de Directie Volksgezondheid, de Directie Landbouw en de Politie, met het oog op inspecties. Daar Malta een eiland is, moet een speciale opleiding worden gegeven om de controlepunten aan de grens te versterken. Op een aantal gebieden, die momenteel in Malta niet bij wet zijn geregeld, zullen nieuwe administratieve structuren moeten worden opgezet. Visserij : De afdeling Visserij en de afdeling Aquaculture vormen samen een Directie die onder het Ministerie van Landbouw en Visserij ressorteert. De afdeling Visserij (50 personeelsleden) heeft regelgevende functies, terwijl de afdeling Aquaculture (6 specialisten) meer gericht is op experimenten en opleiding. Om het communautaire "acquis " toe te passen moet het scheepsregister, de inspectie en de controle worden hervormd. Om zich aan te sluiten bij de gemeenschappelijke ordening van de markt moet ook de marktstructuur worden gewijzigd. land, Enemalta, verricht Energie: Het voornaamste energiebedrijf werkzaamheden in verband met de aankoop, transformatie, productie, distributie en verkoop van energie. Het is een autonoom bedrijf onder toezicht van het Ministerie van Economische Zaken. van het Enemalta telt drie afdelingen: electriciteit (2 thermische centrales), gas (invoer van vloeibaar aardgas) en aardolie (aan- en verkoop van alle aardolieproducten, levering van brandstof aan internationale scheepvaart- en luchtvaartmaatschappijen). Enemalta heeft 2000 personen in dienst. Malta beschikt niet over kernenergie. De afdeling Proefboringen naar olie ressorteert onder het Kabinet van de Eerste Minister. Deze afdeling telt 12 personeelsleden en is verantwoordelijk voor de tenuitvoerlegging van de EG-wetgeving inzake vergunningen voor koolwaterstoffen. Nieuwe energiebronnen bevinden zich nog in een experimenteel stadium. 20 personeelsleden (5 full-time en 15 part-time) van het Normaliseringsinstituut van Malta zijn verantwoordelijk voor energie-efficiëntie. Zodra de EG-wetgeving inzake energie zal zijn omgezet, zal niet alleen het Normaliseringsinstituut, maar zullen ook De Directie Consumentenzaken en De Directie Industrie zich met de handhaving van de desbetreffende wetgeving bezighouden. De EU-richtlijnen op het gebied van de energieproductie moeten in het nationale recht worden opgenomen en toegepast. Het is van groot belang dat een onafhankelijk regelgevend orgaan wordt opgericht. Er is geen "crisisorgaan" om in geval van een crisis maatregelen op nationaal niveau te coördineren en uit te voeren. Vervoer: Het Ministerie van Vervoer en Communicatie is de bevoegde administratieve autoriteit. Binnen het Ministerie is de Raad voor het Openbare Vervoer verantwoordelijk voor het opstellen (en het handhaven) van regels voor het openbare vervoer, terwijl de Raad voor de Regeling van het Verkeer (4 leden) verantwoordelijk is voor de regeling van het verkeer, waarvan de handhaving geheel bij de politie berust. De Raad voor het Openbare Vervoer bestaat uit een Voorzitter en vier leden die worden benoemd door de minister die voor het openbare vervoer verantwoordelijk is. De 40 benoemingen zijn steeds voor een periode van een jaar. De Raad personeelsleden. telt 172 Er zijn onlangs wetten goedgekeurd betreffende de technische controle van voertuigen. Deze controles zullen worden uitgevoerd door particuliere bedrijven. In de eerste fase (vanaf oktober 1999) zullen slechts voertuigonderdelen worden gecontroleerd die niet te lijden hebben van de slechte toestand van de wegen (besturing, lichten, remmen, nummerplaat). De Directie Wegen (25 personeelsleden) van het ministerie stelt de normen vast voor de planning, het ontwerp, de bouw en het onderhoud van de wegen. Andere directies van het Ministerie van Vervoer en Communicatie zijn: • • De Directie Burgerluchtvaart dat luchtverkeersdiensten verleent in het Maltese Vluchtinformatiegebied en dat zorgt voor de beschikbaarheid van faciliteiten voor het beheer van de Internationale Luchthaven van Malta. De Directie Rijbewijzen en Controle dat diensten verleent op het gebied van rijbewijzen, rijscholen, rij-examens en de controle van voertuigen. • de Internationale Luchthaven van Malta die zorgt voor coördinatie, beleid, beheer, toezicht, onderzoek, planning, handel en alle andere activiteiten van alle luchthavens in Malta; • de Maritieme Autoriteit van Malta (190 personeelsleden), die verantwoordelijk is voor het vervoer over zee, met inbegrip van de administratie, diensten en het functioneren van havens voor commerciële schepen en pleziervaartuigen. De dienstenverleners in de havens hebben een monopolie waardoor zij de vervoerstarieven kunnen vaststellen, hetgeen tot exorbitante vervoerskosten in Malta leidt (van haven tot eindbestemming). De handhaving van regels en normen blijft een zwak punt. Er dient bijzondere aandacht te worden besteed aan de tenuitvoerlegging en handhaving van internationale veiligheids- en milieunormen in het zeevervoer. Werkgelegenheid en sociaal beleid: Het Ministerie van Sociale Zaken ziet toe op de werking van het stelsel van sociale zekerheid, op grond waarvan uitkeringen en hulp worden verleend aan behoeftigen, zieken, bejaarden en werklozen. Op het gebied van de sociale bijstand opgericht, het Sociale Welzijns- ontwikkelingsprogramma. Het Ministerie van Sociale Zaken is ook verantwoordelijk voor de tenuitvoerlegging van het nationale werkgelegenheidsbeleid. Om haar in deze taak bij te staan is, bij de Wet op de Werkgelegenheid van 1990, een Opleidingscentrum opgericht met als voornaamste taak het tewerkstellen van werklozen en het beheer van de arbeidsbureaus en de omscholingscentra. overheidsorgaan een is Zowel het Ministerie van Sociale Zaken (via het Opleidingscentrum) als het Ministerie van Onderwijs zijn verantwoordelijk voor het uitvoeren van het beleid op het gebied van beroepsonderwijs en tevens verantwoordelijk voor het ontwikkelen en uitvoeren van sociaal beleid dat van invloed is op de werkgelegenheid. -opleiding. Het Ministerie van Sociale Zaken is 41 Naast de Algemene Werknemersunie, de grootste vakbond, zijn er andere vakbonden en werknemersorganisaties die zijn aangesloten bij de "Confederatie van Maltese Vakbonden". De werkgevers aangesloten bij de Maltese zijn voornamelijk Werkgeversassociatie, de Maltese Nijverheidsfederatie en de Maltese Kamer van Koophandel. De Maltese Raad voor Economische Ontwikkeling, waarin werkgevers, vakbonden en andere organen zijn vertegenwoordigd, wordt door de regering geraadpleegd over belangrijke sociale kwesties. Een aantal raden/commissies zijn, onder toezicht van het Ministerie van Sociale Zaken, verantwoordelijk voor verschillende onderdelen van het acquis (Nationale Commissie voor Gehandicapten - raadgevend orgaan voor het beheer van de diensten, de Sedqa -een -publiekorgaan dat zich bezighoud met misbruik van drugs en alcohol - en de Commissie voor gelijke kansen voor vrouwen). en veiligheid Gezondheid onder de op de werkplaats verantwoordelijkheid van de Directie voor Industriële Betrekkingen en Werkgelegenheid (49 personeelsleden) van het Ministerie van Sociale Zaken en onder de Commissie ter Bevordering van Gezondheid en Veiligheid op de Werkplaats (tripartiet orgaan waarin ook de sociale partners zijn vertegenwoordigd). valt momenteel Volksgezondheid valt onder de verantwoordelijkheid van het Ministerie van Gezondheidszorg dat acht directies telt, elk met een directeur aan het hoofd: Financiën & Administratie, Gezondheidsinformatie, Beleid en Planning, Bevordering van de Gezondheid, Menselijke Hulpmiddelen, Institutionele Gezondheid, Eerstelijns gezondheidszorg en volksgezondheid. Het is de taak van het Ministerie van Gezondheidszorg te zorgen voor gratis gezondheidszorg voor alle inwoners van Malta. Naast de door de overheid verstrekte gezondheidszorg bestaan er particuliere geneeskundige diensten. Het Hoofd van de diensten voor gezondheidszorg is adviseur van de regering inzake kwesties die met de gezondheidszorg verband houden en draagt de administratieve verantwoordelijkheid voor de tenuitvoerlegging van het overheidsbeleid inzake de gezondheidszorg. Het administratieve vermogen voor de handhaving van het acquis op het gebied van de werkgelegenheid en de sociale zekerheid is nog niet voldoende. Het wegwerken van de tekortkomingen in de administratieve structuren dient prioriteit te krijgen. Er dienen investeringen te worden gedaan in de infrastructuur, en het nodige personeel dient te worden aangetrokken en opgeleid. Regionaal beleid en regionale cohesie: De Maltese overheid heeft een Euro-Assistance Task Force opgericht om de besteding van toekomstige EU-middelen te coördineren (voor en na de toetreding). Vertegenwoordigers van de sociaal/economische partners en andere belanghebbenden maken deel uit van deze task force. Het Ministerie van Sociale Zaken, het Ministerie van Onderwijs en het Ministerie van Gozo zijn belast met de sociale dimensie van het regionale beleid en de regionale cohesie (uitvoering van het Europees Sociaal Fonds en de daarmee verband houdende wetgeving). Het Ministerie van Gozo is verantwoordelijk voor de tenuitvoerlegging van de desbetreffende wetgeving op het eiland Gozo. De Planning Autoriteit is belast met de rurale ontwikkeling voor zover deze betrekking heeft op het gebruik van het land. 42 Gezien de omvang van Malta is nog nooit een regionaal beleid vastgesteld. De voorbereidingen voor de tenuitvoerlegging van het structuurbeleid van de EU zijn minimaal. Zeer weinig ambtenaren zijn op de hoogte van het cohesiebeleid en de structuurmaatregelen van de EU. Er zal een administratieve structuur moeten worden opgezet voor de coördinatie van de middelen uit de structuurfondsen en de tenuitvoerlegging van het Europese beleid voor regionale ontwikkeling. Milieu: Het Ministerie voor Milieuzaken, en met name de Directie Milieubescherming, is bevoegd voor de horizontale wetgeving, terwijl de uitvoering (en handhaving) over verschillende instellingen kan worden verdeeld (bijv. het Ministerie van Binnenlandse Zaken deelt de verantwoordelijkheid voor de milieueffectbeoordeling en de afgifte van milieuvergunningen, het laatste met de Planning Autoriteit). Het Ministerie is verantwoordelijk voor de bewaking van de kwaliteit van lucht en water (Eenheid Bestrijding Vervuiling van de Directie van Milieubescherming), met inbegrip van het oppervlaktewater, het afvalbeheer (Directie Afvalverwijdering). De Planning Autoriteit, onderdeel van het Ministerie van Binnenlandse Zaken, is belast met de natuurbescherming, de milieu-effect-rapportage, de afgifte van milieuvergunningen en het vaststellen van beschermde gebieden. Burgerbescherming valt onder de Directie Burgerbescherming van het Ministerie van Binnenlandse Zaken. De Directie Milieubescherming telt in totaal 225 personeelsleden, waarvan 13 in de Eenheid Bestrijding Vervuiling zijn tewerk gesteld. De Planning Autoriteit heeft 320 personeelsleden. Er bestaan nog geen administratieve structuren voor de tenuitvoerlegging en handhaving van het toezicht op industriële vervuiling en risicobeheer. Er moet nog een besluit worden genomen op welke wijze het acquis inzake afvalbeheer, natuurbescherming (bijv. Richtlijn Vogels), lawaai van motorvoertuigen en machines, nucleaire veiligheid en stralingsbescherming in de Maltese wetgeving moet worden opgenomen. Het administratieve vermogen is ontoereikend. De voorschriften beantwoorden niet aan de normen en de handhaving in is het algemeen zeer zwak of zelfs onbestaande. Er dient dringend te worden geïnvesteerd in uitrusting en personeel. De wetgeving inzake de kwaliteit van lucht en water (Directie Milieubescherming, Eenheid Bestrijding Vervuiling en het Ministerie van Gezondheidszorg) en het afvalbeheer (Directie Afvalverwijdering) wordt nauwelijks uitgevoerd of gehandhaafd. Consumentenbeleid: De Directie Consumentenzaken van het Ministerie van Economische Zaken is verantwoordelijk voor het consumentenbeleid, maar beschikt slechts over een zeer beperkt personeelsbestand (een inspecteur en enkele employés). De in de oprichting van een Raad Wet Consumentenzaken Consumentenzaken, hetgeen in mei van dit jaar is gebeurd. De Raad dient een overkoepelend orgaan te zijn van de verschillende consumentenorganisaties (momenteel slechts twee) en adviezen te verstrekken over het consumentenbeleid - tot nu toe is geen actieprogramma voor het consumentenbeleid opgesteld. (1994) voorziet De handhaving is zeer beperkt gezien de geringe middelen waarover de Directie beschikt. 43 Een andere inspectie binnen de Directie Gezondheidszorg, die ook slechts over een gering aantal medewerkers beschikt, houdt toezicht op de veiligheid van voedsel in hotels en restaurants. Een andere structuur is de Normaliseringsautoriteit, een autonome instantie voor normen en aanverwante zaken. Er is een consumentenrechtbank die consumentenklachten behandelt. De bestaande administratieve structuren zijn zwak en moeten worden versterkt. De huidige administratieve infrastructuur is niet voldoende om de nieuwe wetgeving in haar geheel ten uitvoer te leggen en te overzien. De administratieve structuren moeten in termen van personeel worden versterkt en verbeterd - het aantal gespecialiseerde medewerkers dient te worden opgevoerd. Er dient aandacht te worden geschonken aan een passende opleiding van het personeel. Justitie en binnenlandse zaken: Er is geen overheidsinstantie die asielaanvragen behandelt, noch een onafhankelijke gerechtelijke instantie waarbij beroep kan worden aangetekend. Asielaanvragen worden door een niet-gouvernementeel orgaan behandeld. immigratie vallen onder de verantwoordelijkheid van de De buitengrenzen en Immigratiepolitie die over 124 personeelsleden beschikt. De Politie van Malta is verantwoordelijk voor de bestrijding van de georganiseerde misdaad, terrorisme, drugs,. fraude en corruptie en voor de politiesamenwerking. De gerechtelijke politie bestaat uit twee afdelingen, de recherche en de mobiele eenheid. De recherche bestaat uit negen teams die belast zijn met de opsporing van misdrijven in het algemeen en een ander team dat zich uitsluitend met gestolen voertuigen bezighoudt. De Drugsbrigade is de voornaamste organisatie die rechtstreeks betrokken is bij de drugsbestrijding. Deze brigade bestaat momenteel uit zes teams van in totaal 39 personen met een assistent-commissaris aan het hoofd. De Afdeling Drugsbestrijding van de Douane telt 46 medewerkers die zich bezig houden met risicoanalyse en gerichte controles van zeeschepen, luchtvaartuigen en passagiers. afdeling Economische Misdrijven De allerlei opsporingsonderzoeken, zoals onderzoeken naar valsheid in geschrifte, inbreuken op het auteursrecht, pogingen tot het omkopen van ambtenaren, wisselcontrole enz. De gehele afdeling telt echter slechts 15 personen. bezig met houdt zich De huidige politiesamenwerking is gebaseerd op bilaterale overeenkomsten en op Interpol, maar de afdeling Interpol telt slechts zeven medewerkers met beperkte administratieve taken. De justitiële samenwerking in burgerlijke en strafrechtelijke zaken valt onder het Ministerie van Buitenlandse Zaken. Het administratieve vermogen om de wetgeving op het gebied van justitie en binnenlandse zaken te handhaven moet worden versterkt. Er dient bijzondere aandacht te worden besteed aan een passende en permanente opleiding van het personeel. De politie dient over meer personeel en faciliteiten te beschikken, wil zij een actief onderdeel van Europol worden. Tevens is meer personeel en uitrusting nodig voor de Immigratiepolitie om haar in staat te stellen het acquis inzake de buitengrens uit te voeren. 44 Douane: De Directie Douane van het Ministerie van Financiën (waaronder de diensten beheer, financiën en menselijke hulpbronnen, de binnenkomst en het in het vrije verkeer brengen van goederen, nasporing, passagiers, accijnzen en interne heffingen) is verantwoordelijk voor de tenuitvoerlegging van het acquis op douanegebied en telt 685 medewerkers. De Directie behandelt in- en uitvoerdocumenten, geeft certificaten van oorsprong, van binnenkomst en andere certificaten af, behandelt verzoeken om de teruggave van rechten en ziet toe op de naleving van de voorschriften inzake in- en uitvoer. De douaneadministratie moet ingrijpend worden gewijzigd. Er moet voldoende personeel in dienst worden genomen en infrastructuur en uitrusting moeten worden verbeterd, voornamelijk door middel van automatisering en door het beschikbaar maken van betere onderzoekmiddelen. Voorts dient bijzondere aandacht te worden besteed aan een passende opleiding van het personeel. Financiële Controle: De Nationale Rekenkamer (30 personen) is de instelling in Malta die zich met financiële controle bezig houdt. Zelfs indien de administratieve structuren goed lijken te functioneren, zijn verbeteringen wenselijk, met name op het gebied van de interne audit en de oprichting van een financiële recherche of een anti-fraudedienst die als "contactpunt" kan fungeren voor Commissie-ambtenaren die onderzoeken instellen wanneer de financiële belangen van de EG in gevaar schijnen te zijn. Dit betekent dat meer gekwalificeerd personeel in dienst moet worden genomen en dat de opleiding moet worden verbeterd. C. Conclusie Malta voldoet aan de politieke criteria van Kopenhagen. is een functionerende markteconomie en zou Malta concurrentiedruk en de marktkrachten binnen de Unie het hoofd voorwaarde dat het de juiste maatregelen neemt, en met name de herstructurering voortzet. in staat moeten zijn de te bieden, op industriële De economische groei is in 1998 gestaag gedaald, waarbij een aanhoudend zwakke vraag heeft geleid tot een kleiner tekort op de lopende rekening. De inflatie is in 1998 gedaald; de werkloosheid steeg echter, ondanks de krappe arbeidsmarkt. De grootste uitdagingen voor het economisch beleid van Malta in de komende jaren zijn het terugdringen van het overheidstekort en het verbeteren van de belastinginning. Malta moet ook de openstelling van de economie voortzetten door verdere liberalisering van de handel en het kapitaalverkeer. Malta moet de versterking en de tenuitvoerlegging van het economische beleid van de regering voortzetten. Sinds het laatste verslag van de Commissie van februari 1999 zijn slechts weinig vorderingen gemaakt op het gebied van de interne markt. Malta dient dringend een programma vast te stellen voor de harmonisatie op dit gebied. Op het gebied van de overheidsopdrachten was enige vooruitgang, daar de bepaling dat nationale bedrijven voorrang verkrijgen werd geschrapt, maar de tekortkomingen op het gebied van normalisering en certificatie zijn blijven bestaan. De harmonisatie op gebieden zoals de 45 intellectuele eigendom en de gegevensbescherming dient te worden versneld. De wederinvoering van de BTW in 1999 betekende een stap vooruit hoewel verdere aanpassingen nog nodig zijn. Het is niet normaal dat op producten uit de EU nog steeds invoerrechten worden geheven en deze situatie dient onmiddellijk te worden rechtgezet. De antitrustwetgeving is voor een groot deel geharmoniseerd, hoewel Malta geen wet inzake fusies kent en ondernemingen met bijzondere of exclusieve rechten niet aan concurrentievoorschriften zijn onderworpen. Er is geen stelselmatig toezicht op en geen te worden gegeven aan de wettelijk kader voor staatssteun. Er dient prioriteit harmonisatie op dit gebied, met name in de sector scheepsbouw en scheepsherstelling. De staat blijft een belangrijke rol spelen op landbouwgebied, doch er is de laatste tijd weinig vooruitgang geboekt. bij de voorbereiding op het gemeenschappelijk landbouwbeleid. De sector vervoer dient ook meer te worden aangepast, met name wat de veiligheid van de zeevaart en de milieubescherming betreft. Malta dient een algemene strategie voor aanpassingen in de milieusector vast te stellen en het vermogen om de wetgeving toe te passen en te handhaven vergroten. Op het gebied van justitie en binnenlandse zaken dient Malta een wet inzake het asielrecht vast te stellen en het voorbehoud ten aanzien van de geografische herkomst van vluchtelingen te schrappen. Het vermogen op gebieden zoals immigratiecontrole, gegevensbescherming en de bestrijding van drugsmisbruik en de georganiseerde misdaad dient te worden vergroot. Er dienen instellingen te worden opgericht op het gebied van het milieu, de douane, het regionale beleid. Het consumentenbeleid, de visserij, het zeevervoer en het administratieve vermogen moet over de gehele linie worden verbeterd. 46 BIJLAGE Malta Mensenrechtenverdragen geratificeerd door de kandidaat-lidstaten juni 1999 Verdragen en protocollen BGR CYP CZE EST HUN LVA LTU MLT POL ROM SVK SVN TUR Europees Mensenrechtenverdrag Protocol 1 (eigendomsrecht e. a. ) Protocol 4 (vrijheid van verkeer) Protocol 6 (doodstraf) Protocol 7 (ne bis in idem) Europees Verdrag ter voorkoming van foltering Europees Sociaal Handvest Herzien Europees Sociaal Handvest Aanvullend protocol bij het Europees Sociaal Handvest (collectieve klachten) Kaderverdrag nationale minderheden Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten Facultatief protocol bij het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten (recht op individuele communicatie) Tweede facultatief protocol bij het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten (afschaffing doodstraf) Internationaal Verdrag inzake economische, sociale en culturele rechten Verdrag tegen foltering Internationaal Verdrag inzake de uitbanning van alle vormen van rassendiscriminatie Verdrag inzake de uitbanning van alle vormen van discriminatie van vrouwen Verdrag inzake de rechten van het kind X X o 0 o X 0 o 0 X X X X X 0 0 X X 0 X X X X X X X X X 0 0 o X X X X X X X X 0 0 0 X X X X X X X X X 0 0 X X X X X X X X 0 0 0 0 X X X X X X 0 0 o 0 X X X X X X 0 X X o 0 X X X X X o 0 X X 0 o 0 X ' X X X X X X 0 X o X X X X X X X X X 0 o X X X X X X X X o X 0 X X X X X X X X X X X X X X X X 0 0 0 X X 0 0 0 o o X 0 0 0 X o o X o X 0 X 0 X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X o X 0 X X X o Geratificeerd Niet geratificeerd BGR = Bulgarije; CYP = Cyprus; CZE = Tsjechië; EST = Estland; HUN = Hongarije; LVA = Letland; LTU = Litouwen; MLT = Malta; POL = Polen; ROM = Roemenië; SVK = Slowakije; SVN = Slovenië; TUR = Turkije Bijlage STATISTISCHE GEGEVENS 48 STATISTISCHE GEGEVENS Basisgegevens Bevolking (gemiddeld) Totale oppervlakte Nationale rekeningen Bruto binnenlands product in lopende prijzen Bruto binnenlands product in lopende prijzen Bruto binnenlands product per hoofd van de bevolking in lopende prijzen Bruto binnenlands product in constante prijzen (nat. valuta) Bruto binnenlands product per hoofd van de bevolking in lopende prijzen Productiestructuur - Landbouw - Industrie (excl. bouwnijverheid) - Bouwnijverheid - Diensten Uitgavenstructuur - Consumptieve bestedingen - huishoudens en IZW's t. b. v. huishoudens - overheid - Bruto-investeringen in vaste activa - Voorraadmutatie - Uitvoer van goederen en diensten - Invoer van goederen en diensten Inflatie Consumptieprijzen Betalingsbalans - Saldo van de lopende rekening - Saldo van de handelsbalans Uitvoer van goederen Invoer van goederen - Diensten (netto) - Inkomen (netto) 4 Tegen factorkosten. 149 1994 1995 1996 x 1000 1997 1998 368 3 70 373 375 378 km2 315,6 min. Maltese lire 1028,5 1145,5 1201,3 1288,2 1364,4 min. euro 2293,2 2482,2 2625,1 2952,7 3132,3 euro 6207 6687 7019 7841 8276 wijziging t. o. v. voorgaande jaar in % 5,7 6,2 in koopkrachtstandaard 4,0 4,9 4,1 % van bruto toegevoegde waarde 2,8 26,1 3,4 67,7 2,9 25,5 3,3 68,3 2,9 24,7 3,1 69,3 2,9 24,3 3,0 69,7 % van bruto binnenlands product (in marktprijzen) 79,5 59,1 20,4 29,7 96,7 106,9 81,7 61,1 20,5 31,9 85,3 63,7 21,6 28,7 93,8 107,5 87,0 101,0 82,9 62,4 20,5 25,3 85,1 93,5 2,8 24,7 2,8 69,7 82,5 62,2 20,3 23,8 87,5 92,4 wijziging t. o. v. voorgaande jaar in % 4,1 4,0 2,5 3,1 2,4 min. euro -281 -601 1396 1998 233 9 -274 -553 1490 2042 209 30 -111 -507 1361 1867 259 58 -183 -579 1467 2046 330 8 -150 -528 1626 2154 368 -53 - Inkomensoverdrachten (netto) - waarvan: inkomensoverdrachten van de overheid 79 27 39 8 78 45 59 26 63 25 50 Openbare financiën Tekort/overschot van de overheid-' 1994 1997 1996 1995 % van bruto binnenlands product 1998 -4,3 -3,5 -7,7 Financiële indicatoren % van bruto binnenlands product Bruto buitenlandse schuld van de gehele economie 59,8 60,9 71,2 89,1 100,7 1,0 3,5 2,1 8,5 4,5 mld. euro 1,1 4,2 3,0 % per jaar 7,8 1,1 3,8 2,4 7,4 4,5 (1 euro =. Maltese lire) 4,5 1,1 4,7 3,5 8,0 4,6 1,2 5,0 3,8 8,1 4,6 0,449 0,453 0,461 0,463 0,458 0,451 1990= 100 0,437 0,433 0,435 0,442 93,4 94,5 93,4 94,8 95,8 min. euro 1525 1509 1254 1246 1229 1221 1297 1294 1417 1416 2047 1320 -727 75,7 74,0 5,8 2,4 9,1 74,9 79,1 min. euro 2249 1463 2200 1362 -786 -837 voorgaande jaar = 100 2250 1438 -812 2379 1637 -742 103,3 104,3 % van het totaal 72,7 71,4 68,5 56,9 per 1000 personen 5,1 5,8 -0,5 1,6 per 1000 levendgebo renen 8,9 10,7 bij de geboorte 74,9 79,5 74,9 79,8 70,2 54,3 5,2 1,6 6,4 74,9 80,1 69,3 52,8 3,8 5,3 74,47 80, l8 Monetaire aggregaten - Ml - M2 - Totaal krediet Gemiddelde korte rente - op leningen - op deposito's Wisselkoersen met euro - Gemiddelde voor de periode - Eind van de periode - Effectief wisselkoersindexcijfer Reserves" - Reserves (incl. goud) - Reserves (excl. goud) Buitenlandse handel Invoer Uitvoer Saldo Ruilvoet Invoer uit EU 15 (EU 12 voor 1994) Uitvoer naar EU15 (EU 12 voor 1994) Bevolking Natuurlijke groei Migratie (netto) Zuigelingensterfte Levensverwachting: mannen vrouwen 5 Alleen de centrale overheid. 6 Nationale bron. 7 Nationale bron. 8 Nationale bron. 51 Arbeidsmarkt (ILO-methode) Participatiegraad Werkloosheidscijfer: totaal Werkloosheidscijfer: < 25 jaar Werkloosheidscijfer: >= 25 jaar Werkzame personen naar bedrijfstak NACE, gemiddeld (arbeidskrachtenenquête) - Land- en bosbouw - Industrie9 (excl. bouwnijverheid) - Bouwnijverheid - Diensten Infrastructuur Spoorwegnet Autosnelwegen 1994 1995 1996 % van de arbeidskrachten 1997 1998 47,0 48,0 48,6 48,6 4,1 4,4 4,0 3,7 4,3 3,5 4,4 5,2 4,1 5,0 6,4 5,1 5,1 6,5 4,7 % van het totale aantal in handel of bedrijf werkzame personen 1,9 26,0 3,9 68,2 1,9 25,0 4,3 68,8 1,9 24,1 4,3 69,7 2 km per 1000 krr 0 0 0 km 1,8 23,9 4,0 70,3 0 1,9 23,8 4,1 70,2 0 157 Industrie en landbouw Volume-indexcijfers van de industriële productie Volume-indexcijfers van de brutolandbouwproductie voorgaande jaar = 100 116,7 129,5 123,5 121,7* 130,4* Levensstandaard Aantal personenauto's^ Telefoonabonnees Aantal Internetaansluitingen * voorlopige gegevens : niet beschikbaar per 1000 inwoners 564 597 547 611 634 4 8 3" 3,00'2 " Behalve watervoorziening. iU Sinds 1996 werd een groot aantal nog steeds geregistreerde, maar niet langer gebruikte voertuigen uitgeschreven, vandaar de daling van het aantal geregistreerde voertuigen tussen 1995 en 1996. " Hoofdtelefoonlijnen. Bron: Verenigde Naties. 12 Bron: Verenigde Naties. 52 Opmerkingen over de methoden Inflatie Prijsindexcijfer Het Maltese indexcijfer van de detailhandelsprijzen is een Laspeyres-index met als basis 1995 = 100. De indexgewichten werden afgeleid uit een in 1994 gehouden, één jaar durende enquête naar het gezinsbudget. De indexkorf is samengesteld uit circa 530 artikelen waarvoor veldwerkers van het Central Office of Statistics (COS) directe en maandelijkse prijswaarnemingen verrichten. Het indexcijfer wordt ook voor het bepalen van lokale inflatiecijfers gebruikt. Financiën Bronnen "International Financial Statistics" van het IMF is als voornaamste bron gebruikt. De Europese Commissie wordt waar mogelijk als bron voor de euro-wisselkoersen gebruikt. Voor de bruto buitenlandse schuld is "External Debt Statistics" van de OESO als bron voor 1994-6 gebruikt. De gegevens voor 1997-8 zijn het resultaat van de nauwere samenwerking tussen BIB/ IMF/ OESO/ Wereldbank en worden door hen gezamenlijk gepubliceerd. Het gaat hierbij om de schulden van de gehele economie, ongeacht of deze een korte of een. lange looptijd hebben. Volgens afspraak wordt bij de omrekening van de uitstaande schuld van Amerikaanse dollars in euro's gebruik gemaakt van de wisselkoers aan het eind van het jaar, terwijl voor de omrekening van het BBP in euro's het jaargemiddelde van de wisselkoers wordt gebruikt. Voor het tekort/overschot van de overheid zijn de kandidaat-lidstaten nog niet in staat betrouwbare gegevens te verstrekken op basis van hun nationale rekeningen. Wegens het gebrek aan betrouwbare gegevens wordt nu nog een benadering van het tekort/overschot van de overheid ontleend aan het "Government Finance Statistics Yearbook" van het IMF (zie hieronder voor een toelichting op de methoden). Methode Reserves: Gegevens aan het eind van het jaar. De reserves worden gedefinieerd als de som van de goudvoorraden bij de centrale bank, de buitenlandse valuta en de andere vorderingen (bruto) op niet-ingezetenen. Goud wordt gewaardeerd tegen de prijs aan het eind van het jaar. Tekort/overschot van de overheid: Een benadering van de definitie van de nationale rekeningen, ontleend aan gegevens op basis van de methoden van de GFS (government finance statistics) van het IMF. Het tekort/overschot van de overheid wordt berekend door het geconsolideerde tekort/overschot van de centrale overheid (gewoonlijk inclusief bepaalde extra-bugettaire fondsen) en het tekort/overschot van de lagere overheden bij elkaar op te tellen. Het totaal wordt gecorrigeerd voor het vorderingenoverschot c. q. -tekort voor bepaalde beleidsdoeleinden, wat een financieringspost in de nationale rekeningen is. De GFS-gegevens zijn op kasbasis. 53 Monetaire aggregaten: Gegevens aan het eind van het jaar. Ml omvat in het algemeen chartaal geld in omloop en zichtdeposito's. M2 omvat in het algemeen Ml plus spaardeposito's en andere kortlopende vorderingen op banken. Totaal krediet omvat in het algemeen binnenlands krediet aan de overheid (exclusief deposito's, maar inclusief niet-financiële openbare bedrijven), plus de particuliere niet-financiéle sector, plus andere niet-monetaire financiële instellingen. Opgemerkt zij dat het probleem van de meting van de geldcirculatie van buitenlandse valuta's in sommige kandidaat-lidstaten van invloed kan zijn op de betrouwbaarheid van de gegevens. Rente: Jaargemiddelde. De rente op leningen betreft in het algemeen de gemiddelde rente op leningen die door de meldende banken zijn verstrekt. De rente op deposito's betreft in het algemeen de gemiddelde rente voor zicht- en termijndeposito's. Wisselkoersen: Voor zover beschikbaar zijn de euro-wisselkoersen die welke officieel worden bekendgemaakt. Het effectieve wisselkoersindexcijfer wordt gewogen aan de hand van de belangrijkste handelspartners, met 1990 als basisjaar. Buitenlandse handel Invoer en uitvoer (lopende prijzen). De handelsgegevens zijn hoofdzakelijk op het algemene systeem gebaseerd, hoewel ook het speciale systeem wordt gebruikt. De gegevens omvatten niet de overslaghandel (rechtstreekse wederuitvoer), de vrije zones, licenties, knowhow en octrooien. De waarde wordt in CIF/CF uitgedrukt en de uitvoer in fob. Wat de classificatie betreft, wordt het codeersysteem van het Geharmoniseerd Systeem gebruikt, samen met het nationaal tarief dat met een 10-cijferige code werkt. Ruilvoet. Wordt berekend door het "unit value"-indexcijfer van de uitvoer te delen door het "unit value"-indexcijfer van de invoer. Invoer uit en uitvoer naar EU15. Door de Republiek Malta opgegeven cijfers. Arbeidskrachten Participatiegraad (ILO-methode). Aandeel van de arbeidskrachten in de totale bevolking in de groep van 15 jaar en ouder. Dit cijfer wordt aan de steekproefenquête naar de arbeidskrachten ontleend, waarbij de volgende ILO-definities en -aanbevelingen in acht worden genomen. Arbeidskrachten: Werkenden en werklozen in de zin van de hierna vermelde ILO-definities. Werkenden: Iedereen van 15 jaar en ouder die gedurende de referentieperiode ten minste één uur voor loon of voor een andere beloning heeft gewerkt als werknemer, ondernemer, lid van een coöperatie of meewerkend gezinslid. Leden van de strijdkrachten en vrouwen met ouderschapsverlof zijn inbegrepen. Werklozen: Iedereen van 15 jaar en ouder die gelijktijdig voldoet aan alle drie voorwaarden die de ILO-definitie voor classificatie als werkloze stelt: (i) geen werk hebben, (ii) actief werk zoeken, en 54 (iii) beschikbaar zijn om binnen twee weken met werken te beginnen. Werkloosheidscijfer (ILO-methode). Percentage werkloze arbeidskrachten. Dit cijfer wordt aan de steekproefenquête naar de arbeidskrachten ontleend, waarbij de ILO-definities en - aanbevelingen (zie ILO-definities hierboven) in acht worden genomen. Gemiddeld aantal werkzame personen naar bedrijfstak NACE. Deze indicator is verkregen met inachtneming van de ILO-definities en -aanbevelingen. In handel of bedrijf werkzame personen: werknemers en zelfstandigen die gedurende een zekere periode in handel of bedrijf werkzaam zijn. Deze personen moeten als dusdanig geregistreerd zijn bij de Employment and Training Corporation (ETC), de officiële dienst die zich met arbeidsgegevens bezighoudt. Bij wet moeten alle in handel of bedrijf werkzame personen bij de ETC geregistreerd zijn. Er wordt geen arbeidskrachtenenquête gehouden, zodat de gegevens over de werkgelegenheid niet op een referentieperiode betrekking hebben. Infrastructuur Spoorwegnet. Alle spoorwegen in een bepaald gebied. Wegen en waterwegen vallen hier niet onder, ook al wordt hierover rollend materieel vervoerd, b. v. met rolwagens of veerboten. Lijnen die alleen in het seizoen voor toeristische doeleinden worden gebruikt, blijven buiten beschouwing, evenals spoorwegen die uitsluitend zijn gebouwd ten behoeve van mijnen, bos- of landbouwbedrijven of andere industrieën, en die niet open zijn voor het publiek. De gegevens hebben betrekking op de lengte van de spoorwegen bij de bouw. Autosnelwegen. Weg die speciaal ontworpen en gebouwd is voor motorvoertuigen, die geen toegang geeft tot aan deze weg gelegen grondstukken en die: (a) afgezien van specifieke punten of tijdelijk, aparte rijstroken heeft voor het verkeer in elk van beide richtingen, die van elkaar gescheiden zijn door een niet voor het verkeer bestemde middenberm dan wel, in uitzonderlijke gevallen, op andere wijze; (b) een gelijkvloerse kruisingen met andere wegen, spoorwegen, tramwegen of voetpaden heeft; (c) als autoweg is aangegeven en alleen bestemd is voor specifieke categorieën wegvoertuigen. Op- en afritten van autowegen zijn inbegrepen ongeacht de plaats van de verkeersborden. Stadsautowegen zijn ook inbegrepen. Industrie en landbouw Volume-indexcijfers van de industriële productie. De industriële productie omvat de winning van delfstoffen, de industrie en de productie en distributie van elektriciteit, gas, stoom en water (overeenkomstig de NACE Rev. 1, secties C, D en E). Volume-indexcijfers van de brutolandbouwproductie. Worden in constante prijzen van 1993 berekend. De kwartaalindexcijfers worden op basis van het voorgaande kwartaal berekend. 55 Levensstandaard Aantal personenauto's. Personenauto: motorvoertuig voor vervoer over de weg, met uitzondering van motorfietsen, bestemd voor personenvervoer, die plaats bieden aan ten hoogste negen personen (chauffeur inbegrepen). De term "personenauto" omvat derhalve mini-auto's (waarvoor geen rijbewijs nodig is), taxi's en huurauto's, mits zij minder dan tien zitplaatsen hebben. Ook pick-ups kunnen onder deze categorie vallen. 56 Bronnen Totale oppervlakte, nationale rekeningen, inflatie, infrastructuur, industrie en landbouw, reserves voor 1998, buitenlandse handel, arbeidsmarkt: nationale bronnen. Demografie: Eurostat. Betalingsbalans: IMF. 57 ISSN 0254-1513 COM(1999) 508 def. DOCUMENTEN NL 17 01 11 06 Catalogusnummer: CB-CO-99-497-NL-C Bureau voor officiële publikaties der Europese Gemeenschappen L-2985 Luxemburg