title: Verslag van de Commissie aan de Raad, aan het Europees Parlement, aan het Economisch en Sociaal Comité en aan het Comité van de regio's - EU-infrastructuren en het millenniumprobleem - Verslag van de Commissie - Tweede kwartaal 1999 - 30 augustus 1999

eurovoc_concepts:
computer system
economic infrastructure
impact of information technology
software
technological change

text: COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN Brussel, 26. 11. 1999 COM(1999) 639 definitief VERSLAG VAN DE COMMISSIE AAN DE RAAD, AAN HET EUROPEES PARLEMENT, AAN HET ECONOMISCH EN SOCIAAL COMITE EN AAN HET COMITE VAN DE REGIO'S EU-infrastructuren en het millenniumprobleem Verslag van de Commissie Tweede kwartaal 1999 30 augustus 1999 ¤ ¤ ¤ ¤ INHOUD 1 2 3 SAMENVATTING. 4 INLEIDING. 5 ENERGIE. 5 3. 1 Internationale activiteiten in de energiesector. 5 3. 2 Activiteiten van de Commissie in de energiesector. 5 3. 3 Elektriciteit. 6 3. 4 Productie en levering van olie en gas. 7 4 NUCLEAIRE VEILIGHEID. 8 4. 1 Overzicht. 8 4. 2 Internationale activiteiten in verband met de nucleaire veiligheid. 9 4. 3 Nucleaire veiligheid in de EU. 9 4. 4 Nucleaire veiligheid in de landen van Midden- en Oost-Europa (LMOE) en de Nieuwe Onafhankelijke Staten (NOS). 9 5 VERVOER. 11 5. 1 Luchtvaart. 11 5. 1. 1 5. 1. 2 Internationale activiteiten in de luchtvaartsector. 11 Luchtvaart in de EU. 12 5. 2 Zeevervoer. 12 5. 3 Spoorwegvervoer. 14 5. 4 Wegvervoer. 14 6 7 TELECOMMUNICATIE. 14 FINANCIËLE SECTOR. 15 7. 1 Overzicht. 15 7. 2 Internationale activiteiten in de financiële sector. 16 7. 3 Financiële diensten in de EU. 16 7. 3. 1 7. 3. 2 De banksector: lessen uit de omschakeling op de euro. 17 Betalingssystemen: normale voortzetting van de activiteiten tijdens de overgangsperiode. 18 2 7. 3. 3 7. 3. 4 7. 3. 5 Betalingssystemen en leveranciers van infrastructuur voor grote betalingen. 19 Effecten: een flexibele aanpak van de informatieuitwisseling. 20 Verzekeringen: een verdere beoordeling van de millenniumrisico's. 20 7. 4 Activiteiten van de Commissie in de financiële dienstensector. 21 WATER. 22 ACTIVITEITEN VAN DE COMMISSIE. 23 9. 1 Interne situatie. 23 9. 2 Externe activiteiten. 24 CONCLUSIES. 27 BIJLAGE. 29 8 9 10 11 3 1 SAMENVATTING Met dit overzicht van de stand van zaken halverwege het jaar in de grote infrastructuursectoren in de EU zet de Commissie haar driemaandelijkse rapportage over het millenniumprobleem voort. Evenals in de eerdere verslagen is de hier gegeven informatie afkomstig van nationale en regelgevende instanties en van Europese en internationale organisaties. Zoals op dit gebied, dat volop in beweging is, mag worden verwacht, is in 1999 grote vooruitgang geboekt en zijn de ontwikkelingen op de verschillende terreinen snel blijven verlopen. • Sommige van de grotere ondernemingen laten weten dat zij momenteel bezig zijn met de voltooiing van hun voorbereidingen op Y2K, hoewel de meerderheid verwacht pas in september of oktober klaar te zijn en sommige nog later. • Er zijn op ruime schaal gedetailleerde noodplannen beschikbaar, waarbij de coördinatie van het opstellen van noodplannen op internationaal niveau het meest in het oog valt in de elektriciteitssector, de luchtvaart en de financiële sector. • Sommige maken melding van vertragingen als gevolg van de afhankelijkheid van externe leveranciers wat betreft de tijdige levering van upgrades van software of hardware, terwijl er ook meldingen zijn van claims van leveranciers die onbetrouwbaar blijken als zij worden getest. • De passiviteit van het MKB neemt steeds zorgwekkender vormen aan waarbij elk land meedeelt dat het MKB nog steeds achteroploopt. echter worden opgepast voor Er moet algemene uitspraken over de millenniumgereedheid op zowel sectoraal als Europees niveau, aangezien het bedrijfsleven en de technische en culturele situatie in elk land weer anders zijn. Er is een veel duidelijker lijn gekomen in het opstellen van noodplannen: • Er worden speciale plannen opgesteld om de overgangsperiode zelf onder controle te houden - veel organisaties verwachten dat de grootste spanning zal optreden op de eerste werkdag van 2000 in plaats van op 1 januari 2000. • Er worden systemen voor vroegtijdige waarschuwing opgezet - binnen sectoren, op nationaal niveau en tussen regeringen. • Organisaties zetten “commandocentra” of “crisiscellen” op om ervoor te zorgen dat zij snel kunnen reageren op onverwachte problemen. Behalve de mate waarin organisaties gereed zijn en het opstellen van noodplannen is het belangrijkste punt voor de rest van het jaar ongetwijfeld communicatie. Hoewel er bepaalde sectoren zijn waarin het verschaffen van informatie extra veel aandacht verdient, moet de verschaffing van informatie aan het publiek door alle sectoren worden verbeterd. Het is van cruciaal belang dat het vertrouwen van het publiek bewaard blijft. Ongeacht de vooruitgang die is geboekt met het oplossen van het probleem, is het zeer wel mogelijk dat de situatie negatief wordt ingeschat als de betrokken ondernemingen en organisaties hun klanten in de loop van het najaar onvoldoende informeren over de stand van zaken en hun plannen. Dit zou ernstige gevolgen kunnen hebben voor afzonderlijke ondernemingen en het 4 Een beschrijving van de stand van zaken medio 1999 wat betreft de voorbereidingen in de EU op het jaar 2000. Diverse agentschappen en organisaties verspreiden millenniuminformatie in de energiesector. In juli vond een bijeenkomst plaats van Europese elektriciteitsdistributeurs. risico bestaat dat de geloofwaardigheid van de gehele sector waartoe zij behoren, wordt aangetast. 2 INLEIDING In dit verslag zet de Europese Commissie haar bijdrage aan de uitwisseling van informatie over het millenniumprobleem (Y2K) in de EU voort door een overzicht te geven van de stand van zaken medio 1999. Evenals in eerdere verslagen is de informatie die hier wordt verstrekt afkomstig van de betrokken overheidsdiensten en regelgevende en toezichthoudende instanties in de lidstaten en van Europese en internationale organisaties. Een aantal landen heeft een speciale bijdrage geleverd: Denemarken, Duitsland, Finland, Griekenland, Ierland, Italië, Nederland, Oostenrijk, Spanje, het VK en Zweden. De meeste lidstaten van de EU hebben gedetailleerde verslagen ingediend over de vervoersector voor de Raad Vervoer op 17 juni. De resultaten hiervan zijn eveneens samengevat. Als referentiekader voor de rapportage gold de situatie tussen half mei en half juni 1999. De hoofdsectoren waardoor informatie wordt verschaft, zijn geselecteerd op basis van hun belang in een internationale context. In overeenstemming met de wens die onlangs is geuit op de Europese Raad in Keulen legt de Commissie extra nadruk op grensoverschrijdende en sectoroverschrijdende kwesties en op de coördinatie van noodplannen tussen verschillende landen. De Commissie is niet in staat de hier verschafte informatie op haar juistheid te controleren. In het najaar zal een eindverslag over de situatie in de EU worden opgesteld. 3 ENERGIE 3. 1 Internationale activiteiten in de energiesector De elektriciteitsleveranciers in Europa, die worden vertegenwoordigd door Unipede/Eurelectric, houden elke drie maanden een vergadering waar deskundigen hun vooruitgang bespreken en noodplannen coördineren. Zij zullen zich op hun volgende Y2K-vergadering in september ook bezighouden met de mogelijkheid om voor hun leden een systeem voor vroegtijdige waarschuwing (EWS- Early Warning System) op te zetten. Het Agentschap voor Kernenergie (NEA) werkt eveneens aan de ontwikkeling van een EWS-systeem dat gebruik zal maken van het Internet, met name om tijdens de informatie te verstrekken over de situatie in kerncentrales overgangsperiode. De Internationale Organisatie voor Atoomenergie (IAEA) organiseert van 13 tot 15 september in Sofia, Bulgarije, een conferentie over elektriciteitsnetten en kerncentrales. Het Internationaal Energieagentschap (IEA) houdt zich eveneens bezig met het millenniumprobleem en organiseert een reeks seminars over de gehele wereld om meer bekendheid te geven aan het probleem, met name in verband met de oliesector. In dit verband is onlangs in Moskou een workshop voor Russische bedrijven georganiseerd. 3. 2 Activiteiten van de Commissie in de energiesector Op initiatief van de Commissie zijn op 22 juli vertegenwoordigers van de belangrijkste waaronder vertegenwoordigers uit de landen van Midden- en Oost-Europa en de nieuwe in onafhankelijke staten en van internationale organisaties in deze sector, elektriciteitsdistributeurs, Europese 5 De elektriciteitssector is zich bewust van zijn belangrijke rol. Systemen voor de elektriciteitsvoorziening zijn niet erg datumgevoelig. Er zijn diverse noodmaatregelen gepland. Brussel bijeengekomen om het millenniumprobleem in verband met elektriciteitsnetten te bespreken. Deze bijeenkomst was de gelegenheid voor een uitgebreide en vruchtbare uitwisseling van ideeën en ervaring, waarvan de belangrijkste resultaten hieronder zijn samengevat. De Commissie liet weten dat zij desgewenst bereid was verdere assistentie te verlenen voor de nodige vervolgactiviteiten. De Commissie zal samen met de lidstaten op communautair niveau blijven werken aan belangrijke kwesties zoals de coördinatie van noodplannen op Europees niveau en systemen voor vroegtijdige waarschuwing. 3. 3 Elektriciteit is de van tijdens elektriciteitsnetten essentieel belang dat Het de millenniumwisseling blijven functioneren, aangezien zij een vitale schakel zijn in de elektriciteitsvoorziening en de millenniumwisseling midden in de winter plaatsvindt. De elektriciteitsdistributeurs in Europa zijn zich hiervan volledig bewust en hebben grote inspanningen geleverd om zich voor te bereiden op de millenniumwisseling. Desondanks kunnen onvoorziene en mogelijkerwijs externe verstoringen van de elektriciteitsnetten en het functioneren ervan, bijvoorbeeld het wegvallen van de belasting van grote afnemers of gebreken in andere diensten als telecommunicatie of perifere systemen, niet worden uitgesloten. Aangezien storingen op het net een kettingreactie kunnen teweegbrengen, moeten de werkzaamheden worden voortgezet, met name wat betreft het ontwikkelen van noodmaatregelen en noodplannen. transport en distributie opgebouwd uit Over het algemeen zijn systemen voor de elektriciteitsvoorziening, d. w. z. opwekking, elektromechanische componenten die als zodanig niet datumgevoelig zijn. Meet- en regelsystemen en andere perifere systemen kunnen echter wel datumgevoelig zijn, zodat moet worden nagegaan waar deze systemen zich bevinden en zo nodig reparaties moeten worden uitgevoerd. Hierbij moet worden opgemerkt dat dit doorgaans geen kritische systemen zijn en dat de systemen voor elektriciteitsvoorziening ook manueel kunnen worden bediend. Telecommunicatieverbindingen tussen de meeste cruciale elektriciteitsleveranciers treffen maatregelen om ervoor te zorgen dat deze verbindingen betrouwbaar zijn en om back-up-systemen op te zetten, zoals radio- of satellietcommunicatie. installaties essentieel belang zijn van en Aangezien 1 januari 2000 op een zaterdag in een vakantieperiode valt, wordt aangenomen dat de elektriciteitsvraag een stuk lager zal zijn dan de normale piekvraag midden in de winter, hoewel de vraag uiteraard afhankelijk zal zijn van de weersomstandigheden. Dit betekent dat er naar verwachting een grote reservecapaciteit zal zijn. Veel elektriciteitsbedrijven laten weten dat zij deze capaciteit zullen mobiliseren om de beschikbare reserves, ook de onmiddellijk beschikbare reserves, in de overgangsperiode sterk te vergroten. Wat de opwekking en de brandstofmix betreft zal eveneens worden gekozen voor een flexibele, geografisch gespreide opzet, ten dele ook om overbelasting van het net te voorkomen. Voorziene niet beschikbaarheid van installaties in verband met onderhoud zal worden vermeden, maar het onderhoud in de aanloopperiode zal worden geïntensiveerd. De personeelsbezetting op essentiële installaties en de mobiele teams zullen in de overgangsperiode worden uitgebreid. Als de vraag naar elektriciteit in de eerste week van het nieuwe millennium weer extra toeneemt, en nieuw materieel wordt ingeschakeld is eveneens 6 …en de exploitanten verwachten dat zij de voorspelde belasting aankunnen. In de EU wordt samengewerkt bij het opstellen van noodplannen. waakzaamheid geboden. Hetzelfde geldt voor andere datumgevoelige periodes zoals 29 februari 20001, hoewel deze minder belangrijk worden geacht. Er kunnen problemen ontstaan door het wegvallen van grote belastingen, met de mogelijkheid dat het net wordt gedestabiliseerd, met name als de stromen in het net naar verhouding laag waren. Vertegenwoordigers van de elektriciteitssector hebben echter laten weten dat zelfs een grote afnemer doorgaans slechts een naar verhouding klein aandeel in het distributienet heeft en dat de opwekking hoe dan ook snel kan worden verlaagd om het evenwicht te handhaven. Bovendien vergaderen de elektriciteitsbedrijven met hun grootste afnemers, die zelf ook maatregelen treffen om millenniumproblemen te vermijden, om beter te anticiperen op de vraag in de kritische periode. In sommige gevallen krijgen grootverbruikers het advies om in de overgangsperiode niet over te schakelen op noodaggregaten, aangezien ook dit instabiliteit kan veroorzaken. Meer in het algemeen is een beleid voor de voorlichting van het publiek van essentieel belang, aangezien gebrek aan vertrouwen, evenals in andere sectoren, de problemen kan verergeren. ingespeeld samen, waarmee wordt De landen en de elektriciteitsbedrijven binnen de grote elektriciteitsnetten werken aan gemeenschappelijke inzichten en richtlijnen. Ook de netten van de de UCTE2 en Nordel3 hebben beleid uitgewerkt dat erin bestaat de stromen over de koppelingen tussen de landen binnen deze netten tijdens de overgangsperiode tot een minimum te beperken, maar de koppelingen ingeschakeld te houden zodat zonodig elektriciteit kan worden geleverd. Meer in het algemeen zal de kortstondige uitwisseling van elektriciteit met het oog op economische optimalisering tijdelijk worden stopgezet. behoefte op de De betrouwbaarheid van de netten heeft hoge prioriteit voor de exploitatie van kerncentrales. Het in bedrijf houden van het net voor kerncentrales heeft hoge prioriteit gekregen, want als het net uitvalt, wordt de centrale normaal gesproken stilgelegd, hoewel de reactor nog steeds elektriciteit nodig heeft voor de koeling. Dit is een bekend risico en er zijn dan ook noodaggregaten en batterijen om dit op te lossen. Een van de maatregelen om de veiligheid van deze installaties te garanderen is dat er voor wordt gezorgd dat de noodaggregaten en batterijen klaar staan. De grote bedrijven zijn goed voorbereid. 3. 4 Productie en levering van olie en gas De olie- en gassector bestaat over het algemeen uit grote bedrijven met uitgebreide, goedomlijnde millenniumprojecten. Veel van deze bedrijven hebben hun interne voorbereidingen al voltooid. De sector heeft de normale in kaart gebracht, zoals de afhankelijkheid van externe leveranciers al en elektriciteit, water van leveranciers van afhankelijkheid is de afhankelijkheid van een aantal telecommunicatiediensten. Daarnaast externe 1 Sommige software kan het jaar 2000 niet als een schrikkeljaar herkennen, zodat 29 februari 2000 domweg niet bestaat. Bijgevolg zullen berekeningen waaarbij een datum na 28 februari 2000 een rol speelt, onjuiste resultaten opleveren. 2 UCTE: Union for the Coordination of Transmission of Electricity: Omvat België (BE), Duitsland (DE), Frankrijk (FR), Griekenland (GR), Italië (IT), de Federale Republiek Joegogoslavië (YU), Kroatië (HR), Luxemburg (LU), de voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië (MK), Nederland (NL), Oostenrijk, (AT), Portugal (PT), Slovenië (SI), Spanje (ES), en Zwitzerland (CH), 3 NORDEL: de organisatie voor samenwerking op elektriciteitgebied in Denemarken (DK), Finland (FI), IJsland (IC), Noorwegen (NO) en Zweden (SE). 7 …in een sector die veel ervaring heeft met noodplannen. Er zijn maatregelen gepland om de risico's te beperken. specialistische diensten van belang voor offshore bedrijven, zoals helikopters, luchtverkeersregeling, kustwacht en ondersteunende schepen. Evenals in de andere energiesectoren heeft deze industrie een lange, ruime ervaring met het opstellen van noodplannen. De sector is zich dan ook goed bewust van het feit dat het, ook al is er nog zo veel inspanning gestoken in een uitgebreid conroleproces, raadzaam is ervan uit te gaan dat er iets over het hoofd kan zijn gezien en de plannen daarop af te stemmen. In het VK heeft de Britse Oil Operators Association een groot seminar voor de sector georganiseerd waar belangengemeenschappen zijn opgericht om specifieke faciliteiten en hulpmiddelen van geïnteresseerde partijen bijeen te brengen teneinde compatibele noodplannen op te stellen en na te gaan waar onderlinge bijstand kan worden verleend. De ontwikkeling van plannen voor de overgangsperiode voor de verschillende bedrijven is goed gevorderd en er komen veel gemeenschappelijke thema's naar voren. Het doel is de risico's en gevolgen van eventuele storingen te beperken. Daarom zullen onderhoudswerkzaamheden en andere activiteiten die niet aan een bepaald tijdstip zijn gebonden, zoals laden en lossen en het binnenlopen of uitvaren van schepen, tijdelijk worden beperkt. Wat de afnemers betreft is er een vergelijkbare situatie. Ook hier zullen niet-kritische activiteiten worden vermeden, zal het transport via pijpleidingen en met voertuigen worden beperkt en vergroten bedrijven hun voorraden voor de distributieketen om mogelijke veranderingen in het aankoopgedrag van hun klanten op te vangen. In sommige gevallen moet nog het één en ander worden gedaan. Om onderbreking van de levering aan de klanten en de resulterende omzetverliezen te vermijden, zijn in het VK sommige maatschappijen bijvoorbeeld van plan om de installatie van nieuwe geteste en gecertificeerde millenniumbestendige pompen te combineren met hun maatregelen om pompen voor gelode superbenzine om te bouwen of te vervangen door pompen voor loodvrije benzine. De een grotendeels belastingwijziging die eind oktober in werking treedt. timing hiervan wordt ingegeven door Filialen in Azië kunnen nuttige informatie verstrekken. Ook de regeringen zullen kunnen profiteren van het internationale karakter van deze sector, door gebruik te maken van de resultaten van de filialen van de bedrijven in het Verre Oosten om vroegtijdig kennis te nemen van potentiële problemen. 4 NUCLEAIRE VEILIGHEID Het millenniumprobleem heeft potentiële gevolgen voor de nucleaire veiligheid. 4. 1 Overzicht In verband met het millenniumprobleem kunnen in kerncentrales een aantal potentiële veiligheidsproblemen optreden. In de eerste plaats zijn er directe veiligheidskwesties in verband met software, hardware, en ingebedde chips in systemen die voor de veiligheid van belang zijn. Voorts kan de relatie tussen centrales en het elektriciteitsnet of andere opwekkingsinstallaties ook tot problemen leiden. Als er problemen op het net ontstaan, is het van belang dat er alternatieve voorzieningen zijn, zoals batterijen en dieselgeneratoren, om de noodstroomvoorziening voor de koelsystemen verzorgen. Tenslotte is het mogelijk dat meervoudig falen, hoewel de storingen als zodanig niet onveilig zijn, tot overbelasting van de kerncentrales leidt. 8 4. 2 Internationale activiteiten in verband met de nucleaire veiligheid De WANO, de World Association of Nuclear Operators, heeft al vanaf 1998 initiatieven ondernomen om haar leden op het probleem te wijzen en informatie te verspreiden. De Internationale Organisatie voor Atoomenergie (IAEA) heeft in verband met het millenniumprobleem in een speciaal project gestart kerncentrales (met name in de LMOE, NOS en China). De organisatie heeft een aantal kerncentrales bezocht. Hierbij is een aantal millenniumproblemen aan het licht getreden, hoewel deze over het algemeen geen betrekking hebben op systemen die voor de veiligheid van essentieel belang zijn. Zij kunnen echter wel de continuïteit van de werking in gevaar brengen met als gevolg dat de centrale kan worden overbelast. De IAEA is van plan verdere bezoeken af te leggen, maar er is slechts een beperkt aantal westerse deskundigen beschikbaar. De IAEA was van plan in juli een vergadering van deskundigen te organiseren om de bereikte resultaten te bespreken en te analyseren. 4. 3 Nucleaire veiligheid in de EU Alle lidstaten waar kerncentrales in bedrijf zijn hebben een programma in verband met het millenniumprobleem. Hoewel de details van elk programma verschillen, wordt in alle gevallen van de vergunninghouder verlangd dat hij aangeeft welke systemen kunnen worden getroffen en wat hun belang is voor de nucleaire veiligheid, elk systeem test en systemen die falen wijzigt of vervangt. De regelgevende instanties beoordelen de inhoud van deze programma's en volgen de uitvoering ervan. Sommige kerncentrales in de lidstaten hebben laten weten dat zij eind juli 1999 millenniumgereed zouden zijn. Andere zijn van plan om tijdens stilleggingsperiodes in de zomer een aantal reparaties uit te voeren en testen te verrichten. Deze werkzaamheden zouden eind september of, in één geval, oktober klaar moeten zijn. Alle kerncentraleexploitanten in de lidstaten werken nu aan plannen om risico's te beperken en aan noodplannen. Een aantal onderzoekreactoren zal in de kritieke periode worden gesloten. Verschillende regelgevende instanties willen in de herfst inspecties uitvoeren, waarbij ook de noodplannen zullen worden onderzocht. De Commissie heeft geregeld contact met de betrokken industriële groeperingen (FORATOM, WANO, EURELECTRIC, UNIPEDE) om informatie te krijgen over hun activiteiten. De Commissie heeft het millenniumprobleem in de betrokken werkgroepen met de regelgevende instanties van de lidstaten besproken en de verspreiding van de beste regelgevende praktijk bevorderd. Het wordt niet nodig geacht de activiteiten van de Commissie in verband met de millenniumbestendigheid van de kerncentrales in de lidstaten uit te breiden, aangezien zij laten weten dat het probleem al voldoende wordt aangepakt. 4. 4 Nucleaire veiligheid in de landen van Midden- en Oost-Europa (LMOE) en de Nieuwe Onafhankelijke Staten (NOS) De landen van Midden- en Oost-Europa (LMOE) en de Nieuwe Onafhankelijke Staten (NOS) hebben verklaard dat zij maatregelen nemen; de bekendheid met de problematiek en de omvang van de maatregelen zijn echter niet overal hetzelfde. Aangezien de voorbereidingen van de elektriciteitssector in deze landen over het algemeen minder ver gevorderd zijn dan die in de EU, is de kans dat er zich op het net problemen voordoen wellicht groter, waardoor ook de kans toeneemt dat er problemen ontstaan als een reactor moet worden stilgelegd (cooldown) of dat de centrales worden overbelast. Op de door de Commissie in juli georganiseerde conferentie over het net (zie sectie 3. 3. over elektriciteit) zijn de gevolgen van de eeuwwisseling voor de netten in de EU, LMOE en NOS en de mogelijkheden voor internationale samenwerking besproken. 9 In de hele EU lopen strakke programma's die nauwlettend worden gevolgd door de regelgevende instanties. Mogelijke problemen in de LMOE en NOS. Er is een aantal programma's voor steun aan nucleaire installaties. De Commissie stimuleert de uitwisseling van informatie tussen nucleaire regelgevende instanties. Gezien de beperkte tijd en het feit dat de Europese Unie geen mandaat heeft om initiatieven te nemen, heeft de Commissie zich geconcentreerd op krachtige ondersteuning van de werkzaamheden van de IAEA4, WANO5 en ISTC6. Op verzoek van de Commissie is de kwestie besproken op de vergaderingen in het kader van de TACIS-bijstand ter plaatse die door de WANO in november 1998 en mei 1999 waren georganiseerd. In december 1998 heeft de Commissie de contractanten in het kader van de TACIS-bijstand ter plaatse verzocht om te garanderen dat onder EU programma's geleverde uitrusting millenniumbestendig is. Begin 1999 heeft de Commissie een nieuwe enquête georganiseerd onder alle EU-centrales die betrokken zijn bij het programma voor bijstand ter plaatse om hen nog eens op het probleem te wijzen. In de meest recente contracten voor bijstand ter plaatse is bepaald dat het probleem in de betrokken installaties moet worden aangepakt. In het kader van het EU-programma TACIS voor bijstand ter plaatse heeft één contractant het probleem al ter hand genomen (kerncentrale Leningrad). Na intensief overleg hebben de Commissie, de IAEA en de WANO overeenstemming bereikt over een specifiek TACIS-ondersteuningsproject in de rapportageperiode. De Commissie heeft intussen de betrokken overeenkomst met de WANO ondertekend. Het doel van het project is een onafhankelijke inventarisatie uit te voeren van de millenniumsituatie in bepaalde kerncentrales in Rusland en Oekraïne. Deze werkzaamheden worden volledig gecoördineerd met de IAEA. Het ISTC is bezig een speciaal fonds in te richten (momenteel is 1,35 miljoen$ toegezegd) om instellingen in Rusland en de NOS te helpen bij de oplossing van millenniumvraagstukken. Hierbij zijn medewerkers en teams van de vroegere militaire onderzoekinstituten betrokken. De ISTC-fondsen zullen steun verlenen om het uitwerken van geschikte methodes te coördineren, Minatom en andere instellingen steunen bij de uitvoering van projecten die tot de toepassing van praktische oplossingen voor het millenniumprobleem leiden en steun verlenen bij het verschaffen van specifieke internationale deskundigheid. Onlangs is een reeks projectvoorstellen goedgekeurd. De CONCERT-groep van de Commissie (hooggeplaatste medewerkers van de nucleaire regelgevende instanties van 25 EU-, LMOE- en NOS-landen) heeft het millenniumprobleem sinds juni 1998 bij drie gelegenheden besproken om zich beter te informeren. Alle nucleaire regelgevende instanties in de LMOE en de NOS hebben actieplannen, waarvan er een aantal is opgesteld na de eerste discussie. De inhoud van deze plannen en de gemaakte vorderingen lopen sterk uiteen. Sommige landen verklaren dat zij evengoed zijn voorbereid als de EU, terwijl andere landen veel minder ver zijn. en verschaft hun rechtstreeks bijstand. Naar aanleiding van specifieke verzoeken om bijstand verschaft de Commissie thans bijstand aan de Bulgaarse en Slovaakse nucleaire regelgevende instanties. Een verzoek van de Russische instantie is in behandeling. Het G-24 NUSAC (Nuclear Safety Assistance Co-ordination) secretariaat, dat bij de Commissie is ondergebracht, heeft het millenniumprobleem op zijn vergadering in maart 1999 ter sprake gebracht. Op de vergadering troffen de LMOE- en NOS-landen de landen die steun verlenen op het gebied van de 4 IAEA: International Atomic Energy Agency. 5 WANO: World Association of Nuclear Operators. 6 ISTC: The International Science and Technology Centre, Moskou, RU. 10 De EU-landen voeren ook bilaterale activiteiten uit. Internationale organisaties in de luchtvaartsector zijn zeer actief. nucleaire veiligheid. Op de vergadering is ingegaan op de rol van de donorlanden bij de beoordeling van de millenniumbestendigheid van de door hen geleverde uitrusting. Het Britse Department of Trade and Industry heeft een studie7 gefinancierd waarvan de resultaten zijn meegedeeld aan de centrales die deelnemen aan het TACIS-programma voor bijstand ter plaatse. Finland heeft assistentie geboden aan de Leningrad-kerncentrale bij Sint-Petersburg en aan de kerncentrale op het schiereiland Kola. Vertegenwoordigers van Russische kerncentrales hebben als waarnemer deelgenomen aan de millenniumvoorbereidingen in de Loviisa kerncentrale in Finland, waar reactoren van Russische makelij zijn opgesteld. Duitsland biedt assistentie aan de Oekraïense regelgevende instantie en kerncentrales. De lidstaten is gevraagd om verdere rapporten over bilaterale acties. De streefdatum voor de voltooiing van alle door de Commissie gefinancierde activiteiten ter plaatse is oktober 1999, aangezien het risico bestaat dat wijzigingen in kerncentrales of procedures die op het laatste ogenblik worden aangebracht meer problemen scheppen dan oplossen. 5 VERVOER 5. 1 Luchtvaart 5. 1. 1 Internationale activiteiten in de luchtvaartsector De Internationale Burgerluchtvaartorganisatie (ICAO) heeft criteria voor de beoordeling van het millenniumprobleem opgesteld op drie gebieden: luchtverkeersdiensten, luchthavens en luchtvaartmaatschappijen. De organisatie heeft haar lidstaten verzocht een kritische beoordeling uit te voeren van de luchtvaartdiensten, millenniumbestendigheid luchtvaartnavigatiediensten aantal een internationale en uitwijkluchthavens op basis van deze criteria en voor 1 juli 1999 de nodige informatie te verschaffen over de millenniumbestendigheid van deze diensten. Momenteel wordt een eerste globaal verslag over de millenniumbestendigheid op basis van deze inventarisatie opgesteld, dat medio september zal worden gepubliceerd. hun luchthavendiensten van de op en Om ervoor te zorgen dat strategische ATS-routes openblijven, wordt bij het opstellen van noodplannen de nadruk gelegd op de noodstroomvoorziening en back-up-telecommunicatiefaciliteiten en op het opzetten van 8 regionale coördinatiecentra die informatie zullen verzamelen en verspreiden in de landen van hun regio. Tevens zal er een algemeen coördinatiecentrum worden opgericht. De IATA heeft een database opgezet met informatie over de stand van stand van zaken bij haar leden. Op de Europese Burgerluchtvaartconferentie (ECAC), zijn de juridische aspecten onderzocht van mogelijke maatregelen in verband met de millenniumparaatheid en van beperkingen van de activiteiten in gevallen waarin geen informatie over de millenniumbestendigheid beschikbaar is en/of waarin er redenen zijn om aan te nemen dat er nog millenniumproblemen zijn, teneinde te werken voor de directeuren-generaal voor de beleidsvoorstellen uit 7 The Millennium Problem. Raising the awareness of nuclear power station operators and regulatory authorities in Central and Eastern Europe, September 1998 11 burgerluchtvaart. Op directeuren-generaal plaatsvinden. 18 oktober 1999 zal een vergadering van van De Commissie heeft de Raad van Vervoerministers regelmatig op de hoogte gehouden de ECAC-werkzaamheden. Aan de hand van de beoordeling van de situatie door de internationale organisaties zal de Commissie besluiten of het nodig is maatregelen te treffen. ontwikkelingen deelgenomen heeft aan de en …en de luchtvaartoganisaties in de EU dragen eveneens hun verantwoordelijkheden. Het verkrijgen van informatie van leveranciers levert soms problemen op. 5. 1. 2 Luchtvaart in de EU luchtvaartmaatschappijen In de gehele EU bereiden en luchthavens, ATC-systemen (Air Traffic Control) zich voor op het nieuwe millennium met projecten die naar verwachting in het tweede en derde kwartaal van 1999 klaar zullen zijn. Deze projecten betreffen over het algemeen kritische verbindingen met systemen van partners op de luchthavens en de basisvoorzieningen telecommunicatie). Veel ATC-instanties voeren (elektriciteitsvoorziening, interoperabiliteitstests uit, zowel intern als met externe partners zoals de luchthavens en Eurocontrol. De sector deelt mee dat het verkrijgen van bevredigende garanties van de leveranciers bepaalde problemen oplevert. In bepaalde gevallen is de toevoerketen gecompliceerder en langer gebleken dan verwacht. Tevens is de industrie sterk afhankelijk van de beschikbaarheid van essentiële nationale infrastructuren de elektriciteitsvoorziening betreft, neemt de sector maatregelen om ervoor te zorgen dat er alternatieve of noodsystemen beschikbaar zijn. Er bestaat evenwel nog bezorgdheid over mogelijke storingen van telecommunicatienetten. en water). Wat telecommunicatie (elektriciteit, ATS-diensten worden op internationaal niveau getest. Op internationaal niveau zijn de noodplannen nauw verweven met die van de buurlanden, aangezien luchtverkeersleidingsdiensten sterk afhankelijk zijn van anderen. De civiele luchthavenautoriteiten werken aan noodplannen voor essentiële luchthavensystemen. Sommige landen hebben verklaard dat zij interfacetests uitvoeren met naburige luchtverkeersdiensten. Britse ministers hebben aangekondigd dat de regering tegen 1 oktober een verklaring zal afleggen over de internationale veiligheidsimplicaties (de millenniumstatus en ATC-systemen). buitenlandse maatschappijen, luchthavens van 5. 2 Zeevervoer Het is van belang dat problemen met ingebedde chips in schepen worden opgespoord. In schepen wordt een grote verscheidenheid aan elektronische apparaten en systemen gebruikt, vooral in de meer recente vloten. Er worden veel ingebedde systemen gebruikt en het kan zeer moeilijk zijn om hierover van de leveranciers informatie te krijgen. Bovendien is elk schip vaak uniek, zelfs in die mate dat schepen uit dezelfde reeks van dezelfde scheepswerf afzonderlijk moeten worden onderzocht rekening houdend met de reparaties en moderniseringen die na de oplevering hebben plaatsgevonden. De belangrijke bedreiging voor navigatiesystemen kan gemakkelijk worden opgelost. Het grootste risico voor elk schip ligt in het vermogen om veilig te navigeren. Over het algemeen heeft de scheepvaartsector de millenniumbestendigheid onderzocht en vervangingen uitgevoerd en noodprogramma's opgesteld om de potentiële problemen op te lossen. Alle schepen hebben echter een ingebouwde noodvoorziening voor het geval elektronische navigatie-uitrusting uitvalt, namelijk het gebruik van manuele methodes. 12 Veel EU-havens zullen een millenniumcertificaat voor schepen verplicht stellen. Risico's voor havenactiviteiten worden aangepakt. Het VK zal een onafhankelijke beoordeling uitvoeren van de millennium- bestendigheid van havens. In Duitsland worden navigatiesystemen zorgvuldig getest. …en zullen de noodplannen voor havens door de nationale instantie worden beoordeeld. Alle Nederlandse schepen zullen worden gecertificeerd in een gezamenlijk programma van verzekeringsmaatschappijen en een brancheorganisatie. Voor schepen uit andere landen die Nederlandse havens aandoen wordt een soortgelijke regeling voorgesteld. Ook Griekenland volgt de maritieme sector nauwlettend. Van schepen die Griekse havens binnenlopen wordt verlangd dat zij bewijzen dat de nodige maatregelen zijn getroffen om het probleem op te lossen. Tevens moeten het millenniumprobleem kunnen voorleggen. gedocumenteerde noodplannen voor zij Havens zijn centra van handelsactiviteiten. Dit komt tot uiting in de processen en belangrijkste afhankelijkheden, die uiteenlopen van elektriciteitsvoorziening tot de levering van douane- en immigratiediensten en van sleepdiensten. De belangrijkste de elektriciteitsvoorziening, het wegvallen van communicatie, gevaren als gevolg van niet-millenniumbestendige schepen en verstoringen van de nationale transportinfrastructuur. havenactiviteiten storingen risico's voor zijn van Havens houden zich al bezig met noodplannen voor alle activiteiten. Voor de eeuwwisseling gaan de havens na waar potentiële problemen liggen en treffen zij maatregelen om de risico's voor havenactiviteiten te minimaliseren of te elimineren. Sommige havens kunnen in de kritieke periode enige tijd dichtgaan of extra veligheidsmaatregelen treffen voor schepen die de haven binnenvaren. De schepen zullen op de gebruikelijke manier van deze beperkingen in kennis worden gesteld. In het VK hebben de 50 grootste havens een uitgebreide vragenlijst ontvangen om informatie te verschaffen over hun gereedheid. De enquête omvatte twee onderdelen, een beoordeling van het totale millenniumprogramma van de havens en een inschatting van het risico voor bepaalde onderdelen van de havenactiviteiten. Er zijn consultants aangesteld die een onafhankelijke validering zullen uitvoeren van de eigen beoordeling van bijna de helft van de 50 grootste Britse havens, waaronder de toptien naar vrachtvolume. De resultaten zullen waarschijnlijk in juli worden gepubliceerd. In Duitsland worden de nationale systemen voor de regeling en beheersing van de verkeersstromen in de binnenvaart onderzocht door het navigatietestcentrum in Koblenz dat verantwoordelijk is voor het centrale beheer van de maritieme verkeersleidingssystemen. Deze tests, die al vanaf 1997 worden uitgevoerd, lokale omvatten de computersystemen voor telefonie, registratiesystemen, satellietnavigatieapparatuur en het rapportage- en informatiesysteem voor de binnenvaart. radar, navigatie en peiling, afstandsbediening, informatie- en De millenniumproblemen in de Duitse zeevaart en de havensector zijn ook behandeld op een vergadering van havenmeesters met het BMVBW, de Directoraten voor de Noordelijke en Noord-Westelijke Waterwegen en de Scheepvaart en het BSH in januari 1999 in Bremen. Wat de Duitse zeevaart en zeehavens betreft zullen de diensten voor de waterwegen, scheepvaartkantoren en havens die onder hun jurisdictie vallen halverwege het jaar noodplannen opstellen die zullen worden besproken op een vergadering van alle havenautoriteiten met de nationale autoriteit. Deze plannen omvatten alle betrokken instanties, zoals rivierpolitie, brandweer, loodsen, slepers, veerlieden, de Duitse reddingsorganisatie en andere vrijwilligersorganisaties. Nederland heeft een certificatieregeling voor schepen ingevoerd. In Nederland maken de havenautoriteiten en afzonderlijke rederijen goede vorderingen, hoewel de grotere ondernemingen verder zijn dan de kleinere. Er is een certificatieregeling voor schepen ontwikkeld die thans wordt uitgevoerd; voor het binnenlopen van grote havens wordt een certificaat verlangd. 13 Verschillende regeringen hebben laten weten dat zij meer informatie zouden willen hebben over de vooruitgang in deze sector en dat zij van mening waren dat meer coördinatie op internationaal niveau gewenst is. 5. 3 Spoorwegvervoer De millenniumprojecten van de spoorwegsector hebben betrekking op commerciële en technische systemen, zowal centraal als op afstand, ingebedde systemen en relaties tussen leveranciers en afnemers. Spoorwegexploitanten delen mee dat claims van leveranciers niet altijd kloppen. Veel spoorwegexploitanten zijn afhankelijk van externe leveranciers. Zo bracht in Duitsland een onderzoek onder leveranciers in 1997 geen bijzondere problemen aan het licht met de procescomputers van het Deutsche Bahn AG network. Door DB uitgevoerde tests hebben evenwel ernstige twijfels doen rijzen omtrent de claims van sommige leveranciers. 5. 4 Wegvervoer De systemen die in het wegvervoer worden gebruikt, worden onderzocht. De telecommunicatie- industrie in de EU maakt goede vorderingen. In de meeste gevallen is het wegennet de verantwoordelijkheid van plaatselijke overheden, zodat slechts weinig EU-landen zich op nationaal niveau met deze sector bezighouden. De plaatselijke overheden zijn bezig hun apparatuur en de met computerprogramma's geregelde verkeers- en elektrische systemen te controleren. Hieronder vallen verkeerslichtsystemen (geregeld met programma's die gebruikmaken van de kalender), data-acquisitie-eenheden zoals permanente telpunten en meetlussen die op gezette tijden stoppen, apparatuur die de verkeersstromen op autowegen beïnvloedt, verkeerscomputercentra en andere apparatuur en verlichtingssystemen. communicatievoorzieningen tunnelinstallaties, zoals In Duitsland stellen de wegbeheerders in de Länder momenteel noodplannen op, terwijl de politiediensten in de Länder momenteel hun actieplannen voor de jaarwisseling coördineren met die van de instanties voor het wegvervoer. In de particuliere sector ligt de nadruk op de logistieke vervoersketens die van groot belang zijn voor de handel en de economie. Het wegvervoer wordt gezien als een sector met een laag risico waar de gesignaleerde problemen over het algemeen betrekking hebben op minder kritische systemen. 6 TELECOMMUNICATIE Als een van de centrale infrastructuursectoren, waarvan alle andere sectoren afhankelijk zijn, bereidt de telecommunicatiesector zich zorgvuldig voor op de lidstaten van de EU verklaart dat de millenniumwisseling. Een aantal voorzieningen op het openbare telefoonnet die door hun belangrijkste exploitanten worden geleverd, al millenniumbestendig zijn, terwijl de meeste verwachten dat zij in september 1999 klaar zullen zijn. Het totale risico dat bij en mobiele vaste de telecommunicatiediensten storingen optreden, wordt laag geacht. netwerkproviders belangrijkste directe van …en zal naar verwachting niet worden verstoord door internationale problemen. Hoewel sommige landen beter voorbereid zijn dan andere, is het mogelijk dat internationale gesprekken met sommige ontwikkelingslanden worden verstoord, als de netwerken in die landen nog niet volledig zijn voorbereid. Naar verwachting zullen internationale verstoringen van het telecommunicatieverkeer geen gevolgen hebben voor binnenlandse diensten. De exploitanten in de EU treffen maatregelen om ervoor te zorgen dat hun deel van de internationale verbindingen millenniumbestendig is. 14 Noodplannen zijn gebaseerd op bestaande noodprocedures. Er zijn voorlichtingscampagnes voor zakelijke en particuliere gebruikers. De exploitanten zijn procedures overeengekomen om voorrang te geven aan noodoproepen. De sector concentreert zich op noodplannen om de continuïteit van de activiteiten te waarborgen. In sommige landen worden de noodplannen van de netwerkexploitanten door onafhankelijke deskundigen geverifieerd. In alle landen hebben de grote exploitanten risicoanalyses uitgevoerd en de gevolgen voor de bedrijfsactiviteiten geëvalueerd. De exploitanten in deze sector hebben al bestaande noodplannen die het gebruik van mobiele centra, noodaggregaten, de activering van mobiele satellietsystemen, manuele operaties en de mobilisering van extra mankracht omvatten. Er bestaat bezorgdheid over de apparatuur die door bedrijven en particulieren wordt gebruikt, hoewel de meeste klanten geen hinder zullen ondervinden. Exploitanten en overheden hebben campagnes opgezet om de gebruikers te wijzen op de mogelijke gevolgen voor hun apparatuur. Er zijn brochures voor particulieren, waarin wordt uiteengezet welke huishoudelijke apparatuur hinder kan ondervinden met inbegrip van telefoonapparatuur, en voor bedrijven. Sommige telecommunicatie-exploitanten hebben informatiepakketten voor zowel zakelijke als particuliere gebruikers van hun apparatuur. De grote terwijl de kleinere exploitanten zetten speciale millenniumhulplijnen op, exploitanten informatie en advies verlenen via hun normale klantendienstlijnen. Hetzelfde wordt gedaan door sommige regelgevende instanties zoals OFTEL in het VK. De meeste consumentenapparatuur, zoals telefoons en faxen, zal normaal blijven werken. Mensen die via niet-millenniumbestendige PC's toegang tot het netwerk hebben, kunnen problemen ondervinden, evenals kleine bedrijven die bedrijfscentrales gebruiken met datumafhankelijke functies. Grote nationale exploitanten hebben interne procedures om voorrang te geven aan telefoongesprekken in noodgevallen en speciaal personeel voor de planning in geval van nood. Er worden gedetailleerde plannen uitgewerkt voor de telefoonnummers van hulpdiensten om een verwachte toename van het aantal noodoproepen te verwerken. Zo heeft BT in het VK plannen om vijf maal het normale aantal 999-oproepen op een zaterdagnacht te verwerken, hetgeen aanzienlijk meer is dan het aantal 999-oproepen in de vorige oudejaarsnacht. In Nederland voor noodgevallen beschikbaar voor de regering, die zorgvuldig wordt getest. De invoering van een tijdelijke mobiele nooddienst wordt overwogen om de huidige capaciteit van de alarmdienst te vergroten. telecommunicatiedienst nationaal niveau een op is Sommige landen hebben onderkend dat het wenselijk is het gedrag van de telecommunicatiegebruikers in goede banen te leiden om de potentiële overbelasting als gevolg van de normale oudejaarsactiviteiten te beperken. Zo is in Nederland een televisieprogramma waarbij de kijkers rechtstreeks konden bellen, dat oorspronkelijk op oudejaarsavond was gepland, afgelast. 7 FINANCIËLE SECTOR 7. 1 Overzicht De financiële sector loopt voorop. De financiële sector wordt nog steeds algemeen gezien als de sector die het verst gevorderd is, hoewel goed wordt beseft dat de financiële diensten evenals andere sectoren, afhankelijk zijn van andere infrastructuren zoals elektriciteit en telecommunicatie. 15 Internationale coördinatie. 7. 2 Internationale activiteiten in de financiële sector Op internationaal niveau hebben twee organisaties, Global 2000 voor de industrie en de Joint Year 2000 Council voor de toezichthoudende instanties, specifieke millenniumactiviteiten uitgevoerd en een mechanisme ontwikkeld voor de wereldwijde uitwisseling van informatie gedurende de rest van 1999 en het nieuwjaarsweekend. Global 2000, de internationale organisatie die is opgezet door de financiële sector (banken, verzekeringen, effecten en betalingssystemen) publiceert elke drie weken een wereldkaart waarop de gereedheid van de verschillende landen is aangegeven. Deze kaart laat hun beoordeling van de paraatheid van de landen zien in verschillende kritieke sectoren: financiën, telecommunicatie, vervoer, energie, water en overheid. Global 2000 is van plan met deze beoordelingen te stoppen in september om zich de rest van het jaar te concentreren op het management van specifieke situaties en de beperking van risico's. De Joint Y2K Council heeft instrumenten ontwikkeld om de uitwisseling van informatie tussen toezichthoudende instanties en centrale banken in de overgangsperiode te vergemakkelijken: • • • een modelrapport over de stand van de voorbereidingen dat door elke instelling moet worden ingevuld en moet worden toegezonden aan de toezichthoudende instantie en dat kan worden gebruikt om andere geïnteresseerden informatie te verstrekken; land dat door elke nationale toezichthoudende een modelrapport per instantie moet worden ingevuld om andere nationale toezichthoudende instanties op de hoogte te brengen van de stand van de voorbereidingen in het land; de organisatie van conferentiegesprekken tussen nationale toezichthoudende instanties en bepaalde andere partijen om de communicatie tijdens de overgangsperiode te rationaliseren. De informatie die via de rapporten per land en de conferentiegesprekken wordt verspreid zal zeer algemeen zijn. De uitwisseling van vertrouwelijker en gevoeliger informatie wordt overgelaten aan de traditionele bilaterale contacten tussen de toezichthoudende instanties. Grote financiële centra in de EU en nationale toezichthoudende instanties zullen deelnemen aan het programma van de Joint Year 2000 Council voor de overgangsperiode en de Europese Commissie en de Europese Centrale Bank kunnen eveneens deelnemen. 7. 3 Financiële diensten in de EU Evenals in andere landen heeft de financiële dienstensector in de EU de hoogste prioriteit gegeven aan het opstellen van noodplannen en de beperking van risico's. Wereldwijde betalingssystemen zijn met succes getest. De interne aanpassing van de systemen is thans grotendeels voltooid en de tests zijn vergevorderd. In het weekend van 12 en 13 juni heeft een succesvolle internationale test van betalingssystemen plaatsgevonden. De deelnemers (19 landen waaronder 5 lidstaten van de EU - België, Frankrijk, Duitsland, Italië en het Verenigd Koninkrijk - alsmede EBA, TARGET, en SWIFT) hebben een omgeving opgezet waarin “eind-tot-eind”-transactiesstromen voor 34 deelnemende test van millenniumbestendige systemen werd gebruik gemaakt van nauwkeurig correspondenten, gedefinieerde onderzoeksystemen, reparatiesystemen, systemen voor kasbeheer en krediet- en risicosystemen. systemen konden worden getest. Bij deze transactiesets klanten met en 16 Financiële dienstverleners onderzoeken de externe bedreigingen zorgvuldig. In de andere financiële subsectoren zijn zowel op verplichte als op vrijwillige basis multilaterale tests uitgevoerd. Naar verwachting zal de testfase eind september voor de meeste bedrijven voltooid zijn. Er worden zowel op individuele als op collectieve basis noodplannen opgesteld, tussen partners. afhankelijk van de technische en commerciële relaties Aangezien de systemen naar aanleiding van de systeemtests echter voortdurend worden aangepast, worden de werkzaamheden aan de noodplannen parallel daaraan uitgevoerd. In de EU onderzoeken veel bedrijven in deze sector de millenniumgereedheid van hun collega's en klanten. Zodoende kunnen zij preventieve maatregelen treffen om de effecten van minder goed voorbereide bedrijven te beperken en meer druk uitoefenen op partners en klanten om werk te maken van het probleem. De meeste EU-bedrijven in deze sector publiceren regelmatig informatie over hun eigen millenniumstatus. algemene Tegelijkertijd verschaffen vakorganisaties op EU-niveau inzicht in de gereedheid van de sector op nationaal niveau. en technische In de risicoanalyses heeft de financiële dienstensector vooral aandacht voor de overgangsperiode. Hoewel de bedrijven op de hoogte zijn van potentiële macro-economische risico's van het millenniumprobleem, is er in de EU nog steeds een tendens om management- en bedrijfsrisico's die niet rechtstreeks samenhangen met storingen in de informatiesystemen, te onderschatten (risico's in verband met de relaties tussen bedrijven, verstoringen van systemen, dekking van de millenniumrisico's van klanten en geschillen). 7. 3. 1 De banksector: lessen uit de omschakeling op de euro De omschakeling op de euro is over het algemeen nuttig geweest voor de financiële sector. Hoewel in 1998 voorrang werd gegeven aan de euro, zijn de banken in staat geweest de met de euro opgedane ervaring en deskundigheid te gebruiken voor het millenniumprobleem. Hoewel de omschakeling op de euro niet volledig kan worden vergeleken met de overgang op het jaar 2000 zijn er bepaalde punten van overeenstemming vanuit technisch oogpunt en wat het projectmanagement betreft. De verstrekkers van liquide middelen en kredieten moeten verstoringen van betalingen en financieringen voorkomen. De banksector in de EU en de deelnemers aan Global 2000 hebben daarom de overgang op de euro, met name de overgangsperiode in het weekend van 1 januari 1999 (plus de vijf dagen na 1 januari) gebruikt als model voor de overgang naar het jaar 2000. Global 2000 heeft diverse aanbevelingen gedaan aan de banksector8. In het Global 2000-document is vermeld dat …bedrijven en centrale banken al in een vroeg stadium werden geconfronteerd met beslissingen over financiering en kredietverlening die moesten worden genomen met verre van volmaakte informatie. en beveelt aan dat dergelijke zaken in de toekomst door een verantwoordelijk orgaan moeten worden geregeld. In verband met het liquiditeitsbeheer van centrale banken en bedrijven is een aantal kwesties naar voren gekomen: enerzijds zullen de bedrijven ervoor willen zorgen dat de zaken normaal doorgaan, anderzijds zullen kredietinstellingen ertoe neigen (of verplicht zijn) hun kredietverleningscapaciteit te beperken. Ook onderpand kan een probleem opleveren als elke financiële instelling een zekerheidsstelling vereist in verband met alle transacties en posities. Global 2000 is van mening dat er grenzen zijn aan de mogelijkheden van de particuliere sector en heeft openbare instanties gevraagd mee toe te zien op de millenniumeffecten op de financiële markten. 8 Lessons Learned from the Euro, Global 2000 Co-ordinating Group, 4 February 1999 17 …en over een beter systeem beschikken voor de collectieve uitwisseling van informatie. Er wordt voorrang gegeven aan het management van specifieke situaties, risicobeperking en noodplannen. Tijdens de overgangsperiode kunnen extra tests worden uitgevoerd. Extra sluitingsdagen voor banken. Betalingssystemen moeten tijdig klaar zijn. Het kernprobleem is de plaats waar onderpand wordt aanvaard. In Europa vloeit het probleem voort uit de aanzienlijke verschillen in de nationale wetgevingen inzake zekerheidsstellingen. De betalingssystemen in de EU zijn echter gebaseerd op verschillende infrastructuren (Euro 1, EBA, Target), waardoor de kans op systeemproblemen op het gebied van de betalingssystemen wordt verminderd. In het Global 2000-document werd gewezen op het gebrek aan informatie over bedrijven en bedrijfssystemen als een wezenlijk probleem, met name in verband met grensoverschrijdende kwesties in de eerste week na de omschakeling, waarbij werd opgemerkt dat netwerken voor formele informatieuitwisseling die van tevoren waren opgezet, niet werden gebruikt zoals verwacht, omdat de bedrijven over het algemeen slecht nieuws pas op het allerlaatste ogenblik telefoonverkeer de meest efficiënte meedeelden. Kennelijk was bilateraal manier om informatie uit te wisselen en problemen op te lossen. De omschakeling op de euro heeft een ander voordeel opgeleverd, namelijk de mogelijkheid om veel van de noodmaatregelen voor het jaar 2000 te baseren op de maatregelen die in verband met de omschakeling op de euro waren getroffen. De bankwereld in de EU concentreert zich thans op het management van de overgangsperiode en neemt een centrale positie in in de maatregelen die op het nationaal overgangsweekend een stabiele financiële omgeving te waarborgen. niveau worden internationaal getroffen om in en Op nationaal niveau zullen de banken in de EU voortdurend in contact staan met hun toezichthoudende instanties en met de nationale centrale bank. Op internationaal niveau is er een grensoverschrijdend mechanisme onder toezicht van Global 2000 om te zorgen voor coherente nationale informatie en betrouwbare kanalen om deze informatie te verspreiden (betrouwbare telecommunicatieproviders voor collectieve teleconferenties, SWIFT, Reuters en het Internet). Global 2000 zal protocollen opstellen om in elke instelling contactpunten aan te wijzen voor bilaterale en multilaterale communicatie. Dergelijke grensoverschrijdende communicatiekanalen tussen de bedrijven zijn zeer nieuw en uniek in deze sector. De bankwereld gaat ervan uit dat niet te vermijden valt dat er toch wat storingen optreden als gevolg van millenniumproblemen met computers, met name omdat er nog bugs zijn die tijdens de tests, al waren deze nog zo grondig, niet aan het licht zijn gekomen. Veel banken overwegen daarom om in het eerste weekend van januari “reële tests” uit te voeren (een mogelijkheid die niet bestaat voor de betalingssystemen). Het Europees stelsel van centrale banken heeft besloten dat de banken op 31 december 1999 gesloten moeten blijven om centrale banken en laatste handelsbanken dagen millenniumvoorbereidingen. De ECB heeft om het TARGET-systeem op 31 december te sluiten. voor besloten geven volle drie ook hun te 7. 3. 2 Betalingssystemen: normale voortzetting van de activiteiten tijdens de overgangsperiode In tegenstelling tot andere financiële diensten moeten betalingssystemen vanaf allereerste begin van het nieuwe millennium functioneren. Voor het betalingssystemen geldt niet het respijt dat de andere bedrijven hebben. Betalingssystemen kunnen niet worden gesloten of hun activiteiten beperken en evenmin is het mogelijk de systemen gedurende de drie vrije dagen, 31 december 1999 en 1 en 2 januari 2000, in de actuele millenniumsituatie te testen. 18 …hoewel er een complexe keten van afhankelijkheden is die van belang is voor de algemene gereedheid. De betaalkaartbedrijven onderzoeken de millennium- bestendigheid van hun leden. De meeste SWIFT- gebruikers hebben tests uitgevoerd. Voor betalingssystemen wordt dan ook al geruime tijd gewerkt aan beoordelingen, tests en noodplannen. Een VISA-onderzoek in mei 1999 heeft uitgewezen dat meer dan 90% van het VISA-transactieverkeer in dollars geen gevolgen zal ondervinden van de overgang naar het jaar 2000. Slechts 10% van de aangesloten instellingen bevindt zich in landen die minder goed voorbereid worden geacht. De millenniumbestendigheid van de betalingssystemen wordt echter niet alleen bepaald door de gereedheid van de exploitanten van de betalingssystemen (die over het algemeen wat hun interne systemen betreft klaar zijn voor het jaar 2000). De millenniumbestendigheid wordt ook bepaald door de mate waarin de financiële infrastructuren klaar zijn (millenniumbestendig), de banken klaar zijn (de directe klanten van de exploitanten van betalingssystemen), de handelaren klaar zijn (en de leveranciers van kassaterminals voor betalingen, handelaren zijn klanten van banken voor systemen voor kleine betalingen) en de telecommunicatie- en elektriciteitsleveranciers klaar zijn. Exploitanten van betalingssystemen zoals VISA en Eurpopay beoordelen daarom de gereedheid van hun leden op basis van hun individuele gereedheid en de totale gereedheid van het land. Bovendien zijn de grote exploitanten in de creditcardsector overeengekomen een waarnemersnetwerk op te zetten voor de uitwisseling en controle van informatie (30 mensen in Europa). De meeste creditcardbedrijven in de EU gaan bij hun noodplannen uit van een mogelijke uitval van elektriciteit en telecommunicatie gedurende 5 dagen, hetgeen gevolgen zou hebben voor 5 tot 10% van de financiële transacties in Europa (1% in the VS), waarbij de werkelijke situatie van land tot land sterk kan verschillen. De betaalkaartbedrijven beschikken over verschillende bronnen van informatie over de millenniumsituatie en hebben speciale vragenlijsten aan hun leden gezonden. De meeste verwachten de beoordeling van de gereedheid tegen september te voltooien, zodat in het najaar preventieve maatregelen, waaronder boetes of de intrekking van licenties, kunnen worden getroffen. De bedrijven hebben de aanpassing van hun eigen systemen en hun noodplannen voltooid. Thans wordt vooral gewerkt aan het "management van bepaalde situaties" en het management van de "overgangsperiode" in de vijf dagen na 31 december 1999. 7. 3. 3 Betalingssystemen en leveranciers van infrastructuur voor grote betalingen Voor SWIFT-klanten gelden verplichte tests. De verplichte tests zijn niet altijd uitgevoerd: 5. 100 klanten hebben hun systemen aangesloten voor deze verplichte tests, hetgeen overeenkomt met slechts 70% van het totale aantal klanten, maar met voor SWIFT-transacties. 94% van ongeveer verkeer directe het De overige financiële instellingen zijn niet verplicht om deel te nemen aan het testen van hun systemen voor grote betalingen. SWIFT heeft echter wel een speciale infrastructuur opgezet om bedrijven die vrijwillige tests willen uitvoeren te helpen. De deelname aan de vrijwillige tests is groot, hoewel minder dan de deelname aan de verplichte tests, zodat bedrijven die nog moeten deelnemen aan bilaterale en multilaterale tests, snel maatregelen moeten treffen. Het is de bedoeling dat de tests in september voltooid zijn. 19 Effentenhandelaren treffen praktische maatregelen om de risico's te beperken. Verzekeraars onderzoeken het potentiële millenniumeffect … …en bereiden zich voor op een sterke stijging van het aantal claims. Er is geen consistente aanpak in de EU – …in sommige landen is het millenniumrisico gedekt, in andere niet. 7. 3. 4 Effecten: een flexibele aanpak van de informatieuitwisseling Wat de conventies voor transacties betreft, gaat Global 2000 ervan uit dat de betrokkenen bepaalde standaarddocumenten voor transacties zullen wijzigen: zij stellen voor om de activiteiten op dit gebied tijdens het overgangsweekend waar en mogelijk betalingsactiviteiten, zodat deze beperking van de activiteiten geen nadelige gevolgen heeft voor de normale marktoperaties of de marktliquiditeit. verwerkings- essentiële beperken haalbaar tot en te 7. 3. 5 Verzekeringen: een verdere beoordeling van de millenniumrisico's De verzekeraars hebben het effect van de overgang naar het jaar 2000 op hun klanten, hoofdzakelijk bedrijven, en de extra financiële last die kan worden verwacht als het aantal claims toeneemt, zeer zorgvuldig geanalyseerd. De eeuwwisseling zal naar verwachting macro-economische gevolgen hebben als gevolg van verstoring van de bedrijvigheid of omdat storingen leiden tot financiële verliezen die bedrijven trachten te compenseren door hun partners en leveranciers aansprakelijk te stellen. Waarschijnlijk zal het effect in drie golven komen, waarvan de eerste in het jaar 2000 zelf. In eerste instantie zal een beroep worden gedaan op schadeverzekeringen, waarna aansprakelijkheidsclaims zullen volgen. Materiële verliezen zullen leiden tot een toename van het aantal claims, waarvan de slachtoffers op hun beurt op grond van hun normale schadepolissen een beroep zullen doen op hun verzekeraars. Alleen al de Franse verzekeraars verwachten tot 70. 000 extra claims. Zij hebben hun klanten laten weten dat ze moeten aantonen dat ze alle nodige maatregelen hebben getroffen om zich tegen millenniumrisico's te beschermen (het zorgvuldigheidsbeginsel). In dit verband hebben de Franse verzekeraars een gezamenlijk technisch platform opgericht dat elke schadeverzekeraar de nodige claims deskundige millenniumgerelateerd zijn, de technische redenen te onderzoeken waarom een ongeval geheel of gedeeltelijk het gevolg is van een millenniumprobleem en de kwaliteit te analyseren van het millenniumproject van het verzekerde bedrijf. gaan welke verlenen om na bijstand zal te Bovendien zal in de loop van 2000 de eerste golf van aansprakelijkheidsclaims worden ingediend. Een tweede en een derde golf van juridische gevolgen van de millenniumovergang als plaatsvinden aansprakelijkheidszaken leiden tot beroepen en tegenaanvallen. Reeksen claims zullen waarschijnlijk ook in 2001 en 2002 tot specifieke maatregelen leiden. zullen 2002 2001 en in hebben Ook de Britse verzekeraars maken zich zorgen over mogelijke claims als gevolg van millenniumstoringen, ondanks het feit dat zij hun klanten hebben laten weten dat dergelijke voorspelbare gebeurtenissen niet gedekt zijn. De Britse verzekeraars de Britse beroepsorganisatie, ABI, die een reeks modelclausules heeft opgesteld om in polissen op te nemen teneinde de verzekeraars meer houvast te bieden wat betreft hun positie in het millenniumprobleem. Het is evenwel mogelijk dat de adviezen die de maatschappijen momenteel aan hun klanten geven en de uiteindelijke regeling van de claims niet met elkaar in overeenstemming zijn. opstellen rapport laten door een In Nederland worden de millenniumrisico's uit de meeste polissen uitgesloten als deze worden verlengd. Er is een centraal noodfonds gevormd van 500 miljoen euro voor speciale risico's, bestemd voor polishouders die kunnen aantonen dat zij bij de aanpak van het probleem de nodige zorgvuldigheid hebben betracht. Italiaanse verzekeringsmaatschappijen introduceren eveneens nieuwe contracten met speciale clausules waardoor millenniumrisico's worden aansprakelijkheid uitgesloten, met algemene gevallen name als in 20 In de EU wordt ernstig rekening gehouden met een toename van het aantal geschillen als gevolg van de millenniumwisseling. Toezichthoudende instanties blijven in het BAC de voorbereidingen in de EU volgen. (beroepsaansprakelijkheid en productaansprakelijkheid), schade aan andere goederen, vervoer en brand. Er bestaat enige onzekerheid over het juridisch raamwerk in de EU en elders, zodat de potentiële impact van het jaar 2000 niet nauwkeurig kan worden bepaald. Veel verzekeraars maken zich dan ook ernstig zorgen over een mogelijke toename van het aantal geschillen in de EU als gevolg van de overgang naar het jaar 2000. In verband met verstoringen zullen waarschijnlijk claims worden normale in het In bepaalde gevallen, waarin verzekeringsovereenkomsten als daarbuiten. bedrijven kunnen aantonen dat zij alle mogelijke maatregelen hebben getroffen om zich intern in te dekken tegen verstoringen of defecten in verband met de millenniumwisseling, worden verstoringen en defecten die tot ernstige schade leiden door de verzekeringsmaatschappij gedekt. De beter voorbereide ondernemingen en hun verzekeraars zullen echter trachten de schade op derden te verhalen. ingediend zowel kader van De kosten van deze keten van geschillen worden wereldwijd geraamd op honderden miljarden dollars. Mocht uiteindelijk een beperkt aantal bedrijven (met name leveranciers van chips, software en hardware) worden aangewezen als de bron van deze geschillenketen, dan zou er een situatie kunnen ontstaan waarin slechts enkele bedrijven de kosten van een collectief financieel verlies dragen, terwijl hun aansprakelijkheid slechts gedeeltelijk wordt gedekt door hun verzekeringen. Dit is duidelijk een onaanvaardbare situatie die de economieën tijdelijk zou kunnen verzwakken. 7. 4 Activiteiten van de Commissie in de financiële dienstensector Toezichthoudende instanties in de EU vergaderen regelmatig in comités die door de Europese Commissie zijn opgezet om de millenniumkwesties te bespreken. Het Banking Advisory Committee (BAC) heeft in 1999 al een aantal malen vergaderd en zal in september opnieuw vergaderen. Hoewel het in maart 1998 de concludeerde verantwoordelijkheid van de nationale toezichthoudende instanties was, heeft het BAC besloten bij te dragen aan de vergroting van de bekendheid met het probleem en de samenwerking tussen de nationale toezichthoudende instanties te bevorderen. millenniumproblematiek hoofdzakelijk dat de Op elke BAC vergadering houden toezichthoudende instanties uit de EU zich bezig met de millenniumgereedheid van de banksector. De Groupe de Contact is het orgaan waarin de toezichthoudende instanties zich met de kwestie bezighouden. Het BAC ontvangt regelmatig informatie van de groep. Zo heeft het BAC in maart een rapport besproken over praktische maatregelen en kwesties waarmee de toezichthoudende instanties in verband met de millenniumwisseling te maken hebben. De Groupe de Contact is ook belast met het opstellen van een lijst van deskundigen inzake het millenniumprobleem die de toezichthoudende instanties kunnen assisteren en kunnen bijdragen aan een betere samenwerking tussen de toezichthoudende instanties in noodgevallen. De toezichthoudende instanties in de EU zijn over het algemeen tevreden over de paraatheid van de banken. Hun belangrijkste bezorgdheid betreft de gereedheid van andere partijen, zoals de openbare sector en nutsbedrijven, en noodplannen. De coördinatie tussen de bevoegde instanties in de EU wordt bevredigend geacht. Ook in de verzekeringssector hebben comitévergaderingen plaatsgevonden. De volgende vergadering zal in september plaatsvinden. Op een vergadering van 21 …en toezichthoudende instanties voor het verzekeringswezen zijn op de hoogte van de verschillende benaderingen in elke lidstaat. het IC (Insurance Committee) in april zijn de verschillende benaderingen in elk land behandeld. In Frankrijk is een organisatie opgericht door Franse schadeverzekeraars, “Coordination An 2000”. De verzekeraars verschaffen hun zakelijke klanten algemene informatie om hen te wijzen op de risico's van interne systemen en op de mogelijkheid dat de kosten als gevolg van geschillen zullen stijgen. Recente zaken in Frankrijk doen vermoeden dat de jurisprudentie thans voor de klanten gunstiger is dan voor de verzekeraars. De Franse regering heeft een verordening aangenomen waarbij de leveranciers van financiële diensten verplicht worden in 1999 op de hoogte te houden van hun om hun Raad van Beheer millenniumgereedheid. de de verzekeringsmaatschappijen in Frankrijk een voordeel toegekend doordat zij de mogelijkheid krijgen een voorziening te treffen voor de potentiële toename van het aantal claims in de toekomst. begrotingswet Tegelijkertijd in is vragenlijst Alle maatschappijen in de Duitse verzekeringssector hebben een in 1998 de toegezonden verzekeringsmaatschappijen ertoe aangezet verdere maatregelen te treffen om zich voor te bereiden op millenniumrisico's. De Duitse verzekeraars hebben geen uitsluitingsclausules voor het millenniumrisico in hun contracten opgenomen. beantwoord. vragenlijst Deze heeft ter plaatse De toezichthoudende instantie van de Zweedse verzekeringssector brengt elk half jaar uitgebreid verslag uit aan de regering over de millenniumgereedheid van de sector. De toezichthoudende instanties zijn ook verantwoordelijk voor de hebben controles verzekeringsmaatschappijen in Zweden bezocht. De Oostenrijkse nationale instanties maken zich vooral zorgen over de aansprakelijkheid in geval van ongevallen in ziekenhuizen in verband met de millenniumwisseling. In Italië is de verzekeringssector een prioriteit voor het nationale comité voor het jaar 2000, waarvan een ad hoc subcomité maandelijks bijeenkomt om de voortgang in de sector te analyseren. bijna helft van de en 8 WATER Ook de watersector werkt aan het opstellen van noodplannen. …maar het blijft moeilijk om informatie te krijgen. Over het algemeen kunnen de productie en de distributie van water manueel worden geregeld zonder gebruik van gecomputeriseerde regelsystemen. De noodplannen in de watersector lijken op die in andere infrastructuursectoren. De reservoirs zullen vol zijn. Er wordt gezorgd voor extra mankracht en het personeel krijgt extra training om zo nodig manueel in te grijpen. Als de elektriciteitsvoorziening mocht uitvallen, worden noodaggregaten gebruikt. In Griekenland zijn er plannen om personeel uitgerust met uiteenlopende telecommunicatieuitrusting op kritische knooppunten van het waterleidingnet te plaatsen om zo nodig snel en doeltreffend in te grijpen. Sommige landen hebben meegedeeld dat de watervoorziening en het beheer van afvalwater één van de moeilijkste sectoren was om informatie van te krijgen, hoewel zij toch van mening waren dat het een sector was waar enig risico bestond. Dit probleem ligt vooral in het grote aantal kleine plaatselijke bedrijven die deze diensten verlenen, gewoonlijk duizenden in elk land. 22 De Commissie zet haar activiteiten voort. en geeft daarbij voorrang aan de eigen systemen. Daarmee is goede vooruitgang geboekt. End-to-end tests zijn gepland. en problemen buiten het gebied van de informatietechnologie worden aangepakt. 9 ACTIVITEITEN VAN DE COMMISSIE 9. 1 Interne situatie De Commissie gaat actief verder met de activiteiten die zij heeft aangekondigd in haar mededeling COM(98)102. Het voorbereiden van de eigen systemen en producten heeft de hoogste prioriteit. Via regelmatige bijeenkomsten van de coördinatiegroep voor organisatie en beheer, waaraan de secretaris-generaal en de directeuren-generaal deelnemen, wordt de vinger aan de pols gehouden. Sinds 1996 is alle DG’s gevraagd in hun jaarlijkse informatieplan een specifiek plan op te nemen voor de aanpassing van hun informatiesystemen aan het jaar 2000, en is in de begroting prioriteit gegeven aan de uitvoering van deze plannen. Ongeveer 67% van de strategisch belangrijke informatiesystemen van de Commissie is al millenniumproof of wordt vervangen door systemen die millenniumproof zijn; 32% wordt op dit moment aangepast en voor de resterende 1% is het onderzoek nog gaande. de van infrastructuur onderliggende Er wordt vooral op toegezien dat de lopende werkzaamheden aan kritieke systemen die nog niet millenniumbestendig zijn, op tijd worden voltooid. De (apparatuur, verificatie systeemprogrammatuur, programmatuur van derden) is in een vergevorderd stadium; deze infrastructuur zal tijdig millenniumbestendig zijn. Er is een reeks individuele tests uitgevoerd in de DG’s en in de hele Commissie heeft een end- aangetoond dat to-end test plaatsgevonden. informatiestromen op het gebied van administratieve, financiële, statistische, documentaire en kantoorinformatie millenniumproof zijn. De resultaten van deze tests hebben geen belangrijke onopgeloste problemen aan het licht gebracht. Er staan verdere tests op stapel voor informatiesystemen die in verbinding staan met nationale overheidsdiensten op het gebied van douane en landbouw. In de end-to-end test is Een overleggroep tussen de diensten onder leiding van het Secretariaat-generaal en met vertegenwoordigers uit alle DG’s houdt toezicht op de lopende activiteiten binnen de Commissie met het oog op het jaar 2000. De taken van deze groep liggen voornamelijk op terreinen buiten de informatietechnologie, zoals de coördinatie van noodplannen om de continuïteit van essentiële diensten te waarborgen, een juridische audit van producten, contracten en verplichtingen, de gebouwen, beveiligingssystemen, liften en alle daarmee verbandhoudende benodigdheden) en voorlichtingscampagnes gericht op het personeel van de Commissie en het publiek. infrastructurele (waaronder algemene aspecten Ten aanzien van andere Europese instellingen coördineert het interinstitutioneel comité automatisering (CII – Comité interinstitutionnel de l'informatique, IIC-Interinstitutional Information Committee) de activiteiten met het oog op het jaar 2000 teneinde een gemeenschappelijke aanpak te waarborgen. De Commissie heeft bovendien een symposium met de lidstaten georganiseerd alsmede een gemeenschappelijke conferentie met de Portugese regering over de aanpassing van Europese informatiesystemen aan het jaar 2000. Soortgelijke acties staan op het programma met andere lidstaten en voor het MKB. 23 Op een succesvolle workshop zijn grens- en sectoroverschrijdende kwesties in kritische infrastructuursectoren in de EU behandeld. Er bleek behoefte te bestaan aan meer communicatie en informatieuitwisseling. 9. 2 Externe activiteiten Op 19 en 20 april heeft de Commissie in Brussel een vergadering georganiseerd met de leveranciers van kritische infrastructuren in de EU. Hier werd vooral aandacht geschonken aan grens- en sectoroverschrijdende millenniumkwesties. Meer dan 150 deelnemers, waaronder nationale millenniumcoördinatoren, regelgevende instanties en vertegenwoordigers van internationale associaties en van het bedrijfsleven, wisselden informatie uit over hun vorderingen en zorgen in verband met de luchtvaart, zeevaart, elektriciteits- en gasvoorziening, telecommunicatie en kernenergie. Alle deelnemers verklaarden dat zij zich ervoor inzetten om tijdens de millenniumwisselingsperiode de zaken normaal door te laten gaan. Organisaties van het bedrijfsleven treffen de volgende maatregelen: • • • zij verschaffen hun leden richtlijnen en databases met gemeenschappelijke informatie, zij zorgen voor platforms voor de uitwisseling van informatie tussen de leden, zij ontwikkelen strategieën voor sectorale noodplannen en voeren deze uit. De noodzaak van een betere communicatie tussen de verschillende infrastructuursectoren op lokaal, nationaal en internationaal niveau bleek een belangrijk punt te zijn. Deze intersectorale coördinatie moet betrekking hebben op aspecten als: • • • voorspellen van het klantengedrag en de vraag in de verschillende sectoren, gezamenlijke voorlichting van het publiek over de vorderingen en plannen, overeenstemming over prioriteiten en noodmaatregelen voor het geval essentiële diensten onverwacht zouden wegvallen. De regelgevende instanties en andere organisaties moeten zeer binnenkort zeer moeilijke beslissingen nemen over de vraag of zij individuele bedrijven vergunningen of certificaten blijven verstrekken om hun activiteiten voort te zetten. Er is dan ook behoefte aan meer samenwerking om de strategieën, de criteria en de informatie waarop zij dergelijke beslissingen baseren, uit te wisselen. sectoren zijn afhankelijk de Verschillende dienstverlening of toevoer uit landen buiten de Unie. Op de sessie over nucleaire veiligheid werd vooral ingegaan op potentiële veiligheidsproblemen in de landen van Midden- en Oost-Europa en de nieuwe onafhankelijke staten. Er moet meer aandacht worden geschonken aan betere communicatie en zo nodig het bieden van ondersteuning. continuïteit van van de In de herfst is een vervolg gepland. In september zal er een vervolg plaatsvinden waar de evolutie van de eerder besproken voorbereidingen op de overgang op het nieuwe millennium van de belangrijke infrastructuursectoren in de EU zal worden onderzocht. Tevens zal uitgebreider worden gekeken naar andere sleutelsectoren die eveneens van belang zijn – spoorwegvervoer, financiële diensten en toevoerketens (met name en douanekwesties). levensmiddelen en geneesmiddelen, Tenslotte zullen twee kwesties worden geanalyseerd die naarmate het jaareinde dichterbijkomt steeds meer aandacht vergen - de mededeling van informatie aan het publiek en noodplannen. vrachtvervoer Evenals aan grensoverschrijdende kwesties, waarbij ook aangrenzende niet-EU-landen een aandacht worden geschonken voorheen vooral zal 24 De civiele beschermingsinstanties in de lidstaten wisselen eveneens plannen uit. Potentiële probleemgebieden zijn geïdentificeerd. Er zijn geen crisisscenario's uitgewerkt, maar het aantal noodsituaties kan als gevolg van het jaar 2000 veel hoger zijn dan normaal tijdens de feestdagen. rol spelen, en aan sectoroverschrijdende afhankelijkheden. Op de workshop zal worden onderzocht hoe activiteiten op deze gebieden beter kunnen worden gecoördineerd, hoe efficiënt kan worden samengewerkt om risico's te beperken en hoe de communicatie internationaal en tussen de verschillende sectoren tijdens de overgangsperiode kan worden verbeterd. en grootser zodat de brandweer- zijn dan gebruikelijk, Begin juni heeft een millenniumworkshop plaatsgevonden van de instanties die in de lidstaten verantwoordelijk zijn voor de civiele bescherming. Naar verwachting zullen de feestelijkheden eind 1999 gezien de millenniumwisseling en talrijker reddingsbrigades en de hulpdiensten veel drukker, zoniet overbelast, zullen zijn. Bij de voorbereidingen moet hiermee rekening worden gehouden. Zo houdt de brandweer in sommige steden rekening met een sterke stijging van het aantal branden, wellicht tweemaal zo veel als tijdens een normaal jaareinde. Alle bestuurlijke niveaus, van gemeentebesturen tot centrale overheid, zijn betrokken bij de taak ervoor te zorgen dat de economie veilig blijft functioneren. Het systeem is gebaseerd op de uiteenlopende noodplannen die er al zijn om voorbereid te zijn op verschillende risico's. Deze plannen worden thans herzien om rekening te houden met mogelijke bijkomende complicaties als gevolg van het jaar 2000. inkomende Een belangrijke bron van zorg is de millenniumbestendigheid van de computersystemen voor het beheer van de en uitgaande alarmoproepen. Er wordt van uitgegaan dat de meeste technische systemen wel blijven werken, maar dat bepaalde verbindingen tussen de systemen wellicht kunnen uitvallen. Het gedrag van veel interfaces is bovendien onbekend en kan niet worden getest. Het mogelijke uitvallen van verwarmingssystemen kan het grootste effect op de bevolking en de beschikbaarheid van reddingswerkers hebben. Telecommunicatie is een ander probleemgebied en daarom worden extra netwerken opgezet, worden aanvullende tests uitgevoerd en wordt meer personeel ter beschikking gesteld. Mogelijke problemen met chemische en nucleaire installaties en valse alarmmeldingen werden eveneens genoemd. Over het algemeen krijgen de opstellers van noodplannen te horen dat zij geen rekening hoeven te houden met een "doomsday scenario" maar dat er plannen moeten worden getest, aangepast en verfijnd om rekening te houden met onverwachte storingen die een domino-effect kunnen hebben. In Nederland is op regeringsniveau een speciale commissie opgericht om de werkzaamheden van de hulpdiensten op lokaal en nationaal niveau te coördineren. Om de plannen van de verschillende betrokken overheden beter op elkaar te laten aansluiten, is er een referentiescenario voor hulpdiensten en plaatselijke overheden gepubliceerd. Dit is gebaseerd op een worst-case-situatie, die wordt gedefinieerd als het wegvallen van de elektriciteitsvoorziening gedurende maximaal 8 uur vanaf middernacht op oudejaarsavond. De plaatselijke noodplannen zullen het eerst in werking treden en er wordt rekening gehouden met uiteenlopende escalatieniveaus. In dit verband is één van de problemen ervoor te zorgen dat de communicatie tussen de verschillende betrokken ministeries efficiënt verloopt. Er worden maatregelen getroffen om het publiek op alle niveaus te informeren. Als zich noodgevallen voordoen, zal een beroep worden gedaan op de media. Voor de EU is een werkgroep op hoog niveau inzake millenniumkwesties opgericht. In juni heeft de Europese Raad in Keulen de Commissie verzocht “een werkgroep op hoog niveau samen te stellen die voorstellen kan doen voor strategische beslissingen die nodig kunnen zijn om ervoor te zorgen dat essentiële infrastructuren in de Europese Unie naar behoren blijven functioneren als er zich computerproblemen mochten voordoen in verband met 25 de millenniumwisseling”. In juli heeft een eerste vergadering plaatsgevonden van de EU-werkgroep op hoog niveau inzake millenniumkwesties. De groep, over het algemeen samengesteld uit de nationale millenniumcoördinatoren, zal de situatie nauwlettend blijven volgen door gedurende de rest van 1999 ten minste één maal per maand te vergaderen. 26 10 CONCLUSIES Terwijl 1999 voortschrijdt, blijven de situatie en de bezorgdheid in verband met het millenniumprobleem zich snel ontwikkelen. de van thans beginnen voltooiing organisaties Sommige hun millenniumvoorbereidingen te melden, hoewel dit over het algemeen de grotere ondernemingen zijn. De meeste ondernemingen verwachten evenwel niet dat hun voorbereidingen voltooid zullen zijn voor september of oktober en in sommige gevallen nog later. De details van de noodplannen worden thans ingevuld, waarbij in de meeste kritische sectoren in de EU gecoördineerde activiteiten bij het opstellen van noodplannen worden gestimuleerd. Er wordt nog steeds gewezen op de afhankelijkheden van externe leveranciers voor de tijdige levering van software- of hardware-upgrades. Veel bedrijven melden dat zij hun veronderstelde millenniumgereedheid enkel baseren op garanties van hun leveranciers, hoewel in de rapporten uit verschillende landen uitdrukkelijk is gewezen op claims van leveranciers die bij tests onbetrouwbaar zijn gebleken met name in de vervoerssector. De positie van het MKB wordt steeds kritieker, waarbij elk land meldt dat het MKB over het algemeen achterop loopt, hetgeen wijst op een zorgwekkende “we zien wel” houding. In sommige gevallen kunnen kleine en middelgrote ondernemingen van infrastructuurdiensten, hoewel doorgaans op een zeer beperkte, lokale basis. verantwoordelijk levering voor zijn de Sommige bedrijven zijn klaar en thans komen gedetailleerde plannen beschikbaar. Het MKB heeft nog maar weinig tijd om maatregelen te treffen. echter worden opgepast voor Er moet algemene uitspraken over de millenniumgereedheid op zowel sectoraal als op Europees niveau. Een recente Italiaanse studie heeft uitgewezen dat het in de toeristische sector 90% van de bedrijven op de hoogte was van het probleem, zelfs 100% van de touroperators, klein of groot, hetgeen werd toegeschreven aan het internationale karakter van de sector. slechts 30% van de kleine en middelgrote ondernemingen momenteel computers, terwijl in Finland slechts 10% van de kleine en middelgrote ondernemingen geen gebruik maakt van computers. In Italië bezit Vooral aandacht voor plannen voor de overgangsperiode Gecoördineerde activiteiten in verband met systemen voor vroegtijdige waarschuwing. Terwijl in het eerste kwartaal van 1999 vooral werk werd gemaakt van algemene noodplannen, worden er thans specifieke plannen uitgewerkt voor het beheer van de overgangsperiode zelf, dat wil zeggen voor 1 januari, maar ook voor de eerste werkdagen van het nieuwe jaar. Veel organisaties verwachten dat de spanningen het hoogst zullen oplopen op de eerste werkdag van 2000. Er wordt gewerkt aan veel systemen voor vroegtijdige waarschuwing - binnen sectoren, op nationaal niveau en tussen regeringen. Gezien de ervaringen van de financiële sector met de invoering van de euro, toen de formele netwerken voor informatie-uitwisseling niet werden gebruikt als verwacht, is het van belang dat er van tevoren praktische tests worden uitgevoerd. Hoewel dergelijke systemen duidelijke voordelen bieden, moeten zij zorgvuldig worden ontworpen teneinde tijdig de juiste informatie aan de juiste personen te verschaffen. Veel organisaties zetten “commandocentra” of “crisiscellen” op. Er wordt extra personeel gemobiliseerd en het ziet er naar uit dat maar weinig IT-medewerkers de nieuwjaarsperiode thuis zullen doorbrengen. Nu organisaties en sectoren hun eigen voorbereidingen voltooien, komt meer deskundigheid beschikbaar om achterblijvers te assisteren. 27 De verschaffing van informatie zal de rest van dit jaar waarschijnlijk centraal staan. Wat het verschaffen van informatie betreft, brengen de watervoorziening en de maritieme sector het er nog steeds het slechtst van af. Dit kan worden toegeschreven aan het grote aantal kleine bedrijven in deze sectoren, de aanwezigheid van veel regelgevende instanties met bevoegdheid voor verschillende aspecten van de sector en het ontbreken van supranationale instellingen die een sterke coördinerende rol kunnen spelen in verband met het jaar 2000. Alle sectoren moeten evenwel de verstrekking van informatie aan het publiek verbeteren. Veel bedrijven onderschatten nog steeds het effect dat gebrek aan informatie kan hebben op het publiek, maar ook de wereldwijde impact op economieën in sectoren waar het vertrouwen van het publiek van cruciaal belang is. Te weinig aandacht voor communicatie kan ertoe leiden dat de positie van bedrijven en sectoren schade oploopt, ongeacht de voortgang die er met de aanpak van het probleem is geboekt. De informatievoorziening zal in de loop van het najaar steeds belangrijker worden. Als er geen informatie is, is de kans groot dat de leemte wordt opgevuld met misleidende, onjuiste geruchten en veronderstellingen, tot schade en schande van allen. 28 11 BIJLAGE Hierna volgt een lijst van websites met aanvullende informatie. Deze websites worden niet beheerd door de diensten van de Europese Commissie en de Commissie is niet verantwoordelijk voor de inhoud. Nationale en overheidsinformatie: Oostenrijk http://www. wifi. at/tub/2000/ (WIFI / Beratungsdienste) België http://y2000. fgov. be/ (nationale site) Denemarken http://www. fsk. dk/fsk/div/aar-2000/year2000. html en Informatietechnologie) (Onderzoek Finland: http://www. hut. fi/~jpatokal/y2k/ (Vuosi 2000) http://www. vn. fi/vm/kehittaminen/tietohallinto/hko33. htm (Financiën) Frankrijk http://www. premier. ministre. gouv. fr (Premier) http://www. an2000. gouv. fr (regering) http://www. industrie. gouv. fr/site/industrie/home/navi/page/indu strie (industrie) http://www. justice. gouv. fr/publicat/an2000. htm (justitie) http://www. defense. gouv. fr/sdsic/a2000/index. html (defensie) http://www. equipement. gouv. fr/an2000/1000. htm (transport/logistiek) http://www. education. gouv. fr/actu/an2000/plan. htm (educatie) http://www. diplomatie. fr/actual/dossier/an2000. html (buitenlandse zaken) http://www. interieur. gouv. fr/an2000 (binnenlandse zaken) http://www. agriculture. gouv. fr/index. html (landbouw) http://www. jeunesse- sports. gouv. fr/francais/misan2000/index. htm (jeugd/sport) http://www. santé. gouv. fr/htm/pointsur/an2000/index. htm (volksgezondheid) Duitsland http://www. iid. de/jahr2000/ http://www. kbst. bund. de/j2k/ und Beratungsstelle der Bundesregierung für Informationstechnik in der Bundesverwaltung - KBSt) (Koordinierungs- http://bmwi. gmd. de/y2k/ (Het millenniumprobleem in de Informatietechnologie - Voortgangsrapport van de Federale Regering) Griekenland http://www. year2000. gr IJsland Ierland http://2000. stjr. is/ensk/index. html (nationale site) http://www. irlgov. ie/ (regering) http://www. irlgov. ie/finance/y2k2. htm (Financiën) 29 http://www. 2000aware. ie/ (industrie) Italië http://www. comitatoanno2000. it/ (president) Luxemburg http://www. crpht. lu/an2000 Nederland http://www. mp2000. nl/ (nationale site) http://www. pmo. nl/pmo/home. nsf (Ministerie van Binnenlandse Zaken: MKB site) Noorwegen http://www. aksjon2000. org/ (nationale site) http://odin. dep. no/aad/publ/aar2000/index. html administrasjons-departemented – AAD) (Arbeids –og Portugal http://www. missao-si. mct. pt/P2000/index1. html (nationale site) http://www. iapmei. pt/idex/informacao/ano2000. html (MKB) http://www. inst-informatica. pt/ANO2MIL/2mil001. htm http://www. min-plan. pt/menu/tforce/index. html http://www. 2000-delegationen. gov. se/arbete/direktiv. htm Spanje Zweden http://www. map. es/csi/2000. htm http://www. statskontoret. se/2000/sfs. htm http://www. 2000-delegationen. gov. se/aktuellt/index_1. html (nationale site) Zwitserland http://www. millennium. ch (nationale site) http://www. efd. admin. ch/aktuell/2000/index. htm (overheid) Verenigd Koninkrijk http://www. open. gov. uk/year2000 (Britse plannen/gereedheid) http://www. bug2000. co. uk resultaten van alle beoordelingen) (Britse infrastructuren – de http://www. citu. gov. uk/y2000. htm (Year 2000 Team & Year 2000 Media Co-ordination unit) Voor de energiesector: Finland http://www. finergy. fi http://www. fingrid. com http://www. neste. fi/konserni/2000/index. html http://www. gasum. fi/frindex_eng. htm Frankrijk http://www. edf. fr (elektriciteit) http://www. gdf. fr (gas) Griekenland http://www. dei. gr/dei-en. htm http://www. depa. gr/eng. index. html http://www. dep. gr Italië http://www. enel. it Luxemburg http://www. cegedel. lu Nederland http://www. energie2000. nl 30 http://www. emp. nl Noorwegen http://www. enfo. no/index. cfm http://www. statnett. no/y2k/index. html http://www. npd. no/y2k/ Spanje http://www. endesa. es/2000/index. htm http://www. repsol. es/webrepsol/esp/inversor/efecto2000. htm http://www. miner. es Zweden http://el2000. com/index. html http://www. stem. se/om_myndigheten/y2k. html Zwitzerland http:// www. strom. ch (elektriciteit) http://www. erdgas. ch (gas) Voor de transportsector in het algemeen Spanje http://www. mfom. es Voor de luchtvaartsector: Internationaal http://www. icao. int/y2k/ (International Civil Aviation Organisation – ICAO) België Finland http://www. sabena. com/public/about/y2k. asp http://www. ilmailulaitos. com/english/ (Burgerluchtvaart) Griekenland http://www. olympic-airways. gr Zweden http://www. lfv. se/sakerhet/y2k/y2krs03. pdf Zwitserland http://www. atraxis. com Voor de maritime sector: Internationaal http://www. ship2000. com (gezamenlijke website de International Chamber of Shipping (ICS), en het United Kingdom P&I Club and Lloyd’s Register) van Griekenland http://www. yen. gr Noorwegen http://www. rederi. no/no/bibliotek/y2k/ Zweden http://www. sjofartsverket. se/frameset. htm Voor de spoorwegsector: Finland http://www. rhk. fi/defeng. htm (Finse Spoorweginstantie) http://www. vr. fi (Finse Rijksspoorwegen) Frankrijk http:// www. sncf. fr http://www. ratp. fr Griekenland http://www. ose. gr Zweden http://www. banverket. se/framtiden/ar2000. htm Zwitserland http://www. sbb. ch Voor het wegvervoer: Frankrijk http://www. equipement. gouv. fr/an2000/1000. htm 31 Griekenland http://www. oasa. gr (Atheense associatie voor stedelijk vervoer) Voor de telecommunicatiesector: Internationaal http://www. itu/y2k (ITU website met samenvatting van de antwoorden van individule bedrijven op vragenlijsten) België http://www. belgacom. be/uk/about/operations/y2k/default. htm (Telecommunicatie-exploitant) http://www. mobistar. be/fr/new/Y2K. html (mobiele telefonie-exploitant) Finland http://www. sonera. fi/english/year2000. html (Sonera Oyj) http://www. hpy. fi/yritys/vuosi2000 (Finnet Group) Frankrijk http://www. france. telecom. fr Griekenland http://www. ote. gr (Griekse Telecommnicatieorganisatie) http://www. cosmote. gr/e_mainpage1. htm http://www. panafon. gr/en Luxemburg http://www. y2k. lu Noorwegen http://www. telenor. no/bedrift/ar2000 Spanje Zweden http://www. sgc. mfom. es/efecto/efecto. htm http://www. pts. se/aktuellt/2000-rap. pdf Zwitserland http://www. swisscom. com/2000ok Verenigd Koninkrijk http://www. oftel. gov. uk/bug2000. htm Voor de kernenergiesector: Internationaal http://www. iaea. org/worldatom/program/y2k/ (Internationale Organisatie voor Atoomenergie) Finland http://www. stuk. fi Frankrijk http://www. edf. fr/html/fr/an_2000/index. html Zweden http://www. ski. se/ Zwitserland http:// www. hsk. psi. ch/aktuel. html Verenigd Koninkrijk http://www. snl. co. uk/be98/frame. pl5?loc=media/mn_factfiles_ millenium. html (British Energy) Voor de financiële sector: Internationaal http://www. bis. org/ongoing/index. htm (Bank voor Internationale Betalingen) http://www. worldbank. org/y2k/ België http://www. nbb. be/sg/e/geninfo/p25e. htm (Nationale Bank) http://www. gbank. com/y2k. htm http://www. kbc. be/kbc2000/en/index_en. html Finland http://www. bof. fi (Bank van Finland) 32 http://www. rata. bof. fi/english/Faq/Faq. html (Finse Toezichthoudende Instantie) http://www. hex. fi/euro/index. html (Beurs van Helsinki) Frankrijk http://www. afb. fr/pascfonb. htm http://www. paribas. com Duitsland http://www. bakred. de (Bundesaufsichtsamt für das Kreditwesen) http://www. bundesbank. de (Deutsche Bundesbank) http://www. bav-bund. de (Bundesaufsichtsamt für das Versicherungswesen) http://www. bawe. de (Bundesaufsichtsamt für den Wertpapierhandel) Griekenland http://www. hba. gr Italië http://www. bancaditalia. it http://www. cipa. it http://techinfo. sia. it http://www. consob. it http://www. borsaitalia. it http://www. cedborsa. it http://www. isvap. it Nederland http://www. dnb. nl Noorwegen http://www. finans. dep. no Portugal Spanje http://interbolsa. pt/index. htm http://www. cnmv. es/A2000/efecto2000. htm http://www. ipyme. org/inipyme/prog4. htm Zweden http://www. fi. se/fffs/1998/fs9818. htm Zwitserland http://www. swissbanking. org/e/Pages/swissbanking. htm Verenigd Koninkrijk http://www. bba. org. uk (informatie van het BBA over de voorbereidingen van de Britse financiële sector) http://www. bankofengland. co. uk (“Blue Book” van de Bank of England) Voor de watersector: Denemarken http://www. dkvand. dk/index1. htm http://www. kl. dk/siab. asp?o_id=1869 Finland http://www. vvy. fi Frankrijk http://www. generale-des-eaux. com http://www. suez-lyonnaise-eaux. fr http:// www. bouygues. fr 33 Noorwegen http://www. norvar. no Spanje Zweden http://www. mma. es/2000. htm http://www. slv. se/vatten/index. htm ________________________ 34


title: Afgørelse truffet af Det Blandede EØS-udvalg nr. 156/1999 af 26. november 1999 om ændring af bilag II (tekniske forskrifter, standarder, prøvning og certificering) til EØS-aftalen

eurovoc_concepts:
approval
commercial vehicle
driving mechanism
motor vehicle
technical standard
technological change

formats: html pdf print

text: L 61/4 DA De Europ(cid:230)iske F(cid:230)llesskabers Tidende 1. 3. 2001 AFG(cid:216)RELSE TRUFFET AF DET BLANDEDE E(cid:216)S-UDVALG Nr. 156/1999 af 26. november 1999 om (cid:230)ndring af bilag II (tekniske forskrifter, standarder, prłvning og certificering) til E(cid:216)S-aftalen DET BLANDEDE E(cid:216)S-UDVALG HAR (cid:151) under henvisning til aftalen om Det Europ(cid:230)iske (cid:216)konomiske Samarbejdsomr(cid:229)de som tilpasset ved pro- tokollen om tilpasning af aftalen om Det Europ(cid:230)iske (cid:216)konomiske Samarbejdsomr(cid:229)de, i det fłlgende ben(cid:230)vnt »aftalen«, s(cid:230)rlig artikel 98, og ud fra fłlgende betragtninger: (1) (2) Bilag II til aftalen blev (cid:230)ndret ved afgłrelse nr. 143/1999 truffet af Det Blandede E(cid:216)S-udvalg den 5. november 1999 (1). Kommissionens direktiv 1999/7/EF af 26. januar 1999 om tilpasning til den tekniske udvikling af R(cid:229)dets direktiv 70/311/E(cid:216)F vedrłrende styreapparater for motordrevne kłretłjer og p(cid:229)h(cid:230)ngskłre- tłjer dertil (2) błr indarbejdes i aftalen (cid:151) TRUFFET F(cid:216)LGENDE AFG(cid:216)RELSE: Artikel 1 Fłlgende led inds(cid:230)ttes i punkt 6 (R(cid:229)dets direktiv 70/311/E(cid:216)F) i kapitel I i bilag II til aftalen: »(cid:151) 399 L 0007: Kommissionens direktiv 1999/7/EF af 26. januar 1999 (EFT L 40 af 13. 2. 1999, s. 36). « Artikel 2 Teksterne til direktiv 1999/7/EF p(cid:229) islandsk og norsk, som er knyttet til de respektive sproglige udgaver af denne afgłrelse, er autentiske. Artikel 3 Denne afgłrelse tr(cid:230)der i kraft den 27. november 1999, forudsat at Det Blandede E(cid:216)S-udvalg har mod- taget alle fornłdne meddelelser i henhold til aftalens artikel 103, stk. 1. Denne afgłrelse offentliggłres i E(cid:216)S-afsnittet i og E(cid:216)S-till(cid:230)gget til De Europ(cid:230)iske F(cid:230)llesskabers Tidende. Artikel 4 Udf(cid:230)rdiget i Bruxelles, den 26. november 1999. P(cid:229) Det Blandede E(cid:216)S-udvalgs vegne N. v. LIECHTENSTEIN Formand (1) EFT L 15 af 18. 1. 2001, s. 36. (2) EFT L 40 af 13. 2. 1999, s. 36


title: Kommissionens förordning (EG) nr 2495/1999 av den 26 november 1999 om fastställande av schablonvärden vid import för bestämning av ingångspriset för vissa frukter och grönsaker

eurovoc_concepts:
agri-monetary policy
citrus fruit
fruit vegetable
import price
pip fruit

formats: pdf print

text: 27. 11. 1999 SV Europeiska gemenskapernas officiella tidning L 304/1 I (Rättsakter vilkas publicering är obligatorisk) KOMMISSIONENS FÖRORDNING (EG) nr 2495/1999 av den 26 november 1999 om fastställande av schablonvärden vid import för bestämning av ingångspriset för vissa frukter och grönsaker EUROPEISKA GEMENSKAPERNAS KOMMISSION HAR ANTAGIT DENNA FÖRORDNING med beaktande av Fördraget om upprättandet av Europeiska gemenskapen, 2. produkter och de perioder som anges i bilagan till den förordningen. Vid tillämpningen av dessa kriterier bör schablonvär- dena vid import fastställas till de nivåer som anges i bilagan till denna förordning. med beaktande av kommissionens förordning (EG) nr 3223/94 av den 21 december 1994 om tillämpningsföreskrifter för importordningen för frukt och grönsaker (1), senast ändrad genom förordning (EG) nr 1498/98 (2), särskilt artikel 4. 1 i denna, och HÄRIGENOM FÖRESKRIVS FÖLJANDE. Artikel 1 av följande skäl: 1. I förordning (EG) nr 3223/94 anges som tillämpning av resultaten av de multilaterala förhandlingarna i Urugu- ayrundan kriterierna för kommissionens fastställande av från tredje land för de schablonvärdena vid import De schablonvärden vid import som avses i artikel 4 i förord- ning (EG) nr 3223/94 skall fastställas enligt tabellen i bilagan. Denna förordning träder i kraft den 27 november 1999. Artikel 2 Denna förordning är till alla delar bindande och direkt tillämplig i alla medlemsstater. Utfärdad i Bryssel den 26 november 1999. På kommissionens vägnar Franz FISCHLER Ledamot av kommissionen (1) EGT L 337, 24. 12. 1994, s. 66. (2) EGT L 198, 15. 7. 1998, s. 4. L 304/2 SV Europeiska gemenskapernas officiella tidning 27. 11. 1999 till kommissionens förordning av den 26 november 1999 om fastställande av schablonvärden vid import för bestämning av ingångspriset för vissa frukter och grönsaker BILAGA KN-nr Kod för tredje land (1) (EUR/100 kg) Schablonvärde vid import 0702 00 00 0707 00 05 0709 90 70 0805 20 10 0805 20 30, 0805 20 50, 0805 20 70, 0805 20 90 0805 30 10 0808 10 20, 0808 10 50, 0808 10 90 0808 20 50 052 204 999 052 628 999 052 999 204 999 052 999 052 528 600 999 039 052 060 400 404 804 999 052 064 400 999 97,2 58,0 77,6 158,7 134,8 146,8 83,7 83,7 58,5 58,5 59,3 59,3 57,1 77,3 64,2 66,2 90,7 65,1 34,4 84,2 71,1 26,8 62,0 148,2 63,7 94,6 102,2 (1) Landsbeteckningar som fastställs i kommissionens förordning (EG) nr 2645/98 (EGT L 335, 10. 12. 1998, s. 22). Koden ”999” betecknar ”övriga ursprung”