title: Voorstel voor een besluit van de Raad tot vaststelling van een communautair actieprogramma ter bestrijding van discriminatie (2001-2006)

eurovoc_concepts:
EU Member State
EU action
EU programme
anti-discriminatory measure
cooperation policy

formats: html pdf

text: COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN Brussel, 25. 11. 1999 COM (1999) 567 definitief 1999/0251 (CNS) Voorstel voor een BESLUIT VAN DE RAAD tot vaststelling van een communautair actieprogramma ter bestrijding van discriminatie 2001 – 2006 (door de Commissie ingediend) TOELICHTING DE ANTI-DISCRIMINATIESTRATEGIE VAN DE GEMEENSCHAP 1. 2. 3. 4. Dankzij artikel 13 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, zoals gewijzigd bij het Verdrag van Amsterdam, kan de Gemeenschap met passende maatregelen een bijdrage leveren aan de ras of etnische bestrijding van discriminatie op grond van geslacht, afstamming, godsdienst of overtuiging, handicap, seksuele geaardheid. Op grond van het artikel kunnen de voortdurende inspanningen van de Gemeenschap ter bevordering van de gelijke behandeling van vrouwen en mannen worden uitgebreid door nieuwe discriminatiegronden te bestrijden. Het gewijzigde Verdrag geeft een nieuwe en aanzienlijke impuls aan de communautaire actie op een gebied waar reeds een zekere wetgeving bestaat (gender) en waar reeds een vruchtbare samenwerking is ontwikkeld met de burger (met name gender, gehandicapten, racismebestrijding). leeftijd of Om discriminatie te bestrijden moet de Gemeenschap alle tot haar beschikking staande instrumenten gebruiken binnen een gecoördineerde en geïntegreerde strategie. Wetgeving is een essentieel onderdeel van een dergelijke strategie, maar het is slechts een van de vele onderdelen. De inspanningen die de Gemeenschap gedurende tientallen jaren heeft geleverd om de gelijke behandeling en de gelijke kansen voor vrouwen en mannen te bevorderen, hebben aangetoond dat bij de bestrijding van discriminatie alleen vooruitgang in de bestaande kan worden geboekt als er verandering wordt gebracht praktijken en opvattingen en als alle betrokken actoren worden gemobiliseerd. De inspanningen van de Gemeenschap in verband met de gelijkheid van vrouwen en mannen en initiatieven in verband met gehandicapten en racisme hebben ook geleerd dat praktische maatregelen om beleidsmakers en mensen uit de praktijk in staat te stellen hun ervaringen te vergelijken met en te toetsen aan die van anderen, hun vermogen om discriminatie doeltreffend aan te pakken, kunnen vergroten en beleidsontwikkeling kunnen stimuleren. De Gemeenschap kan en moet daarom deze transnationale samenwerking blijven bevorderen als aanvulling op haar wetgevende maatregelen. Als onderdeel van haar pakket voorstellen ter bestrijding van discriminatie en naast haar twee ontwerp-richtlijnen inzake discriminatie bij werkgelegenheid en op grond van ras of etnische afstamming, stelt de Commissie derhalve een doelgericht actieprogramma voor, ter ondersteuning van de inspanningen van de lidstaten om hun beleid en praktijken voor de bestrijding van discriminatie te ontwikkelen. Dit programma zal hiertoe bijdragen door actoren in de lidstaten te mobiliseren en de uitwisseling van informatie en goede praktijken aan te moedigen. Aangezien de Commissie voornemens is specifieke acties op het gebied van de gelijkheid van vrouwen en mannen te blijven organiseren en tegelijkertijd een genderdimensie toe te voegen aan andere activiteiten, zal dit programma niet specifiek gewijd zijn aan discriminatie op grond van geslacht, maar zich veeleer toespitsen op de overige in artikel 13 genoemde gronden. Het 2 5. 6. programma zal rekening houden met de specifieke kenmerken van, maar ook met de overeenkomsten in de ervaringen met discriminatie op de verschillende gronden en de methoden die zijn ontwikkeld ter bestrijding hiervan. Het zal daardoor de actoren in staat stellen hun inspanningen te bundelen, de multiplicatie van goede praktijken versterken en de ontwikkeling van geïntegreerde en gecoördineerde samenwerking voor alle sectoren en gronden vergemakkelijken. Er van prioriteiten bij de gronden die onder het voorgestelde actieprogramma vallen: het programma zorgt voor de bestrijding van discriminatie over de hele lijn in plaats van afzonderlijke acties voor iedere discriminatiegrond en zal waar nodig een genderdimensie integreren. rangschikking hiërarchische bestaat geen de rust hoofdzakelijk lidstaten. Het De verantwoordelijkheid voor de uitvoering van de bestrijding van discriminatie voorgestelde op communautaire programma beoogt geen steun te geven aan acties die al plaatsvinden op plaatselijk, regionaal en nationaal niveau, maar is veeleer bedoeld om deze actie een toegevoegde Europese waarde te geven. Hiertoe zal het programma steun aan wetgevende maatregelen ter bestrijding van discriminatie combineren met en bredere activiteiten ter bevordering van zowel anti-discriminatiepraktijken op basis van een positieve aanpak van diversiteit, als mentaliteitsveranderingen op langere termijn. Het zal zich toespitsen op transnationale samenwerking als middel voor het verbeteren van de kennis en praktijken. Bijgevolg komen plaatselijke, regionale of nationale projecten die zijn gericht op de uitvoering van beleid en niet op de transnationale verspreiding van goede praktijken, in het kader van dit in aanmerking voor steun ten behoeve van de reguliere programma niet werkzaamheden. Er is voor de lidstaten een belangrijke rol weggelegd in het bij artikel 6 opgerichte Comité. De Gemeenschap is al actief op het gebied van de bestrijding van discriminatie. Zij bestrijdt met name discriminatie op de arbeidsmarkt door middel van de Europese Werkgelegenheidsstrategie en het Europees Sociaal Fonds en zijn initiatieven (INTEGRA en in de toekomst EQUAL). Ook worden al van oudsher voortdurend inspanningen geleverd op de gelijkheid van vrouwen en mannen te bevorderen, zowel door specifieke maatregelen als door de mainstreaming van gelijke behandeling op andere beleidsgebieden. Het voorgestelde programma houdt rekening met en bouwt voort op deze inspanningen met als uitgangspunt dat discriminatie ook buiten de arbeidsmarkt voorkomt, en roept dan ook op tot een geïntegreerde en gecoördineerde aanpak. Het programma moet complementair en in samenhang zijn met andere beleidslijnen, instrumenten en acties van de Eu die kunnen bijdragen tot de bestrijding van discriminatie. DE STRATEGIE VOOR HET PROGRAMMA 7. De ervaring met voorbije en lopende initiatieven en programma's inzake gelijkheid van vrouwen en mannen, gehandicapten en racisme heeft geleerd dat een communautair programma op zo'n gebied een toegevoegde waarde heeft doordat het de ontwikkeling van wetgeving en beleid in een Europees 3 8. 9. kader kan stimuleren door de verbetering van de kennis, de uitbreiding van de capaciteiten van de actoren en bewustmaking. De evaluatie van voorbije initiatieven en de analyses in het kader van de voorbereidende acties voor dit programma doen vermoeden dat het programma met beperkte middelen een optimale impact kan bewerkstelligen als het zich toespitst om enkele belangrijke vormen van steunverlening. Het programma moet werken met een doelgroep van actoren die kunnen zorgen voor een kruisbestuiving van expertise en die de ontwikkeling van beleid en praktijken in de lidstaten kunnen beïnvloeden. De strategie bestaat er derhalve in transnationale samenwerking met en tussen deze actoren te bevorderen rond een aantal belangrijke thema's die op EU-niveau relevant bljken te zijn. Voorbeelden van dergelijke thema's zijn belemmeringen voor de deelname aan de besluitvorming, toegang tot goederen en diensten, methoden voor mainstreaming en toezicht, de mobilisering van de overheden enz. Om ervoor te zorgen dat die thema's worden gekozen die voor de lidstaten het belangrijkst zijn, zal het programmacomité een belangrijke rol spelen door deze regelmatig te beoordelen. de uit van actoren doelgroep waarmee Voorbeelden kan worden samengewerkt, zijn beleidsmakers van nationale, regionale of plaatselijke overheden, onafhankelijke organen die zijn belast met de bestrijding van partners, organisaties, niet-gouvernementele discriminatie, onderzoeksinstituten, de media, opniniemakers, sociale dienstverleners, gerechtelijke en rechtshandhavingsdiensten. Ook organisaties op Europees niveau die zich inzetten voor de bestrijding van discriminatie en/of de behartiging van de belangen van mensen die zijn blootgesteld aan discriminatie, zullen voor het programma belangrijke partners zijn. sociale de ALGEMEEN DOEL 10. Er zijn drie belangrijke doelstellingen gekozen: ten eerste, steun verlenen aan de analyse en evaluatie van de omvang en aard van discriminatie in de Gemeenschap en van de doeltreffendheid van de maatregelen ter bestrijding ervan; ten tweede, bijdragen tot de capaciteitsopbouw van de actoren die zich in de lidstaten en op Europees niveau inzetten voor de bestrijding van discriminatie; en ten derde, bekendmaking en verspreiding onder mensen uit de praktijk en opiniemakers van de waarden en praktijken die aan de basis liggen van de bestrijding van discriminatie. ACTIES 11. Om deze doelstellingen te verwezenlijken zijn de werkzaamheden van het programma verdeeld in drie delen die, rekening houdend met het uiteenlopende niveau van de ervaring met het bestrijden van discriminatie op de verschillende gronden, gelijktijdig zullen worden uitgevoerd: (a) Deel 1: verbetering van het in kwesties betreffende discriminatie door een betere kennis en kwantificering en door de evaluatie inzicht 4 van de doeltreffendheid van beleidslijnen, wetgeving en praktijken. Dit omvat de ontwikkeling van statistieken, benchmarks en indicatoren ter evaluatie van de doeltreffendheid van anti-discriminatiebeleid, de analyse en evaluatie van dit beleid en de doeltreffende verspreiding van de lessen van het proces. als dialoog fundament noodzakelijk (b) Deel 2: ontwikkeling van het vermogen van actoren om discriminatie doeltreffend te bestrijden, onder andere door de bevordering van de maatschappelijke voor een beleidsontwikkeling op Europees niveau. Dit omvat enerzijds steun aan de transnationale uitwisseling van informatie en goede praktijken tussen de actoren op basis van de ervaringen die momenteel al in de lidstaten worden opgedaan. De Gemeenschap zal alleen steun verlenen aan de elementen die rechtstreeks verband houden met transnationale uitwisselingen: de projecten in het kader waarvan de transnationale uitwisselingen plaatsvinden, moeten uit nationale middelen worden gefinancierd. Anderzijds biedt dit deel ook de mogelijkheid om essentiële financiële steun te verlenen aan grote netwerken van organisaties op Europees niveau zodat deze doeltreffend kunnen bijdragen aan het proces van beleidsontwikkeling inzake non-discriminatie. (c) Deel 3: bewustmaking, met name om de aandacht te vestigen op de Europese dimensie van de bestrijding van discriminatie en om de resultaten van het programma bekendheid te geven. Dit omvat mededelingen, publicaties, campagnes, conferenties en evenementen ter ondersteuning van de uitvoering van communautaire wetgeving en beleidslijnen inzake discriminatie. Om de publieke opinie in het algemeen te beïnvloeden, zal het programa zich concentreren op de bewustmaking van opiniemakers met het oog op het stimuleren van maatschappelijke veranderingen. STREVEN NAAR COMPLEMENTARITEIT 12. Samenhang en complementariteit tussen alle EU-acties is noodzakelijk om overlappingen te voorkomen en om optimaal te profiteren van de behaalde resultaten. - Het programma zal zelf geen aandacht besteden aan vraagstukken in verband met discriminatie op grond van geslacht, maar het is belangrijk dat het profiteren van de lessen die eerdere communautaire en nationale acties op dit gebied al hebben opgeleverd en dat het een genderdimensie geeft aan acties in verband met andere vormen van discriminatie. Er zullen daarom nauwe banden worden gelegd met toekomstige acties inzake de gelijkheid van vrouwen en mannen. de bevordering - Ook moet een optimale synergie worden gewaarborgd met het communautaire initiatief EQUAL, dat een belangrijk instrument zal worden voor van discriminatie op de arbeidsmarkt. Als het gat om werkgelegenheid zal het programma zich derhalve toespitsen op gebieden waar EQUAL geen steun verleent. Dit zal met name bestaan uit de analyse en evaluatie van gegevens en praktijken in de lidstaten, de toepassing van lessen van EQUAL op andere beleidsontwikkeling bestrijding van ter 5 van goede uitwisseling gebieden dan werkgelegenheid en de bevordering an voorlichtings- en bewustmakingsacties. Dit programma zal geen steun verlenen aan acties voor de op werkgelegenheidsgebied die in aanmerking komen voor steun uit hoofde van EQUAL, al zal wel bijzondere aandacht worden besteed aan een optimale benutting van de ervaringen met acties uit hoofde van EQUAL. Tegelijkertijd moeten ook de goede praktijken die bij dit programma worden vastgesteld, om dezelfde redenen ter beschikking worden gesteld van actoren die steun ontvangen uit hoofde van EQUAL of andere programma's. praktijken actoren tussen - Een vergelijkbare aanpak zal worden ontwikkeld ten aanzien van andere relevante communautaire programma's. Zo zullen de resultaten van de activiteiten in het kader van de nieuwe SOCRATES-, LEONARDO- en JEUGD-programma's die verband houden met de bevordering van bijvoorbeeld non-discriminatie op scholen, onderwijsinstellingen en onder jongeren in ruimere zin, in dit programma worden geïntegreerd. Voorts zal worden gezorgd voor passende coördinatie met relevante initiatieven op het gebied van Justitie en Binnenlandse Zaken in verband met het migrantenbeleid enerzijds en de samenwerking bij de rechtshandhaving anderzijds. Hiervoor dient in de eerste plaats informatie over de activiteiten in het kader van ieder afzonderlijk programma te worden verspreid opdat de nodige contacten en verbindingen met derden tot stand gebracht kunnen worden. - Ook is het belangrijk dat bij dit programma gebruik wordt gemaakt van het onderzoek en de analyses in het kader van andere communautaire activiteiten, in het bijzonder door het Europees Waarnemingscentrum voor racisme en vreemdelingenhaat en bij het Vijfde Kaderprogramma voor OTO, en vice versa. te om de activiteiten uiteenlopende Om deze complementariteit te verwezenlijken moeten op het niveau van de Gemeenschap en in de lidstaten coördinatiemechanismen tot stand worden gebracht coördineren. Om complementariteit bij ontwerp en uitvoering te waarborgen moeten de diensten van de Commissie die verantwoordelijk zijn voor een bepaalde beleidstak, betrokken worden bij de relevante aspecten van de programma's. Ook moeten de vertegenwoordigers van de lidstaten in programmacomités, de Groepen op hoog niveau inzake non-discriminatie, inzake mensen met een handicap en inzake sociale uitsluiting, het Raadgevend Comité voor Gelijke kansen voor vrouwen en mannen en, indien van toepassing, het Comité voor werkgelegenheids- en arbeidsmarktbeleid, of andere instanties die zijn betrokken bij de ontwikkeling van relevant beleid, worden voorzien van relevante informatie over de werkzaamheden van andere programma's om overlappingen te voorkomen, en om ervoor te zorgen dat de resultaten die ten volle worden benut. Het aspect van de anderen hebben bereikt, complementariteit zal in evaluatieverslagen uitdrukkelijk aan bod komen. 13. 14. De lidstaten dragen een groot deel van verantwoordelijkheid voor de uitvoering van de acties uit hoofde van de Structuurfondsen Zij moeten op hun niveau zorgen voor een zorgvuldige coördinatie tussen de ambtenaren die zijn 6 belast met het ESF en EQUAL en de ambtenaren die verantwoordelijk zijn voor de beleidsgebieden die onder de verwante programma's vallen. SAMENWERKING MET DERDE LANDEN 15. Uit hoofde van de Overeenkomst inzake de Europese Economische Ruimte en als onderdeel van de pretoetredingsstrategie, biedt het beleid van de Gemeenschap EVA-landen en aspirant-lidstaten de mogelijkheid tot deelname aan communautaire programma's. Het is met name belangrijk om dit programma open te stellen aangezien het is opgezet ter ondersteuning van de invoering van anti-discriminatiewetgeving ingevolge de goedkeuring van de twee begeleidende richtlijnen. Deze richtlijnen zullen ook van toepassing zijn op de niet-EU-landen van de EER krachtens een besluit van de Gezamenlijke Raad van de EER. Voorts zullen de richtlijnen deel uitmaken van het acquis van de Gemeenschap dat aspirant-lidstaten moeten overnemen alvorens tot de Unie te kunnen toetreden. Overeenkomstig het voornemen van de Commissie, zoals aangegeven in haar Mededeling over de bestrijding van racisme, vreemdelingenhaat en antisemitisme in de aspirant-lidstaten1, stelt de Commissie derhalve voor het programma open te stellen voor deelname door de betrokken landen. 1 COM (1999) 256 def. van 26 mei 1999 7 Voorstel voor een BESLUIT VAN DE RAAD tot vaststelling van een communautair actieprogramma ter bestrijding van discriminatie 2001 – 2006 DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE, Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, inzonderheid op artikel 13, Gezien het voorstel van de Commissie2, Gezien het advies van het Europees Parlement3, Gezien het advies van het Economisch en Sociaal Comité4, Gezien het advies van het Comité van de Regio's5 (1) (2) (3) Overwegende dat de Unie is gegrondvest op de beginselen van vrijheid, democratie, eerbiediging van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden, en van de rechtsstaat, welke beginselen de lidstaten gemeen hebben; dat overeenkomstig artikel 6, lid 2, van het Verdrag betreffende de Europese Unie, de Unie de grondrechten, zoals die worden gewaarborgd door het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden, algemene beginselen van het Gemeenschapsrecht; eerbiedigt als Overwegende dat het Europees Parlement de Europese Unie krachtig en herhaaldelijk heeft aangespoord om ten aanzien van alle discriminatiegronden haar beleid inzake gelijke behandeling en gelijke kansen te versterken; Overwegende dat de ervaring met acties op Gemeenschapsniveau, met name op het gebied van geslacht, heeft geleerd dat de bestrijding van discriminatie in de praktijk vraagt om een combinatie van maatregelen en met name om wetgeving en praktische acties die elkaar wederzijds versterken; dat vergelijkbare lessen kunnen worden getrokken uit de ervaringen met 2 COM (1999) XXX def. 3 PB. 4 PB. 5 PB. 8 (4) (5) (6) (7) (8) discriminatie op grond van ras, etnische afstamming en handicap; dat de Commissie hiertoe voorstellen heeft gedaan6; Overwegende dat het programma aandacht moet besteden aan alle discriminatiegronden met uitzondering van geslacht, waaraan een specifieke communautaire actie is gewijd; dat discriminatie op verschillende gronden vergelijkbare kenmerken kan vertonen en op vergelijkbare wijze bestreden kan worden; dat de gedurende vele jaren opgebouwde ervaring met het bestrijden van discriminatie op bepaalde gronden, met inbegrip van geslacht, kan worden gebruikt ten aanzien van discriminatie op andere gronden; dat echter wel bijzondere aandacht moet worden besteed aan de specifieke kenmerken van de verschillende vormen van discriminatie; dat derhalve rekening moet worden gehouden met de bijzondere behoeften van mensen met een handicap ten aanzien van de toegankelijkheid van activiteiten en resultaten; Overwegende dat vele niet-gouvernementele organisaties op Europees niveau ervaring en expertise hebben verworven in de bestrijding van discriminatie, en bovendien op Europees niveau de belangen behartigen van mensen die aan discriminatie blootstaan; dat deze derhalve een belangrijke bijdrage kunnen leveren aan de kennis omtrent de verschillende vormen en gevolgen van discriminatie, en kunnen helpen waarborgen dat bij het ontwerp, de tenuitvoerlegging en de follow-up van het programma rekening wordt gehouden met mensen die aan discriminatie blootstaan; Overwegende dat, overeenkomstig artikel 2 van Besluit 1999/468/EG van de Raad van 28 juni 1999 tot vaststelling van de voorwaarden voor de uitoefening uitvoeringsbevoegdheden7, van uitvoeringsmaatregelen in verband met dit besluit moeten worden vastgesteld volgens de raadplegingsprocedure van artikel 3 van genoemd besluit; de Commissie verleende aan de teneinde de toegevoegde waarde van Overwegende dat de Commissie, communautaire acties te vergroten, in samenwerking met de lidstaten moet toezien op de coherentie en complementariteit van de acties in het kader van dit besluit en andere relevante communautaire beleidslijnen, instrumenten en acties, in het bijzonder die uit hoofde van het Europees Sociaal Fonds en ter bevordering van maatschappelijke integratie; Overwegende dat de Overeenkomst inzake de Europese Economische Ruimte (EER-Overeenkomst) voorziet in ruimere samenwerking op sociaal gebied tussen de Europese Gemeenschap en haar lidstaten enerzijds, en de landen van de Europese Vrijhandelsassociatie die deelnemen aan de Europese Economische Ruimte (EVA/EER) anderzijds; dat moet worden voorzien in de mogelijkheid tot deelname aan dit programma door de kandidaat-landen van Midden- en Oost-Europa, overeenkomstig de voorwaarden die zijn vastgelegd 6 Zie de afzonderlijke voorstellen voor richtlijnen tot instelling van een algemeen kader voor gelijke behandeling in werkgelegenheid en beroep en inzake de tenuitvoerlegging van het beginsel van gelijke behandeling zonder onderscheid van ras of etnische afstamming in dit pakket. 7 PB L 184, 17. 7. 1999, blz. 23. 9 in de aanvullende protocollen en in de in de Europa-Overeenkomsten, besluiten van de respectieve Associatieraden, door Cyprus en Malta, gefinancierd uit aanvullende kredieten overeenkomstig de met de betrokken landen overeengekomen procedures, alsmede door Turkije gefinancierd uit land aanvullende overeengekomen procedures; overeenkomstig betrokken kredieten de met het (9) Overwegende dat het voor het welslagen van iedere communautaire actie noodzakelijk is de resultaten in het licht van de doelstellingen te controleren en te evalueren; (10) Overwegende dat, overeenkomstig de in artikel 5 van het Verdrag vastgelegde subsidiariteits- en proportionaliteitsbeginselen, de doelstellingen van de voorgestelde actie inzake de bijdrage van de Gemeenschap aan de bestrijding van discriminatie niet voldoende door de lidstaten zelf kunnen worden aan multilaterale verwezenlijkt vanwege, onder partnerschappen, transnationale uitwisseling van informatie en verspreiding van goede praktijken op het niveau van de Gemeenschap; dat dit besluit niet verder reikt dan noodzakelijk is om deze doelstellingen te verwezenlijken; andere, de behoefte BESLUIT: Artikel 1 Vaststelling van het programma Hierbij wordt een communautair actieprogramma vastgesteld voor het bevorderen van maatregelen ter bestrijding van discriminatie op grond van geslacht, ras of etnische afstamming, godsdienst of overtuiging, handicap, leeftijd of seksuele geaardheid, hierna "het programma" te noemen, voor de periode van 1 januari 2001 tot en met 31 december 2006. Artikel 2 Beginselen 1. In dit besluit wordt onder discriminatie verstaan: ieder geval van achterstelling van een persoon of groep personen op grond van ras of etnische afstamming, godsdienst of overtuiging, handicap, leeftijd of seksuele geaardheid; verder wordt eronder verstaan de toepassing van een ogenschijnlijk neutrale bepaling die benadeling van die persoon of groep personen op dezelfde gronden in de hand werkt, tenzij objectieve redenen dit rechtvaardigen. 2. Bij het ontwerp, de uitvoering en de follow-up van de activiteiten in het kader van dit programma, moet rekening worden gehouden met de ervaringen van mensen die aan discriminatie blootstaan. 10 Artikel 3 Algemeen doel Het programma zal de inspanningen op het niveau van de Gemeenschap en in de lidstaten ter bevordering van maatregelen tegen discriminatie ondersteunen en aanvullen, onder andere door de ontwikkelingen op wetgevingsgebied aan te vullen. Het heeft de volgende doelstellingen: (a) (b) verbetering van het inzicht in vraagstukken betreffende discriminatie door een betere kennis en kwantificering en door de evaluatie van de doeltreffendheid van beleidslijnen en praktijken; het lidstaten, bijzonder ontwikkeling van het vermogen van de actoren die tot de doelgroep behoren (in autoriteiten, onafhankelijke instanties die zijn belast met de bestrijding van discriminatie, de sociale partners en niet-gouvernementele organisaties) om discriminatie doeltreffend aan te pakken, met name door steun aan de uitwisseling van informatie en goede praktijken en netwerken op Europees niveau; plaatselijke regionale en (c) bekendmaking en verspreiding van de waarden en praktijken die aan de basis liggen van de bestrijding van discriminatie. Artikel 4 Communautaire acties 1. Teneinde de in artikel 3 genoemde doelstellingen te verwezenlijken, kunnen de volgende acties in een transnationaal kader worden uitgevoerd: (a) (b) (c) analyse van factoren in verband met discriminatie, onder andere door de verzameling van statistische gegevens, studies en de ontwikkeling van indicatoren en benchmarks; en de evaluatie van wetgeving en praktijken op het gebied van anti-discriminatie, ten einde de doeltreffendheid en het effect ervan te beoordelen en de resultaten doeltreffend te verspreiden; transnationale samenwerking tussen actoren uit de doelgroep en de bevordering van netwerken op Europees niveau tussen niet-gouvernementele organisaties die werkzaam zijn op het gebied van de bestrijding van discriminatie; bewustmaking, met name om de aandacht te vestigen op de Europese dimensie van de bestrijding van discriminatie en om de resultaten van het programma bekendheid te geven, in het bijzonder door mededelingen, publicaties, campagnes en evenementen. 2. De regelingen voor de uitvoering van de in lid 1 beschreven communautaire acties staan in de bijlage. 11 Artikel 5 Uitvoering van het programma en samenwerking met de lidstaten 1. De Commissie moet: (a) (b) (c) toezien op de uitvoering van de communautaire acties in het kader van dit programma overeenkomstig de bepalingen van de bijlage; zorgen voor een regelmatige gedachtewisseling met vertegenwoordigers van niet-gouvernementele organisaties en de sociale partners op Europees niveau over het ontwerp, de uitvoering en de follow-up van het programma en verwante beleidslijnen. De Commissie brengt het krachtens artikel 6 opgerichte Comité van haar standpunt op de hoogte; een actief partnerschap en een actieve dialoog tussen alle partners van het programma bevorderen, onder andere om een geïntegreerde en gecoördineerde aanpak van de discriminatiebestrijding te stimuleren. 2. De Commissie moet, in samenwerking met de lidstaten, de nodige stappen nemen om: (a) (b) (c) 1. 2. 3. de medewerking van alle betrokken partijen aan het programma te bevorderen; te zorgen voor de verspreiding van de resultaten van de acties in het kader van dit programma; te zorgen voor een passende voorlichting, publiciteit en follow-up in verband met de door dit programma gesteunde activiteiten. Artikel 6 Comité De Commissie wordt bijgestaan door vertegenwoordigers lidstaten vertegenwoordiger van de Commissie (hierna "het comité" genoemd). een comité, en bestaande door voorgezeten van de uit de Wanneer naar dit lid wordt verwezen, 1999/468/EG vastgelegde raadgevingsprocedure van toepassing. is de in artikel 3 van Besluit De vertegenwoordiger van de Commissie raadpleegt het comité met name over: (a) de algemene richtsnoeren voor de uitvoering van het programma; (b) de jaarlijkse begrotingen en de verdeling van de financiële middelen over de maatregelen; (c) het jaarlijks werkprogramma voor de uitvoering van de acties van het programma; 12 De vertegenwoordiger van de Commissie raadpleegt het comité eveneens over alle andere kwesties die relevant zijn voor de uitvoering van dit programma. Ter waarborging van de samenhang en complementariteit van dit programma met andere maatregelen als bedoeld in artikel 7, houdt de Commissie het comité op de hoogte van andere communautaire acties die bijdragen aan de bestrijding van discriminatie. Zo nodig zal de Commissie regelmatige en gestructureerde samenwerking tot stand brengen tussen dit comité en de voor andere relevante beleidslijnen, instrumenten en acties tot stand gebrachte toezichthoudende comités. Artikel 7 Samenhang en complementariteit De Commissie draagt, in samenwerking met de lidstaten, zorg voor de algehele samenhang tussen het onderhavige programma en de andere beleidslijnen, instrumenten en acties, van de Unie en de Gemeenschap met name door de vaststelling van passende mechanismen voor de coördinatie van de activiteiten van dit programma met relevante activiteiten op het gebied van onderzoek, werkgelegenheid, gelijkheid van vrouwen en mannen, sociale integratie, onderwijs, opleiding en jeugdzaken en op het gebied van de externe betrekkingen van de Gemeenschap. De Commissie en de lidstaten dragen zorg voor de samenhang en complementariteit tussen de acties in het kader van dit programma en andere relevante acties van Unie en Gemeenschap, met name uit hoofde van de Structuurfondsen en het communautair initiatief EQUAL. De lidstaten stellen alles in het werk om te zorgen voor samenhang en complementariteit tussen de activiteiten in het kader van dit programma en die op nationaal, regionaal en plaatselijk niveau. 4. 1. 2. 3. Artikel 8 Deelname van de EVA/EER-landen, de geassocieerde landen van Midden- en Oost-Europa, Cyprus, Malta en Turkije Het programma staat open voor deelname van: (a) (b) (c) de EVA/EER-landen overeenkomstig de voorwaarden die worden gesteld in de EER-Overeenkomst; de kandidaat-landen van Midden- en Oost-Europa (LMOE's) overeenkomstig de voorwaarden die worden gesteld in de Europa-Overeenkomsten, in de aanvullende protocollen en in de besluiten van de respectieve Associatieraden; Cyprus en Malta, op basis van aanvullende kredieten volgens met die landen vast te stellen procedures; 13 (d) Turkije, op basis van aanvullende kredieten volgens met dat land vast te stellen procedures. Artikel 9 Toezicht en evaluatie De Commissie houdt, toezicht op het verloop van het programma. in samenwerking met de lidstaten, voortdurend het evalueert van De Commissie onafhankelijke deskundigen. Bij deze evaluatie worden de relevantie en doeltreffendheid beoordeeld van de acties die worden uitgevoerd in verband met de in artikel 2 genoemde doelstellingen. Ook wordt het effect van het programma als geheel beoordeeld. programma met medewerking Deze evaluatie betreft tevens de complementariteit tussen de in het kader van dit programma uitgevoerde acties en de acties die betrekking hebben op andere relevante communautaire beleidslijnen, instrumenten en acties. De Commissie legt uiterlijk 31 december 2005 een evaluatieverslag over de uitvoering van het programma voor aan het Europees Parlement, de Raad, het Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio’s. 1. 2. 3. Artikel 10 Inwerkingtreding Dit besluit treedt in werking op de dag van bekendmaking in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen. Gedaan te Brussel, op. Voor de Raad De Voorzitter 14 Bijlage: aanwijzingen voor de uitvoering van het programma I. Actiegebieden Het programma mag de volgende gebieden bestrijken: (a) (b) (c) (d) (e) (f) (g) bevordering van non-discriminatie binnen en door overheidsdiensten sociale (bijv. politie, gerechtelijke zekerheid, onderwijs); instanties, gezondheidszorg, bevordering van non-discriminatie binnen en door de media; verwijdering van discriminerende barrières voor de deelname aan besluitvormings- en democratische processen; verwijdering van discriminerende barrières voor de toegang tot goederen en diensten, met inbegrip van huisvesting, vervoer, cultuur, vrijetijdsbesteding en sport; identificatie van hulpmiddelen en methoden voor een doeltreffende controle op discriminatie; identificatie van hulpmiddelen en methoden voor een doeltreffende verspreiding van informatie over het recht op gelijke behandeling en non-discriminatie; identificatie van methodologieën voor de mainstreaming van anti- discriminerende beleidslijnen en praktijken. De programmathema's mogen worden aangepast of aangevuld volgens de in artikel 6 vastgestelde procedure, op basis van een jaarlijkse herziening en rekening houdend met de resultaten van de voorbereidende acties voor dit programma en activiteiten uit hoofde van andere communautaire beleidslijnen, instrumenten en acties. Bij alle activiteiten in het kader van het programma moet het beginsel van gender mainstreaming in acht genomen worden. II. Acties Deel 1 – Analyse en evaluatie De volgende maatregelen kunnen worden gesteund: (1) (2) de ontwikkeling en verspreiding van vergelijkbare statistieken over de omvang van discriminatie in de Gemeenschap; de ontwikkeling en verspreiding van methoden en indicatoren voor de evaluatie van de doeltreffendheid van anti-discriminatoire beleidslijnen en praktijken (benchmarking); 15 (3) (4) analyse, door middel anti- de discriminatiewetgeving en -praktijken, met het oog op de evaluatie van de doeltreffendheid ervan en de verspreiding van de daaruit getrokken lessen; verslagen, jaarlijkse van van de thematische studies benaderingswijzen voor verschillende discriminatiegronden met vergeleken en aan elkaar getoetst worden. in het kader van de prioritaire thema's waarbij elkaar Bij de uitvoering van dit deel moet de Commissie vooral toezien op de samenhang en complementariteit met de activiteiten van het Europees Waarnemingscentrum voor racisme en vreemdelingenhaat en die uit hoofde van het Vijfde Kaderprogramma voor OTO van de Gemeenschap. Deel 2 – Capaciteitsopbouw Om de capaciteiten en de doeltreffendheid van de actoren uit de doelgroep, die werkzaam zijn op het gebied van de bestrijding van discriminatie, te verbeteren kunnen de volgende activiteiten worden gesteund: (1) (2) transnationale uitwisselingen tussen uiteenlopende actoren uit ten minste vier verschillende lidstaten, bestaande uit de overdracht van informatie, lessen en goede praktijken. Mogelijke activiteiten zijn de vergelijking van de doeltreffendheid van procedures, methoden en hulpmiddelen in verband met de gekozen thema's; de wederzijdse overdracht en toepassing van goede praktijken; uitwisselingen van personeel; gezamenlijke ontwikkeling van producten, procedures, strategieën en methoden; de aanpassing van de als instrumenten en procedures aan goede praktijken aangeduide methoden, andere contexten; en/of de gemeenschappelijke verspreiding van resultaten, materiaal ter bevordering van de zichtbaarheid, en evenementen. financiering van de werkingskosten van relevante niet-gouvernementele organisaties op Europees niveau die ervaring hebben op het gebied van de bestrijding van discriminatie en die de belangen behartigen van mensen die aan discriminatie blootstaan, ter bevordering van de ontwikkeling van een geïntegreerde en gecoördineerde aanpak voor de bestrijding van discriminatie. De criteria voor de selectie van te ondersteunen organisaties zullen worden vastgelegd volgens de procedure van artikel 6. Deel 3 - Bewustmaking De volgende maatregelen kunnen worden gesteund: (1) (2) (3) de organisatie van conferenties, seminars en evenementen op Europees niveau; de organisatie van seminars door de lidstaten ter ondersteuning van de uitvoering van het Gemeenschapsrecht op het gebied van non-discriminatie; bevordering van de Europese dimensie van op nationaal niveau georganiseerde evenementen; organisatie de ter ondersteuning van de transnationale uitwisseling van informatie en de van Europese mediacampagnes evenementen en 16 inbegrip van de identificatie en verspreiding van goede praktijken, met toekenning van prijzen aan succesvolle acties in het kader van deel 2 ter verbetering van de zichtbaarheid van de discriminatiebestrijding; (4) ter verspreiding van de resultaten van het de publicatie van materiaal programma, met inbegrip van de totstandbrenging van een internetsite met voorbeelden van goede praktijken, een forum voor de uitwisseling van ideeën transnationale potentiële en uitwisselingsacties. gegevensbank met partners voor een III. Methode voor het indienen van aanvragen om steun Deel 1 Deel 2 Deel 3 Dit deel zal hoofdzakelijk worden uitgevoerd door middel van aanbestedingen. Bij samenwerking met de nationale bureaus voor de statistiek zijn de procedures van Eurostat van toepassing. Deel 2. 1 zal worden uitgevoerd door middel van oproepen tot het indienen van voorstellen bij de Commissie. Deel 2. 2 zal eveneens worden uitgevoerd door middel van oproepen tot het indienen van voorstellen bij de Commissie. Dit deel zal over het algemeen worden uitgevoerd door middel van aanbestedingen. Acties uit hoofde van de delen 3. 2 en 3. 3 kunnen worden gesubsidieerd indien hierom, bijvoorbeeld door lidstaten, wordt verzocht. 17 FINANCIEEL MEMORANDUM 1. TITEL VAN DE MAATREGEL Discriminatiebestrijding 2. BEGROTINGSLIJNEN (1999) B3-4101 - (gedeeltelijk) samenwerking met solidariteitsverenigingen8 -4111 - voorbereidende maatregelen ter bestrijding van discriminatie9 -2006 - modelprojecten met het oog op interculturele integratie9 3. JURIDISCHE GRONDSLAG Artikel 13 van het Verdrag 4. OMSCHRIJVING VAN DE MAATREGEL 4. 1. Algemeen doel Het doel ondersteunen door: is inspanningen ter bestrijding van discriminatie te – verbetering van het inzicht in en de kennis van problemen in verband met discriminatie; – ontwikkeling van de capaciteit van actoren uit de doelgroep om discriminatie aan te pakken, – bekendmaking en verspreiding van de anti-discriminatoire waarden en praktijken. 4. 2. Looptijd, wijze van vernieuwing of verlenging Van 1 januari 2000 tot en met 31 december 2006 (6 jaar) 5. INDELING VAN UITGAVEN EN ONTVANGSTEN 5. 1. 5. 2. Niet-verplichte uitgaven Gesplitste kredieten 8 1,2 miljoen euro op een totale begroting voor 1999 van 3 miljoen euro. 9 I. v. m. het VOB 2000 heeft DG V voorgesteld de begrotingslijnen 4111 en 2006 samen te voegen tot een enkele post betreffende artikel 13. 18 6. AARD VAN UITGAVEN EN ONTVANGSTEN - - Financiering voor 100% van contracten betreffende studies en dienstverlening, bijeenkomsten van deskundigen en de organisatie van conferenties en seminars, en van goedgekeurde uitgaven in verband met publicaties en verspreiding op initiatief van de Commissie. Subsidies van over het algemeen minder dan 90% van de totale voor steun in aanmerking komende kosten bij steun voor de algemene werkingskosten van organisaties en netwerken op Europees niveau (deel 2. 2) en bij steun ter dekking van kosten die rechtstreeks verband houden met transnationale uitwisselingen van ervaring op Europees niveau (deel 2. 1). 7. FINANCIËLE GEVOLGEN Er zijn ramingen verricht aan de hand van de ervaringen uit het verleden en in het bijzonder de bedragen van bovengenoemde begrotingslijnen. 7. 1 Wijze van berekening van de totale kosten van de maatregel (verband tussen eenheidskosten en totale kosten) 1. Analyse en evaluatie • Ontwikkeling van vergelijkbare statistische reeksen Samenwerking met Eurostat en de nationale bureaus voor de statistiek – gemiddeld 50. 000 tot voor + 60. 000 werkzaamheden op EU-niveau 200. 000 lidstaat per Miljoen euro Jaar 1 1 Bedrag te verhogen tot 1,3 vanaf jaar 2 • Methoden en indicatoren voor de evaluatie van beleidslijnen en praktijken - Studies over methoden en indicatoren 0,2 Niet-openbare aanbestedingen (± 5 studies, ± 40. 000 euro) - Bijeenkomsten/seminaries over dit onderwerp met 0,2 onafhankelijke en regeringsdeskundigen ter bespreking van de vooruitgang en voorstellen 19 (Uitgangspunt: 5 bijeenkomsten/40 deelnemers) • Analyse van wetgeving/jaarlijkse verslagen over wetgeving, beleid en praktijk/Samenwerking met groepen deskundigen - Verslagen10 - Groepen deskundigen11 Aanbestedingen • Thematische studies ± 3 studies voor gemiddeld 100. 000 euro ± 4 studies voor gemiddeld 30. 000 euro Openbare/niet-openbare aanbestedingen Bedrag te verhogen tot 600. 000 vanaf jaar 2 • Monitoring: gegevensbank/externe evaluatie Gegevensbank 100. 000 euro in jaar 1, verhoogd met 50. 000 euro in de volgende jaren Evaluatie achteraf 500. 000 in jaar 4 TOTAAL (Jaar 1) 2. Capaciteitsopbouw en uitwisseling van goede praktijken • Transnationale samenwerkingsacties Gemiddeld 12 tot 20 acties x gemiddeld 250. 000 tot 350. 000 per jaar, slechts 8 tot 12 acties voor 0,2 1,4 0,4 0,1 3. 5 2,5 10 Jaarverslag over discriminatie en anti-discriminatie. Vertaal- en drukkosten zijn niet in deze bedragen begrepen. 11 Uitgegaan wordt van 5 groepen: juridische deskundigen voor het toezicht op de ontwikkelingen in verband met de verschillende juridische instrumenten/gebieden (werkgelegenheid, ras); een groep deskundigen inzake de monitoring van beleid en praktijken op het gebied van discriminatie, en nader te bepalen groepen in verband met bepaalde specifieke discriminatiegronden/gebieden. Kosten per groep (± 15 leden/1 coördinator): gemiddeld 250. 000 tot 350. 000 euro (met inbegrip van de kosten voor bijeenkomsten/reizen). 20 gemiddeld 200. 000 tot 250. 000 in jaar 1 (startfase). Verhoging van 2,5 tot 5 miljoen euro in jaar 2 Jaarlijkse oproepen tot het indienen van voorstellen • Financiering van de werkingskosten van NGO-netwerken 3,5 Gemiddeld 600. 000/800. 000 - 5 tot 6 grote netwerken/platforms Subsidiabiliteitscriteria nader te bepalen in overleg met het programmacomité De regelingen van het vademecum en de procedures inzake subsidiëring van werkingskosten zijn van toepassing. TOTAAL (Jaar 1) 6 3. Bewustmaking • EU-conferenties: 4 of 5 grote EU-conferenties op voor het programma relevante gebieden (in Brussel of met het land dat het voorzitterschap bekleedt) met inbegrip van een jaarlijkse conferentie voor alle partners van het programma. Gemiddelde kosten op basis van 200 tot 250 deelnemers en tweedaagse conferenties: ± 200. 000 euro per conferentie Subsidie aan voorzitters slechts 3 conferenties in jaar 1 0,6 • Steun aan nationale evenementen/conferenties met een Europese dimensie, georganiseerd door de lidstaten (percentage van cofinanciering afhankelijk van de Europese dimensie). Gemiddeld 40. 000 tot 80. 000 / 15 tot 20 subsidies Bedrag te verhogen van 800. 000 in jaar 1 tot 1 miljoen in jaar 2 Aanbestedingen beperkt tot de lidstaten 0,8 • Mediacampagnes/evenementen met van prijzen en voorlichtingsactiviteiten – Subsidies op basis van inbegrip media- steun voor en 21 0,8 0,1 0,2 0,3 2,8 12,3 indienen van voorstellen of voor oproepen tot het dienstverlening in het kader van een aanbesteding indien op initiatief van de Commissie (bijv. Europese Gehandicaptendag) Bedrag te verhogen van 800. 000 in jaar 1 tot 1 miljoen vanaf jaar 2 • Publicatie van - 4 tijdschriften per jaar (productie - verspreiding) (slechts een tijdschrift in jaar 1 - bedrag te verhogen tot 300. 000 vanaf jaar 2) - specifieke vertaal-/publicatiekosten in verband met deskundigengroepen/studies/verslagen en conferenties enz. - overige publicaties, internet site en kosten voor de verspreiding van bovengenoemde jaarlijkse publicaties Bedrag te verhogen vanaf jaar 3 Aanbestedingen dienstverleningsovereenkomsten van specifieke taken/reguliere Alle bedragen enigszins te verhogen in de tweede helft van het programma TOTAAL (Jaar 1) ALGEMEEN TOTAAL (Jaar 1) Opmerking: Gevolgen van toetredingen later te verrekenen 22 7. 2 Uitsplitsing per onderdeel Vastleggingskredieten in miljoen euro (lopende prijzen) Onderdeel 2001 2002 2003 2004 2005 2006 Totaal Analyse en evaluatie 3,5 4 Capaciteitsopbouw 6 Bewustmaking/zichtbaarheid 2,8 8,5 3,7 Totaal 12,3 16,2 4,1 9 3,9 17 4,6 (1) 4,1 9 4,1 9 4,1 17,7 17,2 4,5 9 4,5 18 24,8 50,5 23,1 98,4 (1) Evaluatie achteraf vanaf jaar 4 7. 3 Uitgaven aan studies, deskundigen enz. die in deel B van de begroting zijn opgevoerd Vastleggingskredieten in miljoen euro (lopende prijzen) 2001 2002 2003 2004 2005 2006 Totaal 1 1 1 1 1 1 5 0,2 0,2 0,2 0,3 0,3 0,3 1,2 0,3 1,5 0,3 1,5 0,3 1,5 0,4 1,7 0,4 1,7 0,4 1,7 2,1 9,3 Studies en overeenkomsten met deskundigen (1) Bijeenkomsten van deskundigen (2) Voorlichting en publicaties Totaal (1) Met uitzondering van regelingen met Eurostat (2) Met uitzondering van bijeenkomsten die vallen onder deel A van de begroting 23 7. 4 Indicatief tijdschema kredieten 2001 2002 2003 2004 2005 2006 Totaal miljoen euro Vastleggingskredieten 12. 3 16. 2 17 17. 7 17. 2 18 98. 4 Betalingskredieten 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 e. v. jaren Totaal 4 6,3 2 7 7 2,2 7. 3 7,3 2,4 7,5 7,5 2,4 7,4 7,4 2,4 12,3 16,2 17 17,7 17,2 4 13,3 16,3 17 17,3 19,1 11,4 98,4 9 9 18 8. BEPALINGEN OM FRAUDE TEGEN TE GAAN (EN RESULTATEN VAN DE TOEPASSING ERVAN) Alle gesteunde maatregelen worden van tevoren, tussentijds en achteraf door de bevoegde diensten onderzocht ten aanzien van de kwaliteit van de inhoud en de kosteneffectiviteit. Deze maatregelen worden aangevuld met de inbegrip van de monitoring in het veld, door de werkzaamheden, met financiële diensten van de Commissie en de Rekenkamer. De documenten die de Commissie en de begunstigden van de betalingen contractueel binden, voorzien in fraudebestrijdingsmaatregelen om ervoor te zorgen dat de bijdragen van de Commissie correct worden gebruikt. 9. 9. 1 ELEMENTEN VAN DE KOSTEN/BATENANALYSE Algemeen doel De verantwoordelijkheid voor de uitvoering van de bestrijding van discriminatie rust hoofdzakelijk op de lidstaten. De Gemeenschap moet de inspanningen van de lidstaten op dit gebied steunen door steun aan wettelijke maatregelen ter bestrijding van discriminatie te combineren met bredere activiteiten ter bevordering van anti-discriminatoire praktijken, gebaseerd op een positieve benadering van diversiteit en mentaliteitsveranderingen op de lange termijn. Er zijn drie sub-doelstellingen vastgesteld die overeenkomen met drie grote takken van optreden in het kader van het programma: – verbetering van het inzicht in en de kennis van problemen in verband met discriminatie; 24 – ontwikkeling van de capaciteit van actoren uit de doelgroep om discriminatie aan te pakken, – bekendmaking en verspreiding van de anti-discriminatoire waarden en praktijken. Bij het programma zal worden samengewerkt met uiteenlopende actoren uit de doelgroep zoals beleidsmakers van nationale, regionale of plaatselijke overheden, onafhankelijke organen die zijn belast met de bestrijding van discriminatie, niet-gouvernementele organisaties, de sociale partners, onderzoeksinstituten, de media, opniniemakers, sociale dienstverleners, gerechtelijke en rechtshandhavingsdiensten. Ook organisaties op Europees niveau die zich inzetten voor de bestrijding van discriminatie en/of de behartiging van de belangen van mensen die zijn blootgesteld aan discriminatie, zullen voor het programma belangrijke partners zijn. 9. 2 Verantwoording van de maatregel De Gemeenschap heeft ervaring met het bevorderen van acties ter bestrijding van discriminatie op enkele van de gronden die nu onder artikel 13 vallen. Verscheidene van deze initiatieven zijn succesrijk geweest bij het steunen van plaatselijke initiatieven met duidelijk omschreven begunstigden, maar minder bij het bewerkstelligen van een toegevoegde waarde op Europees niveau. Dit komt ten dele doordat de projecten betrekkelijk kleinschalig waren en doordat de grensoverschrijdende partnerschappen vaak vrij zwak waren. Bovendien is het voor de Commissie moeilijk gebleken de talrijke kleine projecten voldoende nauwlettend te beheren om de lessen hiervan te kunnen opmaken en verspreiden. Dit voorstel beoogt deze problemen te verhelpen door de aandacht toe te spitsen op een beperkt aantal kwalitatief hoogwaardige, grootschalige gecoördineerde initiatieven waarbij de nadruk ligt op het stimuleren van veranderingen in de lidstaten. Het tot de regeringen van de lidstaten, plaatselijke en regionale autoriteiten, netwerken van werkgevers en werknemers en grootschalige NGO's en zal de financiering stroomlijnen die voorheen was gewijd aan een reeks ad-hocmaatregelen op gebieden zoals ras, leeftijd en handicap. is gericht In dit verband zal het programma drie delen omvatten die gelijktijdig worden uitgevoerd. De ervaring van Gemeenschap met de aanpak van discriminatie verieert echter per discriminatiegrond (bijv. meer ervaring met discriminatie op grond van ras en handicap dan leeftijd en seksuele geaardheid). Dit betekent dat er behoefte zal zijn aan meer studies en analyse, met name in de eerste fasen van het programma, in verband met gronden waarmee de Gemeenschap weinig ervaring heeft, en meer ruimte voor de uitwisseling van bestaande goede praktijken ten aanzien van andere discriminatiegronden. De delen bestrijken het volgende: a) Verbetering van het inzicht en de kennis van problemen 25 Met dit deel wordt beoogd een basisinstrument tot stand te brengen voor het verzamelen van informatie, de omzetting ervan in een bruikbare en vergelijkbare vorm, en de verspreiding ervan onder de actoren uit de doelgroep in de lidstaten. Onderzoek naar de hudige situatie heeft aangetoond dat er betrekkelijk weinig informatie beschikbaar is over de juiste omvang van de discriminatie of over de doeltreffendheid van de bestaande maatregelen om die te verbieden of ontmoedigen. Het programma moet actoren in de verschillende lidstaten helpen om van de ervaringen van anderen te leren ten einde de doeltreffendheid van hun inspanningen ter bestrijding van discriminatie te vergroten. Derhalve moet informatie over de werkzaamheden in de lidstaten beschikbaar worden gesteld in een gemakkelijk toegankelijke vorm die door de actoren kan worden gebruikt. resultaten: De in het kader van dit deel voorgestelde maatregelen moeten binnen een redelijk budget blijven met een optimale kosteneffectiviteit: alle maatregelen moeten worden uitgevoerd binnen een transnationaal kader en zijn gericht op door specifieke samenwerking tussen Eurostat en de nationale bureaus voor de statistiek, in onderling overleg goedgekeurde methoden voor benchmarking en evaluatie, opstelling van jaarverslagen enz. Voorbereidende maatregelen op de begroting van 1999 en met name kleinschalige studies kunnen helpen om de situatie in kaart te brengen en het programma doeltreffender en efficiënter op gang te brengen. vergelijkbaarheid statistieken van de b) Ontwikkeling van de capaciteit van actoren uit de doelgroep om discriminatie aan te pakken Dit deel beoogt een Europese waarde toe te voegen aan de capaciteit van actoren om discriminatie doeltreffend te bestrijden. Dit wordt nagestreefd door goede praktijken en lessen die zijn opgedaan bij vroegere ervaringen, onder deze actoren te verspreiden en hen te betrekken bij een proces van transnationale uitwisselingen en dialoog op EU-niveau. Uit ervaringen in het verleden met de discriminatiegronden is gebleken hoe belangrijk het is om samen te werken met de actoren uit de doelgroep in de lidstaten en met organisaties die opkomen voor de belangen van mensen die aan discriminatie blootstaan. Deze actoren beschikken namelijk over een grote rijkdom aan informatie en expertise inzake discriminatiebestrijding die van nut kan zijn voor andere partners; zij kunnen ook zelf invloed uitoefenen op de beleidsvorming in de lidstaten. Er moet een manier worden gevonden om deze informatie vrij te krijgen en voor anderen beschikbaar te maken. Bij voorgaande communautaire acties inzake discriminatie op grond van geslacht, ras, handicap en leeftijd is het zeer waardevol gebleken om actoren samen te brengen in transnationale partnerschappen die de basis kunnen vormen voor de uitwisseling van goede praktijken. Dit deel omvat derhalve steun aan specifieke transnationale uitwisselingen. Zoals gezegd, duiden voorafgaande evaluaties erop dat de Gemeenschap beter geen subsidie kan verlenen aan plaatselijke acties die zijn ontworpen 26 met specifieke, identificeerbare begunstigden in gedachte, maar zich resoluut moet toeleggen op de uitwisseling van in de lidstaten reeds bestaande informatie en goede praktijken. De thema's van het programma worden jaarlijks vastgesteld. Hierbij zal in alle communautaire beleidslijnen en programma's terdege rekening worden gehouden met de ontwikkeling in de bestrijding van discriminatie. De voorbereidende acties die zijn opgevoerd op de begroting van 1999 moeten helpen bij de selectie van veelbelovende werkgebieden en mogelijke prioriteiten voor een geleidelijke uitvoering van de activiteiten op dit gebied. Dit deel behelst ten eerste steun aan een beperkt aantal grote EU-netwerken van NGO's die werkzaam zijn op het gebied van anti-discriminatie. De dialoog met de burgermaatschappij is een wezenlijk element van het proces ter mobilisering van alle actoren voor de bestrijding van discriminatie. Derhalve wordt voorgesteld deze dialoog te bevorderen door EU- coördinatienetwerken die hebben aangetoond zeer uiteenlopende NGO's bij elkaar te kunnen brengen en de belangen van mensen die aan discriminatie blootstaan, te kunnen behartigen. Steun aan de werkingskosten van een beperkt aantal netwerken op basis van duidelijke inspanningsverplichtingen en werkprogramma's lijkt de voorkeur te genieten boven steun aan een groot aantal concurrerende instanties en groepen die alleen voor hun eigen belangen lobbyen. c) Bekendmaking en verspreiding van de anti-discriminatoire waarden en praktijken. Dit deel is bedoeld om de lessen van het programma te verspreiden en bij te dragen tot de aanvaarding van veranderingen in de maatschappij. Het moet ook bijdragen tot de nodige politieke voorwaarden voor wetgevende en andere ontwikkelingen. Vooruitgang in de praktijken of het beleid was vaak het gevolg van of ging gepaard met campagnes voor bewustmaking omtrent een bepaald onderwerp. Dit geldt met name op het gebied van de rassengelijkheid en de gelijkheid tussen vrouwen en mannen, maar ook op andere gebieden zoals het milieu, waar campagnes door regeringen of organisaties in het veld het publiek hebben voorbereid op wetgevingsvoorstellen. De hoofdverantwoordelijkheid voor dergelijke acties moet bij de lidstaten blijven berusten (aangezien de meeste normen op nationaal niveau worden vastgesteld - communautaire wetgeving beoogt alleen de minimumnormen vast te stellen waaraan de lidstaten ten minste moeten voldoen). Beperkte acties van de Gemeenschap ter ondersteuning van het werk van de lidstaten kunnen echter wel voordelig zijn, met name door meer inzicht te geven in de wijze waarop andere lidstaten vergelijkbare problemen aangepakt hebben. Dit deel omvat daarom klassieke voorlichtings- en communicatiemiddelen (een programmabrochure en een site) en doelgerichte zichtbaarheids- /bewustmakingscampagnes of -evenementen. Het omvat verder subsidies voor evenementen die worden georganiseerd ter ondersteuning van de politieke thema's die de opeenvolgende voorzitters van de Raad kiezen. 27 uitgevoerd acties worden algemene Deze informatiestrategie van de Commissie. De lidstaten zal worden verzocht een actieve rol te spelen om te zorgen voor optimale complementariteit met de nationale en de kosteneffectiviteit. initiatieven en ter optimalisering van het onderdeel effect van als de 9. 3 Follow-up en evaluatie van de maatregel Aangezien dit programma wil bijdragen tot nieuwe beleidsreacties op discriminatie, maken follow-up en evaluatie vanzelfsprekend deel uit van de uit te voeren activiteiten, ten einde optimaal effect te sorteren. zal programma voortdurend Het Het programmacomité zal regelmatig verslagen ontvangen van de Commissie. Het toezicht zal worden aangepast aan de behoeften bij inder onderdeel en zal zowel aandacht besteden aan de kwaliteitsborging als aan de financiële regelmatigheid. gecontroleerd. worden Bovendien wordt het programma onderworpen aan een eindevaluatie met medewerking van externe beoordelaars voor 30 juni 2005. De resultaten zullen worden verwerkt in een tenuitvoerleggingsverslag aan de overige instellingen van de Gemeenschap voor 31 december 2005. Op basis van dit laatste verslag zal de Commissie overwegen welke aanvullende actie wenselijk is. Het evaluatiekader moet worden opgesteld in samenwerking met het programmacomité. Hierbij moet vooral worden gelet op de doeltreffendheid, efficiency en relevantie van het programma, met inbegrip van de bereikte kennisoverdracht (wat heeft het programma bereikt voor de ontwikkeling van non-discriminatiebeleid en -praktijken in de lidstaten?). De evaluatie moet worden gefinancierd uit de begroting van het programma en voorgesteld wordt, rekening houdend met de aanbevelingen van SEM 2000 inzake monitoring en evaluatie, een indicatief bedrag vrij te houden van 500. 000 euro voor evaluatie en 350. 000 voor toezicht. Op basis van een aanbesteding zal een extern evaluatieteam worden geselecteerd. 10. HUISHOUDELIJKE UITGAVEN (AFDELING III, DEEL A VAN DE ALGEMENE BEGROTING) De vereiste administratieve middelen worden vrijgemaakt wanneer de Commissie het jaarlijkse besluit heeft genomen over de toewijzing van de benodigde middelen, rekening houdende met het personeel en de extra bedragen die door de begrotingsautoriteit worden toegewezen. De voor de uitvoering van het programma noodzakelijke huishoudelijke middelen worden ter beschikking gesteld voor een vaste periode van 6 jaar met ingang van 2000. Er zullen geen extra begrotingsmiddelen voor worden uitgetrokken. 28 10. 1 Gevolgen voor het aantal posten Soort posten Aantal voor het beheer van de actie benodigde personeelsleden Permanent Tijdelijk Bron Duur Huidig personeel DG of dienst Extra middelen Ambtenaren of tijdelijk personeel A B C 5,5 2 3 Overige middelen Totaal 10,5 5,5 2 3 10,5 6 jaar 10. 2 Financiële gevolgen van de uitbreiding van het personeelsbestand Bedragen (6 jaar) miljoen euro Berekeningswijze Ambtenaren 6,804 Gebaseerd op gemiddelde loonkosten van 108. 000 euro per man per jaar (lijnen A1, A2, A4, A5, A7) Tijdelijk personeel Overige middelen (vermeld begrotingslijn) Totaal 6,804 6 jaar x 10,5 x 108. 000 = 6. 804. 000 euro 10. 3 Extra huishoudelijke uitgaven als gevolg van deze actie Uitbreiding niet verwacht. 29 EUR Berekeningswijze Gemiddeld 3 dienstreizen van 1 tot 1,5 dag per jaar in iedere lidstaat - gemiddelde kosten 590 euro (1 dag) tot 656 euro (1,5 dag) per dienstreis. Regelmatige vergaderingen van de groepen op hoog niveau inzake non-discriminatie (2 vergaderingen per jaar, 2 vertegenwoordigers per lidstaat) en inzake gehandicapten (2 vergaderingen, 1 vertegenwoordiger per lidstaat). Overige vergaderingen met NGO's en sociale jaar met NGO's, 2 partners vergaderingen met de sociale partners, 15 tot 20 non- gouvernementele deskundigen) - Gemiddelde kosten 650 voor per euro overheidsdeskundigen non- gouvernementele deskundigen. vergadering en (2 vergaderingen per persoon voor euro 750 per 3 vergaderingen per jaar van het programmacomité (1 vertegenwoordiger per lidstaat). Gemiddelde kosten 650 euro per overheidsdeskundigen x 15 lidstaten x 3 vergaderingen = jaarlijkse kosten 29. 250 programmaconferentie (250 (SCIC). De 2 thematische conferenties (150 deelnemers) en 1 jaarlijkse deelnemers). totale kosten Organisatie: Commissie omvatten reis- en verblijfkosten volgens de regelingen en verwante organisatiekosten. van de Commissie thematische de 100. 000 Gemiddeld conferenties jaarlijkse en 180. 000 conferentie. voor voor euro euro de Begrotingslijn A-7010 (dienstreizen) Bedrag 28. 000 (1 jaar) 168. 000 (6 jaar) A-7030 (vergaderingen) 119. 000 (1 jaar) 714. 000 (6 jaar) A-7031 (verplichte comités) A-7040 (conferenties) Totaal 29. 000 (1 jaar) 174. 000 (6 jaar) 380. 000 (1 jaar) 2. 280. 000 (6 jaar) 556. 000 (1 jaar) 3. 336. 000 (6 jaar) Berekening gebaseerd op de huidige uitgaven in verband met de uitvoering van begrotingslijnen B3-2006, 4101 en 4111. De uitgaven in bovenstaande tabel voor begrotingsonderdeel A-7 (verplichte comités, dienstreizen en conferenties) zullen worden gedekt door kredieten binnen de totale middelen van het DG EMPL. 30