title: Γνωμοδότηση της Eπιτροπής των Περιφερειών με θέμα «Ο αντίκτυπος της περιφερειακής πολιτικής στις δέσμες κινήτρων για επενδύσεις: μια διαφορετική προσέγγιση της χρησιμοποίησης των πόρων των διαρθρωτικών ταμείων»

eurovoc_concepts:
Structural Funds
business start-up
investment promotion
regional policy

text: 29. 2. 2000 EL Επι΄σηµη Εφηµερι΄δα των Ευρωπαι¨κω΄ν Κοινοτη΄των C 57/61 Γνωµοδο΄τηση της Eπιτροπη΄ς των Περιφερειω΄ν µε θε΄µα «Ο αντι΄κτυπος της περιφερειακη΄ς πολιτικη΄ς στις δε΄σµες κινη΄τρων για επενδυ΄σεις: µια διαφορετικη΄ προσε΄γγιση της χρησιµοποι΄ησης των πο΄ρων των διαρθρωτικω΄ν ταµει΄ων» (2000/C 57/09) H ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ, ε΄χοντας υπο΄ψη την απο΄φαση του Προεδρει΄ου της στις 10 Μαρτι΄ου 1999, συ΄µφωνα µε το α΄ρθρο 198 Γ παρα΄γραφος 4 της Συνθη΄κης περι΄ ιδρυ΄σεως της Ευρωπαι¨κη΄ς Κοινο΄τητας, περι΄ καταρτι΄σεως γνωµοδο΄τησης για το ανωτε΄ρω θε΄µα και να αναθε΄σει την προετοιµασι΄α των σχετικω΄ν εργασιω΄ν στην επιτροπη΄ 1 «Περιφερειακη΄ πολιτικη΄, διαρθρωτικα΄ ταµει΄α, οικονοµικη΄ και κοινωνικη΄ συνοχη΄, διασυνοριακη΄ και περιφερειακη΄ συνεργασι΄α» σε συνεργασι΄α µε την επιτροπη΄ 6· ε΄χοντας υπο΄ψη τη συµβολη΄ της επιτροπη΄ς 6 «Απασχο΄ληση, οικονοµικη΄ πολιτικη΄, ενιαι΄α αγορα΄, βιοµηχανι΄α, ΜΜΕ» (εισηγητε΄ς: η κα Oldfather (UK, SPE) και ο κ. Schranz (A, EVP))· ε΄χοντας υπο΄ψη το σχε΄διο γνωµοδο΄τησης (CdR 127/99 Rev. 2) που υιοθε΄τησε η επιτροπη΄ 7 στις 6 Οκτωβρι΄ου 1999 (εισηγητε΄ς: η κα Klasnic (A, EVP) και ο κ. Färm (S, SPE))· υιοθε΄τησε κατα΄ την 31η συ΄νοδο ολοµε΄λειας της 17ης και 18ης Νοεµβρι΄ου 1999 (συνεδρι΄αση της 18ης Νοεµβρι΄ου) την ακο΄λουθη γνωµοδο΄τηση. 1. Γενικο΄ ιστορικο΄ πλαι΄σιο Πολλε΄ς επιχειρηµατικε΄ς δραστηριο΄τητες αποκτου΄ν ση΄µερα 1. 1. ε΄ναν ολοε΄να και περισσο΄τερο παγκο΄σµιο χαρακτη΄ρα. Σ' αυτο΄ συµβα΄λλουν η τεχνολογικη΄ προ΄οδος και η ταχει΄α διεθνοποι΄ηση των επιχειρηµατικω΄ν αγορω΄ν. Η ικανο΄τητα των κοινοτικω΄ν επιχειρη΄σεων να ει΄ναι ανταγωνιστικε΄ς σ' αυτη΄ν την αγορα΄ ε΄χει και΄ρια σηµασι΄α για τη µελλοντικη΄ ανα΄πτυξη και ευηµερι΄α στην ΕΕ. Η υλοποι΄ηση της ΟΝΕ κατε΄ληξε στην εξαφα΄νιση 1. 2. ορισµε΄νων απο΄ τα παραδοσιακα΄ µε΄σα προσε΄λκυσης επενδυ΄σεων. Οι σταθερε΄ς συναλλαγµατικε΄ς ισοτιµι΄ες ε΄θεσαν τε΄ρµα στις νοµισµατικε΄ς διακυµα΄νσεις. Τα κρα΄τη µε΄λη δεν µπορου΄ν πλε΄ον να µπουν στον πειρασµο΄ να καταφυ΄γουν σε υποτι΄µηση για να ενισχυ΄σουν την ανταγωνιστικο΄τητα΄ τους. 1. 3. Η ΟΝΕ αλλα΄ζει επι΄σης τις συνθη΄κες στην πιστωτικη΄ αγορα΄ και την αξιολο΄γηση των α΄λλων οικονοµικω΄ν παραγο΄ντων. Ο ανταγωνισµο΄ς καθι΄σταται πιο ε΄ντονος και οι επιχειρη΄σεις µπορου΄ν να συγκρι΄νουν ευκολο΄τερα τους δανειοδοτικου΄ς ο΄ρους. Το κοινο΄ νο΄µισµα τονι΄ζει, επι΄σης, τις διαφορε΄ς µεταξυ΄ των µισθω΄ν, των φο΄ρων και των επιβαρυ΄νσεων. τις για τον ευ΄κολο διαχωρισµο΄ Μια οµοιο΄µορφη ενιαι΄α αγορα΄ µε κοινο΄ νο΄µισµα καθιστα΄ 1. 4. πιο των επιχειρη΄σεις δραστηριοτη΄των τους. Οι τοµει΄ς εντα΄σεως εργασι΄ας που δεν απαιτου΄ν ιδιαι΄τερα ειδικευµε΄νο εργατικο΄ δυναµικο΄ εγκαθι΄στανται σε περιοχε΄ς µε χαµηλο΄ κο΄στος εργασι΄ας. Η ε΄ρευνα και η ανα΄πτυξη, µαζι΄ µε τις δραστηριο΄τητες που απαιτου΄ν εργαζοµε΄νους µε υψηλη΄ κατα΄ρτιση, εγκαθι΄στανται σε αναπτυσσο΄µενες περιοχε΄ς µε µεγα΄λα πανεπιστη΄µια. Προ΄κειται για µια φυσικη΄ εξε΄λιξη, µε στα΄θµιση των συγκριτικω΄ν πλεονεκτηµα΄των· στις ακραι΄ες µορφε΄ς της, ο΄µως, προξενει΄ σηµαντικα΄ προβλη΄µατα. Στις πιο ευνοηµε΄νες περιφε΄ρειες, µεγα΄λος αριθµο΄ς θε΄σεων 1. 5. απασχο΄λησης για προσωπικο΄ µε χαµηλη΄ ειδι΄κευση εξαφανι΄ζεται. Το αποτε΄λεσµα µπορει΄ να ει΄ναι µια αγορα΄ εργασι΄ας µε δυ΄ο στρω΄µατα, ο΄που µια ισχυρη΄ αγορα΄ για τους εργαζοµε΄νους µε µεγα΄λη κατα΄ρτιση ενδε΄χεται να συνυπα΄ρχει µε υψηλη΄ ανεργι΄α στις ευα΄λωτες οµα΄δες. Στις λιγο΄τερο ευηµερου΄σες περιφε΄ρειες, υπα΄ρχει κι΄νδυνος να διαιωνιστει΄ µια δια΄ρθρωση που κυριαρχει΄ται απο΄ τις θε΄σεις εργασι΄ας στον δευτερογενη΄ τοµε΄α. Το γεγονο΄ς αυτο΄ τονι΄ζει την ανα΄γκη για επικε΄ντρωση των µε΄τρων στη΄ριξης των λιγο΄τερο ευνοηµε΄νων περιφερειω΄ν στην ανα΄πτυξη των υποδοµω΄ν, της εκπαι΄δευσης και κατα΄ρτισης και α΄λλων κοινωνικω΄ν υπηρεσιω΄ν. Η επικει΄µενη διευ΄ρυνση της ΕΕ επηρεα΄ζει η΄δη τις 1. 6. αποφα΄σεις των επιχειρη΄σεων για τις επενδυ΄σεις τους. Οι υποψη΄φιες χω΄ρες αποτελου΄ν µια µεγα΄λη, σηµαντικη΄ µελλοντικη΄ αγορα΄, µε δυνατο΄τητες ανα΄πτυξης και αυξηµε΄νης ζη΄τησης. Η ε΄νταξη των χωρω΄ν αυτω΄ν θα ε΄χει τερα΄στιο αντι΄κτυπο στην αγορα΄ εργασι΄ας, ιδι΄ως στα γειτονικα΄ κρα΄τη. Κατα΄ τη δια΄ρκεια µιας µεταβατικη΄ς περιο΄δου, το χαµηλο΄τερο κο΄στος εργασι΄ας και το γεγονο΄ς ο΄τι τα περιβαλλοντικα΄ και κοινωνικα΄ προ΄τυπα δεν θα εφαρµοσθου΄ν αµε΄σως θα αποτελε΄σουν σηµαντικου΄ς παρα΄γοντες για τις επενδυ΄σεις. 2. Ο ρο΄λος της ευρωπαι¨κη΄ς περιφερειακη΄ς πολιτικη΄ς στην ενθα΄ρρυνση της συ΄στασης επιχειρη΄σεων 'Ενας απο΄ τους πιο σηµαντικου΄ς στο΄χους της ΕΕ 2. 1. εκφρα΄ζεται στο α΄ρθρο 158 παρα΄γραφος 2 της Συνθη΄κης περι΄ ιδρυ΄σεως της Ευρωπαι¨κη΄ς Κοινο΄τητας: «Η Κοινο΄τητα αποσκοπει΄ στη µει΄ωση των διαφορω΄ν µεταξυ΄ των επιπε΄δων ανα΄πτυξης των δια΄φορων περιοχω΄ν και στη µει΄ωση της καθυστε΄ρησης των πλε΄ον µειονεκτικω΄ν περιοχω΄ν η΄ νη΄σων, συµπεριλαµβανοµε΄νων των αγροτικω΄ν περιοχω΄ν. » C 57/62 EL Επι΄σηµη Εφηµερι΄δα των Ευρωπαι¨κω΄ν Κοινοτη΄των 29. 2. 2000 Επι΄σης, στο α΄ρθρο 160 της Συνθη΄κης ορι΄ζεται η αποστολη΄ 2. 2. του Ευρωπαι¨κου΄ Ταµει΄ου Περιφερειακη΄ς Ανα΄πτυξης. Το ΕΤΠΑ ε΄χει ως στο΄χο να «συµβα΄λλει στη διο΄ρθωση των κυριο΄τερων περιφερειακω΄ν ανισοτη΄των στην Κοινο΄τητα, µε΄σω συµµετοχη΄ς στην ανα΄πτυξη και στη διαρθρωτικη΄ αναπροσαρµογη΄ των περιοχω΄ν που παρουσια΄ζουν καθυστε΄ρηση στην ανα΄πτυξη΄ τους, καθω΄ς και στη µετατροπη΄ των βιοµηχανικω΄ν περιοχω΄ν που βρι΄σκονται σε παρακµη΄». προαγωγη΄ σταθερω΄ν και πλεονεκτικω΄ν βασικω΄ν συνθηκω΄ν και στην προω΄θηση της ανα΄πτυξης στις λιγο΄τερο ευνοηµε΄νες περιοχε΄ς. Ο στο΄χος εδω΄ θα πρε΄πει να ει΄ναι η εξευ΄ρεση µακροπρο΄θεσµων λυ΄σεων για την προαγωγη΄ ενο΄ς τοπικου΄ περιβα΄λλοντος πιο ευνοι¨κου΄ για την ανα΄πτυξη και τη δηµιουργι΄α βιω΄σιµων θε΄σεων εργασι΄ας. Τα κρα΄τη µε΄λη θα µπορε΄σουν ε΄τσι να ανταποκριθου΄ν στον στο΄χο της επι΄τευξης υψηλου΄ επιπε΄δου απασχο΄λησης, που τι΄θεται στο κεφα΄λαιο περι΄ απασχο΄λησης της Συνθη΄κης του 'Ενας απο΄ τους βασικου΄ς στο΄χους της περιφερειακη΄ς 2. 3. πολιτικη΄ς της ΕΕ ει΄ναι η υποστη΄ριξη της ανα΄πτυξης στις µειονεκτου΄σες περιοχε΄ς για τη δηµιουργι΄α νε΄ων, βιω΄σιµων θε΄σεων απασχο΄λησης. Απο΄ πολλα΄ χρο΄νια τα διαρθρωτικα΄ ταµει΄α της ΕΕ παρε΄χουν πολυ΄τιµη υποστη΄ριξη στην προαγωγη΄ της ανα΄πτυξης των περιφερειω΄ν µε προβλη΄µατα. Υπα΄ρχουν πολλα΄ καλα΄ παραδει΄γµατα για τον τρο΄πο µε τον οποι΄ο η ενι΄σχυση της ΕΕ συνε΄βαλε σε µι΄α θετικη΄ εξε΄λιξη στις λιγο΄τερο ευνοηµε΄νες περιφε΄ρειες και στις βιοµηχανικε΄ς περιοχε΄ς που πλη΄ττονται απο΄ υ΄φεση. Τα διαρθρωτικα΄ ταµει΄α αποτελου΄ν σηµαντικο΄ κοινο΄ µε΄σο για τη δηµιουργι΄α νε΄ων θε΄σεων απασχο΄λησης και την ενι΄σχυση της ανταγωνιστικο΄τητας της ΕΕ. Ωστο΄σο, η Επιτροπη΄ των Περιφερειω΄ν ανησυχει΄ για 2. 4. ενδεχο΄µενες στρεβλω΄σεις των στο΄χων των διαρθρωτικω΄ν ταµει΄ων. Στα πλαι΄σια της περιφερειακη΄ς πολιτικη΄ς της ΕΕ πρε΄πει να καταβληθει΄ προσπα΄θεια ω΄στε να µη γι΄νεται χρη΄ση των α΄µεσων επιδοτη΄σεων απλω΄ς και µο΄νο για τη µεταφορα΄ των υφιστα΄µενων θε΄σεων απασχο΄λησης απο΄ µι΄α περιοχη΄ της Ευρω΄πης σε µιαν α΄λλη. Για το λο΄γο αυτο΄, θα πρε΄πει να υποστηριχθει΄ µια πολιτικη΄ µει΄ωσης του επιπε΄δου των επιδοτη΄σεων που διατι΄θενται για τη βιοµηχανι΄α στην Ευρω΄πη, η οποι΄α θα λαµβα΄νει σοβαρα΄ υπο΄ψη τις αναφερο΄µενες στο α΄ρθρο 158 της Συνθη΄κης ΕΚ διαφορε΄ς µεταξυ΄ των επιπε΄δων ανα΄πτυξης των δια΄φορων περιοχω΄ν. Το προ΄γραµµα των διαρθρωτικω΄ν ταµει΄ων, το οποι΄ο υιοθετη΄θηκε στο Ευρωπαι¨κο΄ Συµβου΄λιο του Βερολι΄νου µαζι΄ µε την Ατζε΄ντα 2000, για τα ε΄τη 2000 ε΄ως 2006, θα διαδραµατι΄σει καθοριστικο΄ ρο΄λο στην προκειµε΄νη περι΄πτωση. τεχνολογικε΄ς µεταβολε΄ς. Απαιτου΄νται Οι δηµογραφικε΄ς τα΄σεις αποκαλυ΄πτουν γη΄ρανση του 2. 5. εργατικου΄ δυναµικου΄ της Ευρω΄πης. Ταυτο΄χρονα, συντελου΄νται ραγδαι΄ες µεγα΄λες προσπα΄θειες για να διασφαλισθει΄ ο΄τι τα προσο΄ντα του εργατικου΄ δυναµικου΄ συµβαδι΄ζουν µε τις γενικο΄τερες εξελι΄ξεις και για να αντιµετωπισθει΄ ο σκληρο΄ς διεθνη΄ς ανταγωνισµο΄ς. 'Οταν µειω΄νεται η προσφορα΄ νε΄ων εργαζοµε΄νων µε προ΄σφατη κατα΄ρτιση, οι επιχειρη΄σεις πρε΄πει να βρουν νε΄ους τρο΄πους κα΄λυψης των αναγκω΄ν τους σε προσωπικο΄ (). Τα εθνικα΄ προγρα΄µµατα που καταρτι΄ζονται τω΄ρα στα 2. 6. κρα΄τη µε΄λη για την υλοποι΄ηση του νε΄ου προγρα΄µµατος των διαρθρωτικω΄ν ταµει΄ων της ΕΕ θα πρε΄πει, εποµε΄νως, να ε΄χουν ως πρωταρχικο΄ στο΄χο την υποστη΄ριξη των προσπαθειω΄ν κατα΄ρτισης για την ενι΄σχυση των προσο΄ντων του εργατικου΄ δυναµικου΄ σε ο΄λη την 'Ενωση. Τα διαρθρωτικα΄ ταµει΄α θα πρε΄πει επι΄σης να συνεχι΄σουν να ε΄χουν ως κυ΄ρια αποστολη΄ την παροχη΄ ενι΄σχυσης για την ανα΄πτυξη των υποδοµω΄ν, των παραγωγικω΄ν επενδυ΄σεων κλπ. και γενικα΄ τη συµβολη΄ στην της κατα΄ρτισης, της Ε&Α, κοινοτικο΄ πλαι΄σιο για τις δηµο΄σιες ενισχυ΄σεις προς την αυτοκινητοβιοµηχανι΄α. Βρυξε΄λλες, 18 Νοεµβρι΄ου 1999. 'Αµστερνταµ. 3. Οι δε΄σµες κινη΄τρων ως µε΄σο προσε΄λκυσης επενδυ΄σεων στις ευρωπαι¨κε΄ς περιφε΄ρειες επιχειρη΄σεων να µεταφε΄ρουν Το δικαι΄ωµα των τις 3. 1. δραστηριο΄τητε΄ς τους σε α΄λλες τοποθεσι΄ες της ΕΕ παρε΄χεται απο΄ τις Ευρωπαι¨κε΄ς Συνθη΄κες και απο΄ τη δηµιουργι΄α της Ενιαι΄ας Ευρωπαι¨κη΄ς Αγορα΄ς. ∆ηµιουργου΄νται σοβαρε΄ς ανησυχι΄ες εα΄ν ενθα΄ρρυνση των παρε΄χονται µετεγκαταστα΄σεων των επιχειρη΄σεων και οι ανησυχι΄ες αυτε΄ς µεγεθυ΄νονται εα΄ν οι αποφα΄σεις µετεγκατα΄στασης φαι΄νεται ο΄τι ενισχυ΄σεις για την κρατικε΄ς υπαγορευ΄ονται απο΄ κι΄νητρα που δεν προωθου΄ν τη βιω΄σιµη απασχο΄ληση. Η περιφερειακη΄ πολιτικη΄ της Ευρωπαι¨κη΄ς΄ Ενωσης ε΄χει 3. 2. διαδραµατι΄σει ιδιαι΄τερα θετικο΄ ρο΄λο για την ανα΄πτυξη των περιφερειω΄ν της Ευρω΄πης και τη βελτι΄ωση της ισορροπι΄ας και της συνοχη΄ς της΄ Ενωσης. Παρα΄ το γεγονο΄ς αυτο΄, διευρυ΄νεται ο δηµο΄σιος δια΄λογος γυ΄ρω απο΄ αυτε΄ς τις δε΄σµες κινη΄τρων προς τις επιχειρη΄σεις, λο΄γω της µη τη΄ρησης των κοινοτικω΄ν κανο΄νων που παρατηρει΄ται σε ορισµε΄νες εξαιρετικε΄ς περιπτω΄σεις. Τα κυριο΄τερα θε΄µατα που εξετα΄ζονται στο πλαι΄σιο του εν λο΄γω διαλο΄γου ει΄ναι τα ακο΄λουθα: — επιχορη΄γηση η΄ δωρεα΄ν παροχη΄ οικοπε΄δων, κτιρι΄ων και α΄λλων τους απο΄ µι΄α περιοχη΄ της ΕΕ σε α΄λλη, υποδοµω΄ν στις επιχειρη΄σεις που µεταφε΄ρουν την παραγωγη΄ — — — των ανωτε΄ρω συνδυασµο΄ α΄φθονες τοπικε΄ς/περιφερειακε΄ς/εθνικε΄ς ενισχυ΄σεις, εντελω΄ς εκτο΄ς των πλαισι΄ων των κανονισµω΄ν της ΕΕ για τις διαρθρωτικε΄ς ενισχυ΄σεις, που µοια΄ζουν µα΄λιστα να ε΄ρχονται σε α΄µεση ενισχυ΄σεων µε κανο΄νες για τις δηµο΄σιες ενισχυ΄σεις, αντι΄θεση µε την πολιτικη΄ της ΕΕ για τον ανταγωνισµο΄ και τους επιπροσθε΄τως αυτω΄ν των δυ΄ο µορφω΄ν ενισχυ΄σεων, σε ορισµε΄να κρα΄τη µε΄λη οι εργοδο΄τες ενδε΄χεται να υποβιβα΄ζουν τις συνθη΄κες εργασι΄ας (κοινωνικο΄ ντα΄µπινγκ): Το γεγονο΄ς αυτο΄ αποτελει΄ σοβαρο΄ κι΄νδυνο για την κοινωνικη΄ συνοχη΄ στην Ευρωπαι¨κη΄ 'Ενωση, ε΄να απο΄ τα στοιχει΄α ταυτο΄τητας της οποι΄ας ει΄ναι το υψηλο΄ επι΄πεδο των εργαζοµε΄νων. Γι' αυτο΄, ει΄ναι απαραι΄τητο να αποφευχθει΄ ο ανταγωνισµο΄ς προς τα κα΄τω ο΄σον αφορα΄ τις κοινωνικε΄ς συνθη΄κες, µε΄σω της εναρµο΄νισης των συνθηκω΄ν αυτω΄ν στο πλαι΄σιο του Πρωτοκο΄λλου Εφαρµογη΄ς του Ευρωπαι¨κου΄ Χα΄ρτη των Θεµελιωδω΄ν Κοινωνικω΄ν ∆ικαιωµα΄των των Εργαζοµε΄νων, που ει΄ναι προσαρτηµε΄νο στη Συνθη΄κη για την Ευρωπαι¨κη΄ 'Ενωση. κι΄νητρα σε ορισµε΄νες περιπτω΄σεις, (φορολογικο΄ ντα΄µπινγκ). Για παρα΄δειγµα, ει΄ναι γνωστο΄ ο΄τι η φορολογι΄α του κεφαλαι΄ου και των επιχειρη΄σεων διαφε΄ρει ειδικα΄ φορολογικα΄ Ο Προ΄εδρος 29. 2. 2000 EL Επι΄σηµη Εφηµερι΄δα των Ευρωπαι¨κω΄ν Κοινοτη΄των C 57/63 ε΄ντονα απο΄ το ε΄να κρα΄τος στο α΄λλο, ενω΄ υφι΄στανται σηµαντικε΄ς διαφορε΄ς και µεταξυ΄ των περιφερειω΄ν στο εσωτερικο΄ ορισµε΄νων κρατω΄ν µελω΄ν, πρα΄γµα που υποκινει΄ ση΄µερα εκτενει΄ς περιφερειακε΄ς µετεγκαταστα΄σεις επιχειρη΄σεων µο΄νο και µο΄νο για φορολογικου΄ς λο΄γους. Ο κι΄νδυνος ει΄ναι να συµπιεστει΄ το΄σο πολυ΄ το υ΄ψος της φορολογι΄ας, ω΄στε να Σε µια υγιη΄ οικονοµι΄α της αγορα΄ς, οι επιχειρη΄σεις 4. 2. σταθµι΄ζουν τα πλεονεκτη΄µατα των δια΄φορων περιοχω΄ν και περιφερειω΄ν, πριν αποφασι΄σουν για τον το΄πο εγκατα΄σταση΄ς τους. Η διαδικασι΄α αυτη΄ απαιτει΄ ποικι΄λα µε΄τρα και απο΄ πλευρα΄ς της επιχει΄ρησης, µε τη δε΄ουσα προσοχη΄ στον σεβασµο΄ των βασικω΄ν προκυ΄ψουν σηµαντικε΄ς δυσκολι΄ες εκπαι΄δευσης και της κοινωνικη΄ς ασφα΄λισης. χρηµατοδο΄τησης της Ει΄ναι απαραι΄τητο να ληφθου΄ν µε΄τρα που να διασφαλι΄ζουν 3. 3. ο΄τι οι δε΄σµες κινη΄τρων δεν στρεβλω΄νουν τον ανταγωνισµο΄ και δεν παρε΄χουν αθε΄µιτες κρατικε΄ς ενισχυ΄σεις. Οι κρατικε΄ς ενισχυ΄σεις πρε΄πει να χρησιµοποιου΄νται για την προω΄θηση του ανταγωνισµου΄ που προωθει΄ την οικονοµικη΄ αποδοτικο΄τητα, τη σταθερη΄ ανα΄πτυξη και τη δηµιουργι΄α βιω΄σιµης απασχο΄λησης. Οι δε΄σµες ενισχυ΄σεων ει΄ναι σηµαντικε΄ς για ορισµε΄νες περιφε΄ρειες προκειµε΄νου, αφενο΄ς, να αντισταθµι΄σουν τα διαρθρωτικα΄ µειονεκτη΄µατα που εµποδι΄ζουν την οικονοµικη΄ ανα΄πτυξη και, αφετε΄ρου, να συµβα΄λουν στην οικονοµικη΄ και κοινωνικη΄ συνοχη΄ στην ΕΕ. Ο ανταγωνισµο΄ς για την προσε΄λκυση επιχειρη΄σεων — για 3. 4. την αντιµετω΄πιση ενο΄ς µονι΄µως υψηλου΄ ποσοστου΄ ανεργι΄ας — καθι΄σταται ο΄λο και πιο α΄γριος. Υπα΄ρχει κι΄νδυνος να υπονοµευθου΄ν βιω΄σιµες θε΄σεις απασχο΄λησης εξαιτι΄ας βραχυπρο΄θεσµων µε΄τρων που σκοπο΄ ε΄χουν να αποτελε΄σουν δε΄λεαρ για τις επιχειρη΄σεις. 3. 5. Αν η απο΄φαση µιας επιχει΄ρησης σχετικα΄ µε τον το΄πο εγκατα΄σταση΄ς της βασι΄ζεται περισσο΄τερο στην ποικιλι΄α των επιχορηγη΄σεων παρα΄ στα πιο µο΄νιµα συγκριτικα΄ πλεονεκτη΄µατα µιας περιφε΄ρειας, το΄τε πιθανο΄τατα θα ει΄ναι και βραχυπρο΄θεσµη. Υπα΄ρχουν πολλα΄ παραδει΄γµατα παρο΄µοιων περιστατικω΄ν. Οι περιφε΄ρειες που λαµβα΄νουν µε΄ρος σ' αυτο΄ το παιχνι΄δι, κατα΄ το οποι΄ο οι επιχειρη΄σεις τις αναγκα΄ζουν να συγκρου΄ονται µεταξυ΄ τους, πρε΄πει να γνωρι΄ζουν ο΄τι διατρε΄χουν τον κι΄νδυνο οι χαµε΄νες να ει΄ναι τελικα΄ οι ι΄διες. Η υποχρε΄ωση να καλυ΄ψουν τα κριτη΄ρια του Μα΄αστριχτ, απο΄ τη µι΄α πλευρα΄, και ο αγω΄νας δρο΄µου για την παροχη΄ των µε΄γιστων δυνατω΄ν δηµο΄σιων ενισχυ΄σεων και φοροαπαλλαγω΄ν, απο΄ την α΄λλη, µπορου΄ν να οδηγη΄σουν σε σοβαρα΄ προβλη΄µατα τα οποι΄α θα ε΄χουν επιπτω΄σεις το΄σο για τα κρα΄τη µε΄λη ο΄σο και για τις περιφερειακε΄ς και τοπικε΄ς αρχε΄ς. 4. Η µετεγκατα΄σταση ως συνε΄πεια της παροχη΄ς επενδυτικω΄ν κινη΄τρων Η αναδια΄ρθρωση ει΄ναι φυσικη΄ και απαραι΄τητη πτυχη΄ 4. 1. της εξε΄λιξης της βιοµηχανι΄ας και της εσωτερικη΄ς αγορα΄ς. Μια αναπο΄φευκτη παρενε΄ργεια΄ της ει΄ναι το ολικο΄ η΄ µερικο΄ κλει΄σιµο επιχειρη΄σεων, η συ΄σταση νε΄ων επιχειρη΄σεων και η µετεγκατα΄σταση επιχειρη΄σεων η΄ δραστηριοτη΄των. Γυ΄ρω στο 10 % των θε΄σεων εργασι΄ας χα΄νεται κα΄θε χρο΄νο, για να αντικατασταθει΄ απο΄ περι΄που ισα΄ριθµες νε΄ες. Το γεγονο΄ς αυτο΄ επιβα΄λλει µεγα΄λες απαιτη΄σεις προσαρµοστικο΄τητας στα α΄τοµα, περιφε΄ρειες. τις επιχειρη΄σεις και τις αρχω΄ν της ΕΕ για τον θεµιτο΄ ανταγωνισµο΄ και της απαγο΄ρευσης των ενισχυ΄σεων που ενδε΄χεται να προξενη΄σουν στρε΄βλωση΄ του. Στις αρχε΄ς της δεκαετι΄ας του 1990, η Ευρωπαι¨κη΄ Επιτροπη΄ 4. 3. διεξη΄γαγε ε΄ρευνα για την ανταγωνιστικο΄τητα των περιφερειω΄ν απο΄ α΄ποψη προσε΄λκυσης επενδυτω΄ν. Η ε΄ρευνα αυτη΄ πραγµατοποιη΄θηκε σε διασυ΄νδεση µε τις εργασι΄ες για την ολοκλη΄ρωση της ενιαι΄ας αγορα΄ς. Οι περιφε΄ρειες διαιρε΄θηκαν σε κατηγορι΄ες (ανεπτυγµε΄νες περιφε΄ρειες, βιοµηχανικε΄ς περιφε΄ρειες σε παρακµη΄ και λιγο΄τερο ευνοηµε΄νες περιφε΄ρειες) και προσδιορι΄σθηκαν 37 ανταγωνιστικο΄τητας. Οι παρα΄γοντες περιφερειακη΄ς τρεις της επιχειρη΄σεις επισηµα΄νουν υψηλο΄τερη προτεραιο΄τητα. που συµµετει΄χαν στην τους παρα΄γοντες στους οποι΄ους ε΄ρευνα κλη΄θηκαν ε΄διναν να την περιφερειω΄ν, οι ακο΄λουθοι παρα΄γοντες τε΄θηκαν σε ο΄λες τις 4. 4. Παρα΄ τις διαφορε΄ς ανα΄µεσα στις τρεις κατηγορι΄ες — περιπτω΄σεις στην κορυφη΄ του καταλο΄γου: — κο΄στος δανεισµου΄ — φορολογι΄α του εισοδη΄µατος και των επιχειρη΄σεων — προ΄σβαση σε ειδικευµε΄νο εργατικο΄ δυναµικο΄ — ε΄µµεσο κο΄στος εργασι΄ας — εργατικη΄ νοµοθεσι΄α βαθµο΄ς οικονοµικη΄ς ανα΄πτυξης — µισθολογικο΄ κο΄στος. Με την ευκαιρι΄α αυτη΄ς της ε΄ρευνας, η Ευρωπαι¨κη΄ Επιτροπη΄ 4. 5. επε΄στησε επι΄σης την προσοχη΄ σε µεγα΄λο αριθµο΄ µε΄τρων για την το΄νωση της περιφερειακη΄ς ανταγωνιστικο΄τητας, για τα οποι΄α την ευθυ΄νη φε΄ρουν οι τοπικε΄ς και περιφερειακε΄ς αρχε΄ς. Τα µε΄τρα αυτα΄ αφορου΄σαν παρα΄γοντες ο΄πως το εκπαιδευτικο΄ συ΄στηµα, οι υποδοµε΄ς, η περιφερειακη΄ πολιτικη΄, η περιφερειακη΄ οικονοµι΄α και οι κοινωνικε΄ς υπηρεσι΄ες. Οι αξιολογη΄σεις επηρεα΄ζονται εν µε΄ρει απο΄ τη φυ΄ση της 4. 6. δραστηριο΄τητας κα΄θε επιχει΄ρησης. Μια επιχει΄ρηση που αναζητα΄ ειδικευµε΄νο εργατικο΄ δυναµικο΄ µε υψηλη΄ κατα΄ρτιση θα καταλη΄ξει σε αρκετα΄ διαφορετικο΄ συµπε΄ρασµα απο΄ µι΄α α΄λλη που αναζητα΄ το΄πο εγκατα΄στασης για βιοµηχανι΄α εντα΄σεως εργασι΄ας. Πολλε΄ς α΄λλες ε΄ρευνες ε΄χουν δει΄ξει ο΄τι οι επιχειρη΄σεις σε τοµει΄ς του µε΄λλοντος µε πολυ΄ ειδικευµε΄νο εργατικο΄ δυναµικο΄ δι΄δουν περισσο΄τερο βα΄ρος σε α΄υλους παρα΄γοντες, ο΄πως η διαθεσιµο΄τητα C 57/64 EL Επι΄σηµη Εφηµερι΄δα των Ευρωπαι¨κω΄ν Κοινοτη΄των 29. 2. 2000 καλω΄ν σχολει΄ων, το περιβα΄λλον, οι ψυχαγωγικε΄ς δυνατο΄τητες, οι υγειονοµικε΄ς και α΄λλες υπηρεσι΄ες, ενω΄ σηµαντικο΄ ει΄ναι και ε΄να χαµηλο΄ ποσοστο΄ εγκληµατικο΄τητας. 5. Ο ρο΄λος της Ευρωπαι¨κη΄ς Επιτροπη΄ς ση΄µερα 5. 1. νε΄ες Το 1997 η Ευρωπαι¨κη΄ Επιτροπη΄ υιοθε΄τησε κατευθυντη΄ριες γραµµε΄ς για τις κρατικε΄ς ενισχυ΄σεις προς τις περιφε΄ρειες. Οι γραµµε΄ς αυτε΄ς περιλαµβα΄νουν, στα σηµει΄α 4. 10 και 4. 14, τη δια΄ταξη ο΄τι τα κρα΄τη µε΄λη µπορου΄ν να χορηγου΄ν περιφερειακη΄ ενι΄σχυση σε µια επιχει΄ρηση µο΄νο αν η επε΄νδυση και οι θε΄σεις εργασι΄ας παραµει΄νουν στην περιοχη΄ για περι΄οδο τουλα΄χιστον πε΄ντε ετω΄ν. Με΄χρι την 1η Ιανουαρι΄ου 2000 τα κρα΄τη µε΄λη πρε΄πει να ε΄χουν προβει΄ σε επισκο΄πηση των εθνικω΄ν τους καθεστω΄των για τις δηµο΄σιες ενισχυ΄σεις, προκειµε΄νου να τα ευθυγραµµι΄σουν µε τους νε΄ους κανο΄νες. Επι΄σης οι κατευθυντη΄ριες αυτε΄ς γραµµε΄ς προσδιορι΄ζουν την ε΄ννοια της αρχικη΄ς επε΄νδυσης, που για το λο΄γο αυτο΄ µπορει΄ να χρηµατοδοτει΄ται µε περιφερειακε΄ς ενισχυ΄σεις. 'Οσον αφορα΄ το προσεχε΄ς προ΄γραµµα περιφερειακω΄ν 5. 2. ενισχυ΄σεων της ΕΕ για την περι΄οδο 2000-2006, ο κανονισµο΄ς µε τις γενικε΄ς διατα΄ξεις για τα διαρθρωτικα΄ ταµει΄α περιε΄χει, στο α΄ρθρο 30 παρα΄γραφος 4, ε΄ναν τη µετεγκατα΄σταση επιχειρη΄σεων. Ο κανο΄νας αυτο΄ς ορι΄ζει ο΄τι µια επιχει΄ρηση µπορει΄να συνεχι΄σει να λαµβα΄νει ενι΄σχυση απο΄ τα ταµει΄α µο΄νο εφο΄σον δεν υποστει΄ σηµαντικη΄ αναδια΄ρθρωση οφειλο΄µενη σχετικα΄ µε κανο΄να κυρι΄ως στο κλει΄σιµο η΄ τη µετεγκατα΄σταση µιας µονα΄δας της και πρε΄πει να τεθει΄ σε ισχυ΄ εντο΄ς πε΄ντε ετω΄ν απο΄ την ηµεροµηνι΄α κατα΄ την οποι΄α η αρµο΄δια εθνικη΄ αρχη΄ ε΄λαβε την απο΄φαση σχετικα΄ µε την ενι΄σχυση απο΄ τα κοινοτικα΄ διαρθρωτικα΄ ταµει΄α. 5. 3. Οι κατευθυντη΄ριες γραµµε΄ς που καταρτι΄ζει επι΄ του που ενισχυ΄σεις παρο΄ντος η Επιτροπη΄ για την επο΄µενη περι΄οδο του προγρα΄µµατος περιλαµβα΄νουν τη δη΄λωση ο΄τι δεν πρε΄πει να χρησιµοποιου΄νται πο΄ροι των διαρθρωτικω΄ν ταµει΄ων απλω΄ς και µο΄νο για τη µετεγκατα΄σταση υφιστα΄µενων δραστηριοτη΄των. 5. 4. 'Ενα απο΄ τα πιο σηµαντικα΄ καθη΄κοντα της Ευρωπαι¨κη΄ς Επιτροπη΄ς ει΄ναι ο ε΄λεγχος της συµµο΄ρφωσης µε τη νοµοθεσι΄α για τον ανταγωνισµο΄ και τους κανο΄νες για τις δηµο΄σιες ενισχυ΄σεις. Οι του δηµο΄σιες ανταγωνισµου΄ κατ' αρχη΄ν απαγορευ΄ονται. Η ισορροπι΄α ανα΄µεσα στην ανα΄γκη για στη΄ριξη της ανα΄πτυξης των λιγο΄τερο ευνοηµε΄νων περιοχω΄ν, απο΄ τη µι΄α πλευρα΄, και τους θεµιτου΄ς ο΄ρους ανταγωνισµου΄ σε µια ενιαι΄α αγορα΄, απο΄ την α΄λλη, δεν ει΄ναι πα΄ντα ευ΄κολο να επιτευχθει΄. Απο΄ τον Απρι΄λιο του 1998 ε΄χουν τεθει΄ σε ισχυ΄ οι πλαισι΄ου για τις περιφερειακε΄ς ενισχυ΄σεις προς µεγα΄λα επενδυτικα΄ σχε΄δια (). Οι διατα΄ξεις αυτε΄ς αποσκοπου΄ν να παρα΄σχουν τη βα΄ση για ε΄ναν αυστηρο΄τερο ε΄λεγχο των δηµο΄σιων ενισχυ΄σεων για µεγα΄λες επενδυ΄σεις. Παρα΄λληλα, θα η΄ταν προτιµο΄τερο να εξευρεθει΄ πολυτοµεακου΄ τους ο΄ρους στρεβλω΄νουν διατα΄ξεις ενο΄ς ισορροπι΄α ανα΄µεσα σε τρεις βασικου΄ς πολιτικου΄ς στο΄χους της ΕΕ, συγκεκριµε΄να την προ΄ληψη των στρεβλω΄σεων του ανταγωνισµου΄ στην ενιαι΄α αγορα΄, την ενι΄σχυση της οικονοµικη΄ς και κοινωνικη΄ς µεγιστοποι΄ηση συνοχη΄ς βιοµηχανικη΄ς ανταγωνιστικο΄τητας. της και τη Η παγκο΄σµια σηµασι΄α και η µεγα΄λη κινητικο΄τητα της 5. 5. αυτοκινητοβιοµηχανι΄ας ε΄πεισαν την Επιτροπη΄ να επικεντρωθει΄ ιδιαι΄τερα σ' αυτο΄ν τον βιοµηχανικο΄ τοµε΄α, για να αποφευχθου΄ν οι στρεβλω΄σεις του ανταγωνισµου΄ µεταξυ΄ των επιχειρη΄σεων λο΄γω της χορη΄γησης υπε΄ρογκων δηµο΄σιων ενισχυ΄σεων. Με το κοινοτικο΄ ενισχυ΄σεις πλαι΄σιο την τις αυτοκινητοβιοµηχανι΄α () καθιερω΄θηκε ε΄να ειδικο΄ καθεστω΄ς, συ΄µφωνα µε το οποι΄ο πρε΄πει να υποβα΄λλεται στην Επιτροπη΄ περιφερειακε΄ς προς για λεπτοµερη΄ς ανα΄λυση κα΄θε επενδυτικη΄ς απο΄φασης πριν απο΄ την ε΄γκριση΄ της. Η πει΄ρα απο΄ αυτο΄ το πλαι΄σιο δει΄χνει ο΄τι θα πρε΄πει να θεσπιστει΄ ανα΄λογη δια΄ταξη και για α΄λλους τοµει΄ς, ο΄πως οι τηλεπικοινωνι΄ες. Επιπλε΄ον, το πλαι΄σιο θα πρε΄πει να εφαρµοσθει΄ και σε α΄λλους α΄κρως ανταγωνιστικου΄ς βιοµηχανικου΄ς τοµει΄ς µε τα΄ση συρρι΄κνωσης. Στα τε΄λη Μαρτι΄ου 1999 η Ευρωπαι¨κη΄ Επιτροπη΄ 5. 6. δηµοσι΄ευσε την ε΄βδοµη ε΄κθεση΄ της για τις δηµο΄σιες ενισχυ΄σεις, καθοδικη΄ καµπυ΄λη, στην οποι΄α δη΄λωνε ο΄τι οι εθνικε΄ς δηµο΄σιες ενισχυ΄σεις ανε΄ρχονται σε 95 δισ. ευρω΄ ετησι΄ως, απο΄ τα οποι΄α τα 38 δισ. προορι΄ζονται για τον δευτερογενη΄ τοµε΄α. Αν και η Επιτροπη΄ παρατηρου΄σε µια σταθερη΄ ενισχυ΄σεις εξακολουθου΄σαν να ει΄ναι υπερβολικε΄ς και συχνα΄ ασυ΄µβατες µε τον θεµιτο΄ ανταγωνισµο΄ στην ενιαι΄α αγορα΄. Επιπλε΄ον, υπη΄ρχαν ε΄ντονες διαφορε΄ς µεταξυ΄ των κρατω΄ν 5. 7. µελω΄ν. Η καθοδικη΄ τα΄ση η΄ταν οµολογουµε΄νως ορατη΄ επι΄ αρκετο΄ χρονικο΄ δια΄στηµα, αλλα΄ ο΄χι σε ο΄λα τα κρα΄τη µε΄λη. Στα µισα΄ απο΄ αυτα΄ οι δηµο΄σιες ενισχυ΄σεις ει΄χαν αυξηθει΄ η΄ ει΄χαν παραµει΄νει στατικε΄ς κατα΄ την περι΄οδο 1995-1997 σε συ΄γκριση µε την δηµο΄σιες οι περι΄οδο 1993-1995. Γι' αυτο΄ ο ε΄λεγχος των ενισχυ΄σεων θα συνεχι΄σει να αποτελει΄ κορυφαι΄α προτεραιο΄τητα της Επιτροπη΄ς. Η Επιτροπη΄ παρατηρει΄ ο΄τι υπα΄ρχουν η΄δη κανο΄νες, αλλα΄ πολλα΄ κρα΄τη µε΄λη δεν τους τηρου΄ν. Σηµαντικο΄ ει΄ναι, επι΄σης, να παρασχεθου΄ν στην Επιτροπη΄ οι απαραι΄τητοι πο΄ροι για να διατηρη΄σει υψηλα΄ επι΄πεδα ελε΄γχου 5. 8. Η µετεγκατα΄σταση υφιστα΄µενων θε΄σεων απασχο΄λησης ε΄χει αποτελε΄σει επανειληµµε΄να αντικει΄µενο συζη΄τησης µεταξυ΄ των αρµο΄διων Γενικω΄ν ∆ιευθυ΄νσεων της Επιτροπη΄ς κατα΄ τα τελευται΄α ιδι΄ως ο΄ταν η µετεγκατα΄σταση αυτη΄ συνδυαζο΄ταν µε χρο΄νια, κοινοτικη΄ στη΄ριξη η΄ εθνικε΄ς δηµο΄σιες ενισχυ΄σεις. Σε ορισµε΄νες περιπτω΄σεις η συζη΄τηση στρα΄φηκε γυ΄ρω απο΄ τον ρο΄λο που διαδραµατι΄ζουν οι συνθη΄κες εργασι΄ας. Μεγα΄λο µε΄ρος του εργατικου΄ δικαι΄ου της ΕΕ και της νοµοθεσι΄ας για την προστασι΄α των εργαζοµε΄νων ει΄ναι αποτε΄λεσµα της βου΄λησης να καµφθει΄ το κοινωνικο΄ ντα΄µπινγκ. Ο πενταετη΄ς κανο΄νας για τη στη΄ριξη απο΄ τα διαρθρωτικα΄ ταµει΄α µπορει΄ να τοποθετηθει΄ επι΄σης σ' αυτο΄ το πλαι΄σιο. Η Συνθη΄κη του 'Αµστερνταµ εντει΄νει τη συνεργασι΄α, ο΄χι 5. 9. µο΄νο σε σχε΄ση µε την προστασι΄α του περιβα΄λλοντος, αλλα΄ και µε την κοινωνικη΄ δια΄σταση. Οι κοινωνικοι΄ εται΄ροι φε΄ρουν απο΄ κοινου΄ σηµαντικη΄ ευθυ΄νη για τη διασφα΄λιση της τη΄ρησης των κανο΄νων και της βελτι΄ωσης των συνθηκω΄ν εργασι΄ας του εργατικου΄ της Επιτροπη΄ς των Περιφερειω΄ν 29. 2. 2000 EL Επι΄σηµη Εφηµερι΄δα των Ευρωπαι¨κω΄ν Κοινοτη΄των C 57/65 Επιτροπη΄ δυναµικου΄. Η στενο΄τερη αυτη΄ συνεργασι΄α παρε΄χει, επι΄σης, στην µεγαλυ΄τερη Ευρωπαι¨κη΄ της συµµο΄ρφωσης µε τους κοινου΄ς κανο΄νες. Για τον σκοπο΄ αυτο΄, θα πρε΄πει να της παρασχεθου΄ν οι απαιτου΄µενοι πο΄ροι, πρα΄γµα που θα καταστει΄ ακο΄µη πιο απαραι΄τητο µε τη µελλοντικη΄ προσχω΄ρηση νε΄ων κρατω΄ν µελω΄ν απο΄ την Κεντρικη΄ και Ανατολικη΄ Ευρω΄πη. 5. 10. συζητη΄σεις αρµο΄διων ελε΄γχου εξουσι΄α Γενικω΄ν µεταξυ΄ των Οι ∆ιευθυ΄νσεων της Επιτροπη΄ς κατε΄ληξαν, µεταξυ΄ α΄λλων, στην υποκι΄νηση µια µελε΄της των αποφα΄σεων µετεγκατα΄στασης των επιχειρη΄σεων. Η µελε΄τη αυτη΄, η οποι΄α ανατε΄θηκε σε εξωτερικη΄ εταιρει΄α µελετω΄ν και αναµε΄νεται να ει΄ναι ε΄τοιµη το φθινο΄πωρο του 1999, ε΄χει σκοπο΄ να προσδιορι΄σει τους παρα΄γοντες που επηρεα΄ζουν τις αποφα΄σεις µετεγκατα΄στασης των επιχειρη΄σεων. Για τους φο΄ρους και το φορολογικο΄ ντα΄µπινγκ, η 5. 11. Επιτροπη΄ ε΄χει συστη΄σει οµα΄δα εµπειρογνωµο΄νων µε επικεφαλη΄ς το Γενικο΄ Ταµι΄α του Ηνωµε΄νου Βασιλει΄ου, Dawn Primolo. Εκφρα΄ζονται κριτικε΄ς εναντι΄ον της συµπερι΄ληψης φορολογικω΄ν και ασφαλιστικω΄ν ελαφρυ΄νσεων στις δε΄σµες κινη΄τρων για την προσε΄λκυση επενδυτω΄ν. διαφορετικη΄ 6. Μια περιφερειακη΄ς προσε΄γγιση της πολιτικη΄ς απο΄ τις τοπικε΄ς και περιφερειακε΄ς αρχε΄ς Κατα΄ τη δεκαετι΄α του 1990 παρατηρη΄θηκαν αρκετα΄ 6. 1. παραδει΄γµατα µεταφορα΄ς θε΄σεων εργασι΄ας απο΄ µι΄α περιοχη΄ της ΕΕ σε α΄λλη. Πολλε΄ς απο΄ αυτε΄ς τις περιπτω΄σεις συµπεριλα΄µβαναν δια΄φορες δηµο΄σιες των διαρθρωτικω΄ν ταµει΄ων). Οι χειρο΄τερες συνθη΄κες εργασι΄ας (ο΄χι µο΄νο ο µισθο΄ς, αλλα΄ γενικα΄ οι ο΄ροι προ΄σληψης) διαδραµα΄τιζαν επι΄σης κα΄ποιο ρο΄λο. Στις περιοχε΄ς που πλη΄ττονταν απο΄ κλεισι΄µατα βιοµηχανικω΄ν µονα΄δων, συχνα΄ η΄ταν δυ΄σκολο να βρεθου΄ν εναλλακτικε΄ς θε΄σεις απασχο΄λησης, µε αποτε΄λεσµα αυξηµε΄νη ενισχυ΄σεις πο΄ρους (µε η΄ χωρι΄ς τα και και κοινωνικα΄ συνακο΄λουθα οικονοµικα΄ ανεργι΄α προβλη΄µατα. Αυτο΄ δει΄χνει ο΄τι οι τρε΄χουσες συµφωνι΄ες στην ΕΕ πρε΄πει να ενισχυθου΄ν. Πρε΄πει, λοιπο΄ν, να πραγµατοποιηθει΄ µια γενικη΄ µεταρρυ΄θµιση που θα συντελει΄ στην αποφυγη΄ του ενδεχοµε΄νου να οδηγη΄σει η κοινοτικη΄ στη΄ριξη σε αθε΄µιτο ανταγωνισµο΄ µεταξυ΄ των τοπικω΄ν και περιφερειακω΄ν αρχω΄ν. 6. 2. Στη Συ΄νοδο Κορυφη΄ς για την Απασχο΄ληση τον Νοε΄µβριο 1997 στο Λουξεµβου΄ργο, αποφασι΄σθηκε να συσταθει΄ οµα΄δα εµπειρογνωµο΄νων υψηλου΄ επιπε΄δου µε επικεφαλη΄ς τον πρω΄ην προ΄εδρο της Βο΄λβο, κ. P. G. Gyllenhammar, η οποι΄α θα αναλα΄µβανε να αναλυ΄σει τις κοινωνικε΄ς και οικονοµικε΄ς επιπτω΄σεις των διαρθρωτικω΄ν αλλαγω΄ν της βιοµηχανι΄ας. Η οµα΄δα αυτη΄ επικεντρω΄θηκε στην παροχη΄ κατευθυντη΄ριων γραµµω΄ν σχετικα΄ µε τα µε΄τρα προαγωγη΄ς της απασχο΄λησης και µεγιστοποι΄ησης της (1) Βλ. επι΄σης τη «∆ηµογραφικη΄ ε΄κθεση 1998» της Γενικη΄ς ∆ιευ΄θυνσης Vκαι την ανακοι΄νωση «Μια κοινωνι΄α για ο΄λες τις ηλικι΄ες» που εκτεταµε΄νες ανταγωνιστικο΄τητας, προω΄θησης µιας ευ΄ρυθµης αγορα΄ς εργασι΄ας και προλει΄ανσης του δρο΄µου για αλλαγε΄ς σ' αυτου΄ς τους τοµει΄ς. Η τελικη΄ της ε΄κθεση ολοκληρω΄θηκε τον Νοε΄µβριο του 1998 (ενδια΄µεση ε΄κθεση υποβλη΄θηκε τον Απρι΄λιο του ι΄διου ε΄τους) και απευθυ΄νεται στους υπευ΄θυνους λη΄ψης πολιτικω΄ν αποφα΄σεων, στους ηγε΄τες της βιοµηχανι΄ας και στους κοινωνικου΄ς εται΄ρους (). Η οµα΄δα των εµπειρογνωµο΄νων παρατηρει΄ ο΄τι πρε΄πει να 6. 3. διαρθρωτικε΄ς αναµε΄νονται θα επηρεα΄σουν πολλου΄ς τοµει΄ς και περιφε΄ρειες. Η ε΄κθεση΄ της περιε΄χει µακρυ΄ κατα΄λογο συστα΄σεων, που θα τοποθετη΄σουν τα κρα΄τη µε΄λη σε καλυ΄τερη θε΄ση να ανταπεξε΄λθουν στις αναπο΄φευκτες κοινωνικο-οικονοµικε΄ς παρενε΄ργειες της αλλαγη΄ς. Οι συστα΄σεις αυτε΄ς περιλαµβα΄νουν µε΄τρα για την ανα΄πτυξη συ΄γχρονης εκπαι΄δευσης και κατα΄ρτισης, καθω΄ς και συστηµα΄των υποδοµη΄ς, σχε΄δια για την ενι΄σχυση των µικρω΄ν και µεσαι΄ων επιχειρη΄σεων και ειδικε΄ς προτα΄σεις για την προαγωγη΄ των τοµε΄ων του µε΄λλοντος. 'Ενα σηµαντικο΄ συµπε΄ρασµα η΄ταν ο΄τι την ευθυ΄νη για την αναδια΄ρθρωση την ε΄χουν σε τελικη΄ ανα΄λυση οι ι΄διες οι επιχειρη΄σεις. Η ενιαι΄α αγορα΄ πρε΄πει να ολοκληρωθει΄ και κα΄θε συγκαλυµµε΄νο αλλαγε΄ς, που και των συµπεριλαµβανοµε΄νων εµπο΄διο στον ελευ΄θερο και θεµιτο΄ ανταγωνισµο΄ να αρθει΄. Αυτο΄ περιλαµβα΄νει την κατα΄ργηση οποιασδη΄ποτε ενι΄σχυσης πρα΄γµα το οποι΄ο στρεβλω΄νει τους ο΄ρους του ανταγωνισµου΄· ο΄λες οι ενισχυ΄σεις, φορολογικω΄ν ελαφρυ΄νσεων, πρε΄πει να ει΄ναι απο΄λυτα ορατε΄ς και διαφανει΄ς, ω΄στε να διασφαλι΄ζονται ι΄σοι ο΄ροι ανταγωνισµου΄. Η εταιρικη΄ σχε΄ση ανα΄µεσα σε ο΄λους τους παρα΄γοντες ει΄ναι 6. 4. ε΄να απο΄ τα βασικα΄ θε΄µατα της ε΄κθεσης της οµα΄δας. Ο κοινωνικο΄ς δια΄λογος πρε΄πει να ενισχυθει΄ και να ασκει΄ται πλη΄ρως σε ο΄λα τα επι΄πεδα. Η ευρει΄α συνεργασι΄α µεταξυ΄ των ενδιαφεροµε΄νων αποτελει΄ απαραι΄τητη πρου¨ πο΄θεση για την αποτελεσµατικη΄ και επιτυχη΄ υλοποι΄ηση των διαρθρωτικω΄ν αλλαγω΄ν. Στις επιχειρη΄σεις και τις περιφε΄ρειες που επηρεα΄ζονται απο΄ την αναδια΄ρθρωση, πρε΄πει να αναληφθει΄ δρα΄ση που θα βασι΄ζεται σε ευρει΄α συναι΄νεση και θα περιλαµβα΄νει, για παρα΄δειγµα, προγρα΄µµατα κατα΄ρτισης για την ανα΄πτυξη της ικανο΄τητας των εργαζοµε΄νων να αντιµετωπι΄σουν την αλλαγη΄ και µε΄τρα για την ενι΄σχυση των µικρω΄ν και µεσαι΄ων επιχειρη΄σεων στις συγκεκριµε΄νες περιφε΄ρειες. Θα πρε΄πει δε να χαραχθει΄ συγκεκριµε΄νη στρατηγικη΄ οικονοµικη΄ς ανα΄πτυξης, που θα επιτρε΄πει στις περιφε΄ρειες που υφι΄στανται διαρθρωτικε΄ς µεταβολε΄ς να αντιµετωπι΄σουν τα κοινωνικα΄ προβλη΄µατα. 6. 5. H Επιτροπη΄ των Περιφερειω΄ν θεωρει΄ το ε΄ργο της οµα΄δας εµπειρογνωµο΄νων πολυ΄τιµη συµβολη΄ στον κοινοτικο΄ στο΄χο της προαγωγη΄ς της οικονοµικη΄ς και κοινωνικη΄ς συνοχη΄ς στο εσωτερικο΄ της ΕΕ. Η ΕΤΠ καλει΄ να ληφθει΄ αυτο΄ το ε΄ργο ως σηµει΄ο αφετηρι΄ας για την κατα΄ρτιση κω΄δικα συµπεριφορα΄ς για την υλοποι΄ηση των προς αυτη΄ κινη΄σεις κατευ΄θυνση, διαρθρωτικω΄ν αλλαγω΄ν. Ο ρο΄λος και οι ευθυ΄νες των κοινωνικω΄ν εται΄ρων σ' αυτα΄ 6. 6. τα θε΄µατα θα πρε΄πει να ενισχυθου΄ν. Σε πολλα΄ µε΄ρη διακρι΄νονται η΄δη και την συνειδητοποι΄ηση του γεγονο΄τος ο΄τι ο κοινωνικο΄ς δια΄λογος χρεια΄ζεται να ενισχυθει΄ περαιτε΄ρω σε ο΄λα τα επι΄πεδα. 6. 7. Πρε΄πει να συνταχθει΄ κω΄δικας δεοντολογι΄ας µε τη µορφη΄ καταλο΄γου συστα΄σεων προς υιοθε΄τηση µε ευρει΄α συναι΄νεση ο΄λων των ενδιαφερο΄µενων µερω΄ν (κυβερνη΄σεις, περιφε΄ρειες, κοινωνικοι΄ εται΄ροι). Ο στο΄χος θα πρε΄πει να ει΄ναι η ανα΄πτυξη µιας υγιου΄ς βα΄σης για την επι΄τευξη οικονοµικη΄ς και κοινωνικη΄ς συνοχη΄ς µε΄σω µιας περιφερειακη΄ς πολιτικη΄ς που να αποσκοπει΄ στην ενι΄σχυση της καθω΄ς C 57/66 EL Επι΄σηµη Εφηµερι΄δα των Ευρωπαι¨κω΄ν Κοινοτη΄των 29. 2. 2000 ανταγωνιστικο΄τητας και της οικονοµικη΄ς ανα΄πτυξης. Σκοπο΄ς αυτου΄ του κω΄δικα ει΄ναι να χρησιµευ΄σει ως µε΄σο κα΄µψης του αθε΄µιτου ανταγωνισµου΄ που απορρε΄ει απο΄ το κοινωνικο΄, φορολογικο΄ και περιβαλλοντικο΄ ντα΄µπινγκ. Η κυ΄ρια συνιστω΄σα του θα πρε΄πει να ει΄ναι να παρα΄σχει στην ευρωπαι¨κη΄ περιφερειακη΄ πολιτικη΄ ε΄να απλοποιηµε΄νο συ΄νολο κανο΄νων και πολιτικο΄ προ΄γραµµα, µε δυναµικη΄ επε΄νδυση στην κατα΄ρτιση, τις υποδοµε΄ς και την παραγωγικο΄τητα και ταυτο΄χρονα την να διασφαλι΄ζει ο΄τι η στη΄ριξη απο΄ τα διαρθρωτικα΄ ταµει΄α δεν χρησιµοποιει΄ται για στο΄χους µετεγκατα΄στασης υφιστα΄µενων θε΄σεων απασχο΄λησης. 7. Συµπερα΄σµατα Η Επιτροπη΄ των Περιφερειω΄ν: εκπαι΄δευση, 1. γνωρι΄ζει ο΄τι το δικαι΄ωµα µετεγκατα΄στασης των επιχειρη΄σεων στο εσωτερικο΄ της ΕΕ διαφυλα΄σσεται απο΄ τις Ευρωπαι¨κε΄ς Συνθη΄κες αλλα΄ η τα΄ση αυτη΄ δεν πρε΄πει να προωθει΄ται µε την αθε΄µιτη χρη΄ση κινη΄τρων· ει΄ναι ανα΄γκη να εφαρµοσθει΄ αυστηρα΄ η πολιτικη΄ για τις κρατικε΄ς ενισχυ΄σεις, η οποι΄α διαχωρι΄ζει τις επιλε΄ξιµες ενισχυ΄σεις και προωθει΄ το θεµιτο΄ ανταγωνισµο΄· σηµαντικο΄ µε΄σο προω΄θησης της οικονοµικη΄ς και κοινωνικη΄ς θεωρει΄ ο΄τι η κοινοτικη΄ περιφερειακη΄ πολιτικη΄ αποτελει΄ συνοχη΄ς. Οι δε΄σµες ενισχυ΄σεων ει΄ναι σηµαντικε΄ς για ορισµε΄νες περιφε΄ρειες προκειµε΄νου να αντισταθµι΄σουν τα διαρθρωτικα΄ Ει΄ναι ουσιαστικη΄ς σηµασι΄ας, οι δε΄σµες αυτε΄ς να προωθου΄ν τη µειονεκτη΄µατα που εµποδι΄ζουν την οικονοµικη΄ ανα΄πτυξη. σταθερη΄ οικονοµικη΄ ανα΄πτυξη και τη βιω΄σιµη απασχο΄ληση· διαπιστω΄νει ο΄τι σηµαντικο΄ς στο΄χος της Ευρωπαι¨κη΄ς 'Ενωσης πρε΄πει να ει΄ναι η σταδιακη΄ µει΄ωση των α΄µεσων επιδοτη΄σεων για εγκατα΄σταση των βιοµηχανιω΄ν· τους· 5. αναγνωρι΄ζει ο΄τι η 7η ε΄κθεση της Ευρωπαι¨κη΄ς Επιτροπη΄ς για τις κρατικε΄ς ενισχυ΄σεις επισηµαι΄νει τη µει΄ωση των ενισχυ΄σεων στις µεταποιητικε΄ς βιοµηχανι΄ες και, ενω΄ επικροτει΄ τη µει΄ωση αυτη΄, διαπιστω΄νει ο΄τι ει΄ναι σηµαντικο΄ να συνεχιστει΄ η παρακολου΄θηση της εξε΄λιξης των κρατικω΄ν ενισχυ΄σεων, επειδη΄ κα΄θε περι΄πτωση µετεγκατα΄στασης µιας επιχει΄ρησης που οφει΄λεται σε αδικαιολο΄γητες ενισχυ΄σεις µπορει΄ να ε΄χει πολυ΄ σοβαρε΄ς επιπτω΄σεις για τις περιφε΄ρειες και τις περιοχε΄ς που χα΄νουν θε΄σεις απασχο΄λησης. Πρε΄πει να εφαρµοστει΄ ε΄να προ΄γραµµα που θα καταστη΄σει αυστηρο΄τερους τους υφιστα΄µενους κανο΄νες και τις απαιτη΄σεις ελε΄γχου σ' αυτο΄ το χω΄ρο και θα υποβα΄λει επι΄σης προτα΄σεις για ε΄ναν κω΄δικα συµπεριφορα΄ς των συµµετεχο΄ντων φορε΄ων. Αυτο΄ς ο κω΄δικας συµπεριφορα΄ς θα πρε΄πει να βασισθει΄, µεταξυ΄ α΄λλων, στις κατευθυντη΄ριες γραµµε΄ς που προτει΄νονται στην ε΄κθεση της το Ευρωπαι¨κο΄ οµα΄δας εµπειρογνωµο΄νων, στην οποι΄α οικονοµικε΄ς επιπτω΄σεις των διαρθρωτικω΄ν αλλαγω΄ν· Συµβου΄λιο ανε΄θεσε να διερευνη΄σει τις κοινωνικε΄ς και 6. 7. ζητει΄ την υποστη΄ριξη του Ευρωπαι¨κου΄ Κοινοβουλι΄ου και του Συµβουλι΄ου για ενι΄σχυση της Επιτροπη΄ς στις προσπα΄θειε΄ς της για νε΄α ρυ΄θµιση των ελε΄γχων των ενισχυ΄σεων και µια αποτελεσµατικο΄τερη καταπολε΄µηση του κοινωνικου΄ και περιβαλλοντικου΄ ντα΄µπινγκ· προτει΄νει να δοθει΄ δυναµικη΄ ω΄θηση στη µεγαλυ΄τερη επικε΄ντρωση του διαρθρωτικου΄ προγρα΄µµατος της ΕΕ κατα΄ την προσεχη΄ περι΄οδο 2000-2006 στις προκλη΄σεις που αντιµετωπι΄ζει η ΕΕ. Τα µε΄τρα για την υποστη΄ριξη της δηµιουργι΄ας νε΄ων θε΄σεων απασχο΄λησης στις επιλε΄ξιµες περιφε΄ρειες θα πρε΄πει να επικεντρω΄νονται στις επενδυ΄σεις, τις υποδοµε΄ς, την εκπαι΄δευση, την ε΄ρευνα, τις δηµο΄σιες υπηρεσι΄ες και α΄λλους παρο΄µοιους τοµει΄ς, µε στο΄χο την προαγωγη΄ της ανα΄πτυξης της συµβολη΄ ανταγωνιστικο΄τητας και της ικανο΄τητας ανταπο΄κρισης σε νε΄ες το΄νωση στην και τη Επιτροπη΄ς, Ευρωπαι¨κη΄ς παρακολουθει΄ εκ του συ΄νεγγυς την ε΄ρευνα για τις αποφα΄σεις εγκατα΄στασης των επιχειρη΄σεων που διεξα΄γεται κατ' εντολη΄ της τον προσδιορισµο΄ του τρο΄που και του βαθµου΄ συµπερι΄ληψης πο΄ρων των διαρθρωτικω΄ν ταµει΄ων στις δε΄σµες κινη΄τρων που προσφε΄ρονται απο΄ δια΄φορες περιφε΄ρειες στις επιχειρη΄σεις για να τις δελεα΄σουν να εγκαταστη΄σουν εκει΄ τις δραστηριο΄τητε΄ς αφορα΄ ιδι΄ως ο΄σον προκλη΄σεις, επιπλε΄ον της δηµιουργι΄ας ενο΄ς µεγα΄λου αριθµου΄ βιω΄σιµων θε΄σεων απασχο΄λησης. Για το σκοπο΄ αυτο΄ οι ενισχυ΄σεις για την πραγµατοποι΄ηση παραγωγικω΄ν επενδυ΄σεων που ευνοου΄ν την απασχο΄ληση πρε΄πει να συνοδευ΄ονται απο΄ τον ο΄ρο ο΄τι δεν θα υπα΄ρξει α΄µεση µετατο΄πιση δραστηριοτη΄των, πρα΄γµα ποου σηµαι΄νει ο΄τι θα πρε΄πει να προ΄κειται για αρχικε΄ς επενδυ΄σεις κατα΄ την ε΄ννοια της κοινοτικη΄ς οδηγι΄ας για κρατικε΄ς ενισχυ΄σεις περιφερειακη΄ς σκοπιµο΄τητας· συνιστα΄ να καταρτισθει΄ ειδικο΄ κοινοτικο΄ πλαι΄σιο για τις δηµο΄σιες ενισχυ΄σεις στους α΄κρως ανταγωνιστικου΄ς Το πλαι΄σιο αυτο΄ θα πρε΄πει να ει΄ναι παρο΄µοιας φυ΄σης µε το βιοµηχανικου΄ς τοµει΄ς που παρουσια΄ζουν τα΄ση συρρι΄κνωσης. 2. 3. 4. 8


title: Verordening (EG) nr. 2452/1999 van de Commissie van 18 november 1999 tot vaststelling van de maximumrestitutie bij uitvoer van zachte tarwe in het kader van de inschrijving bedoeld in Verordening (EG) nr. 2010/1999

eurovoc_concepts:
award of contract
common wheat
export refund

formats: pdf print

text: 19. 11. 1999 NL Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen L 298/13 VERORDENING (EG) Nr. 2452/1999 VAN DE COMMISSIE van 18 november 1999 tot vaststelling van de maximumrestitutie bĳ uitvoer van zachte tarwe in het kader van de inschrĳving bedoeld in Verordening (EG) nr. 2010/1999 DE COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN, Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeen- schap, Gelet op Verordening (EEG) nr. 1766/92 van de Raad van 30 juni 1992 houdende een gemeenschappelĳke ordening der markten in de sector granen (1), laatstelĳk gewĳzigd bĳ Veror- dening (EG) nr. 1253/1999 (2), Gelet op Verordening (EG) nr. 1501/95 van de Commissie van 29 juni 1995 tot vaststelling van enkele toepassingsbepalingen van Verordening (EEG) nr. 1766/92 van de Raad wat de toekenning, in de graansector, van uitvoerrestituties en van bĳ verstoring van de graanmarkt te treffen maatregelen betreft (3), laatstelĳk gewĳzigd bĳ Verordening (EG) nr. 2513/98 (4), en met name op artikel 7, (1) (2) Overwegende dat een openbare inschrĳving voor de restitutie en/of de belasting bĳ uitvoer van zachte tarwe naar sommige ACS-staten is opengesteld bĳ Verordening (EG) nr. 2010/1999 van de Commissie (5); Overwegende dat in artikel 7 van Verordening (EG) nr. 1501/95 is bepaald dat de Commissie, op grond van de meegedeelde offertes, volgens de procedure van artikel 23 van Verordening (EEG) nr. 1766/92 kan besluiten een maximumrestitutie bĳ uitvoer vast te stellen, daarbĳ rekening houdend met de in artikel 1 van Verordening (EG) nr. 1501/95 bedoelde criteria; dat in dat geval wordt gegund aan de inschrĳver(s) wiens (wier) offerte niet hoger is dan de vastgestelde maximumrestitutie, en aan de inschrĳver(s) wiens (wier) offerte betrekking heeft op een uitvoerbelasting; (3) (4) Overwegende dat de toepassing van de bovenbedoelde criteria op de huidige marktsituatie voor de betrokken graansoort leidt tot de vaststelling van de maximumresti- tutie bĳ uitvoer op het in artikel 1 vermelde bedrag; Overwegende dat de in deze verordening vervatte maat- regelen in overeenstemming zĳn met het advies van het Comité van beheer voor granen, HEEFT DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD: Artikel 1 Voor de offertes die van 12 tot en met 18 november 1999 in het kader van de inschrĳving bedoeld in Verordening (EG) nr. 2010/1999 werden meegedeeld, wordt de maximumrestitutie bĳ uitvoer van zachte tarwe vastgesteld op 42,97 EUR/t. Deze verordening treedt in werking op 19 november 1999. Artikel 2 Deze verordening is verbindend in al haar onderdelen en is rechtstreeks toepasselĳk in elke lidstaat. Gedaan te Brussel, 18 november 1999. Voor de Commissie Franz FISCHLER Lid van de Commissie (1) PB L 181 van 1. 7. 1992, blz. 21. (2) PB L 160 van 26. 6. 1999, blz. 18. (3) PB L 147 van 30. 6. 1995, blz. 7. (4) PB L 313 van 21. 11. 1998, blz. 16. (5) PB L 248 van 21. 9. 1999, blz. 19


title: Advies van het Comité van de Regio's over "Lokale en regionale samenwerking ter bescherming van kinderen en jongeren tegen geweld en verwaarlozing in de Europese Unie"

eurovoc_concepts:
child protection
regional cooperation
young person

formats: html pdf print

text: C 57/46 NL Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen 29. 2. 2000 Advies van het Comité van de Regio’s over „Lokale en regionale samenwerking ter bescherming van kinderen en jongeren tegen geweld en verwaarlozing in de Europese Unie” HET COMITE´ VAN DE REGIO’S, (2000/C 57/07) gezien het besluit van zijn Bureau van 2 juni 1999 om, overeenkomstig artikel 265, vijfde alinea, van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, een advies op te stellen over „Lokale en regionale samenwerking ter bescherming van kinderen en jongeren tegen geweld en verwaarlozing in de Europese Unie” en commissie 7 „Onderwijs, opleiding, cultuur, jongeren, sport en burgerrechten” met de voorbereidende werkzaamheden terzake te belasten; gezien zijn advies over „Grensoverschrijdende en transnationale samenwerking van lokale overheden” (CDR 145/98 fin) (); gezien zijn advies inzake de Mededeling van de Commissie over geweldpleging tegen kinderen, jongeren en vrouwen en het gewijzigd voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad betreffende een communautair actieprogramma voor maatregelen ter bestrijding van geweld tegen kinderen, jongeren en vrouwen (het programma Daphne) (2000-2004) (CDR 300/98 fin) (); gezien het door commissie 7 op 1 oktober 1999 goedgekeurde ontwerpadvies (CDR 225/99 rev. 2) [rapporteur: Henig (VK-PSE)], heeft tijdens zijn 31e zitting van 17 en 18 november 1999 (vergadering van 18 november) het volgende advies met algemene stemmen goedgekeurd. 1. Inleiding 1. 1. In de Europese Unie wordt de mobiliteit van de burgers weliswaar gestimuleerd, maar er is tot voor kort weinig gedaan om praktijken te coördineren, om maatregelen voor het welzijn en de bescherming voor de rechten van kinderen te stimuleren en om na te gaan hoe kinderen beter tegen misbruik kunnen worden beschermd. 1. 2. Zoals het Comité van de Regio’s in zijn advies ter zake heeft aangegeven, is het ingenomen met het voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad betreffende een communautair actieprogramma voor maatregelen ter bestrijding van geweld tegen kinderen, jongeren en vrouwen (het programma Daphne) (2000-2004). Ten aanzien van de preventie van geweld en misbruik wordt met dit programma een belangrijke stap voorwaarts gezet. Het programma zorgt ook voor een Europese meerwaarde door samenwerking, coördinatie en uitwisseling van informatie terzake op lokaal en regionaal niveau tot stand te brengen en te intensiveren. Het Daphne-initiatief heeft reeds bijgedragen tot de 1. 3. ontwikkeling van praktijken en uitwisseling van informatie over de bescherming van het welzijn en de rechten van het kind in de Europese Unie. Naar aanleiding hiervan heeft het Comité van de Regio’s samengewerkt met NGO’s om de regionale samenwerking ter bescherming van kinderen tegen misbruik te verbeteren. (2) PB C 51 van 22. 2. 1999, blz. 21. De meer dan 120 miljoen kinderen en jongeren van de 1. 4. Europese Unie hebben er recht op te kunnen opgroeien zonder met wreedheid en verwaarlozing te worden geconfronteerd. De voltooiing van de interne markt, de toenemende vrijheid van verkeer over de nationale grenzen heen en de invoering van het Europese burgerschap waardoor burgers van Europa overal in de Europese Unie mogen wonen en werken, doen steeds sterker de noodzaak gevoelen van een EU-strategie voor de preventie van mishandeling en verwaarlozing van kinderen. 1. 5. Hoewel het Daphne-programma een aanzienlijke bijdrage zal leveren, had het CvdR in zijn advies terzake toch bedenkingen tegen het beperkte bedrag (25 mln euro voor 2000-2004 in het oorspronkelijke voorstel; 20 mln euro voor 2000-2003 in het gemeenschappelijk standpunt van de Raad van 26 juli 1999) dat hiervoor ter beschikking staat, alsmede tegen het voorstel om artikel 129 (volksgezondheid) als rechts- grondslag te hanteren bij gebrek aan een passende rechts- grondslag voor acties op het gebied van bescherming van mensenrechten. In het advies wordt dan ook onderstreept dat de Commissie erop moet toezien dat volksgezondheid ruim wordt uitgelegd, zodat acties ter bestrijding van alle vormen van geweld onder het programma komen te vallen. 1. 6. Kindermisbruik kan overal voorkomen: in het gezin, in instellingen waar kinderen overdag en ’s nachts verblijven en in centra voor vrijetijdsbesteding. Degenen die kinderen misbruiken, kunnen volwassenen of jongeren zijn, zij kunnen gezinshelpers zijn of anderen die beroepshalve met kinderen in contact komen. Kindermisbruik komt in alle landen van 29. 2. 2000 NL Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen C 57/47 Europa voor. Daarbij zij ook gedacht aan misbruik van kinderen die vanaf jonge leeftijd verplicht worden te werken, tot bedelarij of prostitutie worden aangezet of door hun familie of door derden worden uitgebuit. Een en ander houdt verband met de aanwezigheid in vele Europese landen van economische vluchtelingen, minderheden of groepen in het algemeen die in sociale uitsluiting en armoede leven. Deze omstandigheden geven aanleiding tot uitbuiting van kinderen van zelfs zeer jonge leeftijd; daarnaast worden kinderen van voorschoolse en schoolleeftijd aan allerlei gevaren blootgesteld, worden hun de meest elementaire rechten op een normale ontwikkeling ontnomen en wordt aldus de basis gelegd voor hun marginali- satie als volwassenen. 2. Algemene opmerkingen 2. 1. Kindermisbruik Het ESC heeft 2. 1. 1. in zijn advies over het Daphne- programma reeds erkend dat geweld tegen kinderen en jongeren in heel Europa een echt sociaal probleem is, dat in alle maatschappelijke klassen voorkomt, ongeacht de sociaal- economische of culturele ontwikkeling ervan. Kinderen zijn kwetsbaar door hun afhankelijkheid. 2. 1. 2. Als dusdanig zijn zij blootgesteld aan tal van gevaren en risico’s. Niettemin krijgen zij slechts zelden de kans om kenbaar te maken hoe zij deze risico’s ervaren, ermee leren leven en zich dagelijks, zonder hulp van volwassenen, weten te redden. Kindermisbruik is geen vastomlijnd begrip. Afgezien 2. 1. 3. is kindermishandeling zelden een van seksueel misbruik, geïsoleerd feit of een incident dat een optreden vergt om het kind te beschermen. Verschillende vormen van misbruik overlappen elkaar: een kind dat fysiek mishandeld werd, zal vrijwel zeker ook emotioneel hebben geleden; zo ook kan seksueel misbruik gepaard gaan met fysiek geweld, bedreiging of straf. Gedrag moet meestal in een context worden bekeken 2. 1. 4. voordat het als mishandeling kan worden beschouwd. Kinde- ren worden evenwel niet geraadpleegd of bij de besluitvorming betrokken wanneer het erop aan komt uit te maken wanneer de drempel is overschreden en moet worden opgetreden. Aanhoudend geweld binnen het gezin, waarbij kinderen b. v. vaak zien hoe hun moeder geslagen wordt, kan op kinderen hetzelfde effect hebben als wanneer zij zelf vaak en hard geslagen werden, maar zal zelden als misbruik worden be- schouwd. 2. 1. 5. Voorts is misbruik ook een belangrijke factor die jongeren van huis doet wegvluchten, mogelijk ander gevaar tegemoet. Door pesterijen, mishandeling en misbruik worden kinderen die niet thuis wonen, eveneens ertoe aangezet weg te lopen. 2. 2. Burgerschap Tot voor kort was de Europese Unie krachtens het 2. 2. 1. EU-Verdrag niet bevoegd om problemen i. v. m. kinderen te behandelen, ook al hadden de voltooiing van de interne markt en het toenemende vrije grensoverschrijdende verkeer gevolgen voor kinderen en jongeren en werden organisaties voor bescherming van kinderen daardoor met nieuwe proble- men geconfronteerd. De kinderen van Europa werden niet vermeld in de Europese Verdragen en niet gehoord door de Europese instellingen. De 120 miljoen kinderen en jongeren in de Europese Unie werden genegeerd, als waren zij onzichtbaar. 2. 2. 2. Overeenkomstig het Verdrag dient de Unie bijzonde- re aandacht te schenken aan de beleidsvorming op het gebied van gelijke kansen voor mannen en vrouwen, ouderen, etnische minderheden en gehandicapten; soortgelijke bepalingen met betrekking tot kinderen bestaan evenwel niet. Hoewel algeme- en werd aangenomen dat in het EU-Verdrag met de belangen van kinderen en jongeren rekening werd gehouden, was hun positie als Europese burgers allesbehalve duidelijk. 2. 2. 3. Als gevolg van deze lacune was het moeilijk in wetgeving te voorzien die de belangen van kinderen en jongeren rechtstreeks behartigde, en ervoor te zorgen dat middelen van de structuurfondsen werden gebruikt om hen gelijke kansen te garanderen. 2. 2. 4. In het Verdrag van Amsterdam van oktober 1997 is bij artikel 13 een nieuwe non-discriminatieclausule opgeno- men die ook betrekking heeft op discriminatie op grond van leeftijd; aldus wordt duidelijk aangegeven dat de bepalingen van het EU-Verdrag ook voor kinderen gelden. Hoewel dit slechts een kleine vooruitgang is, draagt het toch aanzienlijk bij tot de erkenning dat kinderen ook Europese burgers zijn, moeten worden gewaardeerd, de kans moeten krijgen hun mogelijkheden te ontplooien en tegen geweld moeten worden beschermd. In artikel 3 van het VN-Verdrag inzake de rechten 2. 2. 5. van het kind is bepaald dat bij alle maatregelen betreffende kinderen, ongeacht of deze worden genomen door openbare of particuliere instellingen voor maatschappelijk welzijn of door rechterlijke instanties, bestuurlijke autoriteiten of wetge- vende lichamen, in de eerste plaats naar de belangen van het kind moet worden gekeken. Aan dit principe moeten volwassenen hun besluiten en maatregelen met betrekking tot kinderen toetsen. 2. 2. 6. Kinderen moeten worden betrokken bij de besluiten die hun leven beïnvloeden. Om echte mensenrechten voor kinderen te verzekeren moet naar kinderen worden geluisterd en moet worden gehoord wat zij te zeggen hebben. Op die manier wordt met de mening van kinderen rekening gehouden; alleen is deze aanpak niet makkelijk uitvoerbaar en vindt zij niet algemeen instemming. Door kinderen meer invloed en een stem te geven, 2. 2. 7. zodat zij weten hoe en waar zij hulp kunnen verkrijgen, kan beter preventief worden opgetreden. Lokale politici kunnen er doeltreffend toe bijdragen dat kinderen meer invloed krijgen, door hen aan te moedigen deel te nemen aan de planning en ontwikkeling van lokale diensten en hen antwoord te geven als zij vragen stellen in verband met bepaalde problemen of C 57/48 NL Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen 29. 2. 2000 gebeurtenissen. Kinderen en jongeren moeten zich van hun rechten bewust zijn en toegang hebben tot systemen die het hen mogelijk maken verhaal aan te tekenen en zich door onafhankelijke advocaten te laten verdedigen. De lokale en regionale overheden kunnen de rechten van kinderen en jongeren op verschillende manieren ondersteunen, afhankelijk van de manier waarop de hulpverlening en steun ten behoeve van kinderen en jongeren in de betrokken lidstaat is opgezet. Zij kunnen kinderen en jongeren b. v. helpen door een onafhankelijk ambtenaar of een ombudsman voor jongerenza- ken aan te stellen. 2. 2. 8. Lokale en regionale besturen moeten geïntegreerde algemene plannen voor kinderen en jongeren uitstippelen waarin alle maatregelen ter bevordering van de rechten van het kind en ter voorkoming van problemen gebundeld en in detail uiteengezet zijn; zij moeten zorgen voor de coördinatie ervan en toezien op de tenuitvoerlegging ervan. Door de opname van het subsidiariteitsbeginsel in de Europese Verdra- gen hebben de lokale en regionale overheden meer verant- woordelijkheid gekregen. Het „Europa van de burgers” moet via decentrale maatregelen tot stand worden gebracht. Aldus krijgt grensoverschrijdende en transnationale samenwerking een nieuwe dimensie en wordt een voorbeeld gegeven van een belangrijke bottom up-aanpak van Europese integratie. Meer gedecentraliseerde systemen zullen het bestuur dichter bij de burgers brengen en democratische verantwoordelijkheid stimuleren. Kinderen en jongeren mogen in dit proces niet over het hoofd worden gezien en de EU moet lokale en regionale overheden aanmoedigen de rechten van kinderen en jongeren te ondersteunen op een voor de betrokken lidstaat passende wijze, bijvoorbeeld door te voorzien in plaatselijke „ombudsdiensten” voor kinderen die kennis en knowhow op het gebied van jongerenaangelegenheden over heel Europa kunnen uitwisselen. 2. 3. Rol van lokale en regionale besturen Daar lokale en regionale besturen dicht bij lokale 2. 3. 1. gemeenschappen staan en deze ook vertegenwoordigen, zijn zij bij uitstek geschikt om positieve acties ten gunste van kinderen te ondernemen, de basisprincipes van het VN-Verdrag inzake de rechten van het kind te ondersteunen en maatregelen te nemen ter bescherming van kinderen tegen misbruik en geweld. 2. 3. 2. Lokale en regionale besturen voorzien in tal van diensten voor kinderen en jongeren, b. v. op het gebied van welzijnszorg, onderwijs en ontspanning, en moeten ervoor zorgen dat kinderen en jongeren die van deze diensten gebruik maken, geen gevaar lopen. Voorts is het hun taak te verzekeren dat kinderen en jongeren die binnen hun rechtsgebied misbru- ikt of verwaarloosd worden, met de nodige zorg en het nodige begrip worden opgevangen en worden geholpen. 2. 3. 3. Uit de aanbevelingen voor door de lokale en regionale overheden in Europa te ondernemen acties ter bestrijding van kindermisbruik (zie bijlage), die tijdens het door het CvdR op 4 december 1998 georganiseerde seminar over „Lokale en regionale samenwerking ter bestrijding van kindermisbruik” werden geformuleerd, blijkt dat overheden in Europa zich verbinden tot grensoverschrijdende samenwerking en uitwisse- ling van ervaring in een Europa waarin lokale en regionale overheden krachtens het in de Europese Verdragen opgenomen subsidiariteitsbeginsel meer bevoegdheden hebben gekregen. Met deze aanbevelingen moet op zowel lokaal als Europees niveau rekening worden gehouden. jongerenaangelegenheden bestaan, 2. 3. 4. Daar er in de diverse landen verschillende systemen is en instanties voor doeltreffende coördinatie en communicatie tussen overheden van cruciaal belang. Samenwerking in het belang van alle partijen ter bevordering van het welzijn van kinderen omvat ook uitwisseling van ervaring en, waar mogelijk, overneming van goede praktijken. 2. 3. 5. Overal in de EU moet lokale en regionale samenwer- king ter bestrijding van kindermisbruik kracht worden bijgezet. Deze samenwerking moet ook gericht zijn op de kandidaat- lidstaten en met name de geassocieerde landen van Midden- en Oost-Europa, die er met het oog op hun inspanningen ter versterking van de bescherming van de mensenrechten in het kader van de pre-toetredingsstrategie veel baat bij zouden vinden. 2. 3. 6. De EU moet samenwerking tussen lokale en regionale overheden in de hele EU en in de kandidaat-lidstaten via partnerschappen met NGO’s ondersteunen, teneinde kinder- misbruik te bestrijden door verspreiding van goede praktijken en uitwisseling van informatie, alsmede door bevordering van bewustmakingscampagnes, met name in het kader van het voorgestelde Daphne-programma. 2. 3. 7. Daar kan worden vastgesteld (zie par. 1. 6) dat een groot aantal kinderen het slachtoffer is van economische en/of seksuele uitbuiting door volwassenen, misbruikt wordt en in bittere armoede leeft, moet volgens het Comité aan deze problematiek bijzondere aandacht worden besteed in het kader van zowel het Daphne-programma als de wettelijke regeling van deze kwesties. De lokale en regionale overheden zijn daarbij het meest geschikte niveau om op te treden; zij moeten dan ook worden gesteund in hun initiatieven die erop gericht zijn misbruik op te sporen en regelingen te treffen om kinderen die van onderwijsstructuren en sociale voorzorg uitgesloten zijn, te begeleiden en te ondersteunen. 3. Bijzondere opmerkingen 3. 1. Behoefte aan informatie — omvang van het probleem 3. 1. 1. Kindermisbruik is een ernstig probleem in de Europe- se Unie. Het is niet aan grenzen gebonden en vergt dan ook een gecoördineerde inspanning op alle — en met name ook de lokale en regionale — bestuursniveaus in de EU om het doeltreffend aan te pakken. 29. 2. 2000 NL Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen C 57/49 3. 1. 2. Over de omvang van kindermisbruik in de Europese Unie zijn geen gegevens beschikbaar; er dient dus informatie te worden verzameld en bijgehouden. De wijze waarop informatie over kindermisbruik in de verschillende landen wordt opgeslagen en geclassificeerd, loopt uiteen. De EU moet verslag uitbrengen over de wijze waarop gegevens thans worden bijeengebracht, zodat kan worden vastgesteld welke informatie van belang is om een beeld te krijgen van kinder- misbruik in heel Europa. In samenwerking met lokale en regionale overheden zou Eurostat dit proces kunnen on- dersteunen. Kindermisbruik kan ertoe leiden dat kinderen weg- 3. 1. 3. lopen van de personen die voor hen zorgen. Om te verzekeren dat deze kinderen niet worden vergeten en om de bevoegde overheid in de verschillende landen te helpen ze te vinden, moet een Europees register van vermiste kinderen worden opgesteld. Een andere nuttige maatregel zou erop gericht kunnen zijn na te gaan hoe politiediensten in heel Europa veilig gebruik van internet kunnen maken, om aldus over foto’s van en andere details betreffende kwetsbare vermiste kinderen te kunnen beschikken. In het Verenigd Koninkrijk heeft de regering een 3. 1. 4. systeem voor registratie van veroordeelde plegers van seksmisdrijven geïntroduceerd. Bij deze aanpak wordt ervan uitgegaan dat het gevaar groot is dat plegers van seksmisdrijven na hun veroordeling en vrijlating recidiveren; het systeem werkt doeltreffend om de gangen van dergelijke misdadigers na te gaan en vast te stellen waar zij zich ophouden. De lidstaten worden verzocht na te gaan of en in hoeverre dit systeem, desgevallend in gewijzigde vorm, in heel Europa moet worden geïntroduceerd. 3. 1. 5. Politiediensten slaan thans gegevens op over indivi- duen die strafrechtelijk zijn veroordeeld wegens pedofiele activiteiten, kinderporno en -prostitutie, vrouwen- en kin- derhandel. Er bestaat evenwel geen systeem voor heel Europa, en een protocol voor gegevensuitwisseling — een formele overeenkomst betreffende de te registeren en uit te wisselen informatie — tussen politiediensten in de Europese Unie zou de bescherming van kinderen ten goede komen. Europol zou bij de ontwikkeling van een dergelijk protocol het voortouw kunnen nemen en binnen Europol zou een speciale eenheid voor kinderbescherming in het leven moeten worden geroe- pen. 3. 1. 6. Erkend wordt dat gegevensbanken van lokale overhe- den het vo´ o´ rkomen of wijd verspreid zijn van kindermisbruik thans niet kunnen aantonen, daar er met zeer verschillende definities gewerkt wordt en er zowel vermoedelijke als be- vestigde gevallen in worden opgeslagen. Deze databanken zullen evenwel van groter nut zijn, als de definities eenmaal gestandaardiseerd zijn en alleen bevestigde gevallen geregistre- erd worden. 3. 1. 7. In de huidige omstandigheden zou een Europees onderzoek onder een representatieve groep van de doorsneebe- volking een goede manier zijn om de nodige relevante en correcte gegevens over het vo´ o´ rkomen van misbruik te verzamelen. 3. 2. Kinderen helpen misbruik te melden 3. 2. 1. In 1996 werd in het Verenigd Koninkrijk het verslag van de nationale onderzoekscommissie voor misbruikpreven- tie gepubliceerd. Ruim 10 000 mensen, waarvan een aantal zelf als kind was misbruikt, hebben in een brief, een schriftelijke verklaring of persoonlijk hun hart gelucht. De nationale commissie kwam tot de slotsom dat er bij een evenwichtige benadering van kindermisbruik ook een aantal onaangename waarheden onder ogen moet worden gezien. Met name moet worden erkend dat ruim de helft van de gevallen van misbruik, waaronder een kind soms lange tijd te lijden heeft, op het moment van gebeuren verzwegen wordt en dat de kinderen die het op dat moment melden, een minderheid blijven. De commissie concludeerde dat de voordelen van 3. 2. 2. melden, meer benadrukt dienen te worden, en deelde mee dat in een kwart van de gevallen waarover zij informatie had gekregen, er door het melden van het misbruik een eind aan de situatie was gekomen. Melden wordt als de eerste stap in het proces beschouwd en kan ertoe bijdragen dat het misbruik ophoudt. De commissie stelde vast dat het een samenspel van angst, onwetendheid en gebrek aan kennis was, die kinderen en jongeren ervan weerhield misbruik te melden, hoewel degenen die het wèl deden, veelal zeer jong waren. 3. 2. 3. Voor instanties die zich met bescherming van kinde- ren overal in Europa bezig houden is het een uitdaging te zorgen voor systemen die kinderen kunnen helpen te praten over het misbruik waarvan zij het slachtoffer zijn en die hen kunnen verzekeren dat zij zullen worden geholpen door instanties die betrouwbaar zijn, om zo te bereiken dat alle verdachte gevallen worden gesignaleerd. Er kan een stap voorwaarts worden gezet door de gangbare praktijken in Europa te bekijken en hun doeltreffendheid met kinderen en jongeren te bespreken, zodat aldus de beste praktijken kunnen worden opgespoord. Lokale en regionale overheden kunnen dit werk goed doen en moeten door de EU worden aan- gespoord om hierover verslag uit te brengen; het Comité van de Regio’s zou daarbij als coördinator kunnen fungeren. 3. 3. Het melden van misbruik door kinderen en de toegang tot hulp 3. 3. 1. Kinderen van verschillende leeftijd hebben verschil- lende behoeften. Zo zijn middelbare scholieren van boven de twaalf mobieler en onafhankelijker en hebben zij gemakkelijker toegang tot de vele uiteenlopende diensten die gemeenschaps- en jeugdafdelingen van lokale overheden en andere organisaties aanbieden. 3. 3. 2. Kinderen in het basisonderwijs, in de leeftijdscatego- rie van 4 à 5 jaar oud tot middelbare-schoolleeftijd, zijn minder onafhankelijk en verdienen bijzondere aandacht. In deze leeftijdsgroep spelen school, waar deze kinderen de meeste van hun tijd doorbrengen, en leerkrachten een zeer belangrijke rol. Leerkrachten kunnen helpen kinderen op te sporen die het slachtoffer van misbruik zijn en voor hen een omgeving creëren waar zij in een vroeg stadium met anderen over hun problemen kunnen praten. Om minderjarigen te helpen misbruik te melden kan ook doeltreffend gebruik worden gemaakt van communicatiemiddelen die gemakkelijk toegan- kelijk zijn voor jongeren, zoals televisie; minderjarigen die in moeilijkheden verkeren, kunnen daardoor rechtstreeks thuis worden bereikt. De structuren waarnaar minderjarigen worden verwezen, moeten in ieder geval reeds voor hen toegankelijk C 57/50 NL Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen 29. 2. 2000 zijn, wat het geval is met de school. 3. 3. 3. Uit onderzoeksverslagen blijkt dat kinderen van zorgverstrekkers verwachten dat zij aandachtig luisteren en ter beschikking staan, maar niet dat zij oordelen of instructies geven. Hiermee moet rekening worden gehouden in lerare- nopleidingen die ervoor moeten zorgen dat de luistervaardig- heid wordt ontwikkeld. In heel Europa bestaan er in de centra voor lerarenopleiding mogelijkheden om goede praktijken te ontwikkelen en toe te passen. Ook de school kan een belangrijke rol spelen in het 3. 3. 4. verbeteren van de kennis die jongeren bezitten m. b. t. de wereld van de volwassenen, hun relaties en hun beslissing om kinderen te willen; zij kan hen bewust maken van een ieders rechten en verantwoordelijkheid en van gevallen waarin sprake is van misbruik, en hen voorlichten over de instanties waar kinderen hulp kunnen vinden wanneer zij zorgen of proble- men hebben. De verscheidenheid van gezinsrelaties en culturen binnen Europa moet worden gerespecteerd, maar een beter begrip van de verschillen kan kinderen helpen inzicht te krijgen in het leven van volwassenen en het nemen van beslissingen. In veel lidstaten bestaat een algemene welzijnszorg 3. 3. 5. voor gezinnen met kinderen die nog niet naar school gaan. Met name speciaal opgeleide jongerenwerkers, zorgverstrekkers of gezondheidswerkers spelen een belangrijke rol in het ondersteunen van gezinnen die onder stress leven, alsmede in het opsporen van mogelijk misbruik en het vaststellen en behandelen van ontwikkelings- en mentale problemen. Deze voorzieningen zijn van onschatbare waarde voor de preventie van misbruik. Kinderen maken ook gebruik van computers, vaak 3. 3. 6. zonder toezicht. is een steeds toegankelijker en belangrijker informatiebron, maar de gebruikers dienen ook goed te beseffen dat het voor de verspreiding van illegale Internet inhoud misbruikt kan worden. Ook het louter tonen van misbruik, met name van 3. 3. 7. kinderen, is een vorm van kindermisbruik. Kinderen kunnen toevallig bij voor volwassenen bedoelde inhoud terecht komen, e-mail ontvangen waarbij hen de toegang tot pornografische websites wordt aangeboden en er zich niet van bewust zijn dat volwassenen zich in discussiefora voor kinderen als kinderen voordoen. Om kinderen en jongeren tegen dergelijk misbruik te beschermen moet een voor de hele EU geldend rechtskader worden uitgewerkt dat voorziet in strafrechtelijke vervolging van producenten en dienstenleveranciers die toelaten dat de door hen ter beschikking gestelde media voor het verzamelen en opvragen van kinderporno worden gebruikt. Lokale en regionale overheden hebben een belangrij- 3. 3. 8. ke rol te spelen op het gebied van bewustmaking, vooral daar zij ook voor onderwijs verantwoordelijk zijn. Zij hebben ook tot taak leerkrachten vertrouwd te maken met nieuwe informatietechnologieën, het gebruik van adequate toegangsre- gelingen voor internet op school en thuis, alsmede met methoden om kinderen en jongeren op te voeden tot verant- woord gebruik van het net. 3. 4. Verantwoordelijke volwassenen Er moet een doeltreffend netwerk van goed gecoördi- 3. 4. 1. neerde lokale diensten worden opgezet om op vragen en ongerustheid over misbruik te kunnen reageren, erop toe te zien dat twijfelgevallen grondig worden onderzocht en te verzekeren dat desgevallend de nodige acties ter bescherming van kinderen worden ondernomen. 3. 4. 2. Als kinderen of volwassenen met problemen komen, moeten deze au sérieux worden genomen. Hierover kan worden gesproken met leerkrachten, gezondheids- en maat- schappelijke werkers, jeugdleiders in sport- en ontspannings- centra of de politie. Kinderen zullen zich wenden tot mensen die ze denken te kunnen vertrouwen. Ze mogen in geen geval daarin teleurgesteld worden. 3. 4. 3. Personen die beroepshalve met kinderen in contact komen, moeten worden opgeleid om inzicht te krijgen in kindermisbruik, te leren problemen au sérieux te nemen en te weten hoe daarop te reageren. Lokale instructies of procedures om deze problemen aan te pakken kunnen daarbij richtingge- vend zijn. Deze opleiding is van groot belang. 3. 4. 4. Personen die in scholen, kinderdagverblijven, woon- wijken en in de gezondheidszorg met kinderen werken, moeten worden opgeleid om misbruik te kunnen herkennen en desgevallend te kunnen optreden. Gangbare praktijken van lokale en regionale overheden op dit gebied dienen te worden uitgewisseld om aldus goede praktijken te kunnen opsporen en verspreiden. 3. 4. 5. Personeels- en opleidingsdiensten van lokale en re- gionale overheden kunnen een op meerledige aanpak gerichte opleiding van personeel in verschillende diensten en organisa- ties bevorderen en ervoor zorgen dat alle medewerkers in staat zijn misbruik te herkennen. 3. 5. Goede praktijken voor ondersteuning van kinderen en gezinnen 3. 5. 1. Er zijn diensten nodig die niet stigmatiserend werken voor kinderen en gezinnen die met misbruik te maken hebben gehad. De behoeften van de kinderen moeten in kaart worden gebracht en er moet op worden toegezien dat eraan tegemoet wordt gekomen. De bescherming van het kind staat centraal; het merendeel van de gezinnen kan evenwel op vrijwillige basis worden geholpen en bijgestaan. Wil men in de toekomst misbruik vermijden, dan moet het werken met deze gezinnen worden gefinancierd en gesteund. Alleen in extreme gevallen wordt de minderjarige uit het gezin weggehaald. Toch mogen minder ernstige gevallen niet worden onderschat; met het oog op de bescherming van de minderjarige moet het probleem daarbij vaak aan de basis worden aangepakt en moet worden getracht de communicatieproblemen binnen de familie te verhelpen, die anders helaas op lange termijn vaak tot uitingen van fysiek of psychisch geweld leiden. 3. 5. 2. Handleidingen over goede praktijken, op basis van de ervaringen die in verschillende landen zijn opgedaan en uitgewisseld, zouden van groot nut zijn voor de betrokkenen in het veld; diensten die dergelijke handleidingen kunnen opstellen, moeten dan ook worden aangemoedigd. Het is ook van belang lering te trekken uit „slechte praktijken” en gevallen waarin kinderen zijn omgebracht. Informatie hierover zou kunnen leiden tot de ontwikkeling en vaststelling van erkende 29. 2. 2000 NL Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen C 57/51 normen en kwalitatief hoogstaande programma’s. 3. 5. 3. Er bestaan voorbeelden van ombudsdiensten voor kinderen die informatie over concrete (goede en slechte) praktijken verzamelen en verspreiden; dit is een reden temeer waarom zou kunnen worden overwogen, dergelijke diensten ook op Europees, nationaal en lokaal of regionaal niveau te overheid moet dan ook voor een goed toezichtmechanisme zorgen, zodat problemen met praktijken of gedrag van perso- neelsleden kunnen worden opgespoord. Er zijn mogelijkheden voor lokale en regionale overheden om informatie over goede te wisselen en deze praktijken binnen de praktijken uit creëren. 3. 6. Zorgvuldig kiezen — personeelsaanwerving en -selectie 3. 6. 1. De dienstverlener, d. i. de regionale of lokale overheid of andere organisatie, moet ervoor zorgen dat hij het personeel dat de diensten verleent in dagverblijven, internaten en geme- enschapscentra, met de nodige zorg selecteert en aanwerft, zodat hij kan verzekeren dat kinderen voldoende worden beschermd. Het kan van nut zijn hierbij bepaalde obstakels in te bouwen. Hoe meer obstakels moeten worden overwonnen, des te moeilijker het is voor pedofielen om niet door de mand te vallen, en des te beter kinderen en jongeren worden beschermd. 3. 6. 2. Om met kinderen te werken moet er zoveel mogelijk voor worden gezorgd dat doeltreffende en strikte aanwer- vingsprocedures worden gehanteerd om de juiste mensen aan te trekken en ongeschikte personen af te wijzen of te weren. In het formele selectieproces moeten verschillende 3. 6. 3. beoordelingsmethoden worden gehanteerd: schriftelijke vra- gen, mondelinge uiteenzettingen, groepstesten, psychome- trische proeven, individuele interviews of andere op de omstan- digheden afgestemde methodes. Door een op bekwaamheid gerichte aanpak kunnen kwalificaties, vaardigheden, kennis, gedrag en waarden worden opgespoord die noodzakelijk zijn om een bepaalde taak goed te vervullen; deze bekwaamheden kunnen via een selectieprocedure worden vastgesteld en beoor- deeld. 3. 6. 4. Daar plegers van seksueel misbruik zich op de meest kwetsbare kinderen richten, zoeken zij ook naar werkgelegen- heid die hen in staat stelt vaak en gemakkelijk met kinderen in contact te komen en met hen banden te leggen die zij dan kunnen uitbuiten. Een afdoend middel ter bescherming van kinderen is 3. 6. 5. ervoor te zorgen dat personen die voor misbruik zijn veroorde- eld, niet in dagverblijven, internaten of gemeenschapscentra met kinderen kunnen werken. Hier ligt een belangrijke verant- woordelijkheid voor lokale en regionale overheden, maar deze taak is in de praktijk moeilijk uitvoerbaar daar in andere landen gepleegde misdrijven meestal niet bekend zijn. Als iemand ergens anders in Europa heeft gewoond en gewerkt, moet hij een bewijs van goed gedrag kunnen voorleggen en Europol zou met de verificatie hiervan belast moeten worden. 3. 6. 6. Opgemerkt zij dat ook deze veiligheidsmaatregelen grenzen hebben. Tal van volwassenen die met kinderen werken en misbruik van hen maken, kunnen aan het wakend oog van hun werkgevers ontsnappen. Zelfs als dit niet het geval is, worden zij nog niet noodzakelijk bij de politie aangegeven. De overheidsdiensten te bevorderen. 3. 7. Bewustmakingscampagnes over kindermisbruik 3. 7. 1. Daar lokale en regionale overheden dicht bij lokale gemeenschappen staan en deze ook vertegenwoordigen, zijn zij bij uitstek geschikt om positieve actie ten gunste van kinderen te ondernemen en met name in hun gemeenschappen bewustmakingscampagnes over kindermisbruik en het gevaar dat kinderen lopen, op te zetten en het taboe rond inmenging te in gezinsproblemen te doorbreken. Het publiek dient worden geïnformeerd en te worden aangemoedigd om misbru- ik te melden. Het moet weten waar het daarvoor terecht kan en moet er zeker van kunnen zijn dat het au sérieux wordt genomen. 3. 7. 2. Lokale en regionale overheden kunnen campagnes lanceren om misbruik tegen te gaan, bijvoorbeeld door „zero tolerance” ten aanzien van alle vormen van geweld tegen kinderen te bepleiten; zij kunnen ook over heel Europa samen met NGO’s campagnes opzetten en leiden. 3. 8. Behoefte aan Europese wetgeving 3. 8. 1. De wetgeving ter bescherming van kinderen, betref- fende de bevoegdheden van lokale en regionale overheden en van de politie op dit gebied, en de mate waarin gerechtelijke systemen en rechtspraak aan kinderen de nodige aandacht schenken en kindvriendelijk zijn door bijvoorbeeld het gebruik van met video opgenomen verklaringen van kinderen als bewijslast te aanvaarden of de aanstelling van gespecialiseerde rechters, verschilt in Europa van land tot land. De EU moet de bestaande wetgeving onder de loep nemen, vaststellen wat kinderen ten goede komt en maatregelen aanbevelen, zodat ieder land kan nagaan hoe het kan bijdragen tot de totstandbrenging van een Europees wetgevend kader voor de bescherming van kinderen. 4. Conclusie De Europese Unie moedigt vrij verkeer van burgers in 4. 1. Europa aan, maar heeft nog maar weinig gedaan om praktijken te coördineren, het welzijn van kinderen te bevorderen en na te gaan hoe kinderen beter tegen misbruik kunnen worden beschermd. 4. 2. Er moet duidelijker worden erkend en meer rekening mee worden gehouden dat lokale en regionale overheden in Europa een sleutelrol spelen in het ondernemen van positieve actie ten gunste van kinderen, ter ondersteuning van de basisprincipes van het VN-Verdrag inzake de rechten van het kind, alsmede in het treffen van maatregelen die ervoor moeten zorgen dat kinderen tegen misbruik en verwaarlozing worden beschermd. 4. 3. Het Europa van de burgers heeft meer gedecentraliseer- de structuren nodig, maar ook meer coördinatie, en grenso- C 57/52 NL Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen 29. 2. 2000 verschrijdende en transnationale samenwerking. Kinderen en jongeren mogen in dit proces niet over het hoofd worden gezien en de EU moet nagaan hoe de rechten van kinderen en jongeren in de lidstaten en in Europa kunnen worden ondersteund. Zo zou kunnen worden overwogen lokale om- budsdiensten voor kinderen tot stand te brengen om kennis en praktijken inzake jongerenaangelegenheden in Europa uit te wisselen. Vanwege hun band met de burger en hun bevoegdhe- den op sociaal gebied zijn de lokale en regionale overheden de aangewezen instanties om specifieke acties voor kinderen op te zetten. Daar de EU achter dergelijke initiatieven staat, zal zij er zich hopelijk ook toe verbinden voor deze acties van de lokale en regionale overheden of de grensoverschrijdende uitwisseling van ervaringen extra middelen uit te trekken die de in het kader van het toekomstige Daphne-programma geplande steunverlening moeten aanvullen. 4. 4. Het Comité van de Regio’s moet een coördinerende rol spelen bij de ontwikkeling van modellen van goede praktijken door overheden en organisaties in heel Europa, en moet deze modellen aan de lokale overheden voorleggen. Het Comité heeft tijdens het seminar over „Lokale en regionale samenwer- king ter bestrijding van kindermisbruik” een aantal aanbevelin- gen geformuleerd inzake acties die lokale en regionale overhe- den op dit gebied kunnen ondernemen (zie bijlage). Hieruit blijkt de wil van de overheden tot grensoverschrijdende samenwerking en uitwisseling van praktijken, evenals de doeltreffende rol welke het Comité van de Regio’s als coördina- tor van dergelijke activiteiten speelt. 4. 5. Daar er vroeger in de Europese Verdragen geen specifie- ke bepalingen over kinderen waren opgenomen, was het moeilijk de maatregelen rechtstreeks op de behoeften en belangen van kinderen en jongeren toe te spitsen en de middelen van de Europese structuurfondsen aan te wenden voor activiteiten die gericht waren op de bevordering van hun welzijn. In het Verdrag van Amsterdam, waarin een nieuwe non-discriminatieclausule is opgenomen, staat duidelijk dat de bepalingen van het Verdrag ook gelden voor kinderen, die aldus ook als Europese burgers worden erkend. Dit standpunt zou verder in wetgeving kunnen worden vertaald; tevens moet de dringende behoefte aan een EU-strategie voor de preventie van kindermisbruik en -verwaarlozing worden erkend en moeten in die zin maatregelen worden genomen, waarbij de bevoegdheden van de nationale, regionale en lokale autoritei- ten onaangetast blijven. Het Comité van de Regio’s verheugt zich over de 4. 6. mogelijkheden die door het Daphne-programma worden gebo- den om de samenwerking tussen NGO’s en lokale en regionale overheden in de EU te versterken. Het stelt met voldoening vast dat de oproep die het in zijn advies () heeft gelanceerd om de samenwerking tussen lokale en regionale overheden en NGO’s bij de tenuitvoerlegging van het programma en de totstandbrenging van informatienetwerken te bevorderen, re- centelijk de steun heeft gekregen van het Europees Parlement (eerste lezing), de Commissie (gewijzigd voorstel) en de Raad (gemeenschappelijk standpunt). Naast die samenwerking tussen de lokale overheden en de NGO’s is het ook zaak dat die overheden zelf onderling netwerken gaan vormen, om zo de thans lopende acties van de lidstaten een meerwaarde te (1) PB C 198 van 14. 7. 1999, blz. 61. geven. 4. 7. Het Comité van de Regio’s is van oordeel dat meer middelen moeten worden uitgetrokken om de plaatselijke en regionale autoriteiten te helpen bij het opzetten van mechanismen en diensten voor het opsporen, inventariseren, volgen en steunen van kinderen — en hun families — die het slachtoffer zijn geworden van geweld, misbruik of verwaarlo- — zing. Daarbij dient ernaar te worden gestreefd: kinderen die al veel te jong in het arbeidscircuit terechtko- men, in de bedelarij of de prostitutie gedwongen worden of in mensonterende omstandigheden leven, toegang te verschaffen tot sociale zekerheid, gezondheidszorg en — — onderwijs; de lichamelijke, affectieve en intellectuele ontwikkeling van kinderen veilig te stellen; de bijstandsverlening uit te breiden tot a´lle kinderen die onder de jurisdictie van de desbetreffende lokale of regiona- le overheid vallen (of zij nu legaal of illegaal, tijdelijk of — definitief op het grondgebied verblijven); samen te werken met de bevoegde diensten in de toe- komstige verblijfplaats van de kinderen, dit met oog op de nazorg. 4. 8. Voorts is het CvdR van mening dat zowel op nationaal als op communautair vlak wettelijke voorzieningen zouden moeten worden getroffen voor de specifieke problemen van kinderen die deel uitmaken van bevolkingsgroepen zonder vaste verblijfplaats (economische vluchtelingen, nomaden, zigeuners e. d. ), of zij zich nu binnen de verschillende regio’s van eenzelfde lidstaat of binnen verschillende lidstaten ver- plaatsen. Op basis van beschikbare gegevens moet informatie 4. 9. worden verzameld over de omvang van misbruik in de Europese Unie; daarbij moet men er zich van bewust zijn dat er verschillende manieren zijn om informatie over kinder- misbruik op te slaan en te classificeren. De EU moet verslag uitbrengen over de wijze waarop thans gegevens worden verzameld, zodat kan worden uitgemaakt welke informatie relevant is om een beeld te krijgen van kindermisbruik in heel Europa. 4. 10. Andere Europese systemen en databanken zouden kunnen bijdragen tot bescherming van kinderen: een Europees register van vermiste kinderen, eventueel een EU-systeem om veroordeelden voor seksmisdrijven te registreren en op te sporen, en een protocol voor uitwisseling van informatie tussen politiediensten, wat ook een betere doorlichting van personeel mogelijk zou maken. Op vele actiegebieden zouden handleidingen over 4. 11. goede praktijken, op basis van de ervaringen die in verschillen- de landen zijn opgedaan en uitgewisseld, van groot nut zijn voor de betrokkenen in het veld; diensten die dergelijke handleidingen kunnen opstellen, moeten dan ook worden aangemoedigd. Er kan een stap voorwaarts worden gezet door de gangbare praktijken in Europa, bijvoorbeeld op het gebied van dienstverlening, personeelsaanwerving en -selectie en basisopleiding te bekijken, om zo de beste praktijken op te sporen. Lokale en regionale overheden kunnen dit werk goed doen en moeten door de EU daartoe worden aangemoedigd. Het Comité van de Regio’s zou daarbij als coördinator kunnen 29. 2. 2000 NL Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen C 57/53 fungeren. 4. 12. De vooraanstaande rol van scholen moet worden erkend en ondersteund daar misbruik kan worden voorkomen als op school wordt geluisterd naar en tegemoet wordt gekomen aan de behoeften van kinderen. De school biedt jongeren niet alleen de kans hun kennis over de wereld van de volwassenen, relaties en mogelijke gevaren te vergroten, maar licht hen ook in over en moedigt hen aan zich te wenden tot instanties die hen hulp kunnen bieden. Prioriteit zou moeten worden gegeven aan maatregelen die ervoor zorgen dat leerkrachten worden opgeleid, van voldoende middelen wor- den voorzien en worden gesteund door richtsnoeren inzake goede praktijken voor de persoonlijke en sociale ontwikkeling van kinderen en jongeren. Om ervoor te zorgen dat de scholen deze essentiële rol echt doeltreffend kunnen vervullen, moeten communicatie en onderlinge uitwisseling van informatie tussen scholen en hulpverleners evenwel worden verbeterd; daarbij zij vooral gedacht aan samenwerking tussen beroepsbeoefe- naars in de beide sectoren, die helaas vaak parallelle maar geen en de rechten van kinderen en ter voorkoming van misbruik. Brussel, 18 november 1999. gemeenschappelijke actielijnen volgen. 4. 13. Daar lokale en regionale overheden dicht bij lokale gemeenschappen staan, zijn zij bij uitstek geschikt om positie- ve actie ten gunste van kinderen te ondernemen en met name in hun gemeenschappen bewustmakingscampagnes over kindermisbruik op te zetten. Zij kunnen campagnes lanceren om misbruik tegen te gaan, bijvoorbeeld door „zero tolerance” ten aanzien van alle vormen van geweld tegen kinderen te in samenwerking met bepleiten; desgevallend kunnen zij NGO’s EU-campagnes opzetten en leiden. Het wetgevend kader inzake bescherming van kinde- 4. 14. ren in Europa dient opnieuw te worden bekeken en er dienen, met respect voor bestaande internationale overeenkomsten, alsook voor de bevoegdheden en mogelijkheden van de nationale, regionale en lokale autoriteiten, aanbevelingen te worden geformuleerd ter ondersteuning van een Europese gecoördineerde strategie voor de bescherming van het welzijn De voorzitter van het Comité van de Regio’s Manfred DAMMEYER C 57/54 NL Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen 29. 2. 2000 BIJLAGE bij het advies van het Comité van de Regio’s Samenvatting van de aanbevelingen Op 7 september en 4 december 1998 zijn leden van de commissies 3, 5 en 7 van het CvdR bijeengekomen om na te gaan hoe kan worden gezorgd voor een Europa van Regio’s waar kinderen tegen geweld beschermd worden. Het seminar werd door de Nationale verenigingen ter bestrijding van geweld tegen kinderen in het VK en in Ierland in samenwerking met het CvdR georganiseerd, en door de Commissie in het kader van het Daphne-initiatief gesteund. Aansluitend bij de tijdens deze seminars gevoerde discussies werd het onderstaande lokale en regionale actieplan ter bestrijding van kindermisbruik goedgekeurd: Aanbevelingen voor lokale en regionale overheden 1. Een gemeenschappelijke definitie van het begrip kindermisbruik in de Europese Unie vaststellen en informatie over de verspreiding van kindermisbruik verzamelen, bijhouden en uitwisselen Actie: — Lokale en regionale overheden moeten hun krachten bundelen om in samenwerking met Eurostat de ontwikkeling van gemeenschappelijke databanken over kindermisbruik te bevorderen. — Lokale en regionale overheden moeten samenwerken met politiediensten en Europol om databanken te ontwikkelen waarin informatie wordt opgeslagen over gevallen van veroordeling voor pedofiele activiteiten, kinderporno, kinderprostitutie en -handel, alsmede over vermiste kinderen. 2. Verzekeren dat de wetgeving in de EU adequaat is om kinderen die in gevaar zijn te beschermen Actie: — Lokale en regionale overheden moeten de ontwikkeling op communautair niveau van specifieke wetgeving ter bestrijding van kindermisbruik op basis van het VN-Verdrag inzake de Rechten van het Kind ondersteunen. Dergelijke wetgeving zou een samenhangende aanpak in Europa mogelijk maken. — Lokale en regionale overheden moeten de ontwikkeling van gemeenschappelijke richtsnoeren op EU-niveau bevorderen om ingeval van kindermisbruik gedegen actie te kunnen ondernemen. 3. Door goede praktijken bij de personeelsaanwerving verzekeren dat kinderen in Europa worden beschermd tegen misbruik door degenen die voor hen zorgen of diensten verlenen Actie: — Lokale en regionale overheden moeten overal in de EU dezelfde aanwervings- en selectieprocedures hanteren; er moeten aanbevelingen worden geformuleerd inzake goede praktijken die kunnen worden meegenomen en ten uitvoer gelegd. — Politiediensten moeten gemeenschappelijke databanken met informatie over gevallen van veroordeling voor kindermisbruik, alsmede methoden voor het uitwisselen van deze informatie ontwikkelen. 4. Verzekeren dat allen die voor kinderen zorgen of diensten verlenen, voldoende opgeleid zijn om misbruik te herkennen en desgevallend op te treden Actie: — Lokale en regionale overheden moeten de noodzakelijke basisvaardigheden en kennis op dit gebied helpen ontwikkelen. Deze vaardigheden en kennis moeten in alle lidstaten worden gestandaardiseerd, zodat informatie over goede praktijken kan worden bijeengebracht en uitgewisseld. — Personeels- en opleidingsdiensten van lokale en regionale overheden kunnen opleiding van personeel in verschillende diensten en organisaties bevorderen en ervoor zorgen dat alle medewerkers in staat zijn misbruik te herkennen; zij moeten ook verzekeren dat alle personeelsleden tijdens een introductiecursus terzake de nodige informatie krijgen. 29. 2. 2000 NL Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen C 57/55 5. Voorzien in lokale maatregelen en procedures voor de aanpak van gevallen van kindermisbruik waarbij de taken van het personeel in alle beroepen en organisaties worden geregeld Actie: — Lokale en regionale overheden moeten de ontwikkeling van gemeenschappelijke richtsnoeren, gestandaardiseerde protocollen, taken en verantwoordelijkheden bevorderen om ingeval van kindermisbruik op het gebied van gezondheid, onderwijs, politie en maatschappelijk werk gedegen actie te kunnen ondernemen. 6. Voorzien in nazorg voor misbruikte kinderen en de personen die voor hen zorgen Actie: — Lokale en regionale overheden moeten overal in de EU informatie uitwisselen over doeltreffende parktijken om gezinnen waarin misbruik is voorgekomen, bij te staan, alsmede om de kinderen te helpen de gevolgen daarvan te boven te komen; de overheden kunnen aldus heel wat van elkaar opsteken. 7. Maatregelen treffen om programma’s op te zetten waardoor misbruik voorkomen kan worden Actie: — Lokale en regionale overheden moeten maatregelen treffen om ervoor te zorgen dat alle kinderen informatie krijgen over het gezinsleven, intermenselijke relaties, de rechten van het kind, de stappen die zij kunnen ondernemen en de instanties tot wie zij zich kunnen richten. — Lokale en regionale overheden moeten informatie over gangbare praktijken uitwisselen en materiaal ontwikkelen waarvan leerkrachten gebruik kunnen maken om kinderen voor te lichten, hun vaardigheden te ontwikkelen en hun kennis over het ouderschap uit te breiden. — Lokale en regionale overheden kunnen in heel Europa samenwerken om programma’s te ontwikkelen die verzekeren dat scholen en bibliotheken een doeltreffende regeling inzake het veilig gebruik van Internet hanteren; zij kunnen campagnes voor een veilig gebruik van Internet opzetten en de werking van hotlines voor het melden van problemen bevorderen. 8. Jongeren een actievere rol laten spelen, aansluitend bij het VN-Verdrag inzake de Rechten van het Kind Actie: — Lokale en regionale overheden moeten jongeren toegang verschaffen tot adviescentra waar zij met hun zorgen en twijfels terecht kunnen, en hun deelneming aan planning en ontwikkeling van lokale diensten aanmoedigen. — Lokale en regionale overheden moeten kinderen en jongeren steunen door ze bewust te maken van hun rechten, hen toegang te verschaffen tot een klachtensysteem, en een onafhankelijke verdediging een beroep kunnen doen, bijvoorbeeld door een onafhankelijke ombudsman voor kinderen aan te stellen. 9. Ervoor zorgen dat regelmatig bewustmakingscampagnes worden gevoerd Actie: — Lokale en regionale overheden moeten samenwerken, informatie over gangbare praktijken uitwisselen en in heel Europa campagnes ter bestrijding van kindermisbruik lanceren. 10. Lokale en regionale samenwerking ter bestrijding van kindermisbruik in de hele EU intensiveren Actie: — Lokale en regionale overheden moeten ertoe bijdragen dat de onderlinge samenwerking op hun niveau in de hele EU en in de kandidaat-lidstaten via partnerschappen met NGO’s wordt geïntensiveerd, teneinde kindermisbruik te bestrijden door verspreiding van goede praktijken en uitwisseling van informatie, alsmede door bevordering van bewustmakingscampagnes