title: Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο - Κοινοτική στρατηγική για τους Ενδοκρινικούς Διαταράκτες - Μια σειρά ουσιών των οποίων εικάζεται η επίδραση στα ορμονικά συστήματα του ανθρώπου και της άγριας πανίδας

eurovoc_concepts:
animal health
hormone
illness
public health

formats: html pdf

text: ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ Βρυξέλλες , 17. 12. 1999 τελικό COM(1999)706 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ Κοινοτική στρατηγική για τους Ενδοκρινικούς ∆ιαταράκτες µια σειρά ουσιών των οποίων εικάζεται η επίδραση στα ορµονικά συστήµατα του ανθρώπου και της άγριας πανίδας Πίνακας περιεχοµένων Εισαγωγή. 4 Στόχοι του εγγράφου. 5 Το πρόβληµα των ενδοκρινικών διαταραχών. 6 3. 1. Τι είναι οι ενδοκρινικοί διαταράκτες ; 3. 2. Αποτελέσµατα και πηγές εκθέσεως Η αντιµετώπιση του προβλήµατος των ενδοκρινικών διαταραχών. 10 4. 1. Η αναγκαιότητα περαιτέρω ερευνών 4. 2. Η αναγκαιότητα διεθνούς συντονισµού 4. 3. Η αναγκαιότητα ενηµέρωσης του κοινού Η ΑΝΑΓΚΑΙΌΤΗΤΑ ΕΝΕΡΓΟΠΟΊΗΣΗΣ ΣΤΟ ΠΛΑΊΣΙΟ ΠΟΛΙΤΙΚΏΝ. 13 5. 1. Ύποπτες ουσίες 5. 2. Ανεξάρτητη συµβουλευτική αρωγή 5. 3. Η υιοθετούµενη προσέγγιση στην κείµενη κοινοτική νοµοθεσία 5. 4. Μέτρα 5. 5. Χρήση των µέτρων ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ. 17 6. 1. Βραχυπρόθεσµα µέτρα 6. 2. Μεσοπρόθεσµα µέτρα 6. 3. Μακροπρόθεσµα µέτρα ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ. 23 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 6 8 10 12 13 13 14 14 15 16 18 21 22 ii ΠΑΡ ΡΤΗΜΑΤΑ A ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ και τη διαχειριση τησ επικινδυνοτητασ 1: Νοµοθετικεσ πραξεισ που διεπουν την εκτιµηση τησ επικινδυνοτητασ ……………………………………………………. 25 25 26 27 31 34 34 1. 2. 1. 2. 3. ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΚΙΝ∆ΥΝΌΤΗΤΑΣ. 25 ∆ΙΑΧΕΊΡΙΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΚΙΝ∆ΥΝΟΤΗΤΑΣ. 25 2. 1. Μέτρα µε βάση τις διαδικασίες 2. 2. Μέτρα µε βάση τα προϊόντα 2. 3. Μέτρα µε βάση τα περιβάλλοντα ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ κειµενη κοινοτικη νοµοθεσια που διεπει τισ σχετικες µε το περιβαλλον και την υγεια του ανθρωπου πτυχεσ των χηµικων προϊοντων αξιολογηση τησ χρησησ τουσ σε σχεση µε τισ ενδοκρινικεσ διαταραχεσ 2:. 28 ΠΡΟΣ∆ΙΟΡΙΣΜΌΣ ΤΩΝ ΚΙΝ∆ΎΝΩΝ. 28 ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΚΙΝ∆ΥΝΌΤΗΤΑΣ. 29 ∆ΙΑΧΕΊΡΙΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΚΙΝ∆ΥΝΟΤΗΤΑΣ. 31 3. 1. 3. 2. Μέτρα µε βάση τα προϊόντα Μέτρα µε βάση τα προϊόντα 3. 3. Συνδυασµένα µέτρα µε βάση τις επεξεργασίες και τα περιβάλλοντα Προσάρτηµα παράρτηµα στο ΕΠΙΚΙΝ∆ΥΝΟΤΗΤΑΣ ΣΤΗΝ ΕΕ ΜΕΤΡΑ ∆ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΗΣ 2:. 35 iii ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1. Οι ενδοκρινικές διαταραχές αποτελούν µηχανισµούς των οποίων οι επιδράσεις σχετίζονται µε τη λειτουργία του ενδοκρινικού συστήµατος δηλαδή µε την την αναπαραγωγή και την συµπεριφορά του ανθρώπου και της άγριας ανάπτυξη , Εντείνεται ο προβληµατισµός όσον αφορά σειρά ουσιών που εικάζεται ότι πανίδας παρεµβαίνουν στο ενδοκρινικό σύστηµα ενδοκρινικών " διαταρακτών Οι ουσίες αυτές ενδέχεται να έχουν δυσµενείς επιδράσεις στην υγεία , ". διαταραχές της συµπεριφοράς και αναπαραγωγικές λόγου χάριν όπως , , Το φαινόµενο προσύλκυσε τους προβολείς των µέσων µαζικής ανωµαλίες. διατυπώθηκε προς την Επιτροπή ολοένα και µεγαλύτερος ενηµέρωσης Στην ΕΕ ,. αριθµός κοινοβουλευτικών ερωτήσεων από το σχετικά µε τη χρήση και κανονιστική ρύθµιση ευρέ ς φάσµατος ουσιών που εικάζεται ότι προκαλούν o ενδοκρινικές διαταραχές καλούµενων καρκίνος 1997 των , , ,. 1997, Το το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο απεφάσισε να συντάξει µε δική του πρωτοβουλία Έκθεση για το θέµα αυτό η οποία και απετέλεσε το αντικείµενο διαλόγου και ψηφοφορίας στην εν ολοµελεία σύνοδό του Στο , ψήφισµά του το Κοινοβούλιο καλεί την Επιτροπή να προβεί στη λήψη , να συγκεκριµένων µέτρων , ενισχύσει τις ερευνητικές προσπάθειες και να προαγάγει την πρόσβαση του κοινού στις σχετικές πληροφορίες 1998. ειδικότερα δε να βελτιώσει το νοµοθετικό πλαίσιο , του Οκτωβρίου ,. , Επιπλέον ενδροκρινικές διαταραχές µέτρα για τον περιορισµό ή την εξάλειψη της χρήσεως ορισµένων ενδοκρινικές διαταραχές ουσιών πολλά κράτη µέλη δροµολόγησαν εθνικά ερευνητικά προγράµµατα για τις Άλλα κράτη µέλη θέσπισαν ήδη ειδικά ύποπτων για βάσει αναφερθεισών τοξικών επιδράσεων χ. DK, SF, UK). π (. , , (S, B, οργανώθηκε στο UK, NL, DK). Τον ∆εκέµβριο του 1996 πρακτικής εργασίας (workshop) στην υγεία του ανθρώπου και στην άγρια πανίδα. πρακτικής εργασίας περισσότεροι από τις ΗΠΑ και την Ιαπωνία από την ΕΕ , ΠΟΥ Ευρωπαϊκό Ίδρυµα Επιστηµών Ευρωπαϊκό Συµβούλιο Χηµικής Βιοµηχανίας Ευρωπαϊκή Συνάντηση για την επίδραση των ενδοκρινικών διαταραχών Στην εν λόγω συνάντηση επιστήµονες και διαµορφωτές πολιτικής 70 καθώς και από οργανισµούς όπως οι ΟΟΣΑ , και Weybridge, , , , καθώς και µη κυβερνητικές οργανώσεις , (European Science Foundation-ESF) µεταξύ άλλων , (European Chemical Industry Council- στα κατέληξαν , CEFIC) εξής συµπεράσµατα : • • Υπάρχουν επαρκείς ενδείξεις ότι αυξάνεται η συχνότητα καρκίνου των όρχεων και η παρατηρούµενη µείωση της σπερµατικής παραγωγής σε ορισµένες χώρες ενδέχεται να είναι πραγµατική. 1 Υπάρχουν περιπτώσεις στην ΕΕ όπου οι ενδοκρινικές παρενέργειες ή η αναπαραγωγική τοξικότητα σε πτηνά και θηλαστικά συµβαδίζουν µε υψηλά 1 δεν Σηµειωτέον ότι στους συµµετάσχοντες στη συνάντηση πρακτικής εργασίας του περιλαµβάνονταν εµπειρογνώµονες της γυναικείας αναπαραγωγής ή του καρκίνου του µαστού και ότι , συνεπεία τούτου διατυπώθηκε σύσταση για την συγκρότηση ξεχωριστής οµάδας που θα εξετάσει τις , επενέργειες στην υγεία των γυναικών. Weybridge 4 επίπεδα έχουν ενδοκρινοδιαταρακτικές ιδιότητες σε ορισµένα συστήµατα δοκιµασιών αποδειχθεί ουσιών που ως διαθέτουσες. • Τα σηµαντικά περιθώρια αβεβαιότητας και τα ελείµµατα δεδοµένων πρέπει να περιοριστούν µε την έρευνα και την παρακολούθηση όσον αφορά την έκθεση και τα διαπιστούµενα αποτελέσµατα στην άγρια πανίδα και στον άνθρωπο ενώ πρέπει να εξετασθούν µέτρα για τον περιορισµό της εκ παραλλήλου , έκθεσης στους ενδοκρινικούς διαταράκτες αρχή της « , προφύλαξης σύµφωνα µε την , ». στις Πιο πρόσφατα 4 την Οικοτοξικότητα και το Περιβάλλον ΤΟΠ Μαρτίου 1999, , η Επιστηµονική Επιτροπή για την Τοξικότητα , (Scientific Committee for Toxicity, υπέβαλε της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ecotoxicity and the Environment (EE την γνώµη της )) της συµβουλευτικής έκθεσής της προς την Επιτροπή , , “Human and Wildlife Health Effects of Endocrine Disrupting Chemicals, with emphasis on Επιπτώσεις των ενδοκρινικών χηµικών Wildlife and on Ecotoxicology test methods (« µε έµφαση στις διαταρακτών στην υγεία του ανθρώπου και της άγριας πανίδας , οικοτοξικολογικές µεθόδους δοκιµών δυνητικό συνολικό « πρόβληµα έχει τεκµηριωθεί βάσιµα σε για την άγρια πανίδα « ». ορισµένα είδη της άγριας πανίδας η σχέση µεταξύ γενετικών και αυξητικών καθώς και η ανωµαλιών αφενός και χηµικών ενδοκρινικών διαταρακτών αφετέρου , εκ µέρους των τελευταίων πρόκληση τοπικών και πληθυσµιακών µεταβολών Εκεί προσδιορίζεται ένα »). Αναφέρεται ότι ». Οι διαµορφωτές δηµόσιας πολιτικής πρέπει να αντιµετωπίσουν επειγόντως το Προτείνεται εποµένως να υιοθετήσει η Επιτροπή µια στρατηγική µέ ζήτηµα αυτό. βραχυ προκειµένου να αντιµετωπιστεί έγκαιρα και µακροπρόθεσµες δράσεις µεσο , - και αποτελεσµατικά το πρόβληµα -,. ΣΤΟΧΟΙ ΤΟΥ ΕΓΓΡΑΦΟΥ 2. Ο στόχος του παρόντος εγγράφου είναι διττός. • • ο προσδιορισµός του προβλήµατος των ενδοκρινικών διαταραχών , και των συνεπειών. των αιτίων η χάραξη κατάλληλης πολιτικής για την ανάληψη δράσεως στη βάση της προκειµένου να αντιµετωπισθεί µε ταχύτητα και αρχής της προφύλαξης αποτελεσµατικότητα το πρόβληµα αµβλύνοντας έτσι τις ανησυχίες του κοινού. 2, , 2 στην απόφασή του της ορίζει ότι Το Ευρωπαϊκό ∆ικαστήριο , όταν υπάρχει αβεβαιότητα για την ύπαρξη ή για την έκταση ενδεχόµενων κινδύνων για την υγεία του " ανθρώπου η Επιτροπή δύναται να λάβει προστατευτικά µέτρα χωρίς να είναι αναγκασµένη να αναµείνει τον καθορισµό της ύπαρξης ή µη καθώς και της σοβαρότητας των εν λόγω κινδύνων " 1998, C 180/96, ης Μαΐου σηµείο 99, 5 , 5 3. 3. 1. ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΤΩΝ ΕΝ∆ΟΚΡΙΝΙΚΩΝ ∆ΙΑΤΑΡΑΧΩΝ Τι είναι οι ενδοκρινικοί διαταράκτες ; , η τεστοστερόνη και η αδρεναλίνη , Το ενδοκρινικό σύστηµα συνίσταται σε σειρά αδένων , και οι αδένες που εκκρίνουν αδρεναλίνη τα οιστρογόνα θυροξίνη , , ανάπτυξη την αύξηση , , , συµπεριλαµβανοµένου του ανθρώπου -. µηνύµατα που µετακινούνται µε την ροή του αίµατος και προκαλούν αποκρίσεις σε Οι ενδοκρινικοί διαταράκτες πιστεύεται ότι παρεµβάλλονται άλλα σηµεία του σώµατος. δυνατούς στη λειτουργία του σύνθετου αυτού συστήµατος µε τρεις , τρόπους οι γονάδες όπως ο θυρεοειδής , όπως η οι οποίες ρυθµίζουν την την συµπεριφορά των ζώων και στις ορµόνες που παράγουν , Οι ορµόνες αποτελούν µοριακά ερεθίσµατα τουλάχιστον , την αναπαραγωγή και : • • • µιµούµενοι την δράση µιας φυσικά παραγόµενης ορµόνης τεστοστερόνη , οργανισµό όπως τα οιστρογόνα ή η και ως εκ τούτου προκαλώντας όµοιες χηµικές αντιδράσεις στον , · αναστέλλοντας τους υποδοχείς στα κύτταρα όπου κατευθύνονται οι ορµόνες την δράση των φυσικών ορµονικοί υποδοχείς ( ή ορµονών · αυτόν τον τρόπο , αποτρέποντας κατ ), ’ , επηρεάζοντας την σύνθεση , µεταφορά µεταβολισµό και απέκκριση ορµονών , , αλλοιώνοντας έτσι τις συγκεντρώσεις των φυσικών ορµονών. Το ∆ιεθνές Πρόγραµµα για τη Χηµική Ασφάλεια στο οποίο ενέχονται οι ΠΟΥ και Καναδούς Αµερικανούς Chemical Safety – IPCS, κοινού µε Ιάπωνες , εµπειρογνώµονες του ΟΟΣΑ και της Ευρωπαϊκής Ένωσης , εργασίας για τους ενδοκρινικούς διαταράκτες : ∆υνητικός ενδοκρινικός διαταράκτης είναι µια εξωγενής ουσία ή µίγµα που διαθέτει ιδιότητες που ενδέχεται να οδηγήσουν σε ενδοκρινική διαταραχή σε έναν ανέπαφο υπο οργανισµό , UNEP , (International Programme for από κατέληξε και , όπως και µε εµπειρογνώµονες , στους ακόλουθους ορισµούς ILO), ΗΠΑ ή σε ), • ( ή στους απογόνους του , , πληθυσµούς. ) ( • Ενδοκρινικός διαταράκτης είναι µια εξωγενής ουσία ή µίγµα που αλλοιώνει προκαλεί λειτουργία ή λειτουργίες του ενδοκρινικού συστήµατος και ή σε ανεπιθύµητες δράσεις σε έναν ανέπαφο οργανισµό , υπο ) ή στους απογόνους του , ως εκ τούτου , πληθυσµούς. ( , • « φυσικές ∆ύο είναι οι κατηγορίες ουσιών που µπορούν να προκαλέσουν ενδοκρινικές διαταραχές : Οι την προγεστερόνη και την ορµόνες που περιλαµβάνουν τα οιστρογόνα , τεστοστερόνη που υπάρχει εκ φύσεως στον οργανισµό του ανθρώπου και των ζώων , ουσίες που περιέχονται σε ορισµένα φυτά όπως τα καθώς και τα φυτοοιστρογόνα που παρουσιάζουν οιστρογόνο δράση όταν λάχανα αλφάλφα και τα κουκιά σόγιας , προσλαµβάνονται από τον οργανισµό · » , 6 • Οι ανθρωπογενείς ουσίες , οι οποίες περιλαµβάνουν – συµπεριλαµβανοµένων των ορµονών που τις συνθετικά παραγόµενες ορµόνες , οι είναι ίδιες µε φυσικές ορµόνες , ορµόνες υποκαταστάσεως και ορισµένα ζωικά πρόσθετα τροφίµων ουσίες οι , οποίες προορίζονται να παρεµβαίνουν και να ρυθµίζουν τις λειτουργίες του ενδοκρινικού συστήµατος , όπως τα από του στόµατος αντισυλληπτικά , και. – στη γεωργία , , όπως οι διοξίνες , που προορίζονται για χρήσεις στη βιοµηχανία τις ανθρωπογενείς χηµικές ουσίες , , όπως σε όπως σε ορισµένες βιοµηχανικές ουσίες καθαρισµού , ορισµένα φυτοφάρµακα και σε καταναλωτικά αγαθά όπως σε ορισµένα πλαστικά Περιλαµβάνει επίσης χηµικές ουσίες οι οποίες παράγονται ως πρόσθετα παραπροϊόντα βιοµηχανικών διεργασιών που αποτελούν το , αντικείµενο υπονοιών για παρέµβαση στα ενδοκρινικά συστήµατα του ανθρώπου και της άγριας πανίδας. έχουν φυσικές Τα φυτά που περιέχουν ‘ όπως στην πρόληψη των καταδείξει επωφελείς επιδράσεις στην υγεία του ανθρώπου , καρδιαγγειακών νόσων της οστεοπόρωσης και ορισµένων µορφών καρκίνου. , Πιστεύεται ότι ο ανθρώπινος οργανισµός είναι ικανός να αποδοµεί µε ευκολία και να Αυτό σηµαίνει ότι οι ουσίες αυτές φυσικές απεκκρίνει τις. ‘ παραµένουν για ελάχιστο χρονικό διάστηµα στον οργανισµό και δεν σωρεύονται σωµατικούς ορισµένες ιστούς στους αθροιστικά ( , Ενδέχεται ωστόσο να υπάρχουν κίνδυνοι που συνδέονται µε ανθρωπογενείς ουσίες. µεταβολές στον τρόπο ζωής και µε µεταβολές διαιτητικών και καταναλωτικών συνηθειών µε αποτέλεσµα µεγαλύτερη πρόσληψη τροφών που περιέχουν τις εν , λόγω ουσίες όπως τα φυτοοιστρογόνα , ορµόνες , αυτές ουσίες συµβαίνει όπως µε ’ ) ’. - ούτως ώστε να εξασφαλιστεί Υπάρχουν , Οι συνθετικά παραγόµενες ορµόνες αποτελούν ουσίες που παράγονται και ειδικά ότι σχεδιάζονται από παραγωγούς , παρεµβαίνουν και ρυθµίζουν τα της λειτουργίας του ενδοκρινικού συστήµατος Οι. αποκρίσεως µετρούνται και οι παραγωγοί είναι υποχρεωµένοι να σχέσεις δόσεως δηµοσιεύουν κάθε διαθέσιµη πληροφορία για τις ενδεχόµενες παρενέργειες της Το κοινό είναι συχνά σε θέση να ενηµερώνεται για τα χρήσεως των εν λόγω ουσιών. οφέλη και τους πιθανούς κινδύνους προτού αποφασίσει για µια τυχόν προσφυγή στις κίνδυνοι που συνδέονται µε την άµεση ή εν λόγω ουσίες ωστόσο. , την ακούσια πρόσληψη των εν έµµεση έκθεση η οποία έχει ως αποτέλεσµα , όπως η λόγω ουσιών από πληθυσµούς για τους οποίους δεν προορίζονται αυτές , παρουσία καταλοίπων συνθετικών ορµονών στα τρόφιµα ή στα αποχετευτικά λύµατα η Επιστηµονική Επιτροπή για τα κτηνιατρικά. 30 ζητήµατα που σχετίζονται µε τη δηµόσια υγεία για διατύπωσε γνώµη 3 που συνιστούν τα αρµονικά τους ενδεχόµενους κινδύνους , Η επιτροπή κατέληξε στο κατάλοιπα στο βόειο κρέας και στα προϊόντα κρέατος. θα µπορούσαν να εκδηλωθούν συµπέρασµα ότι για τις έξι υπό εξέτασιν ορµόνες 4, νευροβιολογικές ενδοκρινικές ανοσοτοξικές ανοσολογικές αναπτυξιακές , , , , ∆ιαπίστωσε επίσης ότι υπάρχουν γενοτοξικές και καρκινογενετικές επιδράσεις. (SCVPH) για τον άνθρωπο , Απριλίου 1999, Στις. , λ χ ,. , 3 4 ∆ιεύθυνση Οι τρεις φυσικές ή ίδιες µε τις φυσικές ορµόνες είναι : τεστοστερόνη και οι τρεις συνθετικές ορµόνες είναι οι εξής Internet: http://europa. eu. int/comm/dg24/health/sc/scv/index_en. html η 17 : MGA, Β οιστραδιόλη , τρεµπολόνη και ζηρανόλη , η προγεστερόνη , η 7 αρκετές πρόσφατες ενδείξεις που υποδηλώνουν ότι η να θεωρηθεί ως πλήρως καρκινογόνος ουσία. βήτα οιστραδιόλη 5 πρέπει 17 Το συγκεκριµένο αυτό ζήτηµα αντιµετωπίζεται από την Επιτροπή στο πλαίσιο της απόφασης του Παγκόσµιου Οργανισµού Εµπορίου της για τις ορµόνες. ης Φεβρουαρίου 1998 13 Οι ανθρωπογενείς χηµικές ουσίες περιλαµβάνουν χιλιάδες νέων και υπαρχουσών ανθρωπογενών χηµικών ουσιών οι οποίες προορίζονται για χρήσεις στη βιοµηχανία , εκτός των χρήσεων για τις τη γεωργία και τα καταναλωτικά αγαθά και οι οποίες , ενδέχεται να έχουν απρόβλεπτες παρενέργειες ή οποίες συνεργειακές δράσεις οι επιστηµονικές πληροφορίες που υπάρχουν για. τους βιοχηµικούς µηχανισµούς των εν λόγω ουσιών στον άνθρωπο και στα οικοσυστήµατα , Εξάλλου , είναι ανεπαρκείς έχουν σχεδιαστεί ,. Αποτελέσµατα και πηγές εκθέσεως 3. 2. χορηγούµενη στη µητέρα , , και του αυτό καθαυτό , Ε∆ ( σχεδιάστηκε το διαιθυλοστιλβεστρόλη ) Το φαινόµενο των ενδοκρινικών διαταραχών Η ως φάρµακο αποτροπής των DES ( πρόωρων αποβολών στην γυναίκα και τόνωσης της αύξησης στα ζώα Στις δεκαετίες κατεδείχθη η ύπαρξη σοβαρών προβληµάτων που προκαλεί το του µεταξύ των φάρµακο στα αναπαραγωγικά συστήµατα των αρρένων και των θήλεων οποίων περιλαµβάνονται οι συγγενείς διαµαρτίες διαπλάσεως και ο καρκίνος Η. περίπτωση αυτή αποτελεί το πρώτο τεκµηριωµένο παράδειγµα χηµικής ουσίας η οποία µπορεί να προκαλέσει καρκίνο στη θυγατέρα δεν είναι νέο. ), 1938 80 70 ,. άλλοι χηµικοί ενδοκρινικοί διαταράκτες ( DES, ΕΕΤΟΠ στην γνώµη της της Η Επιστηµονική Επιτροπή για την Τοξικότητα Πέραν του παραδείγµατος της Ε∆ ) φέρονται ως ενεχόµενοι σε σειρά προβληµάτων που σχετίζονται µε την υγεία του την ανθρώπου και των ζώων ,. ης Μαρτίου Οικοτοξικότητα και το Περιβάλλον ), σκιαγραφεί τα διαθέσιµα βιβλιογραφικά και επιστηµονικά δεδοµένα για τις 19936, όσον αφορά τις χηµικής αιτιολογίας ενδοκρινικές διαταραχές. επιπτώσεις στην υγεία του ανθρώπου υπάρχει σχέση µεταξύ των χηµικών ενδοκρινικών διαταρακτών που διερευνήθηκαν µέχρι στιγµής και διαταραχών της υγείας του ανθρώπου του µαστού και του προστάτη , η θυρεοειδική η µείωση του σπέρµατος , δυσλειτουργία καθώς και προβλήµατα ευφυΐας και νευρολογικά προβλήµατα. Ωστόσο , όπως ο καρκίνος των όρχεων , δυσπλασίες των αναπαραγωγικών οργάνων δεν αποδείχθηκε η ύπαρξη σχέσης αιτίου Συµπεραίνει ότι αιτιατού , « », 4 - (. , , , ισχυρές Όσον αφορά τις επιδράσεις στην άγρια πανίδα « , ενδείξεις από εργαστηριακές µελέτες συνηγορούν υπέρ της ικανότητας πολλών περιβαλλοντικών χηµικών ουσιών να προκαλούν ενδοκρινικές διαταραχές σε περιβαλλοντικώς ρεαλιστικά επίπεδα έκθεσης µολονότι οι περισσότερες « πρατηρηθείσες και αναφερθείσες επιδράσεις αφορούν περιοχές µε βαρειά ρύπανση , το πρόβληµα ενδεχοµένως έχει παγκόσµιες διαστάσεις η επιτροπή συµπεραίνει ότι και ότι » ». 5 6 Φυσικά οιστρογόνα που παράγονται , οποία στην µορφή τους την σαν αυξητικοί παράγοντες σε ορισµένες χώρες. εκτός των άλλων , ταυτόσηµη προς την φυσική « », από τις ωοθήκες ενηλίκων γυναικών , και τα εγκρίνονται και χρησιµοποιούνται ευρέως “Human and Wildlife Health Effects of Endocrine Disrupting Chemicals, with emphasis on Wildlife an την on Ecotoxicology test methods”, Οικοτοξικότητα και το Περιβάλλον Μαρτίου Γνώµη της Επιστηµονικής Επιτροπής για την Τοξικότητα , της Ευρωπαϊκής Επιτροπής , που εγκρίθηκε στις (SCTEE) 4 1999. 8 µε σχέση αιτίου Οι αναπαραγωγικές και αυξητικές διαταραχές που συνδέονται « - , είναι καλά τεκµηριωµένες σε αιτιατού ορισµένα είδη και έχουν προκαλέσει µεταβολές σε τοπικούς ή περιφερειακούς πληθυσµούς. µε τους χηµικούς ενδοκρινικούς διαταράκτες , Μεταξύ αυτών : , • • • • – είναι (imposex) θήλεων θαλάσσιων µαλακίων από την τριβουτυλτίνη η αρρενοποίηση ένα βιοκτόνο που χρησιµοποιείται σε αντιρρυπαντικές βαφές , πιθανότατα Τα µαλάκια προκαλούνται από µια περιβαλλοντική χηµική ουσία. , – την χαρακτηριστικότερη περίπτωση ενδοκρινικών διαταραχών που πορφύρα « » ιδιαιτέρως ευαίσθητα και η αρρενοποίηση είχε ως (Nucella lapillus) αποτέλεσµα την συρρίκνωση ή εξαφάνιση τοπικών πληθυσµών παγκοσµίως , συµπεριλαµβανοµένων παρακτίων ζωνών σε ολόκληρη την Ευρώπη και την ανοικτή Βόρεια Θάλασσα αποτελεί. η προκαλούµενη από το λέπτυνση του κελύφους των αυγών σε πτηνά αποτελεί ίσως το χαρακτηριστικότερο παράδειγµα αναπαραγωγικών διαταραχών που προκάλεσε σοβαρή συρρίκνωση πληθυσµών σε είδη αρπακτικών στην Ευρώπη και στην Βόρειο Αµερική Η έκθεση κατά το αυξητικό στάδιο στην. οµάδα του συνδέθηκε αποδεδειγµένα µε την εµφάνιση ωοθηκόρχεος σε αρσενικούς γλάρους των δυτικών ακτών. οι χηµικοί ενδοκρινικοί διαταράκτες επέδρασαν δυσµενώς σε πολλά είδη ιχθύων. Η εγγύτητα σε ορισµένες πηγές λύµατα µονάδων επεξεργασίας του νερού ) και ο υψηλός βαθµός ρύπανσης ορισµένων περιοχών συνδέεται µε επιδράσεις στα αναπαραγωγικά όργανα µε δυνητικές επιπτώσεις στους ιχθυοπληθυσµούς. Ωστόσο παρατηρείται εντονότερη εµφάνιση ενδοκρινικών διαταραχών µε σε οιστρογόνους επιδράσεις σε ιχθυοπληθυσµούς στο Ηνωµένο Βασίλειο συστήµατα γλυκών υδάτων εκβολές ποταµών και παράκτιες ζώνες DDT DDE π χ ( , ,. , ,. στα θηλαστικά , στην τεφρόχρωµη και περιλαιµιοφόρο φώκια της Βαλτικής τα πλέον εύγλωττα στοχεία προέρχονται από τις επιτόπιες µελέτες καθώς (field studies) και από τις εν µέρει επιτόπιες µελέτες για τις φώκιες των λιµένων της Θάλασσας όπου τόσο η αναπαραγωγική όσο και η ανοσοποιητική λειτουργία του Wadden, στην έχουν διαταραχθεί από την παρουσία πολυχλωροδιφαινυλίων Οι επιπτώσεις στην αναπαραγωγική λειτουργία είχαν ως τροφική άλυσο. ενώ η καταστολή των ανοσοποιητικών αποτέλεσµα την συρρίκνωση πληθυσµών λειτουργιών συνέβαλε στην εµφάνιση µαζικής θνησιµότητας λόγω , λοιµόξεων από τον ιό morbilivirus. πιθανότατα , (PCB) , , , , • Οι στις ΗΠΑ παρατηρηθείσες. µε την οµάδα η εµφάνιση διαταραχών στην ανάπτυξη και λειτουργία των γεννητικών οργάνων συνδέθηκε µε σηµαντική διαρροή παρασιτοκτόνων σε λίµνη της σε αλλιγάτορες Φλόριντα ανδρογόνοι οιστρογόνοι / επιδράσεις στο εν λόγω ερπετό συνδέθηκαν µέσω πειραµατικών µελετών σε αυγά αλλιγάτορα , Όσον αφορά την χερσαία άγρια πανίδα συµπεριλαµβανοµένων των θηλαστικών που ζουν σε υδάτινο περιβάλλον η έκθεση αναµένεται κατά κύριο λόγο να είναι Η κατάσταση διαφέρει για την άγρια πανίδα που ζει στα διαιτητικής προελεύσεως. ύδατα από το νερό ) ο αναπαραγωγικός κύκλος υδρόβιων Επιπλέον αποτελεί σηµαντική οδό εκθέσεως ,. οργανισµών των οποίων η µη προστατευµένη ανάπτυξη στο εµβρυϊκό και όπου η άµεση πρόσληψη διαλελυµένων χηµικών ουσιών DDT. αντι - ( , , , , 9 µεταγεννητικό στάδιο , ιδιαίτερα ευπρόσβλητα σε χηµικές ουσίες διαλελυµένες στο νερό. η οποία λαµβάνει χώρα στο ελεύθερο περιβάλλον , τα καθιστά , καλλυντικά καθώς και η έµµεση έκθεση Στον άνθρωπο , περιλαµβάνονται η άµεση έκθεση διαταράκτες , , τα τρόφιµα καταναλωτικών προϊόντων όπως , απορρυπαντικά ατµοσφαιρικός αέρας , µεταξύ των ενδεχόµενων τρόπων εκθέσεως σε ενδοκρινικούς στον τόπο εργασίας ή µέσω βαφές ορισµένα πλαστικά , µέσω του περιβάλλοντος ( το ευπρόσβλητο δεδοµένου είδους εξαρτάται από τις εγγενείς ιδιότητες της Γενικά , χηµικής ουσίας την συχνότητα και την οδό εκθέσεως , καθώς και από τον τρόπο µε τον οποίο το συγκεκριµένο είδος µπορεί να απορροφά , να κατανέµει Εξαρτάται επίσης και να µετασχηµατίζει και να απεκκρίνει ουσίες. από την ευαισθησία συγκεκριµένων οργάνων σε διαφορετικές φάσεις της ανάπτυξης από την έκταση την διάρκεια νερά , έδαφος ). , , , , ,. Η ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ ΤΩΝ ΕΝ∆ΟΚΡΙΝΙΚΩΝ ∆ΙΑΤΑΡΑΧΩΝ 4. Οι κυριότερες περιπτωσιακές µελέτες για το φαινόµενο των ενδοκρινικών διαταραχών συνδέουν τις ανεπιθύµητες επιδράσεις µε την έκθεση σε υψηλά επίπεδα συγκεκριµένων χηµικών ουσιών Αυτό τροφοδότησε τις ανησυχίες του κοινού και ηύξησε την πίεση επί των διαµορφωτών πολιτικής και των κανονιστικών φορέων για Στο παρόν έγγραφο καθορίζονται την επείγουσα αντιµετώπιση του προβλήµατος. τέσσερις άξονες ενεργειών , η αναγκαιότητα περαιτέρω ερευνών · οι εξής • :. η αναγκαιότητα διεθνούς συντονισµού · η αναγκαιότητα ενηµέρωσης του κοινού · η αναγκαιότητα ενεργοποίησης στο πλαίσιο πολιτικών • • • Οι τρεις πρώτοι άξονες θα εξετασθούν στο παρόν τµήµα αναγκαιότητα ενεργοποίησης στο πλαίσιο πολιτικών Τµήµα , η θα εξετασθεί ξεχωριστά στο ενώ ο τέταρτος , , 5. Η αναγκαιότητα περαιτέρω ερευνών 4. 1. κατάλογοι καταρτισθεί εικαζόµενων βάσει των διαθέσιµων πληροφοριών χηµικών Ε∆ από διάφορους Έχουν απαιτείται περαιτέρω Ωστόσο οργανισµούς , , συλλογή επιστηµονικών δεδοµένων και η διεξαγωγή περαιτέρω ερευνών προκειµένου να καθοριστούν τα κριτήρια επιλογής που χρησιµοποιούνται για την είναι αναγκαίο να Επιπλέον υπαγωγή ουσιών στους εν λόγω καταλόγους ,. εκτιµηθούν οι ποσότητες των εν λόγω ουσιών στο περιβάλλον βάσει αναλύσεων της , κυκλοφορίας κάθε ουσίας την καθώς και τις κατανάλωση στην περαιτέρω επεξεργασία και τα τελικά προϊόντα , εισαγοµένες η Επιτροπή δροµολόγησε / της οποίας τα αποτελέσµατα αναµένονται για τις αρχές του την εκπόνηση µελέτης , Θα αποτελέσουν δε ένα πρώτο βήµα για την κατάρτιση καταλόγου ουσιών Η εκτίµηση περιλαµβάνει τις ποσότητες παραγωγής , Προς τον σκοπό αυτό , εξαγοµένες ποσότητες. 2000. προς περαιτέρω αξιολόγηση του ρόλου τους στις ενδοκρινικές διαταραχές. 10 , πολλές ουσίες , Μέχρις ότου υπάρξουν εγκεκριµένες µέθοδοι και στρατηγική αποτελεσµατικών ελέγχων και δοκιµασιών για τις οποίες λίγα είναι τα γνωστά στοιχεία ενδέχεται να διαφύγουν της υπαγωγής τους στους καταλόγους των , δυνητικών Ε∆ Είναι εποµένως απαραίτητο να διεξαχθούν περαιτέρω έρευνες στους τοµείς αυτούς και να εξετασθεί η σκοπιµότητα περαιτέρω βελτίωσης των σηµερινών µεθοδολογιών εκτίµησης της επικινδυνότητας στην αντιµετώπιση των Ε∆ Η. Επιτροπή χρηµατοδοτεί ερευνητικές προσπάθειες για την ανάπτυξη και τον έλεγχο καταλληλότητας µεθόδων δοκιµών για τον προσδιορισµό των Ε∆. απαιτείται Προκειµένου να στηριχθεί η ταχεία ανάπτυξη µεθόδων δοκιµών , στοχοθετηµένη έρευνα στους µηχανισµούς δράσεως του ενδοκρινικού συστήµατος και στο φάσµα των επιδράσεων συµπεριλαµβανοµένου του ρόλου των ορµονών σε , βασικά στάδια των κύκλων ζωής Η έρευνα αυτή αναµένεται επίσης να διευκολύνει. την ανάπτυξη µοντέλων χρήσιµων τόσο για την εκτίµηση των εκθέσεων στους Ε∆ , όσο και για τις στρατηγικές βιολογικών δοκιµασιών. , απαιτούνται περαιτέρω έρευνες στους δεσµούς µεταξύ των ανεπιθύµητων Επιπλέον , επιδράσεων στον άνθρωπο και στην άγρια πανίδα και της έκθεσης σε ειδικές ουσίες ή µείγµατα ουσιών των , , φυτοοιστρογόνων και των ορµονών που χρησιµοποιούνται ως αυξητικές Αυτό επιτόπιων πρέπει να γίνει µέσω εργαστηριακών µελετών επιδηµιολογικών µελετών , µελετών και προγραµµάτων παρακολούθησης καθώς και στις επιπτώσεις όσον αφορά την υγεία. ,. Είναι αναγκαίο επίσης να αναπτυχθούν και να εγκριθούν κατάλληλα µέσα περιβαλλοντικής παρακολούθησης. Ας σηµειωθεί ότι στην Ευρώπη εκτελείται ευρύ φάσµα ερευνών για τις ενδοκρινικές Πολλά κράτη µέλη της ΕΕ και συνδεδεµένα κράτη διεκπεραιώνουν διαταραχές εθνικά ερευνητικά προγράµµατα ενώ σε σειρά άλλων κρατών πραγµατοποιούνται σηµαντικές ιδιωτικές ερευνητικές δραστηριότητες. 7. , - ∆ύο (14) 1994-1998), (1999-2002) δεκατέσσερα µε χρηµατοδότηση περίπου πλαίσιο της Κοινότητας για την έρευνα και την Στο τέταρτο πρόγραµµα υπερεθνικά ερευνητικά έργα τεχνολογική ανάπτυξη δισεκατ χρηµατοδοτήθηκαν ή χρηµατοδοτούνται µε κοινοτικούς πόρους περίπου. ακόµη έργα δροµολογήθηκαν µέχρι στιγµής στο πέµπτο πρόγραµµα ευρώ. (2) Πέραν πλαίσιο ΕΤΑ τα αποτελέσµατα από τρέχουσες µελέτες που δροµολόγησε η Επιτροπή για τούτου , τους κινδύνους που συνδέονται µε τα αρµονικά κατάλοιπα στο βόειο κρέας και στα θα συµβάλλουν στην συγκέντρωση προϊόντα κρέατος καθώς και στο περιβάλλον , των επιστηµονικών στοιχείων που είναι αναγκαία για την αντιµετώπιση του φαινοµένου των ενδοκρινικών διαταραχών µέσω. του Ευρωπαϊκό Συµβούλιο Χηµικών συµµετέχει σε παγκόσµιο ερευνητικό πρόγραµµα που καλύπτει Βιοµηχανιών ) θέµατα υγείας του ανθρώπου καθώς και , στρατηγικές διεξαγωγής δοκιµών. CEFIC (European Chemical Industry Council – περιβαλλοντικά ζητήµατα και δοκιµές Η ευρωπαϊκή χηµική βιοµηχανία 8 ευρώ. εκατοµ 3 ,. , 7 Έκθεση για την έρευνα όσον αφορά τα οικοσυστήµατα “Endocrine Disrupters Research in the EU, Report of a Meeting, Έκθεση Ευρωπαϊκής Επιτροπής , 4 - Ecosystems Research Report – Βρυξέλλες Νοεµβρίου αριθ. 29 1997”, EUR 18345. 11 Η αναγκαιότητα διεθνούς συντονισµού 4. 2. , 1997, είναι Λόγω της συνθετότητας και του κόστους της προς διεξαγωγήν έρευνας , πρωταρχικής σηµασίας ο αρτιότερος και αποτελεσµατικότερος δυνατός σχεδιασµός και διεξαγωγή της Αυτό θα απαιτήσει την συνεργασία και τον συντονισµό των όχι µόνο στο πλαίσιο της ΕΕ αλλά και σε παγκόσµιο επίπεδο βασικών συντελεστών , , προκειµένου να συστηµατοποιηθούν και κωδικοποιηθούν οι γνώσεις και να Η ανάγκη αυτή υπογραµµίσθηκε στη αποφευχθεί η επανάληψη των προσπαθειών. συνάντηση κορυφής των περιβαλλοντικών υπευθύνων των Οκτώ τον Μάιο του όπου και προέβησαν σε ∆ιακήρυξη για την ενθάρρυνση της διεθνούς συνεργασίας στις ερευνητικές προσπάθειες όσον αφορά τις ενδοκρινικές διαταραχές στο Μαϊάµι , ή στήριξης Στο Κοινό Κέντρο Ερευνών στην. Προς τον σκοπό αυτόν το ∆ιακυβερνητικό Φόρουµ για την Χηµική Ασφάλεια , προέβη σε σειρά εισηγήσεων όσον αφορά τις προσεγγίσεις και τα µέσα συντονισµού και των προσπαθειών για διεθνή αντιµετώπιση των σχετικών / καταρτίζεται της Ιταλίας προβληµάτων. συνολικός κατάλογος ερευνών µε βάση καταλόγους που καταρτίστηκαν και υπάρχει πρόσβαση σε αυτόν µέσω στις ΗΠΑ , διενεργείται ήδη µια συνολική εκτίµηση των πλέον σύγχρονων Internet8. γνώσεων για τις ενδοκρινικές διαταραχές και αναµένεται να δηµοσιευθεί στις αρχές του Η γραµµατεία για την εν συνεχεία παρακολούθηση των εν λόγω δραστηριοτήτων παρέχεται από το ∆ιεθνές Πρόγραµµα για τη Χηµική Ασφάλεια ενώ συµπροεδρευόµενη από την Επιτροπή και από (International Programme for Chemical Safety - συνεστήθη συντονιστική επιτροπή , τον Οργανισµό Προστασίας του Περιβάλλοντος των ΗΠΑ τον Καναδά και την Γερµανία , Επιπλέον , και τον ΟΟΣΑ (GEDRI) IPCS) 2000. Ispra , , Επιπλέον , Protection Agency). Τεχνολογικής Συνεργασίας ΕΚ - µεταξύ των τεσσάρων κορυφαίων προτεραιοτήτων 9. , (US Environmental στο πλαίσιο της Συµφωνίας Επιστηµονικής και οι ενδοκρινικές διαταραχές περιλαµβάνονται ΗΠΑ τον Ιούνιο του Εξίσου σηµαντική είναι η διεθνής συνεργασία και ο συντονισµός για την λαµβανοµένων διευκόλυνση της εναρµόνισης των τυχόν κανονιστικών δράσεων , υπόψη των παραγόντων που αφορούν το διεθνές εµπόριο η Στο πλαίσιο αυτό ,. Ευρωπαϊκή Κοινότητα υπέγραψε το Πρωτόκολλο για τους στο ∆υσαποδόµητους Οργανικούς Ρύπους πλαίσιο της Σύµβασης της Οικονοµικής Επιτροπής των Ηνωµένων Εθνών για την Ευρώπη για την διασυνοριακή ατµοσφαιρική ρύπανση σε µεγάλες αποστάσεις και συµµετέχει σε διεθνείς διαπραγµατεύσεις για την σύνταξη ενός παγκόσµιας εµβέλειας κειµένου για τους δυσαποδόµητους οργανικούς ρύπους. Επιπλέον κράτη µέλη της ΕΕ αποτελούν (12) για την προστασία του θαλάσσιου αντισυµβαλλόµενα µέρη στη σύµβαση περιβάλλοντος στον Βορειοανατολικό Ατλαντικό στο πλαίσιο της οποίας (Persistent Organic Pollutants - POP), η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και δώδεκα (UNECE) OSPAR 1998, , , , 8 9 Internet: http://endocrine. ei. jrc. it/ ∆ιεύθυνση Έχουν καθορισθεί έξι κύριοι ερευνητικοί τοµείς για τους Ε∆ , συντονισµού : µαζικές εξετάσεις ενδοκρινικές παραµέτρους στην άγρια πανίδα · στην οποία βρίσκονται τα θαλάσσια θηλαστικά · δεδοµένων για τα βιβλιογραφικά δεδοµένα όσον αφορά τις επιδράσεις των Ε∆ · επιπτώσεων , στάδιο ζωής και την έκθεση · δειγµάτων ανθρώπινου ιστού και οµαδικών µελετών. που πρέπει να τύχουν περαιτέρω διεύρυνση των διεθνών προσπαθειών για την τυποποίηση και την έγκριση µεθόδων για καθορισµός κανονικών σειρών τιµών για τις κρίσιµες στήριξη για την διεθνή αξιολόγηση της κατάστασης δηµιουργία µιας εύχρηστης και ενηµερούµενης βάσης προσδιορισµός των µε βάση το ανάπτυξη διεθνών βάσεων δεδοµένων για τις υφιστάµενες συλλογές σε δυνητικά ευαίσθητους διεθνείς υποπληθυσµούς , και δοκιµές · όσον αφορά την υγεία (screening) , 12 , τον Ιούλιο του 1998, την ανάπτυξη και Στην περίπτωση των ενδοκρινικών διαταρακτών µια στρατηγική για την αντιµετώπιση των συµφωνήθηκε η εν λόγω επικίνδυνων ουσιών. εφαρµογή κατάλληλων κριτηρίων στρατηγική προτείνει αξιολόγησης εφόσον , υπάρχουν ούτως ώστε να εξακριβωθεί κατά πόσον ορισµένες ουσίες έχουν την , ικανότητα να επιδρούν δυσµενώς σε οργανισµούς στο θαλάσσιο περιβάλλον. Προτείνει επίσης την ανάληψη στενής συνεργασίας µε διάφορα διεθνή για την βελτιστοποίηση των διεθνών ερευνητικών προσπαθειών. µε την χρήση διεθνώς ανεγνωρισµένων µεθόδων δοκιµής , fora , Η αναγκαιότητα ενηµέρωσης του κοινού 4. 3. που εξέδωσε το Μετά το ψήφισµα για τους χηµικούς ενδοκρινικούς διαταράκτες Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο τον Οκτώβριο του προβάλλει επιτακτική η ανάγκη βελτίωσης της επικοινωνίας ούτως ώστε να διασκεδαστούν οι εν προκειµένω ανησυχίες του κοινού Σηµειωτέον ότι οι κίνδυνοι βιώνονται διαφορετικά από το. ευρύ κοινό απ Πρέπει να αντιµετωπιστεί τόσο όσο και του µη ελέγχου των πηγών και των η αίσθηση της έλλειψης πληροφοριών οδών έκθεσης στις διάφορες χηµικές ουσίες. τι από την επιστηµονική κοινότητα 1998, ό ’ ,. , , πλην όµως ίσως , Οι ανησυχίες του κοινού σαφώς τροφοδοτούνται από αναφορές στα µέσα µαζικής ενηµέρωσης στηριγµένες σε δηµοσιευµένες επιδηµιολογικές ενδείξεις σχετικά µε περιβαλλοντικές επιδράσεις να οφείλεται και σε , έλλειψη σαφούς και κατανοητής ενηµέρωσης για το ίδιο το φαινόµενο των Ε∆ και για τα µέτρα που λαµβάνονται για την αντιµετώπιση του προβλήµατος Το. ενηµερωτικό αυτό κενό έχει σηµαντική πολιτική σηµασία και πρέπει να τύχει θα είναι αναγκαίο να καθοριστούν κατάλληλες λεπτών χειρισµών δίαυλοι µέσω των οποίων το κοινό να γίνεται δέκτης αξιόπιστων πληροφοριών σε , λαµβανοµένων δεόντως υπόψη των ιδιαίτερων προσεγγίσεων που τακτική βάση , έχουν ήδη υιοθετήσει µεµονωµένα κράτη µέλη Ως εκ τούτου , σε κάποιο βαθµό. ,. Η ΑΝΑΓΚΑΙΟΤΗΤΑ ΕΝΕΡΓΟΠΟΙΗΣΗΣ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ Ύποπτες ουσίες 5. 5. 1. Βάσει της κειµένης νοµοθεσίας , περιλαµβάνονται σε διάφορους καταλόγους ύποπτων χηµικών Ε∆ , κανονιστικές ρυθµίσεις Ωστόσο κατ βάσει αναφορών για τοξικές επιδράσεις των ουσιών , προσδιορίζονται σαφώς οι αντίστοιχοι µηχανισµοί δράσεως. οι οποίες υπόκειται ήδη σε οι ρυθµίσεις αυτές πραγµατοποιούνται συνήθως να σηµαντικός αριθµός χηµικών ουσιών , χωρίς , ανάγκην ’ , ,. ’ ∆εδοµένου ότι οι ενδοκρινικές διαταραχές αποτελούν µηχανισµό δράσεως οι , επιδράσεις στις οποίες στοχεύουν οι προαναφερθείσες ρυθµίσεις µέτρα δεν συνδέονται κατ ανάγκην µε το ενδοκρινικό σύστηµα και τα νοµοθετικά κείµενα της ΕΕ ενδέχεται να µην αντιµετωπίζουν πλήρως όλες τις δυνητικές επιδράσεις των Ε∆ , ιδιαίτερα δε όσον αφορά το περιβάλλον η ΕΕΤΟΠ ανέφερε την ύπαρξη σχέσεως αιτίου αιτιατού µεταξύ της τιβουτυλτίνης / και διαταραχών αναπαραγωγής και και των ΤΒΤ ( Μεταξύ των παραδειγµάτων των σχετικών ανάπτυξης στην άγρια πανίδα µε τρέχοντα µέτρα σχετικά µε τις ουσίες αυτές περιλαµβάνεται η επιβολή ενώσεων που χρησιµοποιούνται σε απαγόρευσης αντιρρυπαντικές βαφές σε ορισµένους τύπους πλοίων και στα εσωτερικά ύδατα της , των οργανοκασσιτερικών Στην γνώµη της της. αφενός PCB αφετέρου ης Μαρτίου 1999, DDT του ), 4 ,. 13 , (PCB), καθώς και απαγόρευσης της χρήσης Κοινότητας Τα πολυχλωριωµένα DDT. διφαινύλια ήδη υπόκεινται σε απαγορεύσεις λόγω της αναπαραγωγικής τοξικότητας και της βιοσυσσώρευσης που παρουσιάζουν Άλλα παραδείγµατα µέτρων που αφορούν ύποπτες χηµικές ουσίες αναφέρονται σε δύο φυτοφάρµακα που έχουν χαρακτηρισθεί ως τοξικά για την αναπαραγωγή καθώς και σειρά άλλων φυτοφαρµάκων που χαρακτηρίσθηκαν ως καρκινογόνα ή µεταλλαξιογόνα. , Λόγω της δυνητικής κλίµακας και σοβαρότητας των συνεπειών των Ε∆ θα , χρειαστεί να εξετασθεί το κατά πόσον είναι σκόπιµος µεσο και ,- ,- τις λόγου χάριν µακροπρόθεσµη βάση , , , επιδράσεις µέσω κειµένων νοµοθετικών διατάξεων. ο πληρέστερος έλεγχος ουσιών , τους από πλευράς , εξετάζοντας ενδοκρινικών διαταραχών σε βραχυ , Ανεξάρτητη συµβουλευτική αρωγή 5. 2. Στη συνέχεια Στην ανακοίνωσή της για την υγεία του καταναλωτή και την ασφάλεια των τροφίµων η Επιτροπή οριοθέτησε την πολιτική της σε θέµατα επιστηµονικής 10, συµβουλευτικής αρωγής ως βάσεως για την εξασφάλιση υψηλού επιπέδου προστασίας της υγείας η Επιτροπή συνέστησε την Επιστηµονική Επιτροπή για την Τοξικότητα ΕΕΤΟΠ ) µε ιδιαίτερες αρµοδιότητες σε επιστηµονικά θέµατα σχετικά µε την εξέταση της τοξικότητας και οικοτοξικότητας χηµικών βιοχηµικών και βιολογικών ενώσεων των , οποίων η χρήση ενδέχεται να έχει επιβλαβείς συνέπειες στην υγεία του ανθρώπου και στο περιβάλλον από κοινού µε άλλες συναφείς καλείται να διαδραµατίσει επιστηµονικές επιτροπές που συνέστησε η Επιτροπή , βασικό ρόλο στην παροχή ανεξάρτητων επιστηµονικών συµβουλών προς την Επιτροπή την Οικοτοξικότητα και το Περιβάλλον Η εν λόγω επιτροπή 11 ( ,. , ,. , στις Ως πρώτο βήµα γνώµη µε τίτλο , Επιπτώσεις των χηµικών ενδοκρινικών διαταρακτών στην υγεία του ανθρώπου και “ της άγριας πανίδας µε έµφαση στις µεθόδους οικοτοξικολογικών δοκιµών η ΕΕΤΟΠ διατύπωσε Μαρτίου ” (“Human and Wildlife Health Effects of Endocrine Disrupting Chemicals, with emphasis on Στην µελέτη και διαµόρφωση Wildlife an on Ecotoxicology test methods”). θα συνεχιστεί η προσφυγή στις συµβουλευτικές υπηρεσίες των µελλοντικών µέτρων , επιστηµονικών επιτροπών της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. 1999, 4 , Η υιοθετούµενη προσέγγιση στην κείµενη κοινοτική νοµοθεσία , Η κείµενη κοινοτική νοµοθεσία για το περιβάλλον και την υγεία του ανθρώπου βασίζεται σε µια προσέγγιση τριών σταδίων πτυχές των χηµικών ουσιών. Περιλαµβάνει ένα στάδιο προσδιορισµού των κινδύνων στο οποίο προσδιορίζεται η έµφυτη ικανότητα µιας ουσίας να προκαλέσει ανεπιθύµητες επιδράσεις στην υγεία του ανθρώπου και στο περιβάλλον βάσει των εγγενών ιδιοτήτων της Το δεύτερο. η οποία στηρίζεται σε στάδιο συνίσταται στην εκτίµηση της επικινδυνότητας εκτίµηση των κινδύνων σε συνδυασµό µε εκτίµηση της εκθέσεως στη χηµική ουσία. Το τρίτο και τελευταίο στάδιο είναι η διαχείριση της επικινδυνότητας στο οποίο , αναπτύσσονται στρατηγικές για την αντιµετώπιση των κινδύνων. , , τελικό της 30. 4. 1997 COM (97) 183 Απόφαση 97/579/E Κ της 23. 7. 1997. 14 5. 3. 10 11 , ( )12, ΒΣΕ µπορεί να κυµαίνεται ευρέως η ποσότητα των Σε κάθε ένα από τα εν λόγω στάδια Μια βασική συνιστώσα διαθέσιµων επιστηµονικών ενδείξεων για επιµέρους ουσίες. της προσέγγισης αυτής είναι η αρχή της προφύλαξης Στην περίπτωση της Βόειας. Σπογγώδους Εγκεφαλοπάθειας το Ευρωπαϊκό ∆ικαστήριο αποφάνθηκε ότι στις περιπτώσεις που υπάρχει αβεβαιότητα όσον αφορά την ύπαρξη ή την έκταση « κινδύνων για την υγεία του ανθρώπου η Επιτροπή δύναται να λάβει µέτρα , προστασίας χωρίς να περιµένει επιβεβαίωση της ύπαρξης και της σοβαρότητας των κινδύνων αυτών Το Πρωτοβάθµιο ∆ικαστήριο χρησιµοποίησε την ίδα διατύπωση µε αυτήν άλλης υπόθεσης 13. , Επιδιώκοντας την χάραξη κατάλληλων κατευθύνσεων πολιτικής βάσει της αρχής της προφύλαξης Το ένα είναι η , ανάγκη θεµελίωσης της ακολουθητέας πολιτικής σε κατάλληλες επιστηµονικές αξιολογήσεις και το άλλο η ανάγκη να υπάρχει η δυνατότητα για µια ταχεία και , αποτελεσµατική απόκριση σε συγκεκριµένες ανησυχίες που δηµιουργούνται από , την ανάπτυξη των επιστηµονικών γνώσεων. πρέπει να ληφθούν υπόψη τουλάχιστον δύο στοιχεία που αφορούσε την προστασία του περιβάλλοντος ». , ) ΟΚ ΟΚ αριθ εγγράφων εφαρµογή κανονισµός οδηγία ( και οδηγία Σηµειωτέον ότι η Επιτροπή υιοθέτησε τον Νοέµβριο του τεσσάρων έµπρακτη ΟΚ έκθεση για την 1998 οδηγία , 67/548/E σχετικά µε ΟΚ 88/379/E ) 76/769/E. 793/93 (E Ένα από τα ζητήµατα που την κοινοτική πολιτική όσον αφορά τις χηµικές ουσίες. 14 θίγονται στην εν λόγω έκθεση είναι η ανάγκη να εξασφαλιστεί ότι τα εν λόγω την δυνητική έγγραφα παρακολουθούν την επιστηµονική επικαιρότητα , το απειλή των Ε∆. Συµβούλιο υπεγράµµισε την ανάγκη της επεξεργασίας µιας ολοκληρωµένης και συνεκτικής προσέγγισης στο ζήτηµα της µελλοντικής κοινοτικής πολιτικής σε θέµατα χηµικών ουσιών Το Συµβούλιο χαιρέτισε την πρόθεση της Επιτροπής για την ανάπτυξη τέτοιας στρατηγικής σε η τρέχουσα συνεργασία µε τα κράτη µέλη και τους άλλους συντελεστές. στρατηγική για τους ενδοκρινικούς διαταράκτες θα αποτελέσει µακροπρόθεσµα , αναπόσπαστο µέρος της συνολικής υπό διαµόρφωσιν στρατηγικής. αντανακλώντας την αρχή της προφύλαξης στη συνέχεια της εν λόγω εκθέσεως Τον ∆εκέµβριο του όπως π. Προφανώς 1998, – χ. , ,. , Μέτρα 5. 4. , – της 67/548/ η οδηγία συσκευασίας Η προσφάτως εκδοθείσα οδηγία ΕΟΚ περί , συσκευασίας και επισηµάνσεως των επικίνδυνων ουσιών αποτελεί οµπρέλα που διαλαµβάνει τα σχετικά µε την ταξινόµηση των ΕΟΚ διαλαµβάνει ενώ η οδηγία επικίνδυνων των ΕΚ διερευνεί το πεδίο ώστε να καλύψει τα φυτοπροστατευτικά Για το στάδιο προσδιορισµού των κινδύνων ταξινοµήσεως την κύρια οδηγία ουσιών µε βάση τις εγγενείς ιδιότητές τους , τα και ταξινοµήσεως , παρασκευασµάτων εφαρµογής της οδηγίας προϊόντα και παρασκευάσµατα που θεωρούνται επικίνδυνα για το περιβάλλον. υπάρχει σειρά Για το στάδιο της εκτίµησης της επικινδυνότητας νοµοθετικών πράξεων που καλύπτουν τις νέες και υφιστάµενες ουσίες και παρασκευάσµατα Ε για Επιπλέον. τα φαρµακευτικά προϊόντα τα πρόσθετα τροφίµων και τα υλικά που έρχονται σε επαφή µε τα τρόφιµα. υπάρχει ειδική νοµοθεσία που προβλέπει την Εκτ ,. τα καλλυντικά , Τα µέρη αυτά παρατίθενται στο παράρτηµα επισηµάνσεως 88/379/EOK, 1999/45/ 88/379/ Εκτ 1. Ε ), (. ,. 12 13 14 ∆ικαστική απόφαση της ∆ικαστική απόφαση της Έγγραφο εργασίας της Επιτροπής , ΕΟΚ του κανονισµού ης Ιουλίου ης Μαΐου 5 16 1998, αριθ Σηµείο 1998, C 180/96, Τ 199/96 έκθεση για την εφαρµογή της οδηγίας 99. ( ) 67/548/ ΕΟΚ 76/769/ ΕΟΚ της οδηγίας , , SEC(1998)1986 ΕΟΚ , 88/379/ τελικό. της της οδηγίας. 793/93 15 , µέτρα µε βάση τα προϊόντα για το στάδιο διαχείρισης της επικινδυνότητας υπάρχουν τρεις βασικές Τέλος , µέτρα µε βάση τις διαδικασίες και κατηγορίες µέτρων · : µέτρα µε βάση το περιβάλλον Τα µέτρα µε βάση τα προϊόντα προβλέπουν. παρασκευασµάτων και προϊόντων ή περιορισµούς στην εµπορία και χρήση ουσιών , την θέσπιση µέγιστων επιπέδων προσµίξεων στα προϊόντα Τα µέτρα µε βάση. επεξεργασίες διαλαµβάνουν τον έλεγχο των ελευθερώσεων ουσιών µέσω ορίων εκποµπής και της εφαρµογής των Βέλτιστων ∆ιαθέσιµων Τεχνολογιών Τα µέτρα µε. βάση περιβάλλοντα προβλέπουν την θέσπιση αποδεκτών επιπέδων ποιότητας ή περιβαλλοντικών προτύπων ποιότητας για συγκεκριµένες ουσίες στο περιβάλλον. Τα µέτρα αυτά παρατίθενται στο παράρτηµα ΠΠΠ 1. ( ) Προκειµένου να ενταχθούν οι ενδοκρινικοί διαταράκτες στο νοµοθετικό πλαίσιο της θα είναι αναγκαίο να εκτιµηθεί το κατά πόσον τα κύρια µέσα Ευρωπαϊκής Ένωσης , καθενός των τριών σταδίων εκτίµηση επικινδυνότητας - και διαχείριση επικινδυνότητας προσδιορισµός κινδύνων , καλύπτουν τους ενδοκρινικούς διαταράκτες. – Χρήση των µέτρων 5. 5. Στο παράρτηµα παρέχεται σύντοµη εκτίµηση του τρόπου µε τον οποίο τα κύρια µέσα καθενός των τριών σταδίων µπορούν να χρησιµοποιηθούν για να καλύψουν τους ενδοκρινικούς διαταράκτες 2. / η της ύπαρξη νοµοθεσίας Προς βασική προϋπόθεση για την Όσον αφορά τον προσδιορισµό των κινδύνων , ισχύουσας διαθέσιµων προσαρµογή είναι το παρόν δεν υπάρχουν διαθέσιµες µεθόδων δοκιµών στρατηγικών /. µέθοδοι δοκιµών που να ανιχνεύουν συγκεκριµένα όλες τις επενέργειες στρατηγικές που σχετίζονται µε τους µηχανισµούς ενδοκρινικών διαταραχών ο ΟΟΣΑ. συνέστησε Οµάδα Εργασίας για τους Ενδοκρινικούς ∆ιαταράκτες µε ειδικό στόχο την διαµόρφωση µιας εναρµονισµένης προσέγγισης στον µαζικό και ειδικό έλεγχο χηµικών ουσιών οι ΗΠΑ και η Ιαπωνία καθώς και οι ,. καθώς και η βιοµηχανία και οι µη κυβερνητικοί άλλες χώρες µέλη του ΟΟΣΑ , Αναµένεται ότι θα οργανισµοί , απαιτηθούν έτη προκειµένου να ολοκληρωθεί η επικύρωση της πρώτης σειράς δοκιµών και να επιτευχθεί συµφωνία επί των κατευθυντηρίων γραµµών των δοκιµών αυτών. εκπροσωπούνται στην εν λόγω οµάδα εργασίας. τα κράτη µέλη , Ωστόσο , Η Επιτροπή έως 2 4 Πέρα από την ανάγκη για εγκεκριµένες µεθόδους δοκιµών ενδέχεται να απαιτηθεί , επανεξέταση των διαθέσιµων διαδικασιών εκτίµησης της επικινδυνότητας υπό το φως των προκυπτόντων ερευνητικών αποτελεσµάτων για τις δυνητικές συνεργιακές επενέργειες και τις επιδράσεις χαµηλών δόσεων των ενδοκρινικών διαταρακτών. , ων ) η εξειδικευµένη επιλογή Όσον αφορά τη διαχείριση της επικινδυνότητας µέσου για την αντιµετώπιση των ενδοκρινικών διαταραχών θα είναι εφικτή και ( σαφής µόνον όταν θα είναι διαθέσιµες κατάλληλες µέθοδοι δοκιµών για την εκτίµηση της έκτασης του φαινοµένου η χρήση. ορισµένων ουσιών εγκυµονεί ιδιαίτερα µεγάλους κινδύνους για ορισµένες οµάδες Στις περιπτώσεις αυτές είναι αναγκαίο να λόγου χάριν για παιδιά καταναλωτών ερωτώνται οι κατάλληλες επιστηµονικές επιτροπές της Ευρωπαϊκής Επιτροπής , την Οικοτοξικότητα και το όπως η Επιστηµονική Επιτροπή για την Τοξικότητα η Επιστηµονική Επιτροπή Περιβάλλον για τα Φυτά και η Επιστηµονική Επιτροπή για τα Καλλυντικά Προϊόντα και τα για ανεξάρτητη Εκτός Τροφίµων Προϊόντα που Προορίζονται για τον Καταναλωτή , η Επιστηµονική Επιτροπή για τα Τρόφιµα , σε ορισµένες περιπτώσεις Ωστόσο , , ,. , , 16 συµβουλευτική αρωγή. µέσων όπως η οδηγία 92/59/ µέτρων εκτάκτου ανάγκης. , Θα πρέπει επίσης να εξετάζεται η χρήση υφιστάµενων ΕΟΚ που διαλαµβάνει την λήψη βραχυπρόθεσµων , ΕΟΚ. παρασκευασµάτων και φυτοπροστατευτικών προϊόντων µεταξύ των Εξάλλου εάν ληφθεί υπόψη το ευρύ φάσµα δυνητικών χηµικών Ε∆ , είναι αναγκαίο να οποίων ανευρίσκεται µεγάλος αριθµός φυτοφαρµάκων , επικεντρωθεί η προσοχή στα υφιστάµενα µέσα ΕΟΚ όπως είναι οι οδηγίες 76/769/ , Το πεδίο εφαρµογής τους καλύπτει ευρύ φάσµα επικίνδυνων και 79/117/ ουσιών Προβλέπουν , όπως απαγόρευση ή περιορισµούς µακροπρόθεσµες γενικές και ειδικές ενέργειες , Στις περιπτώσεις όπου η ελευθέρωση συγκεκριµένων ουσιών εµπορίας και χρήσεως στο περιβάλλον χρήζει ελέγχου θα πρέπει να εξετασθεί η χρήση µέτρων , προσανατολισµένων προς τις επεξεργασίες και πράξεων προσανατολισµένων προς τα περιβάλλοντα. , για ορισµένες κατηγορίες επικίνδυνων ουσιών Τέλος αξίζει να σηµειωθεί ότι , , ΕΟΚ ΕΟΚ και της οδηγίας υπάρχει άµεση σχέση µεταξύ της οδηγίας , της διαχείρισης της δηλαδή µεταξύ του προσδιορισµού των κινδύνων και Στο µέτρο που γίνεται πιο κατανοητή η έκταση και η σοβαρότητα επικινδυνότητας. της ενδοκρινικής διαταραχής θα είναι αναγκαίο να εξετασθεί το κατά πόσον είναι σκόπιµη η αναθεώρηση των όρων που επιτρέπουν την σύνδεση του προσδιορισµού κινδύνων µε την διαχείριση της επικινδυνότητας 67/548/ 76/769/ ,. ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ 6. και λόγω της ενδεχόµενης βασιµότητας των ανησυχιών ∆εδοµένου του ρόλου της στην προστασία των πολιτών και του περιβάλλοντος στην Ευρωπαϊκή Ένωση η , Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρέπει να υιοθετήσει στρατηγική που να ενσωµατώνει την αρχή της προφύλαξης Η στρατηγική πρέπει να περιλαµβάνει βραχυ και µακροπρόθεσµα µέτρα και σε κάθε στάδιο να λαµβάνονται υπόψη οι υφιστάµενες πολιτικές στους τοµείς του Η κοινοτική δράση καταναλωτή επιβάλλεται να λαµβάνει υπόψη το ευρύτερο διεθνές περιβάλλον Θα είναι επίσης. αναγκαίο να αναλυθεί και να συνοπολογίζεται το κόστος συµµόρφωσης για το κάθε µέτρο πολιτικής µε απόλυτη διαφάνεια των κοινοτικών δράσεων. της υγείας και της περιβαλλοντικής προστασίας µεσο καθώς και οι ενδεχόµενες επιπτώσεις του. -, - , ,. , , µεσο - έτη όσον αφορά τα βραχυπρόθεσµα µέτρα Σήµερα εξελίσσεται ή εξετάζεται σειρά πρωτοβουλιών από την Επιτροπή Επιπλέον , η εξέταση των υφιστάµενων νοµοθετικών πράξεων έχει ήδη παράσχει δυνατότητες Σηµειωτέον ότι τα κατωτέρω προσδιοριζόµενα ενδεχόµενων µελλοντικών ενεργειών. βραχυ και µακροπρόθεσµα µέτρα στηρίζονται σε εκτίµηση του πιθανού -, χρονοδιαγράµµατος εντός του οποίου µπορούν να επιτευχθούν αποτελέσµατα , έτη για τα µεσοπρόθεσµα δηλαδή η µέτρα και περισσότερο από στρατηγική να είναι αρκούντως ευέλικτη ώστε να είναι σε θέση να ενσωµατώνει τα νέα επιστηµονικά δεδοµένα για τους ενδοκρινικούς διαταράκτες καθώς αυτά , προκύπτουν. έτη για τα µακροπρόθεσµα. Πρέπει τέλος , 2-4 1-2 4 , ,. 17 Βραχυπρόθεσµα µέτρα 6. 1. Κατάρτιση καταλόγου προτεραιότητας ουσιών για περαιτέρω αξιολόγηση του ρόλου τους στις ενδοκρινικές διαταραχές. Η Επιτροπή προτίθεται να καταρτίσει κατάλογο προτεραιότητας ουσιών για περαιτέρω αξιολόγηση του ρόλου τους στις ενδοκρινικές διαταραχές ο οποίος καλείται στο εξής θα διενεργηθεί κατάλογος προτεραιότητας Ε∆ " των πρώτων ερευνητικών ανεξάρτητη εξέταση των επιστηµονικών τεκµηρίων , αποτελεσµάτων και των διαθέσιµων δυνάµει της κείµενης , νοµοθεσίας οδοί εκθέσεων αξιολόγησης / · , εκθέσεως των ατόµων και των ζώων εκ παραλλήλου , , Η Επιτροπή έχει ήδη δροµολογήσει µελέτη προς ποσοτικοποίηση της παραγωγής. τον σκοπό αυτόν στην οποία βασικό στοιχείο θα είναι η προσφυγή στην γνώµη των , εταίρων για τα κριτήρια επιλογής ". και δηµοσιοποιήσιµων , ενώ θα διενεργηθεί , θα προσδιορισθούν επίσης οι πηγές Σε πρώτη φάση ,. , θα υπάρξει προσφυγή δεύτερη φάση υφιστάµενες Σε αριθ ΕΟΚ εµπειρογνωµόνων που συνεστήθησαν δυνάµει του κανονισµού. 793/93, ( ) ΕΟΚ καθώς και στην ΕΕΤΟΠ της της οδηγίας ΕΟΚ και της οδηγίας Επιτροπής Η Επιτροπή θα µεριµνήσει , για τον συντονισµό µεταξύ των εν λόγω οµάδων εµπειρογνωµόνων και της ΕΕΤΟΠ , ούτως ώστε να αποφευχθούν οι επαναλήψεις. 67/548/ προκειµένου να καθοριστούν προτεραιότητες. 91/414/ οµάδες στις • • • • Ο κατάλογος προτεραιότητας θα επιτρέψει µεταξύ άλλων : , τον προσδιορισµό των ουσιών για την κατά προτεραιότητα υποβολή σε δοκιµασίες αφ εγκεκριµένες µέθοδοι ’ δοκιµασιών ης στιγµής υπάρχουν διαθέσιµες , τον προσδιορισµό ουσιών που µπορούν να καλυφθούν ή ήδη καλύπτονται από την ισχύουσα κοινοτική νοµοθεσία που διέπει τον προσδιορισµό των κινδύνων , , την εκτίµηση της επικινδυνότητας και τη διαχείριση της επικινδυνότητας , γνωστικών εντοπισµό τον δόσεως / σχέσεων αιτίου περαιτέρω ερευνών και οι πηγές αποκρίσεως , αιτιατού , ή προσπαθειών παρακολούθησης , χασµάτων σχέση θέµατα οδοί εκθέσεως και επιδηµιολογικές µελέτες / γεγονός που θα συµβάλει στον προσανατολισµό των όπως και σε η - / λόγου την περίπτωση δυνητικά περισσότερο ευαίσθητων οµάδων καταναλωτών που πρέπει να τύχουν ειδικής µελέτης στο πλαίσιο µιας τον προσδιορισµό συγκεκριµένων περιπτώσεων καταναλωτικής χρήσεως χάριν , όπως τα παιδιά , πολιτικής καταναλωτών ,. Χρήση νοµοθετικών µέσων Μολονότι η προσαρµογή µακροπρόθεσµη προοπτική την Επιτροπή σε βραχυπρόθεσµη δράση : , νοµοθεσίας αποτελεί τροποποίηση της / υπάρχει σειρά µέτρων που µπορούν να ληφθούν από κειµένης • να παροτρυνθούν τα κράτη µέλη να επιταχύνουν την εκτίµηση της επικινδυνότητας των εν λόγω ουσιών Αυτό µπορεί να συµβεί όταν ορισµένες ουσίες του καταλόγου προτεραιότητας των Ε∆ περιλαµβάνονται ήδη σε. 18 υφιστάµενους καταλόγους προτεραιότητας που καταρτίστηκαν δυνάµει του κανονισµού για λόγους που αριθ δεν σχετίζονται µε τις ενδοκρινικές διαταραχές. και της οδηγίας ΕΟΚ ) (. 793/93 91/414/ ΕΟΚ , , • τοξικότητα καρκινογένεσης ικανότητα Η δυνάµει της οδηγίας να παροτρυνθούν τα κράτη µέλη να ταξινοµούν τις ουσίες του καταλόγου προτεραιότητας των Ε∆ βάσει υφιστάµενων µεθόδων δοκιµών για την αναπαραγωγική την την επικινδυνότητα για το περιβάλλον ΕΟΚ. ταξινόµηση απαιτεί , στρατηγικές / 67/548/ στην βάση των ενδοκρινικών διαταρακτικών επιδράσεων , µεθόδους δοκιµών , ΕΚ Πρέπει επίσης να σηµειωθεί ότι η προσφάτως εκδοθείσα οδηγία προβλέπει αναθεώρηση των τεχνική προσαρµογή της οδηγίας 76/769/ ( διατάξεων για τον τριβουτυλοκασσίτερο υπό το φως της αποφάσεως του ∆ιεθνούς ώστε να επιβληθεί µια παγκόσµια απαγόρευση στην Ναυτιλιακού Οργανισµού , χρήση του κασσιτέρου στις αντιρρυπαντικές βαφές των πλοίων από ης Ιανουαρίου οι οποίες δεν είναι ακόµη διαθέσιµες 1999/51/ ΕΟΚ και ) 1 2003. Θέσπιση προγραµµάτων παρακολούθησης για την εκτίµηση της εκθέσεως σε ουσίες του καταλόγου προτεραιότητας των Ε∆ καθώς και των αποτελεσµάτων της , ’ σε που των ουσιών περιλαµβάνονται ης στιγµής καταρτισθεί κατάλογος προτεραιότητας των Ε∆ , ήδη θα είναι δυνατός ο Αφ προσδιορισµός καταλόγους προτεραιότητας ή αυτών που µπορούν να υπαχθούν σε επακόλουθους καταλόγους προτεραιότητας µε την βάσει της κείµενης νοµοθεσίας εγκεκριµένη µεθοδολογία. Για τις ουσίες του καταλόγου προτεραιότητας των Ε∆ που δεν καλύπτονται από την η Επιτροπή προτίθεται να συνεννοηθεί µε τους εταίρους σχετικά κείµενη νοµοθεσία , για την αξιολόγηση της µε την κατάρτιση προγραµµάτων παρακολούθησης , µέσω του προσδιορισµού της ποσότητας των χηµικών έκθεσης άµεσης και έµµεσης , της αναλογίας των εν λόγω ουσιών που ενδέχεται να ελευθερωθούν στο περιβάλλον , στα ύδατα και στο έδαφος ελευθερώσεων στην ατµόσφαιρα καθώς και της χρήσεως , στα καταναλωτικά προϊόντα και στους τόπους και πορείας τους στα τρόφιµα εργασίας. Επιπλέον υπάρχει σαφής ανάγκη για τη συλλογή δεδοµένων σχετικά µε προκειµένου να βελτιωθεί η κατανόηση της τυχόν παρατηρηθείσες επενέργειες ύπαρξης δεσµών µεταξύ των επιδράσεων και της έκθεσης σε συγκεκριµένες χηµικές ουσίες και επίσης σε θέµατα όπως η δόση και η χρονική κατανοµή της έκθεσης , καθώς και οι συνέργειες. , , , , , Προσδιορισµός συγκεκριµένων περιπτώσεων καταναλωτικών χρήσεων για την λήψη ειδικών µέτρων - όπως τα Σε περιπτώσεις έκθεσης ιδιαίτερα ευαίσθητων οµάδων καταναλωτών σε ουσίες του καταλόγου προτεραιότητας των Ε∆ που δεν καλύπτονται από παιδιά τις βάσει της κειµένης νοµοθεσίας εγκεκριµένες µεθόδους η Επιτροπή θα προσφύγει , στις αρµόδιες επιστηµονικές επιτροπές για την παροχή ανεξάρτητης επιστηµονικής συµβουλευτικής αρωγής των Στις περιπτώσεις αυτές – ,. οποίων οι γνώµες δηµοσιοποιούνται σύµφωνα µε την τρέχουσα πρακτική σαφή και – ακριβή ερωτήµατα Οι εν λόγω για λόγους διαφάνειας και δηµόσιας εµπιστοσύνης συµβουλές θα χρησιµοποιηθούν για την εξέταση ενδεχόµενης επιβολής περιορισµών χρήσεως , µέσω των κατάλληλων κοινοτικών νοµοθετικών πράξεων. απευθύνονται στις επιτροπές -. , 19 Ανταλλαγή πληροφοριών και διεθνής συντονισµός , Είναι βασικής σηµασίας η ανταλλαγή πληροφοριών και ο συντονισµός µεταξύ της Επιτροπής της βιοµηχανίας και άλλων των εθνικών κυβερνήσεων ή διοικήσεων , οργανισµών που προωθούν την έρευνα στον τοµέα αυτόν προκειµένου να , εξασφαλιστεί η κατάλληλη κατανοµή του ερευνητικού έργου και οι σαφείς συµµετοχές από όλους τους ενδιαφεροµένους να εξασφαλιστεί η παρακολούθηση , των ερευνητικών αποτελεσµάτων και να αποφευχθεί η επανάληψη προσπαθειών. πρέπει επίσης να ληφθούν Κατά την εξέταση συγκεκριµένων µέτρων πολιτικής , υπόψη οι σχετικές µε το διεθνές εµπόριο πτυχές Η Επιτροπή και τα κράτη µέλη ,. καθώς και οι άλλοι συντελεστές συµµετέχουν στην παρακολούθηση του ∆ιακυβερνητικού Φόρουµ για τη Χηµική Ασφάλεια (Intergovernmental Forum on και στις Συµφωνίες τεχνολογικής και επιστηµονικής Chemical Safety - IFCS) συνεργασίας ΕΕ στην επικύρωση του πρωτοκόλλου της Οικονοµικής - Επιτροπής των Ηνωµένων Εθνών για την Ευρώπη σχετικά µε τους ∆υσαποδόµητους Οργανικούς Ρύπους καθώς και στις (Persistent Organic Pollutants – POP) διαπραγµατεύσεις για την σύναψη ενός παγκόσµιας εµβέλειας κειµένου του , Προγράµµατος των Ηνωµένων Εθνών για το Περιβάλλον σχετικά µε τους δυσαποδόµητους ρύπους και στην εφαρµογή της στρατηγικής της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη Σύµβαση για την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος στον Βορειοανατολικό Ατλαντικό Πέραν τούτου η δηµιουργία βάσεων δεδοµένων για την εκτίµηση της επικινδυνότητας , καθώς και ευρωπαϊκών δικτύων στο πλαίσιο του προγράµµατος κοινοτικής δράσης αναµένεται να συµβάλει στη για τις ασθένειες που σχετίζονται µε τη ρύπανση βελτίωση της ανταλλαγής πληροφοριών και του διεθνούς συντονισµού. όσον αφορά τις επικίνδυνες ουσίες (OSPAR) (UNEP) ΗΠΑ 15,. , Ενηµέρωση του κοινού Η Επιτροπή διαδραµατίζει ενεργό ρόλο στη συλλογή παροχή πληροφοριών , δραστηριοτήτων που αφορούν το φαινόµενο των Ε∆ βραχυπρόθεσµη και σε συνεχή βάση , σχετικές δραστηριότητες και για τις αβεβαιότητες όσον αφορά τις σχέσεις αιτίου / έκθεση σε ανθρωπογενείς χηµικούς παράγοντες αξιολόγηση και , καθώς και στην παρακολούθηση τυχόν εν εξελίξει σε να υπάρχει ενηµέρωση του κοινού για τις καθώς αιτιατού και τη σχετική για τους µηχανισµούς και τις δυνατές επενέργειες , Είναι απαραίτητο ανταλλαγή , ,. ,. Ειδικότερα θα πρέπει να µελετηθεί η δηµιουργία κατάλληλου µηχανισµού , κοινοποίησης του καταλόγου προτεραιότητας των Ε∆ που θα καταρτιστεί καθώς Η Επιτροπή των ουσιών του καταλόγου που υπόκεινται ήδη σε κανονιστικά µέτρα. προτίθεται να µεριµνήσει ώστε να είναι διαθέσιµες στο κοινό οι πληροφορίες στην κατάλληλη µορφή να εξασφαλιστεί η αµφίδροµη επικοινωνία του κοινού µε τις , Στο έργο της κανονιστικές αρχές και να εξασφαλιστεί η περιοδική επαναξιολόγηση. αυτό σε σειρά υφιστάµενων η Επιτροπή θα στηριχθεί , , στην ενηµέρωση και εκπαίδευση επί θεµάτων υγείας και κοινοτικών προγραµµάτων , καθώς και σε νέα στο υπό έγκρισιν πρόγραµµα για τις ρυποσυναρτώµενες νόσους Θα επιδιωχθεί επίσης η µέσα που θα αναπτυχθούν στο πλαίσιο της δηµόσιας υγείας αρωγή στο µέτρο του δυνατού , του Ευρωπαϊκού Οργανισµού Περιβάλλοντος µεταξύ άλλων , ,. , ,. 15 ΕΕ αριθ. L 155 ας Ιουνίου της 22 σ. 7 1999, 20 ∆ιαβουλεύσεις µε τους εταίρους Προκειµένου να διασκεδαστούν οι ανησυχίες του κοινού µέσω της παροχής σαφών και κατανοητών πληροφοριών η Επιτροπή θα συνεχίσει τη διενέργεια τακτικών διαβουλεύσεων µε τα κράτη µέλη τη βιοµηχανία και µη κυβερνητικούς οργανισµούς µε σκοπό την ανταλλαγή απόψεων σχετικά µε τα υφιστάµενα επιστηµονικά δεδοµένα και αποτελέσµατα καθώς και σχετικά µε κανονιστικά ζητήµατα , , ,. Μεσοπρόθεσµα µέτρα 6. 2. Προσδιορισµός και αξιολόγηση των ενδοκρινικών διαταρακτών Ήδη διαθέτουµε εγκεκριµένες µεθόδους δοκιµών για παραµέτρους όπως η τοξικότητα για την αναπαραγωγή και η καρκινογένεση πλην όµως αυτές δεν , θεωρούνται επαρκώς εξειδικευµένες για τον προσδιορισµό των παρενεργειών που συνδέονται µε τις ενδοκρινικές διαταραχές. 1998, ο ΟΟΣΑ συνέστησε ειδική οµάδα εργασίας για την διαµόρφωση µιας Το στρατηγικών εναρµονισµένης προσέγγισης όσον αφορά την ανάπτυξη µεθόδων δοκιµών σχετικά µε τις ενδοκρινικές διαταραχές Κατά την πρώτη συνεδρίαση της. οι ΗΠΑ κατέθεσαν λεπτοµερές σχέδιο προτάσεως στρατηγικής όσον οµάδας αυτής , Είναι ζωτικής σηµασίας ζήτηµα να αφορά την ανίχνευση και τις δοκιµές. εξασφαλίσει η Επιτροπή και τα κράτη µέλη επαρκείς πόρους για την εν λόγω οµάδα εργασίας για τη διαµόρφωση θέσεως και την πλήρη συµµετοχή της εν προκειµένω , ιδιαίτερα δε στον έλεγχο καταλληλότητας µεθόδων δοκιµών και στην ανάπτυξη κατάλληλης στρατηγικής δοκιµών /. ( Εθνικοί Συντονιστές for Test Guidelines’ Η Επιτροπή συνεργάζεται ήδη στενά µε τα κράτη µέλη µέσω της οµάδας εργασίας για τις National Coordinators για τον συντονισµό της αρωγής της Κατευθυντήριες Γραµµές των ∆οκιµών ) Ευρωπαϊκής Ένωσης προς τον ΟΟΣΑ όσον αφορά τη βελτίωση και την ανάπτυξη Η οµάδα αυτή των υφιστάµενων και νέων κατευθυντήριων γραµµών για τις δοκιµές. εργασίας καλείται να διαδραµατίσει βασικό ρόλο στην εξασφάλιση µιας εναρµονισµένης συµβολής στο έργο της οµάδας εργασίας του ΟΟΣΑ για τις η Επιτροπή στηρίζει και θα εξακολουθήσει να ενδοκρινικές διαταραχές. στηρίζει µια εκτεταµένη ερευνητική προσπάθεια όσον αφορά τις µεθόδους δοκιµών , που συµβάλλει επίσης στην εν λόγω διαδικασία. Εξάλλου , , Σε µεσοπρόθεσµη έως µακροπρόθεσµη βάση , Ενώ ορισµένες από τις υφιστάµενες συνήθεις δοκιµασίες για τις επιπτώσεις στην υγεία του ανθρώπου µπορούν να εφαρµοστούν στην περίπτωση των ενδοκρινικών αυτό δεν ισχύει για τις υφιστάµενες συνήθεις δοκιµασίες για τις διαταραχών περιβαλλοντικές επιπτώσεις η. Επιτροπή καλεί τα κράτη µέλη να αναπτύξουν µια νέα σειρά συνήθων δοκιµασιών για το ζήτηµα αυτό που θα ενταχθεί στην ευρωπαϊκή περιβαλλοντική νοµοθεσία , συνεκτιµωµένου του γεγονότος ότι υπάρχουν περισσότερα επιστηµονικά στοιχεία για το φαινόµενο των ενδοκρινικών διαταραχών στο περιβάλλον παρά στην υγεία του ανθρώπου. επισηµαίνει , , όπου ανιχνεύεται η τοξικότητα στα όργανα ενδοκρινικών διαταραχών 1999, την ανάγκη σχεδιασµού δοκιµασιών για την άγρια πανίδα , συµπεριλαµβανοµένων των Η ΕΕΤΟΠ της Επιτροπής , στην γνώµη της της λόγου χάριν ης Μαρτίου στόχους 4 - ,. 21 Έρευνα και ανάπτυξη Η έρευνα είναι ουσιαστική για την κατανόηση του φαινοµένου των ενδοκρινικών διαταραχών και ειδικότερα για την κατανόηση των µηχανισµών τους την αναζήτηση , των δεσµών µεταξύ της έκθεσης σε ουσίες και των επιβλαβών επιδράσεων στον άνθρωπο και στα ζώα και τη µελέτη των σχηµάτων εκτίµησης της επικινδυνότητας. πιπλέον είναι απαραίτητη για την ανάπτυξη στρατηγικών και µεθόδων δοκιµών E καθώς και µέσων παρακολούθησης του περιβάλλοντος. βραχυπρόθεσµη και µεσοπρόθεσµη βάση Ζωτικής σηµασίας εργαλείο για την Κοινότητα είναι το πρόγραµµα Σε εξελισσόµενων και άρτι δροµολογηθέντων ερευνητικών έργων στο πλαίσιο του προγράµµατος ενώ το (1999-2002) θα εξασφαλίσει τη συνέχιση των εξελισσόµενων ερευνητικών προσπαθειών σε µέσο Ποιότητα ζωής και « - περιβάλλον και βιώσιµη ανάπτυξη διαχείριση των έµβιων πόρων ο Πρόγραµµα - 5 υπό τα ειδικά προγράµµατα Α πλαίσιο Ε. αποτελέσµατα ου 4 και µακροπρόθεσµη βάση (1994-1998), αναµένονται πλαισίου πλαίσιο , και & - - , Ενέργεια « , » ». , Επιπλέον η Επιτροπή καλείται να διαδραµατίσει ζωτικό ρόλο στην αµοιβαία προσέγγιση των ερευνητών στα διάφορα έργα για την ανταλλαγή πληροφοριών και στην προαγωγή του συντονισµού µεταξύ των κρατών µελών. Υποκατάστατα προϊόντα και εκούσιες πρωτοβουλίες οι του στις ουσίες ενδεχόµενοι Είναι αναγκαία η στήριξη της έρευνας για υποκατάστατα προϊόντα ούτως ώστε να καταλόγου διευκολυνθούν περιορισµοί προτεραιότητας των Ε∆ µόνο Η έρευνα αυτή µπορεί να δροµολογηθεί συνολικά. , όταν θα έχουν εξευρεθεί έγκυρες µέθοδοι δοκιµών που θα επιτρέπουν τη Στην διαλεύκανση των µηχανισµών και επενεργειών των ενδοκρινικών διαταραχών. αντίθετη περίπτωση τα ενδεχόµενα υποκατάστατα προϊόντα θα αποτελούν τον στόχο των ίδιων υποψιών που βαρύνουν τις ουσίες που αυτά υποκαθιστούν Εν τω. µεταξύ η Επιτροπή θα εξετάσει εκούσιες πρωτοβουλίες σε συνεργασία µε άλλους , ανάπτυξη εταίρους , υποκατάστατων προϊόντων και την προαγωγή καθαρών τεχνολογιών και της περιορισµένης χρήσης χηµικών προϊόντων στη γεωργία. µε σκοπό την εξάλειψη των εν λόγω ουσιών την έρευνα / , , 6. 3. Μακροπρόθεσµα µέτρα Νοµοθετικές πράξεις Από προκαταρκτική ανάλυση της υφιστάµενης νοµοθεσίας σχετικά µε τις επενέργειες των χηµικών προϊόντων στο περιβάλλον και την υγεία του ανθρώπου , προκύπτει ότι δύο βασικές νοµοθετικές πράξεις ΕΟΚ περί , για την αξιολόγηση των ταξινοµήσεως και ο κανονισµός. 793/93 προκειµένου ακριβώς να ληφθούν υπόψη οι κινδύνων , Ε∆ η εν λόγω τροποποίηση συνεπάγεται είτε , Η Επιτροπή έχει ήδη αναλάβει µια την προσαρµογή της , πλήρη αξιολόγηση των δύο αυτών µέτρων και κάθε δράση σχετική µε τις ενδοκρινικές διαταραχές πρέπει να λαµβάνει υπόψη την εν λόγω διαδικασία αξιολόγησης ( ) πρέπει να τροποποιηθούν , ΕΟΚ είτε την τροποποίησή της Όσον αφορά την οδηγία η οδηγία 67/548/ 67/548/ ΕΟΚ αριθ. 22 Ανάλογα µε τα αποτελέσµατα της έρευνας για τον προσδιορισµό των κινδύνων και ή / θα η Επιτροπή την εκτίµηση της επικινδυνότητας , εξετάζει τη χρήση των κατάλληλων µέσων διαχείρισης της επικινδυνότητας όπως της οδηγίας ΕΟΚ η οποία καλύπτει ευρύ φάσµα επικίνδυνων ουσιών και παρασκευασµάτων και θα επιτρέψει την επιβολή των κατάλληλων περιορισµών κυκλοφορίας και χρήσεως σε συνεννόηση µε τα κράτη µέλη 76/769/ , ,. σε συνεννόηση µε τα κράτη µέλη , (PPP) 79/117/ και ΕΟΚ και η Επιτροπή των θα εξετάσει την Επιπλέον , , οδηγιών προσαρµογή των περί ΕΟΚ 91/414/ φυτοφαρµακευτικών προϊόντων ΕΚ περί των βιοκτόνων προϊόντων , προκειµένου να ληφθούν υπόψη οι ουσίες του καταλόγου προτεραιότητας των Ε∆ που υπάγονται στην κατηγορία των Στο πλαίσιο η Επιτροπή θα εξασφαλίσει ότι οι της προτεινόµενης οδηγίας ενδοκρινικοί διαταράκτες θα ληφθούν υπόψη σε µια προσεχή αναθεώρηση των ουσιών προτεραιότητας που πρέπει να εξετασθούν στο πλαίσιο ειδικών κοινοτικών µέτρων η Επιτροπή προτίθεται να δροµολογήσει µελέτη για το ρόλο των. Ε∆ στο πόσιµο νερό προκειµένου να εκτιµήσει την σκοπιµότητα ένταξης µιας τέτοιας παραµέτρου σε µελλοντική αναθεώρηση της οδηγίας 98/8/ ή των βιοκτόνων προϊόντων PPP πλαισίου για τα ύδατα Επιπλέον , ΕΚ - ,. , 98/83/. ακόµη και εάν οι περισσότεροι δυσαποδόµητοι οργανικοί ρύποι που Τέλος , περιλαµβάνονται στο πρωτόκολλο της Οικονοµικής Επιτροπής των Ηνωµένων Εθνών για την Ευρώπη δεν χρησιµοποιούνται ή δεν παράγονται πλέον (UNECE) στην Ευρωπαϊκή Ένωση η Επιτροπή εξετάζει την σκοπιµότητα προσαρµογής ή , τροποποίησης υφιστάµενων κοινοτικών νοµοθετικών µέτρων προκειµένου να επιτευχθεί επίσηµη συµµόρφωση µε τις διατάξεις του πρωτοκόλλου. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ 7. Τα επιδηµιολογικά στοιχεία της ενδεχόµενης σχέσης µεταξύ της έκθεσης σε χηµικές ουσίες και των ενδοκρινικών διαταραχών αποτελούν γενική πηγή ανησυχιών. Μολονότι είναι πάντοτε αναγκαία η διενέργεια εκτεταµένων ερευνών για να καθοριστεί η έκταση και η σοβαρότητα του φαινοµένου των ενδοκρινικών διαταραχών επιδηµιολογικών της επιβεβαίωσης , είναι ζωτικής σηµασίας να υιοθετήσει η Επιτροπή µια εν αποτελεσµάτων βάσει της προκειµένω στρατηγική , και αρχής της προφύλαξης µακροπρόθεσµα µέτρα. λαµβάνοντας υπόψη τις υπάρχουσες ανησυχίες , µεσο Η στρατηγική θα περιλαµβάνει βραχυ συµπεριλαµβανοµένης των -, -,. , • • , Αφ ής στιγµής καθοριστούν οι ουσίες Βραχυπρόθεσµα η Επιτροπή προτίθεται να συγκεντρώσει επιστηµονικά στοιχεία για τις ουσίες µε σκοπό την περαιτέρω αξιολόγηση του ρόλου τους στις ενδοκρινικές διαταραχές η Επιτροπή καλεί τα κράτη µέλη να προχωρήσουν στην πλήρη εκµετάλλευση των υφιστάµενων νοµοθετικών µέτρων η , Επιτροπή θεωρεί επίσης αναγκαίο να διασκεδαστούν οι φόβοι του πληθυσµού , Τέλος η διεθνής συνεργασία και ο διεθνής µέσω αποτελεσµατικής επικοινωνίας συντονισµός αποτελούν βασική προϋπόθεση για την καλύτερη χρήση των διαθέσιµων πόρων και την αποφυγή της επανάληψης των προσπαθειών , Βραχυπρόθεσµα κατά περίπτωσιν ’. ,. η Επιτροπή και τα κράτη µέλη θα εγγυηθούν την διάθεση Μεσοπρόθεσµα , επαρκών πόρων για την ανάπτυξη µεθόδων δοκιµασιών που έχουν επικυρωθεί κατάλληλης στο πλαίσιο του ΟΟΣΑ καθώς και στην ανάπτυξη στην ΕΕ , 23. Τα αποτελέσµατα των εξελισσόµενων ερευνητικών έργων στρατηγικής δοκιµών Οι προσπάθειες έρευνας θα πρέπει να ενσωµατωθούν στην πολιτική διαδικασία. και ανάπτυξης υπό το Α πρέπει να ενισχυθούν η εξεύρεση υποκατάστατων προϊόντων και η µελέτη εκούσιων πρωτοβουλιών θα αποτελέσουν σηµαντικό άξονα δράσεως για την εξάλειψη των επίµαχων χηµικών προϊόντων ή για την εξεύρεση εναλλακτικών προϊόντων. ο Πρόγραµµα - 5 πλαίσιο σε θέµατα Ε Εξάλλου & ,. • προκειµένου να ληφθούν των Μακροπρόθεσµα , ενδοκρινικών διαταραχών θα χρειαστεί να υποβάλει η Επιτροπή προτάσεις προσαρµογής και ή τροποποίησης των υφιστάµενων νοµοθετικών πράξεων της / Ευρωπαϊκής Ένωσης που καλύπτουν τα χηµικά προϊόντα καθώς και την προστασία των καταναλωτών , της υγείας και του περιβάλλοντος. υπόψη οι επιπτώσεις , ************************* 24 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1 ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΕΣ ΠΡΑΞΕΙΣ ΠΟΥ ∆ΙΕΠΟΥΝ ΤΗΝ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΚΙΝ∆ΥΝΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΤΗ ∆ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΚΙΝ∆ΥΝΟΤΗΤΑΣ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΚΙΝ∆ΥΝΟΤΗΤΑΣ 1. • • • Οδηγία ΕΟΚ η οποία στην εβδόµη τροποποίησή της οδηγία 67/548/ , Ε των νέων ουσιών ΕΟΚ προβλέπει την Εκτ. ΕΟΚ ( 92/32/ για την αξιολόγηση και τον έλεγχο των Κανονισµός ) κινδύνων από τις υπάρχουσες ουσίες Ε των ο οποίος προβλέπει την Εκτ. , υφιστάµενων ουσιών αυτών που κυκλοφόρησαν στην κοινοτική αγορά πριν από τις και είναι εγγεγραµµένες στον Ευρωπαϊκό Κατάλογο των Χηµικών Ουσιών που κυκλοφορούν στο εµπόριο Σεπτεµβρίου. 793/93 1981 αριθ 18 , (EINECS), Οδηγία στην αγορά η οποία προβλέπει την Εκτ προϊόντων γνωστών ως φυτοφαρµάκων ΕΟΚ σχετικά µε τη διάθεση φυτοπροστατευτικών προϊόντων Ε των φυτοπροστατευτικών. παρασιτοκτόνων 91/414/ • · ( ΕΚ σχετικά µε τη διάθεση βιοκτόνων στην αγορά ), Οδηγία 98/8/ Ε των µη γεωργικών φυτοφαρµάκων προβλέπει την Εκτ. βιοκτόνων προϊόντων , , η οποία , τώρα γνωστών ως • 76/769/ Οδηγία ΕΟΚ σχετικά µε τους περιορισµούς κυκλοφορίας στην αγορά και χρήσεως µερικών επικίνδυνων ουσιών και παρασκευασµάτων η οποία , προβλέπει στοχοθετηµένη Εκτ Ε στις περιπτώσεις όπου υπάρχει επείγουσα. ανάγκη Εκτ Ε. 2. 2. 1 ∆ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΚΙΝ∆ΥΝΟΤΗΤΑΣ Μέτρα µε βάση τις διαδικασίες Για βραχυπρόθεσµες δράσεις εκτάκτου ανάγκης • ΕΟΚ για τη γενική ασφάλεια των προϊόντων η οποία για προϊόντα σε καταστάσεις , 92/59/ Οδηγία προβλέπει προσωρινούς περιορισµούς εκτάκτου ανάγκης. Για µακροπρόθεσµες γενικές και στοχοθετηµένες δράσεις - • • Οδηγία και χρήσεως µερικών επικίνδυνων ουσιών και παρασκευασµάτων ΕΟΚ σχετικά µε περιορισµούς της κυκλοφορίας στην αγορά 76/769/ Οδηγία ΕΟΚ περί απαγορεύσεως της θέσεως σε κυκλοφορία και της χρησιµοποιήσεως φυτοφαρµακευτικών προϊόντων που περιέχουν ορισµένες δραστικές ουσίες 79/117/ , 25 • • • • • • • • • • • • • • Οδηγία φυτοπροστατευτικών προϊόντων 91/414/ ΕΟΚ σχετικά µε τη διάθεση στην αγορά Οδηγίες όρια καταλοίπων στα γεωργικά προϊόντα και τα τρόφιµα ΕΟΚ και , 86/363/ 86/362/ 90/642/ ΕΟΚ ΕΟΚ σχετικά µε τα µέγιστα , Οδηγία 95/2/ ΕΚ για τα πρόσθετα τροφίµων , Οδηγία ουσιών µε ορµονική ή θυρεοστατική δράση και των β - ουσιών στη ζωική παραγωγή Κ για την απαγόρευση της χρησιµοποίησης ορισµένων ανταγωνιστικών 96/22/E. 96/23/E Κ περί της λήψης µέτρων ελέγχου για ορισµένες ουσίες και Οδηγία τα κατάλοιπά τους σε ζώντα ζώα και στα προϊόντα τους. Κανονισµός για τη θέσπιση κοινοτικής διαδικασίας για (E τον καθορισµό ανώτατων ορίων καταλοίπων κτηνιατρικών φαρµάκων στα τρόφιµα ζωικής προέλευσης. 2377/90 ΟΚ ) αριθ Κανονισµός για ορισµένες προσµείξεις στα τρόφιµα. 194/97 αριθ (E Κ ) για τον καθορισµό µέγιστων τιµών ανοχής , Οδηγίες που προορίζονται να έλθουν σε επαφή µε τρόφιµα ΕΟΚ και 89/109/ 90/128/ ΕΟΚ σχετικά µε τα υλικά και αντικείµενα Οδηγία 88/378/ ΕΟΚ σχετικά µε την ασφάλεια των παιχνιδιών , Οδηγία 76/768/ ΕΟΚ σχετικά µε τα καλλυντικά προϊόντα , Σύσταση προϊόντων και των προϊόντων καθαρισµού , 89/542/ ΕΚ σχετικά µε την επισήµανση των απορρυπαντικών Οδηγία ρύπανσης 96/61/ , σχετικά µε την ολοκληρωµένη πρόληψη και έλεγχο της ΕΚ , Οδηγίες απορρίµµατα και την καύση των επικίνδυνων αποβλήτων ΕΟΚ και , 89/429/ 89/369/ 94/67/ ΕΟΚ ΕΟΚ , σχετικά µε τα αστικά , ΕΟΚ σχετικά Θυγατρικές οδηγίες που θεσπίστηκαν υπό την οδηγία µε τη ρύπανση που προκαλείται από ορισµένες επικίνδυνες ουσίες που εκχέονται στο υδάτινο περιβάλλον 76/464/. 26 Οδηγία ΕΟΚ σχετικά µε τα λιπάσµατα • 76/116/ Μέτρα µε βάση τα προϊόντα. 2. 2 Μέτρα µε βάση τα περιβάλλοντα 2. 3 • • Οδηγίες ΕΟΚ και 93/389/ ΕΟΚ για την ποιότητα του αέρα , 92/72/ ΕΚ σχετικά µε την ποιότητα του νερού για ανθρώπινη Οδηγία κατανάλωση 98/83/ , Οδηγία 76/160/ ΕΟΚ σχετικά µε την ποιότητα των υδάτων κολυµβήσεως. • Σηµειωτέον ότι η προταθείσα οδηγία ένα πλαίσιο κοινοτικής δράσεως στον τοµέα της υδατικής πολιτικής τους ελέγχους µε βάση τα προϊόντα πλαίσιο για τα ύδατα , τις διαδικασίες και τα περιβάλλοντα η οποία θεσπίζει καλύπτει - , ,. 27 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 2 ΚΕΙΜΕΝΗ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΠΟΥ ∆ΙΕΠΕΙ ΤΙΣ ΣΧΕΤΙΚΕΣ ΜΕ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΠΤΥΧΕΣ ΤΩΝ ΧΗΜΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΤΟΥΣ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΙΣ ΕΝ∆ΟΚΡΙΝΙΚΕΣ ∆ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΠΡΟΣ∆ΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΚΙΝ∆ΥΝΩΝ 1. Οδηγία επικινδύνων ουσιών 67/548/ ΕΟΚ σχετικά µε την ταξινόµηση συσκευασία και επισήµανση των , , και δεν (15) νέες ουσίες 67/548/ υπάρχουσες παράγραφος καθορίζονται ΕΟΚ περιλαµβάνει σήµερα δεκαπέντε Η οδηγία κατηγορίες κινδύνων όσον αφορά τις επενέργειες των ουσιών και παρασκευασµάτων Η. οδηγία δεν διαλαµβάνει ρητά τον εντοπισµό ενδοκρινοδιαταρακτικών ιδιοτήτων κριτήρια στις ή αξιολόγησης µέθοδοι δοκιµής για τις ενδοκρινοδιαταρακτικές επενέργειες. / περίπτωση ιδ και ιε Ωστόσο ης το άρθρο ) 1 7 ) 2 οδηγία ΕΟΚ τροποποίησης της οδηγίας αναφέρεται στις ) ( τοξικό για την αναπαραγωγή και κατηγορίες κινδύνου », « » αντιστοίχως να δυνατόν Είναι επικίνδυνο « » σε συνδυασµό µε την προσαρµογή χρησιµοποιηθούν οι αναφορές αυτές , για την δοκιµή και αξιολόγηση ειδικών παραρτηµάτων της οδηγίας Η διαδικασία προσαρµογής ενδοκρινοδιαταρακτικών επενεργειών νέων ουσιών της οδηγίας καθορίζεται στο άρθρο ∆ιαδικασία για της οδηγίας ενδεχοµένως αναγκαίες την προσαρµογή στην προσαρµογές περιλαµβάνουν 67/548/ καρκινογένεση « περιβάλλον το 29 τεχνική πρόοδο. 92/32/ Οι σηµείο 92/32/ 2 ΕΟΚ ΕΟΚ της για : « ». (1) (2) (3) την ανάπτυξη και έλεγχο καταλληλότητας µεθόδων δοκιµών για τον καθορισµό των διαταραχών παράρτηµα ιδιοτήτων πρόκλησης ενδοκρινικών της οδηγίας ( την ανάπτυξη γενικών κριτηρίων για την ερµηνεία των δεδοµένων παράρτηµα δοκιµών για την υγεία του ανθρώπου και για το περιβάλλον V ). της οδηγίας ). VI την επέκταση των σχετικών µε τις δοκιµές ισχυουσών απαιτήσεων ώστε να καλύπτουν τις νέες ουσίες της παράρτηµα οδηγίας και παράρτηµα VIII VII ( ( ) ’ αυτόν τον τρόπο προσαρµογή της οδηγίας παρέχει την βάση ανάληψης δέσµη εκ Η κατ σειράς ενεργειών που αφορούν την διαχείριση της επικινδυνότητας , των οποίων αναφέρεται στο προσάρτηµα του παρόντος παραρτήµατος. ∆εδοµένου ότι ο προσδιορισµός των επενεργειών που σχετίζονται µε τους µηχανισµούς ενδοκρινικών διαταραχών αποτελεί το αντικείµενο τρεχουσών 28 ενδέχεται να χρειαστεί , ερευνών , κινδύνων σε σχέση µε τις εν λόγω επενέργειες , τέτοιο θα απαιτούσε προσαρµογή των παραρτηµάτων όπως περιγράφεται ανωτέρω. να περιληφθούν νέες κατηγορίες Κάτι τροποποίηση της οδηγίας και θα περιελάµβανε στην οδηγία στο µέλλον 92/32/ ΕΟΚ , ,. ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΚΙΝ∆ΥΝΟΤΗΤΑΣ 2. Κανονισµός. 793/93 κινδύνων από τις υπάρχουσες ουσίες ΕΟΚ ( αριθ ) για την αξιολόγηση και τον έλεγχο των ( » ». (ii) αριθ ΕΟΚ αποσκοπεί στην προστασία Η έννοια τους εργαζόµενους , « µέσω του περιβάλλοντος την θέσπιση πινάκων προτεραιότητας ουσιών και του ανθρώπου (i) όλων των οιασδήποτε οδού και στο συγκεκριµένο άνθρωπος « τους καταναλωτές και τους Ο κανονισµός θεσπίζει δύο βασικά την Ο κανονισµός ). 793/93 από την έκθεση σε επικίνδυνες ουσίες δι ’ συνιστωσών του περιβάλλοντος. πλαίσιο περιλαµβάνει ανθρώπους , στάδια (1) : αξιολόγηση κινδύνου. το πρώτο στάδιο συνεπάγεται την Όσον αφορά τους ενδοκρινικούς διαταράκτες , κατάρτιση πίνακα προτεραιότητας κατά την έννοια του άρθρου του Το δεύτερο στάδιο περιλαµβάνει είτε µια συνολική αξιολόγηση κανονισµού. κινδύνων για τις ουσίες του πίνακα προτεραιότητας είτε 12 , αίτηση παράγραφος την απαίτηση υποβολής πληροφοριών µε , , 2, όταν ευλόγως και αυτό συµπληρωµατικών δοκιµών , ενδέχεται να αποτελεί πιστεύεται ότι µια υπάρχουσα ουσία σοβαρή απειλή για την υγεία του ανθρώπου ή για το περιβάλλον Σηµειωτέον ότι κάθε διαθέσιµα στοιχεία σχετικά µε επενέργειες Ε∆ εξετάζονται , σε ειδικές περιπτώσεις στο στη διαδικασία αξιολόγησης των κινδύνων βάσει του άρθρου ενδεχοµένως κατά περίπτωσιν εικαζόµενες EINECS) (2) 8 ( ,. , , Οι συνολικές αξιολογήσεις κινδύνων βάσει του κανονισµού. 793/93 απαιτούν σήµερα χρονοβόρες διαδικασίες και οδηγούν ενδεχοµένως σε αιτήσεις ∆εν έχουν υποβληθεί συµπληρωµατικών πληροφοριών σχετικά µε τις δοκιµές. µέχρι σήµερα αιτήσεις βάσει του κανονισµού αυτού για συµπληρωµατικές πληροφορίες και δοκιµασίες δυνάµει του άρθρου παράγραφος ΕΟΚ αριθ ( ) 12 2. Οδηγία αγορά 91/414/ ΕΟΚ σχετικά µε τη διάθεση φυτοπροστατευτικών προϊόντων στην. οδηγία 91/414/ Παραθέτει ΕΟΚ προβλέπει την εκτίµηση της επικινδυνότητας των H Η οδηγία δραστικών ουσιών που περιέχονται στα φυτοπροστατευτικά προϊόντα στηρίζεται σε καταλόγους προτεραιότητας δραστικών ουσιών που υπόκεινται στα παραρτήµατα ΙΙ και ΙΙΙ σε εκτιµήσεις της επικινδυνότητας , λεπτοµερείς απαιτήσεις στοιχείων όσον αφορά την τοξικότητα και την έκθεση σύµφωνα µε το τρέχον επίπεδο των επιστηµονικών γνώσεων προκειµένου να , εξασφαλιστεί υψηλός βαθµός προστασίας της υγείας του ανθρώπου και του της εν λόγω οδηγίας προβλέπει ενιαίες αρχές περιβάλλοντος. VI τις οποίες εφαρµόζουν τα κράτη µέλη κατά την χορήγηση αδειών κυκλοφορίας φυτοπροστατευτικών προϊόντων Στον βαθµό που οι σχετικές µε τυχόν. επιβεβαιώνονται από επιστηµονικά ενδοκρινικές µετά δεδοµένα , τα παραρτήµατα αυτά θα ενηµερώνονται από την Επιτροπή , διαταραχές ανησυχίες Το παράρτηµα ,. 29 από συνεννόηση µε τους εµπειρογνώµονες στο πλαίσιο της Μόνιµης Επιτροπής για την Υγεία των Φυτών. Οδηγία 98/8/ ΕΚ σχετικά µε τη διάθεση βιοκτόνων προϊόντων στην αγορά. Η οδηγία ΕΚ για τα βιοκτόνα προϊόντα προβλέπει εκτίµηση της 98/8/ των δραστικών ουσιών που περιέχονται στα βιοκτόνα επικινδυνότητας προϊόντα Η οδηγία στηρίζεται σε καταλόγους προτεραιότητας δραστικών είναι ουσιών που υπόκεινται σε εκτιµήσεις της επικινδυνότητας. οι δυνατόν να διαλαµβάνει ουσίες του καταλόγου προτεραιότητας των Ε∆ οποίες εµπίπτουν στην κατηγορία των βιοκτόνων στο πλαίσιο της εν λόγω νοµοθετικής πράξεως µέσω της κατάρτισης καταλόγου προτεραιότητας , ακολουθούµενης από συνολική εκτίµηση της επικινδυνότητας. Ως εκ τούτου , , , Οδηγία αντικείµενα που προορίζονται να έλθουν σε επαφή µε τα τρόφιµα ΕΟΚ και οι ειδικές οδηγίες της σχετικά µε τα υλικά και 89/109/ που 90/128/ Η οδηγία των ουσιών χρησιµοποιούνται στην ΕΟΚ και η κύρια ειδική οδηγία της Η οδηγία ΕΟΚ που αφορά τα 89/109/ πλαστικά που χρησιµοποιούνται στα τρόφιµα προβλέπουν την εκτίµηση της επικινδυνότητας κατασκευή αντικειµένων από πλαστικό ΕΟΚ περιλαµβάνει κατάλογο µετά από εκτίµηση της επικινδυνότητας εκ µέρους της επιτρεπόµενων ουσιών Είναι εποµένως δυνατόν να Επιστηµονικής Επιτροπής Τροφίµων ( εκτιµηθούν οι καταλόγου του προτεραιότητας των Ε∆ σε υλικά που έρχονται σε επαφή µε τα τρόφιµα και που , Οδηγία χρήσεως µερικών επικίνδυνων ουσιών και παρασκευασµάτων 89/109/ ΕΕΤ που συνδέονται µε ουσίες εµπίπτουν στο πεδίο εφαρµογής της οδηγίας. ΕΟΚ σχετικά µε περιορισµούς της κυκλοφορίας στην αγορά και ως εκ τούτου , , κίνδυνοι 76/769/ ). , ( χ 1 2) και ανάγκη 67/548/ υπάρχει εκτίµησης επείγουσα κατηγορίες. , ΕΟΚ περιπτώσεις π που της Στις για ουσίες που έχουν χαρακτηρισθεί ως καρκινογόνες επικινδυνότητας , βάσει της µεταλλαξιογόνες ή τοξικές για την αναπαραγωγή οδηγίας ή στις περιπτώσεις όπου υπάρχουν διάχυτες ανησυχίες για θέµατα υγείας ή όπου έχουν ήδη κοινοποιηθεί εθνικοί περιορισµοί , ενδέχεται να είναι αναγκαία η διενέργεια στοχοθετηµένης εκτίµησης της επικινδυνότητας µε σκοπό τη θέσπιση εναρµονισµένων περιορισµών στο πλαίσιο της οδηγίας ένας βάσει των κοινοτικών αρχών ανεξάρτητος σύµβουλος δύναται να εξετάσει , , της µόνον τις επίµαχες επενέργειες επικινδυνότητας που καταρτίζεται σε στενή συνεργασία µε όλους τους συντελεστές και επανεξετάζεται από την Επιστηµονική Επιτροπή για την Τοξικότητα της Ευρωπαϊκής , αποτελεί τη βάση για την εκτίµηση της επικινδυνότητας στο πλαίσιο Επιτροπής , της εν λόγω οδηγίας. , ενώ η σχετική έκθεση εκτίµησης Σύµφωνα µε τη διαδικασία αυτή την Οικοτοξικότητα και το Περιβάλλον 76/769/ ΕΟΚ , ,. , 30 3. 3. 1 ∆ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΚΙΝ∆ΥΝΟΤΗΤΑΣ Μέτρα µε βάση τα προϊόντα Βραχυπρόθεσµες δράσεις εκτάκτου ανάγκης Οδηγία 92/59/ ΕΟΚ για την γενική ασφάλεια των προϊόντων , ή , Με τον όρο ΕΟΚ εξασφαλίζει ότι. τουλάχιστον τα καταναλωτικά προϊόντα που Η οδηγία 92/59/ διατίθενται στην αγορά είναι ασφαλή νοείται ένα ασφαλές » « η συσκευασία ή ο συνδυασµός του µε άλλα προϊόν του οποίου η σύνθεση , µόνον κινδύνους χαµηλού προϊόντα δεν παρουσιάζει κινδύνους , επιπέδου συµβατούς µε ένα υψηλό επίπεδο προστασίας της ασφάλειας και της υγείας των προσώπων ΕΟΚ Προκειµένου να επιτευχθεί αυτό ,. θεσπίζει ειδικές απαιτήσεις για τους παραγωγούς και εξουσιοδοτεί τα κράτη µέλη να ελέγχουν εφόσον η συγκεκριµένη περίπτωση να παρακολουθούν και , , να αποσύρουν ή να να περιορίζουν να υποβάλλουν σε ελέγχους το επιβάλλει , , , απαγορεύουν τη διάθεση στην αγορά προϊόντων που θεωρήθηκαν ως , η Επιτροπή δύναται να λάβει επικίνδυνα « µέτρα εκτάκτου ανάγκης όσον αφορά προϊόντα που διαπιστώνεται ότι εγκυµονούν σοβαρούς και άµεσους κινδύνους. υπό ορισµένους όρους , Επιπλέον η οδηγία 92/59/ ». , , Μακροπρόθεσµη γενική και στοχοθετηµένη δράση Οδηγία χρήσεως µερικών επικίνδυνων ουσιών και παρασκευασµάτων ΕΟΚ σχετικά µε περιορισµούς της κυκλοφορίας στην αγορά και 76/769/. 793/93 αριθ το ζήτηµα εγγράφεται στο πλαίσιο της οδηγίας Όταν έχει ολοκληρωθεί µια διεξοδική εκτίµηση κινδύνων βάσει του κανονισµού και συνιστάται η θέσπιση περιορισµών στην εµπορία και ΕΟΚ ( ) Εξετάζεται χρήση , η διαθεσιµότητα υποκατάστατων και η ενδεχόµενη επικινδυνότητά τους Η. εκτίµηση της επικινδυνότητας συµπληρώνεται από ανεξάρτητη µελέτη των πλεονεκτηµάτων και µειονεκτηµάτων των κοινοτικών µέτρων περιορισµού της Στη βάση αυτή και µετά την ανεξάρτητη επιστηµονική επικινδυνότητας η συµβουλευτική αρωγή εκ µέρους των επιστηµονικών επιτροπών της , Επιτροπή δύναται να προτείνει τροποποίηση της οδηγίας ΕΟΚ ή να προσαρµόσει το παράρτηµα Ι στην τεχνολογική πρόοδο 76/769/ 76/769/ ΕΟΚ. υπάρχει άµεση σχέση µεταξύ της οδηγίας ΕΟΚ ΕΟΚ και της δηλαδή µεταξύ του προσδιορισµού των κινδύνων και της στο χαρακτηρισµένων ως Επιπλέον , οδηγίας 76/769/ διαχείρισης παράρτηµα Ι , καρκινογόνων , 1 ή η Επιτροπή οφείλει να υποβάλει πρόταση προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συµβούλιο για τον ενδεχόµενο περιορισµό τέτοιων ουσιών βάσει της οδηγίας της επικινδυνότητας της οδηγίας µεταλλαξιογόνων ή τοξικών για την αναπαραγωγή Έξι µήνες µετά τη δηµοσίευση , κατηγορία. 67/548/ 67/548/ ουσιών ΕΟΚ ΕΟΚ 2), ( , 76/769/. Οδηγία χρήσεως φυτοφαρµακευτικών προϊόντων 79/117/ ΕΟΚ για την απαγόρευση της θέσεως σε κυκλοφορία και της 31 79/117/ Η οδηγία χρήσεως φυτοφαρµακευτικών προϊόντων δραστικές ουσίες εγγεγραµµένες στο παράρτηµα της οδηγίας επιβλαβών επενεργειών τους στην υγεία του ανθρώπου και των ζώων , των µη αποδεκτών επιβλαβών συνεπειών τους στο περιβάλλον. ΕΟΚ προβλέπει την απαγόρευση κυκλοφορίας στην αγορά και που περιέχουν λόγω των ή λόγω φυτοπροστατευτικών ) ( , Οδηγία προϊόντων 91/414/ ΕΟΚ σχετικά µε τη διάθεση στην αγορά φυτοπροστατευτικών , 91/414/ ΕΟΚ προβλέπει ότι τα κράτη µέλη δύνανται να επιτρέπουν την Η οδηγία κυκλοφορία φυτοπροστατευτικών προϊόντων µόνον εφόσον έχει καταδειχθεί ότι η χρήση τους δεν θα έχει ως αποτέλεσµα υπό τις προβλεπόµενες συνθήκες , , την εµφάνιση επιβλαβών επιδράσεων στην υγεία του ανθρώπου µεταξύ άλλων , της τροφής ή των µέσω του πόσιµου νερού άµεσα ή έµµεσα και των ζώων , ή στα υπόγεια ύδατα και ανεπιθύµητων επιδράσεων στο ζωοτροφών περιβάλλον τα Σε περίπτωση που οι όροι αυτοί δεν ικανοποιούνται πλέον , κράτη µέλη οφείλουν να ακυρώνουν τη σχετική άδεια. π. ),. χ (. , , 28 91/414/ Ιουλίου καθώς και κάθε υπάρχουσας δραστικής ουσίας ΕΟΚ προβλέπει επίσης την εξέταση της ασφάλειας όσον Η οδηγία αφορά την υγεία του ανθρώπου και των ζώων καθώς και όσον αφορά το , περιβάλλον κάθε νέας δραστικής ουσίας όταν επίκειται η κυκλοφορίαςτης στην αγορά δηλαδή ουσίας που είχε ( στο πλαίσιο του προγράµµατος κυκλοφορήσει πριν τις επαναξιολόγησης που προβλέπεται στο άρθρο Για παράγραφος. λόγω µια πρώτη σειρά , 90 αριθ επαναξιολόγηση τελεί εν εξελίξει δυνάµει του κανονισµού (. ) η δραστική ουσία δύναται να εγγραφεί Βάσει της αξιολόγησης αυτής 3600/92. , τους οποίους και ενδεχοµένως της οδηγίας στο παράρτηµα , , 1 τα κράτη µέλη οφείλουν να λαµβάνουν υπόψη κατά τη χορήγηση αδειών κυκλοφορίας τη των φυτοπροστατευτικών συγκεκριµένη δραστική ουσία. της οδηγίας η εν ΕΟΚ 2 δραστικών ουσιών , περιέχουν µε περιορισµούς υπαρχουσών προϊόντων 1993) που 8 91/414/ η οδηγία ΕΟΚ ορίζει ότι όταν ο κάτοχος αδείας κυκλοφορίας Επίσης , επικίνδυνες καθίσταται αποδέκτης νέων πληροφοριών για ενδεχοµένως η επιδράσεις ενός φυτοπροστατευτικού προϊόντος ή των καταλοίπων του , οι εν λόγω αρµόδια αρχή πρέπει να ενηµερώνεται για τις εν λόγω πληροφορίες · πληροφορίες πρέπει επίσης να διαχέονται στα άλλα κράτη µέλη και στην Επιτροπή. ας σηµειωθεί ότι η οδηγία Τέλος , άµεσης φυτοπροστατευτικών προϊόντων , πλέον οι περί ασφαλείας απαιτήσεις λήψεως µέτρων όπως ΕΟΚ προβλέπει επίσης τη δυνατότητα 91/414/ κυκλοφορίας αδειών η εκ µέρους κρατών µελών όταν δεν πληρούνται ανάκληση ΕΟΚ Οδηγίες ΕΟΚ σχετικά µε τον καθορισµό ανώτατων περιεκτικοτήτων για τα κατάλοιπα φυτοφαρµάκων στα γεωργικά προϊόντα και τρόφιµα , 86/363/ 86/362/ 90/642/. ΕΟΚ και ΕΟΚ Οι οδηγίες ΕΟΚ προβλέπουν τη θέσπιση ανώτατων περιεκτικοτήτων για τα κατάλοιπα φυτοφαρµάκων σε γεωργικά προϊόντα της έκθεσης των καταναλωτών 86/362/ , 86/363/ βάσει των τοξικολογικών δεδοµένων , ΕΟΚ και 92/642/ , 32 και των παραδεκτών δεδοµένων όσον αφορά την ορθή γεωργική πρακτική για τα εν λόγω φυτοφάρµακα. Οδηγία ορµονική ή θυρεοστατική δράση και των β - παραγωγή ΕΚ για την απαγόρευση της χρησιµοποίησης ορισµένων ουσιών µε ανταγωνιστικών ουσιών στην ζωικη 96/22/. των Η εν λόγω οδηγία απαγορεύει την διάθεση στην αγορά , των παραγώγων των στιλβενίων και των αλάτων και εστέρων τους στιλβενίων , Η οδηγία ακυρώνει όλα τα υφιστάµενα για χορήγηση σε ζώα όλων των ειδών. στον τοµέα αυτόν µέτρα που είχαν θεσπιστεί από το µεταξύ άλλων και εντεύθεν , , , 1981. Οδηγία κατάλοιπά τους σε ζώντα ζώα και στα προϊόντα τους 96/23/ ΕΚ περί της λήψεως µέτρων ελέγχου για ορισµένες ουσίες και τα. 1 96/23/ της οδηγίας Στο παράρτηµα µεταξύ των ουσιών της οµάδας Α ΕΚ περιλαµβάνονται ουσίες µε αναβολική δράση και µη εγκεκριµένες ουσίες που πρέπει να ελεγχθούν στο πλαίσιο προγραµµάτων παρακολούθησης των καταλοίπων στα κράτη µέλη Οι εν λόγω ουσίες θα ανιχνευθούν από τον τύπο. του ζώου και από τις ζωοτροφές του συµπεριλαµβανοµένου του πόσιµου νερού , και των πρωτογενών ζωικών προϊόντων. , Οδηγίες προορίζονται να έλθουν σε επαφή µε τρόφιµα ΕΟΚ και 89/109/ 90/128/ ΕΟΚ σχετικά µε τα υλικά και αντικείµενα που ,. - 89/109/ πλαίσιο η αναγεννηµένη κυτταρίνη που υπόκεινται σε ειδικές οδηγίες δεν πρέπει να µεταφέρουν στα τρόφιµα τα συστατικά τους ΕΟΚ ορίζει ότι τα υλικά και αντικείµενα , στην τελική τους Η οδηγία µορφή σε , , ποσότητες που θα µπορούσαν να θέσουν σε κίνδυνο την υγεία του ανθρώπου ή Η οδηγία να επιφέρουν απαράδεκτη τροποποίηση στην σύσταση των τροφίµων στην οποία απαριθµούνται οµάδες υλικών και αυτή αποτελεί οδηγία ελαστοµερή και αντικειµένων όπως τα πλαστικά , Οι ειδικές οδηγίες δύνανται να καουτσούκ , τον οποίων η χρήση περιλαµβάνουν , επιτρέπεται διατάξεις για την προστασία της υγείας του ανθρώπου από τυχόν κινδύνους που ενδέχεται Το να προκύπτουν από την από του στόµατος επαφή µε υλικά και αντικείµενα. άρθρο ΕΟΚ ορίζει ότι ένα κράτος µέλος δύναται να αναστείλει προσωρινά ή να περιορίσει τη χρήση µη εγκεκριµένης ουσίας εάν , υπαρχουσών ως θεωρεί µε βάση εµπεριστατωµένη αιτιολογία πληροφοριών , ότι η χρήση της ενδέχεται να θέσει σε κίνδυνο την υγεία του ανθρώπου. αποκλειοµένων όλων των άλλων , ή επαναξιολόγησης αποτέλεσµα νέων κατάλογο ουσιών εφόσον χρειάζεται το κράτος µέλος µεταξύ άλλων πληροφοριών. και , της οδηγίας 89/109/ 5 , , , , , , , ΕΟΚ αποτελεί ειδική οδηγία µε την οποία θεσπίζονται ειδικά συστατικών από τα πλαστικά υλικά και στα τρόφιµα Η οδηγία όρια µετανάστευσης , αντικείµενα 90/128/. , 33 Μέτρα µε βάση τα προϊόντα 3. 2 Οδηγία ρύπανσης 96/61/ ΕΚ σχετικά µε την ολοκληρωµένη πρόληψη και έλεγχο της - βιοµηχανικές εγκαταστάσεις Η οδηγία ΕΚ αποτελεί το κύριο µέσο πρόληψης και ελέγχου των 96/61/ Πρόκειται εκποµπών ρύπων από µεγάλες κυρίως , , για οδηγία πλαίσιο που διαλαµβάνει την χρήση των Βέλτιστων ∆ιαθέσιµων Τεχνολογιών ως προϋπόθεση για την χορήγηση αδείας και στηρίζεται σε στα ύδατα και ολοκληρωµένη προσέγγιση όσον αφορά τις εκποµπές στον αέρα , στην γη καθώς και όσον αφορά την ενεργειακή κατανάλωση και την ενδεχόµενη διάλυση εγκαταστάσεων η εν λόγω οδηγία ορίζει ότι οι ουσίες και τα παρασκευάσµατα που ενδέχεται να επηρεάζουν την αναπαραγωγή στην ατµόσφαιρα ή µέσω αυτής ή στο υδάτινο περιβάλλον , πρέπει να λαµβάνονται υπόψη εφόσον συνδέονται µε τον καθορισµό των ορίων εκποµπών για τις βιοµηχανικές εγκαταστάσεις Στο παράρτηµά της , ,. ,. Συνδυασµένα µέτρα µε βάση τις επεξεργασίες και τα περιβάλλοντα 3. 3 Πρόταση οδηγίας - κοινοτικής δράσεως στον τοµέα της υδατικής πολιτικής. πλαισίου για τα ύδατα , µε την οποία θεσπίζεται πλαίσιο - πλαίσιο σχετικά µε τα ύδατα αποβλέπει στην εξάλειψη Η πρόταση για οδηγία της ρύπανσης από επικίνδυνες ουσίες µέσω µιας συνδυασµένης προσέγγισης : , έλεγχοι εκποµπών στην πηγή και θέσπιση στόχων περιβαλλοντικής ποιότητας. Για τις ουσίες που and establishment of environmental quality objectives. προβλέπονται αποτελούν σοβαρό υψηλό κίνδυνο για το υδάτινο περιβάλλον οµοιόµορφοι κοινοτικοί έλεγχοι το οποίο περιλαµβάνει VIII, ενδεικτικό κατάλογο των κύριων ρύπων που λαµβάνονται υπόψη στην βάση της θα γίνει ειδική αναφορά στους Ε∆ πιθανότατα οδηγίας λήψη µέτρων , , , , ανοικτό το ενδεχόµενο της λήψεως ειδικών αφήνοντας αυτόν τον τρόπο , ’ Σηµειωτέον επίσης ότι η εν λόγω πρόταση µέτρων για τους Ε∆ στο µέλλον. αλλά και τις καλύπτει όχι µόνο την παρουσία ανθρωπογενών ουσιών στα ύδατα , συνθετικές και φυσικές ορµόνες. Στο παράρτηµα κατ , ,. 34 ΜΕΤΡΑ ∆ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΗΣ ΕΠΙΚΙΝ∆ΥΝΟΤΗΤΑΣ ΣΤΗΝ ΕΕ Προσάρτηµα στο παράρτηµα 2 – – – – – – – – – – – – ΕΟΚ του Συµβουλίου της Οδηγία περί προσεγγίσεως των νοµοθεσιών των κρατών µελών των αναφεροµένων στις συσκευές αερολυµάτων ής Μαΐου αεροζόλ 75/324/ 1975 20 ( ) 76/769/ ΕΟΚ του Συµβουλίου της Οδηγία περί προσεγγίσεως ης Ιουλίου κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων των κρατών µελών των νοµοθετικών που αφορούν περιορισµούς κυκλοφορίας στην αγορά και χρήσεως µερικών επικινδύνων ουσιών και παρασκευασµάτων 1976 27 , ΕΟΚ του Συµβουλίου της Οδηγία περί 81/851/ προσεγγίσεως των νοµοθεσιών των κρατών µελών σχετικά µε τα κτηνιατρικά φαρµακευτικά προϊόντα ης Σεπτεµβρίου 1981 28 ΕΟΚ του Συµβουλίου της Οδηγία περί του κινδύνου 82/501/ ατυχηµάτων µεγάλης έκτασης τον οποίον περικλείουν ορισµένες βιοµηχανικές δραστηριότητες ης Ιουνίου 1982 24 οδηγία «Seveso») ( ΕΟΚ του Συµβουλίου της Οδηγία των νοµοθεσιών των κρατών µελών σχετικά µε την ασφάλεια των παιχνιδιών ης Μαΐου για την προσέγγιση 88/378/ 1988 3 88/379/ Οδηγία των νοµοθετικών , που αφορούν την ταξινόµηση επικίνδυνων παρασκευασµάτων ΕΟΚ του Συµβουλίου της περί προσεγγίσεως ης Ιουνίου 1988 κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων των κρατών µελών τη συσκευασία και την επισήµανση των 7 , Οδηγίες του Συµβουλίου αντικείµενα που προορίζονται να έλθουν σε επαφή µε τρόφιµα ΕΟΚ και 90/128/ 89/109/ ΕΟΚ σχετικά µε τα υλικά και Κανονισµός για την 26. 2377/90 θέσπιση κοινοτικής διαδικασίας για τον καθορισµό ανώτατων ορίων καταλοίπων κτηνιατρικών φαρµάκων στα τρόφιµα ζωικής προέλευσης του Συµβουλίου της ΕΟΚ ( ης Ιουνίου 1990 αριθ ) 90/394/ ΕΟΚ του Συµβουλίου της Οδηγία σχετικά µε την προστασία των εργαζοµένων από τους κινδύνους που συνδέονται µε την έκθεση η ειδική οδηγία κατά την σε καρκινογόνους παράγοντες κατά την εργασία έννοια του άρθρου προστασία ΕΟΚ των εργαζοµένων ) της παραγράφου της οδηγίας ης Ιουνίου 89/391/ 1990 16 28 (6 )( 1 Οδηγία 91/414/ διάθεση στην φυτοφάρµακα ) ΕΟΚ του Συµβουλίου της 15 αγορά φυτοπροστατευτικών ης Ιουλίου προϊόντων σχετικά µε τη τα για 1991 οδηγία ( Οδηγία 91/689/ επικίνδυνων αποβλήτων ΕΟΚ του Συµβουλίου τη 12 ης ∆εκεµβρίου περί των 1991 Κανονισµός 23. 880/92 σχετικά µε κοινοτικό σύστηµα απονοµής οικολογικού σήµατος του Συµβουλίου της ΕΟΚ ) ( αριθ ης Μαρτίου 1992 35 – – – – Κανονισµός 1992 σχετικά µε τις εξαγωγές και εισαγωγές ορισµένων επικίνδυνων χηµικών προϊόντων του Συµβουλίου της ΕΟΚ ) ( ης Ιουλίου. 2455/92 αριθ 23 ΕΟΚ του Συµβουλίου της Οδηγία σχετικά µε την εφαρµογή µέτρων που αποβλέπουν στη βελτίωση της υγείας και της ασφάλειας κατά την εργασία των εγκύων λεχώνων και γαλουχουσών εργαζοµένων ης Οκτωβρίου 92/85/ 1992 19 , ΕΟΚ του Συµβουλίου της Οδηγία προστασία των νέων κατά την εργασία 94/33/ ας Ιουνίου 22 1994 σχετικά µε την ΕΚ του Συµβουλίου της Οδηγία για την προστασία της 7 υγείας και ασφάλειας των εργαζοµένων κατά την εργασία από κινδύνους οφειλόµενους σε χηµικούς παράγοντες ης Απριλίου 98/24/ 1998. 36