title: 2005/152/EG: Beschikking van de Commissie van 14 december 1999 overeenkomstig artikel 14 van Verordening (EEG) nr. 4064/89 van de Raad waarbij aan een onderneming geldboetes worden opgelegd wegens het verstrekken van onjuiste en verdraaide gegevens in een aanmelding betreffende een concentratieprocedure (Zaak nr. COMP/M.1608 — KLM/Martinair III) (Kennisgeving geschied onder nummer C(1999) 4496) (Voor de EER relevante tekst)

eurovoc_concepts:
air transport
disclosure of information
economic concentration
fine
infringement of EU law
merger control
transport company

formats: fmx4 pdf print xhtml

text: L 50/10 NL Publicatieblad van de Europese Unie 23. 2. 2005 COMMISSIE BESCHIKKING VAN DE COMMISSIE van 14 december 1999 overeenkomstig artikel 14 van Verordening (EEG) nr. 4064/89 van de Raad waarbij aan een onderneming geldboetes worden opgelegd wegens het verstrekken van onjuiste en verdraaide gegevens in een aanmelding betreffende een concentratieprocedure (Zaak nr. COMP/M. 1608 — KLM/Martinair III) (Kennisgeving geschied onder nummer C(1999) 4496) (Alleen de tekst in de Engelse taal is authentiek) (Voor de EER relevante tekst) (2005/152/EG) DE COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN, (2) Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeen- schap, Gelet op de Overeenkomst betreffende de Europese Economi- sche Ruimte, Gelet op Verordening (EEG) nr. 4064/89 van de Raad van 21 december 1989 betreffende de controle op concentraties van ondernemingen (1), en met name op artikel 14, lid 1, onder b), Na de betrokken ondernemingen in de gelegenheid te hebben gesteld hun standpunt met betrekking tot de door de Commis- sie aangevoerde bezwaren kenbaar te maken, Gezien het advies van het Adviescomité voor concentraties, (3) Overwegende hetgeen volgt: I. INLEIDING (1) is de Koninklijke Luchtvaart Maatschappij NV (KLM) grootste internationale luchtvaartmaatschappij in Neder- land en heeft haar basis op de luchthaven Schiphol te Amsterdam. KLM zelf exploiteert lijndiensten voor passa- giers- en vrachtvervoer op een groot aantal uiteenlopende Europese en intercontinentale bestemmingen. De belan- gen van KLM in de luchtvaart omvatten onder meer Transavia Airlines BV, een dochteronderneming waarin KLM een meerderheidsbelang van 80 % heeft en die ge- specialiseerd is in passagiersvervoer (lijn- en chartervluch- ten), hoofdzakelijk tussen Nederland en vakantiebestem- mingen in het Middellandse-Zeegebied. KLM bezit voorts een belang van 50 % in Martinair Hol- land NV („Martinair”), waarvan de overige 50 % in han- den zijn van Koninklijke Nedlloyd NV („Nedlloyd”). De Commissie is van oordeel dat KLM en Nedlloyd in deze situatie een „beslissende invloed” kunnen hebben op Mar- tinair in de zin van artikel 3, lid 3, van Verordening (EEG) nr. 4064/89 („de concentratieverordening”). Der- halve hebben zij de gezamenlijke zeggenschap over Mar- tinair in de zin van de concentratieverordening. Martinair is de op één na grootste Nederlandse luchtvaartmaat- schappij, eveneens gevestigd te Schiphol, die hoofdzake- lijk passagiersvluchten op charterbasis aanbiedt tussen Amsterdam en vakantiebestemmingen in het Middel- landse-Zeegebied. Voorts verzorgt Martinair lijnvluchten voor passagiersvervoer naar een beperkt aantal verre be- stemmingen, in het bijzonder in Noord-Amerika. Op 1 september 1998 meldde KLM overeenkomstig ar- tikel 4 van de concentratieverordening een voorgenomen concentratie aan waarbij KLM de zeggenschap over de gehele onderneming Martinair (2) zou verwerven. De aan- melding werd op 22 september 1998 ingetrokken (3) na- dat de Commissie KLM mondeling had meegedeeld voor- nemens te zijn de aanmelding onvolledig te verklaren. Op 21 december 1998 meldde KLM wederom de opera- tie aan (4). Op 1 februari 1999 besloot de Commissie de procedure in te leiden uit hoofde van artikel 6, lid 1, concentratieverordening (5). Op onder 19 maart 1999 deed de Commissie een mededeling van punten van bezwaar uitgaan met betrekking tot de voorgenomen operatie. Op 31 mei 1999 informeerde KLM de Commissie af te zien van de operatie. van de c), (1) PB L 395 van 30. 12. 1989, blz. 1. Verordening laatstelijk gewijzigd bij Verordening (EG) nr. 1310/97 (PB L 180 van 9. 7. 1997, blz. 1). blz. 8). (5) PB C 42 van 17. 2. 1999, blz. 9. (2) Zaak nr. IV/M. 1128 — KLM/Martinair (PB C 281 van 10. 9. 1998, blz. 7). (3) PB C 298 van 26. 9. 1998, blz. 8. (4) Zaak nr. IV/M. 1328 — KLM/Martinair (PB C 408 van 29. 12. 1998, 23. 2. 2005 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 50/11 (4) (5) II. DE IN ONDERHAVIGE ZAAK GEHANTEERDE TAAL Op 25 juni 1999 verzond de Commissie een mededeling van punten van bezwaar aan KLM waarin zij zich voor- alsnog op het standpunt stelde dat de aanmelding van 1 september 1998 onjuiste of verdraaide gegevens be- vatte (tenzij anders vermeld, wordt met de „aanmelding” in deze beschikking de aanmelding van 1 september 1998 bedoeld). De mededeling van punten van bezwaar was gesteld in de Engelse taal. In haar antwoord maakte KLM bezwaar tegen het gebruik van de Engelse taal en verzocht zij om het gebruik van de Nederlandse taal in de procedure. KLM verwees in dit verband naar artikel 3 van Verordening van de Raad nr. 1 inzake de talen die worden gebruikt door de Europese Economische Ge- meenschap (6), waarin is bepaald dat documenten die door een instelling van de Europese Unie worden gericht aan een persoon die valt onder de jurisdictie van een lidstaat, moeten worden gesteld in de taal van die lidstaat. KLM voert aan dat haar keuze van het Engels als taal uitsluitend betrekking had op de aanmelding (welke in het Engels was gesteld) en dat zij niet wenste af te zien van haar recht de mededeling van punten van bezwaar van 25 juni 1999 in haar eigen taal te ontvangen. KLM verklaarde daarbij dat zij gekozen had voor het indienen van de aanmelding in de Engelse taal om de Commissie terwille te zijn gelet op de krappe en strikte termijnen die van toepassing zijn in de procedure betreffende concen- tratiecontrole. Zij verklaarde te dien aanzien dat derge- lijke termijnen in de huidige procedure geen rol spelen. Artikel 2 van Verordening nr. 1 bepaalt dat documenten die worden toegezonden aan de instellingen van de Ge- meenschap mogen zijn gesteld in ongeacht welke officie- ële taal naar keuze van de afzender. Het antwoord van de instelling wordt vervolgens gesteld in de door de afzen- der gekozen taal. Artikel 2, lid 4, van Verordening (EG) nr. 447/98 (7) van de Commissie van 1 maart 1998 be- treffende de aanmeldingen, de termijnen en het horen van betrokkenen en derden overeenkomstig Verordening (EEG) nr. 4064/89 geeft uitdrukking aan deze algemene regel. Het bepaalt dat de door partijen voor een aanmel- ding gekozen taal de „taal van de procedure” wordt. KLM stelt dat zij alleen voor de aanmelding voor de Engelse taal heeft geopteerd, niet voor de onderhavige procedure. De Commissie interpreteert deze bepaling als geldende voor alle procedures uit hoofde van de concentratiever- ordening die verband houden met de aangemelde opera- tie en niet alleen de procedures die leiden tot inhoude- lijke beschikkingen over de concentratie zelf, zoals een beschikking op grond van artikel 6 of artikel 8. Met betrekking tot een aanmelding uit hoofde van artikel 4 van de concentratieverordening is een aantal procedures mogelijk, zoals de procedures die leiden tot beschikkin- gen uit hoofde van artikel 11, lid 5, en artikel 13, lid 2, de procedures uit hoofde van artikel 14, lid 1, onder b), c), of d), en artikel 14, lid 2, onder a), b), of c), proce- dures die leiden tot beschikkingen tot intrekking van een beschikking uit hoofde van artikel 6, lid 3, of artikel 8, lid 5, of procedures inzake aangelegenheden in verband (6) PB 17 van 6. 10. 1958, blz. 385. Verordening laatstelijk gewijzigd bij de Toetredingsakte van 2003. (7) PB L 61 van 2. 3. 1998, blz. 1. Verordening laatstelijk gewijzigd bij de Toetredingsakte van 2003. (6) (7) (8) met toegang tot dossiers. Al deze procedures houden verband met de aanmelding waarvoor de taalkeuze aan de partijen was. In onderhavige zaak werd de aanmelding in het Engels gedaan en geschiedde alle briefwisseling met partijen in de Engelse taal. Het verzoek van KLM zou als resultaat hebben dat de door KLM jegens de Commissie in het Engels gedane verklaringen in het Nederlands zouden moeten worden besproken. De procedure van artikel 14, lid 1, onder b), is onlosmakelijk verbonden met de aanmelding. Om deze redenen is de Commissie van oor- deel dat de onderhavige procedure in de Engelse taal moet worden gevoerd. III. INBREUK OP DE CONCENTRATIEVERORDENING: RELEVANTE FEITEN Volgens de aanmelding overlappen de activiteiten van de KLM-groep en Martinair elkaar op drie terreinen: charter- vluchten naar het Middellandse-Zeegebied, lijnvluchten naar Noord-Amerika en vrachtvervoer. De onjuiste of verdraaide informatie heeft betrekking op de activiteiten van de dochteronderneming van KLM, Transavia, op het gebied van passagiersvervoer naar bestemmingen aan de Middellandse Zee: KLM heeft onjuiste informatie verstrekt over de charterbestemmingen van Transavia en relevante informatie achtergehouden over lijnvluchten van Trans- avia. 1. Informatie over de bestemmingen van de charter- vluchten van Transavia a) De in de aanmelding verstrekte informatie De aanmelding bevat op bladzijde 40 van het formulier CO een tabel met een lijst van de bestemmingen van de charterdiensten van Transavia en Martinair naar het Mid- dellandse-Zeegebied gedurende de zomer van 1998. De tabel heeft de vorm van een overzicht waarin de bestem- mingen per land worden vergeleken. De term „Middel- landse-Zeelanden” omvat, zoals eerder in de aanmel- ding (8) wordt aangegeven, Cyprus, Egypte, Frankrijk, Is- raël, Malta, Spanje, Italië, Portugal, Griekenland, Turkije, Tunesië en Marokko. Voor Martinair worden twaalf be- stemmingen vermeld en voor Transavia 46. Volgens de tabel is er slechts voor zes bestemmingen sprake van overlapping (Ibiza, Corfu, Kos, Antalya, Dalaman en Mo- nastir). (9) De tabel wordt op bladzijde 39 voorafgegaan door de verklaring dat de activiteiten van Transavia en Martinair in hoge mate complementair zijn: „Transavia's and Martinair's charter services are to a large extend complementary. Martinair operates large aeroplanes (B747, MD-11, B767) on just a few Mediterranean destina- tions. Transavia operates smaller aeroplanes (B757) on various (other) destinations, most of which — due to their size — can not be served by Martinair's planes. ” (8) Bladzijde 26 van de aanmelding. L 50/12 NL Publicatieblad van de Europese Unie 23. 2. 2005 De tabel op bladzijde 40 van de aanmelding ziet er als volgt uit: „Bestemmingen van chartervluchten van Transavia en Mar- tinair in het Middellandse-Zeegebied, zomer 1998 Land Martinair Transavia Spanje Ibiza Las Palmas Tenerife Malaga Palma de Mallorca Ibiza Jerez de la Front. Almeria Menorca Gerona Reus Arrecife Fuerteventura Portugal Faro Oporto Griekenland Corfu Kos Heraklion Antalya Dalaman Monastir Turkije Tunesië Marokko Egypte Israël Cyprus Italië Frankrijk Corfu Kos Preveza Kefalonia Zakynthos Kalamata Chania Santorini Mykonos Athene Volos Skiathos Thessaloniki Kavala Limnos Mytilini Skyros Chios Samos Karpathos Antalya Dalaman Bodrum Istanbul Monastir Agadir Luxor Hurghada Tel Aviv Paphos Larnaca Rome Catania Rimini Milano Verona Ajaccio” b) Onjuistheid van de informatie over charterbestemmingen van Transavia (10) Uit het onderzoek bleek dat ten minste tien andere zo- genaamde Middellandse-Zeebestemmingen (namelijk Ali- cante, Las Palmas, Tenerife, Malaga, Palma de Mallorca, in 1998 Faro, Funchal, Rhodos, Heraklion en Djerba) door chartervluchten van Transavia zijn aangedaan zon- der dat zij in de tabel werden genoemd. Deze informatie kwam voor in een dienstregeling van Transavia die werd verstrekt in antwoord op een verzoek om informatie (9). Met uitzondering van Alicante, Funchal, Rhodos en Djerba zijn dit alle bestemmingen waarop ook Martinair chartervluchten uitvoert. Derhalve worden alle bestem- mingen van Martinair eveneens aangedaan door Trans- avia, hetgeen betekent dat er in werkelijkheid een volle- dige overlapping is tussen de bestemmingen van Trans- avia en Martinair. (11) Daar komt bij dat de onvermeld gebleven bestemmingen enkele van de belangrijkste omvatten voor zowel de va- kantiereizigers als Transavia en Martinair zelf. Zo is Spanje veruit het populairste land van bestemming en omvatten de onvermeld gebleven bestemmingen op het Spaanse vasteland en de eilanden enkele van de belang- rijkste toeristische luchthavens. 2. Informatie over geregelde diensten van Transavia naar bestemmingen in het Middellandse-Zeege- bied a) Informatie verstrekt in de aanmelding (12) KLM heeft nergens in de aanmelding aangegeven dat Transavia uitgebreide lijndiensten naar vakantiebestem- mingen in het Middellandse-Zeegebied onderhoudt en zitplaatscapaciteit op deze vluchten verkoopt aan tour- operators voor pakketreizen. (13) Afdeling 6 van de aanmelding is getiteld „Market defini- tions”. Onder de kop „I. Affected Markets” wordt vraag 6. 1 van formulier CO herhaald. Vervolgens verklaart KLM onder de kop „A. European (inclusive) charter market” (10) dat er geen betrokken markten zijn wegens het kleine […%] (*) van de partijen (11). Niettegen- marktaandeel staande KLM derhalve beweert dat de markt voor (9) De dienstregeling „chartervluchten zomer 1998” was als bijlage III toegevoegd aan het antwoord (9 september 1998) op een verzoek om inlichtingen (4 september 1998). In dit schema worden tevens bestemmingen in Malta en Kroatië gemeld. Bijlage I bij hetzelfde antwoord bevat een lijst van het aantal trajecten van niet-geregelde diensten van Transavia naar bestemmingen rond de Middellandse Zee vanuit Nederland (55 bestemmingen) en het aantal trajecten van de rest van Europa naar bestemmin- gen rond de Middellandse Zee (22 bestemmingen). Deze lijst bevat dezelfde en andere bestemmingen, maar geen bestemmin- gen in Israël, Marokko en Tunesië. (10) Bladzijde 26 van de aanmelding. (*) Bepaalde delen van deze tekst zijn weggelaten omdat zij vertrou- welijke informatie bevatten; deze staan tussen vierkante haken en worden met een asterisk aangegeven (11) Om haar aandeel van de markt voor chartervluchten naar het Middellandse-Zeegebied vast te stellen heeft KLM de geografische markt zeer ruim gedefinieerd. KLM betoogt dat de vliegtuigen van de partijen en van andere chartermaatschappijen vanaf elke lucht- haven in de Benelux, VK en Duitsland kunnen opereren. Op deze basis wordt een marktaandeel van […]* % berekend (blz. 61). Wanneer alleen de vluchten vanuit Nederland in aanmerking worden genomen, komt het marktaandeel van partijen uit op meer dan […]* % (blz. 62 van de aanmelding). 23. 2. 2005 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 50/13 is, verklaart de chartervluchten geen betrokken markt maatschappij dat zij de markt omschrijft als zou het een betrokken markt zijn. „However, in order to provide the Commission with relevant information they will describe this market as if it were an affected market (12)”. Deze om- schrijving wordt vervolgens gegeven op de bladzijden 26 tot en met 41 van de aanmelding zonder over verschil- lende hoofdstukken te zijn verdeeld. (14) De productmarkt wordt als volgt omschreven: „KLM (primarily through Transavia) (13) and Martinair are both active in the product market that can be defined as the market for transport by plane at the request of tour operators, for inclusion in an organised foreign holiday package including accommodation to countries around the Mediterranean (14). ” (15) In de aanmelding wordt deze markt de „chartermarkt” genoemd, die kan worden onderscheiden van markten voor lijnvluchten. Vervolgens worden de verschillen tus- sen charter- en lijnvluchten als volgt uitgelegd: „This charter market is a market that can be distinguished from markets concerning scheduled air transport to these destina- tions. First of all, the airlines' customers in the charter market are not the passengers like in scheduled flights. In this market tour operators are the airlines' customers. Tour operators request the airlines to fly to a certain holiday destination with a certain frequency and capacity. They buy a (minimum) amount of seats on the chartered planes, which is called an allotment. These seats are sold as part of an inclusive tour to passengers by tour operators and their agents for their own account. This makes this service substantially different from scheduled flights (15)”. (16) In dit hoofdstuk wordt niet opgemerkt dat Transavia lijnvluchten naar bestemmingen in het Middellandse-Zee- gebied onderhoudt en zitplaatscapaciteit op deze vluch- ten aan touroperators verkoopt die worden gegarandeerd door de touroperator en opgenomen in pakketreizen. Noch de kaart van Transavia-bestemmingen noch de in overweging 10 genoemde dienstregeling maakten deel uit van de aangemelde documenten. (12) Bladzijde 26 van de aanmelding. (13) Hoewel deze verklaring lijkt te suggereren dat KLM slechts in kleine mate actief is op deze markt, wordt geen bijkomende informatie over KLM gegeven, behalve de statistische informatie in het aan- hangsel bij de SH&E-studie. In afdeling 3. 2. 1 van het formulier CO verklaart KLM: „Transavia airlines BV (80 %) is active on the Euro- pean (inclusive tour) charter market, which is in view of the parties to the concentration, not an affected market. Solely for the Com- mission's information, Transavia is mentioned here. ” (14) Bladzijde 26 van de aanmelding. (15) Bladzijde 26 van de aanmelding. (17) De enige verwijzing naar het feit dat Transavia überhaupt lijnvluchten onderhoudt staat in het volgende hoofdstuk inzake de marktomschrijving van vluchten naar Noord- Amerika: „B. Western Europe (via Amsterdam) — United States/Canada markets”. In een voetnoot met betrekking tot de mededeling dat Martinair niet deelneemt aan de „frequent flyer”-regeling van KLM wordt opgemerkt: „Transavia passengers participate in KLM's frequent flyer pro- gram only when travelling on Transavia's scheduled flights and when KLM does not operate on such destinations itself (16). ” Deze informatie was niet toegevoegd als inlichting over geregelde vluchten maar als inlichting over de deelne- ming aan de „frequent flyer”-regeling van KLM (17). (18) Onder de kop „II. Markten die verband houden met de betrokken markten in de zin van onderafdeling III. ” is de tekst van vraag 6. 2 van het formulier CO afgedrukt: Be- schrijf de relevante productmarkten en geografische markten, waarvoor de aangemelde operatie van belang is, die (op zich hoger of lager in de bedrijfskolom be- vindende of horizontale aangrenzende markten), nauw met de betrokken markt(en) waarvoor de operatie van belang is, verband houden, waarop elk van de partijen bij de concentratie werkzaam is en die zelf geen betrok- ken markten zoals bedoeld in onderafdeling III, hierbo- ven, zijn. (19) In antwoord hierop verklaart KLM op beknopte wijze dat KLM en Martinair elk een deelneming zonder zeggen- schap in een touroperator hebben en dat KLM een parti- cipatie in een computerreserveringssysteem heeft. De aan- melding vervolgt: „In addition, Martinair has charter flight operations to other destinations (e. g. Caribbean). KLM is only active in the Euro- pean charter market through its subsidiary Transavia. KLM and Martinair have scheduled flights to various other destina- tions. ” (18). (20) In dit hoofdstuk wordt niet onthuld dat Transavia ge- regelde vluchten naar bestemmingen in het Middel- landse-Zeegebied onderhoudt. De enige opmerking met betrekking tot Transavia is: „KLM is only active in the European charter market through its subsidiary Transavia. ” (19). b) Misleidende of onjuiste aard van de informatie verstrekt over de lijndiensten van Transavia (21) Bij het nadere onderzoek van de zaak bleek dat Transavia uitgebreide lijnvluchten onderhield naar bestemmingen in het Middellandse-Zeegebied en zitplaatscapaciteit op deze vluchten verkocht aan touroperators, die deze opnamen in pakketreizen. (16) Voetnoot 11 op bladzijde 45. (17) Begeleidend schrijven van KLM bij de aanmelding van 1 september 1998. (18) Bladzijde 47 van de aanmelding. (19) Bladzijde 47 van de aanmelding. L 50/14 NL Publicatieblad van de Europese Unie 23. 2. 2005 (22) In antwoord op een verzoek om inlichtingen (20) ver- klaarde KLM in een schrijven van 9 september 1998 dat Transavia lijnvluchten onderhield naar Malaga, Ali- cante, Barcelona, Casablanca, Djerba, Faro, Funchal, He- raklion, Lissabon, Las Palmas, Malta, Nice, Palma de Mal- lorca en Tenerife (in totaal […]* enkele reizen in 1997). Deze situatie is sindsdien niet wezenlijk veranderd; Trans- avia bleef een aanzienlijk aantal geregelde diensten naar Middellandse-Zeebestemmingen onderhouden. De meeste van deze bestemmingen worden ook door chartervluch- ten van Transavia aangedaan. In de brief van KLM wordt niet vermeld dat zitplaatscapaciteit op die lijnvluchten wordt verkocht aan touroperators. (23) Alleen in documenten die KLM in december 1998 heeft ingediend (21) gaf KLM nadere informatie over de verkoop van zitplaatscapaciteit op lijnvluchten aan touroperators, waarbij zij verklaarde: „Indeed, guaranteed seats are sold to tour operators. ” (22) en „Tour operator fares on scheduled flights for guaranteed seats are equal to guaranteed seat fares on non- scheduled flights (23)”. Deze laatste verklaring wordt beves- tigd door een brief van KLM van 4 maart 1999 waaruit blijkt dat de gemiddelde brutoprijzen van „guaranteed” zetels die aan touroperators worden verkocht vrijwel identiek zijn op geregelde en niet-geregelde vluchten. In de aanmelding van december 1998 merkt KLM op: „Reality, however, is seldom black and white, the border line between scheduled and charter services is situated in a grey area. Guaranteed seats sold on scheduled flights to tour opera- tors on routes to popular holiday destinations in the Mediter- ranean, come close to similar services on charter flights (24). ” Uit de verstrekte inlichtingen kan worden opgemaakt dat van de […]* (25) passagiers die door Transavia (26) in het zomerseizoen 1997 en in de winter 1997/1998 op ge- regelde vluchten naar bestemmingen aan de Middellandse Zee (27) zijn vervoerd, in totaal […]* (28) zetels op „gua- ranteed”-basis aan touroperators zijn verkocht en […]* zetels op „non-guaranteed”-basis (29) aan touroperators zijn verkocht. Voor sommige bestemmingen wordt het grootste deel van de zetels voor alle vervoerde passa- giers (30) aan touroperators verkocht. IV. ANTWOORD OP DE MEDEDELING VAN PUNTEN VAN BEZWAAR EN BEOORDELING ERVAN DOOR DE COMMISSIE 1. Informatie over de charterbestemmingen van Transavia (24) In haar antwoord op de mededeling van punten van bezwaar van de Commissie beschrijft KLM het achter- (20) Verzoek van de Commissie van 4 september 1998. (21) Aanmelding van 21 december 1998. (22) Aanmelding van 21 december 1998, blz. 64, voetnoot 18. (23) Aanmelding van 21 december 1998, blz. 65, voetnoot 19. (24) Aanmelding van 21 december 1998, blz. 66. (25) […]* in de zomer van 1997 en […]* in de winter 1997/1998. (26) Daarenboven verkoopt KLM eveneens „non guaranteed”-zetels op haar vluchten aan touroperators. (27) Malaga, Alicante, Barcelona, Djerba, Faro, Funchal, Heraklion, Lissa- bon, Las Palmas, Malta, Nice, Mallorca, Tenerife. (28) Bladzijde 69 van de aanmelding van 21 december 1998 en de bijlagen XXIX (zomer 1997) en XXX (winter 1997/1998); […]* in zomer 1997 en […]* in winter 1997/1998. (29) Bladzijde 69 van de aanmelding van 21 december 1998 en de bijlagen XXIX (zomer 1997) en XXX (winter 1997/1998); […]* in zomer 1997 en […]* in winter 1997/1998. (30) Bijvoorbeeld in het zomerseizoen 1997: Djerba, Faro, Funchal, Heraklion, Lissabon, Las Palmas, Malta, Mallorca, Tenerife. wege laten van de in overweging 10 bedoelde bestem- mingen als een „administratieve vergissing”. KLM ver- klaart dat zij zich voor de informatie gebaseerd heeft op het door Transavia gepubliceerde tijdschrift dat aan boord wordt uitgedeeld („in-flight magazine”). Dit tijd- schrift bevat een kaart met de bestemmingen van Trans- avia. Lijnvluchten worden aangegeven met een gele stip en charterbestemmingen met een rode stip. De bestem- mingen die echter zowel door charter- als door lijnvluch- ten worden bereikt, zijn eveneens aangegeven met een gele stip. Deze zijn Alicante, Las Palmas, Tenerife, Malaga, Palma de Mallorca, Faro, Funchal, Rhodes, Heraklion en Djerba. KLM geeft de onjuiste vermelding van deze be- stemmingen in het in-flight magazine aan als de reden waarom zij niet als charterbestemmingen werden ver- meld. (25) KLM verwijst tevens naar een studie van SH&E die aan de aanmelding was gehecht waaruit volgens haar blijkt dat Transavia chartervluchten naar andere bestemmingen on- derhoudt. KLM voert aan dat het voor eenieder die de aanmelding en de bijlagen heeft onderzocht, duidelijk moest zijn dat het verschil tussen de tabel in de aanmel- ding en de tabellen in de bijlagen voor de vorige jaren te wijten was aan een vergissing en dat een diepgaander onderzoek van de aanmelding de juiste vragen vanwege de Commissie zou hebben opgeroepen. (26) De aanmelding bevat in bijlage X een lijst van bestem- mingen van KLM en Martinair, maar geen lijst van be- stemmingen van Transavia. De in overweging 10 ver- melde kaart met bestemmingen en dienstregeling van Transavia maakte geen deel uit van de aangemelde docu- menten. Bijlage VIII van de aanmelding bevat de SH&E- studie van juni 1998: „The European Charter Market — An analysis in relation to KLM's acquisition of the 50 % Nedlloyd stake in Martinair”. De studie bevat 60 bladzijden tekst. In aanhangsel 2 bij de studie („Non-scheduled passengers from Belgium, Germany, The Netherlands and the UK by Mediter- ranean destination and carrier”) zijn tabellen voor de jaren 1993, 1995 en 1997 opgenomen waarin alle Middel- landse-Zeebestemmingen worden opgesomd die door chartervluchten vanaf Schiphol worden aangedaan en waarin voor elke bestemming het totale aantal passagiers, het aantal passagiers dat door concurrenten wordt ver- voerd en het aantal passagiers dat door KLM, Martinair en Transavia wordt vervoerd, is aangegeven. Uit deze tabellen kan worden opgemaakt dat Transavia in de pe- riode 1993-1997 nog andere luchthavens aandeed dan die welke voor 1998 in de tabel op bladzijde 40 van het formulier CO van de aanmelding worden genoemd, in- clusief de tien bestemmingen waarnaar wordt verwezen in overweging 10. (27) De inleiding van formulier CO bevat een hoofdstuk ge- titeld „De aanmelding moet juist en volledig zijn”. Hierin staat: „Alle in dit formulier verlangde inlichtingen moeten juist en volledig zijn. De verlangde inlichtingen moeten in de passende afdeling van dit formulier worden gegeven. Bij- lagen bij dit formulier dienen enkel ter ondersteuning van de in het formulier zelf gegeven inlichtingen”. 23. 2. 2005 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 50/15 (28) De informatie over charterbestemmingen in de tabel op bladzijde 40 van formulier CO is duidelijk en bevat geen dubbelzinnigheden. Er is geen duidelijke vergissing die gemakkelijk kan worden opgespoord. In de tabel wordt niet naar de door de partijen geciteerde studie of naar een andere informatiebron verwezen. De enige plaats in dit hoofdstuk waar naar de studie wordt verwezen, is blad- zijde 34 in het kader van de omschrijving van de geo- grafische omvang van de relevante markt en om het te ondersteunen dat de geografische markt argument heel Europa beslaat (31). In dit verband verklaart KLM: „KLM and Martinair adopt SH&E's conclusion as their own for the purpose of this notification” (32). (29) De SH&E-studie betreft de jaren 1993 tot 1997 en bevat geen informatie over het zomerseizoen 1998. Bovendien worden de statistische gegevens in het aanhangsel bij de studie niet zodanig gepresenteerd dat zij gemakkelijk met de tabel in de aanmelding kunnen worden vergeleken. In ieder geval wijzigen luchtvaartmaatschappijen af en toe de bestemmingen die zij aandoen. Bijgevolg kon uit het feit dat de tien in overweging 10 bedoelde bestemmingen in de SH&E-studie voor de jaren tot en met 1997 aan- gegeven waren, niet duidelijk worden afgeleid dat het ontbreken ervan in de voor 1998 verstrekte gegevens het gevolg was van een vergissing door KLM, en niet van een wijziging in de bestemmingen die werden aan- gedaan. De informatie die in het aanhangsel bij de SH&E- studie wordt verstrekt, kan derhalve niet dienen om de onjuiste informatie die in de desbetreffende afdeling van formulier CO van de aanmelding wordt verstrekt, te cor- rigeren. 2. Informatie over de lijnvluchten van Transavia (30) KLM beweert dat de verkoop door Transavia van zit- plaatscapaciteit op lijnvluchten geen deel uitmaakt van de relevante productmarkt en derhalve niet behoefde te worden vermeld. Op de mondelinge vraag of de lijn- vluchten van Transavia zijn opgenomen in de in de aan- melding verstrekte gegevens over het marktaandeel gaf KLM het volgende schriftelijke antwoord: „Such market shares are not included in the SH&E analysis and, consequently, in KLM's notification. Martinair only opera- tes as a non-scheduled carrier on Mediterranean destinations, as a result of which there is no overlap between the activities of Martinair and Transavia within the non-scheduled Mediterra- nean market. The European non-scheduled Mediterranean mar- ket is substantially different from a scheduled market for the reasons described below: non-scheduled (charter) traffic is sold virtually only at one end of the route; passengers on non-scheduled (charter flights buy their seats from a tour operator, while passengers on scheduled flights buy predominantly from travel agents or directly with the airline involved; seats on non-scheduled (charter) flights are (31) Verdere verwijzingen naar de SH&E-studie worden gegeven in hoofdstuk 7 (Information on affected markets) van de aanmelding. (32) Bladzijde 34 van de aanmelding. sold to tour operators, contrary to seats on scheduled flights which are only sold to tour operators in small allotments; non- scheduled (charter) flights are operated at the commercial risk of one or more tour operators, the commercial risk of scheduled flights is with the air carrier; penalties for cancellation on scheduled flights are non-existing or, at least, much more li- beral; the non-scheduled (charter) market has many more and different players. The information provided in response to the Commission's request for information can not be added to the KLM Group's market share provided on p. 62 of the notification. Including Transavia scheduled flights into the market base would neces- sarily lead to a substantial increase of the total market base, since scheduled flights by other carriers should then be included as well. … (33)”. (31) De informatie die in formulier CO met betrekking tot marktomschrijvingen wordt verlangd, is beschreven in afdeling 6. In afdeling 6. I. wordt de volgende omschrij- ving van de relevante productmarkt gebruikt: „Een rele- vante productmarkt omvat alle producten en/of diensten die op grond van hun kenmerken, hun prijzen en het gebruik waarvoor zij zijn bestemd, door de consument als onderling verwisselbaar of substitueerbaar worden be- schouwd. Een relevante productmarkt kan in sommige gevallen bestaan uit specifieke producten en/of diensten, die grotendeels dezelfde fysieke of technische kenmerken bezitten en volledig onderling verwisselbaar zijn. ”. (32) Gezien het feit dat sommige zitplaatsen op de lijnvluch- ten van Transavia worden verkocht aan touroperators die pakketvakanties aanbieden tegen dezelfde prijs en onder dezelfde economische voorwaarden („guaranteed”) als zit- plaatsen op chartervluchten, wordt deze verkoop door de Commissie geacht deel uit te maken van dezelfde pro- feit dat op grond van een dergelijke ductmarkt. Het marktomschrijving, zitplaatsen die worden verkocht op lijnvluchten die door andere maatschappijen worden uit- gevoerd wellicht tot de relevante productmarkt kunnen behoren, kan voor KLM geen vrijbrief vormen om deze informatie achterwege te laten. (33) De Commissie merkt op dat volgens KLM aan tourope- rators verkochte zitplaatsen op lijnvluchten van Transavia geen deel uitmaakten van dezelfde markt als zitplaatsen die op chartervluchten worden verkocht. Echter, zelfs volgens die hypothese, hadden deze activiteiten in ant- woord op vraag 6. 2 in formulier CO moeten worden aangemerkt als activiteiten op een „markt die nauw ver- band houdt met de betrokken markt” (de zogenaamde „aangrenzende markten”). Het doel van de vraag inzake aangrenzende markten is nu juist om de noodzakelijke informatie te verkrijgen in gevallen waarin de partijen een marktomschrijving hanteren die mogelijk enger is dan de door de Commissie gebruikte omschrijving. (33) Brief van KLM van 18 september 1998. L 50/16 NL Publicatieblad van de Europese Unie 23. 2. 2005 (34) KLM heeft uitvoerig uitgelegd waarom lijnvluchten haars insziens geen deel uitmaken van de relevante product- markt en zij was er zich derhalve van bewust dat dit een nauw verband houdende markt was. In antwoord op vraag 6. 2 inzake aanverwante markten heeft KLM het desbetreffende hoofdstuk niet blanco gelaten. Zij heeft verwezen naar de participaties van KLM en Martin- air in touroperators en naar haar participatie in een com- puterreserveringssysteem. Bovendien verklaarde zij dat Martinair chartervluchten exploiteerde naar andere be- stemmingen (het Caribisch gebied) en dat KLM en Marti- nair lijnvluchten uitvoerden naar verschillende andere be- stemmingen (34). Uit deze verklaring over charter- en lijn- vluchten blijkt dat KLM de vraag over aanverwante mark- ten begreep: KLM heeft daar evenwel geen melding ge- maakt van de lijnvluchten van Transavia. In dit verband versterkt de gedetailleerde beschrijving door KLM van andere aanverwante activiteiten nog de indruk dat de informatie volledig was, waardoor het achterhouden van gegevens een misleidend karakter heeft. V. JURIDISCHE BEOORDELING 1. Informatie over de charterbestemmingen van Transavia (35) De informatie in de tabel op bladzijde 40 van formulier CO betreffende de charterbestemmingen van Transavia is onjuist aangezien ten minste tien bestemmingen, waar- van de meeste zeer belangrijk zijn, niet werden vermeld. De onjuistheid van de informatie wordt nog versterkt door de verklaring voorafgaand aan de tabel dat „de charterdiensten van Transavia en Martinair voor een groot deel complementair zijn” (35). In het bijzonder wordt, door het weglaten van belangrijke Spaanse, Por- tugese en Griekse bestemmingen in de tabel, de onjuiste indruk gegeven dat de overlappingen van de activiteiten tussen Transavia en Martinair slechts beperkt zijn. De verwijzing op bladzijde 39 naar de complementariteit van de diensten kan niet worden begrepen als alleen verwijzend naar de grootte van de vliegtuigen, gezien de context waarin de bewering wordt gedaan — onmid- dellijk voorafgaand aan de tabel. Bovendien versterkt de mededeling dat Transavia „andere” bestemmingen aan- doet dan Martinair de onjuiste indruk die de tabel bij de lezer wekt. (36) Bij het verstrekken van deze onjuiste informatie is er sprake van ernstige onachtzaamheid. Zelfs indien de ver- klaring van de partijen betreffende het gebruik van de in- flight magazines van Transavia wordt aanvaard, is er sprake van een grote mate van nalatigheid. Een in-flight magazine is een brochure voor marketing- of promotie- doeleinden waarvan de nauwkeurigheid niet noodzakelijk is gegarandeerd. De partijen hadden een betrouwbaardere informatiebron moeten gebruiken, zoals interne statistie- ken van Transavia of de dienstregeling van Transavia die later aan de Commissie werd verstrekt. Aangezien Trans- avia een volledige dochteronderneming is, kon KLM ge- makkelijk beschikken over deze gegevens. een geldboete kan worden opgelegd krachtens artikel 14, lid 1, onder b), van de concentratieverordening. 2. Informatie over de lijnvluchten van Transavia (38) Het achterwege laten van informatie waaruit blijkt dat Transavia lijnvluchten onderhoudt naar Middellandse- Zeebestemmingen en zitplaatscapaciteit op deze vluchten verkoopt aan touroperators, komt erop neer dat de ge- gevens die over Transavia werden verstrekt, zowel onjuist als verdraaid zijn in de zin van artikel 14, lid 1, onder b) van de concentratieverordening. (39) Het feit dat niet werd verwezen naar de lijnvluchten van Transavia op het Middellandse-Zeegebied komt, in het kader van de overige gegevens die in het formulier CO werden verstrekt, er niet alleen op neer dat eenvoudigweg gegevens werden weggelaten, maar, zoals hierboven werd uiteengezet (delen III en IV), leidt ertoe dat de lezer ern- stig wordt misleid, aangezien een verdraaid beeld van de werkelijke feiten wordt gegeven. Derhalve is de informa- tie zowel onjuist als verdraaid in de zin van artikel 14, lid 1, onder b), van de concentratieverordening. (40) De Commissie kan de mogelijkheid niet uitsluiten dat KLM opzettelijk de informatie over de lijnvluchten van Transavia heeft achtergehouden. Er is tenminste sprake van ernstige onachtzaamheid omdat KLM zeer wel be- kend is of had moeten zijn met deze gegevens, met de relevantie ervan en met de vereiste dat deze in formulier CO moeten worden vermeld. (41) Bijgevolg vormt het feit dat KLM deze informatie niet heeft verstrekt, tevens een inbreuk waarvoor een geld- boete kan worden opgelegd. (42) VI. HET OPLEGGEN VAN GELDBOETES Krachtens artikel 14, lid 1, onder b) van de concentra- tieverordening kan de Commissie aan ondernemingen geldboetes opleggen van ten minste 1 000 en ten hoogste 50 000 EUR, wanneer zij opzettelijk of uit on- achtzaamheid bij een aanmelding zoals bedoeld in artikel 4 van de concentratieverordening onjuiste of verdraaide gegevens verstrekken. Volgens artikel 14, lid 3, dient de Commissie bij de vaststelling van het bedrag van de geld- boete rekening te houden met de aard en de zwaarte van de inbreuk. De Commissie houdt daarbij rekening met verzwarende of verzachtende omstandigheden. 1. Aard van de inbreuk (43) De door KLM gepleegde inbreuk nam de vorm aan van het verstrekken van onjuiste en verdraaide gegevens in de zin van artikel 14, lid 1, onder b), van de concentratie- verordening. Bij het verstrekken van deze onjuiste en verdraaide gegevens is er ten minste sprake van ernstige onachtzaamheid. (37) Het feit dat KLM geen juiste informatie over dit punt heeft verstrekt, vormt derhalve een inbreuk waarvoor 2. Ernst van de inbreuk (34) Bladzijde 47 van de aanmelding. (35) Bladzijde 39 van de aanmelding. (44) De door KLM gepleegde inbreuk op de concentratiever- ordening dient als een ernstige inbreuk te worden be- schouwd, op grond van de volgende redenen: 23. 2. 2005 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 50/17 (45) a) Relevantie van de onjuiste of verdraaide gegevens Informatie over gelijk welke overlapping tussen de afzon- derlijke bestemmingen van de partijen is duidelijk van belang voor de beoordeling van de operatie uit het oog- punt van de mededinging. Dit ongeacht de vraag of de relevante markt uit afzonderlijke routes bestaat of dat zij alle of bepaalde Middellandse-Zeebestemmingen omvat. De bestemmingen van Transavia die niet waren vermeld, zijn belangrijke vakantiebestemmingen in Spanje, Portu- gal en Griekenland die een groot aantal passagiers aan- trekken. Het gegeven dat Transavia vluchten naar alle relevante Martinair-bestemmingen uitvoert, is tevens van belang voor de beoordeling van de feitelijke concurrentie tussen Martinair en Transavia, vooral in het licht van de herhaalde bewering van de partijen dat de operaties van Martinair en Transavia complementair zijn (36). (46) De mededeling dat Transavia zowel lijn- als charterdien- sten naar vele grote vakantiebestemmingen exploiteert, is eveneens duidelijk van belang om de marktpositie van Transavia te kunnen beoordelen. Ongeacht de vraag of de op lijnvluchten verkochte zetelcapaciteit tot de rele- vante productmarkt behoort, is de mededeling dat Trans- avia een groot aantal lijndiensten naar haar charterbe- stemmingen onderhoudt, relevant voor de beoordeling van de marktsterkte van Transavia op deze routes. (47) (48) (49) b) Door KLM ingeroepen verzachtende omstandigheden KLM benadrukt dat zij verschillende bijeenkomsten met de Commissie heeft gehad om de aanmelding voor te bereiden, dat zij op deze bijeenkomsten verschillende ontwerpen van de aanmelding heeft besproken en dat zij in goeder trouw de opmerkingen en suggesties van de Commissie heeft nageleefd. Zij merkt tevens op dat de aanmelding in deze zaak zeer complex was omdat de gegevens niet zonder meer beschikbaar waren. Voorts meent KLM dat het niet bewezen is dat zij „onjuiste of verdraaide” informatie heeft verstrekt, of dat in ieder ge- val, gezien de bijzondere omstandigheden van de zaak, op grond van het eventuele verstrekken van deze infor- matie geen boete kan worden opgelegd. De Commissie kan dit standpunt niet aanvaarden wegens de volgende redenen: aa) D e c h a r t e r b e s t e m m i n g e n v a n T r a n s - a v i a In haar opmerkingen betreffende de mededeling van pun- ten van bezwaar verklaart KLM het achterwege laten van de charterbestemmingen van Transavia als een admini- stratieve vergissing (37). Voorts meent KLM dat de vergis- sing duidelijk had moeten zijn voor eenieder die de aan- melding had onderzocht. KLM voert aan dat de betrokken tabel alleen op verzoek van de Commissie werd opgenomen in de tekst van formulier CO, en dat voor het lopende zomerseizoen 1998 nog geen nauwkeurige gegevens over het markt- aandeel beschikbaar waren. De tabel op bladzijde 40 van de aanmelding wordt echter niet gepresenteerd als een aanhangsel of een bijgewerkte versie van de informatie die was opgenomen in de in overweging 26 van deze beschikking genoemde SH&E-studie. De tabel illustreert de verklaring van KLM dat de activiteiten van Transavia en Martinair „voor een groot deel complementair zijn”. De bewering van KLM dat deze tabel slechts kon worden gelezen in samenhang met de studie is ongegrond, aan- gezien er zelfs geen verwijzing is naar de studie. (50) De bewering van KLM dat de onjuistheid van de tabel evident was, is eveneens ongegrond. Aangezien het ont- breken van de gegevens over de betrokken charterbe- stemmingen niet werd ontdekt door KLM, die haar acti- viteiten veel beter dan gelijk wie kent, was de vergissing zeker niet zo evident dat enige zorgvuldige lezer die had kunnen ontdekken. (51) (52) KLM benadrukt dat zij deze informatie niet opzettelijk voor de Commissie heeft achtergehouden en dat de ernst van deze administratieve vergissing door de Commissie wordt overdreven. De uitleg over de manier waarop KLM de informatie over de charterbestemmingen van Trans- avia heeft verzameld, geeft evenwel blijk van een ernstige onzorgvuldigheid. Door de informatie te baseren op een in-flight magazine en niet op een meer betrouwbare bron, geeft KLM blijk van ernstig plichtsverzuim met betrekking tot de zorgvuldige selectie van de noodzake- lijke informatie, vooral gezien het feit dat Transavia een volledige dochteronderneming is. bb) D e l i j n v l u c h t e n v a n T r a n s a v i a KLM betoogt dat zij er bij haar contacten met de Com- missie nooit een geheim heeft van gemaakt dat de KLM- groep, met inbegrip van haar dochteronderneming Trans- avia, lijnvluchten exploiteert in Europa in het algemeen en naar het Middellandse-Zeegebied in het bijzonder. Zij verklaart tevens dat zij meer informatie over de lijnvluch- ten van Transavia had verstrekt indien de Commissie daar tijdens de gesprekken voorafgaand aan de aanmel- ding om had verzocht. KLM verwijst naar de SH&E-studie waaruit volgens haar blijkt dat 47 % van alle Nederlandse vakantiereizigers met een lijnvlucht op vakantie vertrek- ken. KLM is van oordeel dat het ondenkbaar zou zijn dat een groot deel van deze passagiers niet aan de KLM- groep zouden worden toegeschreven. (53) De gesprekken tijdens de bijeenkomsten vóór de aanmel- ding waren er voornamelijk op gericht de marktomschrij- ving te verduidelijken. De Commissie aanvaardt dat zij, aangezien KLM niet had vermeld dat Transavia een aan- zienlijke hoeveelheid zitplaatscapaciteit op haar lijnvluch- ten aan pakkettouroperators verkocht, aanvankelijk niet had overwogen rekening te houden met deze activiteiten met het oog op de marktomschrijving. Dit stelt KLM echter niet vrij van de verplichting om alle gegevens over deze activiteiten mee te delen, tenminste in ant- woord op vraag 6. 2 van formulier CO (38). Bovendien in de SH&E-studie betrekking heeft de informatie (36) Bladzijde 32 en bladzijde 39 van de aanmelding, bladzijde 5 van de brief van 9 september 1998. (37) Zie overweging 24 van deze beschikking. (38) Deze informatie werd verstrekt in de aanmelding van 21 december 1998. L 50/18 NL Publicatieblad van de Europese Unie 23. 2. 2005 op alle Nederlandse vakantiereizigers en niet alleen op de klanten die een pakketreis kopen bij een touroperator. Uit deze informatie kon derhalve niet worden afgeleid dat Transavia zitplaatscapaciteit op haar lijnvluchten ver- kocht aan pakkettouroperators. Gezien de manier waarop de informatie over Transavia in alle ingediende ontwer- pen werd gepresenteerd, was de kans niet groot dat de Commissie dergelijke vragen zou stellen. Transavia werd steeds voorgesteld als een „chartermaatschappij”. Het feit dat Transavia eveneens lijnvluchten uitvoert, werd slechts meegedeeld in de laatste versie van de aanmelding, in voetnoot 11 op bladzijde 45, met betrekking tot de deel- neming van Transavia aan de „frequent flyer”-regeling van KLM. Deze informatie was in de vorige ontwerpen niet opgenomen. Het argument dat de Commissie deze infor- matie had kunnen of moeten opvragen is derhalve onge- grond. KLM betoogt voorts dat de informatie over lijnvluchten geen invloed had op haar marktaandeel en dat het weg- laten van deze informatie derhalve irrelevant was. Het huidige marktaandeel van een onderneming is echter slechts één element om de marktsterkte te meten. Het feit dat Transavia lijnvluchten onderhoudt naar bestem- mingen die zij ook via chartervluchten aandoet, is een factor die kan bijdragen tot haar sterkte op deze routes, en is derhalve van belang voor de beoordeling door de Commissie van de mededinging in verband met de fusie. Bijgevolg zal de uiteindelijke beoordeling door de Com- missie van de zaak, en de aard en omvang van eventuele oplossingen die vereist kunnen zijn, wellicht worden be- invloed door het gegeven of de Commissie (al dan niet) weet heeft van het bestaan van deze activiteiten, en van hun aard en omvang. Indien Transavia bijvoorbeeld werkelijk geen lijnvluchten naar deze bestemmingen zou exploiteren, zou kunnen worden aangevoerd dat het relatief gemakkelijk zou zijn voor andere lijnvaartmaatschappijen om met derge- lijke activiteiten te beginnen, door zitplaatscapaciteit te verkopen aan individuele personen en touroperators en dat de fusie derhalve zou moeten worden goedgekeurd. Zo ook, indien zou worden vastgesteld dat op een aantal van de betrokken routes een machtspositie zou bestaan, zou een oplossing die uitsluitend gericht is op de activi- teiten van Martinair of de charteractiviteiten van Trans- avia, onvoldoende kunnen zijn, aangezien deze geen in- vloed zou hebben op het aanzienlijke aantal zitplaatsen dat Transavia op haar lijnvluchten op deze routes aan touroperators verkoopt. (54) (55) 3. Bedrag van de geldboete (56) Bij krachtens de concentratieverordening ingeleide proce- dures is het uiterst belangrijk dat de partijen bij de fusie alle gegevens verstrekken bij de aanmelding. Deze ver- plichting betekent dat ondernemingen op de meest zorg- vuldige wijze bijzonderheden over hun fusie moeten meedelen. (57) In de huidige zaak heeft KLM onjuiste en verdraaide ge- gevens verstrekt, wat ten minste neerkomt op ernstige onachtzaamheid. Bovendien was de informatie duidelijk (58) (59) (60) (61) relevant voor de beoordeling van de operatie uit mede- dingingsoogpunt. KLM heeft de juiste inlichtingen verstrekt, niet op eigen initiatief maar uitsluitend naar aanleiding van het onder- zoek van de Commissie. De volledige gegevens over de andere charterbestemmingen van Transavia konden slechts worden afgeleid uit de inlichtingen die in een antwoord op een verzoek om inlichtingen zijn verstrekt en werden uiteindelijk mondeling bevestigd. Dat Trans- avia lijnvluchten naar bestemmingen in het Middellandse- Zeegebied uitvoert, werd meegedeeld naar aanleiding van een verzoek om inlichtingen. Het feit dat KLM op haar lijnvluchten zitplaatsen verkoopt aan touroperators onder dezelfde economische voorwaarden als die voor haar chartervluchten gelden, en het belang van die activiteit, werd pas volledig bevestigd in de aanmelding van 21 december 1998 en in het daaropvolgende onderzoek door de Commissie van de in die aanmelding vervatte gegevens. Bij de beoordeling van het gedrag van KLM mag tevens niet worden vergeten dat KLM een grote Europese on- derneming is met een omvangrijk aantal activiteiten in Europa. KLM had ook reeds ervaring met een aanmelding krachtens de concentratieverordening. Samenvattend (en zoals uitvoeriger beschreven in de overwegingen 47 tot en met 55) heeft KLM als verzach- tende omstandigheden aangevoerd dat de vermeende in- breuken niet opzettelijk werden gepleegd, dat de Com- missie in staat had moeten zijn om de ontbrekende ge- gevens aan het licht te brengen en deze op te vragen in de periode voorafgaand aan de aanmelding (die in dit geval relatief lang duurde) en dat de ontbrekende gege- vens niet beslissend waren voor de beoordeling van de zaak. Volgens de Commissie kunnen deze beweringen slechts in beperkte mate in aanmerking worden genomen wat hun invloed op de ernst van de inbreuk en derhalve op het bedrag van de op te leggen geldboete betreft. Het is niet bewezen dat de inbreuken opzettelijk werden ge- pleegd, en bij haar contacten met de Commissie in de periode voorafgaand aan de aanmelding heeft KLM er op zijn minst blijk van gegeven dat zij ervoor wilde zorgen dat haar aanmelding aanvaardbaar was. De verantwoor- delijkheid om ervoor te zorgen dat alle relevante infor- matie werd verstrekt, lag echter bij KLM en zij heeft deze taak niet met gepaste zorgvuldigheid uitgevoerd. Met de beide inbreuken is een grote mate van onachtzaamheid verbonden. KLM had niet mogen vertrouwen op een in- flight magazine voor essentiële gegevens zoals die betref- fende de charterbestemmingen van Transavia. Zij had informatie kunnen verstrekken over de lijnvluchten van Transavia en had het belang daarvan moeten inzien, zelfs zonder een speciaal verzoek of een herinnering vanwege de Commissie. Bovendien zou, indien de Commissie de ontbrekende informatie niet had achterhaald, dit wellicht invloed hebben gehad op de uiteindelijke beschikking betreffende de fusie, op dusdanige wijze dat KLM er voordeel bij zou kunnen hebben gehad. 23. 2. 2005 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 50/19 (62) Op basis van het voorgaande, en rekening houdend met de omstandigheden in deze zaak, acht de Commissie het passend om KLM een geldboete op te leggen van 40 000 EUR, krachtens artikel 14, lid 1, onder b), van de con- centratieverordening, Na afloop van genoemde termijn is over de boetes automatisch rente verschuldigd tegen de door de Europese Centrale Bank toegepaste reporente op de eerste werkdag van de maand waarin deze beschikking is goedgekeurd, dat wil zeggen 3 %, vermeerderd met 3,5 procentpunten, of in totaal 6,5 %. HEEFT DE VOLGENDE BESCHIKKING GEGEVEN: Artikel 1 Koninklijke Luchtvaart Maatschappij NV (KLM) wordt een geld- boete van 40 000 EUR opgelegd krachtens artikel 14, lid 1, onder b), van Verordening (EEG) nr. 4064/89 omdat de onder- neming onjuiste en verdraaide gegevens heeft verstrekt in de aanmelding die bij de Commissie overeenkomstig die verorde- ning op 1 september 1998 werd ingediend. Artikel 3 Deze beschikking is gericht aan: Koninklijke Luchtvaart Maatschappij NV Amsterdamseweg 55 NL-1182 GP Amstelveen Artikel 2 Gedaan te Brussel, 14 december 1999. De in artikel 1 genoemde geldboetes moeten uiterlijk binnen drie maanden vanaf de datum van kennisgeving van deze be- schikking worden betaald aan de Europese Commissie op reke- ningnummer 310-0933000-43 bij de Bank Brussel Lambert, Europees Agentschap, Robert Schumanplein 5, B-1040 Brussel. Voor de Commissie Mario MONTI Lid van de Commissie


title: Proposal for a decision of the European Parliament and of the Council on the implementation of a training programme for professionals in the European audiovisual programme industry (MEDIA - Training) (2001-2005)

eurovoc_concepts:
EU aid
EU programme
audiovisual industry
audiovisual programme
vocational training

formats: html pdf print

text: 30. 5. 2000 EN Official Journal of the European Communities C 150 E/59 Proposal for a Decision of the European Parliament and of the Council on the implementation of a training programme for professionals in the European audiovisual programme industry (MEDIA (cid:151) Training) (2001-2005) (2000/C 150 E/06) (Text with EEA relevance) COM(1999) 658 final (cid:151) 1999/0275(COD) (Submitted by the Commission on 28 January 2000) THE EUROPEAN PARLIAMENT AND THE COUNCIL OF THE EUROPEAN UNION, Having regard to the Treaty establishing the European Community, and in particular Article 150(4) thereof, (5) The Green Paper on (cid:145)The Convergence of the Telecom- munications, Media and Information Technology Sectors, and the Implications for Regulation(cid:146) recognises that the emergence of new services will lead to the creation of new jobs. Adapting to the new markets requires staff trained in the use of the new technologies (2). Having regard to the proposal from the Commission, Having regard to the opinion of Committee, the Economic and Social Having regard to the opinion of the Committee of the Regions, Acting in accordance with the procedure laid down in Article 251 of the Treaty, Whereas: (1) From 6 to 8 April 1998, the Commission, in collaboration with the United Kingdom presidency, held a European audiovisual conference on (cid:145)Challenges and opportunities in Birmingham. This consultation of process improved for programme of training in the audiovisual sector which concentrated on all the new aspects of the digital age. the digital age(cid:146), highlighted need the an (6) The Commission’s public consultation on the Green Paper confirmed the demand for specialised vocational training adapted to the needs of the market (3). (7) In its Conclusions of 27 September 1999 on the results of the public consultation on the Green Paper (4), the Council called upon the Commission to take account of those results when drawing up proposals for measures to strengthen the European audiovisual sector, including the multimedia sector. (8) The extraordinary European Council on Employment held in Luxembourg on 20 and 21 November 1997 recognised that continuous education and vocational training can make a major contribution to the employment policies of the Member States with a view to improving suitability for employment, adaptability and the spirit of enterprise, and promoting equality of opportunities. (2) The Culture/Audiovisual Council of 28 May 1998 took note of the final conclusions of the European audiovisual conference on (cid:145)Challenges and opportunities of the digital age(cid:146) and called for new schemes to be developed to encourage a strong and competitive programme industry. (9) In its report to the European Council on job opportunities in the information society (5), the Commission noted that the new audiovisual services offered a strong potential for job creation. (3) The Report of the High-Level Group on Audiovisual Policy of 26 October 1998, entitled (cid:145)The Digital Age: European Audiovisual Policy(cid:146), concluded that, in this environment, both initial and continuous training in the audiovisual sector should be strengthened. (4) In the Communication from the Commission to the European Parliament and the Council of Ministers entitled (cid:145)Audiovisual policy: next steps(cid:146), the Commission recognises the considerable impact on employment which the digital age will have in the audiovisual industry (1). (1) COM(1998) 446 final, 14. 7. 1998. (10) The Commission implemented an (cid:145)Action programme to promote the development of the European audiovisual adopted by Council industry (MEDIA) Decision 90/685/EEC (6) and comprising, in particular, support for training activities to improve the professional skills of persons working in the audiovisual programme industry. (1991-1995)(cid:146), (2) COM(1997) 623 final, 3. 12. 1997. (3) SEC(1998) 1284 final, 29. 7. 1998. (4) OJ C 283, 6. 10. 1999, p. 1. (5) COM(1998) 590 final. (6) OJ L 380, 31. 12. 1990, p. 37. C 150 E/60 EN Official Journal of the European Communities 30. 5. 2000 (11) The Community strategy for developing and strengthening the European audiovisual industry was confirmed under the MEDIA II programme adopted by Council Decision 95/563/EC (1), and by Council Decision 95/564/EC (2). On the basis of the achievements of that programme, its continuation should be ensured in the light of the results obtained. (12) The Commission’s report on the results obtained under the MEDIA II (1996-2000) programme, from 1 January 1996 to 30 June 1998, considers that the programme meets the principle of the subsidiarity of Community funds to national funds, since the field of intervention of MEDIA II supplements the traditionally predominant role of the national schemes (3). (13) The Commission recognised the positive impact of the MEDIA II programme on employment in the audiovisual industry in its Communication on Community Policies in Support of Employment (4). (14) The emergence of a European audiovisual market calls for professional skills adjusted to the new dimension of the market, particularly in the field of the economic, financial and commercial management of audiovisual projects and in the use of the new technologies in the design, devel- opment, production, distribution, marketing and broad- casting of programmes. (15) Professionals should be given the professional skills to allow them to benefit fully from the European and inter- audiovisual national dimension of programmes, and they must be encouraged to develop projects which meet the needs of that market. the market for (16) Equal opportunities are a basic principle in Community in the policies which must be taken into account implementation of the present programme. (17) The initial training for professionals should comprise the essential economic, legal and technological content. The rapid changes in these subjects makes continuous training necessary. in particular in view of measures concerning the implementation of vocational training policy cannot be achieved by the Member States, the transnational part- nerships to be established between the training centres, the measures necessary to achieve them must be imple- mented by the Community because of the transnational dimension of the Community measures. This Decision is confined to the minimum required to achieve these objectives and does not go beyond what is needed to achieve these objectives. (21) The measures proposed under this programme are all aimed at achieving transnational cooperation which brings an added value to the measures being undertaken in the Member States, in accordance with the aforemen- tioned principle of subsidiarity. (22) The associated countries of Central and Eastern Europe, those EFTA countries which are members of the EEA, Cyprus, Malta and Turkey are recognised as potential participants in Community programmes on the basis of supplementary appropriations and in accordance with the procedures to be agreed with those countries. Those countries of Europe which have signed the transfrontier television Convention of the Council of Europe belong to the European audiovisual area and may therefore, if they wish, and taking into account budgetary considerations or other priorities of their audiovisual industries, participate in the programme or benefit under a limited cooperation scheme, on the basis of the supplementary appropriations, in accordance with the procedures to be established in the agreements between the interested parties. (23) The opening-up of and, acquis, in particular, their national the programme to European third countries may be submitted to an examination of the legislation with the compatibility of second the Community subparagraph of Article 6(1) of Council Directive 89/552/EEC (5) of 3 October 1989 on the coordination of certain provisions laid down by law, regulation or administrative action in Member States concerning the pursuit of television broadcasting activities, as amended by Council Directive 97/36/EC (6). Parliament European and (18) The networking of vocational training centres should be exchange of to facilitate the encouraged in order know-how. (19) Support for vocational training should take account of the structural objectives, such as developing the potential for creation, production, marketing and distribution in countries or regions where the capacity for audiovisual production is low or the linguistic area is limited. (20) In accordance with the principles of subsidiarity and proportionality set out in Article 5 of the Treaty, and in the proposed view of the objectives of the fact that (1) OJ L 321, 30. 12. 1995, p. 25. (2) OJ L 321, 30. 12. 1995, p. 33. (3) COM(1999) 91 final, 16. 3. 1999. (4) COM(1999) 167 final. (24) Cooperation in the field of vocational training on the part of the European bodies and those in the third countries, on the basis of common interests, is likely to create an added value for the European audiovisual industry. Such cooperation will of supplementary appropriations and in accordance with the procedures to be established in the agreements between the interested parties. developed basis the on be it is necessary to ensure, at all (25) In order to enhance the added value of the Community action, levels, that the measures undertaken under this Decision are consistent with and complementary to other Community inter- ventions. It is desirable to coordinate the activities laid down by the programme with those undertaken by inter- national organisations such as the Council of Europe. (5) OJ L 298, 17. 10. 1989, p. 23. (6) OJ L 202, 30. 7. 1997, p. 60. 30. 5. 2000 EN Official Journal of the European Communities C 150 E/61 a financial (26) This Decision lays down, for the entire duration of the programme, framework constituting the principal point of reference within the meaning of point 1 of the Council and Commission of 6 March 1995 (1), for the budgetary budgetary procedure. the European Parliament, the Declaration of authority annual during the (27) In accordance with Article 2 of Council Decision laying down the 1999/468/EC of 28 June 1999, implementing powers procedures conferred on the Commission (2), measures the implementation of this Decision should be adopted by use of the advisory procedure provided for in Article 3 of that Decision, the exercise of for for HAVE DECIDED AS FOLLOWS: Article 1 A vocational training programme, hereinafter referred to as (cid:145)the programme(cid:146), the period from 1 January 2001 to 31 December 2005. is hereby established for The programme is intended to give professionals in the audio- visual industry the necessary skills to allow them to take full advantage of the European and international dimension of the market and of the use of new technologies. Article 2 1. The objectives of the programme are as follows: (a) To meet the industry’s needs and promote competitiveness training of by improving the industry, with a view to professionals in the audiovisual giving them the know-how and skills needed to take account of the European and other markets, in particular in the field of: continuous vocational (cid:151) application of the new technologies, and in particular digital technologies, for the production of audiovisual programmes with a high commercial and artistic added value; (cid:151) economic, financial and commercial management, including the legal framework and the techniques for the financing, production and distribution of audio- visual programmes; (cid:151) script-writing techniques. Particular attention will be paid to the opportunities for distance learning and pedagogic innovation offered by the development of on-line technologies. Certain initial training measures in which the industrial sector is directly involved, such as masters’ degrees, may is also be supported if no other Community support (1) OJ C 102, 4. 4. 1996, p. 4. (2) OJ L 184, 17. 7. 1999, p. 23. available and in fields for which there are no support measures at national level. (b) To encourage cooperation and the exchange of know-how through networking between the partners involved in the training, such as training establishments, the professional sector and undertakings, as well as through developing training for the trainers. Particular importance will be attached to encouraging the gradual establishment of networks between the activities and the existing training establishments. 2. To achieve the objectives set out in the first paragraph of point (a) and in point (b) of paragraph 1, particular attention shall be devoted to the specific needs of countries or regions with a low production capacity and/or a restricted geographical and linguistic area, as well as to the development of an inde- pendent European production and distribution sector, and in particular small and medium-sized enterprises. The objectives set out in paragraph 1 shall be realised in 3. accordance with the arrangements contained in the Annex. Article 3 In order to achieve maximum coordination, the Commission will ensure that there is collaboration between the training activities and the development projects supported under the MEDIA Plus programme. information about the support mechanisms provided by the programme shall be given to the professionals in the continuous training activities. In this context, taking part Article 4 1. The beneficiaries of Community support taking part in implementing the actions set out in the Annex shall provide a substantial proportion of the funding, equivalent to at least 50 %, subject to the specific provisions set out in the Annex. 2. The beneficiaries of Community support shall ensure that a majority of the participants in a training measure are of a nationality other than that of the country in which the training takes place. 3. The Commission shall ensure that, as far as possible, at least 10 % of the funding available each year is reserved for new activities. Community funding shall be determined according to the 4. costs and nature of each project planned. 5. The programme for EUR 50 million. financial framework the period set out for implementing this in Article 1 shall be The annual appropriations shall be authorised by the financial authority within the limits of the 6. budgetary perspectives. C 150 E/62 EN Official Journal of the European Communities 30. 5. 2000 Article 5 The Commission shall be responsible for implementing the programme, in accordance with the procedures referred to in Article 6(2) and with the rules contained in the Annex. Article 6 The Commission shall be assisted by an advisory 1. committee ((cid:145)the MEDIA Committee(cid:146)) composed of represen- tatives of the Member States and chaired by the representative of the Commission. legislation with the Community acquis, subparagraph of Article 6(1), of Directive 89/552/EEC. including the second The programme shall also be open to the participation of 5. other third countries on the basis of supplementary appro- priations and the specific arrangement to be established in the agreement between the interested parties. The European third countries referred to in paragraph 3 which do not wish to participate fully in the programme may be eligible for coop- eration under the conditions set out in this paragraph. Article 8 2. Where reference is made to this paragraph, the advisory procedure laid down in Article 3 of Decision 1999/468/EC shall apply, in compliance with Article 7(3) and Article 8 thereof. 1. The Commission shall ensure that measures taken under this Decision are subject to prior appraisal, and to subsequent monitoring and evaluation. Article 7 The beneficiaries selected shall submit an annual report 2. to the Commission. The programme shall be open to the participation of the 1. associated countries of Central in accordance with the conditions laid down in the association agreements or their additional protocols relating to partici- pation in Community programmes concluded or to be concluded with those countries. and Eastern Europe, 2. The programme shall be open to the participation of Cyprus, Malta, Turkey and those EFTA countries which are members of the EEA Agreement, on the basis of supplementary appropriations, in accordance with the procedures to be agreed with those countries. 3. After completion of the projects, the Commission shall evaluate the manner in which they have been carried out and the impact of their implementation, in order to assess whether the original objectives have been achieved. shall The Commission 4. European Parliament, the Council, the Economic and Social Committee, and the Committee of the Regions an evaluation report on the impact and effectiveness of the programme, on the basis of the results after two years of implementation. present the to The programme shall be open to the participation of the 3. to the Council of Europe countries which are Parties Convention on Transfrontier Television, other than those referred to in paragraphs 1 and 2, on the basis of the supplementary conditions to be established in the agreements between the interested parties. accordance with appropriations, in This report shall be accompanied, if need be, by any proposal regarding adjustment, including budgetary adjustments. 5. On completion of the programme, the Commission shall present to the European Parliament, the Council, the Economic and Social Committee, and the Committee of the Regions a report on the implementation and results of the programme. The opening-up of the programme to the European third 4. countries referred to in paragraphs 1, 2 and 3 may be subject to a prior examination as to the compatibility of their national Article 9 This Decision shall enter into force on 1 January 2001. 30. 5. 2000 EN Official Journal of the European Communities C 150 E/63 ANNEX 1. MEASURES TO BE IMPLEMENTED In support of and in addition to the measures being undertaken by the Member States, the programme aims to permit professionals to adapt to the dimension of the market, and in particular the European market, for audiovisual works, by promoting vocational training in economic, financial and commercial management, including the legal framework, distribution and marketing, as well as in the new technologies (including the conservation and exploitation of the European film and audiovisual heritage) and script-writing techniques. 1. 1. Training in the new technologies This training aims to develop the ability of professionals to use advanced creation techniques, in particular in the fields of animation, computer graphics, multimedia and interactive applications. The measures proposed are as follows: (cid:151) promoting the development and updating of the modules for training in the new audiovisual technologies, in parallel to the measures being taken by the Member States; (cid:151) networking the training courses, promoting exchanges of instructors and professionals by awarding grants, organising work experience in undertakings in other Member States and contributing to the training of trainers, particularly through distance learning, by promoting exchanges and partnerships involving the regions with a low production capacity and/or a limited geographical and linguistic area. 1. 2. Training in economic, financial and commercial management This training aims to develop the ability of professionals to appreciate and use the European dimension in the development, production, marketing and distribution/dissemination of audiovisual programmes. The measures proposed are as follows: (cid:151) promoting the development and updating of the modules for training in management, in parallel to the measures being taken by the Member States and emphasising the European dimension; (cid:151) networking the training courses, promoting exchanges of instructors and professionals by awarding grants, organising work experience in undertakings in other Member States and contributing to the training of trainers, particularly through distance learning, by promoting exchanges and partnerships involving the regions with a low production capacity and/or a limited geographical and linguistic area. 1. 3. Script-writing techniques This training is intended for experienced script-writers with a view to improving their ability to develop tech- niques based on both conventional and interactive script-writing methods. The measures will be as follows: (cid:151) promoting the development and updating of the training modules for identifying target audiences; publi- cation and development of scripts for an international audience; relations between the script-writer, the script editor, the producer and the distributor; (cid:151) encouraging exchanges and partnerships between countries and regions with a low production capacity and/or a limited linguistic and/or geographical area. 1. 4. Networks of training courses The objective is to encourage existing institutions and/or measures to step up coordination of their activities in order to establish European networks. 1. 5. Initial training activities Support may be provided for activities in some fields of initial training where no Community or national funding is on offer. Such activities may include masters’ degrees in which there is a link with industry in the form of a partnership and/or work experience. C 150 E/64 EN Official Journal of the European Communities 30. 5. 2000 2. IMPLEMENTATION PROCEDURE 2. 1. Approach In implementing the programme, the Commission will work closely with the Member States. It will also consult the partners concerned. It will ensure that the participation of professionals reflects adequately Europe’s cultural diversity. It will encourage designers of training modules to cooperate with institutions, the professional sector and undertakings in their work. It will facilitate the presence of trainees, particularly from countries and regions with a low production capacity and/or a restricted linguistic and geographical area. 2. 2. Community contribution Community cofinancing of the total training costs will be provided within a framework of joint funding with public and/or private partners, generally up to a limit of 50 %. This share may be raised to 60 % for training activities in countries or regions with a low production capacity and/or a restricted linguistic and geographical area. The procedure set out in Article 6(2) will be applied to determine the allocation of funding for each type of measure eligible under point 1. In accordance with the rules for Community funding, and in application of the procedure set out in Article 6(2), the Commission will lay down a set of rules for funding in order to determine the ceiling for each continuous training activity and professional trained. Designers of modules and training centres using them will be selected by calls for proposals. As far as possible, the Commission will ensure that at least 10 % of the funds available each year are allocated to new activities. 2. 3. Implementation 2. 3. 1. The Commission shall implement the programme. To this end, it may call upon consultants and technical assistance offices to be selected, after a call for proposals, on the basis of their expertise in the sector. The technical assistance will be financed by the programme’s budget. In accordance with the procedure referred to in Article 6(2), the Commission may also conclude partnerships for ad hoc operations with specialised bodies such as Audiovisual Eureka, in order to implement joint measures which meet the objectives of the programme in the field of training. The Commission shall make the final selection of the beneficiaries of the programme and shall decide on the financial support to be granted, in accordance with Article 5. For the implementation of the programme, and in particular the assessment of the projects receiving funding under the programme, and for the networking measures, the Commission shall ensure that it makes use of the skills of recognised experts in the audiovisual sector in the fields of training, development, production, distribution and promotion. 2. 3. 2. Through appropriate measures, the Commission shall make known the opportunities offered by the programme and ensure its promotion. In particular, the Commission and the Member States shall take the necessary measures, by continuing the activities of the network of MEDIA Desks and Antennae, and by ensuring that the skills of the latter are strengthened, in order to: (cid:151) ensure that the programme is publicised and promoted; (cid:151) encourage the greatest possible participation of professionals in the measures under the programme; (cid:151) assist professionals in presenting their projects in response to calls for proposals; (cid:151) foster transfrontier cooperation between professionals; (cid:151) act as a relay between the various support bodies in the Member States with a view to ensuring that the measures under this programme are complementary to the national support measures