title: WRITTEN QUESTION P-0162/00 by Françoise Grossetête (PPE-DE) to the Commission. Common VAT system ‐ Deductions.

eurovoc_concepts:
EU law
VAT rate
interpretation of the law

text: C 280 E/190 Official Journal of the European Communities EN 3. 10. 2000 How does the Commission plan to proceed with this study? Will it ask an external body to carry out the study? If not, which service or directorate-general will be responsible for the study? Will the Commission involve the European Parliament? If so, in what way, and which bodies or committees will it contract? How will the Commission coordinate this study and its recommendations with the work done by Commissioner Kinnock on a Communication on Strategic Reform? What is the timetable for the study? Answer given by Mrs Reding on behalf of the Commission (23 February 2000) The Commission has taken note of the conclusions regarding information policy as agreed at the European Council meeting in Helsinki of 10-11 December 1999 and has started its preparations for a communica- tion on the (cid:145)Dialogue with Citizens(cid:146). The new strategy will be based on partnerships with Member States and the civil society and make use of appropriate decentralized networks in the Member States. The Parliament will be fully associated in the process. The new communication strategy which will be developed in the perspective of the broader reform of the Commission will be presented in the near future. (2000/C 280 E/221) WRITTEN QUESTION P-0162/00 by Fran(cid:231)oise GrossetŒte (PPE-DE) to the Commission Subject: Common VAT system (cid:129) Deductions (26 January 2000) Articles 17-19 of Directive 77/388/EEC (1) constitute a major source of controversy and interpretational problems for businessmen. Does the Commission agree with the interpretations put forward in respect of the following issues: (cid:129) Article 17 of Directive 77/388/EEC would never authorise the deduction of VAT charged on expenditure incurred with a view to the acquisition of shares in another company; (cid:129) when a taxable person(cid:146)s business activities involve simultaneously activities which are exempt from taxation and activities which are subject to taxation, the structure of Directive 77/388/EEC is such that, as regards the calculation of the proportion which is VAT deductible, the criterion of actual assignment must be applied rather than a general proportion for deduction calculated; (cid:129) while, pursuant to Article 17(6) of Directive 77/388/EEC, deduction of VAT on the purchase of cars is restricted, even where such vehicles are used exclusively for a business activity subject to taxation, delivery or subsequent hire to which VAT is applied by the taxable person must take account of the VAT not deducted at the previous stage; (cid:129) Directive 77/388/EEC provides for a common system for deliveries of goods or provision of services for the taxable person(cid:146)s own use, but the Member States may derogate from that common system in application of Article 17(6) of the Directive; (cid:129) the deduction of VAT provided for in Article 17 of Directive 77/388/EEC may be subject to an act of the tax authorities subsequent to the time when the right of deduct arose, determining the amount of the VAT due and authorising reimbursement of the tax paid; (cid:129) where a retailer decides to embellish the pavement area outside his shop by installing a bench and plant containers with a view to attracting customers, the VAT payable on the cost of such embellish- ment of the pavement area is deductible, even though the work involved does not exclusively benefit his customers; 3. 10. 2000 EN Official Journal of the European Communities C 280 E/191 (cid:129) a Member State may not extend the period for monitoring the correct collection of the tax to 8 years from the date on which VAT became chargeable while simultaneously restricting the right to VAT deduction claimed by the tax authorities following such monitoring to no more than 5 or 3 years from the date on which VAT became chargeable. (1) OJ L 145, 13. 6. 1977, p. 1. Answer given by Mr Bolkestein on behalf of the Commission (17 February 2000) As the Commission informed the Honourable Member in its answer to Written Questions P-2500/99 and P-2751/99 (1), the issue it raises concerns a number of very specific and complex cases of interpretation of Community VAT legislation. A detailed analysis of Articles 17 to 19 of the Sixth VAT Directive (2) is therefore required to decide what tax treatment to apply. A detailed case-by-case examination will have to be made given the size and specific nature of the request which covers a vast list of transactions and practical cases. The Commission would point out to the Honourable Member(cid:146)s that such a detailed reply will require lengthy and painstaking research that it is unable to undertake at present and which goes far beyond the scope of an answer to a written question. (1) OJ C 225 E, 8. 8. 2000, p. 152. (2) OJ L 145, 13. 6. 1977. (2000/C 280 E/222) WRITTEN QUESTION E-0166/00 by Rosa D(cid:237)ez GonzÆlez (PSE), Fernando PØrez Royo (PSE) and Luis Berenguer Fuster (PSE) to the Commission (31 January 2000) Subject: Effects of state aid on the Spanish electricity sector Given the enviable economic and financial situation of Spanish electricity companies receiving competition transition costs (CTC), what measures will the Commission take to link the payment of eligible CTC to the financial and economic viability of companies? Does it plan to assess the impact of and need for CTC at the level of consolidated companies or by individual assets? Answer given by Mr Monti on behalf of the Commission (9 March 2000) The Commission takes the view that, to rank as a stranded cost, a given investment or contract must become uneconomic as a result of the liberalisation of the electricity market provided for in Parliament and Council Directive 96/92/EC of 19 December 1996 concerning common rules for the internal market in electricity (1) and must significantly affect the competitiveness of the company concerned. The Com- mission analyses stranded costs on an asset-by-asset basis before determining their impact on the competitiveness of consolidated companies. (1) OJ L 27, 30. 1. 1997


title: Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο - Δείκτες για την ενσωμάτωση των περιβαλλοντικών προβληματισμών στην κοινή γεωργική πολιτική

eurovoc_concepts:
common agricultural policy
data collection
environmental protection
sustainable development

formats: html pdf

text: ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ Βρυξέλλες , 26. 01. 2000 τελικό COM(2000) 20 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ∆είκτες για την ενσωµάτωση των περιβαλλοντικών προβληµατισµών στην κοινή γεωργική πολιτική ΠΡΌΛΟΓΟΣ Το Ευρωπαϊκό Συµβούλιο του Κάρντιφ ενθάρρυνε όλες τις σχετικές υπηρεσίες του Συµβουλίου να καταρτίσουν δικές τους στρατηγικές προκειµένου να συµπεριλάβουν την περιβαλλοντική ολοκλήρωση και την αειφόρο ανάπτυξη στις πολιτικές που ασκούν στους αντίστοιχους τοµείς τους κάλεσε το Συµβούλιο Γεωργίας να. κινήσει τη διαδικασία αυτή Ειδικότερα , τον Ιούνιο 1998, ,. τον ∆εκέµβριο Στο Ευρωπαϊκό Συµβούλιο της Βιέννης τονίσθηκε εκ νέου η , υποχρέωση ένταξης των περιβαλλοντικών θεµάτων και της αειφόρου ανάπτυξης σε όλες τις κοινοτικές πολιτικές Η Επιτροπή κλήθηκε να υποβάλει µια συντονισµένη έκθεση σχετικά µε. Το Συµβούλιο γεωργίας κλήθηκε να συνεχίσει τις εργασίες του ενόψει της τους δείκτες παρουσίασης µιας συνεκτικής στρατηγικής η οποία να περιλαµβάνει χρονοδιάγραµµα για τη , λήψη περαιτέρω µέτρων και δέσµη δεικτών Τον Ιούλιο το Συµβούλιο Γεωργίας ζήτησε από την Επιτροπή να υποβάλει έκθεση σχετικά µε τους γεωργοπεριβαλλοντικούς δείκτες. στο Ευρωπαϊκό Συµβούλιο του Ελσίνκι. 1998, 1999, ,. COM(1999) 22 « Όπως αναφέρεται στο έγγραφο », µεταρρυθµίσεις που πραγµατοποιήθηκαν στο πλαίσιο του Προγράµµατος ∆ράσης 2000 παρέχουν ισχυρά κίνητρα για την ενσωµάτωση των περιβαλλοντικών προβληµατισµών στη οι τοπικές αρχές καθώς και οι γεωργικές και γεωργική πολιτική , αγροτικές κοινότητες έχουν πλέον στη διάθεσή τους πολλά µέσα για να επιτύχουν το στόχο της αειφόρου γεωργίας. Κατευθύνσεις για µια αειφόρο γεωργία Η Επιτροπή , τα κράτη µέλη οι. ελέγχου και αξιολόγησης. Η ανάπτυξη κατάλληλων γεωργοπεριβαλλοντικών δεικτών θα επιτρέψει να βελτιωθεί η διαφάνεια και η ανάληψη ευθυνών καθώς και να εξασφαλισθεί η επιτυχία των διαδικασιών Τούτο θα συµβάλει σηµαντικά στην παρακολούθησης , αποτελεσµατική εφαρµογή της πολιτικής και θα ενισχύσει τις διαδικασίες αξιολόγησης σε παγκόσµιο επίπεδο. για να έχουν νόηµα Ωστόσο οι εν λόγω δείκτες θα πρέπει να παρέχουν µια αρκετά ακριβή εικόνα των διαδικασιών και σχέσεων που συνδέουν τις δραστηριότητες των ανθρώπων µε το Τούτο ισχύει ιδιαίτερα στην περίπτωση του γεωργικού τοµέα στον οποίο η περιβάλλον σχέση είναι περίπλοκη ενώ η ίδια η γεωργική δραστηριότητα περικλείει µια σειρά οι δείκτες για την βιοφυσικών και συνδεδεµένων µε τον χώρο διαδικασιών. γεωργική πολιτική πρέπει να απεικονίζουν τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του τοµέα. Κατά συνέπεια ,. , , , µπορεί να καθιερωθεί µια επί µέρους σειρά δεικτών µε σκοπό την Επί του παρόντος , παρακολούθηση της ενσωµάτωσης των περιβαλλοντικών προβληµατισµών στην ΚΑΠ Οι. βασίζονται δείκτες αυτοί οι οποίοι θα συνεχίσουν να βελτιώνονται και να ολοκληρώνονται , κυρίως στις σχετικές εργασίες που πραγµατοποιήθηκαν στο πλαίσιο του Ο µε την ΣΕ , O του Κοινού Κέντρου υποστήριξη της Eurostat, Ερευνών και του προγράµµατος έρευνας Πολλοί από τους δείκτες αυτούς θα εφόσον η αρχήν µπορούσαν , συλλογή δεδοµένων σε περιφερειακό ή τοπικό επίπεδο είναι επαρκής υπάρχουν. το φυσικό ορισµένοι τοµείς όπως η διαχείριση των γεωργικών εκµεταλλεύσεων , τοπίο και η βιοποικιλότητα στους οποίους ο καθορισµός των δεικτών παρουσιάζει ιδιαίτερες , δυσκολίες να τεθούν σε εφαρµογή σύντοµα ή µεσοπρόθεσµα , Όµως , οι οικότοποι , της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Περιβάλλοντος κατ ’ ELISA. , ,. 2 κλειδί προκειµένου να εξασφαλισθεί η Είναι απαραίτητο να αναληφθούν διάφορες ενέργειες - Οι ενέργειες αυτές περιλαµβάνουν την πλήρης εκµετάλλευση των δυνατοτήτων των δεικτών. βελτίωση των υπαρχόντων δεικτών καθώς και την επέκτασή τους ώστε να καλύπτουν πλήρως την αειφόρο ανάπτυξη την ανάπτυξη προσεγγίσεων σχετικά µε την περιβαλλοντική αποτελεσµατικότητα και την ταξινόµηση των γεωργο την ανάπτυξη µεθόδων για την εκτίµηση των ευρύτερων διεθνών επιπτώσεων της ΚΑΠ καθώς και την προώθηση της επικοινωνίας σχετικά µε γεωργο περιβαλλοντικά θέµατα την βελτίωση της ικανότητας συλλογής δεδοµένων , οικοσυστηµάτων , - - ,. Η περαιτέρω ανάπτυξη τοµεακής ολοκλήρωσης που καταρτίσθηκε από το Συµβούλιο Γεωργίας θα αποτελέσει προτεραιότητα κατά τα επόµενα έτη. Προτείνεται ένα πιθανό πλαίσιο για περαιτέρω ανάπτυξη. εφαρµογή και παρακολούθηση της στρατηγικής , 3 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ∆είκτες για την ενσωµάτωση των περιβαλλοντικών προβληµατισµών στην κοινή γεωργική πολιτική ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. 2. 3. 4. 1. 1. 1. 2. 1. 3. 1. 4. 2. 1. 2. 2. 2. 3. 2. 4. 2. 5. 2. 6. 2. 7. 3. 1. 3. 2. 3. 3. 3. 4. 4. 1. 4. 2. 4. 3. 4. 4. 4. 5. 4. 6. 4. 7. Πολιτικό πλαίσιο για τους γεωργοπεριβαλλοντικούς δείκτες. 5 Περιβαλλοντική ολοκλήρωση Πρακτική εφαρµογή των πολιτικών : Μεταρρύθµιση της ΚΑΠ Προς µια αειφόρο γεωργία. 5 χρηστή και αποτελεσµατική διαχείριση Αξιολόγηση της ενσωµάτωσης των περιβαλλοντικών προβληµατισµών στην ΚΑΠ :. 7. 6. 10 Ανάπτυξη δεικτών για γεωργικές και αγροτικές πολιτικές Οι ιδιαιτερότητες της γεωργίας Το πλαίσιο της γεωργικής δραστηριότητας. 11. 11. 11 Η γεωργική δραστηριότητα ως βιοφυσική δραστηριότητα Ωφέλιµες και επιβλαβείς περιβαλλοντικές διαδικασίες. 12. 13 Συνδεδεµένα µε το χώρο χαρακτηριστικά Συγκέντρωση πληροφοριών και διαφορετική αντιµετώπιση των επιπτώσεων σε. 14 παγκόσµια κλίµακα Ένα πλαίσιο δεικτών για τη γεωργία. 14 Τρέχουσες εργασίες σχετικά µε τους γεωργοπεριβαλλοντικούς δείκτες. 15 Η εφαρµογή της γεωργικής και της αγροτικής πολιτικής Γεωργοπεριβαλλοντικοί δείκτες στην ανάπτυξη. 16. 16. 17 Ελλείψεις και προβλήµατα Παρακολούθηση της στρατηγικής ενσωµάτωσης για τον γεωργικό τοµέα. 20. 24 Επόµενα βήµατα Περαιτέρω ανάπτυξη της δέσµης δεικτών. 26. 26 Μια µακροπρόθεσµη στρατηγική σχετικά µε τις ανάγκες δεδοµένων Ανάπτυξη δεικτών περιβαλλοντικής αποτελεσµατικότητας. 26. 28 Χρήση του φυσικού τοπίου για την ταξινόµηση των ευρωπαϊκών γεωργο - οικοσυστηµάτων Ευαισθητοποίηση των πολιτών σχετικά µε τα γεωργοπεριβαλλοντικά προβλήµατα. 28 Ανάπτυξη ειδικών Χρονοδιάγραµµα συνοπτικών « » δεικτών για τη γεωργία. 30. 29. 32 4 ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΓΕΩΡΓΟΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥΣ ∆ΕΙΚΤΕΣ Περιβαλλοντική ολοκλήρωση Συνθήκη του Άµστερνταµ Η συνθήκη του Άµστερνταµ προωθεί την αειφόρο ανάπτυξη ως στόχο της ΕΕ ενώ , διατηρεί τις υφιστάµενες βάσεις όσον αφορά την περιβαλλοντική και γεωργική πολιτική Η συνθήκη υπογραµµίζει την ανάγκη ενσωµάτωσης απαιτήσεων σχετικών. µε την προστασία του περιβάλλοντος στον ορισµό και την εφαρµογή όλων των κοινοτικών πολιτικών Η ΚΑΠ παραµένει µια κοινοτική πολιτική της οποίας τα. Το γεγονός αυτό καθιστά µέσα αποφασίζονται από το Συµβούλιο των Υπουργών. δυνατή την ανάπτυξη έγκριση και εφαρµογή περιβαλλοντικών µέτρων σε ολόκληρη , την ΕΕ. Οι στόχοι που τέθηκαν στο Κάρντιφ και τη Βιέννη 1. 1. 1. 1. 1. 1. 1. 1. 2. 1998, τον Ιούνιο Στο Ευρωπαϊκό Συµβούλιο του Κάρντιφ καθιερώθηκε η αρχή ότι , οι βασικές πολιτικές που προτείνει η Επιτροπή θα πρέπει να συνοδεύονται από Το Συµβούλιο έλαβε υπόψη τις εκτίµηση των επιπτώσεών τους στο περιβάλλον προσπάθειες της Επιτροπής να εντάξει τα περιβαλλοντικά ζητήµατα σε όλες τις κοινοτικές πολιτικές και υπογράµµισε την ανάγκη αξιολόγησης του επιπέδου συµπεριλαµβανοµένου του Προγράµµατος ∆ράσης ολοκλήρωσης σε κάθε απόφαση , Κάλεσε όλες τις σχετικές υπηρεσίες του Συµβουλίου να καταρτίσουν δικές 2000. τους στρατηγικές προκειµένου να συµπεριλάβουν την περιβαλλοντική ολοκλήρωση και την αειφόρο ανάπτυξη στις πολιτικές που εφαρµόζουν στους αντίστοιχους τοµείς το Συµβούλιο Γεωργίας να κινήσει τη τους. διαδικασία αυτή Εξάλλου κάλεσε , µεταξύ άλλων ,. 1998, τον ∆εκέµβριο Στο Ευρωπαϊκό Συµβούλιο της Βιέννης τονίσθηκε εκ νέου η , υποχρέωση ένταξης των περιβαλλοντικών θεµάτων και της αειφόρου ανάπτυξης σε Η Επιτροπή κλήθηκε να υποβάλει µια συντονισµένη όλες τις κοινοτικές πολιτικές Το Συµβούλιο Γεωργίας κλήθηκε να συνεχίσει τις έκθεση σχετική µε τους δείκτες η οποία να εργασίες του ενόψει της παρουσίασης µιας συνεκτικής στρατηγικής , περιλαµβάνει χρονοδιάγραµµα για τη λήψη περαιτέρω µέτρων και δέσµη δεικτών , στο Ευρωπαϊκό Συµβούλιο του Ελσίνκι το Συµβούλιο Γεωργίας ζήτησε τους µε του Ευρωπαϊκού γεωργοπεριβαλλοντικούς δείκτες ενόψει Συµβουλίου. Τον Ιούλιο υποβάλει της προετοιµασίας Επιτροπή 1999, έκθεση σχετικά από την να. Στρατηγική ολοκλήρωσης του Συµβουλίου Γεωργίας 1. 1. 3. 1999 ανταποκρίνεται στο αίτηµα του Η Στρατηγική που θεσπίσθηκε τον Νοέµβριο Συµβουλίου της Βιέννης ήτοι στην ενσωµάτωση των περιβαλλοντικών απαιτήσεων , στην κοινή γεωργική πολιτική µέσω των µεταρρυθµίσεων που προβλέπονται Τα προβλεπόµενα µέτρα στο πλαίσιο του Προγράµµατος ∆ράσης περιλαµβάνουν περιβαλλοντικές απαιτήσεις και κίνητρα που εντάσσονται στην πολιτική της αγοράς καθώς και συγκεκριµένα περιβαλλοντικά µέτρα που αποτελούν µέρος των προγραµµάτων αγροτικής ανάπτυξης Η Στρατηγική θέτει στόχους όσον αφορά το νερό τις τα αγροχηµικά προϊόντα , , κλιµατικές µεταβολές και την ποιότητα του αέρος καθώς και για το φυσικό τοπίο και τη χρήση της γης και το έδαφος , ΚΑΠ ) 2000. (. 5 1. 2. την βιοποικιλότητα Τονίζεται ότι η επίτευξη της αειφόρου γεωργίας θα εξαρτηθεί από την εφαρµογή των διαθέσιµων µέτρων εκ µέρους των κρατών µελών. η ανάγκη αυστηρής παρακολούθησης και αξιολόγησης Υπογραµµίζεται της διαδικασίας ολοκλήρωσης µε τη βοήθεια κατάλληλων περιβαλλοντικών δεικτών. εξάλλου , ,. Πρακτική εφαρµογή των πολιτικών χρηστή και αποτελεσµατική διαχείριση : σε συνεργασία µε τα κράτη µέλη , , Κατά τα τελευταία έτη η Επιτροπή προσπάθησε να βελτιώσει την εφαρµογή και τον έλεγχο των κοινοτικών προγραµµάτων και δαπανών. Οι προσπάθειες αυτές καταβλήθηκαν στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας SEM και αποτελούν αναπόσπαστο τµήµα των προτάσεων µεταρρύθµισης που 2000 Η ενίσχυση της υποβλήθηκαν στο πλαίσιο του Προγράµµατος ∆ράσης επικουρικότητας και η αποκέντρωση των ευθυνών θα συνοδεύονται από βελτίωση του ελέγχου Οι βελτιώσεις αυτές , αντικατοπτρίζουν επίσης την ανάγκη βελτίωσης της ευθύνης που φέρουν οι αρµόδιοι για τη χάραξη των κοινοτικών πολιτικών έναντι για τον προϋπολογισµό αρχής καθώς και έναντι των πολιτών της ΕΕ και των εκπροσώπων τους. της παρακολούθησης και της αξιολόγησης της αρµόδιας 2000. 2000 Το Πρόγραµµα ∆ράσης διευκρινίζει τους αντίστοιχους ρόλους της Επιτροπής , των κρατών µελών και των άλλων φορέων στην εφαρµογή της ΚΑΠ και της πολιτικής αγροτικής ανάπτυξης Τα κράτη µέλη έχουν µεγαλύτερες δυνατότητες να προσαρµόζουν τις πολιτικές στις ανάγκες της γεωργίας και των αγροτικών περιοχών για τη θέσπιση κοινών τους κυρίως µέσω του κανονισµού ) κανόνων για σχέδια άµεσης υποστήριξης στο πλαίσιο της κοινής γεωργικής για τη στήριξη της αγροτικής αριθ πολιτικής – ανάπτυξης ενισχυµένη. παρακολούθηση και απαίτηση υποβολής εκθέσεων. και του κανονισµού αυτοί προβλέπουν , (E κανονισµοί. 1259/99. 1257/99 ΕΚ ( ιδίως αριθ δύο Οι Κ ) ,. ,. Όσον αφορά την αξιολόγηση εφαρµόζονται νέοι όροι σχετικά µε τις δαπάνες της Έχουν θεσπιστεί κοινοί κανόνες σχετικά µε όλες τις άµεσες πληρωµές ΚΑΠ , Η συµπεριλαµβανοµένης της αξιολόγησης των κοινών οργανώσεων αγοράς. ποσοτικοποίηση των προγραµµάτων αγροτικής ανάπτυξης ενισχύθηκε ώστε να εξασφαλισθεί η αποτελεσµατική αξιολόγηση εκ των προτέρων µεσοπρόθεσµα και , εκ των υστέρων Η εκτίµηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων των εν λόγω Η Επιτροπή θα πολιτικών θα αποτελέσει σηµαντικό στοιχείο αξιολόγησης. προετοιµάσει συνοπτική έκθεση σε κοινοτικό επίπεδο σχετικά µε τις αξιολογήσεις που θα πραγµατοποιηθούν µεσοπρόθεσµα και εκ των υστέρων. Η ανάπτυξη κατάλληλων γεωργοπεριβαλλοντικών δεικτών θα επιτρέψει να βελτιωθεί η διαφάνεια και η ανάληψη ευθυνών καθώς και να εξασφαλισθεί η επιτυχία των διαδικασιών παρακολούθησης Τούτο θα , συµβάλει σηµαντικά στην αποτελεσµατική εφαρµογή της πολιτικής και θα τροφοδοτήσει τις διαδικασίες αξιολόγησης σε παγκόσµιο επίπεδο. ελέγχου και αξιολόγησης. 6 Μεταρρύθµιση της ΚΑΠ : Προς µια αειφόρο γεωργία 1 Ενσωµάτωση περιβαλλοντικών προβληµατισµών και απαιτήσεων στην ΚΑΠ Αλληλεπίδραση γεωργίας και περιβάλλοντος 1. 3. 1. 3. 1. 1. 3. 1. 1. η γεωργία διαµορφώνει το φυσικό τοπίο σε διάφορα Εδώ και πολλούς αιώνες , σηµεία της Ευρώπης µε αποτέλεσµα να έχουν δηµιουργηθεί µοναδικά ηµι φυσικά - περιβάλλοντα τα οποία χαρακτηρίζονται από µεγάλη ποικιλία οικοτόπων και ειδών ζώων που εξαρτώνται από τη συνέχιση της γεωργικής δραστηριότητας η Ωστόσο. , γεωργία και η δασοκοµία έχουν κυρίως στόχο την Η ανάπτυξη παραγωγή και εξαρτώνται από τη διαθεσιµότητα φυσικών πόρων. εµπορικών δραστηριοτήτων είχε σαν αποτέλεσµα την άσκηση νέων ολοένα αυξανόµενων περιβαλλοντικών πιέσεων στο υπάρχον φυσικό κεφάλαιο Η πρόοδος. της τεχνολογίας και η τάση µεγιστοποίησης της απόδοσης και ελαχιστοποίησης ων δαπανών οδήγησε σε σηµαντική εντατικοποίηση της γεωργίας κατά τα τελευταία χρόνια ως εµπορικές δραστηριότητες , 40 , ,. των υδάτων και της Η εντατικοποίηση οδήγησε στην υποβάθµιση του εδάφους ατµόσφαιρας Κατά τις τελευταίες δεκαετίες έγινε αντιληπτό ότι τα διάφορα φυσικά. τοπία και η αντίστοιχη βιοποικιλότητα απειλούνται επίσης από την εντατικοποίηση απειλούνται ολοένα και περισσότερο από την της γεωργίας. περιθωριοποίηση και την εγκατάλειψη γεωργικών γαιών λόγω οικονοµικών πιέσεων. Τα διαφορετικά αυτά προβλήµατα που προκύπτουν από την εντατικοποίηση και την εγκατάλειψη της γεωργικής δραστηριότητας αποτελούν απόδειξη της ιδιαίτερα περίπλοκης σχέσης που συνδέει τη γεωργίας και το περιβάλλον. Από την άλλη πλευρά , , Αειφόρος γεωργία 1. 3. 1. 2. ». αειφόρος γεωργία « Η επιδιωκόµενη σχέση µεταξύ γεωργίας και περιβάλλοντος µπορεί να αποδοθεί µε Η αειφορία αποτελεί το κύριο θέµα του πέµπτου τον όρο το οποίο αναφέρεται στην αειφόρο προγράµµατος περιβαλλοντικής δράσης , ανάπτυξη που καλύπτει τις ανάγκες του παρόντος χωρίς να θέτει σε ανάπτυξη ως « κίνδυνο τη δυνατότητα των µελλοντικών γενεών να καλύψουν τις δικές τους ανάγκες Τούτο συνεπάγεται τη διατήρηση της συνολικής ισορροπίας και αξίας των φυσικών αποθεµάτων και την υιοθέτηση µιας µακροπρόθεσµης προσέγγισης όσον αφορά το πραγµατικό κοινωνικό οικονοµικό κόστος και όφελος της κατανάλωσης - και της διατήρησης. ». , η αειφόρος γεωργία » « συνεπάγεται διαχείριση των φυσικών πόρων Από µία άποψη κατά τρόπο που να διασφαλίζει ότι οι πόροι αυτοί θα είναι διαθέσιµοι στο µέλλον. Αυτός ο στενός ορισµός της αειφορίας σε πολλές περιπτώσεις αντικατοπτρίζει το ατοµικό οικονοµικό συµφέρον των γεωργών. Ωστόσο , χαρακτηριστικών που συνδέονται µε τη γη και τη χρήση της γης , του φυσικού τοπίου , γενικούς στόχους όπως η ποιότητα του πόσιµου ύδατος και της ατµόσφαιρας η ευρύτερη ερµηνεία της αειφορίας οδηγεί σε µια µεγαλύτερη δέσµη όπως η προστασία καθώς και σε Στο των φυσικών οικοτόπων και της βιοποικιλότητας ,. 1 Κατευθύνσεις για µια αειφόρο γεωργία “ ” COM(1999) 22. 7 ευρύτερο αυτό πλαίσιο η χρήση της γης και των φυσικών πόρων για γεωργική παραγωγή πρέπει να λαµβάνει υπόψη την προστασία του περιβάλλοντος και της πολιτιστικής κληρονοµιάς. , η αειφορία πρέπει να αντικατοπτρίζει επίσης τις ανησυχίες της κοινωνίας Τέλος , δηλαδή τη διατήρηση της όσον αφορά την κοινωνική διάσταση της γεωργίας βιωσιµότητας των αγροτικών περιοχών και ενός ισορροπηµένου αναπτυξιακού προτύπου ,. , Κατά συνέπεια η αειφόρος γεωργία πρέπει να αντικατοπτρίζει την παραγωγική , περιβαλλοντική και κοινωνική διάσταση σύµφωνα. µε τους στόχους του Συµβουλίου στην εκτίµηση του ρόλου της περιβαλλοντικής , διάστασης στον γεωργικό τοµέα Περαιτέρω εργασίες είναι απαραίτητες για να. Η δέσµη αυτή θα πρέπει να ολοκληρωθεί µε επιτευχθεί µια πλήρης δέσµη δεικτών την ανάπτυξη κατάλληλων δεικτών για τη µέτρηση της περιβαλλοντικής αποτελεσµατικότητας Το παρόν έγγραφο περιορίζεται ,. Αρχές επί των οποίων στηρίζονται οι γεωργοπεριβαλλοντικές πολιτικές 1. 3. 1. 3. διαδικασίες Ο πολύπλοκος χαρακτήρας της σχέσης µεταξύ γεωργίας και περιβάλλοντος – τοπικές συνθήκες και επιβλαβείς και ωφέλιµες έχει επηρεάσει την προσέγγιση ως προς την ολοκλήρωση παραγωγικά συστήµατα Σηµαντικό κλειδί για την κατανόηση της σχέσης αυτής είναι η αρχή της του τοµέα η οποία αντιστοιχεί στο είδος της γεωργικής καλής γεωργικής πρακτικής « δραστηριότητας που θα ασκούσε ένας συνετός γεωργός στη δεδοµένη περιφέρεια. Στο πλαίσιο αυτό διαφορετικές », –. , : – – Ως ελάχιστη προϋπόθεση οι γεωργοί πρέπει να τηρούν τις γενικές απαιτήσεις , όσον αφορά τη φροντίδα του περιβάλλοντος χωρίς να απαιτούν συγκεκριµένη Αυτό σηµαίνει ότι όλοι οι γεωργοί πρέπει να τηρούν τους πληρωµή υποχρεωτικούς κανόνες όσον αφορά τη χρήση φυτοφαρµάκων λιπασµάτων , , εθνικές ή περιφερειακές ύδατος και κατευθυντήριες γραµµές σχετικά µε την καλή γεωργική πρακτική. να ακολουθούν τις όπου ισχύει ,. , , όταν η κοινωνία ζητά από τους γεωργούς να θέσουν περιβαλλοντικούς και σαν αποτέλεσµα οι γεωργοί τότε η κοινωνία θα πρέπει Ωστόσο στόχους πέραν της καλής γεωργικής πρακτικής προβαίνουν σε δαπάνες ή έχουν µειωµένο εισόδηµα , να πληρώνει για την εν λόγω περιβαλλοντική υπηρεσία. , Κατά συνέπεια ο ρυπαίνων πληρώνει « που αντικατοπτρίζεται στα δικαιώµατα ιδιοκτησίας οι Η προσέγγιση αυτή βασίζεται στην αρχή , καλής γεωργοί βαρύνονται µε τα έξοδα συµµόρφωσης ως ένα επίπεδο αναφοράς « γεωργικής πρακτικής Ωστόσο , » οι περιβαλλοντικοί στόχοι στις αγροτικές περιοχές συχνά είναι πιο φιλόδοξοι από την οι περιβαλλοντικοί στόχοι είναι δεν µπορούν να επιτευχθούν χωρίς κατάλληλη αµοιβή. σκόπιµο να αµείβονται οι γεωργοί για να προστατεύουν το περιβάλλον µε ιδιωτικούς πόρους ή παράγοντες παραγωγής υπό τον όρο ότι οι σχετικές ενέργειες υπερβαίνουν τα όρια της καλή γεωργική πρακτική « Στις περιπτώσεις αυτές Κατά συνέπεια ». ». , ,. , καλής γεωργικής πρακτικής « ». 8 Μεταρρύθµιση της ΚΑΠ 1. 3. 1. 4. τη ρύπανση των υδάτων από νιτρικά άλατα Οι µεταρρυθµίσεις που αναλήφθηκαν στο πλαίσιο του Προγράµµατος ∆ράσης 2000 αποτελούν σηµαντικό βήµα προς την πρακτική εφαρµογή της προσέγγισης αυτής. τα κράτη µέλη υποχρεούνται να Βάσει του κανονισµού περί κοινών κανόνων , Ο κανονισµός λάβουν τα αναγκαία µέτρα για την προστασία του περιβάλλοντος προβλέπει τρεις δυνατότητες την εφαρµογή υποχρεωτικών περιορισµών Πρώτον. , Τέτοια µέτρα εφαρµόζονται ήδη σε διάφορα κράτη µέλη όσον αφορά για παράδειγµα τα κράτη µέλη , µε το να θέτουν µπορούν να εφαρµόσουν την αρχή της πολλαπλής συµµόρφωσης συγκεκριµένους περιβαλλοντικούς όρους στην χορήγηση άµεσων πληρωµών στο πλαίσιο της ΚΑΠ τα κράτη µέλη µπορούν να χρησιµοποιούν γεωργο -. περιβαλλοντικά προγράµµατα για να προστατεύουν ή να βελτιώνουν το περιβάλλον πέρα της καλής γεωργικής πρακτικής ενώ η ΚΑΠ αποτελεί κοινή ευρωπαϊκή πολιτική αναγνωρίζει ότι η διαφορετική , φύση των γεωργικών εκτάσεων στην Ευρώπη σηµαίνει ότι η πολιτική πρέπει να εφαρµοσθεί κατά τρόπο αποκεντρωµένο. Εξάλλου , 2000 το Πρόγραµµα ∆ράσης Τρίτον , ∆εύτερον. , , , , η εφαρµογή των µέτρων αυτών από τα κράτη µέλη θα έπρεπε να Κατά συνέπεια Κατ οδηγήσει στην βελτίωση της ισορροπίας µεταξύ γεωργίας και περιβάλλοντος ’. αυτόν τον τρόπο θα µπορούσαν να καταργηθούν οι επιβλαβείς επιπτώσεις της γεωργίας και να βελτιωθεί η απόδοσή της ως τοµέα εναρµονισµένου µε το αν και είναι διατεθειµένη να λάβει υπόψη περιβάλλον ,. δεν µπορεί να δεχθεί ότι η πραγµατικά κοινωνικά και οικονοµικά συµφέροντα , χρηµατοδότηση της ΚΑΠ οδηγεί σε υποβάθµιση του περιβάλλοντος της οποίας το κόστος θα κληθεί θα είναι να καλύψει. , απαραίτητη η προσεκτική παρακολούθηση και ανάλυση των εξελίξεων σε όλους τους γεωργικούς τοµείς ανεξάρτητα από το επίπεδο της παρέµβασης της ΚΑΠ Εν πάση περιπτώσει στη συνέχεια Η κοινωνία γενικά , , ,. Όσον αφορά τους τοµείς που καλύπτονται από το Πρόγραµµα ∆ράσης η 2000, διάσκεψη κορυφής του Βερολίνου προβλέπει την υποβολή εκθέσεων ή ενδιάµεσων ποσοστώσεις εκθέσεων κατά τα επόµενα πέντε έτη : γάλακτος Οι νοµοθετικές προτάσεις δηµοσιονοµική κατάσταση , που ενδέχεται να προκύψουν από τις εκθέσεις αυτές θα πρέπει να αξιολογηθούν από Οι τοµείς που δεν καλύπτονται από το Πρόγραµµα ∆ράσης περιβαλλοντική άποψη και πρόκειται να αναθεωρηθούν θα υποβληθούν σε περιβαλλοντική αροτραίες καλλιέργειες , ελαιούχοι σπόροι. , 2000 αξιολόγηση. έχει καταβάλει σηµαντική προσπάθεια για να Το Πρόγραµµα ∆ράσης 2000 περιορίσει τις πιο εµφανείς αρνητικές συνέπειες της παλαιάς ΚΑΠ µε το να παρέχει σειρά µέσων στα κράτη µέλη Ένα βασικό καθήκον στο µέλλον θα είναι η παρακολούθηση και αξιολόγηση της εφαρµογής και αποτελεσµατικότητας των εν λόγω µέτρων. 1. 3. 2. Μελλοντικά ζητήµατα διεύρυνση : περιβάλλον και εµπόριο , προβλήµατα των καταναλωτών , Το ευρωπαϊκό πρότυπο βασίζεται ουσιαστικά στον πολυλειτουργικό χαρακτήρα του ευρωπαϊκού γεωργικού τοµέα και του ρόλου που διαδραµατίζει στην οικονοµία και Κατά στην κοινωνία και την διαφύλαξη του φυσικού τοπίου το περιβάλλον , συνέπεια υπάρχει συγκεκριµένη ανάγκη να διατηρηθεί η γεωργία σε ολόκληρη την , Ευρώπη και να διασφαλισθούν τα εισοδήµατα των γεωργών. 9 2000 Οι γεωργικές µεταρρυθµίσεις του Προγράµµατος δράσης συγκαταλέγονται µεταξύ των σηµαντικότερων θεµάτων που θα πρέπει να διαπραγµατευθεί η Επιτροπή κατά τον επόµενο γύρο της Παγκόσµιας Οργάνωσης Εµπορίου Κατά τις διαπραγµατεύσεις αυτές η ΕΕ θα πρέπει να καταβάλει προσπάθειες ώστε να , διασφαλίσει το ευρωπαϊκό πρότυπο και να επωφεληθεί από τις ευκαιρίες που παρουσιάζονται στην διεθνή αγορά θα πρέπει να διασφαλισθεί η. ικανότητα των εργαζοµένων στον γεωργικό τοµέα να προµηθεύουν δηµόσια αγαθά , ιδίως όσον αφορά το περιβάλλον και την αειφόρο ζωτικότητα των αγροτικών περιοχών θα είναι απαραίτητο να τηρηθούν πλήρως οι διεθνείς υποχρεώσεις που αναλήφθηκαν στο πλαίσιο των πολυµερών περιβαλλοντικών συµβάσεων και να ληφθούν υπόψη τα προβλήµατα των αναπτυσσόµενων χωρών Οι δείκτες θα µπορούσαν ενδεχοµένως να παίξουν σηµαντικό ρόλο στην διαµόρφωση κατάλληλων στρατηγικών σε τοµείς όπως οι κλιµατικές αλλαγές. Ταυτόχρονα , Ειδικότερα. , Ένα ισχυρό και συνεκτικό σύστηµα γεωργοπεριβαλλοντικών δεικτών θα συµβάλει στον εντοπισµό των περιβαλλοντικών προβληµατισµών και θα βοηθήσει την Ευρωπαϊκή Ένωση να εξηγήσει καλύτερα στους πολίτες της τα µέτρα που εφαρµόζει και αυτά που πρέπει ακόµα να εφαρµόσει για την προώθηση της αειφόρου γεωργίας σε ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο οι δείκτες θα επιτρέψουν στους Εξάλλου , εµπορικούς εταίρους της ΕΕ να κατανοήσουν τη σηµασία που προσδίδει η Ευρώπη στην περιβαλλοντική διάσταση της γεωργίας. Οι αυξανόµενες ανησυχίες των καταναλωτών σχετικά µε την ασφάλεια την , προέλευση και την ποιότητα των γεωργικών προϊόντων µπορούν εν µέρει να περιορισθούν µέσω της καλύτερης ενηµέρωσης και της µεγαλύτερης διαφάνειας ιδιαίτερα όσον αφορά τις γεωργικές πρακτικές σηµαντικό κατά τα επόµενα έτη Και αυτό το θέµα θα καταστεί. η διεύρυνση θα προκαλέσει Μια σαφέστερη εικόνα των αειφόρων ειδικά προβλήµατα για την γεωργο Τέλος - , περιβαλλοντική πολιτική και µη αειφόρων ) πρακτικών στην Ένωση καθώς και η αντίστοιχη δέσµη δεικτών θα βοηθήσουν τις ∆εν θα πρέπει προσχωρούσες χώρες να προσαρµοστούν στο κοινοτικό κεκτηµένο. να λησµονούµε ότι στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη υπάρχουν πολλές περιοχές εξαιρετικής φυσικής αξίας οι οποίες θα µπορούσαν να κινδυνεύουν από Θα πρέπει να εγκατάλειψη ή από την ανεξέλεγκτη εντατικοποίηση της γεωργίας. ληφθούν επίσης υπόψη παρόµοιες έµµεσες περιβαλλοντικές επιπτώσεις της ΚΑΠ στις χώρες µε τις οποίες η ΕΕ έχει συνάψει οικονοµικές συµφωνίες ή συµφωνίες συνεργασίας για την ανάπτυξη (. 1. 4. Αξιολόγηση της ενσωµάτωσης των περιβαλλοντικών προβληµατισµών στην ΚΑΠ Οι µεταρρυθµίσεις που πραγµατοποιήθηκαν στο πλαίσιο του Προγράµµατος ∆ράσης δίνουν µια µεγάλη ώθηση στην ενσωµάτωση των περιβαλλοντικών 2000 οι τοπικές προβληµατισµών στην γεωργική πολιτική. αρχές και οι γεωργικές και αγροτικές κοινότητες έχουν πλέον στη διάθεσή τους µια Η διαµόρφωση µεγάλη σειρά µέσων για την επίτευξη της αειφόρου γεωργίας κατάλληλων γεωργοπεριβαλλοντικών δεικτών θα µπορούσε να συµβάλει στην παροχή πληροφοριών σε όσους ασχολούνται µε την ανάπτυξη και την εφαρµογή των Οι δείκτες πρέπει να πληρούν τουλάχιστον πέντε κριτήρια και να πολιτικών αυτών όσο και στο επιτρέψουν τόσο σε όσους εφαρµόζουν και σχεδιάζουν την πολιτική , ευρύ κοινό : τα κράτη µέλη , Η Επιτροπή ,. 10 – – – – – να αναγνωρίζουν τα βασικά γεωργο - σήµερα την Ευρώπη περιβαλλοντικά ζητήµατα που απασχολούν · να κατανοήσουν να παρακολουθούν και να αξιολογήσουν τη σχέση µεταξύ γεωργικών πρακτικών και των θετικών και αρνητικών επιπτώσεών τους στο περιβάλλον , · να εκτιµήσουν το βαθµό στον οποίο οι γεωργική πολιτική ανταποκρίνεται στην ανάγκη προώθησης γεωργικών πρακτικών που σέβονται το περιβάλλον και να κοινοποιήσουν τα πορίσµατά τους στους αρµόδιους για την πολιτική και το ευρύ κοινό · να παρακολουθούν και να αξιολογήσουν τη συµβολή των κοινοτικών προγραµµάτων στην αειφόρο γεωργία σε συγκεκριµένες περιοχές · οικοσυστήµατα της Ευρωπαϊκής να σηµειώσουν τις διαφορές στα γεωργο - Ένωσης και των υποψηφίων για προσχώρηση χωρών ιδιαίτερα Τούτο είναι. σηµαντικό ώστε οι εµπορικοί εταίροι της ΕΕ να µπορέσουν να καταλάβουν την ιδιαιτερότητα του γεωργικού περιβάλλοντος στην Ευρώπη. ΑΝΑΠΤΥΞΗ ∆ΕΙΚΤΩΝ ΓΙΑ ΓΕΩΡΓΙΚΕΣ ΚΑΙ ΑΓΡΟΤΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ Οι ιδιαιτερότητες της γεωργίας 2. 2. 1. , ανθρώπινων Για το σκοπό αυτό οι δείκτες πρέπει να εφαρµόζονται σε διάφορα επίπεδα Τα Ευρωπαϊκά Συµβούλια του Κάρντιφ και της Βιέννης υπογράµµισαν τη σηµασία της ανάπτυξης δεικτών περιβαλλοντικής ενσωµάτωσης για να στηριχθούν οι τοµεακές στρατηγικές του Συµβουλίου Στόχος των δεικτών περιβαλλοντικής. ενσωµάτωσης είναι να βοηθήσουν στην εκτίµηση του µέτρου στο οποίο τα περιβαλλοντικά προβλήµατα έχουν ενσωµατωθεί στις πολιτικές των διαφόρων τοµέων - πολιτικής και να Οι πληροφορίες αντικατοπτρίζουν την πολύπλοκη σχέση αιτίου - σχετικά µε τις υπάρχουσες περιβαλλοντικές ζηµίες και την οικονοµική τους εκτίµηση πρέπει να συµπληρώνονται µε ανάλυση των αιτιών και της συµβολής του αυτόν τον τρόπο θα εξασφαλισθεί η ισορροπηµένη τοµέα στο πρόβληµα. αξιολόγηση της αποτελεσµατικότητας των εφαρµοζόµενων πολιτικών µέσων εντός Μόνον έτσι θα µπορέσουν τα δεδοµένα σχετικά µε τις και εκτός του τοµέα ανθρώπινες να µετασχηµατισθούν σε στοιχεία χρήσιµα για τη λήψη αποφάσεων σε θέµατα πολιτικής αποτελέσµατος. δραστηριότητες δραστηριοτήτων περιβάλλοντος περιβάλλοντος κατάσταση Κατ ’ του την και και –. , Κατά συνέπεια οι δείκτες αυτοί θα µπορούσαν να συµβάλουν στην καλύτερη , κατανόηση των περίπλοκων ζητηµάτων στους τοµείς της γεωργίας και του περιβάλλοντος Όλα να δείχνουν τις προόδους και να παρέχουν ποσοτικά στοιχεία. αυτά είναι απαραίτητα για τον καθορισµό στόχων και την παρακολούθηση Ωστόσο , οι εν λόγω δείκτες θα πρέπει να παρέχουν µια αρκετά ακριβή για να έχουν νόηµα , εικόνα των διαδικασιών και σχέσεων που συνδέουν τις δραστηριότητες των ανθρώπων µε το περιβάλλον Τούτο ισχύει ιδιαίτερα στην περίπτωση του γεωργικού. τοµέα στον οποίο η σχέση είναι περίπλοκη εφόσον η ίδια η γεωργική δραστηριότητα περικλείει µια σειρά βιοφυσικών και συνδεδεµένων µε τον χώρο διαδικασιών. 11 Το πλαίσιο της γεωργικής δραστηριότητας 2. 2. , τι συµβαίνει σε άλλους τοµείς η άµεση δηµόσια παρέµβαση στον Αντίθετα µε ό γεωργικό τοµέα εξακολουθεί να αποτελεί τον κανόνα παρά την εξαίρεση Αυτό. καθιστά τη γεωργία ιδιαίτερα ευαίσθητη στις µεταβολές των δηµόσιων πολιτικών. Οι αποφάσεις των γεωργών επηρεάζονται σε µεγάλο βαθµό από τη στήριξη της αγοράς περιβαλλοντική πολιτική και την την γεωργο - περιβαλλοντική νοµοθεσία Οι αποφάσεις αυτές επηρεάζονται περαιτέρω από. πολιτικές που αφορούν το ύδωρ , την ενέργεια ή τον προγραµµατισµό τις άµεσες πληρωµές , , ,. οι πρόσφατες µεταρρυθµίσεις της ΚΑΠ ενθάρρυναν τους γεωργούς να Ωστόσο , προσανατολίζονται καλύτερα στην αγορά ιδίως µέσω της µικρότερης στήριξης των , τιµών και την ανάπτυξη εξειδικευµένων αγορών και προϊόντων µε υψηλότερη προστιθέµενη αξία Οι αποφάσεις που αφορούν την παραγωγή και τη διαχείριση των γεωργικών εκµεταλλεύσεων επηρεάζονται ολοένα και περισσότερο από τις αλλαγές σε επίπεδο εισροών και τιµών των προϊόντων. , ο τοµέας γνώρισε ταχεία Επιπλέον αν και άνισα κατανεµηµένη γεωγραφικά , µεταβολή της τεχνολογίας και του επιπέδου επαγγελµατικών προσόντων από το τέλος της δεκαετίας του ∆εδοµένου ότι οι µεταβολές αυτές χαρακτηρίζουν και τη γεωργία στις ανεπτυγµένες χώρες εκτός της Ευρώπης οι οποίες κατά παράδοση υποστήριζαν λιγότερο τον γεωργικό τους τοµέα οι γεωργικές δραστηριότητες θα , είχαν εντατικοποιηθεί ακόµα και χωρίς την ΚΑΠ ’50. ,. Η συµπεριφορά των καταναλωτών και των παραγωγών διαµορφώνουν ολοένα και Αυτές οι αλλαγές στη συµπεριφορά περισσότερο τις γεωργικές πρακτικές. επηρεάζουν περιβαλλοντικών αντιµετώπισης τρόπο σηµαντικά για παράδειγµα µε την ανάπτυξη περιβαλλοντικών υπηρεσιών και προβληµατισµών , αγορών για βιολογικά προϊόντα των τον. Οι καλύτερες γεωργικές πρακτικές συµβάλλουν σηµαντικά στην βελτίωση της Μαζί µπορούν να ασφάλειας και της ποιότητας των τροφίµων για τους καταναλωτές. συµβάλουν στην βελτίωση της υγείας των γεωργών των εργαζοµένων και των , καταναλωτών. Το ευρύ φάσµα παραγόντων καθιστά εµφανή το ρόλο και τα όρια της πολιτικής όσον αφορά τη διαµόρφωση των γεωργικών δραστηριοτήτων και των σχετικών Η κατανόηση της περιβαλλοντικών επιπτώσεων που οφείλονται σε µέτρα της ΚΑΠ σηµασίας των εξελίξεων στην αγορά της τεχνολογικής προόδου ή της µεταβολής της συµπεριφοράς θα καταστήσει δυνατή την επικέντρωση της πολιτικής στα σηµεία όπου είναι πιο αποτελεσµατική ,. Ένα άλλο χαρακτηριστικό της γεωργίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση είναι ότι καλύπτεται από µια κοινή πολιτική η οποία περιλαµβάνει συγκεκριµένες Η απάντηση στα περιβαλλοντικά προβλήµατα είναι περιβαλλοντικές απαιτήσεις ενσωµατωµένη στην ΚΑΠ αυτό που αποµένει τώρα είναι να εκτιµηθεί το πεδίο εφαρµογής και η αποτελεσµατικότητά της. – Η γεωργική δραστηριότητα ως βιοφυσική δραστηριότητα 2. 3. Ένα δεύτερο χαρακτηριστικό της γεωργίας είναι ότι λόγω του βιοφυσικού της προκειµένου να χαρακτήρα αποτελεί µέρος των τοπικών οικοσυστηµάτων Βέβαια. , 12 µετατραπεί η φύση σε γεωργική παραγωγή εισάγονται στο σύστηµα πολλοί οι φυσικοί πόροι χρησιµοποιούνται ή αναλώνονται και εξωτερικοί παράγοντες , παράγονται νέα φυσιολογικά ή βιολογικά στοιχεία Χρειάζονται αρκετά λεπτοµερείς. πληροφορίες προκειµένου να χαρακτηρισθεί η χρήση των εισροών χηµικές ουσίες , καλλιέργειες και εκτροφή ενέργεια και ύδωρ ζώων η αειφόρος Πολλές φορές γεωργία είναι αποτέλεσµα του κατάλληλου συνδυασµού πρακτικών που αφορούν τις εισροές τη διαχείριση γεωργικών εκµεταλλεύσεων , , προσαρµοσµένες στις τοπικές συνθήκες. τοπολογία και η διαχείριση των γεωργικών εκµεταλλεύσεων. τη χρήση της γης και η χρήση / κάλυψη της γης ), ( ) ( , , Για το λόγο αυτό Αν και η λεπτοµερής περιγραφή των γεωργικών πρακτικών βοηθά στην κατανόηση των διαδικασιών που αποβλέπουν στην αειφόρο γεωργία οι µεγάλες διαφορές που , χαρακτηρίζουν τις γεωργικές πρακτικές και τις τοπικές συνθήκες είναι δύσκολο να εκφρασθούν σε γενικό επίπεδο είναι ιδιαίτερα σηµαντική η. ανάπτυξη δεικτών οι οποίοι να αντανακλούν τις βασικές τάσεις στις γεωργικές δραστηριότητες ειδίκευση απόσυρση - : Οι εν λόγω δείκτες πρέπει να διαφοροποίηση , ώστε να επισηµαίνουν τόσο τις γενικές υπάρχουν σε διάφορα γεωγραφικά επίπεδα εθνικές τάσεις όσο και τις τοπικές πρακτικές Αυτό το είδος δεικτών θα βοηθούσε. τους διαµορφωτές πολιτικής και το κοινό να κατανοήσουν καλύτερα τη µορφή και τα χαρακτηριστικά του γεωργικού τοµέα από περιβαλλοντική άποψη. επέκταση περιθωριοποίηση συγκέντρωση. εκτατικοποίηση εντατικοποίηση - - - , , , , Ωφέλιµες και επιβλαβείς περιβαλλοντικές διαδικασίες 2. 4. κατά πολύ ιδιάζουσα και η φύση των Η σχέση µεταξύ περιβάλλοντος και γεωργίας είναι Ο γεωργικός τοµέας επιπτώσεων διαφέρει σε σχέση µε άλλους οικονοµικούς τοµείς. Από τη µια είναι αυτός που συνεπάγεται την µεγαλύτερη , ορισµένα γεωργικά συστήµατα είναι επιβλαβή για το περιβάλλον και την πλευρά , όπως για παράδειγµα η συγκέντρωση θρεπτικών ουσιών ασφάλεια των τροφίµων , η συµπίεση του εδάφους και η και φυτοφαρµάκων στο έδαφος και το νερό διάβρωση ή η υπερβολική χρήση νερού για άρδευση µεγάλο. τµήµα του αγροτικού περιβάλλοντος είναι προϊόν της γεωργίας και εξαρτάται από αυτήν για να διασφαλισθούν το φυσικό τοπίο και οι οικότοποι είναι απαραίτητο να : χρησιµοποιούνται κατάλληλα γεωργικά συστήµατα καθώς και µια σειρά Μερικές προϋποθέσεων που να ευνοούν τις ωφέλιµες περιβαλλοντικές διαδικασίες. από τις διαδικασίες αυτές συνοψίζονται κατωτέρω χρήση γης. Ωστόσο , στην Ευρώπη , , , : Σχέση Ρύπανση του περιβάλλοντος Εξάντληση των φυσικών πόρων ∆ιατήρηση και ανάδειξη του περιβάλλοντος ∆ιαδικασίες Συσσώρευση καταλοίπων νιτρικών αλάτων και άλλων ορυκτών αλµυρότητα κατάλοιπα , εκποµπές αµµωνίας και µεθανίου φυτοφαρµάκων , , Ακατάλληλη χρήση του ύδατος και καταστροφή του ηµι - φυσικού και φυσικού τοπίου. του εδάφους , διατήρηση φυσικών διαφύλαξη των δηµιουργία ανανεώσιµων πηγών ενέργειας οικοτόπων τοπίων , , γενετικών διαφορών στην ∆ηµιουργία / δασών , γεωργία , να πρέπει υποτιµάται ∆εν δραστηριοτήτων να συµβάλουν στην επίτευξη των περιβαλλοντικών στόχων , Η παραγωγή βιοκαυσίµων µπορεί µέσα σε ένα ευνοϊκό πολιτικό πλαίσιο ,. παράδειγµα µεταβολών γεωργικών ιδίως για να συµβάλει σηµαντικά στην αντιµετώπιση των κλιµατικών δυνατότητα ορισµένων ειδών η ,. 13 Η ανάπτυξη δεικτών οι οποίοι θα αντικατοπτρίζουν τόσο τις ωφέλιµες όσο και τις επιβλαβείς επιπτώσεις της γεωργίας αποτελεί βασικό παράγοντα για τη δηµιουργία ενός λειτουργικού πλαισίου για την αειφόρο γεωργία. Συνδεδεµένα µε το χώρο χαρακτηριστικά 2. 5. δείκτες προγραµµάτων για την παρακολούθηση των αγροτικών πολιτικών και νόηµα των Οι γεωργοπεριβαλλοντικών να απεικονίζουν συγκεκριµένα χαρακτηριστικά όσον αφορά τον χώρο και τα κριτήρια του προγράµµατος οι οποίοι είναι πιο άµεσα διαθέσιµοι όχι µόνο δεν παρέχουν αρκετά στοιχεία σχετικά µε τις επιπτώσεις σε , τοπικό επίπεδο αλλά ενδέχεται και να αγνοήσουν σηµαντικές εξελίξεις σε τοπικό ή περιφερειακό επίπεδο Οι λιγότερο συγκεκριµένοι δείκτες , για να έχουν πρέπει , ,. η οποία να αντικατοπτρίζει Η ανάπτυξη περιβαλλοντικών δεικτών σχετικών µε τη γεωργία απαιτεί µια διαφοροποιηµένη προσέγγιση τις διαφορετικές οικονοµικές διαρθρώσεις στις διάφορες περιφέρειες και τις διαφορετικές φυσικές µπορούν να συνθήκες παράσχουν πολύτιµες πληροφορίες σε ορισµένους τοµείς αλλά σε άλλους όπως η βιοποικιλότητα ή η ποιότητα των υδάτων µπορούν να αποδειχθούν παραπλανητικά , λόγω της έλλειψης περιφερειακής διαφοροποίησης τα οποία συχνά είναι πολύ συνεκτικά , Τα διαθέσιµα στοιχεία , , ,. Πρώτον , ∆εύτερον , Είναι απαραίτητο να υιοθετηθεί µια προσέγγιση που να λαµβάνει υπόψη τα συγκεκριµένα χαρακτηριστικά του χώρου γιατί παρέχει µια ακριβή εικόνα. της κατάστασης του περιβάλλοντος σε µια δεδοµένη περιοχή και των επιπτώσεων γιατί πρόκειται για το επίπεδο των τοπικών γεωργικών δραστηριοτήτων. το οποίο χρησιµοποιούν οι γεωργοπεριβαλλοντικές πολιτικές για τον ορισµό της προσφέρει φυσικές συνεργίες καλής γεωργικής πρακτικής και Η σωστή αξιολόγηση µεταξύ προγραµµάτων και άλλων περιβαλλοντικών πολιτικών. θα εξαρτηθεί από την προσοχή που θα δοθεί στο επίπεδο αυτό η επίπτωση εξαντλητικών ή ωφέλιµων διαδικασιών θα εξαρτηθεί από πολλών ρυπαντικών η τοπογραφία ή το κλίµα συνδεδεµένα µε το χώρο στοιχεία όπως η γεωλογία. , Τέλος µια τέτοια προσέγγιση παρέχει µια σφαιρική εικόνα των οικοσυστηµάτων και , καθιστά δυνατή την αντιµετώπιση θεµάτων όπως η ποιότητα ή ο ευπρόσβλητος χαρακτήρας του περιβάλλοντος. κατά συνέπεια Τρίτον ,. , , , το πλαίσιο των γεωργοπεριβαλλοντικών δεικτών µπορεί να Για να γίνει κατανοητό , αποδοθεί από την έννοια του εν µέρει ηµι ως του καλλιεργούµενου - , φυσικού χώρου εντός του οποίου πραγµατοποιείται η γεωργική παραγωγή και το οποίο χαρακτηρίζεται από το σύνολο των βιοφυσικών γεωφυσικών και πολιτιστικών , στοιχείων του Μια τέτοια περιγραφή του τοπίου είναι σε θέση να συγκεντρώνει ένα. ευρύ φάσµα συνδεδεµένων µε το χώρο στοιχείων κατά συνεκτικό τρόπο. τοπίου « » 2. 6. Συγκέντρωση πληροφοριών και διαφορετική αντιµετώπιση των επιπτώσεων σε παγκόσµια κλίµακα Αν και υπάρχουν αρκετά στοιχεία τόσο σε εθνικό όσο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο , σχετικά µε τις επιπτώσεις της γεωργίας στους φυσικούς πόρους µεγάλο µέρος των στοιχείων αυτών βασίζεται περισσότερο σε εκτιµήσεις και µακροπρόθεσµους Είναι απαραίτητο να υπολογισµούς παρά στην συγκέντρωση τοπικών πληροφοριών. καθιερωθεί µια πολύ πιο στενή σχέση µεταξύ του τοπικού και του παγκοσµίου γεγονός που έχει ιδιαίτερη σηµασία προκειµένου ο γεωργικός τοµέας να επιπέδου , , 14 τοποθετηθεί σωστά στο γενικό πλαίσιο όσον αφορά τη ρύπανση και να εκτιµηθεί η αλληλεπίδρασή του µε την οικονοµία στο σύνολό της. τους οικοτόπους και Υπάρχουν ιδιαίτερες δυσκολίες όσον αφορά τη βιοποικιλότητα πέραν του συνόλου της το φυσικό τοπίο δεδοµένου ότι υπάρχει µεγάλο ενδιαφέρον , Οι για τη διαφοροποίηση και την ποικιλία πανίδας ή των φυσικών οικοτόπων. , Ευρωπαίοι αγαπούν ιδιαίτερα τις αγροτικές περιοχές όχι µόνον λόγω της οµορφιάς του φυσικού τοπίου και της πλούσιας χλωρίδας και πανίδας αλλά και λόγω του διαφοροποιηµένου χαρακτήρα τους και της µεγάλης ποικιλίας φυσικών ειδών Η γεωργία παίζει σηµαντικό ρόλο στη διατήρηση του διαφοροποιηµένου αυτού χαρακτήρα ,. , το φυσικό τοπίο Κατά συνέπεια οι παγκόσµιες επιπτώσεις πρέπει να αντικατοπτρίζουν τόσο τις συνολικές όσο και τις διαφοροποιηµένες συνέπειες της συγκέντρωσης των στοιχείων σχετικά µε την περιβαλλοντική κατάσταση συγκεκριµένων χώρων Στο πλαίσιο. µπορεί να συµβάλει σηµαντικά στην αυτό όπως ορίζεται ανωτέρω ) ( µε το Εξάλλου ταξινόµηση των διαφοροποιηµένων ευρωπαϊκών οικοσυστηµάτων , να λαµβάνει υπόψη τους παράγοντες της ποιότητας και του ευπρόσβλητου χαρακτήρα επιτρέπει την καλύτερη κατανόηση των περιοχών της ΕΕ που διατρέχουν περιβαλλοντικό κίνδυνο. , , Ένα πλαίσιο δεικτών για τη γεωργία 2. 7. Το πλαίσιο Περιβάλλοντος προκειµένου να είναι δυνατή η προσαρµογή σε συγκεκριµένους τοµείς , τη βάση για ένα πλαίσιο γεωργοπεριβαλλοντικών δεικτών του ΟΟΣΑ και το πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας DPSIR3 αµφότερα των οποίων προβλέπουν µια σχετική ευελιξία αποτελούν DSR2 ,. Στο κέντρο του πλαισίου βρίσκεται η κατάσταση του γεωργικού περιβάλλοντος και οι µεταβολές που έχει υποστεί µε την πάροδο του χρόνου Οι δείκτες που αφορούν την κατάσταση επισηµαίνουν ενδεχόµενες ανεπιθύµητες µεταβολές οι οποίες πρέπει ή καταπολεµηθούν να , φυτοφαρµάκων στο ύδωρ ιδιαίτερα επιθυµητές καταστάσεις που θα ) έπρεπε να διατηρηθούν πολλά γεωργικά φυσικά τοπία ή πολύτιµοι οικότοποι ( καθώς και για παράδειγµα. συγκέντρωση παράδειγµα νιτρικών αλάτων για ( , ). Το δεύτερο βήµα συνίσταται στον εντοπισµό των πιέσεων που οδήγησαν στις ανεπιθύµητες µεταβολές και περιβαλλοντικών οφελών που προκύπτουν από τη γεωργία και τα οποία έχουν συµβάλει στη διατήρηση ή ανάδειξη του περιβάλλοντος. θετική και αρνητική επίπτωση στο Οι δύο αυτοί παράγοντες έχουν περιβάλλον. αντίστοιχα , , Το τρίτο βήµα είναι η σύνδεση των πιέσεων και των διαδικασιών αυτών µε τα κίνητρα της οικονοµίας οι οποίες µε τη σειρά οι δραστηριότητες των γεωργών , ( δεδοµένου ότι τα εν λόγω κίνητρα είναι τους υπάγονται στις δυνάµεις της αγοράς ), αυτά που επηρεάζονται άµεσα από τη γεωργική πολιτική και ενδιαφέρουν τη διαδικασία ενσωµάτωσης. 2 3 Κίνητρο - Κίνητρο - Κατάσταση Πίεση - Κατάσταση Αντίδραση - Επιπτώσεις Αντίδραση - - 15 είναι απαραίτητο να εξετασθεί η αντίδραση του κοινού στα θέµατα αυτά και Τέλος , να εξακριβωθεί αν τα γεωργοπεριβαλλοντικά µέτρα είναι αποτελεσµατικά αν , αντιµετωπίζουν αρκετά γρήγορα τα προβλήµατα ή αν προκαλούν απρόβλεπτα προβλήµατα. Το πλαίσιο αυτό καθιστά δυνατό να τεθούν τα ερωτήµατα αυτά και να εντοπισθούν τα στοιχεία που χρειάζονται για να δοθούν οι κατάλληλες απαντήσεις δηλαδή οι δείκτες , ,. ΚΙΝΗΤΡΑ : ΓΕΩΡΓΙΚΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ Χρήση εισροών Χρήση ∆ιαχείριση γης – – γεωργικών εκµεταλλεύσεων άσεις - T ΑΝΤΙ∆ΡΑΣΕΙΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΓΕΩΡΓΙΚΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ∆ηµόσια πολιτική – Ενδείξεις της αγοράς – ΠΙΕΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΦΕΛΗ ΕΠΙΒΛΑΒΕΙΣ ΚΑΙ ΩΦΕΛΙΜΕΣ ∆ΙΑ∆ΙΚΑΣΙΕΣ Ρύπανση Εξάντληση πόρων – ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΣΥΓΚΕΚΡΙΜΕΝΟΣ ΧΩΡΟΣ Οικότοποι και βιοποικιλότητα Φυσικοί πόροι τοπίο – – φυσικό ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Οικότοποι βιοποικιλότητα Φυσικοί πόροι – φυσικού τοπίου και – Ποικιλία Γεωργικό πρότυπο DPSIR ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟΥΣ ΓΕΩΡΓΟΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥΣ ∆ΕΙΚΤΕΣ 3. περιφερειακό και τοπικό επίπεδο Έχει ήδη πραγµατοποιηθεί σηµαντικό έργο σχετικά µε τους δείκτες σε ευρωπαϊκό , Πολλές από τις πιο καινοτόµες και εθνικό , τοπικό επίπεδο ενθαρρυντικές εξελίξεις προέρχονται από το εθνικό ή περιφερειακό. / Ωστόσο η παρούσα έκθεση αφορά για λόγους συνέπειας και συλλογής δεδοµένων , τους δείκτες που προκύπτουν από τη συνεργασία µεταξύ των κρατών µελών καθώς και αυτούς που είναι διαθέσιµοι σε επίπεδο ΕΕ. ,. 16 Η εφαρµογή της γεωργικής και της αγροτικής πολιτικής Παρακολούθηση 3. 1. 3. 1. 1. 43, παράγραφος Το άρθρο 1 σχέδια αγροτικής ανάπτυξης πρέπει να περιλαµβάνουν η αποτελεσµατική και ορθή εφαρµογή των σχεδίων , παρακολούθησης και της αξιολόγησης 48, κανονισµού προβλέπει ότι φυσικών και χρηµατοδοτικών δεικτών του κανονισµού για την αγροτική ανάπτυξη ορίζει ότι τα µέτρα για να εξασφαλισθεί « συµπεριλαµβανοµένης της του ίδιου η παρακολούθηση πραγµατοποιείται µέσω ειδικών « παράγραφος Το άρθρο ». 2 ». Η Επιτροπή υπέβαλε µια δέσµη κοινών δεικτών στα κράτη µέλη καθώς και µια , κοινή διάρθρωση για την παρουσίαση των εν λόγω δεικτών αυτόν τον τρόπο. θα δηµιουργηθεί µια βάση εναρµονισµένων πληροφοριών σχετικά µε την εφαρµογή των µέτρων αγροτικής ανάπτυξης στα κράτη µέλη πληροφορίες οι / οποίες θα µπορούν να αναχθούν σε κοινοτικό επίπεδο. ’ στις περιφέρειες Κατ – Ο κανονισµός περί κοινών κανόνων για σχέδια άµεσης υποστήριξης υποχρεώνει τα κράτη µέλη να ενηµερώνουν λεπτοµερώς την Επιτροπή σχετικά µε τα µέτρα που λαµβάνουν για την εκτέλεση του κανονισµού συµπεριλαµβανοµένων των , να περιπτώσεων µη τήρησης καταβληθούν ακόµα προσπάθειες για να εναρµονισθεί το έργο αυτό προκειµένου να δηµιουργηθούν δείκτες οι οποίοι να είναι αποτελεσµατικοί σε ευρωπαϊκό επίπεδο. απαιτήσεων. περιβαλλοντικών Πρέπει των Αξιολόγηση 3. 1. 2. Τα προγράµµατα αγροτικής ανάπτυξης και οι πληρωµές βάσει των σχεδίων µεσοπρόθεσµα και εκ υποστήριξης υπόκεινται σε αξιολόγηση ( Οι πληρωµές θα των υστέρων λαµβάνουν υπόψη την ανάγκη καλύτερης ενσωµάτωσης των περιβαλλοντικών θεµάτων στις κοινές οργανώσεις αγοράς. προκειµένου να εκτιµηθούν οι επιπτώσεις τους. εκ των προτέρων ) , Η Επιτροπή θα παρέχει καθοδήγηση και θα καθορίσει µε τα κράτη µέλη κατάλληλους δείκτες για να εκτιµήσει την αποτελεσµατικότητα των εν λόγω προγραµµάτων και πολιτικών βάσει των αποτελεσµάτων και των επιπτώσεών τους. Γεωργοπεριβαλλοντικοί δείκτες στην ανάπτυξη ΟΟΣΑ 3. 2. 3. 2. 1. Εντοπίσθηκαν χρήση των υδάτων Τούτο κατέστη δυνατό Σηµαντικό έργο έχει εκτελεσθεί και στο πλαίσιο του ΟΟΣΑ. ιδίως χάρη στη βοήθεια που παρείχαν τα κράτη µέλη και οι υπηρεσίες της Επιτροπής θρεπτικές ουσίες ,. ποιότητα του φυτοφάρµακα , ποιότητα των υδάτων εδάφους οικότοποι , , οικονοµικοί άγριων ειδών γεωργικά τοπία γεωργικών εκµεταλλεύσεων πόροι Επιπλέον , , αναπτύχθηκε µια περαιτέρω δέσµη δεικτών που αφορά την κάλυψη και την χρήση της γης θεµατικοί τοµείς για τους δείκτες : βιοποικιλότητα διαχείριση γεωργικών εκµεταλλεύσεων , πολιτιστικά θέµατα. , αέρια θερµοκηπίου , χρήση της γης και διατήρηση κοινωνικό 13 - , , , ,. επελέγησαν περίπου Στο πλαίσιο των θεµατικών αυτών τοµέων , 30 πρόκειται να αναπτυχθούν βραχυπρόθεσµα ενώ περισσότεροι από 20 , θα χρειαστούν περαιτέρω επεξεργασία στο άµεσο και εγγύς µέλλον. δείκτες που άλλοι δείκτες Ο ΟΟΣΑ έχει 17 δηµιουργήσει δική του βάση δεδοµένων αλλά οι περισσότεροι δείκτες θα βασιστούν σε στοιχεία που είναι διαθέσιµα σε εθνικό επίπεδο ή σε νέα στοιχεία που δεν έχουν ακόµα συλλεχθεί φυτοφάρµακα. και αέρια φαινοµένου θερµοκηπίου θεωρείται ότι η συλλογή δεδοµένων και η ), µέτρηση των δεικτών βρίσκονται σε προχωρηµένο στάδιο και σε φάση τελειοποίησης οι οποίοι απετέλεσαν αντικείµενο εκτεταµένων τον Σεπτέµβριο συζητήσεων σε σύνοδο εργασίας που πραγµατοποιήθηκε στο Στην περίπτωση τριών τοµέων Οι υπόλοιποι τοµείς θρεπτικές ουσίες ( , ,. πρέπει να αναπτυχθούν περαιτέρω. 1998, Η Γραµµατεία του ΟΟΣΑ προτίθεται να ζητήσει από τα κράτη µέλη του να παράσχουν Η εργασία αυτή θα διευκολυνθεί µε τη τακτική κυκλοφορία ενός ενηµερωµένου ερωτηµατολογίου. τα στοιχεία που λείπουν , ad hoc,. York 3. 2. 2. 4 5 6 , καθήκον της EUROSTAT είναι η παροχή των Ως επίσηµη στατιστική υπηρεσία της ΕΕ Κατά συνέπεια βασικών στατιστικών πληροφοριών που έχει ανάγκη η Επιτροπή ,. συλλέγει βασικά στατιστικά στοιχεία σχετικά µε τη από πολλά έτη η Eurostat γεωργία και χειρίζεται τρία βασικά γεωργικά θέµατα την έρευνα σχετικά µε τη δεδοµένα σχετικά µε τη ζωική διάρθρωση των γεωργικών εκµεταλλεύσεων , συµπεριλαµβανοµένων δεδοµένων σχετικά µε τη παραγωγή και τη συγκοµιδή ( γεωργική οικονοµική λογιστική χρήση των γαιών , ) συµπεριλαµβανοµένων των τιµών Περισσότερα στοιχεία σχετικά µε τον γεωργικό. που υπάγεται στην Γ∆ Γεωργίας τοµέα είναι διαθέσιµα στο ∆ΓΛΠ γεωργικών Eurostat την και : 4. Το τρέχον πρόγραµµα εργασίας σχετικά µε περιβαλλοντικές στατιστικές και δείκτες , το οποίο βασίζεται στο Πέµπτο Πρόγραµµα ∆ράσης για το Περιβάλλον , Ένα περιλαµβάνει την ανάπτυξη των περιβαλλοντικών πλευρών της γεωργίας. πρώτο βήµα ήταν η όσο το δυνατόν ευρύτερη χρησιµοποίηση των διαθέσιµων γεωργικών στατιστικών και ερευνών και άλλων άµεσα διαθέσιµων γεωργικών Προτεραιότητα δόθηκε στους τοµείς του ισοζυγίου θρεπτικών ουσιών δεδοµένων. στους οποίους καταρτίζονται µέθοδοι και και ερευνώνται πηγές δεδοµένων. της χρήσης φυτοφαρµάκων , ». 5 περιβάλλον της απασχόλησης Γεωργία « καλλιεργητικές Μια πρώτη προσπάθεια συγκέντρωσης όλων των διαθέσιµων στοιχείων οδήγησε στη στοιχεία και δηµοσίευση του εγγράφου Τα θέµατα που καλύπτει το έγγραφο αυτό είναι δυναµική της οικονοµίας αριθµοί εντατικοποίηση και , βιολογική συγκέντρωση , γεωργία άζωτο , , , φυτοφάρµακα γη και αγροτική , ανάπτυξη. καλλιέργεια προϊόντων εκτός των ειδών διατροφής , ύδωρ , γεωργοπεριβαλλοντικά µέτρα κλιµατικές αλλαγές , αγροτική ανάπτυξη : , Natura 2000, οξύτητα , φυσικό τοπίο , , τάσεις δασοκοµία ειδίκευση , , , , Εξάλλου τους περιβαλλοντικούς δείκτες και τους στη συνέχεια της ανακοίνωσης της Επιτροπής στο Συµβούλιο σχετικά µε , η εντόπισε τις βασικές πιέσεις που οι ανθρώπινες δραστηριότητες ασκούν στο εθνικούς λογαριασµούς 6, πράσινους » « Eurostat ∆ίκτυο Γεωργικής Λογιστικής Πληροφόρησης Ευρωπαϊκή Επιτροπή τελικό , 1999 COM(94)670 18. περιβάλλον καθώς και τους δείκτες που είναι απαραίτητοι για να περιγράψουν τις εν λόγω πιέσεις εκ των οποίων ορισµένοι Τα πρώτα αποτελέσµατα , 60 έχουν άµεση σχέση µε τη γεωργία που καλύπτουν δέκα τοµείς πολιτικής , ) δηµοσιεύτηκαν το αναµένεται Η δεύτερη έκδοση του δηµοσιεύµατος αυτού θα εξετάσει λεπτοµερέστερα τη συµβολή των διαφόρων τοµέων το , στις πιέσεις αυτές συµπεριλαµβανοµένου του γεωργικού. , δείκτες πίεσης 2000) 1999. ( ( Eurostat Η προώθηση των γεωργοπεριβαλλοντικών πραγµατοποιήθηκε στην Κοπεγχάγη τον Ιούλιο έχει οργανώσει διάφορα σεµινάρια και κύκλους εργασίας µε σκοπό την που Το πιο πρόσφατο , σε συνεργασία µε την εργασιών. 1999 στα υπουργεία γεωργίας Danmark αποσκοπούσε στην βελτίωση των γνώσεων σχετικά µε τις επιτελούµενες στην ΕΥΠ Statistics, εργασίες στις εθνικές στατιστικές υπηρεσίες , και τις υπηρεσίες της Επιτροπής. Με τη βοήθεια της βάσης δεδοµένων για την κάλυψη της γης διάφορες υπηρεσίες της Επιτροπής ασχολούνται µε την ανάπτυξη ενός δείκτη που να αφορά Για τις εργασίες αυτές χρησιµοποιήθηκαν τη διαφοροποιηµένη κάλυψη της γης διάφορες µέθοδοι συλλογής και επεξεργασίας δεδοµένων προκειµένου να καταστεί λειτουργικός ο δείκτης καθώς και ανάλυση της µελλοντικής εξέλιξης του δείκτη , αυτού 7. CORINE,. , Η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Περιβάλλοντος 3. 2. 3. Οι προτεραιότητες της ΕΥΠ είναι οι ακόλουθες προστασία απόβλητα : ποιότητα της ατµόσφαιρας θαλάσσιες και παράκτιες περιοχές ύδωρ της φύσης , , , , έδαφος Η ΕΥΠ επιπτώσεις στην υγεία θόρυβος χηµικές ουσίες. δεν έχει ασχοληθεί ειδικά µε τους γεωργοπεριβαλλοντικούς δείκτες παρά το γεγονός , της σχετικά µε τους δείκτες µπορεί να ότι µεγάλο µέρος χρησιµοποιηθεί στον τοµέα αυτό. κάλυψη της γης , εκποµπές , της δουλειάς , , , , και το Η Υπηρεσία δηµοσιεύει τακτικά αναλυτική έκθεση σχετικά µε την κατάσταση του θα δηµοσιεύσει την πρώτη ετήσια έκθεσή της σχετικά περιβάλλοντος µε τους δείκτες η γεωργία αποτελεί ξεχωριστό κεφάλαιο στο οποίο αναπτύσσονται και αξιολογούνται επτά διαφορετικοί δείκτες οι οποίοι βασίζονται κυρίως σε διαθέσιµα στοιχεία και αφορούν µακρο - Στο πλαίσιο της τελευταίας ζητήµατα 1999. , , , σηµείο το ύδωρ , εκκίνησης Τα Ευρωπαϊκά θεµατικά κέντρα τη βιοποικιλότητα καλό γεωργοπεριβαλλοντικών δεικτών. ασχολείται επί πληροφοριών για τη φύση ταξινόµηση των οικοτόπων , βάσης του παρόντος µε ) ΘΚ (E για. τη φύση της ΕΥΠ που αφορούν το έδαφος , , τα απόβλητα και την κάλυψη της γης προσφέρουν ένα διαφόρων Το ΕΘΚ για τη διατήρηση της φύσης της ΕΥΠ την ανάπτυξη ευρωπαϊκού συστήµατος Στο πλαίσιο πραγµατοποιείται και µια η οποία θα διαδεχθεί την αντίστοιχη ταξινόµηση της περαιτέρω ανάπτυξη (EUNIS). την CORINE. 7 Η δηµοσίευση των αποτελεσµάτων Γ∆ Γεωργίας /Eurostat/ ΚΚΕρ /E ΥΠ ) ( προβλέπεται στις αρχές του 2000. 19 Εργασίες σχετικές µε τους δείκτες στο πλαίσιο των κοινοτικών προγραµµάτων έρευνας 3. 2. 4. , και AIR FAIR της ΕΕ Στο πλαίσιο των προγραµµάτων σηµαντική έρευνα όσον αφορά τη σχέση µεταξύ γεωργίας και περιβάλλοντος. συντονισµένη δράση ELISA8, διατήρηση της φύσης , το έργο που επιτελείται από τον ΟΟΣΑ. κατάστασης που συνδέονταν µε το έδαφος , βιοποικιλότητα και το φυσικό τοπίο Οι γεωργικές πρακτικές. θρεπτικών ουσιών και η εντατική χρήση της γης φυτοφαρµάκων επιπτώσεις τους περιγράφονται µε δείκτες πίεσης σχέση µεταξύ των δεικτών κατάστασης και πίεσης. έχει πραγµατοποιηθεί Η που έχει αναληφθεί από το ευρωπαϊκό κέντρο για τη προσπαθεί να καταστήσει συνεπέστερο από εδαφική άποψη δείκτες εντόπισε την ατµόσφαιρα καθώς και την όπως η χρήση ( και οι δυνατές ) δόθηκε έµφαση στη Η δράση το νερό , Εξάλλου ELISA 12 22 , ,. ELISA είναι το Ένας από τους τοµείς µε τους οποίους ασχολείται κυρίως η δράση φυσικό τοπίο Τα ήδη διαθέσιµα στοιχεία δείχνουν ότι είναι αναγκαίο να γίνεται. χρήση της γης σαφής διάκριση µεταξύ των δεικτών για την εκτίµηση των κινήτρων και πολιτικά σηµαντικών για γεωργικές πρακτικές και αγροτικές διαδικασίες ) πτυχών του φυσικού τοπίου Λόγω του πολύπλοκου χαρακτήρα των κινήτρων καθώς. και των λειτουργιών του φυσικού τοπίου είναι πιθανό να καταστούν απαραίτητοι δείκτες οι οποίοι να συνδυάζουν περισσότερα κριτήρια εκτίµησης σύνθετοι. « Λήφθηκαν υπόψη τέσσερις βασικοί δείκτες για την εκτίµηση της κατάστασης του περιβάλλοντος ανοικτή έναντι βιοφυσική καταλληλότητα της χρήσης της γης κλειστής προσέγγιση καταλληλότητα των βασικών πολιτιστικών στοιχείων και γη , µε αναγνωρισµένη αισθητική ή επιστηµονική αξία » ( ( , ). Ελλείψεις και προβλήµατα Κάλυψη των γεωργοπεριβαλλοντικών θεµάτων στις τρέχουσες εργασίες σχετικά µε τους δείκτες Αν και έχει αναληφθεί σηµαντικό έργο όσον αφορά την ανάπτυξη δεικτών , Οι ελλείψεις αυτές παρουσιάζονται σε εξακολουθούν να υπάρχουν πολλές ελλείψεις. την διάφορα επίπεδα και αφορούν δεδοµένα ιδίως τη δηµιουργία δεικτών και , , , ύπαρξη κατάλληλων δεικτών που να αντικατοπτρίζουν κύριες πλευρές της πολιτικής κάλυψη των. εργασιών σχετικά µε τους δείκτες µε τα βασικά θέµατα και προβλήµατα που αναφέρονται ανωτέρω απαραίτητο να συγκριθεί η πολιτική « κατά συνέπεια Είναι » , ,. Ο κατωτέρω πίνακας συνοψίζει το πεδίο που καλύπτουν οι γεωργοπεριβαλλοντικοί δείκτες σε διάφορους τοµείς για τους οποίους υπάρχουν στοιχεία τουλάχιστον σε εθνικό επίπεδο. 9 DPSIR που περιγράφεται ανωτέρω Αναµένεται να γίνουν διαθέσιµα σηµαντικά στοιχεία σχετικά µε την ανάπτυξη των δεικτών µέσω των προγραµµάτων αγροτικής τα στοιχεία αυτά θα είναι διαφοροποιηµένα από εδαφική άποψη ανάπτυξης Η διάρθρωση των δεικτών ακολουθεί το γεωργικό πλαίσιο Ωστόσο. , Περιβαλλοντικοί δείκτες για µια αειφόρο γεωργία στην ΕΕ Ο πίνακας αυτός βασίζεται στην επισκόπηση των πραγµατοποιούµενων εργασιών στον τοµέα των δεικτών που παρουσιάζεται στο έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής Τρέχοντες γεωργοπεριβαλλοντικοί δείκτες σε επίπεδο ΕΕ Ο πίνακας απλώς παρουσιάζει µια γενική εικόνα της τρέχουσας κατάστασης δεδοµένου ότι βασίζεται µόνο στα στοιχεία που έχουν δηµοσιευτεί. (FAIR-CT97-3446) ». « 20 3. 3. 3. 3. 1. 8 9 ανάλογα τόσο µε την περιοχή εφαρµογής του προγράµµατος όσο και µε την κάλυψη των γεωργοπεριβαλλοντικών µέτρων πρόκειται για µια πλούσια Παρ. πηγή πληροφοριών σχετικά µε τις ωφέλιµες επιπτώσεις των γεωργικών πρακτικών. όλα αυτά ’ , ΥΠ E (1999 έκθεση για τους δείκτες ) ∆είκτες πίεσης Eurostat (Eurostat) Κοινή δηµοσίευση Όλοι οι τοµείς ΠΑΑ – παρακολούθ ηση και αξιολόγηση εφικτή εφικτή εφικτή εφικτή εφικτή εφικτή εφικτή εφικτή εφικτή εφικτή εφικτή εφικτή ΟΟΣΑ έκθεση εκτίµησης προοπτικών Παράγοντες και αντιδράσεις που επηρεάζουν τις γεωργικές πρακτικές. Χαρακτηριστικ ά γεωργικών πρατικών Επιβλαβείς και ωφέλιµες διαδικασίες Συγκεκριµένη κατάσταση ανά χώρο Παγκόσµιες επιπτώσεις ∆ηµόσια πολιτική Ενδείξεις της αγοράς Τεχνολογία και προσόντα Συµπεριφο ρά Χρήση εισροών Χρήση γης ∆ιαχείριση Τάσεις Ρύπανση Εξάντληση πόρων Οφέλη Οικότοποι / βιοποικιλότ ητα Φυσικοί πόροι Φυσικό τοπίο Οικότοποι / βιοποικιλότ ητα Φυσικοί πόροι Ποικιλία φυσικού τοπίου Καλή πολιτική κάλυψη Ασθενής πολιτική κάλυψη Καθόλου κάλυψη Είναι προφανές ότι εξακολουθούν να υπάρχουν ελλείψεις σε πολλά επίπεδα και , όσον αφορά τις επιβλαβείς και ωφέλιµες διαδικασίες και τη συγκεκριµένη ιδίως Περαιτέρω εργασίες είναι επίσης αναγκαίες σχετικά µε την κατάσταση ανά χώρο. οικοσυστηµάτων ποικιλία των ευρωπαϊκών γεωργο - ,. 21 ∆είκτες για την εκτίµηση της περιβαλλοντικής ενσωµάτωσης 3. 3. 2. Επί του παρόντος µπορεί να διαµορφωθεί µια επί µέρους δέσµη δεικτών για την , παρακολούθηση της ενσωµάτωσης των περιβαλλοντικών προβληµατισµών στην γεωργική πολιτική Η δέσµη αυτή θα βελτιωθεί και θα συµπληρωθεί µε την πάροδο. Ο κατωτέρω πίνακας παρουσιάζει δείκτες οι οποίοι παρουσιάζουν κατά του χρόνου. άριστο τρόπο τα βασικά προβλήµατα που προκύπτουν από τη σχέση γεωργίας και περιβάλλοντος Βασίζονται ως επί το πλείστον στις σχετικές εργασίες που εκτελέσθηκαν στο πλαίσιο του ΟΟΣΑ µε τη στήριξη της και της του ΚΚΕρ να τεθούν σε λειτουργία Όλοι οι εν λόγω δείκτες θα πρέπει. , ανάλογα µε το αν θα συλλεγούν επαρκή δεδοµένα βραχυπρόθεσµα ή µεσοπρόθεσµα , σε επίπεδο κάτω του εθνικού Οι ανάγκες σε δεδοµένα αναφέρονται στην τέταρτη. στήλη του πίνακα EUROSTAT, αρχήν ΥΠ κατ E ’. , , : 22 Παρά - γοντες και αντιδρά - σεις που επηρεά - ζουν τις γεωργικές πρακτικές ∆ηµόσια πολιτική Ενδείξεις της αγοράς ∆είκτες Τοµέας που καλύπτεται από γεωργοπεριβαλλοντικά προγράµµατα Περιφ. Περιφ. Περιοχή που περιλαµβάνεται στη διατήρηση της φύσης επίπεδα καλής γεωργικής πρακτικής Επίπεδα περιβαλλοντικών στόχων Πριµοδότηση βιολογικής παραγωγής Χαρακτηρι στικά γεωργικών πρακτικών Επιβλαβείς και ωφέλιµες γεωργικές διαδικα - σίες Τεχνολογία και προσόντα Επίπεδο κατάρτισης κατόχου γ ε. Συµπεριφορά Τοµέας βιολογικής γεωργίας Χρήση εισροών Μέση κατανάλωση αζωτούχων και φωσφορούχων λιπασµάτων Κατανάλωση φυτοφαρµάκων Ένταση χρήσης ύδατος Χρήση ενέργειας Τοπογραφικές µεταβολές εκτροφής Πρότυπα συγκοµιδής / Χρήση γης ∆ιαχείριση * άσεις T Ρύπανση Εξάντληση πόρων Οφέλη εκτατικοποίηση Εντατικοποίηση / περιθωριοποίηση ιαφοροποίηση / δ ειδίκευση / / CH4 Ισοζύγιο αζώτου στην επιφάνεια του εδάφους Εκποµπές Μόλυνση του εδάφους από φυτοφάρµακα Μόλυνση των υδάτων παρακολούθηση οδηγίες ) / ( Άντληση υπογείων υδάτων και πιέσεις που ασκούνται στο ύδωρ ∆ιάβρωση του εδάφους Καταστροφή της κάλυψης της γης Εισαγωγή ειδών µε µικρές γενετικές διαφορές Περιοχή µεγάλης φυσικής αξίας * βοσκότοποι , Παραγωγή ανανεώσιµων πηγών ενέργειας κλπ. , Ανάγκες δεδοµένων ∆ιαθέσιµα σε προγράµµατα και εκθέσεις των κρατών µελών για πολλαπλή συµµόρφωση Απαιτούνται δεδοµένα σε επίπεδο κάτω του εθνικού Απαιτούνται δεδοµένα σε επίπεδο κάτω του εθνικού Απαιτούνται δεδοµένα σε επίπεδο κάτω του εθνικού Απαιτούνται δεδοµένα σε επίπεδο κάτω του εθνικού Απαιτούνται δεδοµένα σε επίπεδο κάτω του εθνικού Για το ύδωρ χρειάζονται στοιχεία σχετικά µε τις κοίτες ποταµών ,. Βασικές ενέργειες Συγκέντρωση τοπικών δεδοµένων Συλλογή δεδοµένων σχετικά µε τα ενεργά συστατικά ανά καλλιέργεια Περάτωση της ταξινόµησης του κινδύνου από φυτοφάρµακα Ανάγκη ανάπτυξης δεικτών Ανάγκη ενσωµάτωσης EUROFARM και CORINE Ανάγκη ανάπτυξης σαφώς καθορισµένων δεικτών και κατάλληλων πινάκων Ο δείκτης για τη µόλυνση του εδάφους από φυτοφάρµακα πρέπει να αναπτυχθεί περαιτέρω Συντονισµός µε την οδηγία πλαίσιο για το ύδωρ Απαιτείται σύνθετος δείκτης για την κάλυψη της γης Απαιτείται περαιτέρω εργασία Συγκεκριµ ένη ως προς το χώρο κατάσταση Τοπικοί οικότοποι βιοποικιλότητα / Φυσικοί πόροι Φυσικό τοπίο Παγ - κόσµιες επιπτώσεις Οικότοποι και βιοποικιλότητα Φυσικοί πόροι * * Πλούσια πανίδα πτηνά ) ( Ποιότητα του εδάφους Νιτρικά άλατα και επιφανειακά ύδατα Επίπεδα υπογείων υδάτων φυτοφάρµακα στα υπόγεια / Απαιτούνται δεδοµένα σε επίπεδο κάτω του εθνικού Απαιτούνται δεδοµένα σε επίπεδο κάτω του εθνικού Τα πτηνά αποτελούν καλό δείκτη απαιτείται περισσότερη εργασία - σχετικά µε τους πίνακες. Απαιτείται περαιτέρω εργασία Απαιτείται συνεκτικός δείκτης στη Συµβολή της γεωργίας στις εκποµπές ρύπανση από νιτρικά άλατα ύδατος στη χρήση , , Ποικιλία φυσικού τοπίου * Απαιτείται περαιτέρω εργασία ανάπτυξης 23 , , ( στις ιδίως σηµειωµένοι µε διαχείριση περιπτώσεις : φυσικό τοπίο , ακόλουθες ωφέλιµες διαδικασίες υπάρχουν τοµείς στους οποίους ο καθορισµός λειτουργικών δεικτών Ωστόσο , εξακολουθεί να αποτελεί σηµαντικό πρόβληµα Αυτό “*”). γεωργικών συµβαίνει παγκόσµιος οικότοπος και εκµεταλλεύσεων βιοποικιλότητα και ποικιλία φυσικού τοπίου Για τους τοµείς αυτούς θα πρέπει να καθοριστούν κατάλληλοι δείκτες βάσει του µεγάλου αριθµού στοιχείων που είναι διαθέσιµα σήµερα Αν και είναι διαθέσιµα πολλά στοιχεία σχετικά µε τους πρέπει να παράγοντες και τις αντιδράσεις που επηρεάζουν τις γεωργικές πρακτικές , αναπτυχθούν περαιτέρω ώστε να αποτελέσουν µια πιο πλήρη δέσµη δεικτών Μέχρι. σήµερα δεν έχει γίνει πολλή δουλειά σχετικά µε την παρουσία γενετικά τροποποιηµένων οργανισµών τόσο όσον αφορά την ηθεληµένη διάδοσή τους και , την εξάπλωσή τους σε µεγάλη απόσταση θα πρέπει να δηµιουργηθούν επιστηµονικά πρότυπα για να καλυφθεί και να επικυρωθεί η βάση των πληροφοριών στις οποίες στηρίζονται οι δείκτες έτσι ώστε να προωθηθεί µια συνεκτική και κοινή προσέγγιση για την αειφόρο γεωργία Γενικά. ,. , ,. Παρακολούθηση της στρατηγικής ενσωµάτωσης για τον γεωργικό τοµέα 3. 4. – – – – εκτέλεση Ένα βασικό καθήκον κατά τα επόµενα έτη θα είναι η περαιτέρω ανάπτυξη , και παρακολούθηση της τοµεακής στρατηγικής ενσωµάτωσης που κατήρτισε το Συµβούλιο Γεωργίας Για να εκτιµηθεί το µέτρο. στο οποίο επιτυγχάνονται οι στόχοι αυτοί θα είναι σκόπιµο να παρασχεθούν ποσοτικοποιηµένα στοιχεία τα οποία να απαντούν στα ακόλουθα βασικά ερωτήµατα Η στρατηγική θέτει σειρά στόχων. : Τί µέτρα έχουν ληφθεί για να βελτιωθεί η περιβαλλοντική κατάσταση στον γεωργικό τοµέα , Τί βελτιώσεις παρατηρούνται στις γεωργικές πρακτικές , Κατά πόσον έχουν αυξηθεί οι ωφέλιµες περιβαλλοντικές διαδικασίες όπως η διατήρηση των οικοτόπων και µειωθεί οι επιβλαβείς διαδικασίες όπως η ρύπανση , Ποιες είναι οι επιπτώσεις στην κατάσταση του περιβάλλοντος , Κατά πόσον έχουν επιτευχθεί συγκεκριµένοι στόχοι. – η βασική πηγή Όσον αφορά τα µέτρα πολιτικής και τις γεωργικές πρακτικές της πληροφοριών θα προκύψει από την παρακολούθηση της αγροτικής ανάπτυξης πολιτικής αγοράς και της περιβαλλοντικής πολιτικής η εν λόγω πηγή πληροφοριών θα εξαρτάται από το πεδίο που καλύπτουν οι πολιτικές αυτές και την Η δέσµη προθυµία των κρατών µελών να συλλέγουν τις κατάλληλες πληροφορίες. δεικτών που αναφέρεται ανωτέρω θα µπορούσε να προσαρµοσθεί ώστε να αντιπροσωπεύει τα ευρύτερα προβλήµατα της πολιτικής και τους συγκεκριµένους Ένα πλαίσιο παρακολούθησης για περαιτέρω ανάπτυξη παρατίθεται στόχους της. κατωτέρω Ωστόσο ,. , ,. 24 Τοµέας Ύδωρ Αγρο - χηµικές ουσίες Χρήση γης και έδαφος Κλιµατικές αλλαγές Φυσικό τοπίο και βιοποικιλό τητα - – – – – – – – – – – – Πως έχουν βελτιωθεί οι γεωργικές πρακτικές ; Τι µέτρα λαµβάνονται για να βελτιωθεί η κατάσταση ; Πλαίσιο δεικτών για τη στρατηγική ενσωµάτωσης του Συµβουλίου Γεωργίας : Ποιες είναι οι επιπτώσεις στην κατάσταση του περιβάλλοντος ; Μείωση των νιτρικών αλάτων και φυτοφαρµάκων στο ύδωρ Βελτίωση του επιπέδου των υπογείων υδάτων Κατά πόσον έχουν αυξηθεί οι ωφέλιµες και µειωθεί οι επιβλαβείς πρακτικές ; Βελτίωση του ισοζυγίου αζώτου στην επιφάνεια του εδάφους Μείωση της άντλησης υπογείων υδάτων Μείωση των πιέσεων που ασκούνται επί του ύδατος – – – – – Συγκεκριµένοι στόχοι της στρατηγικής Πρέπει να µειωθεί η ρύπανση των υπογείων υδάτων και των υδάτων επιφανείας Πρέπει να µειωθεί η ακατάλληλη χρήση ύδατος για άρδευση Πρέπει να µειωθεί η απόπλυση νιτρικών και φωσφατικών αλάτων Πρέπει να µειωθούν οι κίνδυνοι για το περιβάλλον που οφείλονται στη χρήση φυτοφαρµάκων Σε ποιο βαθµό έχουν επιτευχθεί οι στόχοι σε παγκόσµιο επίπεδο ; Αύξηση της περιβαλλοντικής αποτελεσµατικότητας της γεωργικής χρήσης ύδατος Βελτίωση της συνεισφοράς της γεωργίας στην ποιότητα του ύδατος. Αύξηση διατήρηση της / ποικιλίας ζωικών ειδών Βελτίωση της συνεισφοράς της γεωργίας στην ποιότητα του ύδατος. Αύξηση της περιβαλλοντικής αποτελεσµατικότητας της χρήσης φυτοφαρµάκων Αύξηση διατήρηση των / οικοτόπων και της ποικιλίας ζωικών ειδών Αύξηση της περιβαλλοντικής αποτελεσµατικότητας της χρήσης γης Μείωση της συνεισφοράς της γεωργίας στα αέρια θερµοκηπίου Αύξηση των βιοκαυσίµων σε σχέση µε τη συνολική κατανάλωση ενέργειας Αύξηση της περιβαλλοντικής αποτελεσµατικότητας ∆ιατήρηση του πλούτου και της ποικιλίας του φυσικού τοπίου ∆ιατήρηση / βιοποικιλότητας αύξηση της – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – Μείωση της µόλυνσης του εδάφους από φυτοφάρµακα Μείωση φυτοφαρµάκων στο ύδωρ Πλουσιότερη πανίδα – – Μείωση της διάβρωσης του εδάφους Βελτίωση του ισοζυγίου αζώτου στην επιφάνεια του εδάφους Μείωση της καταστροφής της κάλυψης του εδάφους Μείωση των εκποµπών CH4 Βελτίωση της ποιότητας του εδάφους – Αύξηση της ενέργειας από ανανεώσιµες πηγές – Καταστροφή της κάλυψης γης Αύξηση της γεωργικής γενετικής ποικιλοµορφίας ∆ιατήρηση ηµι οικοτόπων φυσικών - – – ∆ιατήρηση φυσικών τοπίων µεγάλης φυσικής και πολιτιστικής αξίας Πλούτος πανίδας δείκτης που βασίζεται ( στα πτηνά ) Πρέπει να µειωθεί η υποβάθµιση του εδάφους που χηµικές οφείλεται σε φυσικές , και βιολογικές πιέσεις Πρέπει να µειωθεί η διάβρωση και να προωθηθούν κατάλληλα γεωργικά συστήµατα Μείωση CH4, N2O αερίων θερµοκηπίου Πρέπει να αυξηθεί η παραγωγή άλλων προϊόντων εκτός των ειδών διατροφής Πρέπει να ενθαρρυνθεί η χρήση ανανεώσιµης ενέργειας από βιοµάζα και βιοκαύσιµα και άλλων οι οικότοποι και Πρέπει να διατηρηθούν το φυσικό τοπίο , η βιοπικιλότητα ∆ιατήρηση του γενετικού υλικού καλλιεργειών και κατοικίδιων ζώων Παρακολούθηση προγραµµάτων αγροτικής ανάπτυξης · οργανώσεις αγοράς και περιβαλλοντικές πολιτικές 25 ΕΠΟΜΕΝΑ ΒΗΜΑΤΑ 4. η των πλήρης δυνατοτήτων Είναι απαραίτητο να αναληφθούν διάφορες σηµαντικές ενέργειες για να εκµετάλλευση εξασφαλισθεί των γεωργοπεριβαλλοντικών δεικτών οι οποίες θα συµβάλουν Οι ενέργειες αυτές. ιδιαίτερα στην παρακολούθηση και την αξιολόγηση της στρατηγικής του Συµβουλίου βελτίωση και θέση σε µπορούν να συνοψισθούν ως εξής , λειτουργία των υφιστάµενων δεικτών βελτίωση των δυνατοτήτων συλλογής , ανάπτυξη των προσεγγίσεων που αφορούν τους δείκτες πληροφοριών αποτελεσµατικότητα περιβαλλοντικών µέτρων και ταξινόµηση των γεωργο ( - επικοινωνίας σχετικά µε τέλος οικοσυστηµάτων ) γεωργοπεριβαλλοντικά θέµατα βελτίωση της και : , , , ,. Περαιτέρω ανάπτυξη της δέσµης δεικτών , Το πρώτο πράγµα που πρέπει να γίνει είναι να συµπληρωθεί η δέσµη των ιδίως στις περιπτώσεις που οι δείκτες δεν δεικτών ενσωµάτωσης για τη γεωργία είναι σαφώς καθορισµένοι ή λείπουν ολόκληρες σειρές δεδοµένων Η εργασία. αυτή θα πρέπει να βασισθεί στο συνεχιζόµενο έργο του ΟΟΣΑ και να επικυρωθεί µε ενέργειες στο πλαίσιο άλλων οργανισµών της Ευρωπαϊκής ΄Ενωσης θα πρέπει να συνοδεύεται από την ανάπτυξη κοινωνικών και. οικονοµικών δεικτών ώστε να υπάρχει µια πλήρης εικόνα της αειφόρου από την ανάπτυξη µεθόδων και δεικτών γεωργίας και ιδίως µε σκοπό την εκτίµηση των ευρύτερων διεθνών επιπτώσεων της ΚΑΠ , όσον αφορά τη διεύρυνση και τις αναπτυσσόµενες χώρες. εφόσον είναι αναγκαίο , Επίσης , , Μια µακροπρόθεσµη στρατηγική σχετικά µε τις ανάγκες δεδοµένων 4. 1. 4. 2. , , Ωστόσο δεν θα πρέπει να εξαρτάται από τη διαθεσιµότητα των δεδοµένων Η ποιότητα των δεικτών θα εξαρτηθεί από την ποιότητα των διαθέσιµων η συλλογή στατιστικών στοιχείων παραµένει µια επίπονη στατιστικών. η οποία µπορεί να εκτείνεται διαδικασία από οικονοµική και διοικητική άποψη , σε µεγάλο χρονικό διάστηµα Αν και η ιδίως στον τοµέα της γεωργίας , ανάπτυξη των δεικτών µπορεί να βασισθεί εν µέρει σε υπάρχοντα στατιστικά στοιχεία Η οικονοµική πλευρά της διαδικασίας συλλογής δεδοµένων αποτελεί οπωσδήποτε αλλά δεν θα πρέπει να εµποδίζει ούτε τον προσδιορισµό σηµαντικό παράγοντα , του κατάλληλου γεωγραφικού επιπέδου για τους γεωργοπεριβαλλοντικούς δείκτες Για να ούτε και την επισήµανση σχετικών περιβαλλοντικών θεµάτων. παρασχεθεί κατάλληλη στατιστική βάση για τους γεωργοπεριβαλλοντικούς δείκτες θα πρέπει να επιτευχθεί ισορροπία µεταξύ των διαθέσιµων δεδοµένων και της συλλογής νέων στοιχείων. ,. Όσον αφορά την επεξεργασία δεδοµένων , καλύτερη χρησιµοποίηση των διαθέσιµων στοιχείων χρησιµοποιηθεί κατά τρόπο εξαντλητικό Για παράδειγµα. να χρησιµοποιηθούν περαιτέρω τα αποτελέσµατα της έρευνας της το πρώτο βήµα συνίσταται στην εφόσον δεν έχουν υπάρχει περιθώριο , , Eurostat 26 Το κοινό δηµοσίευµα σχετικά µε τη διάρθρωση των γεωργικών εκµεταλλεύσεων καθώς και οι , στατιστικές και τα ισοζύγια της γεωργικής παραγωγής και η περιφερειακή βάση αγροτική ανάπτυξη περιβάλλον Γεωργία δεδοµένων : «. στοιχεία και αριθµοί αποτελεί ένα πρώτο βήµα προς την κατεύθυνση αυτή , αλλά οι πρωτοβουλίες αυτού του είδους πρέπει να συνεχισθούν και να ενισχυθούν σε συνεργασία µε τους παραγωγούς και τους χρήστες των στατιστικών στοιχείων »10, , ,. Προκειµένου να προωθήσει την ανάπτυξη των δεικτών θα , συγκεντρώσει όσο το δυνατόν περισσότερες πληροφορίες από τοπικές µελέτες επίπεδο κατώτερο του περιφερειακού ( ) σχετικά µε τις γεωργικές πρακτικές εφόσον υπάρχουν – µεταβολές του και την αγροτική ανάπτυξη συνοπτικά τα διαθέσιµα στοιχεία δυνατότητες ευρύτερης χρήσης και παρακολούθησης στο µέλλον – το φυσικό τοπίο και τις θα παρουσιαστούν , οι χρησιµοποιούµενες µέθοδοι και οι ή από εθνικές ή περιφερειακές έρευνες Στη συνέχεια Eurostat η. , ,. , Βάσει αυτής της συνοπτικής παρουσίασης των υπαρχόντων στοιχείων και δεικτών θα προταθούν νέοι δείκτες που θα αφορούν περιβαλλοντικές πτυχές της γεωργίας στο Ιδιαίτερη προσοχή θα δοθεί στις καλές γεωργικές πρακτικές ,. φυσικό τοπίο και τις µεταβολές του και στην αγροτική ανάπτυξη σε περιφερειακό ή κατώτερο επίπεδο. Ένα σηµαντικό αναµενόµενο αποτέλεσµα είναι ότι θα προταθεί η ανάπτυξη περαιτέρω µεταβλητών στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού συστήµατος γεωργικών Τούτο θα συνεπάγεται συγκεκριµένες προτάσεις σχετικά µε τον στατιστικών. τρόπο συλλογής και εισαγωγή νέων µέσων συλλογής δεδοµένων χρήση υπαρχουσών ερευνών ή / µεθοδολογία ( , ). ( ∆ΓΛΠ Στο πλαίσιο της ανάπτυξης των γεωργοπεριβαλλοντικών δεικτών θα πρέπει να χρησιµοποιηθούν καλύτερα και οι άλλες πηγές πληροφοριών όπως οι γεωγραφικές βάσεις δεδοµένων υπό τη διαχείριση του Κοινού Κέντρου η βάση δεδοµένων Ερευνών και της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Περιβάλλοντος , σχετικά µε την κάλυψη της γης και το ∆ίκτυο γεωργικής λογιστικής CORINE Οι πληροφορίες που παρέχουν τα κράτη µέλη µέσω πληροφόρησης των προγραµµάτων αγροτικής ανάπτυξης και σαν αποτέλεσµα άλλων απαιτήσεων ενηµέρωσης θα συµβάλουν σηµαντικά στην αύξηση των γνώσεων σχετικά µε τα συγκεκριµένα χαρακτηριστικά που αφορούν το χώρο Αν η. πληροφορίες αυτές διαβιβάζονται µε κατάλληλη µορφή θα µπορούσε να , δηµιουργηθεί µια βάση δεδοµένων η οποία να καλύπτει τόσο τα περιβαλλοντικά χαρακτηριστικά όσο και τους ορισµούς των καλών γεωργικών πρακτικών. Εξάλλου θα ήταν ιδιαίτερα χρήσιµες πληροφορίες σχετικά µε τη χρήση του κανονισµού περί κοινών κανόνων. ). , Κατά συνέπεια , πηγών πληροφοριών και να εντοπισθούν οι µελλοντικές ανάγκες. τη µορφή ανακοίνωσης στο Συµβούλιο µπορούσε να λάβει η Επιτροπή προτείνει να καθιερωθεί η χρήση των υφιστάµενων Τούτο θα Ανάγκες « 10 Συντάχθηκε µε συνεργασία της EUROSTAT, της Γ∆ Γεωργίας και της Γ∆ Περιβάλλοντος 27 πληροφόρησης για την αειφόρο γεωργία και την αγροτική ανάπτυξη : στατιστικές ανάγκες για να εκτιµηθεί η ολοκλήρωση της γεωργικής και της περιβαλλοντικής πολιτικής και θα κάλυπτε τα ακόλουθα θέµατα » : – – – – βελτίωση της ισχύουσας µεθόδου συλλογής και επεξεργασίας δεδοµένων , εντοπισµός κοινών προτεραιοτήτων ως προς τον γεωργοπεριβαλλοντικό δείκτη , βελτίωση της συνέργιας µεταξύ της Επιτροπής και της ΕΥΠ Στις αρχές η ΕΥΠ και Οι υπηρεσίες της Επιτροπής διοργάνωσαν κοινό του σεµινάριο σχετικά µε τους γεωργοπεριβαλλοντικούς δείκτες το οποίο θα αποτελέσει τη βάση για περαιτέρω συνεργασία , 1999,. βελτίωση της χρησιµοποίησης δεδοµένων και δεικτών που έχουν αναπτυχθεί από τα κράτη µέλη Οι συνεισφορές των κρατών µελών στον ΟΟΣΑ αναδεικνύουν τον πλούτο και την ποικιλία των δεικτών και των στατιστικών σε Το βασικό πρόβληµα είναι η. συγκέντρωσή τους σε ευρωπαϊκό επίπεδο και η διευκόλυνση των ανταλλαγών βέλτιστων πρακτικών εθνικό επίπεδο. , επισήµανση νέων αναγκών. – Η ευρεία κατανόηση των διαθέσιµων επί του παρόντος στοιχείων και των µελλοντικών αναγκών θα έδινε στην ΕΕ µια µακροπρόθεσµη εικόνα της ανάπτυξης των στατιστικών πληροφοριών στον γεωργοπεριβαλλοντικό τοµέα. Ανάπτυξη δεικτών περιβαλλοντικής αποτελεσµατικότητας 4. 3. ,. φυσικά ποιες είναι οι πιο επιβλαβείς Οι δείκτες περιβαλλοντικής αποτελεσµατικότητας µπορούν να παράσχουν χρήσιµες πληροφορίες σχετικά µε τις µακροπρόθεσµες τάσεις καθώς και µε τη σχέση µεταξύ παραγωγής και των συνδεδεµένων µε αυτήν περιβαλλοντικών Μπορούν να υποδείξουν ποιες πρακτικές θα δαπανών και αποτελεσµάτων µπορούσαν καλύτερα να συµβάλουν στην επίτευξη γενικών περιβαλλοντικών στόχων και Στο άµεσο ή το εγγύς µέλλον , η ικανότητα της Ευρώπης να συνδυάζει υψηλό επίπεδο περιβαλλοντικής ποιότητας και σηµαντική παραγωγή τροφίµων θα εξαρτηθεί από τη µείωση των οι περιβαλλοντικών δαπανών της γεωργικής παραγωγής. δείκτες να θα υπογραµµισθεί ο σηµαντικός ρόλος τόσο της τεχνολογίας όσο και των παραδοσιακών µεθόδων παραγωγής στο πλαίσιο της αειφόρου γεωργίας Προς. το παρόν δεν έχει σηµειωθεί µεγάλη πρόοδος στον τοµέα αυτό ο οποίος απαιτεί µεγαλύτερη προσοχή και , περισσότερους πόρους. Κατά συνέπεια βοηθήσουν ενδεχοµένως , αποτελεσµατικότητας περιβαλλοντικής. , , 28 4. 4. Χρήση του φυσικού τοπίου για την ταξινόµηση των ευρωπαϊκών γεωργο οικοσυστηµάτων - , Το φυσικό τοπίο , Το φυσικό τοπίο επιτρέπει να κατανοηθούν καλύτερα τα συγκεκριµένα χαρακτηριστικά του χώρου και η φύση της αλληλεπίδρασης των γεωργικών σε συνδυασµό µε πρακτικών και του περιβάλλοντος 11. την γεωγραφικά διαφοροποιηµένα στοιχεία σχετικά µε τα κίνητρα και κατάσταση του περιβάλλοντος µπορεί να χρησιµοποιηθεί σαν βάση για να περιγραφεί µε σχετικά απλό τρόπο η ισορροπία µεταξύ της γεωργικής δραστηριότητας και του οικοσυστήµατος του οποίου αποτελεί µέρος Ένα τέτοιο σύστηµα θα επέτρεπε στους αρµόδιους για τη χάραξη πολιτικής να εντοπίζουν τις ευάλωτες ή απειλούµενες περιοχές και να λαµβάνουν κατάλληλα µέτρα καθώς και να κατανοούν καλύτερα το είδος του κινδύνου ή του , Παρόµοιες ενέργειες έχουν ήδη αναληφθεί από ορισµένα κράτη προβλήµατος. µέλη και θα µπορούσαν να επεκταθούν σε κοινοτικό επίπεδο Ένα τέτοιο. σύστηµα θα επεδίωκε να στηριχθεί στις εργασίες ταξινόµησης των κρατών µελών προκειµένου να είναι σε θέση να παρουσιάσει τις πληροφορίες κατά τρόπο σαφή και συνεκτικό σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Από άποψη πολιτικής ,. Ένωση υπάρχουν τουλάχιστον πέντε είδη φυσικού τοπίου : φυσικά τοπία υψηλής φυσικής και πολιτιστικής αξίας που απειλούνται από την εντατικοποίηση της γεωργίας και στα οποία η ποιότητα του περιβάλλοντος εξαρτάται σε µεγάλο βαθµό από την επιβολή αυστηρών περιορισµών στις γεωργικές δραστηριότητες , άνισα κατανεµηµένα – – –. – – – – εξαρτώµενα από τη γεωργία φυσικά τοπία υψηλής φυσικής και πολιτιστικής αξίας που απειλούνται από την περιθωριοποίηση της γεωργίας και στα οποία η γεωργία συµβάλλει σηµαντικά στην ενίσχυση της ποιότητας του περιβάλλοντος , φυσικά τοπία που χαρακτηρίζονται από γεωργικές δραστηριότητες µε µικρές εισροές χαµηλό επίπεδο ρύπανσης και εξάντλησης των πόρων , καθώς και από την ανάδειξη οικοτόπων και βιοποικιλότητας , φυσικά τοπία που χαρακτηρίζονται από εντατικές ή εκτατικές καλές γεωργικές πρακτικές και ισορροπηµένη σχέση µε τη γη που οδηγούν στη διατήρηση των φυσικών πόρων φυσικών οικοσυστηµάτων , της βιοποικιλότητας και των ηµι - , φυσικά τοπία που χαρακτηρίζονται από υπερεκµετάλλευση ρύπανση και , εξάντληση των πόρων που οδηγούν σε υποβάθµιση των φυσικών πόρων της βιοποικιλότητας και των ηµι φυσικών οικοσυστηµάτων , -. Μεσοµακροπρόθεσµα η ανάπτυξη ενός τέτοιου συστήµατος θα αποτελούσε ένα , αποτελεσµατικό µέσο τόσο για την παροχή πληροφοριών στους αρµόδιους για 11 ΟΣΑ O , COM/AGR/CA/ENV/EPOC(98) 136. 29 την πολιτική όσο και για να γίνει προφανής στο ευρύ κοινό η ενσωµάτωση των περιβαλλοντικών προβληµατισµών στη γεωργική πολιτική. 4. 5. Ευαισθητοποίηση των πολιτών σχετικά µε τα γεωργοπεριβαλλοντικά προβλήµατα Πέραν της βελτίωσης της ανταγωνιστικότητας Η ανάπτυξη των γεωργοπεριβαλλοντικών δεικτών αποτελεί εξαιρετική ευκαιρία για να προωθηθεί η ευαισθητοποίηση των πολιτών τόσο στις αγροτικές όσο και στις αστικές περιοχές ο. δηµόσιων γεωργίας ρόλος πολυλειτουργικός περιβαλλοντικών υπηρεσιών θα βοηθήσουν σηµαντικά στη διασφάλιση της βιωσιµότητας πολλών αγροτικών περιοχών η κοινωνία. γενικότερα πρέπει να κατανοήσει τα προβλήµατα που υπάρχουν και να ιδίως , αντιληφθεί την ποιότητα και την ποικιλία της ευρωπαϊκής υπαίθρου. Κατά συνέπεια , ανάπτυξη της και η , , Ο ρόλος της γεωργίας στη διατήρηση του φυσικού τοπίου και του ηµι φυσικού - αγροτικού περιβάλλοντος εµφανίζεται ολοένα και συχνότερα στις διάφορες πρωτοβουλίες όπως η ευρωπαϊκή σύµβαση για το φυσικό τοπίο και η πανευρωπαϊκή στρατηγική για την ποικιλία των βιολογικών ειδών (PEBLDS). Η διαφοροποίηση ανάλογα µε τον χώρο των γεωργικών δραστηριοτήτων συµπίπτει µε τις αυξανόµενες ανησυχίες σχετικά µε την αειφόρο ανάπτυξη και την ποιότητα του φυσικού τοπίου σε καθαρά τοπικό επίπεδο οι οποίες , παρουσιάζονται στο τοπικό πρόγραµµα δράσης (ELC) 21. ELC δεικτών PEBLDS. συµπληρώνει γεωργοπεριβαλλοντικών και Ένα σηµαντικό επίτευγµα κατά τα επόµενα έτη θα είναι να εξασφαλισθεί ότι η ανάπτυξη ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες όπως οι Είναι επίσης σηµαντικό να χρησιµοποιούνται οι δείκτες που αναπτύσσονται για τη βελτίωση της διάδοσης Υπάρχουν µεγάλα περιθώρια για και της διαφάνειας των πολιτικών της ΕΕ. Είναι αυξηµένη συµµετοχή µη κυβερνητικών οργανισµών και οµάδων γεωργών. επίσης αναγκαίο να ενηµερωθούν σωστά οι και κατά τρόπο κατανοητό ευρωπαίοι πολίτες σχετικά µε τη µεταβαλλόµενη σχέση µεταξύ γεωργίας και περιβάλλοντος θα πρέπει να αναπτυχθούν δείκτες επί Σχετικά µε το θέµα αυτό , αποδεδειγµένης επιστηµονικής βάσης οι οποίοι να αντικατοπτρίζουν τις της κοινωνίας κοινωνικές ανησυχίες πρέπει να γενικότερα. έχουν τη βεβαιότητα ότι οι επιστηµονικές γνώσεις είναι όντως ενσωµατωµένες στους δείκτες. Οι εν λόγω πολίτες και οµάδες , των ενδιαφερόµενων οµάδων και από την πλευρά τους - -. , 4. 6. Ανάπτυξη ειδικών συνοπτικών » « δεικτών για τη γεωργία Ένας τρόπος µετάδοσης των γενικών τάσεων στο ευρύ κοινό και στους αρµόδιους για τη χάραξη πολιτικών είναι η ανάπτυξη µιας χωριστής , Αν και περιορισµένης επί µέρους δέσµης µια περιορισµένη δέσµη δεικτών δεν µπορεί να εκφράσει την περίπλοκη σχέση µεταξύ γεωργίας και περιβάλλοντος µπορεί να παράσχει ορισµένα στοιχεία σχετικά µε ουσιαστικά ζητήµατα αν οι δείκτες έχουν επιλεγεί κατά τρόπο Ένα παράδειγµα δέσµης συνοπτικών δεικτών για διάφορα ασικά ισορροπηµένο. γεωργοπεριβαλλοντικά προβλήµατα παρουσιάζεται κατωτέρω συνοπτικών « δεικτών για τον τοµέα ». , : 30 Παράγοντες και αντιδράσεις που επηρεάζουν τις γεωργικές πρακτικές Γεωργικές πρακτικές Επιβλαβείς και ωφέλιµες διαδικασίες Κατάσταση συγκεκριµένου χώρου Παγκόσµια περιβαλλοντική επίπτωση Βασικό πρόβληµα Πιθανός συνοπτικός δείκτης Ανάδειξη πέραν της καλής γεωργικής πρακτικής περιοχή για ∆απάνες / γεωργοπεριβαλλοντικά προγράµµατα Ορθολογική χρήση εισροών Τα οφέλη υπερβαίνουν κατά πολύ τις επιβλαβείς συνέπειες Υγεία οικοσυστήµατος Κίνδυνος χρήσης φυτοφαρµάκων ολοκληρωµένη καταπολέµηση ( ζιζανίων ) Ισοζύγιο αζώτου Είδη πτηνών σε γεωργικές εκτάσεις Πλούτος οικοσυστήµατος Ποικιλία φυσικού τοπίου Συγκριτικά µε τα συνεκτικά συστήµατα δεικτών που παρουσιάζονται ανωτέρω , ένας σύντοµος κατάλογος συνοπτικών δεικτών αυτού του είδους θα πρέπει να χρησιµοποιείται µε προσοχή και αποκλειστικά για το σκοπό για τον οποίο ήτοι για να υποδεικνύει στο κοινό ορισµένες γενικές τάσεις που προορίζεται χαρακτηρίζουν την γεωργοπεριβαλλοντική σχέση ιδίως σε κατώτερο του τόσο παρουσίαση µιας κατά την εθνικού επίπεδο. περιορισµένης δέσµης θα πρέπει να τονίζεται το γεγονός ότι δεν παρέχει πλήρη εικόνα της σχέσης αυτής. Κατά συνέπεια , , , Για τους λόγους αυτούς προτείνεται να εξετασθεί η σκοπιµότητα δηµιουργίας µιας πρώτης σειράς συνοπτικών δεικτών προτού να ληφθεί απόφαση σχετικά µε Όσον αφορά την ασφάλεια τις δυνατότητες µακροπρόθεσµης ανάπτυξής τους. άλλοι γεωργικοί δείκτες θα µπορούσαν να αφορούν τις των τροφίµων , γεωργικές και άλλες ουσίες που µολύνουν τα τρόφιµα ή την ποιότητα του ύδατος κατά την άντληση άλλοι δείκτες οι. όποίοι εδάφους αντικατοπτρίζουν εκφράζουν αποτελεσµατικά τις ραγδαίες µεταβολές Στον τοµέα της βιοποικιλότητας βιοποικιλότητα του την ,. 31 Χρονοδιάγραµµα 4. 7. Ο ρυθµός ενσωµάτωσης των περιβαλλοντικών ζητηµάτων στον γεωργικό τοµέα θα εξαρτηθεί κυρίως από την εκτέλεση του Προγράµµατος ∆ράσης Ωστόσο ως εξής 2000. το χρονοδιάγραµµα για την ανάπτυξη δεικτών µπορεί να συνοψισθεί , : Ενέργεια Χρονοδιάγραµµα Κύρια σηµεία ∆ράση ∆ράση ∆ράση ∆ράση ∆ράση ∆ράση 1 2 3 4 5 6 Περαιτέρω ανάπτυξη δέσµης γεωργοπεριβαλλοντικών δεικτών Υπό εκτέλεση Ανακοίνωση σχετικά µε την ανάγκη στατιστικών πληροφοριών ∆είκτες περιβαλλοντικής αποτελεσµατικότητας Ταξινόµηση γεωργοπεριβαλλοντικών συστηµάτων Βελτίωση της επικοινωνίας και συµπληρωµατικότητα µε άλλες πρωτοβουλίες 2000, Τέλος ανάλογα µε την ύπαρξη διαθέσιµων στοιχείων στα κράτη µέλη Υπό εκτέλεση Ανάπτυξη πλήρους συστήµατος εντός του 2006 Υπό εκτέλεση Συνοπτικοί γεωργικοί δείκτες Υπό εκτέλεση Περάτωση αναλύσεων ΟΟΣΑ Περίληψη ενδιάµεσης έκθεσης 2004 Ανάπτυξη δεικτών αειφόρου ανάπτυξης 2003 Πρώτη αναθεώρηση τέλος 2000 Πρώτη δέσµη δεικτών 2003 Εντοπισµός µεταβλητών για κάλυψη χρήση γης στα / µέσα Ανάπτυξη συστήµατος ταξινόµησης εντός του 2000 2003 Υποβολή ανακοίνωσης στο Κοινοβούλιο – – – – – – – – – 32