title: Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή Περιφερειών - Για έναν ευρωπαϊκό χώρο στον τομέα της έρευνας

eurovoc_concepts:
EU research policy
EU statistics
research programme
scientific cooperation

text: EL ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ Βρυξέλλες , 18. 1. 2000 τe λικό COM (2000) 6 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ , ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΚΑΙ ΤΗΝ , ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ Για έναν ευρωπαϊκό χώρο στον τοµέα της έρευνας ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ∆ΙΑΠΙΣΤΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΣΤΟΧΟΙ Η έρευνα στην Ευρώπη. 5 Καλύτερη επένδυση στη γνώση. 5 Οι προσπάθειες του δηµόσιου τοµέα για την έρευνα. 6 Οι ιδιωτικές επενδύσεις. 7 Η οργάνωση της έρευνας στην Ευρώπη. 7 Μια πραγµατική ευρωπαϊκή πολιτική. 8 προς έναν ευρωπαϊκό χώρο της έρευνας :. 9 1. 2. 3. 4. 5. 6. ΕΝΑΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΣ ΧΩΡΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ. 12 Αναβάθµιση του συνόλου των υλικών µέσων και των υποδοµών σε ευρωπαϊκή κλίµακα 1. 12 ∆ιαδικτύωση κέντρων αριστείας και δηµιουργία εικονικών κέντρων στον κυβερνοχώρο 1. 1. 12 ∆ιαµόρφωση µιας ευρωπαϊκής προσέγγισης στον τοµέα των υποδοµών για την έρευνα 1. 2. 12 Καλύτερη αξιοποίηση των δυνατοτήτων που παρέχουν τα ηλεκτρονικά δίκτυα 1. 3. Συνεκτικότερη χρησιµοποίηση των δηµοσίων µηχανισµών και µέσων. 13 2. Πιο συντονισµένη εφαρµογή των εθνικών και προγραµµάτων 2. 1. 14 ευρωπαϊκών ερευνητικών. 14 Ενίσχυση των σχέσεων µεταξύ των οργανώσεων ευρωπαϊκής επιστηµονικής και τεχνολογικής συνεργασίας 2. 2. ∆υναµικότερες ιδιωτικές επενδύσεις. 15 3. Καλύτερη χρησιµοποίηση των µηχανισµών έµµεσης υποστήριξης για την έρευνα. 15 3. 1. 3. 2. 15 Θέσπιση αποτελεσµατικών µηχανισµών για την προστασία της πνευµατικής ιδιοκτησίας. 16 των επενδύσεων κεφαλαίων επιχειρήσεων και ίδρυσης Ενθάρρυνση της επιχειρηµατικού κινδύνου 3. 3. 4. 17 Κοινό σύστηµα επιστηµονικής και τεχνολογικής αναφοράς για την εφαρµογή πολιτικών. 17 Ανάπτυξη των ερευνών που είναι αναγκαίες για τη λήψη πολιτικών αποφάσεων 4. 1. Θέσπιση ενός κοινού συστήµατος επιστηµονικής και τεχνολογικής αναφοράς 4. 2. Περισσότερο και πιο κινητικό ανθρώπινο δυναµικό 17. 18 5. 5. 1. Αύξηση της κινητικότητας των ερευνητών στην Ευρώπη. 19. 19 3 Εισαγωγή µιας ευρωπαϊκής διάστασης στις επιστηµονικές σταδιοδροµίες 5. 2. Αναβάθµιση της θέσης και του ρόλου των γυναικών στην έρευνα. 19 5. 3. 20 Τόνωση του ενδιαφέροντος των νέων για την έρευνα και για τις επιστηµονικές 5. 4. σταδιοδροµίες Μια δηµιουργική ευρωπαϊκή επικράτεια , ερευνητές και τις επενδύσεις. 20 ανοικτή και ελκυστική για τους 6. 21 Ενίσχυση του ρόλου των περιφερειών στις ευρωπαϊκές προσπάθειες για την έρευνα 6. 1. 21 Ενοποίηση των επιστηµονικών κοινοτήτων της δυτικής και της ανατολικής Ευρώπης 6. 2. 22 Ο στόχος της ελκυστικότητας του ευρωπαϊκού χώρου για τους ερευνητές από τον υπόλοιπο κόσµο 6. 3. Ένας χώρος µε κοινές αξίες. 23 7. 23 Η προσέγγιση των ζητηµάτων της επιστήµης και της κοινωνίας µέσα από την ευρωπαϊκή τους διάσταση 7. 1. 23 Ανάπτυξη µιας κοινής αντιµετώπισης των θεµάτων ηθικής της επιστήµης και της τεχνολογίας 7. 2. 24 ΟΙ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ∆ΡΑΣΗ Πεδία και µέσα δράσης. 26 1. 2. 3. Η ανάγκη ενός ευρέως διαλόγου. 26 Τα επόµενα βήµατα. 27. 28 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ I. 30 II. 35 4 ΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΚΑΙ ΤΗΝ A ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ , , ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ Για έναν ευρωπαϊκό χώρο στον τοµέα της έρευνας ∆ΙΑΠΙΣΤΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΣΤΟΧΟΙ Η ΕΡΕΥΝΑ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ 1 Περισσότερο ακόµα από ό ο , , αιώνας της επιστήµης και της τεχνολογίας. έρευνας και της τεχνολογικής ανάπτυξης θα δηµιουργούν το µέλλον τι µέχρι τώρα ος αιώνας στον οποίο εισερχόµαστε θα είναι 21 Περισσότερο παρά ποτέ οι δραστηριότητες της. , όµως της έρευνας στην Ευρώπη είναι ανησυχητική Χωρίς την ανάληψη Η κατάσταση , συντονισµένης δράσης για τη βελτίωσή της οι σηµερινές τάσεις κινδυνεύουν να οδηγήσουν σε απώλειες στην ανάπτυξη και την ανταγωνιστικότητα µέσα στην παγκοσµιοποιηµένη Κινδυνεύει να αυξηθεί ακόµη περισσότερο το χάσµα µε τις άλλες τεχνολογικά οικονοµία. προηγµένες δυνάµεις Η Ευρώπη θα µπορούσε να αποτύχει στη µετάβασή της προς την. οικονοµία που είναι βασισµένη στη γνώση. , Σε τι οφείλεται αυτή η τόσο αρνητική διαπίστωση – – – – – 1 2 3 4 1; Η προσπάθεια για την έρευνα καλύπτει σήµερα πλέον στην ΄Ενωση κατά µέσο όρο του ΑΕγχΠ της οι αποκλίσεις µεταξύ των χωρών είναι µεγάλες 1,8% ) ( για την Ιαπωνία έναντι. 2 για τις Ηνωµένες Πολιτείες και µόνο το 2,8% 2,9% , Η διαφορά µεταξύ του Το χάσµα µάλιστα αυτό παρουσιάζει αυξητική τάση. συνόλου των δηµοσίων και ιδιωτικών δαπανών για την έρευνα στην Αµερική και στην Ευρώπη έχει φτάσει τα δις Ευρώ το έναντι δις το 60 1998 12 19923. Το εµπορικό ισοζύγιο για τα προϊόντα υψηλής τεχνολογίας παρουσιάζει έλλειµµα 20 δις Ευρώ ετησίως για την Ευρώπη εδώ και δέκα χρόνια και το έλλειµµα αυτό τείνει να αυξηθεί. τι αφορά την απασχόληση Σε ό , απασχολούµενου δυναµικού στην ευρωπαϊκή βιοµηχανία έναντι στην Ιαπωνία Ηνωµένες Πολιτείες και οι ερευνητές δεν αποτελούν παρά το , 2,5‰ 6,7‰ 6‰ του στις Ο αριθµός των Ευρωπαίων φοιτητών στον τρίτο κύκλο σπουδών στις Ηνωµένες Πολιτείες είναι κατά δύο φορές υψηλότερος από τον αντίστοιχο των Αµερικανών των Ευρωπαίων που φοιτητών στον ίδιο κύκλο σπουδών στην Ευρώπη 4, 50% ενώ Τα αριθµητικά στοιχεία που αναφέρονται σ΄αυτή την ανακοίνωση παρουσιάζονται συµπληρώνονται σε γραφικές παραστάσεις και πίνακες στο παράρτηµα ΙΙ. Εκτίµηση της Γ∆ Έρευνας Εκτίµηση της Γ∆ Έρευνας βάσει στοιχείων ∆εύτερη Ευρωπαϊκή ΄Εκθεση για τους επιστηµονικούς και τεχνολογικούς δείκτες 1998. Eurostat και ΟΟΣΑ /Eurostat για το , 1997 και 5 – – αποκτούν διδακτορικό δίπλωµα στις Ηνωµένες Πολιτείες , µεγάλο χρονικό διάστηµα ενίοτε και οριστικά παραµένουν εκεί για , Η έρευνα όµως και η τεχνολογία παράγουν από ανάπτυξης. απασχόληση , Επηρεάζουν σε µεγάλο βαθµό την ανταγωνιστικότητα και καθώς και την ποιότητα ζωής των Ευρωπαίων πολιτών. της οικονοµικής την 50% έως 25. Ενώ η τεχνολογική πρόοδος δηµιουργεί τις θέσεις εργασίας του αύριο , δηµιουργεί την απασχόληση του µεθαύριο. έρευνας κινδυνεύουν συνεπώς να επηρεάσουν αρνητικά την απασχόλησης στην Ευρώπη τα επόµενα χρόνια. η έρευνα Οι σηµερινές τάσεις στον τοµέα της εξέλιξη της , , τι στο παρελθόν. η εικόνα που έχουν οι Ευρωπαίοι για την επιστήµη είναι , Εκτός του ότι η Ευρώπη επενδύει ολοένα και λιγότερο από τον πλούτο της στην πρόοδο των λιγότερο θετική γνώσεων απ Η επιστηµονική πρόοδος φαίνεται να δηµιουργεί άγχος παράλληλα µε ό ’ την ελπίδα και αυξάνεται συνεχώς η απόσταση µεταξύ του επιστηµονικού κόσµου και των πολιτών. Και όµως , κυρίαρχο ρόλο σε τοµείς όπως η ιατρική έρευνα ή η χηµεία Στον τοµέα της τεχνολογίας ,. επιτύχει σηµαντικές προόδους σε τοµείς όπως η αεροναυπηγική και οι τηλεπικοινωνίες να ενισχυθεί και να αξιοποιηθεί πλήρως δυναµικό αυτό πρέπει να διαφυλαχθεί η Ευρώπη παράγει το ένα τρίτο των επιστηµονικών γνώσεων στον κόσµο. Κατέχει έχει Το επιπλέον. , ,. Είναι λοιπόν καιρός να δροµολογήσουµε ένα διάλογο σε βάθος για να χαράξουµε µια πολιτική στρατηγική που θα επιτρέψει την αναθέρµανση της έρευνας στην Ευρώπη. ΚΑΛΥΤΕΡΗ ΕΠΕΝ∆ΥΣΗ ΣΤΗ ΓΝΩΣΗ 2 Κατά τα τελευταία χρόνια του ού αιώνα , στη γνώση µε τις διαφορετικές µορφές της , βασίζεται η οικονοµική και κοινωνική ανάπτυξη χρησιµοποίησή της , εισήλθαµε στην κοινωνία της γνώσης. πάνω στην παραγωγή της , 20 Κυρίως την απόκτηση και τη είναι ζωτικής Η επιστηµονική έρευνα και η τεχνολογική ανάπτυξη σηµασίας για τη λειτουργία της κοινωνίας Οι δραστηριότητες που αναπτύσσονται στον. τοµέα αυτό παρουσιάζουν τάσεις αύξησης και ανταποκρίνονται σε πάγια κοινωνικά αιτήµατα ιδίως όσων συνδέονται µε τις εξελίξεις στον για την ικανοποίηση κοινωνικών αναγκών , εργασιακό τοµέα και µε την εµφάνιση νέων τρόπων ζωής και δραστηριότητας , ,. πιο συγκεκριµένα. η έρευνα και η Με τη δηµιουργία νέων προϊόντων και διαδικασιών καθώς και νέων αγορών , τεχνολογία καθίστανται ένας από τους κύριους κινητήριους µοχλούς της οικονοµικής ποτελούν το προσφορότερο εργαλείο για τον ανάπτυξης και της ανταγωνιστικότητας. A απαραίτητο για να µπορέσει η Ευρώπη να εκσυγχρονισµό των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων συµβάλλουν στη ενισχύσει τη θέση της στον ανταγωνισµό. διατήρηση και την ανάπτυξη της απασχόλησης , άµεσα και έµµεσα Αναφέρουµε µερικά παραδείγµατα : Γενικά , ,. – – Και µόνο η ευρωπαϊκή αγορά προϊόντων της βιοτεχνολογίας που καλύπτει σήµερα περίπου χρόνια δις Ευρώ ετησίως υπολογίζεται ότι θα φθάσει τα δις Ευρώ σε 250 60 5. Ένα µεγάλο µέρος των στις Ηνωµένες Πολιτείες από το τεχνολογίας , εκατ. 2 ειδικότερα δε σε ΜΜΕ µε υψηλό δυναµικό ανάπτυξης 1991,. θέσεων εργασίας που δηµιουργούνται κάθε χρόνο έχουν δηµιουργηθεί στους τοµείς υψηλής 6 – – Η απασχόληση διατηρήθηκε καλύτερα ή και αυξήθηκε στους τοµείς υψηλής έντασης όσον αφορά την έρευνα και την ανάπτυξη η αεροναυπηγική ή η βιοτεχνολογία όπως είναι η φαρµακευτική , ,. Τα χαµηλότερα ποσοστά ανεργίας διαπιστώνονται στις ευρωπαϊκές εκείνες περιφέρειες όπου οι επιχειρήσεις επενδύουν περισσότερο στην έρευνα. Το Ευρωπαϊκό Συµβούλιο εξήρε επανειληµµένα κατά τα τελευταία χρόνια τη σηµασία µιας συστηµατικής προσπάθειας στον τοµέα της τεχνολογικής έρευνας και ανάπτυξης η οποία θα , Θα εµβαθύνει έχει ως στόχο την αύξηση της οικονοµικής ανάπτυξης και της απασχόλησης θέµα αυτό κατά το έκτακτο Ευρωπαϊκό Συµβούλιο της Λισσαβώνας τη συζήτηση πάνω στ o το Μάρτιο του οικονοµική µεταρρύθµιση και κοινωνική συνοχή Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο από την - πλευρά του επισήµανε επανειληµµένα την ανάγκη να αυξήσει η Ευρώπη τους πόρους που διαθέτει στην επιστηµονική και τεχνολογική δραστηριότητα. Προς µια Ευρώπη της καινοτοµίας και της γνώσης Απασχόληση « µε θέµα 2000 ». , ΟΙ ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΕΣ ΤΟΥ ∆ΗΜΟΣΙΟΥ ΤΟΜΕΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ η 3 Η έρευνα διαδραµατίζει κεντρικό ρόλο στην εφαρµογή των δηµοσίων πολιτικών και βρίσκεται στο επίκεντρο των διαδικασιών λήψης πολιτικών αποφάσεων Σε τοµείς όπως η. των υγεία οι πολιτικές επιλογές και αποφάσεις προϊόντων διατροφής και των πυρηνικών προϊόντων , πρέπει να στηρίζονται στις πλέον παγιωµένες επιστηµονικές γνώσεις και στην , ορθή και πλήρη κατανόηση των οικονοµικών και κοινωνικών πτυχών των υπό αντιµετώπιση προβληµάτων. ή ακόµα η ασφάλεια των βιοµηχανικών προϊόντων , αειφόρος ανάπτυξη “ ταυτόχρονα ”, , , Εργασίες θεµελιώδους έρευνας διενεργούνται σήµερα σε ένα ευρύ φάσµα εφαρµογής και σε οµίλους που πανεπιστήµια διαφορετικά θεσµικά πλαίσια , , Σε µερικές περιπτώσεις µετατρέπονται πολύ συγκεντρώνουν όλους αυτούς τους φορείς Αυτό συµβαίνει για παράδειγµα µε τα επιτεύγµατα σύντοµα σε συγκεκριµένες εφαρµογές. της έρευνας στη µοριακή τεχνολογία ή µε την ανοσολογία στον τοµέα της υγείας Μπορούν. όµως να αποφέρουν και απρόβλεπτες εφαρµογές µερικά χρόνια αργότερα σε τοµείς λιγότερο συναφείς από αυτούς στους οποίους έχουν διεξαχθεί. επιχειρήσεις , ερευνητικά ιδρύµατα :. Και η Ιαπωνία , επιθυµώντας να καλύψει την καθυστέρησή της Στις Ηνωµένες Πολιτείες οι µεγάλοι ερευνητικοί φορείς θεµελιώδους έρευνας δεν µειώνουν καθόλου τις προσπάθειές τους και σε µερικές περιπτώσεις τις έχουν αυξήσει τα τελευταία χρόνια αυξάνει συνεχώς τις Η Ευρώπη θα κάνει µεγάλο λάθος εάν περιορίσει δικές της προσπάθειες στον τοµέα αυτό. την επένδυσή της στο ίδιο πεδίο η επιστήµη υπήρξε πάντοτε και παραµένει µια Άλλωστε , Είναι το από τις µεγαλύτερες και συναρπαστικότερες περιπέτειες του ανθρώπινου πνεύµατος. απαύγασµα µιας δηµιουργικότητας που δεν θα πρέπει να εκλείψει από την Ευρώπη του ου αιώνα 21. ,. ΟΙ Ι∆ΙΩΤΙΚΕΣ ΕΠΕΝ∆ΥΣΕΙΣ 4 Ο ιδιωτικός τοµέας χρηµατοδοτεί περισσότερες από τις µισές και εκτελεί τα των δραστηριοτήτων τεχνολογικής έρευνας και ανάπτυξης στην Ευρώπη Οι επενδύσεις του οι οποίες είχαν µειωθεί ιδιωτικού τοµέα στην έρευνα και την ανάπτυξη στην Ευρώπη , Αυτές των άρχισαν να αυξάνονται και πάλι κατά τη διάρκεια των τελευταίων ετών. επιχειρήσεων διεθνούς επιχειρήσεων Λόγω της παγκοσµιοποίησης της διατηρούνται σε υψηλά επίπεδα ή και αυξάνονται , ευρωπαϊκών των πολυεθνικών εµβέλειας και 2/3. 7 των σε συνδυασµό µε τις βιοµηχανικές και τεχνολογικές συνεργασίες και τις οικονοµίας , συµφωνίες συνάθροισης οποίες αγορές , ) οι επιχειρήσεις αυτές ακολουθούν στρατηγικές πολλαπλασιάζονται σε όλους τους κλάδους , έρευνας και ανάπτυξης σε διεθνή κλίµακα το πεδίο της Για ένα µέρος του ιδιωτικού τοµέα , έρευνας οριοθετείται συνεπώς ολοένα και περισσότερο σε ευρωπαϊκό ή και σε παγκόσµιο επίπεδο. δραστηριοτήτων συγχωνεύσεις οι (. Η συνολική αύξηση ωστόσο των δαπανών για την έρευνα και την ανάπτυξη στον ιδιωτικό τοµέα παρέµεινε χαµηλότερη σε σχέση µε τους κύριους ανταγωνιστές της στις Ηνωµένες Αυτό οφείλεται κυρίως στο γεγονός ότι η ερευνητική προσπάθεια Πολιτείες και την Ασία των επιχειρήσεων µεσαίας κλίµακας καθώς και των ευρωπαϊκών ΜΜΕ παραµένει στην , Ευρώπη Οι περισσότερες ευρωπαϊκές ΜΜΕ είναι εταιρίες που , χρησιµοποιούν ή ενδέχεται να χρησιµοποιήσουν την τεχνολογία και που το µέλλον τους εξαρτάται απόλυτα από την ανάπτυξη των τεχνολογικών τους δυνατοτήτων Υπάρχουν λίγες µόνο µικρές επιχειρήσεις που αξιοποιούν την τεχνολογία αιχµής και το ποσοστό των εταιριών που αξιοποιεί εµπορικά τις εργασίες της έρευνας και ανάπτυξης είναι ακόµα σχετικά χαµηλό στην Ευρώπη. ακόµα περιορισµένη. Η ευρωπαϊκή χρηµατοπιστωτική αγορά δεν έχει άλλωστε ανακαλύψει ακόµη πλήρως την οικονοµική σπουδαιότητα της επένδυσης στη γνώση Αν και άρχισαν πρόσφατα να. τα κεφάλαια επιχειρηµατικού κινδύνου που διατίθενται για την καινοτοµία αυξάνονται , παραµένουν χαµηλά στην Ευρώπη Οι επενδύσεις τέτοιας µορφής κεφαλαίων στους τοµείς. υψηλής τεχνολογίας και σύστασης επιχειρήσεων εξακολουθούν να υπολείπονται σηµαντικά Πρέπει συνεπώς να βελτιωθεί συνολικά το κλίµα για σε σχέση µε τις Ηνωµένες Πολιτείες. ιδιωτικές επενδύσεις στον τοµέα της έρευνας στην Ευρώπη. Η ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ 5 Η Συνθήκη παρέχει στην Ένωση µια νοµική βάση για µέτρα στήριξης της ευρωπαϊκής συνεργασίας στον τοµέα της τεχνολογικής έρευνας και ανάπτυξης. Το βασικό πλαίσιο αναφοράς των ερευνητικών δραστηριοτήτων στην Ευρώπη παραµένει Τα µέσα που διατίθενται για τις διάφορες πρωτοβουλίες τεχνολογικής και ωστόσο εθνικό. επιστηµονικής συνεργασίας σε ευρωπαϊκή δεν του συνόλου των ευρωπαϊκών µη στρατιωτικών δηµοσίων δαπανών για υπερβαίνουν το την έρευνα. κοινοτική ή διακυβερνητική κλίµακα 17% , , Ο κύριος µηχανισµός που χρησιµοποιείται µέχρι τώρα σε ευρωπαϊκό επίπεδο είναι το πρόγραµµα πλαίσιο για την έρευνα στην Ένωση Από άποψη χρηµατοδότησης ωστόσο δεν. του συνόλου των προσπαθειών του δηµόσιου µη στρατιωτικού καλύπτει παρά γύρω στο τοµέα χρήσιµο Αν και αποτελεί. δεν επιτρέπει από µόνος του την µηχανισµό για την ενθάρρυνση της διεθνούς συνεργασίας , επίτευξη µιας καλύτερης οργάνωσης των ευρωπαϊκών προσπαθειών στον τοµέα της έρευνας 5,4% όπως αποδεικνύουν τα αποτελέσµατα στον τοµέα αυτόν –. Το έργο της Ευρώπης στον τοµέα της έρευνας δεν αποτελεί σήµερα στην πράξη παρά την Η πολυδιάσπαση πρόσθεση των προσπαθειών των 15 των προσπαθειών οι έχουν επιπτώσεις που αποκλίσεις µεταξύ των κανονιστικών και διοικητικών πλαισίων , επιδεινώνουν τα αποτελέσµατα από το γενικό χαµηλό επίπεδο επένδυσης στη γνώση κρατών µελών και αυτών της Ένωσης. η αποµόνωση και τα στεγανά των εθνικών ερευνητικών συστηµάτων - , ,. Η κατάργηση των στεγανών και η καλύτερη ενοποίηση του ευρωπαϊκού τεχνολογικού και επιστηµονικού χώρου αποτελούν απαραίτητη προϋπόθεση για να δοθεί µια νέα ώθηση στην 8 - Πρέπει να ξεπεραστεί η στατική σηµερινή διάρθρωση του πλαίσιο και από τους άλλους ενδεχόµενους µηχανισµούς , έρευνα στην Ευρώπη και. να οδηγηθούµε προς ένα πιο δυναµικό σχήµα που θα βασίζεται στη συνεπέστερη εκτέλεση των µέτρων που λαµβάνονται από τα κράτη µέλη σε εθνικό επίπεδο από την Ένωση µε το , πρόγραµµα καθώς και από τις Μια τέτοια διάρθρωση των ερευνητικών οργανώσεις διακυβερνητικής συνεργασίας. στους µεγάλους προσπαθειών θα επέτρεπε την επικέντρωση της αναγκαίας ” τοµείς προόδου των γνώσεων καθώς και την επίτευξη οικονοµιών κλίµακας την καλύτερη , συνολική ταξινόµηση των πόρων και τη µείωση των αρνητικών περιθωριοποιήσεων που οφείλονται κυρίως στην ελλιπή κινητικότητα των παραγόντων και στην ελλιπή πληροφόρηση των φορέων κρίσιµης µάζας “ “15+1”. Η Ευρωπαϊκή αγορά προσφοράς και ζήτησης γνώσεων και τεχνολογιών µένει ακόµα σε µεγάλο βαθµό να δηµιουργηθεί Η ανάπτυξη και η λειτουργία της χρειάζονται τη χάραξη µιας πραγµατικής ευρωπαϊκής πολιτικής της έρευνας. 6 ΜΙΑ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΧΩΡΟ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ : ΠΡΟΣ ΕΝΑΝ ∆εν µπορούµε να ισχυριστούµε ότι υπάρχει σήµερα µια ευρωπαϊκή πολιτική στον τοµέα της Οι εθνικές πολιτικές για την έρευνα και η πολιτική της Ένωσης συµπαρατίθενται έρευνας. Για να προοδεύσουµε περισσότερο χωρίς να συναποτελούν ένα συνεκτικό σύνολο ,. απαιτείται µια ευρύτερη προσέγγιση από αυτήν που ακολουθήθηκε µέχρι τώρα Η επικείµενη. διεύρυνση της Ένωσης επιτείνει αυτή την ανάγκη Ανοίγει πράγµατι τη δυνατότητα µιας. χώρες που δεν θα µπορέσει να λειτουργήσει µε τις µεθόδους που Ευρώπης µε 25 ακολουθήθηκαν µέχρι σήµερα. 30 ή 20 1999 Μαΐου Το θέµα αυτό αποτέλεσε και το επίκεντρο της άτυπης συνάντησης των Υπουργών Έρευνας και που τους έδωσε τη δυνατότητα να συζητήσουν το θέµα µε που έγινε στις Το ενδιαφέρον για το θέµα αυτό εµπειρογνώµονες της επιστηµονικής κοινότητας επιβεβαιώθηκε κατά το Συµβούλιο Υπουργών Έρευνας της Το ας ∆εκεµβρίου αποδίδει εδώ και πολλά χρόνια πρωταρχική από την πλευρά του Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο , , σηµασία στο πρόβληµα της µορφής που πρέπει να προσλάβει ο τοµέας της έρευνας στην Ένωση. 1999. 2. Στόχος της παρούσας ανακοίνωσης είναι να εξετάσει µε ποιο τρόπο µπορούµε να επιτύχουµε µια καλύτερη οργάνωση της έρευνας στην Ευρώπη και να υποβάλει σχετικές προτάσεις προς ∆εν συζήτηση πρόκειται για µια καινούρια ιδέα φαίνεται όµως πως σήµερα πληρούνται οι απαραίτητες , προϋποθέσεις για να προχωρήσουµε προς την υλοποίησή της. Απώτερος στόχος είναι η δηµιουργία ενός ευρωπαϊκού χώρου για την έρευνα. Πώς µπορεί να οριστεί ο ευρωπαϊκός χώρος για την έρευνα ; παρακάτω στοιχεία : Περιλαµβάνει συγκεκριµένα τα – – Τη διαδικτύωση των κέντρων αριστείας που υπάρχουν στην Ευρώπη και τη δηµιουργία εικονικών ερευνητικών κέντρων στον κυβερνοχώρο αξιοποιώντας τα νέα διαδραστικά εργαλεία της επικοινωνίας. Μια κοινή προσέγγιση των αναγκών και των µέσων χρηµατοδότησης των ερευνητικών υποδοµών µεγάλης κλίµακας στην Ευρώπη. 9 – – – – – – – – Τη συνεπέστερη εφαρµογή των ερευνητικών δραστηριοτήτων σε εθνική και ευρωπαϊκή κλίµακα και την ενίσχυση των σχέσεων µεταξύ των διαφόρων οργανώσεων επιστηµονικής και τεχνολογικής συνεργασίας στην Ευρώπη. Την καλύτερη χρησιµοποίηση των µηχανισµών και µέσων που επιτρέπουν την ενθάρρυνση των επενδύσεων στους τοµείς της έρευνας και της καινοτοµίας : µε σεβασµό των κοινοτικών κανόνων για τις συστήµατα έµµεσης υποστήριξης ( κρατικές ενισχύσεις επιχειρηµατικού κεφάλαια διπλώµατα κινδύνου. ευρεσιτεχνίας ), , Τη δηµιουργία ενός κοινού συστήµατος επιστηµονικής και τεχνολογικής αναφοράς για την εφαρµογή πολιτικών. Τη χρησιµοποίηση περισσότερου και κινητικότερου ανθρώπινου δυναµικού : – – – Αύξηση της κινητικότητας των ερευνητών και εισαγωγή µιας ευρωπαϊκής διάστασης στις επιστηµονικές σταδιοδροµίες. Ενίσχυση της θέσης και του ρόλου των γυναικών στην έρευνα. Τόνωση του ενδιαφέροντος των νέων για την έρευνα και τις επιστηµονικές σταδιοδροµίες. Ενίσχυση της ευρωπαϊκής συνοχής στον τοµέα της έρευνας µε βάση τις καλύτερες εµπειρίες από τη µεταφορά γνώσεων σε περιφερειακό και τοπικό επίπεδο καθώς και του ρόλου των περιφερειών στην προσπάθεια της ευρωπαϊκής έρευνας. Την εγγύτερη συνεργασία των επιστηµονικών κοινοτήτων , των ερευνητών της δυτικής και της ανατολικής Ευρώπης. των επιχειρήσεων και Την ενίσχυση της ελκυστικότητας της ευρωπαϊκής επικράτειας για τους ερευνητές από τον υπόλοιπο κόσµο. Την προώθηση κοινών κοινωνικών και ηθικών αξιών στους τοµείς της τεχνολογίας και της επιστήµης. Πρέπει να επανεξεταστούν θέµατα τα οποία µέχρι τώρα είχαν µείνει στην πραγµατικότητα Το θέµα της σκοπιµότητας να δροµολογηθούν σε ευρωπαϊκό επίπεδο δράσεις αναπάντητα. και προγράµµατα και η µορφή που θα έπρεπε να για παράδειγµα προσλάβουν τίθεται σήµερα πιο έντονα µε την προοπτική της επικείµενης διεύρυνσης της , Οι δυνατότητες αξιοποίησης των ήδη ή Ευρώπης που θα αριθµεί πλέον 30 αυτό το θέµα πρέπει να επανεξεταστούν υφιστάµενων διατάξεων των Συνθηκών σ. ' µεταβλητής γεωµετρίας “ χώρες. 25 ”, , Θα έπρεπε ακόµη να υπάρξει εµβάθυνση στο ζήτηµα της αεροναυπηγική επικοινωνιών πολιτικούς όσο και στους αµυντικούς τοµείς. Σε τοµείς όπως η τα υλικά προηγµένης τεχνολογίας ή οι τεχνολογίες πληροφόρησης και πολυάριθµες έρευνες µπορούν να αποφέρουν εφαρµογές τόσο στους διττής έρευνας “ ”. , , η Επιτροπή Στις δύο ανακοινώσεις της για την αµυντική βιοµηχανία το είχε τονίσει την ανάγκη αξιοποίησης της συνάρτησης µεταξύ των δύο αυτών κλάδων καθώς και τη σκοπιµότητα να βελτιωθεί η συµπληρωµατικότητα µεταξύ των προγραµµάτων που 19975, και το 1996 , 5 COM (96)10 και COM (97)583. 10 εφαρµόζονται στην Ευρώπη για τον τοµέα αυτόν Οι πρόοδοι που επιτεύχθηκαν στο Ευρωπαϊκό Συµβούλιο της Κολωνίας υπέρ µιας κοινής εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφάλειας τοποθετούν το θέµα αυτό σε µια νέα προοπτική και καθιστούν αναγκαία τη δροµολόγηση µιας συζήτησης σε βάθος πάνω σ αυτό το ζήτηµα ΚΕΠΠΑ ( ). ’. Σε γενικές γραµµές η ανυπαρξία ενός ευρωπαϊκού χώρου για την έρευνα οφείλεται στα , στεγανά µεταξύ των δηµοσίων συστηµάτων έρευνας και στην έλλειψη συντονισµού στον τρόπο της εφαρµογής των ευρωπαϊκών και εθνικών πολιτικών για την έρευνα Πρέπει να. καταβληθεί σοβαρή προσπάθεια στον εν λόγω τοµέα χωρίς ωστόσο να θεσπιστούν πρέπει να αρθούν ακόµα περισσότερο τα εµπόδια δύσκαµπτοι µηχανισµοί µεταξύ των διαφόρων κλάδων καθώς και αυτά που αποτελούν τροχοπέδη για την , κυκλοφορία των γνώσεων και των προσώπων µεταξύ του πανεπιστηµιακού και του επιχειρηµατικού κόσµου Παράλληλα ,. Αν και η πλειονότητα των µέτρων πρέπει να αναληφθεί από το δηµόσιο τοµέα τα , προτεινόµενα µέτρα πρέπει να έχουν αντίκτυπο στο σύνολο του συστήµατος ερευνών τα κέντρα αριστείας παράγουν γνώσεις αξιοποιήσιµες από τις δηµόσιου και ιδιωτικού ( οι οποίες περιλαµβάνονται άλλωστε στους χρήστες των υποδοµών της έρευνας επιχειρήσεις · , η βελτίωση των συστηµάτων έµµεσης υποστήριξης της έρευνας και της καινοτοµίας αφορά ρητά τον ιδιωτικό τοµέα , κλπ ):. 11 ΕΝΑΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΣ ΧΩΡΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ 6 1. 1. 1. ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΣΥΝΟΛΟΥ ΤΩΝ ΥΛΙΚΩΝ ΜΕΣΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΥΠΟ∆ΟΜΩΝ ΣΕ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΚΛΙΜΑΚΑ ∆ιαδικτύωση κέντρων αριστείας και δηµιουργία εικονικών κέντρων στον κυβερνοχώρο Σε όλους σχεδόν τους τοµείς και τους κλάδους στην Ευρώπη υπάρχουν κέντρα αριστείας παγκοσµίου επιπέδου Οι εξειδικεύσεις τους δεν είναι ωστόσο πάντοτε επαρκώς γνωστές έξω από τα σύνορα της χώρας όπου εδρεύουν και κυρίως δεν είναι γνωστές από τις επιχειρήσεις που θα µπορούσαν να έχουν µαζί τους µια καρποφόρα συνεργασία ΄Ένα από τα κριτήρια που ακολουθούνται συνήθως για τον χαρακτηρισµό των κέντρων αριστείας είναι η ικανότητά τους να παράγουν γνώσεις αξιοποιήσιµες για βιοµηχανικούς σκοπούς. Πολυάριθµα προβλήµατα βασικής και εφαρµοσµένης έρευνας απαιτούν άλλωστε ταυτόχρονα έναν ελάχιστο για την εφαρµογή τους όγκο οικονοµικών και ανθρωπίνων πόρων και το συνδυασµό των συµπληρωµατικών γνώσεων και προσόντων των ειδηµόνων διαφόρων κλάδων. Μια χαρτογράφηση των ευρωπαϊκών κέντρων αριστείας θα προέβαλλε σαφέστερα την εικόνα στον τοµέα αυτόν Θα µπορούσε άλλωστε να επιτευχθεί ένα πολύ υψηλό επίπεδο επιδόσεων µε τη διαδικτύωση των εξειδικευµένων κέντρων που είναι διάσπαρτα στις Οι δυνατότητες τηλεεργασίας που παρέχουν τα ηλεκτρονικά δίκτυα χώρες της Ένωσης. καθιστούν πλέον εφικτή τη δηµιουργία πραγµατικών εικονικών κέντρων αριστείας στον και µάλιστα πολυκλαδικών που µπορούν να συγκεντρώνουν πανεπιστήµια κυβερνοχώρο ”, και επιχειρήσεις. “ Για να ενθαρρύνεται ωστόσο η συνεχής επιδίωξη του υψηλού επιπέδου κατάρτισης πρέπει , να διατηρηθεί ένα επαρκές επίπεδο ανταγωνισµού µεταξύ των ιδιωτικών και των Σε πολλά κράτη µέλη έχουν εφαρµοστεί συστήµατα δηµοσίων φορέων της έρευνας Η χρηµατοδότησης των κέντρων αυτών µε γνώµονα τον µεταξύ τους ανταγωνισµό µέθοδος αυτή θα µπορούσε να εφαρµοστεί και σε ευρωπαϊκή κλίµακα µε συνεργασία Επιτροπής και κρατών µελών. , 1. 2. ∆ιαµόρφωση µιας ευρωπαϊκής προσέγγισης στον τοµέα των υποδοµών για την έρευνα Οι πηγές ακτινοβολίας Οι υποδοµές για την έρευνα διαδραµατίζουν κεντρικό ρόλο στην πρόοδο και την εφαρµογή τα κέντρα υπολογισµών και οι βάσεις των γνώσεων στην Ευρώπη. αξιοποιούνται δεδοµένων στη µοριακή βιολογία , , ολοένα και περισσότερο από τις οµάδες ερευνών του δηµόσιου και του ιδιωτικού τοµέα. Το κόστος κατασκευής τους Υποδοµές αυτού του τύπου υπάρχουν σε όλα τα κράτη µέλη όπως ακριβώς και το είναι υψηλό , κόστος εκµετάλλευσής τους δεν αξιοποιείται πάντα µε τον καλύτερο τρόπο το. διαθέσιµο δυναµικό τους. συχνά υπερβαίνει τις δυνατότητες µιας µόνο χώρας , για να αναφέρουµε µερικά παραδείγµατα Επιπλέον. , , 6 Ο κατάλογος των πιθανών τοµέων δράσης παρατίθεται στο παράρτηµα Ι. 12. Έχουν κτιστεί µέχρι σήµερα και αξιοποιούνται υποδοµές µεγάλης κλίµακας σε ευρωπαϊκό επίπεδο Η αξιολόγηση των αναγκών σε νέες υποδοµές γίνεται συχνά σε διµερή ή πολυµερή. Η Ευρωπαϊκή Ένωση εφαρµόζει από την πλευρά της εδώ και αρκετά χρόνια ένα βάση πρόγραµµα ενίσχυσης των υποδοµών για την έρευνα η δράση στο πλαίσιο αυτό. περιορίστηκε στην προώθηση της διεθνικής πρόσβασης στις υποδοµές της ανάπτυξης νέων µηχανισµών και εξοπλισµών καθώς και τη στήριξη σχεδίων συνεργασίας που επιτρέπουν τη βελτίωση της διαλειτουργικότητας των εγκαταστάσεων και της συµπληρωµατικότητας των δραστηριοτήτων τους Μέχρι τώρα , ,. Τώρα πλέον επείγει ένα περαιτέρω βήµα µε τη διαµόρφωση µιας ευρωπαϊκής προσέγγισης στο θέµα των υποδοµών η οποία θα καλύπτει ταυτόχρονα τα θέµατα της δηµιουργίας , της λειτουργίας αυτών που ήδη υπάρχουν και της πρόσβασης στα νέων εγκαταστάσεων , κέντρα αυτά ιδίως από (. πρέπει να γίνει και για τα τρία αυτά ζητήµατα και πρέπει να χρηµατοδοτική άποψη Με βάση καταρτισθούν σχέδια συνδυασµού των δράσεων και των µέσων που διαθέτουν τις εργασίες που πραγµατοποίησαν το Ευρωπαϊκό Ίδρυµα Επιστηµών και ο ΟΟΣΑ , πρέπει να γίνει και ακριβής αξιολόγηση των αναγκών που πρέπει να καλυφθούν σε ευρωπαϊκό επίπεδο συµπεριλαµβανοµένων και των κοινών υπηρεσιών Μια ανάλυση των των αρµοδιοτήτων ευθυνών και ΕΙΕ ) ) (. ( ). Το δεύτερο εξάµηνο του πρόκειται να διοργανωθεί από την Επιτροπή σε συνεργασία µε το Ευρωπαϊκό Ίδρυµα Επιστηµών µια διάσκεψη στο Στρασβούργο µε θέµα τις υποδοµές της έρευνας στην Ευρώπη Θα µπορούσε να αποτελέσει την ευκαιρία για να θεσπιστεί ένα πλαίσιο ή για να συζητηθούν αυτά τα ζητήµατα 2000. Καλύτερη αξιοποίηση των δυνατοτήτων που παρέχουν τα ηλεκτρονικά δίκτυα 1. 3. Τα ηλεκτρονικά δίκτυα ανοίγουν στους ερευνητές τελείως καινούριες δυνατότητες εργασίας : εικονικά εργαστήρια στο ∆ιαδίκτυο σχεδόν , , που δηµιουργήθηκε απεριόριστη πρόσβαση σε σύνθετες βάσεις δεδοµένων. προς χρήση από την επιστηµονική κοινότητα έχει επίσης καταστεί σήµερα το µέσο για την , εφαρµογή ποικίλων δραστηριοτήτων στον τοµέα των πληροφοριών και των επικοινωνιών και έχει γίνει φορέας εντυπωσιακών εµπορικών εγχειρηµάτων World Wide Web (WWW),. που δηµιουργήθηκε από έναν ερευνητή του Ευρωπαϊκού Κέντρου Πυρηνικών Ερευνών για τις ανάγκες των φυσικών χρησιµοποιείται σήµερα από πολλές δεκάδες εκατοµµύρια χρήστες τηλεχειρισµός διαφόρων συστηµάτων Το ∆ιαδίκτυο , Το ,. απαιτείται συνεχής ανάπτυξη Στις Ηνωµένες Πολιτείες διατίθενται σήµερα για τους ερευνητές συγκεκριµένα τα δίκτυα των Για να ανταποκριθούµε στις ιδιαίτερες ανάγκες της έρευνας , των ειδικών δικτύων. υποδοµές ευρύτατου φάσµατος και πολύ υψηλής απόδοσης , πανεπιστηµίων Οι πρόσφατες πρωτοβουλίες Next Generation Internet (NGI-. που αναλήφθηκαν από κοινού από την αµερικανική Ίντερνετ της Επόµενης Γενιάς ) επιστηµονική κοινότητα τις δηµόσιες αρχές και τον ιδιωτικό τοµέα αναµένεται να διευρύνουν ακόµη περισσότερο αυτές τις δυνατότητες Internet-2 και ,. Για να καλυφθεί η καθυστέρηση της Ευρώπης σ η Ένωση υποστηρίζει ένα σχέδιο διασύνδεσης των εθνικών τηλεµατικών δικτύων σε βαθµιαία αυξανόµενα επίπεδα µε απώτερο στόχο να χωρητικότητας φτάσουµε το επίπεδο του µεγέθους του επίπεδο στο οποίο λειτουργούν ήδη ορισµένες συνδέσεις στις ΗΠΑ. αυτόν τον τοµέα , : 34 Mbits/s, 155 Mbits/s , Gbits/s, 622 Mbits/s, σύντοµα σήµερα ’ η Για να επιταχυνθεί η πρόοδος της Ευρώπης στον τοµέα των ηλεκτρονικών δικτύων , που Επιτροπή εισηγήθηκε στη διάσκεψη κορυφής του Ελσίνκι την πρωτοβουλία e-Europe 13 Η θέτει φιλόδοξους στόχους ιδίως στον τοµέα της διασύνδεσης σε ευρωπαϊκή κλίµακα. πρωτοβουλία αυτή προβλέπει ένα χρονοδιάγραµµα µέχρι το Ένας από τους στόχους της είναι η προώθηση της βέλτιστης αξιοποίησης των δικτύων αυτών από την κοινότητα των ερευνητών 2005. Για να αυξηθεί η παραγωγικότητα της ευρωπαϊκής έρευνας παράλληλα µε τη βοήθεια για θα πρέπει να ενθαρρυνθεί στο τη διάρθρωση της συνεργασίας σε ευρωπαϊκή κλίµακα πλαίσιο αυτό η χρησιµοποίηση των ηλεκτρονικών δικτύων στους διάφορους κλάδους της έρευνας τόσο στο πλαίσιο των ευρωπαϊκών προγραµµάτων έρευνας όσο και σε εθνικό , ανάπτυξη βάσεων δεδοµένων και πρόσβαση στις προηγµένες υπηρεσίες επίπεδο : διαδικτύου ενθάρρυνση της παραγωγής προϊόντων πολυµέσων και των διαδραστικών χρήσεων µε πρώτη και κύρια επιδίωξη τη δηµιουργία πραγµατικών εικονικών ερευνητικών ιδρυµάτων στον κυβερνοχώρο , στήριξη των νέων µορφών ηλεκτρονικής συνεργασίας µεταξύ των ερευνητών , “ , , ”. το σχέδιο αυτό προβλέπει τη στήριξη Παράλληλα των µέτρων ευαισθητοποίησης και κατάρτισης των ερευνητών για να αξιοποιήσουν τις δυνατότητες που παρέχονται από τις τεχνολογίες της πληροφόρησης και της επικοινωνίας. σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο , , , 2. 2. 1. ΣΥΝΕΚΤΙΚΟΤΕΡΗ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ∆ΗΜΟΣΙΩΝ ΜΗΧΑΝΙΣΜΩΝ ΚΑΙ ΜΕΣΩΝ Πιο συντονισµένη εφαρµογή των εθνικών και ευρωπαϊκών ερευνητικών προγραµµάτων εφαρµόζονται σε µεγάλο βαθµό ανεξάρτητα το ένα από το άλλο. επειδή έχουν συνήθως σηµαντικούς οικονοµικούς Τα εθνικά ερευνητικά προγράµµατα Η κατάσταση αυτή πόρους , αποτρέπει τη βέλτιστη αξιοποίηση των υλικών και ανθρώπινων πόρων που διατίθενται για τα εκάστοτε προγράµµατα. , Είναι θεσµοποιηµένο στην περίπτωση της σύντηξης Τα ερευνητικά προγράµµατα της Ένωσης έχουν κάποια συντονιστικά αποτελέσµατα στις Το εύρος όµως των αποτελεσµάτων αυτών ερευνητικές δραστηριότητες στην Ευρώπη. όπου διαφέρει ανάλογα µε τους τοµείς ( αποτελεί το αντικείµενο ενός ολοκληρωµένου προγράµµατος Προκύπτει εκ των πραγµάτων πιο συγκεκριµένα στους τοµείς όπου δεν υπήρχαν ακόµη διαρθρωµένα σε άλλους τοµείς , προγράµµατα σε εθνικό επίπεδο κατά τη στιγµή κατά την οποία δροµολογήθηκαν µέτρα σε ευρωπαϊκή κλίµακα ή σε τοµείς πολύ εξειδικευµένους όπου δεν υπάρχει µεγάλη εµπειρία , Τα προγράµµατα της Ένωσης θα έπρεπε επίσης να έχουν πιο εύκολα τα στην Ευρώπη αποτελέσµατα αυτά εκεί όπου υπάρχει ήδη σηµαντική ολοκλήρωση των προσπαθειών της βιοµηχανίας. όπως στην αεροναυπηγική ). ,. Θα ήταν σκόπιµο να προχωρήσουµε ακόµη περισσότερο προς αυτή την κατεύθυνση και Οι ιθύνοντες των εθνικών διοικήσεων στον τοµέα των ερευνών µέσω άλλων µηχανισµών. στα διάφορα κράτη µέλη αποφάσισαν να συστήσουν την υιοθέτηση της αρχής του Αυτό σηµαίνει ότι θα πρέπει να αµοιβαίου ανοίγµατος των εθνικών προγραµµάτων ληφθούν τα αναγκαία µέτρα για την εξασφάλιση της εφαρµογής στην πράξη Θα πρέπει επίσης να θεσπιστούν µηχανισµοί αµοιβαίας ενηµέρωσης και ένα σύστηµα σφαιρικής πληροφόρησης για τους στόχους και το περιεχόµενο των προγραµµάτων καθώς και για τις Θα έπρεπε να εξετασθεί το ενδεχόµενο προϋποθέσεις επιλεξιµότητας και συµµετοχής. επέκτασης του εν λόγω ανοίγµατος και στις υποψήφιες προς ένταξη χώρες. 14 για παράδειγµα στην Πορτογαλία και τη Έχουν γίνει σε πολλές χώρες τα τελευταία χρόνια , Γερµανία ερευνητικών εθνικών , δραστηριοτήτων από διεθνή πάνελ αποτελούµενα κυρίως από ειδήµονες άλλων ευρωπαϊκών χωρών πολύ πειστικές προσπάθειες αξιολόγησης Πρωτοβουλίες αυτού του είδους πρέπει να ενθαρρυνθούν. των ,. Η Επιτροπή θα µπορούσε να παίξει εδώ ρόλο εισηγητικό και καταλυτικό παρέχοντας στα , κράτη µέλη τα πρακτικά µέσα και το νοµικό πλαίσιο για τον καλύτερο συντονισµό των ερευνητικών δραστηριοτήτων που εκτυλίσσονται στην Ευρώπη. Ενίσχυση των σχέσεων µεταξύ των οργανώσεων ευρωπαϊκής επιστηµονικής και 2. 2. τεχνολογικής συνεργασίας Κατά τη διάρκεια των τελευταίων δεκαετιών , ή πριν από την εκπόνησή τους προγράµµατα ), µια σειρά οργανώσεων ευρωπαϊκής επιστηµονικής και τεχνολογικής συνεργασίας παράλληλα µε τα ευρωπαϊκά ερευνητικά δηµιουργήθηκε σε διακυβερνητικό επίπεδο ( (FES, ESA, EMBO, EMBL, CERN, ESO, ESRF, ILL, EURECA, COST)7. Αναπτύχθηκαν σχέσεις συνεργασίας µεταξύ των οργανισµών αυτών και των ερευνητικών προγραµµάτων της Ένωσης πάνω σε διµερή ουσιαστικά βάση συνεργασία της Ένωσης µε το και το Ευρωπαϊκό Ίδρυµα Επιστηµών ειδικότερα την ( , EUREKA, ESA ). Αντιµετωπίζουν Οι οργανώσεις αυτές παίζουν σήµερα σηµαντικό ρόλο στο επιστηµονικό και τεχνολογικό στερέωµα της Ευρώπης χρηµατοδότηση , ενσωµάτωση των ερευνητών των χωρών της κεντρικής και ανατολικής Ευρώπης , Χρήσιµο θα ήταν να τους παρασχεθεί ένα πλαίσιο διάλογος µε τις Ηνωµένες Πολιτείες µέσα στο οποίο θα µπορούσαν να συζητηθούν οι ρόλοι του κάθε οργανισµού στο ευρωπαϊκό επιστηµονικό και τεχνολογικό στερέωµα καθώς και οι σχέσεις µεταξύ τους και µε την Ένωση κοινά προβλήµατα ). (. Προέχει συνεπώς να δηµιουργηθούν οι προϋποθέσεις για έναν συντονισµό των πολιτικών Αυτό θα µπορούσε να γίνει µέσω µιας διάσκεψης των ιθυνόντων αυτών των οργανώσεων Η συγκρότηση αυτού του τους που θα µπορούσαν να συναντώνται σε τακτά διαστήµατα. συµβουλίου θα επέτρεπε επιπλέον τη δηµιουργία στα µάτια των Ευρωπαίων και των εξωτερικών παρατηρητών µιας πιο συνεκτικής εικόνας της Ευρώπης της Επιστήµης και της Τεχνολογίας. 3. 3. 1. ∆ΥΝΑΜΙΚΟΤΕΡΕΣ Ι∆ΙΩΤΙΚΕΣ ΕΠΕΝ∆ΥΣΕΙΣ Καλύτερη χρησιµοποίηση των µηχανισµών έµµεσης υποστήριξης για την έρευνα Ολοένα και µεγαλύτερη γίνεται στον κόσµο η χρήση των µηχανισµών έµµεσης υποστήριξης , όπως είναι τα φορολογικά µέτρα για την ενθάρρυνση των ιδιωτικών επενδύσεων στον τοµέα της έρευνας και της ανάπτυξης και για τη δηµιουργία θέσεων ερευνητών και τεχνικών στις Στις Ηνωµένες Πολιτείες και στον Καναδά έχουν εφαρµοστεί στην προσπάθεια επιχειρήσεις. 7 Ευρωπαϊκό Ίδρυµα για την Επιστήµη FES: Ευρωπαϊκή Οργάνωση Μοριακής Βιολογίας Ευρωπαϊκό Κέντρο Πυρηνικών Ερευνών Ευρωπαϊκός Οργανισµός ∆ιαστήµατος , ESA: , EMBL: , EMBO: Ευρωπαϊκό Εργαστήριο Μοριακής Βιολογίας , Ευρωπαϊκή Οργάνωση για τις Αστρονοµικές Ευρωπαϊκό Εργαστήριο Ακτινοβολίας Συγχρότρου , ILL: Ευρωπαϊκή Συνεργασία στον τοµέα της Επιστηµονικής και , ESRF: , ESO: CERN: Έρευνες στο Νότιο Ηµισφαίριο Ινστιτούτο Τεχνικής Έρευνας. Laue-Langevin, COST: 15 ενδιαφέροντα συστήµατα µακροπρόθεσµης υποστήριξης των νεοσύστατων αυτή επιχειρήσεων. Στην Ευρώπη , µεγάλες διαφορές Άλλα κράτη µέλη τις επιλέγουν λιγότερο. οι µηχανισµοί που χρησιµοποιούνται στις διάφορες χώρες παρουσιάζουν Ορισµένα κράτη µέλη προστρέχουν µε µεγάλη επιµονή στις λύσεις αυτές. Θα πρέπει να αναπτυχθούν εύχρηστα συστήµατα πληροφόρησης για τους υπάρχοντες µηχανισµούς Η ανταλλαγή και η γνωστοποίηση των καλών πρακτικών θα έπρεπε επίσης ιδίως αυτές να ενθαρρυνθεί για να υποστηριχθούν οι ιδιωτικές επενδύσεις στην έρευνα , των ΜΜΕ. καθώς και την καινοτοµία. , να θίξει ποικιλοτρόπως Η διαφορά των συγκυριών µεταξύ χωρών και περιφερειών της Ένωσης στον τοµέα αυτόν δηµιουργώντας µπορεί προϋποθέσεις λιγότερο ή περισσότερο ευνοϊκές για επενδύσεις στον τοµέα της έρευνας και της καινοτοµίας Σε όσες περιπτώσεις τα µέτρα αυτά έχουν τη µορφή κρατικών ενισχύσεων θα πρέπει να γίνονται απαραιτήτως σεβαστοί οι κοινοτικοί κανόνες σε αυτόν τον τοµέα τον ανταγωνισµό µεταξύ τους , ,. Θέσπιση αποτελεσµατικών µηχανισµών για την προστασία της πνευµατικής 3. 2. ιδιοκτησίας. το οποίο αποτελείται από το Ευρωπαϊκό Το ισχύον σύστηµα ευρωπαϊκών ευρεσιτεχνιών , Γραφείο ∆ιπλωµάτων Ευρεσιτεχνίας και τους αντίστοιχους εθνικούς φορείς βασίζεται στη που ισχύουν µόνο στα κράτη µέλη για τα χορήγηση εθνικών διπλωµάτων ευρεσιτεχνίας , οποία χορηγούνται Το σύστηµα αυτό είναι πολυδάπανο και το υψηλό κόστος των ευρεσιτεχνιών θεωρείται ευρέως ως ένα από τα κυριότερα εµπόδια για την ευρεία Η διαχείριση εξάλλου των ευρεσιτεχνιών από πολλά χρησιµοποίησή τους στην Ευρώπη. Η Επιτροπή προτίθεται συνεπώς να εισηγηθεί τη θέσπιση µιας κράτη µέλη είναι περίπλοκη ενιαίας κοινοτικής ευρεσιτεχνίας που θα καλύπτει ολόκληρη την επικράτεια της Ένωσης Σε. η Επιτροπή θα µεριµνά για την προσαρµογή των συµφώνων για τις διεθνές επίπεδο στις νέες τεχνολογικές εµπορικές πτυχές των δικαιωµάτων πνευµατικής ιδιοκτησίας εξελίξεις. (TRIPS) ,. ,. Θα έπρεπε να είναι εύκολη η απόκτησή της Η θέσπιση της κοινοτικής ευρεσιτεχνίας το συντοµότερο δυνατό είναι ζωτικής σηµασίας το δε ζήτηµα για την ευρωπαϊκή έρευνα κόστος της ανάλογο µε ένα ευρωπαϊκό δίπλωµα ευρεσιτεχνίας που καλύπτει περιορισµένο Ιδιαίτερη προσπάθεια πρέπει να καταβληθεί για τη µείωση του κόστους αριθµό κρατών. της µετάφρασης η Επιτροπή παρακολουθεί εκ του σύνεγγυς τις εργασίες του , Ευρωπαϊκού Οργανισµού ∆ιπλωµάτων Ευρεσιτεχνίας στο πλαίσιο της αναθεώρησης της Σύµβασης του Μονάχου προκειµένου να καθορίσει τις προϋποθέσεις υπό τις οποίες , κοινολογήσεις που προηγούνται της κατάθεσης θα µπορούσαν να ληφθούν υπόψη από το ευρωπαϊκό δίκαιο διπλωµάτων ευρεσιτεχνίας Εξάλλου. Για να αυξηθεί ο αντίκτυπος των ερευνητικών προσπαθειών που καταβάλλονται στην Ευρώπη στον τοµέα της καινοτοµίας πρέπει να ενισχυθεί η συνεκτικότητα και η αυστηρή , τήρηση των καθεστώτων πνευµατικής ιδιοκτησίας που διέπουν την εφαρµογή των δηµοσίων ερευνητικών προγραµµάτων ,. Η προστασία της πνευµατικής ιδιοκτησίας µπορεί να διασφαλιστεί και µε πολλούς άλλους τρόπους εκτός της ευρεσιτεχνίας. Σχεδίου ∆ράσης για την Καινοτοµία στην Ευρώπη εθνικούς και ευρωπαϊκούς οργανισµούς για τη στήριξη της έρευνας και της καινοτοµίας Επιπλέον των πρωτοβουλιών στο πλαίσιο του Πρώτου θα µπορούσαν να εκπονηθούν από τους , 16 συστήµατα πληροφόρησης και ανταλλαγής καλών πρακτικών σε ό , της πνευµατικής ιδιοκτησίας τι αφορά την προστασία Ενθάρρυνση της 3. 3. επιχειρηµατικού κινδύνου ίδρυσης επιχειρήσεων και των επενδύσεων κεφαλαίων Τα ποσοστά ίδρυσης επιχειρήσεων υψηλής τεχνολογίας από ερευνητές ή µε συµµετοχή των ερευνητών στο µετοχικό κεφάλαιο Τα µέτρα ,. που ελήφθησαν τα τελευταία χρόνια σε περιφερειακό επίπεδο όπως η δηµιουργία , όπως η αναπροσαρµογή φυτωρίων τεχνολογικών πάρκων και “ του καθεστώτος των ερευνητών του δηµόσιου τοµέα Θα , µπορούσαν να πλαισιωθούν και από άλλες πρωτοβουλίες. ήταν θετικά στο επίπεδο αυτό. παραµένουν συγκριτικά χαµηλά στην Ευρώπη ή από ορισµένα κράτη µέλη ”, , και (Euro-NM, EASDAQ Η Ευρώπη πάσχει ωστόσο αισθητά από το χαµηλό επίπεδο επενδύσεων κεφαλαίων επιχειρηµατικού κινδύνου στους τοµείς της υψηλής τεχνολογίας Εδώ και λίγο καιρό. παρατηρούνται κάποιες βελτιωτικές τάσεις Σήµερα εταιρίες είναι εισηγµένες στις νέες , 650 ευρωπαϊκές αγορές Ο αριθµός τους ωστόσο παραµένει οκτώ Κατά την παράταση του φορές χαµηλότερος από τον αντίστοιχο των Ηνωµένων Πολιτειών. πρώτου σχεδίου δράσης για την καινοτοµία στην Ευρώπη η Επιτροπή ανέλαβε τα τελευταία , χρόνια µια σειρά πρωτοβουλιών στον τοµέα αυτόν πολλές από τις οποίες εφαρµόζονται σε , όπως το πρόγραµµα συνεργασία µε την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων 1999, ( Μόλις πρόσφατα υπέβαλε στο πλαίσιο δηµοσίευσε δύο ανακοινώσεις πάνω στο θέµα αυτό 8. στης πρωτοβουλίας ένα σχέδιο δράσης που προβλέπει µεταξύ άλλων µια καταλογογράφηση των µηχανισµών που θα υπάρχουν σε επίπεδο ΄Ένωσης µέχρι το Μάρτιο του e-Europe I-TEC). AIM). Το 2000. Πολλά εθνικά κέντρα ερευνών και το Κοινό Κέντρο Ερευνών συνεργάστηκαν άλλωστε για να παράσχουν σε νέες καινοτόµες επιχειρήσεις τεχνική βοήθεια και ειδικές Οι προσπάθειες αυτής της µορφής θα γνώσεις ώστε να µπορέσουν να αναπτυχθούν. έπρεπε να πολλαπλασιαστούν. ΚΚΕρ ( ) Πρέπει επίσης να ενθαρρυνθούν οι πρωτοβουλίες για επαφές µεταξύ των επιστηµόνων , Αυτό θα των βιοµηχάνων και των χρηµατοπιστωτικών φορέων σε όλα τα επίπεδα. κατά µπορούσε να γίνει σε σχέση µε τα εθνικά και ευρωπαϊκά ερευνητικά προγράµµατα Υπήρξαν ελπιδοφόρες εµπειρίες στο επίπεδο αυτό προτίµηση συνδυασµένα όπως το. στον τοµέα των τεχνολογιών της πληροφόρησης και της Φόρουµ Επενδύσεων , , " επικοινωνίας ή η ίδρυση του " , Φόρουµ Βιοτεχνολογία και Οικονοµικά “ ”. 4. ΚΟΙΝΟ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ Ανάπτυξη των ερευνών που είναι αναγκαίες για τη λήψη πολιτικών αποφάσεων 4. 1. Η επιστήµη και η τεχνολογία διαδραµατίζουν έναν ολοένα πιο σηµαντικό ρόλο στην εφαρµογή των δηµόσιων πολιτικών Επηρεάζουν µε διάφορους , τρόπους την κατάρτιση των ρυθµίσεων ολοένα και περισσότερο τη διαδικασία λήψης , τις εµπορικές διαπραγµατεύσεις ενώ βρίσκονται και στο επίκεντρο πολιτικών αποφάσεων , των διεθνών συζητήσεων για θέµατα που σχετίζονται µε την ασφάλεια στις για παράδειγµα , , ή µε τις ποικίλες πτυχές της αειφόρου ανάπτυξης διάφορες µορφές της. , ιδιαίτερα αυτών της ΄Ενωσης. 8 COM(99)232 και COM(99)493 17 Το ευρωπαϊκό σύστηµα ερευνών πρέπει να οργανωθεί κατά τρόπο ώστε να είναι ευέλικτο και να λαµβάνει υπόψη τις ανάγκες που παρουσιάζονται στα διάφορα στάδια εφαρµογής των δηµοσίων πολιτικών Οι πολιτικοί ηγέτες εκπόνηση , : πρέπει να µπορούν να βασισθούν σε ακριβείς γνώσεις επιστηµονικά , ενηµερωµένες και συνεχώς επικυρούµενες. έλεγχος όσο γίνεται πιο πλήρεις λήψη απόφασης , εκτέλεση ,. , οι έρευνες που διενεργούνται άµεσα από την Επιτροπή θα πρέπει Μέσα στο πλαίσιο αυτό να επικεντρώνονται στα βασικά µελήµατα των πολιτών και των φορέων λήψης αποφάσεων η ασφάλεια των ειδών διατροφής και των χηµικών προϊόντων ή η πυρηνική ασφάλεια όπως είναι η προστασία του περιβάλλοντος , , ,. Τα πορίσµατα των ερευνών που δηµιουργούνται βάσει ευρωπαϊκών προγραµµάτων θα πρέπει να αξιοποιούνται συστηµατικά για την υποστήριξη των διαφόρων πολιτικών της Ένωσης το δε σύνολο των ερευνητικών δραστηριοτήτων της ΄Ενωσης πρέπει να συντονίζεται καλύτερα µέσα στην προοπτική αυτή. , Θα πρέπει επίσης να θεσπιστεί ένα αξιόπιστο και αναγνωρισµένο σύστηµα επικύρωσης των γνώσεων ενώ θα πρέπει να δηµιουργηθεί και ένα δίκτυο των κέντρων αριστείας που υπάρχουν στην Ευρώπη στους εν λόγω τοµείς ελέγχου και πιστοποίησης των µεθόδων ανάλυσης , , ,. Θέσπιση ενός κοινού συστήµατος επιστηµονικής και τεχνολογικής αναφοράς. οι αρµόδιοι για τη λήψη πολιτικών αποφάσεων , 4. 2. ή κατά την αντιµετώπιση καταστάσεων έκτακτης Κατά τη θέσπιση κανονιστικών ρυθµίσεων , πιο συγκεκριµένα αποφάσεων σε ανάγκης , αντιµετωπίζουν σύνθετα προβλήµατα που αφορούν µείζονος σηµασίας ευρωπαϊκό επίπεδο , Πρέπει να δοθούν εγγυήσεις αυξηµένης ασφάλειας στους πολίτες και τους ζητήµατα οικονοµικούς και κοινωνικούς παράγοντες επιλύοντας παράλληλα τις διαφορές µεταξύ των Όπως έχει τονίσει διαφόρων κατηγοριών φορέων που έχουν συχνά διαφορετικά συµφέροντα. η Ένωση πρέπει πρωτίστως να η Επιτροπή στη Λευκή Βίβλο για την επισιτιστική ασφάλεια αποκαταστήσει την εµπιστοσύνη του κοινού και των καταναλωτών στα είδη διατροφής την παραγωγή τους , ο ρόλος του εµπειρογνώµονα Στην Ευρώπη , τις αποφάσεις νοείται διαφορετικά ανάλογα µε τις χώρες και τους τοµείς. έχουν δηµιουργηθεί σε ευρωπαϊκό και εθνικό επίπεδο πολλαπλασιάζονται. ιδιότητάς τους , επιστηµονικής βεβαιότητας. φέρουν το στίγµα του κλάδου τους , σε µια δεδοµένη επιστηµονική κοινότητα συµβούλου στο πλευρό αυτών που λαµβάνουν - Οι υπηρεσίες που Λόγω της οι εµπειρογνώµονες υποχρεώνονται επιπλέον να εγκαταλείψουν το πεδίο της Η εκτίµησή τους για τα προβλήµατα και οι συστάσεις τους του τοµέα δραστηριοτήτων τους ή της συµµετοχής τους το κανονιστικό πλαίσιο που τα διέπει και τον έλεγχο που ασκείται 9, ). (. , , , ,. της εναρµόνισης των µεθόδων Στη βάση κυρίως της σύγκλισης των διαδικασιών και της σύγκρισης των αποτελεσµάτων χρειάζεται συνεπώς η δηµιουργία ενός κοινού συστήµατος Καθώς από θεσµική άποψη βρίσκεται κοντά στο κέντρο αναφοράς σε επίπεδο Ένωσης λήψης των πολιτικών αποφάσεων της Ένωσης και λειτουργεί ανεξάρτητα από εθνικά και ιδιωτικά συµφέροντα να διαδραµατίσει σηµαντικό ρόλο στη διαµόρφωση ενός ευρωπαϊκού χώρου τεχνολογικής και Ο χώρος αυτός θα πρέπει να οικοδοµηθεί στηριζόµενος στα επιστηµονικής αναφοράς. τις διάφορες εθνικά κέντρα αναφοράς , όπως η επιστηµονικές επιτροπές και τις καθιερωµένες διαδικασίες σε ευρωπαϊκό επίπεδο , το ΚΚΕρ θα µπορούσε , τις ευρωπαϊκές υπηρεσίες και οργανώσεις στο πλαίσιο της αποστολής του , , , 9 COM(99)719 18 αρχή για την επισιτιστική ασφάλεια , βιοµηχανικά και πολιτικά συµφέροντα , αναγνωρισµένη από την επιστηµονική κοινότητα Επιτροπή από σήµερα ως το η οποία δεν θα έχει δεσµούς εξάρτησης µε θα είναι ανοικτή στο δηµόσιο έλεγχο και η ίδρυσή της δε έχει προταθεί από την , κατόπιν ευρείας διαβούλευσης 2002,. ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟ ΚΑΙ ΠΙΟ ΚΙΝΗΤΙΚΟ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟ ∆ΥΝΑΜΙΚΟ 5. Αύξηση της κινητικότητας των ερευνητών στην Ευρώπη 5. 1. Η κινητικότητα είναι ένα αποτελεσµατικό και ευρέως αποδεκτό µέσο κατάρτισης των ερευνητών και διάδοσης των γνώσεων Τα µέτρα που έχει λάβει η Ένωση για την ενθάρρυνσή της έχουν σηµειώσει µεγάλη επιτυχία. νέοι Ευρωπαίοι επιστήµονες επωφελήθηκαν από τα µέτρα αυτά ότι θα προστεθούν άλλοι ερευνητές στα τέσσερα επόµενα χρόνια. µέτρα είχαν ως στόχο κυρίως την κατάρτιση 8. 000 , στους οποίους υπολογίζεται τα Μέχρι τώρα Κατά τα τελευταία χρόνια περίπου 13. 000. , ,. Οι ερευνητές είναι στο σύνολό τους πιο κινητικοί απ ’ ποσοστό κινητικότητάς τους είναι περίπου για τις άλλες επαγγελµατικές κατηγορίες φτάνει το κινητικότητα σε σχέση µε τις ανάγκες 2%. 5% ό , του ενεργού πληθυσµού , τι ο υπόλοιπος πληθυσµός. Το όταν ο µέσος όρος ∆εν υπάρχει όµως ακόµη αρκετή. Μια πτυχή που παίζει σηµαντικό ρόλο είναι η έλλειψη εξοικείωσης των Ευρωπαίων άλλων χωρών και η έλλειψη έλξης που ερευνητών µε τις ερευνητικές κουλτούρες » « Η αισθάνονται ενδεχοµένως απέναντί τους. εφαρµογή σε εθνικό επίπεδο των κοινοτικών οδηγιών όσον αφορά την ελεύθερη κυκλοφορία και το δικαίωµα εγκατάστασης την κοινωνική πρόνοια ή τη σύνταξη δεν είναι πάντα εύκολη , και απαιτεί από τους ενδιαφερόµενους διατυπώσεις που µπορούν να έχουν αποτρεπτικό αποτέλεσµα Υπάρχουν επίσης και διοικητικά εµπόδια. Οι δυνατότητες αξιοποίησης της κινητικότητας ως µέσου µεταφοράς των γνώσεων και των τεχνολογιών θα έπρεπε να χρησιµοποιείται περισσότερο στο µέλλον τόσο σε εθνικό όσο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Θα πρέπει επίσης να ενθαρρύνουµε και να αναπτύξουµε αισθητά την κινητικότητα των ερευνητών µεταξύ του πανεπιστηµιακού και του επιχειρηµατικού κόσµου µε τις διάφορες Αυτό αποτέλεσε ένα από τα καλύτερα µέσα για την µορφές που µπορεί να προσλάβει ενίσχυση της συνεργασίας πανεπιστηµίων βιοµηχανιών. /. κατάρτισης και εξοικείωσης των Θα έπρεπε να δροµολογηθούν εκστρατείες ενηµέρωσης , ερευνητών και των διοικητικών ιθυνόντων των ερευνητικών οργανώσεων σε συνεργασία κρατών µελών και Επιτροπής θα έπρεπε να εξεταστεί η δυνατότητα για τους εµπλεκόµενους οργανισµούς να βελτιώσουν µε συντονισµένο τρόπο ορισµένες εσωτερικές , κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις Πιο µακροπρόθεσµα. ,. Εισαγωγή µιας ευρωπαϊκής διάστασης στις επιστηµονικές σταδιοδροµίες 5. 2. η σταδιοδροµία των ερευνητών εκτυλίσσεται κατά βάση σε ένα Σήµερα στην Ευρώπη , πλαίσιο εθνικής αναφοράς Οι διαδικασίες πρόσληψης που προκρίνουν τους υπηκόους του εκάστοτε κράτους για τις πανεπιστηµιακές ή επιστηµονικές σταδιοδροµίες και η έλλειψη ενδεδειγµένων δοµών σταδιοδροµίας για τους ερευνητές από άλλες ευρωπαϊκές χώρες στερούν από τους ερευνητικούς φορείς τη δυνατότητα να επωφελούνται της πείρας και των Αποφάσεις διορισµών γνώσεων εξεχόντων ερευνητών που έχουν εκπαιδευτεί σε άλλη χώρα. 19 και προαγωγών καταλήγουν σε ορισµένες περιπτώσεις σε δυσµενείς διακρίσεις σε βάρος των ερευνητών που έχουν παραµείνει για πάρα πολύ καιρό εκτός συνόρων µε αποτέλεσµα να αποθαρρύνεται η κινητικότητα. Σε ορισµένα κράτη µέλη έχουν αναληφθεί πρωτοβουλίες για την εισαγωγή µιας ευρωπαϊκής διάστασης στις σταδιοδροµίες όπως το άνοιγµα των επιτροπών πρόσληψης , Θα πρέπει να στηριχθεί αυτή η εξέλιξη και να ερευνητών σε επιστήµονες άλλων χωρών την υιοθετήσουν οι ερευνητικοί οργανισµοί λαµβάνοντας µέτρα προς αυτή την κατεύθυνση όπως είναι η καθιέρωση προοπτικών προαγωγής για ερευνητές από άλλες ευρωπαϊκές χώρες και ο συστηµατικός υπολογισµός των δραστηριοτήτων που έχουν ασκηθεί σε άλλες χώρες τις Ευρώπης ή σε ευρωπαϊκό επίπεδο κατά την εξέλιξη της , σταδιοδροµίας. ,. Αναβάθµιση της θέσης και του ρόλου των γυναικών στην έρευνα 5. 3. Παρόλο που κατέχουν Οι γυναίκες δεν εκπροσωπούνται επαρκώς στην έρευνα στην Ευρώπη. το των πανεπιστηµιακών πτυχίων και σε ορισµένους κλάδους µάλιστα υπερβαίνουν τον 50% όπως για παράδειγµα στις βιολογικές επιστήµες και αριθµό των ανδρών πτυχιούχων ( δεν καλύπτουν ανάλογα ποσοστά στα εργαστήρια και τις υπηρεσίες ερευνών τεχνολογίες των επιχειρήσεων Η πρόοδός τους στην επιστηµονική καριέρα είναι πιο αργή από αυτή των στην ανδρών και ο αριθµός τους µειώνεται όσο ανεβαίνουµε στην κλίµακα των ευθυνών : κορυφή της ακαδηµαϊκής ιεραρχίας βρίσκουµε κατά µέσο όρο στην Ένωση γυναίκες σε ποσοστό κάτω του ),. 10%. για Τα αίτια αυτής της κατάστασης πρέπει να αναζητηθούν σε πολλούς παράγοντες , παράδειγµα σε ορισµένους µηχανισµούς διακρίσεων και στην αποδοχή τους από τις γυναίκες , καθώς και στον ανεπαρκή συνυπολογισµό ιδιαίτερων δυσκολιών που αντιµετωπίζουν οι γυναίκες στην άσκηση των επαγγελµατικών τους δραστηριοτήτων Η κατάσταση αυτή. συνιστά µια απώλεια για τις ίδιες τις γυναίκες για την έρευνα και για την κοινωνία ,. έχουν ληφθεί µέτρα για τη βελτίωση της κατάστασης αυτής Σε όλα τα κράτη µέλη Ευρωπαϊκή Ένωση ανέλαβε µια σηµαντική πρωτοβουλία σ Φεβρουάριο του οποία αποτέλεσε το αντικείµενο θετικού ψηφίσµατος του Συµβουλίου. ένα σχέδιο δράσης το οποίο βρίσκεται τη στιγµή αυτή σε εφαρµογή. , η Επιτροπή εξέδωσε την ανακοίνωση αυτόν τον τοµέα. Γυναίκες και επιστήµη »10, Η. Τον η Συνοδεύεται από 1999, « ’ Η προσπάθεια αυτή θα πρέπει να συνεχιστεί και να εντατικοποιηθεί αφού ο στόχος της αύξησης της παρουσίας των γυναικών στην έρευνα µπορεί να επιτευχθεί πολύ πιο εύκολα αν επιδιωχθεί από κοινού σε εθνικό επίπεδο και σε επίπεδο Ένωσης. 5. 4. Τόνωση του ενδιαφέροντος των νέων για την έρευνα και για τις επιστηµονικές σταδιοδροµίες Περισσότερο ανθρώπινο δυναµικό για την έρευνα στην Ευρώπη σηµαίνει επίσης δράση σε επίπεδο προκαταρκτικό του επιστηµονικού βίου Σε όλα τα κράτη µέλη της Ένωσης. παρατηρείται µια αποστροφή απέναντι στις επιστηµονικές σπουδές και πτωτική τάση του ο αριθµός ενδιαφέροντος των νέων για σταδιοδροµίες στον τοµέα της έρευνας. των φοιτητών στη Φυσική µειώθηκε κατά το ήµισυ από το ο Στο Ηνωµένο Βασίλειο , το αριθµός των µελλοντικών καθηγητών στον κλάδο αυτόν πέρασε από Στη Γερµανία 1991. σε το , 553 1993 181 10 COM(99)76. 20 Και στη Γαλλία ο αριθµός των φοιτητών στις τεχνικές επιστήµες µειώθηκε από το το σε 1995 , 126. 000 1998. 150. 000 Ένα ζήτηµα Στο σχολείο αποκτώνται οι βάσεις της γνώσης και της κατανόησης των επιστηµών και διαµορφώνεται η κλίση προς τους επιστηµονικούς και τεχνικούς κλάδους. κλειδί είναι αυτό της διδασκαλίας των επιστηµών. 1999. - Συνεχίζοντας πατροπαράδοτες , επιστηµονικής εκπαίδευσης µεγαλύτερη εξοικείωση του κοινού , Μέσα στο ίδιο πνεύµα , νέους επιστήµονες. , σε πολλές περιπτώσεις παραδόσεις εξοικείωσης και αναλήφθηκαν διάφορες πρωτοβουλίες στα κράτη µέλη για τη µε τις επιστήµες και τις µεθόδους τους. η Επιτροπή διοργανώνει κάθε χρόνο ένα διαγωνισµό για Ευρωπαίους ιδίως των νέων , , Τα κράτη µέλη και η Ένωση θα έπρεπε να µελετήσουν από κοινού τη θέση που κατέχουν οι επιστήµες στα εκπαιδευτικά συστήµατα και να εξετάσουν µε ποιο τρόπο θα µπορούσε να ενισχυθεί η διδαχή των επιστηµών στην Ένωση σε όλα τα επίπεδα εκπαίδευσης , πρωτοβάθµιας δευτεροβάθµιας και ανώτατης ,. , θα έπρεπε επίσης να εντατικοποιηθούν Με βάση τις κτηθείσες εµπειρίες σε εθνικό επίπεδο , οι προσπάθειες ευαισθητοποίησης µε τη δηµιουργία των προϋποθέσεων που ενθαρρύνουν την ανταλλαγή εµπειριών και καλών πρακτικών Οι Υπουργοί Έρευνας της Ευρωπαϊκής Ένωσης συµφώνησαν να µελετήσουν τις δυνατότητες για το καλύτερο συντονισµό των που οργανώνονται στα κράτη µέλη καθώς και το διαφόρων Ευρωπαϊκή Εβδοµάδα των Επιστηµών και συντονισµό των εβδοµάδων αυτών µε την « Η ταυτόχρονη διοργάνωση εκδηλώσεων σε που οργανώνει η Ένωση των Τεχνολογιών. » όλα τα κράτη µέλη και σε ευρωπαϊκή κλίµακα θα αναβάθµιζε σε µεγάλο βαθµό την επιδιωκόµενη ευαισθητοποίηση Εβδοµάδων των Επιστηµών » «. 6. 6. 1. ΜΙΑ ∆ΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑ , ΕΛΚΥΣΤΙΚΗ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΕΡΕΥΝΗΤΕΣ ΚΑΙ ΤΙΣ ΕΠΕΝ∆ΥΣΕΙΣ ΑΝΟΙΚΤΗ ΚΑΙ Ενίσχυση του ρόλου των περιφερειών στις ευρωπαϊκές προσπάθειες για την έρευνα Το ευρωπαϊκό επιστηµονικό και τεχνολογικό στερέωµα στερείται συνοχής. παρουσιάζουν µια βελτιωτική τάση , περιφερειών όσον αφορά την παραγωγή επιστηµονικών γνώσεων και καινοτοµίας παραµένουν ακόµη πολύ σηµαντικές. έως το τα διαρθρωτικά ταµεία διέθεσαν από το 1999 12 συνδέονται µε την έρευνα και την τεχνολογική ανάπτυξη : έρευνας δηµιουργία τεχνολογικών πάρκων και τεχνοπόλεων , , και τεχνολογικής κατάρτισης , δραστηριότητες Παρόλο που οι αποκλίσεις της ανάπτυξης µεταξύ ευρωπαϊκών τεχνολογικής Για να βοηθήσουν στον περιορισµό τους , δις Ευρώ για µέτρα που ανάπτυξη των υποδοµών της δραστηριότητες επιστηµονικής γνήσιες ερευνητικές σε ορισµένες µάλιστα περιπτώσεις 1989 ,. οι περιφέρειες έχουν την τάση να διαδραµατίζουν ολοένα και Στα περισσότερα κράτη µέλη ουσιαστικότερο ρόλο στον τοµέα της έρευνας και της καινοτοµίας διαθέτουν προς το σκοπό αυτό ορισµένες φορές σηµαντικές πιστώσεις και αναλαµβάνουν πρωτοβουλίες για την προώθηση της ανάπτυξης των δεσµών µεταξύ πανεπιστηµίων επιχειρήσεων και ερευνητικών , κέντρων σε τοπικό επίπεδο , ,. Θα έπρεπε να αξιοποιηθεί η ευκαιρία της διαπραγµάτευσης των διαρθρωτικών για να εξεταστεί µε παρεµβάσεων που προβλέπονται για την περίοδο έως 2000 2006, 21 προσοχή αυξηµένη συνδυαστούν αποτελεσµατικότερα τα µέτρα που λαµβάνονται στο πλαίσιο αυτό µε τα σχέδια που εκτελούνται δυνάµει των ευρωπαϊκών προγραµµάτων καλύτερος τρόπος ποιος είναι για να ο. " της έρευνας πολιτικών προσαρµογή στόχος είναι η εξέταση και η δηµιουργία προϋποθέσεων για µία Προχωρώντας παρακάτω , γνήσια στο των εδαφικότητα ( καθώς και η καλύτερη κατανόηση και ενίσχυση του κοινωνικοοικονοµικό τοπικό πλαίσιο ρόλου που µπορούν να διαδραµατίσουν οι περιφέρειες συµπληρώνοντας τη δράση των , στη δηµιουργία ενός ευρωπαϊκού χώρου για την έρευνα κρατών µελών και της Ένωσης Προς το σκοπό αυτό θα πρέπει πρώτα που να έχει καλύτερες επιδόσεις σε διεθνές επίπεδο. απ των ερευνητικών ’ δραστηριοτήτων και των µέτρων που λαµβάνονται για την ενθάρρυνσή τους Θα ήταν. επίσης σκόπιµο να γίνει ένας απολογισµός των βέλτιστων πρακτικών µεταφοράς γνώσεων προς τον οικονοµικό τοµέα σε περιφερειακό και τοπικό επίπεδο. όλα να γίνει µια συγκριτική ιεράρχηση ("benchmarking") τους ), , , Τα κράτη µέλη και η Επιτροπή θα έπρεπε επίσης να εξετάσουν από κοινού ποιος είναι ο καλύτερος τρόπος για τη βέλτιστη χρησιµοποίηση του για την ανάπτυξη ενός πιο δυναµικού ευρωπαϊκού επιστηµονικού και τεχνολογικού χώρου , αναπτύσσοντας ιδιαίτερα τον εκπαιδευτικό ρόλο που µπορούν και οφείλουν να διαδραµατίσουν τα κέντρα αριστείας στους τοµείς της επιστήµης και της τεχνολογίας. περιφερειακού δυναµικού » « 6. 2. Ενοποίηση των επιστηµονικών κοινοτήτων της δυτικής και της ανατολικής Ευρώπης Η αύξηση των δυνατοτήτων της έρευνας των υποψηφίων χωρών και η ένταξη των ερευνητών τους στην ευρωπαϊκή επιστηµονική κοινότητα µπορεί να τις βοηθήσει στην προετοιµασία της Τα µέτρα επιστηµονικής και τεχνολογικής συνεργασίας µε τις χώρες προσχώρησής τους αυτές που έχουν ληφθεί κατά τη διάρκεια των τελευταίων ετών από την Ένωση και από τα Η συµµετοχή των υποψήφιων χωρών κράτη µέλη συνέβαλαν ήδη προς αυτή την κατεύθυνση στο ο πρόγραµµα πλαίσιο για την έρευνα προσφέρει στις οργανώσεις τους τη δυνατότητα να 5 συµµετέχουν στα ευρωπαϊκά προγράµµατα υπό τις ίδιες ακριβώς προϋποθέσεις µε αυτές που ισχύουν για τις χώρες της Ένωσης. Η πρόκληση της διεύρυνσης της Ένωσης στον τοµέα της έρευνας είναι ανάλογη µε τη δυνητική συνεισφορά της στη δηµιουργία ενός ευρωπαϊκού χώρου στον τοµέα της έρευνας. Οι υποψήφιες χώρες αφιερώνουν σήµερα περιορισµένα µόνο µέσα στην έρευνα και οι δοµές τους στον τοµέα αυτόν πρέπει να προσαρµοστούν στις απαιτήσεις της αξιοποίησης των Οι υποψήφιες χώρες της κεντρικής και γνώσεων για οικονοµικούς και κοινωνικούς σκοπούς. ανατολικής Ευρώπης µπορούν να λάβουν πιστώσεις από το πρόγραµµα βοήθειας για PHARE να χρηµατοδοτήσουν µέρος της συνεισφοράς τους στο για το οποίο έχουν δικαίωµα προοδευτικής µείωσης ο πρόγραµµα 5 πλαίσιο ( - ). Τα κονδύλια αυτά και οι συνεισφορές που χορηγούνται από τα ερευνητικά προγράµµατα Ένας από τους στόχους θα έπρεπε να είναι θα έπρεπε να χρησιµοποιούνται συνδυασµένα. ενίσχυση του ερευνητικού δυναµικού αλλά και η αναβάθµιση της διοίκησης της έρευνας στις υποψήφιες χώρες Η εµπειρογνωµοσύνη που διαθέτουν οι διοικήσεις και οι εθνικοί και ευρωπαϊκοί ερευνητικοί οργανισµοί θα έπρεπε να αξιοποιηθούν για την επίτευξη αυτού του στόχου. 22 6. 3. Ο στόχος της ελκυστικότητας του ευρωπαϊκού χώρου για τους ερευνητές από τον υπόλοιπο κόσµο Τα ερευνητικά ιδρύµατα δεν ασκούν στους ερευνητές ολόκληρου του κόσµου την ίδια ακαταµάχητη γοητεία µε τα πανεπιστήµια τις επιχειρήσεις και τα εργαστήρια της Αµερικής. , Η Ευρώπη δεν προσφέρει στους ερευνητές από τρίτες χώρες. ιδιαίτερα ευνοϊκές συνθήκες υλικές και διοικητικές ( ) Οι διατυπώσεις που πρέπει να διεκπεραιωθούν είναι συνήθως επαχθείς. διατάξεις καθώς και οι γλώσσες διαφέρουν από τη µια χώρα στην άλλη πνευµατικού δυναµικού δεν έχει διακοπεί που τονιζόταν ότι είχε εκλείψει » το πενταετία µετά την απόκτηση του διδακτορικού τους διπλώµατος αυτούς εξακολουθούν να ζουν στις Ηνωµένες Πολιτείες. Οι κανονιστικές φυγή Η «. ως Από το 1988 Μία Ευρωπαίοι απέκτησαν διδακτορικό δίπλωµα στις Ηνωµένες Πολιτείες. σχεδόν οι µισοί από 1995, 8. 760 , ,. Για να προσελκυστούν στα ευρωπαϊκά εργαστήρια οι καλύτεροι ερευνητές από ολόκληρο τον κόσµο θα µπορούσε να καθιερωθεί ένα σύστηµα υποτροφιών για επιστήµονες από τρίτες χώρες Τα προγράµµατα ερευνών εθνικής και ευρωπαϊκής κλίµακας θα µπορούσαν και αυτά να είναι περισσότερο ανοικτά στους ερευνητές και τις οµάδες χωρών εκτός της Ένωσης. ,. Όσον αφορά την ανάπτυξη ενός τοπικού ερευνητικού ανθρώπινου δυναµικού στις αναπτυσσόµενες χώρες ώστε να ενθαρρύνει την επιστροφή των ερευνητών που έχουν επωφεληθεί υποτροφιών ή προκειµένου να αξιοποιηθεί η εµπειρία τους και να προσφοράς εργασίας σε άλλες χώρες διαδοθούν οι γνώσεις που έχουν αποκτήσει. το σύστηµα θα έπρεπε να διαρθρωθεί µε τέτοιο τρόπο , , , Θα πρέπει επίσης να ληφθούν µέτρα σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο ώστε να ενθαρρυνθούν να επιστρέψουν στα ερευνητικά εργαστήρια της Ένωσης οι ερευνητές που πήγαν στις Ηνωµένες Πολιτείες για να συµπληρώσουν τις σπουδές τους ή για να σταδιοδροµήσουν. θα πρέπει ιδίως να αξιοποιηθούν οι δυνατότητες που Στους διάφορους αυτούς τοµείς συνδέονται µε τα σύµφωνα επιστηµονικής και τεχνολογικής συνεργασίας τα οποία συνάπτονται µεταξύ της Ένωσης και ορισµένων τρίτων χωρών. , Θα ήταν τέλος ιδιαίτερα χρήσιµο να βελτιωθεί αισθητά το πλαίσιο εργασίας που Θα έπρεπε ιδίως να καταβληθεί προσπάθεια προσφέρεται στους ερευνητές στην Ευρώπη. για τη µεγαλύτερη απλούστευση και εναρµόνιση των ρυθµίσεων και των διοικητικών προϋποθέσεων εγκρίθηκαν στη Γαλλία διατάξεις για την Προς την κατεύθυνση αυτή , απλούστευση των διαδικασιών χορήγησης θεωρήσεων διαβατηρίου σε ερευνητές από τρίτες χώρες. ΕΝΑΣ ΧΩΡΟΣ ΜΕ ΚΟΙΝΕΣ ΑΞΙΕΣ 7. 7. 1. Η προσέγγιση των ζητηµάτων της επιστήµης και της κοινωνίας µέσα από την ευρωπαϊκή τους διάσταση Οι Ευρωπαίοι είναι προσηλωµένοι σε µια δοµή της κοινωνίας που βασίζεται στο συνδυασµό της οικονοµίας της αγοράς µε ένα υψηλό επίπεδο κοινωνικής προστασίας και ποιότητας Έχουν ζωής καθώς και σε ορισµένες αξίες όπως αυτή της ελεύθερης πρόσβασης στη γνώση. , , 23 επίσης επίγνωση του πλούτου που προσφέρει η πολιτιστική τους πολυδιάσταση και είναι ευαισθητοποιηµένοι στην ανάγκη διαφύλαξής της. Οι ευρωπαϊκές χώρες αντιµετωπίζουν ολοένα και περισσότερα κοινά ή ταυτόσηµα προβλήµατα τα οποία τείνουν να προσεγγίζουν σε επίπεδο Ένωσης ολοένα. και περισσότερο τίθενται σε ευρωπαϊκή κλίµακα τα ζητήµατα που περιγράφονται ως θέµατα κοινωνίας σχέσεις αφορούν επιστήµης « » / τεχνολογίας το απασχόλησης / περιβάλλον και την υγεία που όπως εργασίας ή τις κρίσιµες επιλογές στον ενεργειακό τοµέα , Κατά συνέπεια αυτά είναι τις / ,. Πρέπει να αντιµετωπιστούν σε αυτή την κλίµακα για να διαφυλαχθούν τόσο οι κοινές αξίες όσο και η ευρωπαϊκή πολυδιάσταση. και στις εργασίες Θα έπρεπε να επιτευχθεί µεγαλύτερη συνοχή στις δραστηριότητες µε προοπτική επιστηµονικής ασκήσεις στην "foresight"), κοινωνικοοικονοµική γνώση και στην αξιολόγηση των επιστηµονικών και τεχνολογικών επιλογών σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο καθώς και στο πλαίσιο των πολυπληθών υπαρχόντων δικτύων να δηµιουργηθούν οι τόποι σύνθεσης των εµπειριών και να δροµολογηθεί µια προσπάθεια σύγκλισης των µεθοδολογιών Θα έπρεπε επίσης να βελτιωθεί η διαδικασία συλλογής δεδοµένων στο σύνολο της Ένωσης και να αναπτυχθούν στατιστικές έρευνες και δείκτες σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Θα έπρεπε να δηµιουργηθεί µια πλατφόρµα » ( εποπτείας , τεχνολογικής ανταλλαγών «. ,. Εξάλλου διαλόγου µεταξύ των ερευνητών και των άλλων κοινωνικών φορέων θα έπρεπε να ενθαρρυνθεί η ανάπτυξη νέων και αποτελεσµατικών µορφών ,. κυρίως , των εθνικών κοινοβουλίων αναλήφθηκαν πρωτοβουλίες µε Με πρωτοβουλία , εµπειρογνωµόνων σκοπό την έναρξη άµεσου διαλόγου µεταξύ πολιτών , βιοµηχανικών ιθυνόντων και φορέων λήψης πολιτικών αποφάσεων κατά τη διάρκεια των στις σκανδιναβικές χώρες και στο Ηνωµένο τελευταίων ετών οι εκδηλώσεις αυτές κατέδειξαν την Βασίλειο ή ικανότητα του κοινού πολίτη να εκφέρει ορθές κρίσεις πάνω σε πολυσύνθετα προβλήµατα , καθώς και τη δυνατότητα σε οµάδες µε αποκλίνοντα συµφέροντα να καταλήξουν σε συναίνεση ∆ιάσκεψη Πολιτών » » στη Γαλλία , ∆ιάσκεψη Συναίνεσης ερευνητών. « « , ,. Η ανταλλαγή εµπειριών που γίνεται στον τοµέα αυτόν θα έπρεπε να ενθαρρυνθεί και να Μπορούν να δοκιµαστούν µέθοδοι διασταυρούµενης συµµετοχής συστηµατικοποιηθεί. Θα έπρεπε επίσης να διοργανωθούν διασκέψεις αυτού του είδους σε ευρωπαϊκό επίπεδο επί θεµάτων που τίθενται σ. αυτήν την κλίµακα. ’ Ανάπτυξη µιας κοινής αντιµετώπισης των θεµάτων ηθικής της επιστήµης και 7. 2. της τεχνολογίας , η χρησιµοποίηση ιστών εµβρύων για ιατρικούς σκοπούς , οι βάσεις Η κλωνοποίηση δεδοµένων προσωπικού χαρακτήρα και η ανάπτυξη του κυβερνοχώρου η πρόοδος των γνώσεων και των τεχνολογιών ιδίως σε τοµείς όπως οι βιολογικές επιστήµες και οι συνοδεύεται από ένα αυξανόµενο αριθµό ζητηµάτων ηθικής τεχνολογίες πληροφόρησης τάξεως. : , Οι Ευρωπαίοι είναι σε µεγάλο βαθµό προσηλωµένοι στις ίδιες αξίες και σέβονται τις ίδιες ∆ιαφέρουν όµως συχνά στον τρόπο εφαρµογής αυτών των αξιών και θεµελιώδεις αρχές. αρχών στην πράξη Τα ηθικά θέµατα που συνδέονται µε την πρόοδο των επιστηµονικών και. τεχνολογικών γνώσεων προκαλούν για το λόγο αυτό διαφορετικές εκτιµήσεις σε κάθε χώρα. 24 Οι πολιτισµικές διαφορές και οι αποκλίσεις στην ηθική ευαισθησία που προκαλούν αυτές τις διαφοροποιήσεις πρέπει να γίνουν σεβαστές Ωστόσο και µια πολύ µεγάλη απόκλιση θα. Πρέπει συνεπώς να στηριχθεί η επιδίωξη µπορούσε πολύ δύσκολα να γίνει αποδεκτή. συγκλινουσών και συνεπών προσεγγίσεων των θεµάτων αυτών ιδίως στους τοµείς όπου , δραστηριοποιείται η Ένωση. η Οι σχέσεις µεταξύ των επιτροπών δεοντολογίας που συγκροτούνται σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο Ευρωπαϊκή οµάδα για τη δεοντολογία της επιστήµης και των νέων Για να ενθαρρύνουµε την αµοιβαία κατανόηση τεχνολογιών θα πρέπει να δοθεί η των απόψεων και να αναπτύξουµε προσεγγίσεις κοινής αποδοχής , δυνατότητα να µετέχουν στις διάφορες εθνικές επιτροπές και εµπειρογνώµονες από άλλες ευρωπαϊκές χώρες θα πρέπει να ενισχυθούν ») « (. Οι ισχύουσες διατάξεις και τα κριτήρια ηθικής τάξεως που εφαρµόζονται στα εθνικά και ευρωπαϊκά προγράµµατα ερευνών θα έπρεπε να υποβληθούν σε συγκρίσεις µε την προοπτική της σύγκλισης γύρω από κοινές αρχές στο πλαίσιο του σεβασµού των , διαφορετικών ευαισθησιών και απόψεων. 25 ΟΙ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ∆ΡΑΣΗ ΠΕ∆ΙΑ ΚΑΙ ΜΕΣΑ ∆ΡΑΣΗΣ 1. Ο ευρωπαϊκός χώρος της έρευνας δεν πρόκειται να δηµιουργηθεί δια µιας και να έχει ήδη ολοκληρωµένη µορφή Ανάµεσα στα πρέπει να διακρίνουµε προτεινόµενα µέτρα και σε αυτά που θα µπορούσαν να προταθούν , βραχυπρόθεσµα επακριβώς και , µακροπρόθεσµα αφού η υλοποίηση των πρώτων από αυτά θα διαδραµατίζει σε πολλές , περιπτώσεις το ρόλο της προϋπόθεσης για την επιτυχία των εποµένων. Η ανάπτυξή του θα είναι µια βαθµιαία επιχείρηση. µεσοπρόθεσµα. που ληφθούν πρέπει αυτά να Ορισµένα µέτρα θα µπορούσαν να εφαρµοστούν αµέσως να εφαρµοστούν µε βραδύτερο ρυθµό , των νοµοθετικών Άλλα θα πρέπει να εγκριθούν και για παράδειγµα αυτά που συνεπάγονται τροποποιήσεις. κανονιστικών ή διοικητικών διατάξεων σε εθνικό ή ευρωπαϊκό επίπεδο. , : » τη µεγαλύτερη αποτελεσµατικότητα αρχή της επικουρικότητας « Οι ρόλοι και οι ευθύνες Μια σηµαντική πτυχή είναι το ζήτηµα της κατανοµής των ρόλων. που τους συνοδεύουν θα πρέπει να καθοριστούν µε βάση την µε οι δράσεις πρέπει να δροµολογηθούν στο επίπεδο εκείνο όπου την ευρύτερη έννοιά της Ένας λυσιτελής µπορούν να εκτελεστούν µε ευρωπαϊκός χώρος της έρευνας προϋποθέτει συνεπώς τη σαφή διάκριση των ρόλων του δηµοσίου και του ιδιωτικού τοµέα καθώς και τον επακριβή καθορισµό των µέτρων που Στο πλαίσιο της πρέπει να ληφθούν σε περιφερειακό , και προκειµένου να αντιµετωπισθούν τα προβλήµατα που παγκοσµιοποίησης της οικονοµίας προκύπτουν σε παγκόσµιο επίπεδο ερευνητικές δραστηριότητες θα πρέπει να , σε ορισµένες περιπτώσεις καθορισθούν , ο στόχος δεν θα επιτευχθεί παρά µόνο µε το συνδυασµό πρωτοβουλιών Πολλές φορές , Η Ένωση θα µπορούσε να παίξει εδώ µέσων και µηχανισµών στα διάφορα επίπεδα. καταλυτικό ρόλο Μπορεί να προσφέρει ένα κατάλληλο πλαίσιο και θεσµικό περιβάλλον που. θα επιτρέπουν για παράδειγµα την ανάδειξη και τη διεύρυνση των πρωτοβουλιών προς το άνοιγµα στην ευρωπαϊκή αγορά οι οποίες θα αναλαµβάνονται ανεξάρτητα από τα κράτη , µέλη στο πλαίσιο διµερών συνεργασιών ή πολυµερών πρωτοβουλιών οι σε βάσεις πολύ ευρύτερες από τις ευρωπαϊκές. ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο. εθνικό , ,. , ,. Θα πρέπει να χρησιµοποιείται ολόκληρο το φάσµα των µέσων που διαθέτει η Ένωση : όπως οι βάσεις δεδοµένων και τα συστήµατα πληροφόρησης Πρακτικά µέσα , , ∆οµές και µηχανισµοί ανταλλαγής πληροφοριών και εµπειριών : δίκτυα εµπειρογνωµόνων και φορέων , οµάδες εργασίας , Χρηµατοπιστωτικά µέσα , Κανονιστικά µέσα : κανονισµοί και οδηγίες , Μηχανισµοί πολιτικού συντονισµού που επιτρέπουν έναν πραγµατικό πολιτικό διάλογο που καταλήγει σε συστάσεις ή ψηφίσµατα του Συµβουλίου. δυνατοτήτων Το φάσµα των συµπληρωµατικά προγράµµατα , τύχει προσεκτικής επανεξέτασης. που προσφέρει η Συνθήκη συµµετοχή σε εθνικά προγράµµατα 26 κοινές ιδίως ) ( , επιχειρήσεις , θα πρέπει να – – – – –. Μπορούν να γίνουν συγκρίσεις µε µεγέθη αναφοράς Μια σηµαντική διάσταση είναι και αυτή της σύγκρισης των καταστάσεων και των προσπαθειών που να Πάνω στη βάση των αποτελεσµάτων των περιλαµβάνουν την εκπόνηση εθνικών εκθέσεων. εν λόγω εκθέσεων η σύνταξη των οποίων προϋποθέτει µία συνδυασµένη προσπάθεια των τα οποία στηρίζονται στην κρατών µελών και της Ένωσης σε θέµατα στατιστικής καθώς και ευρωπαϊκή έκθεση σχετικά µε τους επιστηµονικούς και τεχνολογικούς δείκτες , των εργασιών της η Επιτροπή θα µπορούσε να συντάσσει µια Eurostat περιοδική έκθεση για την πρόοδο της έρευνας στην Ευρώπη Καθώς η εν λόγω έκθεση θα χρησιµοποιείται ως στοιχείο πολιτικής ανάλυσης θα πρέπει να αποτυπώνει την κατάσταση που επικρατεί στον εν λόγω τοµέα στην Ευρώπη. ("benchmarking") και του ΟΟΣΑ ), ( ,. , benchmarking Θα πρέπει ιδίως να καλύπτει τις δηµόσιες και Αυτό το θα πρέπει να συγκεντρώσει τα πλέον συναφή στοιχεία για την εκτίµηση των επιπτώσεων των ερευνητικών δραστηριοτήτων στην ανάπτυξη της κοινωνίας της γνώσης και στην εργασία ιδιωτικές. δαπάνες για την τεχνολογική έρευνα και ανάπτυξη τις επιδόσεις των συστηµάτων καινοτοµίας και διάδοσης των αποτελεσµάτων ή την κατάσταση στον τοµέα των Ιδιαίτερη προσοχή θα πρέπει να δοθεί στους ειδικότερους τοµείς της ευρεσιτεχνιών παρούσας ανακοίνωσης τα µέτρα που , στο φορολογικό τοµέα για λαµβάνονται για την ενθάρρυνση των ιδιωτικών επενδύσεων παράδειγµα το άνοιγµα ), των εθνικών προγραµµάτων την παρουσία των , γυναικών στην έρευνα τις διορθωτικές παρεµβάσεις στην εξέλιξη των επιστηµονικών σταδιοδροµιών. την κατάσταση όσον αφορά τα κεφάλαια επιχειρηµατικού κινδύνου , για παράδειγµα την κινητικότητα των ερευνητών , τη διαδικτύωση των κέντρων αριστείας ( , , ,. Η προσέγγιση που εφαρµόζεται στον τοµέα της απασχόλησης θα µπορεί να χρησιµοποιηθεί Βασίζεται κυρίως στη χάραξη κατευθυντήριων γραµµών που αφορούν την ως πρότυπο την εκπόνηση εθνικών σχεδίων δράσης και την υποβολή υλοποίηση συγκεκριµένων στόχων , Η εφαρµογή της στον τοµέα της έρευνας θα κοινών εκθέσεων σχετικά µε την εκτέλεσή τους έχει ως αποτέλεσµα την ενίσχυση της συνοχής και την ενθάρρυνση της σύγκλισης των πολιτικών που εφαρµόζονται σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο. Το χρηµατοδοτικό µέσο για την εκτέλεση της πολιτικής της έρευνας στην Ευρωπαϊκή Ένωση παραµένει το πρόγραµµα θα Στα µέσα του έτους πλαίσιο 2000, -. είναι διαθέσιµα τα αποτελέσµατα της πενταετούς αξιολόγησης του προγράµµατος πλαισίου Πάνω σε αυτή τη βάση ξεκινούν οι προπαρασκευαστικές και των ειδικών προγραµµάτων. πλαισίου και θα γίνουν οι πρώτες συζητήσεις πάνω στο ου προγράµµατος εργασίες του - 6 θέµα Θα παίξει σηµαντικό ρόλο. - ,. το Τόσο στη µορφή όσο και στο περιεχόµενό του πλαίσιο θα πρέπει να , Θα επανεξετασθεί υπό το φως του σχεδίου ανάπτυξης του ευρωπαϊκού χώρου της έρευνας. πρέπει να αναληφθεί µία συµπληρωµατική προσπάθεια συντονισµού των ζητηµάτων που είναι αναγκαίο να αντιµετωπισθούν σε ευρωπαϊκό επίπεδο θα πρέπει να τύχουν. πλαισίου και να επανεξέτασης οι µέθοδοι λειτουργίας και παρέµβασης του προγράµµατος - θεσπισθούν νέοι τρόποι δράσης οι οποίοι θα βασίζονται σε µία µεγαλύτερη αποκέντρωση , της εφαρµογής των προγραµµάτων , κατόπιν σχετικής µελέτης και δοκιµών ο πρόγραµµα - 6 Επιπλέον ,. Η ΑΝΑΓΚΗ ΕΝΟΣ ΕΥΡΕΩΣ ∆ΙΑΛΟΓΟΥ 2. Πριν από κάθε συγκεκριµένη απόφαση που περιέχονται σ αποτελέσουν το αντικείµενο συζήτησης σε βάθος. ’ , Οι αναλύσεις αυτήν την ανακοίνωση και οι διατυπωθείσες προτάσεις πρέπει να πρέπει να υπάρχει εκτενής συζήτηση. 27 όλα σε επίπεδο ευρωπαϊκών θεσµικών ’ στο Συµβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ως συνέχεια των συζητήσεων για καθώς και στην Η συζήτηση αυτή θα έπρεπε να γίνει πρώτα απ οργάνων το µέλλον της έρευνας στην Ευρώπη που έγιναν κατά τα τελευταία χρόνια , Οικονοµική και Κοινωνική Επιτροπή και στην Επιτροπή Περιφερειών. : Είναι άλλωστε πολύ σηµαντικό να δοθεί ο λόγος και στην επιστηµονική κοινότητα , βιοµηχανικό κόσµο και γενικότερα στην κοινωνία των πολιτών « ». στο. Η Επιτροπή θα ζητήσει τις απόψεις των αντιπροσωπευτικών οργανώσεων που λειτουργούν Καλεί τα κράτη µέλη να εξετάσουν τη δυνατότητα διοργάνωσης προς σε ευρωπαϊκό επίπεδο το σκοπό αυτό συζητήσεων σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο και είναι πρόθυµη να συνεργαστεί στη διοργάνωση αυτή. Η έρευνα επηρεάζει σε αυξανόµενο βαθµό τη ζωή των πολιτών επεκταθεί ο διάλογος αυτός στο σύνολο της ευρωπαϊκής κοινωνίας. µέσω ενός ηλεκτρονικού φόρουµ. ∆ιαδίκτυο , που υπάρχει ρητή απαίτηση εµπιστευτικότητας µέσω του ∆ιαδικτύου Πρέπει συνεπώς να Αυτό µπορεί να γίνει Το κείµενο της παρούσας ανακοίνωσης θα διατεθεί στο Εκτός από τις περιπτώσεις τα εν λόγω σχόλια θα δηµοσιευθούν επίσης συνοδευόµενο από πρόσκληση προς υποβολή σχολίων. ,. ΤΑ ΕΠΟΜΕΝΑ ΒΗΜΑΤΑ 3. Χωρίς ένα συντονισµένο ξεκίνηµα και µια αποφασιστική προσπάθεια για να Το θέµα επείγει η Ευρώπη θα µπορούσε να αναβαθµιστεί και να οργανωθεί καλύτερα η ευρωπαϊκή έρευνα , θέσει σε κίνδυνο τις ευκαιρίες της να αξιοποιήσει πλήρως το δυναµικό που πηγάζει από το πέρασµα στην οικονοµία και στην κοινωνία της γνώσης Αυτό θα είχε αρνητικές επιπτώσεις. στην ανάπτυξη και την απασχόληση. για τη συνεκτική εφαρµογή των εθνικών και ευρωπαϊκών πολιτικών , Ο ευρωπαϊκός χώρος της έρευνας που πρέπει να δηµιουργηθεί θα είναι ένας χώρος βέλτιστης εκµετάλλευσης των επιστηµονικών δυνατοτήτων και των υλικών πόρων που διατίθενται στα διάφορα κράτη για τη , ένας χώρος ελκυστικός για χωρίς κωλύµατα κυκλοφορία των προσώπων και των γνώσεων , τους ευρωπαίους ερευνητές καθώς και για τους κορυφαίους ερευνητές των τρίτων χωρών , οικοδοµηµένος πάνω στο σεβασµό των κοινωνικών και ηθικών αξιών που είναι κοινές για όλους τους Ευρωπαίους και πάνω στο σεβασµό της πολυδιάστασής τους. Τα επόµενα βήµατα στην προσπάθεια αυτή θα µπορούσαν να είναι : – – – – – Η εξέταση και η συζήτηση της ανακοίνωσης αυτής από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Μια πρώτη άτυπη συζήτηση σε επίπεδο Υπουργών Έρευνας κατά την πορτογαλική προεδρία το Μάρτιο του 2000. Μία συµβολή της Επιτροπής πάνω στο θέµα αυτό στην Ευρωπαϊκή ∆ιάσκεψη Κορυφής για την Απασχόληση που θα γίνει στη Λισσαβόνα τον Μάρτιο του 2000. Η διεξαγωγή δηµοσίου διαλόγου στα κράτη µέλη κατά τη διάρκεια του πρώτου εξαµήνου του 2000. Μία δεύτερη συζήτηση στο Συµβούλιο Έρευνας του Ιουνίου επ ευκαιρία της οποίας ’ η Επιτροπή θα καλούσε το Συµβούλιο να δώσει τη συγκατάθεσή του για τη 28 δροµολόγηση µιας σειράς εργασιών πάνω στο καθένα από τα θέµατα που θίγονται από την ανακοίνωση. 29 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ I ΕΝ∆ΕΧΟΜΕΝΟΙ ΕΙ∆ΙΚΟΙ ΤΟΜΕΙΣ ∆ΡΑΣΗΣ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΣΥΝΟΛΟΥ ΤΩΝ ΥΛΙΚΩΝ ΜΕΣΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΥΠΟ∆ΟΜΩΝ ΣΕ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΚΛΙΜΑΚΑ ∆ιαδικτύωση και δηµιουργία εικονικών κέντρων αριστείας στον κυβερνοχώρο 1. 1. 1. – – – Χαρτογράφηση των ευρωπαϊκών κέντρων αριστείας ∆ηµιουργία εικονικών κέντρων αριστείας ” “ Σχέδιο χρηµατοδότησης των κέντρων αριστείας µε βάση τον µεταξύ τους ανταγωνισµό 1. 2. ∆ιαµόρφωση µιας ευρωπαϊκής προσέγγισης στον τοµέα των υποδοµών για την έρευνα 1. 3. 2. 2. 1. Ανάλυση των ευθυνών στον τοµέα της δηµιουργίας , πρόσβασης της λειτουργίας και της Αξιολόγηση των αναγκών που πρέπει να καλυφθούν σε ευρωπαϊκό επίπεδο – – ∆ηµιουργία ενός πλαισίου συζήτησης – Καλύτερη αξιοποίηση των δυνατοτήτων που παρέχουν τα ηλεκτρονικά δίκτυα Προώθηση της χρησιµοποίησης των ηλεκτρονικών δικτύων στους διάφορους τοµείς της έρευνας Εκστρατείες ευαισθητοποίησης και κατάρτισης των ερευνητών – – ΣΥΝΕΚΤΙΚΟΤΕΡΗ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ∆ΗΜΟΣΙΩΝ ΜΗΧΑΝΙΣΜΩΝ ΚΑΙ ΜΕΣΩΝ Πιο συντονισµένη εφαρµογή των εθνικών και ευρωπαϊκών ερευνητικών προγραµµάτων – – – Εφαρµογή της αρχής του αµοιβαίου ανοίγµατος των εθνικών προγραµµάτων Θέσπιση µηχανισµών πληροφόρησης για τους στόχους και το περιεχόµενο των προγραµµάτων Στήριξη των πρωτοβουλιών αξιολόγησης των εθνικών δραστηριοτήτων από διεθνή πάνελ 30 2. 2. Ενίσχυση των σχέσεων µεταξύ των οργανώσεων ευρωπαϊκής επιστηµονικής και τεχνολογικής συνεργασίας – Συγκρότηση ενός συµβουλίου υψηλών ιθυνόντων των οργανώσεων αυτών για τον πολιτικό συντονισµό 3. 3. 1. 3. 2. ∆ΥΝΑΜΙΚΟΤΕΡΕΣ Ι∆ΙΩΤΙΚΕΣ ΕΠΕΝ∆ΥΣΕΙΣ Καλύτερη χρησιµοποίηση των µηχανισµών έµµεσης υποστήριξης για την έρευνα Ανάπτυξη συστηµάτων πληροφόρησης πάνω στο υπάρχον δυναµικό – Ενθάρρυνση της ανταλλαγής και της διάδοσης των καλών πρακτικών αποτελεσµατικών µηχανισµών προστασίας της πνευµατικής – Θέσπιση ιδιοκτησίας – – Υποστήριξη της δηµιουργίας της κοινοτικής ευρεσιτεχνίας Ενίσχυση της συνεκτικότητας των καθεστώτων που εφαρµόζονται στα δηµόσια προγράµµατα ερευνών Καθιέρωση συστηµάτων πληροφόρησης και ανταλλαγής καλών πρακτικών – Ενθάρρυνση της ίδρυσης επιχειρήσεων και των επενδύσεων κεφαλαίων επιχειρηµατικού κινδύνου 3. 3. – – Ενθάρρυνση της συνεργασίας µεταξύ εθνικών ερευνητικών κέντρων για την τεχνική υποστήριξη νέων επιχειρήσεων Πρωτοβουλίες για επαφές µεταξύ των επιστηµόνων χρηµατοπιστωτικών φορέων , προγράµµατα , σε σχέση µε τα εθνικά και των βιοµηχάνων και των ευρωπαϊκά 4. 4. 1. ΚΟΙΝΟ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΜΕΤΡΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ Ανάπτυξη των ερευνών που είναι αναγκαίες για τη λήψη πολιτικών αποφάσεων – – Προσαρµογή των ερευνών που διεξάγει η Επιτροπή ανάλογα µε τις επιθυµίες των πολιτών και των φορέων λήψης αποφάσεων Καθιέρωση ενός αξιόπιστου και αναγνωρισµένου συστήµατος επικύρωσης των γνώσεων και των µεθόδων ελέγχου ∆ιαδικτύωση των κέντρων αριστείας στους εν λόγω τοµείς – Θέσπιση ενός κοινού συστήµατος επιστηµονικής και τεχνολογικής αναφοράς 4. 2. – ∆ηµιουργία ενός κοινού συστήµατος αναφοράς σε επίπεδο Ένωσης 31 5. 5. 1. 5. 2. 5. 3. 5. 4. 6. 6. 1. – Ανάπτυξη ενός ευρωπαϊκού χώρου επιστηµονικής και τεχνολογικής αναφοράς βασιζόµενου στο ΚΚΕρ τις επιστηµονικές επιτροπές και τις καθιερωµένες διαδικασίες σε ευρωπαϊκό επίπεδο. τα εθνικά κέντρα αναφοράς , , ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟ ΚΑΙ ΠΙΟ ΚΙΝΗΤΙΚΟ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟ ∆ΥΝΑΜΙΚΟ Αύξηση της κινητικότητας των ερευνητών στην Ευρώπη Ενθάρρυνση της κινητικότητας ως µηχανισµού µεταφοράς των γνώσεων και των τεχνολογιών Ανάπτυξη της κινητικότητας των ερευνητών µεταξύ του πανεπιστηµιακού και του επιχειρηµατικού κόσµου Μέτρα κατάρτισης των ερευνητών και των διοικητικών υπευθύνων – – – Βελτίωση ορισµένων κανονιστικών διατάξεων – Εισαγωγή µιας ευρωπαϊκής διάστασης στις επιστηµονικές σταδιοδροµίες – – – Ενθάρρυνση του ανοίγµατος των επιτροπών πρόσληψης στην ευρωπαϊκή συµµετοχή Χάραξη προοπτικών σταδιοδροµίας για τους ερευνητές από άλλες ευρωπαϊκές χώρες Αναγνώριση των δραστηριοτήτων που ασκήθηκαν σε άλλη χώρα της Ευρώπης ή σε ευρωπαϊκό επίπεδο Αναβάθµιση της θέσης και του ρόλου των γυναικών στην έρευνα Εφαρµογή του σχεδίου δράσης Γυναίκες και επιστήµη “ – Τόνωση του ενδιαφέροντος των νέων για την έρευνα και τις επιστηµονικές σταδιοδροµίες ” Ενίσχυση της διδασκαλίας των επιστηµών σε όλα τα επίπεδα στην Ένωση Στήριξη της ανταλλαγής εµπειριών και καλών πρακτικών στον τοµέα της ευαισθητοποίησης των νέων για την επιστήµη Συντονισµός των Εβδοµάδων της επιστήµης “ ” που οργανώνονται στην Ένωση – – – ΜΙΑ ∆ΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑ , ΕΛΚΥΣΤΙΚΗ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΕΡΕΥΝΗΤΕΣ ΚΑΙ ΤΙΣ ΕΠΕΝ∆ΥΣΕΙΣ ΑΝΟΙΚΤΗ ΚΑΙ Ενίσχυση του ρόλου των περιφερειών στις ευρωπαϊκές προσπάθειες για την έρευνα – Συνδυασµός ευρωπαϊκών ερευνητικών προγραµµάτων της χρησιµοποίησης των διαρθρωτικών ταµείων και των 32 – – – "Benchmarking" µέτρων που λαµβάνονται για την ενθάρρυνσή τους των ερευνητικών δραστηριοτήτων των περιφερειών και των Απολογισµός των βέλτιστων πρακτικών µεταφοράς γνώσεων προς τον οικονοµικό τοµέα σε περιφερειακό επίπεδο Ανάλυση του ρόλου του δυναµικού ευρωπαϊκού επιστηµονικού χώρου περιφερειακού δυναµικού “ ” στην ανάπτυξη ενός πιο 6. 2. Ενοποίηση των επιστηµονικών κοινοτήτων της δυτικής και της ανατολικής Ευρώπης – Χρησιµοποίηση της γνώσης που υπάρχει στην Ένωση για την ενίσχυση των ερευνητικών δυνατοτήτων και της διοίκησης των ερευνών στις υποψήφιες χώρες 6. 3. Ο στόχος της ελκυστικότητας του ευρωπαϊκού χώρου για τους ερευνητές από τον υπόλοιπο κόσµο – – – – ∆ηµιουργία συστήµατος υποτροφιών για επιστήµονες τρίτων χωρών Πρόσβαση ερευνητών από τρίτες χώρες σε εθνικά και ευρωπαϊκά ερευνητικά προγράµµατα Απλούστευση και προϋποθέσεων εναρµόνιση των ρυθµίσεων και των διοικητικών Ενθάρρυνση της επιστροφής στην Ευρώπη των ερευνητών που µετανάστευσαν στις Ηνωµένες Πολιτείες ΕΝΑΣ ΧΩΡΟΣ ΜΕ ΚΟΙΝΕΣ ΑΞΙΕΣ Η προσέγγιση των ζητηµάτων της επιστήµης και της κοινωνίας µέσα από την ευρωπαϊκή τους διάσταση – – – Ενίσχυση κοινωνικοοικονοµικής γνώσης σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο δραστηριοτήτων συνοχής των της προοπτικής και ∆ηµιουργία µιας πλατφόρµας ανταλλαγών Κατάρτιση στατιστικών και δεικτών και εναρµόνιση των δεδοµένων και της µεθοδολογίας σε ευρωπαϊκή κλίµακα ∆ιοργάνωση διασκέψεων των πολιτών “ – Ανάπτυξη µιας κοινής αντιµετώπισης των θεµάτων ηθικής της επιστήµης και της τεχνολογίας ” σε ευρωπαϊκό επίπεδο – – Ενίσχυση των σχέσεων µεταξύ των επιτροπών ηθικών θεµάτων σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο Άνοιγµα των εθνικών επιτροπών δεοντολογίας σε εµπειρογνώµονες από άλλες ευρωπαϊκές χώρες 33 7. 7. 1. 7. 2. – Σύγκριση των κριτηρίων που εφαρµόζονται στα εθνικά και τα ευρωπαϊκά προγράµµατα στο πλαίσιο της προσέγγισης γύρω από κοινές αρχές µε σεβασµό των ιδιοτυπιών 34 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ II 1. Η ΣΥΝΟΛΙΚΗ ∆ΑΠΑΝΗ ΤΗΣ ΕΕ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΟ ΑΕΓΧΠ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΖΕΙ ΣΥΝΕΧΗ ΜΕΙΩΣΗ ΤΗΝ ΤΟ ΧΑΣΜΑ ΑΥΞΑΝΕΤΑΙ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΙΣ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ∆ΕΚΑΕΤΙΑ ΗΝΩΜΕΝΕΣ ΠΟΛΙΤΕΙΕΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΙΑΠΩΝΙΑ. ∆απάνες Ε Α ως ποσοστό & του ΑΕγχΠ %. ΗΠΑ Ιαπωνία ΕΕ 3,00 2,80 2,60 2,40 2,20 2,00 1,80 1988 1989 1990 1991 1992 1993 1994 1995 1996 1997 Πηγή : Eurostat 2. ΤΟ ΧΑΣΜΑ ΜΕΤΑΞΥ ΤΩΝ ∆ΑΠΑΝΩΝ Ε Α ΤΩΝ ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΕΙΝΑΙ ΑΙΣΘΗΤΑ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΟ ΑΠΟ ΤΟ ΧΑΣΜΑ ΣΤΙΣ ∆ΗΜΟΣΙΕΣ ∆ΑΠΑΝΕΣ &. 1990 1991 1992 1993 1994 1995 1996 1997 0 0 9 9 10000 ή τικ σ α ρ γο ές1 α τιµ ο π το -10000 ε σ ό ρ -20000 ώ) π ρ ευ ∆( -30000 Α ε Π σ ια -40000 ς ρ η ύ µ -50000 µ να µ το ύ -60000 δ α κ Ε -70000 ) ( ΚΡΑΤΟΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΑΛΛΟΙ Πηγή Γ∆ Έρευνας , : βάσει των δεδοµένων του ΟΟΣΑ 35 3. ΟΙ ΗΝΩΜΕΝΕΣ ΠΟΛΙΤΕΙΕΣ ΕΠΕΝ∆ΥΟΥΝ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΥ ΚΙΝ∆ΥΝΟΥ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΣΤΟΥΣ ΤΟΜΕΙΣ ΥΨΗΛΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΗΣ ΧΡΗΜΑΤΟ∆ΟΤΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΝΑΡΞΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ. ν λιτειώ ο Π ν ένω µ νω Η ια ρ λά δο ρια ύ µ µ το α κ Ε 4. Η εξέλιξη του χάσµατος στις επενδύσεις κεφαλαίων επιχειρηµατικού κινδύνου µεταξύ των Ηνωµένων Πολιτειών και της ΕΕ κατά τοµέα ) 0 9 9 10000 υ1 το 8000 ές 6000 τιµ 4000 θερές 2000 0 -2000 -4000 -6000 -8000 τα σ ε σ ( Απόκλιση υπέρ της Ευρωπαϊκής Ένωσης Απόκλιση σε βάρος της Ευρωπαϊκής Ένωσης 1990 Ηλεκτρονική Ιατρική και Υγεία 1991 1992 1993 1994 Βιοµηχανία Ενέργεια / Όλοι οι άλλοι τοµείς 1995 1996 Βιοτεχνολογία 1997 1998 Πηγή Γ∆ Έρευνας , : Επιχειρηµατικού Κεφαλαίου βάσει των δεδοµένων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (EVCA) και της NVCA Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ∆ΙΑΘΕΤΕΙ ΛΙΓΟΤΕΡΟΥΣ ΕΡΕΥΝΗΤΕΣ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΙΣ ΗΝΩΜΕΝΕΣ ΠΟΛΙΤΕΙΕΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΙΑΠΩΝΙΑ ΚΑΙ ΟΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΑΠΑΣΧΟΛΟΥΝ ΠΟΛΥ ΛΙΓΟΤΕΡΟΥΣ ΤΙ ΟΙ ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΕΣ ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΕΣ ΚΑΙ ΕΡΕΥΝΗΤΕΣ ΑΠΟ Ο ΙΑΠΩΝΙΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ. Αριθµός ερευνητών σε επιχειρήσεις εργαζόµενους ανά Αριθµός ερευνητών ανά εργαζόµενους 1000 ή το πλέον έτος , έτος 1997 πρόσφατο έτος , 1000 , 1997 8, 7, 6, 5, 4, 3, 2, 1, 0, 2,5 ΕΕ 15 6,7 6,0 ΗΠΑ Ιαπωνία 9 8 7 6 5 4 3 2 1 0 8,5 7,4 5,1 EE15 ΗΠΑ Ιαπωνία Πηγή Γ∆ Έρευνας , : βάσει των δεδοµένων του ΟΟΣΑ 36 5. ΟΙ ΕΠΕΝ∆ΥΣΕΙΣ ΤΩΝ ΚΡΑΤΩΝ ΜΕΛΩΝ ΣΤΟΥΣ ΤΟΜΕΙΣ Ε Α ΩΣ ΠΟΣΟΣΤΟ ΣΕ ΑΠΟΛΥΤΟΥΣ ΑΡΙΘΜΟΥΣ ΚΑΤΑ ΤΑ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΕΤΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΖΟΥΝ ΜΕΓΑΛΕΣ ΑΠΟΚΛΙΣΕΙΣ ,. ΟΙ ΧΩΡΕΣ ΜΕ ΤΙΣ ΧΑΜΗΛΟΤΕΡΕΣ ΕΠΕΝ∆ΥΣΕΙΣ ΕΧΟΥΝ ΕΝΤΕΙΝΕΙ Ι∆ΙΑΙΤΕΡΑ ΤΙΣ ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΕΣ ΤΟΥΣ ΕΠΙ ΤΟΥ ΑΕΓΧΠ KAI % &. ( Α & δαπάνες Ε Α των κρατών µελών Ένταση Ε της ΕΕ ως ποσοστό του ΑΕγχΠ και σε σχέση µε τις αντίστοιχες δαπάνες των Ηνωµένων Πολιτειών και της Ιαπωνίας ή το πλέον πρόσφατα έτος έτος ) - & 1998 Ελλάδα 0,5 Πορτογαλία 0,65 Ισπανία 0,86 Ιταλία 1,03 Ιρλανδία Βέλγιο 1,43 1,58 Αυστρία Ην. 1,63 Βασ. 1,87 ∆ανία 1,91 Κάτω Χώρες 2,12 Γαλλία 2,20 Γερµανία 2,32 Φινλανδία 2,92 Σουηδία 3,85 ΕΕ 1,8 ΗΠΑ 2,8 Ιαπωνία 2,9 Εξέλιξη των συνολικών δαπανών Ε Α των κρατών µελών µεταξύ των ετών 1990 & και 1998* ∆απάνες Ε Α ως Πραγµατική αύξηση των δαπανών Ε & ποσοστό του ΑεγχΠ σε ευρώ ποσοστό % του ΑΕγχΠ κατά τα έτη Α ως & 1990-1998 203,3 107 140,1 10,8 21,1 28,3 44,1 3,4 4,3 6,8 3,1 7,7 3 0,6 0,5 3,3 1 ΗΠΑ Ιαπωνία ΕΕ 15 Ιταλία νωµένο ασίλειο B Γαλλία Γερµανία Βέλγιο Ισπανία Κάτω Χώρες Αυστρία Σουηδία ∆ανία Πορτογαλία Ελλάδα Φινλανδία Ιρλανδία 2,6 2,0 0,9 -1,6 -0,6 0,4 0,8 1,7 2,5 2,6 4,0 5,1 5,3 5,5 5,8 7,3 14,4 0 1 2 3 4 5 -5,0 0,0 5,0 10,0 15,0 20,0 * και σε σταθερές τιµές του Το ύψος της πραγµατικής αύξησης των δαπανών Ε Α κάθε χώρας ως ποσοστό του ΑΕγχΠ υπολογίστηκε σε Μονάδες Αγοραστικής Ισοτιµίας η Στην περίπτωση της Ιαπωνίας ΜΑΙ ( , ) πραγµατική αύξηση αναφέρεται στην περίοδο Στην 1997/1990. περίπτωση του Βελγίου Α ως ποσοστό του ΑΕγχΠ , αφορούν το έτος της Ιρλανδίας Στην περίπτωση της Ελλάδας των , , Κάτω Χωρών του Ηνωµένου Βασιλείου της Σουηδίας της Πορτογαλίας , , , και της Ιαπωνίας αφορούν το έτος οι δαπάνες Ε 1996. 1990. & & 1997. Πηγή Γ∆ Έρευνας , : βάσει των στοιχείων του ΟΟΣΑ και της Eurostat 37 6. Η ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΤΩΝ ∆ΑΠΑΝΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΜΕΤΑΞΥ ΤΟΥ ∆ΗΜΟΣΙΟΥ ΤΟΜΕΑ ∆ΗΜΟΣΙΟΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑ ΠΑΡΟΥΣΙΑΖΕΙ ΣΗΜΑΝΤΙΚΕΣ ∆ΙΑΦΟΡΕΣ ΜΕΤΑΞΥ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΡΑΤΩΝ. ΚΑΙ ΤΟΥ Ι∆ΙΩΤΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ ( ) , του * 2,10% 2,08% 2,88% 1,98% ∆απάνες Ε Α κάθε κράτους µέλους στον τοµέα επιχειρήσεων και στον δηµόσιο και πανεπιστηµιακό τοµέα ως ποσοστό & ΑΕγχΠ , έτος 1998 ή το πλέον πρόσφατο έτος % ΙΑΠΩΝΙΑ ΗΠΑ Ε E15 ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ ΣΟΥΗ∆ΙΑ ΦΙΝΛΑΝ∆ΙΑ ΠΟΡΤΟΓΑΛΙΑ ΑΥΣΤΡΙΑ ΚΑΤΩ ΧΩΡΕΣ ΙΤΑΛΙΑ ΙΡΛΑΝ∆ΙΑ ΓΑΛΛΙΑ ΙΣΠΑΝΙΑ ΕΛΛΑ∆Α ΓΕΡΜΑΝΙΑ ∆ΑΝΙΑ 0,65% 0,61% 0,66% 0,63% 1,14% 1,22% 0,97% 0,94% 0,42% 0,15% 0,65% 0,83% 0,94% 1,15% 0,48% 0,56% 0,38% 1,05% 0,81% 1,37% 0,43% 0,43% 0,38% 0,11% 0,75% 0,70% 1,57% ΒΕΛΓΙΟ 0,49% 1,19% 1,07% 0,00 0,50 1,00 1,50 2,00 2,50 3,00 3,50 ∆απάνες Ε Α του τοµέα επιχειρήσεων ως ποσοστό & του ΑΕγχΠ % ∆απάνες Ε Α του δηµόσιου και του πανεπιστηµιακού τοµέα ως ποσοστό & ΑΕγχΠ του % Οι ενδεχόµενες µικρές διαφορές στο ύψος των ποσοστών κάθε χώρας που σε αριστερά σχέση µε τα συνολικά ποσοστά που περιέχονται στον πίνακα ) 5 ( κατηγοριών δαπανών περιορισµένων οφείλονται στη µη λήψη υπόψη άλλων ) ή σε διαφορές που και ιδιωτικός τοµέας µη κερδοσκοπικού χαρακτήρα / ( ) προέκυψαν κατά το τελευταίο έτος διάθεσης των στοιχείων. ( n * Πηγή Γ∆ Έρευνας , : βάσει των δεδοµένων του ΟΟΣΑ , 1999 38 7. ΤΟ ΕΠΙΠΕ∆Ο ΕΝΤΑΣΗΣ Ε ΚΡΑΤΩΝ ΥΠΟΛΕΙΠΕΤΑΙ ΣΑΦΩΣ ΤΟΥ ΜΕΣΟΥ ΟΡΟΥ ΤΗΣ ΕΕ ΤΩΝ Α ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΠΡΟΣ ΕΝΤΑΞΗ & 15 Ένταση Ε ΑΕγχΠ ) - δαπάνες Ε Α & ( έτος του Α ως ποσοστό ή το πλέον πρόσφατο έτος % & 1998 Κύπρος 0,2 Λεττονία 0,4 Τουρκία 0,5 Λιθουανία 0,5 Βουλγαρία 0,6 Ρουµανία 0,6 Εσθονία 0,6 Ουγγαρία 0,7 Πολωνία 0,7 Μάλτα 1,0 Σλοβακία 1,2 Τσεχία 1,2 Σλοβενία 1,4 0 0,2 0,4 0,6 0,8 1 1,2 1,4 1,6 Πηγή : Μάλτας ΟΟΣΑ ) , Eurostat πλην της Μάλτας ( Επιστηµονικό και τεχνολογικό συµβούλιο της 39 8. ΚΑΙ ΑΠΟ ΤΙΣ ΤΩΝ ΣΤΟΥΣ ΤΟΜΕΙΣ ΤΗΣ ΥΨΗΛΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΧΩΡΕΣ ΠΡΟΕΡΧΕΤΑΙ ΜΟΝΟ ΤΟ ∆ΙΠΛΩΜΑΤΩΝ ΕΥΡΕΣΙΤΕΧΝΙΑΣ ΠΟΥ ΕΧΟΥΝ ΚΑΤΑΤΕΘΕΙ ΣΕ ΑΥΤΕΣ ΚΑΙ ΤΟ ΤΩΝ ∆ΙΠΛΩΜΑΤΩΝ ΕΥΡΕΣΙΤΕΧΝΙΑΣ ΠΟΥ ΕΧΟΥΝ ΚΑΤΑΤΕΘΕΙ ΣΤΙΣ ΗΝΩΜΕΝΕΣ ΠΟΛΙΤΕΙΕΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΙΑΠΩΝΙΑ ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΑ. ΙΑΠΩΝΙΑ ΠΡΟΕΡΧΕΤΑΙ ΤΟ ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΑ ΤΩΝ ∆ΙΠΛΩΜΑΤΩΝ ΕΥΡΕΣΙΤΕΧΝΙΑΣ ΠΟΥ ΕΧΟΥΝ ΚΑΤΑΤΕΘΕΙ ΣΤΟ ΕΓ∆Ε ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ∆ΙΠΛΩΜΑΤΩΝ ΕΥΡΕΣΙΤΕΧΝΙΑΣ ) ΑΥΤΟΥΣ ΤΟΥΣ ΤΟΜΕΙΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΗΝΩΜΕΝΕΣ ΠΟΛΙΤΕΙΕΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΤΙΘΕΤΑ , 36% ΚΑΙ ΤΟ 36% 22% 3% 9% ΣΕ ( ,. Ποσοστό κατατεθηµένων διπλωµάτων ευρεσιτεχνίας στους τοµείς υψηλής τεχνολογίας κατά χώρα προελεύσεως (1998) 4% 36% 22% 92% 36% ΕΓ∆Ε 2% OJB 100% 90% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0% 57% 22% 9% OBA Ευρώπη Ιαπωνία ΗΠΑ Άλλοι Πηγή Ευρωπαϊκό Γραφείο ∆ιπλωµάτων Ευρεσιτεχνίας : Ευρεσιτεχνίας στατιστική έκθεση ΙΓ∆Ε ( Αµερικανικό Γραφείο ∆ιπλωµάτων Ευρεσιτεχνίας ΕΓ∆Ε ( ), Ιαπωνικό Γραφείο ∆ιπλωµάτων Τριµερής ΑΓ∆Ε ( ) : « ), (1998) » 40 9. ΤΟ ΕΛΛΕΙΜΜΑ ΤΟΥ ΕΜΠΟΡΙΚΟΥ ΙΣΟΖΥΓΙΟΥ ΕΞΩΤΕΡΙΚΩΝ ΣΥΝΑΛΛΑΓΩΝ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΥΨΗΛΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΠΙ∆ΕΙΝΩΝΕΤΑΙ ΣΤΑΘΕΡΑ ΑΠΟ ΤΟ 1987 Η εξέλιξη των εµπορικών συναλλαγών της ΕΕ , και της Ιαπωνίας στον τοµέα των προϊόντων υψηλής τεχνολογίας των Ηνωµένων Πολιτειών U C ύριαE µ µ το εκα ισ ∆ 60 50 40 30 20 10 0 -10 -20 -30 1980 81 82 83 84 85 86 87 88 89 90 91 92 93 94 95 96 97 EE15 ΗΠΑ Ιαπ Πηγή : Γ∆ Έρευνας , Eurostat, Βασικά µεγέθη στην Ε Τ & , 1999 10. ΥΨΗΛΗΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΕΣ ΟΙ ∆ΗΜΙΟΥΡΓΟΥΝ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΘΕΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΑΠΟ ΑΛΛΟΥΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΟΥΣ ΟΙ ΧΩΡΕΣ ΜΕ ΜΕΓΑΛΗ ΕΞΕΙ∆ΙΚΕΥΣΗ ΣΕ ΤΟΜΕΙΣ ΤΗΣ ΚΛΑ∆ΟΥΣ. ΥΨΗΛΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΟΥΝ ΠΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΑ ΤΗΝ ΑΝΕΡΓΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ. Ένταση Ε & χαµηλής τεχνολογίας Α και αύξηση της απασχόλησης βιοµηχανίες υψηλής στις χώρες της Οµάδας των Επτά - µέσης και (MT) (HT), (LT) Πηγή Γ∆ Έρευνας , βάσει των δεδοµένων του ΟΟΣΑ : (1977-1996 Α Ε& η σ τα έν ή ετικ χ Σ 14,00 12,00 10,00 8,00 6,00 4,00 2,00 0,00 -2,00 -4,00 UK M T CA LT JAP LT DE LT US HT DE HT IT HT FR HT UK HT CA HT JAP HT IT M T FR M T US M T JAP M T CA M T DE MT IT LT FR LT USA LT UK LT -1,00 -0,50 0,00 0,50 1,00 Σχετική αύξηση της απασχόλησης 1,50 2,00 2,50 3,00 41 11. ∆ΑΠΑΝΕΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗΣ Ε ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ & (1992-1995) Α ΚΑΙ ΠΟΣΟΣΤΟ ΑΝΕΡΓΙΑΣ ΚΑΤΑ Οι ευρωπαϊκές περιφέρειες που επενδύουν περισσότερο στην Ε χαµηλότερο ποσοστό ανεργίας. & Α έχουν σχετικά ( %) ς γία νερ α ς ο ρ ό ς ο έσ Μ 35 30 25 20 15 10 5 0 A nd a l u c i a E x t r ema d ur a C a n a r i a s C a mp a n i a M ur c i a P a i s V a s c o C a s t i l l a - L e ó n C a t a l u ña M a d r i d La ng u e d oc - R o us s i l l o n N o r d - P a s - de - C a l a i s P r ov e n c e - A l pe s - C ôt e d 'A z u r H a u t e - N o r ma n di e A q ui t a i n e B r ux e l l e s T os c a n a B r e me n R h ôn e - A l p e s E a s t A ng l i a M i di - P y r é n é e s Sou t h E a s t ( U K ) Î l e de Fr a n c e L omba r di a Sc hl e s w i g - H o l s t e i n V l a ams G e w e s t R h e i n l a nd - P f a l z H a mb ur g H e s s e n C e n t r o ( P ) B a d e n - Wür t t e mb e r g B a y e r n 0,00 1,00 2,00 3,00 4,00 5,00 ∆απάνες των επιχειρήσεων στην Ε Α ανά εργαζόµενο στον κατασκευαστικό τοµέα & τιµές 1990) 6,00 χιλιάδες ΜΑΙ σε 7,00 ( Πηγή Γ∆ Έρευνας , : βάσει των δεδοµένων του Eurostat 42 12. ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΩΝ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΩΝ ΟΙ ΣΥΜΦΩΝΙΕΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕΤΑΞΥ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΩΝ Η , ∆ΕΝ ΕΙΝΑΙ ΠΟΛΥ ∆ΙΑ∆Ε∆ΟΜΕΝΕΣ ΣΤΗΝ ΠΛΕΙΟΝΟΤΗΤΑ ∆ΗΜΟΣΙΩΝ , ΤΩΝ ΚΡΑΤΩΝ ΜΕΛΩΝ ΤΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΕΛΑΧΙΣΤΑ. ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΣΥΝΕΡΓΑΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ. Συνεργασία των επιχειρήσεων µε τα πανεπιστήµια και τα ερευνητικά ινστιτούτα ΚΑΤΑ ΜΕΣΟ ΟΡΟ , 10% Ποσοστό καινοτόµων επιχειρήσεων που συνεργάζονται µε πανεπιστήµια (1994-96) Ποσοστό καινοτόµων επιχειρήσεων που συνεργάζονται µε δηµόσια ερευνητικά ινστιτούτα (1994-96) Νορβηγία Ηνωµένο Βασίλειο Σουηδία Φινλανδία Πορτογαλ ía Αυστρία Κάτω Χώρες Ιρλανδία Ιταλία Γαλλία ∆ανία Γερµανία Βέλγιο ΕΕ Νορβηγία Ηνωµένο ασίλειο B Σουηδία Φινλανδί Πορτογαλία Αυστρία Κάτω Χώρες Ιρλανδία Ιταλία Γαλλία ∆ανία Γερµανία Βέλγιο ΕΕ 0 20 40 60 % 0 10 20 30 40 50 % Πηγή : Eurostat, Καινοτοµία Γ∆ Επιχειρήσεων , 2 η Έρευνα της Κοινότητας για την 43


title: INTERROGAZIONE SCRITTA E-2854/99 di Jonas Sjöstedt (GUE/NGL) alla Commissione. Scandalo all'ufficio di rappresentanza della Commissione a Stoccolma.

eurovoc_concepts:
European Commission
Sweden
fraud against the EU
information centre

formats: html pdf print

text: C 203 E/178 Gazzetta ufficiale delle Comunit(cid:224) europee IT 18. 7. 2000 Risposta data dal sig. Verheugen in nome della Commissione (1o febbraio 2000) La Commissione si pregia di rinviare l(cid:146)Onorevole Parlamentare alla risposta da essa data all(cid:146)interrogazione orale H-669/99 posta dall(cid:146)On. Mar(cid:237)nos nell(cid:146)ora delle interrogazioni della sessione di dicembre 1999 (1) del Parlamento. (1) Dibattiti del Parlamento europeo (dicembre 1999). (2000/C 203 E/231) INTERROGAZIONE SCRITTA E-2783/99 di Alexandros Alavanos (GUE/NGL) alla Commissione Oggetto: Scarsa qualit(cid:224) delle opere pubbliche in Grecia (18 gennaio 2000) Nella sua risposta (P-2120/98) (1) alla mia interrogazione (2) concernente il rispetto degli standard di qualit(cid:224) nell(cid:146)esecuzione dei lavori pubblici n Grecia, la Commissione ha fatto rilevare che nella prima relazione trimestrale elaborata dall(cid:146)ESPEL (Organismo responsabile del controllo di qualit(cid:224)) si sostiene che i problemi del tipo menzionato sussistono effettivamente, e sottolinea che si attende una rapida evoluzione del dossier in questione e che auspica che le eventuali conseguenze economiche, disciplinari o penali a carico dei responsabili avranno un effetto dissuasivo e consentiranno di migliorare stabilmente la situazione in materia di qualit(cid:224). La Commissione fa altres(cid:236) notare che a seconda della gravit(cid:224) dei problemi le lacune dovranno essere corrette dagli imprenditori stessi, ovvero i costi supplementari dedotti dai pagamenti a loro favore, oppure essi imprenditori dovranno riedificare le opere a loro spese. PoichØ l(cid:146)ESPEL ha recentemente inviato ai servizi del Ministero per gli affari economici le relazioni concernenti 44 opere pubbliche, in base alle quali risulta che solo 4 progetti soddisfano a tutti gli standard previsti: pu(cid:242) la Commissione far sapere, caso per caso, quali progressi sono stati compiuti nel trattare i 1. problemi citati nella sua risposta, in merito ai quali si augurava di provvedere rapidamente? Quali informazioni dispone su ulteriori casi di mancato rispetto degli standard qualitativi e quali 2. misure intende adottare al riguardo? (1) GU L 135 del 14. 5. 1999, pag. 16. (2) E-2592/98, GU C 31 del 5. 2. 1999, pag. 151. Risposta data dal sig. Barnier in nome della Commissione (27 gennaio 2000) La Commissione sta raccogliendo le informazioni necessarie per poter rispondere al quesito. Essa non mancher(cid:224) di comunicare il risultato delle sue ricerche non appena possibile. (2000/C 203 E/232) INTERROGAZIONE SCRITTA E-2854/99 di Jonas Sj(cid:246)stedt (GUE/NGL) alla Commissione (18 gennaio 2000) Oggetto: Scandalo all(cid:146)ufficio di rappresentanza della Commissione a Stoccolma «La Commissione dovrebbe chiudere il proprio ufficio a Stoccolma» (cid:129) ha sostenuto il deputato del partito conservatore Per Stenmark sull(cid:146)«Aftonbladet» del 20 novembre 1999. 18. 7. 2000 IT Gazzetta ufficiale delle Comunit(cid:224) europee C 203 E/179 Considerata la grande emozione che ha suscitato in Svezia il recente scandalo nell(cid:146)ufficio di rappresentanza della Commissione a Stoccolma, riguardante pagamenti effettuati all(cid:146)ordine di nominativi fittizi, quali misure ha la Commissione adottato nei confronti dei responsabili dei pagamenti irregolari? Ritiene la Commissione che l(cid:146)allora direttore dell(cid:146)ufficio sia il principale responsabile dell(cid:146)accaduto? Risposta data dal sig. Prodi in nome della Commissione (1o febbraio 2000) La Commissione si pregia di rinviare l(cid:146)Onorevole Parlamentare alla risposta da essa data all(cid:146)interrogazione orale H-712/99 posta dall(cid:146)On. Schori nell(cid:146)ora delle interrogazioni della sessione di dicembre 1999 (1) del Parlamento. (1) Dibattiti del Parlamento europeo (Dicembre 1999)