title: Ανακοίνωση της Επιτροπής για την αρχή της προφύλαξης

eurovoc_concepts:
EU environmental policy
environmental protection
environmental risk prevention
industrial hazard

formats: html pdf

text: ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ ρυξέλλες B COM(2000) 1 , 2. 2. 2000 τe λικό ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ για την αρχή της προφύλαξης • • • • ΣΥΝΟΨΗ 1. , και οδηγεί στη διατύπωση ποικίλων Το πότε και πώς χρησιµοποιείται η αρχή της προφύλαξης είναι ένα ζήτηµα που , προκαλεί πολλές τόσο εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης όσο και διεθνώς συζητήσεις και µερικές φορές Οι υπεύθυνοι λήψης αποφάσεων έρχονται συνεχώς αντικρουόµενων θέσεων. αντιµέτωποι µε το δίληµµα της επίτευξης ισορροπίας µεταξύ αφενός των ελευθεριών και των δικαιωµάτων των ατόµων της βιοµηχανίας και των οργανώσεων και αφετέρου της ανάγκης να µειωθεί ο κίνδυνος πρόκλησης δυσµενών συνεπειών στο περιβάλλον και στην υγεία του ανθρώπου των ζώων ή , η επίτευξη της σωστής ισορροπίας για τη λήψη µέτρων που των φυτών ,. να είναι ανάλογα µε το πρόβληµα να µην εισάγουν διακρίσεις και να είναι απαιτεί µια διαρθρωµένη διαδικασία για τη λήψη διαφανή και συνεπή , αντικειµενικές και αποφάσεων πληροφορίες επιστηµονικές λεπτοµερείς Συνεπώς άλλες µε , ,. 2. Ο σκοπός της παρούσας ανακοίνωσης είναι τετραπλός : να σκιαγραφηθεί η προσέγγιση της Επιτροπής για τη χρήση της αρχής της προφύλαξης να καθορίσει τις κατευθυντήριες γραµµές της Επιτροπής για την εφαρµογή της αρχής αυτής την εκτίµηση να διαµορφωθεί κοινό πεδίο κατανόησης για την αξιολόγηση , τη διαχείριση και την κοινοποίηση των κινδύνων που η επιστήµη δεν είναι ακόµα σε θέση να αξιολογήσει πλήρως και , να αποφευχθεί η αδικαιολόγητη προσφυγή στην αρχή της προφύλαξης ως κεκαλυµµένη µορφή προστατευτισµού. Η παρούσα ανακοίνωση επιδιώκει επίσης να συµβάλει στη συζήτηση που βρίσκεται σε εξέλιξη για το θέµα αυτό τόσο εντός της Κοινότητας όσο και διεθνώς. , 3. για την προστασία του περιβάλλοντος Η αρχή της προφύλαξης δεν ορίζεται στη Συνθήκη η οποία την αναφέρει µόνο το πεδίο µία φορά - εφαρµογής της αρχής της προφύλαξης είναι πολύ ευρύτερο και καλύπτει τις εκείνες όπου η προκαταρκτική αντικειµενική επιστηµονική περιπτώσεις αξιολόγηση επισηµαίνει ότι υπάρχουν βάσιµοι λόγοι ανησυχίας για το ότι δυνητικά επικίνδυνες συνέπειες για το περιβάλλον ή την υγεία του ανθρώπου των ζώων και των φυτών µπορεί να είναι ασυνεπείς µε το υψηλό επίπεδο προστασίας που έχει επιλέξει η Κοινότητα Στην πράξη , ,. όπως και άλλα µέλη του Παγκόσµιου Η Επιτροπή θεωρεί ότι η Κοινότητα έχει το δικαίωµα να καθορίζει το επίπεδο Οργανισµού Εµπορίου τι αφορά το περιβάλλον και την υγεία του προστασίας ανθρώπου Ο τρόπος εφαρµογής της αρχής της προφύλαξης αποτελεί κλειδί για την πολιτική της και οι επιλογές ), ειδικότερα σε ό , των ζώων ή των φυτών που θεωρεί προσήκον ΠΟΕ ( - - ,. , 2 4. 5. 6. • • της για το σκοπό αυτό θα συνεχίσουν να επηρεάζουν τις απόψεις που υπερασπίζεται διεθνώς σχετικά µε το πώς πρέπει να εφαρµόζεται η αρχή αυτή. , Η αρχή της προφύλαξης πρέπει να εξεταστεί στο πλαίσιο µιας διαρθρωµένης προσέγγισης για την ανάλυση του κινδύνου που περιέχει τρεις συνιστώσες την : αξιολόγηση του κινδύνου τη διαχείριση του κινδύνου και την κοινοποίηση του , κινδύνου Η αρχή της προφύλαξης είναι ιδιαίτερα συναφής µε τη διαχείριση του κινδύνου. που χρησιµοποιείται κυρίως από τους υπευθύνους Η αρχή της προφύλαξης , λήψης αποφάσεων κατά τη διαχείριση του κινδύνου δεν πρέπει να συγχέεται µε , το στοιχείο της σύνεσης που οι επιστήµονες εφαρµόζουν όταν αξιολογούν τα επιστηµονικά δεδοµένα. Η προσφυγή στην αρχή της προφύλαξης προϋποθέτει ότι έχουν προσδιοριστεί τα δυνητικά επικίνδυνα αποτελέσµατα ενός φαινοµένου προϊόντος ή διεργασίας και ότι η επιστηµονική αξιολόγηση δεν επιτρέπει τον προσδιορισµό του κινδύνου µε επαρκή βεβαιότητα ,. Η υιοθέτηση µιας προσέγγισης που θα βασίζεται στην αρχή της προφύλαξης όσο το δυνατόν πληρέστερη πρέπει να ξεκινά µε µια επιστηµονική αξιολόγηση , , και όπου είναι δυνατόν να προσδιορίζει σε κάθε στάδιο το βαθµό της επιστηµονικής αβεβαιότητας ,. Οι υπεύθυνοι λήψης αποφάσεων πρέπει να γνωρίζουν το βαθµό αβεβαιότητας διαθέσιµων τα αποτελέσµατα της αξιολόγησης που χαρακτηρίζει επίπεδο Η κρίση σχετικά µε το ποιο είναι επιστηµονικών στοιχείων Οι υπεύθυνοι κινδύνου για την κοινωνία είναι κατ ’ λήψης αποφάσεων που βρίσκονται αντιµέτωποι µε ένα απαράδεκτο κίνδυνο µε , επιστηµονική αβεβαιότητα και µε τις ανησυχίες της κοινής γνώµης έχουν Συνεπώς όλοι αυτοί οι παράγοντες πρέπει να καθήκον να δώσουν απαντήσεις. λαµβάνονται υπόψη εξοχήν πολιτική ευθύνη αποδεκτό " των ". Σε ορισµένες περιπτώσεις η σωστή απάντηση µπορεί να είναι να µην γίνει καµία Σε ενέργεια ή τουλάχιστον να µην θεσπιστούν δεσµευτικά νοµικά µέτρα. περίπτωση απόφασης για να γίνουν κάποιες ενέργειες υπάρχει ένα ευρύτατο φάσµα πρωτοβουλιών από νοµικώς δεσµευτικά µέτρα µέχρι την κατάρτιση ενός ερευνητικού σχεδίου ή τη διατύπωση µιας σύστασης ,. Η διαδικασία λήψης αποφάσεων πρέπει να είναι διαφανής και να εµπλέκει όλα τα ενδιαφερόµενα µέρη όσο το δυνατό νωρίτερα και στη µεγαλύτερη δυνατή έκταση. Όταν κριθεί αναγκαία η ανάληψη δράσης προφύλαξης πρέπει να είναι inter alia: , τα µέτρα βάσει της αρχής της ανάλογα προς το επιδιωκόµενο επίπεδο προστασίας , µη επιφέροντα διακρίσεις κατά την εφαρµογή τους , 3 • • • • συνεπή µε παρόµοια µέτρα που έχουν ήδη ληφθεί , συµπεριλαµβανοµένης να βασίζονται σε εξέταση των ενδεχόµενων οφελών και του κόστους της δράσης ή της µη ανάληψης δράσης µιας οικονοµικής ανάλυσης κόστους / υπό το φως των νέων επιστηµονικών δεδοµένων , να υπόκεινται σε αναθεώρηση , όπου χρειάζεται και είναι εφικτό οφέλους και ), ( , , να είναι σε θέση να αποδίδουν ευθύνες για την προσκόµιση των επιστηµονικών αποδείξεων που είναι απαραίτητες για µια εµπεριστατωµένη αξιολόγηση του κινδύνου. Αναλογικότητα σηµαίνει ότι τα µέτρα είναι ειδικά προσαρµοσµένα στο Ο κίνδυνος σπάνια µπορεί να µηδενιστεί επιδιωκόµενο επίπεδο προστασίας αλλά µια ελλιπής αξιολόγηση του κινδύνου µπορεί να µειώσει σηµαντικά το φάσµα των επιλογών που διαθέτουν οι διαχειριστές του κινδύνου Η καθολική. απαγόρευση µπορεί να µην συνιστά αντίδραση ανάλογη µε ένα δυνητικό κίνδυνο σε όλες τις περιπτώσεις είναι η µόνη δυνατή απάντηση σε ένα δεδοµένο κίνδυνο σε ορισµένες περιπτώσεις Ωστόσο , ,. ,. Μέτρα µη επιφέροντα διακρίσεις σηµαίνει ότι συγκρίσιµες καταστάσεις πρέπει να τυγχάνουν ίδιας αντιµετώπισης και ότι διαφορετικές καταστάσεις δεν πρέπει να εκτός εάν υπάρχουν αντικειµενικοί λόγοι αντιµετωπίζονται µε τον ίδιο τρόπο για κάτι τέτοιο ,. Συνέπεια σηµαίνει ότι το πεδίο εφαρµογής και η φύση των µέτρων πρέπει να είναι συγκρίσιµα µε εκείνα των µέτρων που έχουν ήδη ληφθεί σε ισοδύναµα πεδία και όπου ήταν διαθέσιµα όλα τα επιστηµονικά δεδοµένα. Η εξέταση του κόστους και των οφελών συνεπάγεται τη σύγκριση του συνολικού κόστους που θα έχουν για την Κοινότητα η ανάληψη και η µη ανάληψη δράσης , ∆εν πρόκειται για µια απλή τόσο βραχυπρόθεσµα όσο και µακροπρόθεσµα το πεδίο εφαρµογής είναι πολύ ευρύτερο οικονοµική ανάλυση κόστους όπως είναι η και περιλαµβάνει την εξέταση µη οικονοµικών στοιχείων , αποτελεσµατικότητα των δυνατών επιλογών και η αποδοχή τους από την κοινή Κατά την εξέταση αυτή πρέπει να λαµβάνονται υπόψη η γενική αρχή και γνώµη η νοµολογία του ∆ικαστηρίου σύµφωνα µε τις οποίες η προστασία της υγείας υπερισχύει των οικονοµικών συµφερόντων οφέλους - :. Μέτρα υποκείµενα σε αναθεώρηση υπό το φως νέων επιστηµονικών δεδοµένων , σηµαίνει ότι τα µέτρα που βασίζονται στην αρχή της προφύλαξης πρέπει να διατηρούνται εν ισχύ όσο τα επιστηµονικά στοιχεία παραµένουν ελλιπή ή µη καταληκτικά και όσο ο κίνδυνος θεωρείται τόσο µεγάλος ώστε να µην είναι δυνατόν να γίνει ανεκτός από την κοινωνία δεδοµένου του επιλεγέντος επιπέδου προστασίας Τα µέτρα πρέπει να αναθεωρούνται περιοδικώς υπό το φως της επιστηµονικής προόδου και να τροποποιούνται ανάλογα. , Η απόδοση ευθύνης για την προσκόµιση επιστηµονικών αποδείξεων είναι ήδη κοινή συνέπεια των µέτρων αυτών Οι χώρες που επιβάλουν την απαίτηση για προϊόντα που προηγούµενης έγκρισης άδεια κυκλοφορίας στο εµπόριο. ( ) 4 a priori κρίνουν επικίνδυνα αντιστρέφουν το βάρος απόδειξης της ζηµίας , χαρακτηρίζοντας τα προϊόντα αυτά ως επικίνδυνα εκτός εάν και µέχρις ότου οι επιχειρήσεις πραγµατοποιήσουν την επιστηµονική εργασία που είναι αναγκαία για να αποδειχθεί ότι τα προϊόντα αυτά είναι ασφαλή. Όπου δεν υπάρχει διαδικασία προέγκρισης µπορεί να εναπόκειται στο χρήστη ή τις δηµόσιες αρχές να αποδείξουν τη φύση µιας πηγής κινδύνου και το επίπεδο του κινδύνου που ενδέχεται να έχει ένα προϊόν ή µια διεργασία Σε τέτοιες. περιπτώσεις για να µπορεί να ληφθεί ένα ειδικό µέτρο προφύλαξης µετατοπιστεί το βάρος απόδειξης στον παραγωγό τον κατασκευαστή ή τον εισαγωγέα αλλά αυτό δεν µπορεί να είναι γενικός κανόνας. , , , 5 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ. 8 ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΑΣ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗΣ. 9 Η ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΠΡΟΦΥΛΑΞΗΣ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ Η ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΠΡΟΦΥΛΑΞΗΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΙΣΤΩΣΕΣ ΤΗΣ. 10. 14 1. 2. 3. 5. Οι κινητήριοι παράγοντες για την προσφυγή στην αρχή της προφύλαξης 5. 1 5. 1. 1 5. 1. 2 5. 1. 3 Εντοπισµός των δυνάµει αρνητικών αποτελεσµάτων. 15. 15 Επιστηµονική αξιολόγηση. 15 Επιστηµονική αβεβαιότητα. 16 Τα µέτρα που απορρέουν από την προσφυγή στην αρχή της προφύλαξης 5. 2. 5. 2. 1. 5. 2. 2. Η απόφαση για την ανάληψη ή όχι δράσης. 17 Φύση της ενδεχοµένως αποφασισθείσας δράσης. 17. 17 ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΦΥΓΗ ΣΤΗΝ ΑΡΧΗ ΤΗΣ 6. ΠΡΟΦΥΛΑΞΗΣ. 18 Υλοποίηση. 18 Ο κινητήριος µοχλός. 19 Οι γενικές εφαρµοστέες αρχές Η αναλογικότητα. 20 6. 1. 6. 2. 6. 3. 6. 3. 1. 6. 3. 2. 20 Η µη διακριτική µεταχείριση Η συνέπεια. 21 6. 3. 3. 21 Η εξέταση των πλεονεκτηµάτων και των επιβαρύνσεων που συνεπάγονται η ανάληψη δράσης 6. 3. 4. 6. 3. 5. Η εξέταση της επιστηµονική εξέλιξης. 23 6 Το βάρος απόδειξης 6. 4. 24 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ 7. 25 7 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1. Ορισµένα πρόσφατα γεγονότα έδειξαν ότι η κοινή γνώµη έχει αυξηµένη αντίληψη των κινδύνων στους οποίους ενδέχεται να εκτίθενται οι πληθυσµιακές οµάδες ή το περιβάλλον τους. Η εκπληκτική ανάπτυξη των µέσων επικοινωνίας ευνόησε αυτήν τη νέα ικανότητα ευαισθητοποίησης ως προς την εµφάνιση νέων κινδύνων προτού οι επιστηµονικές , Οι υπεύθυνοι λήψης αποφάσεων έρευνες προλάβουν να ρίξουν φως στο πρόβληµα πρέπει να λαµβάνουν υπόψη τους φόβους που συνοδεύουν αυτήν την αντίληψη και να λαµβάνουν προληπτικά µέτρα για την εξάλειψη αυτών των φόβων ή , τουλάχιστον να περιορίζουν τον κίνδυνο σε ένα ελάχιστο αποδεκτό επίπεδο Το. ψήφισµα µε το οποίο ζητά από την Συµβούλιο ενέκρινε στις Απριλίου 1999 Επιτροπή µεταξύ άλλων να είναι στο µέλλον περισσότερο αποφασισµένη να χρησιµοποιεί την αρχή της προφύλαξης κατά τη σύνταξη προτάσεων νοµοθετικών πράξεων και στις άλλες της δραστηριότητες τις σχετικές µε τους καταναλωτές και να αναπτύσσει κατά προτεραιότητα σαφείς και αποτελεσµατικές κατευθυντήριες γραµµές για την εφαρµογή αυτής της αρχής Η ανακοίνωση αυτή αποτελεί συνιστώσα της απάντησης της Επιτροπής 13 , « ». ,. Η διάσταση της αρχής της προφύλαξης ξεπερνά τις προβληµατικές που συνδέονται µε τους κινδύνους σε βραχυπρόθεσµο ή µεσοπρόθεσµο ορίζοντα Αφορά επίσης. φαινόµενα των οποίων η χρονική εµβέλεια είναι µακροπρόθεσµη και επηρεάζει την ευηµερία των µελλοντικών γενεών. Όταν αποφασίζουµε για τη λήψη µέτρων χωρίς να περιµένουµε να διαθέτουµε όλες αυτό παραπέµπει σαφώς σε µια προσέγγιση τις απαραίτητες επιστηµονικές γνώσεις , βασισµένη στην προφύλαξη. Οι υπεύθυνοι λήψης αποφάσεων έρχονται συνεχώς αντιµέτωποι µε το δίληµµα της των ελευθεριών και των δικαιωµάτων των επίτευξης ισορροπίας µεταξύ της ανάγκης να αφετέρου ατόµων , µειωθεί ή να εξαλειφθεί ο κίνδυνος δυσµενών αποτελεσµάτων για το περιβάλλον ή την υγεία της βιοµηχανίας και των οργανώσεων και αφενός , , , ,. Η εξεύρεση της σωστής ισορροπίας ώστε να µπορέσουν να ληφθούν αποφάσεις ανάλογες µε τον κίνδυνο οι µη εισάγουσες διακρίσεις διαφανείς και συνεπείς , , απαιτεί οποίες ταυτόχρονα να διασφαλίζουν το επιδιωκόµενο επίπεδο προστασίας , µια δοµηµένη διαδικασία για τη λήψη αποφάσεων συνοδεία λεπτοµερών Η δοµή αυτή παρέχεται επιστηµονικών και άλλων αντικειµενικών πληροφοριών. από τα τρία συστατικά στοιχεία της ανάλυσης κινδύνων την αξιολόγηση του την επιλογή της στρατηγικής για τη διαχείριση του κινδύνου και την κινδύνου κοινοποίηση του κινδύνου. : , , Κάθε αξιολόγηση κινδύνου πρέπει να βασίζεται στο υπάρχον σώµα των επιστηµονικών και στατιστικών δεδοµένων Συνήθως οι περισσότερες αποφάσεις λαµβάνονται όταν υπάρχουν επαρκείς διαθέσιµες πληροφορίες για τα κατάλληλα προληπτικά µέτρα αλλά σε άλλες περιστάσεις µπορεί να εκλείπουν ορισµένα δεδοµένα. 8 Το εάν θα γίνει ή όχι προσφυγή στην αρχή της προφύλαξης είναι µια απόφαση η οποία λαµβάνεται υπό συνθήκες όπου οι επιστηµονικές πληροφορίες είναι ανεπαρκείς µη καταληκτικές ή αβέβαιες και όπου υπάρχουν ενδείξεις ότι τα ενδεχόµενα αποτελέσµατα για το περιβάλλον ή την υγεία του ανθρώπου των ζώων , και των φυτών είναι δυνάµει επικίνδυνα και ασυνεπή µε το επιδιωκόµενο επίπεδο προστασίας. , ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΑΣ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗΣ 2. Σκοπός της ανακοίνωσης αυτής είναι να ενηµερωθούν όλα τα ενδιαφερόµενα µέρη , ιδιαίτερα δε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για τον , τρόπο µε τον οποίο η Επιτροπή εφαρµόζει ή προτίθεται να εφαρµόσει την αρχή της προφύλαξης όταν πρόκειται να λάβει αποφάσεις σχετικά µε τη θέση ενός κινδύνου υπό έλεγχο η παρούσα ανακοίνωση γενικής εµβέλειας δεν στοχεύει στο να θέσει τέρµα στη συζήτηση αλλά να συµβάλει στον τρέχοντα προβληµατισµό , τόσο σε κοινοτικό όσο και σε διεθνές επίπεδο. το Συµβούλιο και τα κράτη µέλη Ωστόσο , ,. Η παρούσα ανακοίνωση επιδιώκει να διαµορφώσει ένα κοινό πεδίο για την κατανόηση των παραγόντων που οδηγούν στην προσφυγή στην αρχή της προφύλαξης και της θέσης που κατέχει η αρχή αυτή στη διαδικασία λήψης αποφάσεων κατευθυντήριες γραµµές για την εφαρµογή της αρχής της προφύλαξης που θα βασίζονται σε ορθολογικές και συνεκτικές αρχές. καθώς και στο να διατυπώσει , Οι προσανατολισµοί που σκιαγραφούνται στην παρούσα ανακοίνωση έχουν µόνο την πρόθεση να χρησιµεύσουν ως γενικές κατευθυντήριες γραµµές και δεν επιδιώκουν µε κανένα τρόπο να τροποποιήσουν ή να επηρεάσουν τις διατάξεις της Συνθήκης ή του παράγωγου κοινοτικού δικαίου. για κεκαλυµµένο Ένας άλλος στόχος είναι να αποφευχθεί η αδικαιολόγητη προσφυγή στην αρχή της προφύλαξης που σε ορισµένες περιπτώσεις µπορεί να χρησιµοποιηθεί ως διεθνών δικαιολογία κατευθυντήριων γραµµών θα µπορούσε να διευκολύνει την επίτευξη του στόχου Η Επιτροπή θέλει επίσης να υπογραµµίσει στην ανακοίνωσή της αυτή ότι η αυτού µελετώµενη χρήση της αρχής της προφύλαξης σέβεται τις υποχρεώσεις αυτές και καθόλου δεν αποτελεί µέσο για τη µη τήρηση των υποχρεώσεων που απορρέουν από τις συµφωνίες του ΠΟΕ. προστατευτισµό Η ανάπτυξη. Είναι επίσης απαραίτητο να τερµατισθεί η σύγχυση που υφίσταται µεταξύ της χρήσης της αρχής της προφύλαξης και της επιδίωξης εκµηδένισης του κινδύνου , κάτι που στην πραγµατικότητα υφίσταται σπανιότατα Η επιδίωξη υψηλού επιπέδου το περιβάλλον και τους καταναλωτές προστασίας για την υγεία , εντάσσεται στο πλαίσιο της εσωτερικής αγοράς που αποτελεί θεµελιώδες χαρακτηριστικό της Κοινότητας την ασφάλεια. ,. Η Κοινότητα έχει ήδη προσφύγει στο παρελθόν στην αρχή της προφύλαξης. Ιδιαίτερη πείρα έχει συσσωρευτεί εδώ και καιρό σε θέµατα περιβάλλοντος για το οποίο πολλά µέτρα εµπνέονται από την αρχή της προφύλαξης όπως αυτά που , 9 αφορούν την προστασία της στιβάδας του όζοντος ή σε θέµατα µεταβολών του κλίµατος. Η ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΠΡΟΦΥΛΑΞΗΣ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ 3. Η Κοινότητα επεδίωξε σταθερά την επίτευξη προστασίας υψηλού επιπέδου , µεταξύ άλλων σε θέµατα περιβάλλοντος και υγείας του ανθρώπου των ζώων ή των φυτών Στις περισσότερες περιπτώσεις τα µέτρα που επιτρέπουν την επίτευξη. αυτού του υψηλού επιπέδου προστασίας µπορούν να καθορίζονται σε επαρκείς Ωστόσο όταν υπάρχουν βάσιµοι λόγοι ανησυχίας για το ότι επιστηµονικές βάσεις. δυνητικοί την υγεία του αλλά τα διαθέσιµα δεδοµένα δεν επιτρέπουν ανθρώπου , , έχει γίνει πολιτικώς δεκτή η αρχή της λεπτοµερή αξιολόγηση των κινδύνων αυτών προφύλαξης ως στρατηγική διαχείρισης των κινδύνων σε πολλούς τοµείς. κίνδυνοι θα µπορούσαν να πλήξουν το περιβάλλον , των ζώων ή των φυτών , , Προκειµένου να δοθεί πληρέστερη εικόνα της προσφυγής στην αρχή της πρέπει να εξετασθούν τα νοµοθετικά προφύλαξης στην Ευρωπαϊκή Ένωση κείµενα η νοµολογία που ανέπτυξε το Ευρωπαϊκό ∆ικαστήριο ή το Πρωτοδικείο και οι πολιτικοί προσανατολισµοί που απορρέουν από τα κείµενα αυτά. , , Νοµικά κείµενα Το σηµείο αφετηρίας για την ανάλυσή µας βρίσκεται στα νοµικά κείµενα στα οποία υπάρχει ρητή ή έµµεση αναφορά στην αρχή της προφύλαξης Αναφορά Παράρτηµα η µόνη ρητή αναφορά στην αρχή της προφύλαξης βρίσκεται 1). Σε κοινοτικό επίπεδο , στον τίτλο για το περιβάλλον της συνθήκης ΕΚ και συγκεκριµένα στο άρθρο 174. ∆εν πρέπει ωστόσο να συνάγουµε ότι η αρχή αυτή είναι εφαρµόσιµη µόνο στον τοµέα του περιβάλλοντος όλο που η αρχή αναφέρεται στη Συνθήκη I, δεν δίνεται ορισµός Παράρτηµα Αναφορές Παρ 2, 3 και 4). (. ( I, ’ ,. Όπως συµβαίνει και µε άλλες γενικές έννοιες που περιέχονται στη νοµοθεσία , όπως η έννοια της επικουρικότητας ή της αναλογικότητας εναπόκειται στους υπευθύνους λήψης αποφάσεων και σε τελευταίο βαθµό στα δικαιοδοτικά όργανα , να διευκρινίζουν τα όρια της αρχής αυτής Με άλλα λόγια η εµβέλεια της αρχής της προφύλαξης συνδέεται επίσης µε την εξέλιξη της νοµολογίας η οποία κατά κάποιο τρόπο επηρεάζεται από τις κοινωνικές και πολιτικές αξίες που κυριαρχούν στην κοινωνία. ,. ∆εν πρέπει ωστόσο να συµπεράνουµε ότι η έλλειψη ορισµού σηµαίνει Η πρακτική που ακολουθείται κατά την προσφυγή στην αβεβαιότητα δικαίου αρχή της προφύλαξης από τα κοινοτικά όργανα και ο δικαστικός έλεγχος επιτρέπουν στην πράξη τον ακριβέστερο ορισµό της εµβέλειας της έννοιας της αρχής της προφύλαξης. Η νοµολογία Το ∆ικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων και το Πρωτοδικείο είχαν ήδη την ευκαιρία να ελέγξουν την εφαρµογή της αρχής της προφύλαξης σε υποθέσεις και 10 µε τον τρόπο αυτό να ξεκινήσουν να αναπτύσσουν µια σχετική νοµολογία Παράρτηµα Αναφορές και βλ. ( I, 5, 6 7). Οι πολιτικοί προσανατολισµοί , Αυτοί διαφαίνονται σε ό τι αφορά την Επιτροπή στο Πράσινο Βιβλίο που εξέδωσε σχετικά µε τις γενικές αρχές της νοµοθεσίας τροφίµων στην Ευρωπαϊκή Ένωση και στην ανακοίνωσή της της για την υγεία των καταναλωτών 30 τι αφορά το Κοινοβούλιο στο ψήφισµά του και την ασφάλεια των τροφίµων , τι της σε ό σχετικά µε το Πράσινο Βιβλίο της Επιτροπής , 1998 , αφορά το Συµβούλιο στο ψήφισµά του της τι αφορά και σε ό 13 τη µικτή κοινοβουλευτική επιτροπή του ΕΟΧ Ευρωπαϊκός Οικονοµικός Χώρος Παράρτηµα Ι στο ψήφισµά της της 1999 Αναφορές ης Μαρτίου ης Απριλίου ής Απριλίου ης Μαρτίου σε ό , 1997 10 ) ( , 16 1999 ( , 8-12). Η Επιτροπή θεωρεί συνεπώς ότι η αρχή της προφύλαξης είναι µια αρχή γενικής εφαρµογής που πρέπει να λαµβάνεται ιδίως υπόψη στους τοµείς της προστασίας του περιβάλλοντος και της υγείας του ανθρώπου των ζώων ή των φυτών ,. ’ Παρ όλο που στη Συνθήκη η αρχή της προφύλαξης δεν αναφέρεται ρητώς παρά το πεδίο εφαρµογής της είναι πολύ ευρύτερο µόνον στον τοµέα του περιβάλλοντος. Καλύπτει εκείνες τις συγκεκριµένες περιστάσεις όπου τα επιστηµονικά τεκµήρια είναι ανεπαρκή χάρη σε µια µη καταληκτικά ή αβέβαια και όπου υπάρχουν ενδείξεις , ότι είναι λογικό να υπάρχουν προκαταρκτική αντικειµενική επιστηµονική αξιολόγηση , ανησυχίες για το ότι τα δυνάµει επικίνδυνα αποτελέσµατα για το περιβάλλον και την των ζώων ή των φυτών είναι ασυνεπή µε το επιδιωκόµενο υγεία του ανθρώπου , επίπεδο προστασίας. , , Η ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΠΡΟΦΥΛΑΞΗΣ ΣΤΟ ∆ΙΕΘΝΕΣ ∆ΙΚΑΙΟ 4. Σε διεθνές επίπεδο για πρώτη φορά αναγνωρίζεται η αρχή της προφύλαξης στον Παγκόσµιο Χάρτη για τη Φύση που εγκρίθηκε από τη γενική συνέλευση των Στη συνέχεια συµπεριλήφθηκε σε διάφορες διεθνείς Ηνωµένων Εθνών το συµβάσεις για την προστασία του περιβάλλοντος Παράρτηµα ΙΙ 1982. Βλ. (. ). , : “ αναφέρεται Όπου υφίσταται απειλή για σοβαρή ή αµετάκλητη ζηµία στη διάρκεια της οποίας εγκρίθηκε η δήλωση του Ρίο προκειµένου να προστατευθεί το περιβάλλον Η καθιέρωση της αρχής αυτής έγινε κατά τη διάσκεψη του Ρίο για το περιβάλλον και την ανάπτυξη όπου στην , η προσέγγιση αρχή 15 βάσει της προφύλαξης πρέπει να εφαρµόζεται ευρέως από τα κράτη ανάλογα µε τις ικανότητές τους η έλλειψη πλήρους επιστηµονικής βεβαιότητας δεν µπορεί να χρησιµοποιείται ως λόγος για την αναβολή λήψης µέτρων αποτελεσµατικών ως προς το κόστος προκειµένου να προληφθεί η υποβάθµιση του περιβάλλοντος πλαίσιο των Ηνωµένων Εθνών για τις κλιµατικές µεταβολές και η σύµβαση για τη βιολογική περιέχουν και οι δύο αναφορά ποικιλότητα κατά τη Ιανουαρίου στην αρχή της προφύλαξης 2000, στο πρωτόκολλο διάσκεψη των µερών της σύµβασης για τη βιολογική ποικιλότητα για τη βιοασφάλεια σχετικά µε µεταχείριση και της προϊόντων χρησιµοποίηση που εγκρίθηκαν στην ίδια διάσκεψη , 28 την ασφαλή µεταφορά οργανισµών Εξάλλου η σύµβαση Πρόσφατα , τροποποιηµένων ζώντων στις ». - , , , ,. , 11. βιοτεχνολογίας επιβεβαιώθηκε η θεµελιώδης λειτουργία της αρχής της προφύλαξης βλ Παράρτηµα ΙΙ ( Συνεπώς προκύπτει ότι η αρχή αυτή εδραιώθηκε σταδιακά στο διεθνές δίκαιο του περιβάλλοντος στο πλαίσιο του οποίου εξελίχθηκε σε γνήσια αρχή του διεθνούς δικαίου µε γενική εµβέλεια ). , αυτήν την έννοµη τάξη Οι συµφωνίες του ΠΟΕ επιβεβαιώνουν τη διαπίστωση αυτή Το προοίµιο της συµφωνίας για την ίδρυση του ΠΟΕ δίνει έµφαση στους όλο και στενότερους δεσµούς µεταξύ του διεθνούς εµπορίου και της προστασίας του περιβάλλοντος. 1 Μια συνεπής προσέγγιση συνεπάγεται ότι η αρχή της προφύλαξης έχει ληφθεί ιδίως στη συµφωνία για την εφαρµογή δεόντως υπόψη στις συµφωνίες αυτές µέτρων υγειονοµικής και φυτοϋγειονοµικής προστασίας καθώς και στη προκειµένου να συµφωνία για τα τεχνικά εµπόδια στο εµπόριο εξασφαλισθεί ότι αυτή η αρχή που έχει γενικό χαρακτήρα εφαρµόζεται κατάλληλα σ ’ Έτσι εντός του ΠΟΕ κάθε µέλος διαθέτει το αυτόνοµο δικαίωµα να καθορίζει το , επίπεδο προστασίας του περιβάλλοντος ή της υγείας που εκείνο κρίνει πρόσφορο. συµπεριλαµβανοµένων των µέτρων που Συνεπώς µπορεί να εφαρµόζει µέτρα , µε τα οποία επιτυγχάνεται υψηλότερο βασίζονται στην αρχή της προφύλαξης , επίπεδο προστασίας από εκείνο που θα απέρρεε από τους σχετικούς διεθνείς Οι πρόσφατες εξελίξεις που σχετίζονται µε ορισµένες κανόνες ή συστάσεις υποθέσεις µέσα στον ΠΟΕ επιβεβαιώνουν τις σκέψεις αυτές. (TBT), (SPS). , ’ SPS) προβλέπεται στο άρθρο συµφωνία ( παρ όλο που ο όρος καθαυτός δεν χρησιµοποιείται ρητώς. Η συµφωνία για την εφαρµογή µέτρων υγειονοµικής και φυτοϋγειονοµικής σαφώς επικυρώνει τη χρήση της αρχής της προστασίας Αν και ο προφύλαξης γενικός κανόνας είναι να βασίζεται κάθε µέτρο υγειονοµικής ή φυτοϋγειονοµικής προστασίας σε επιστηµονικές αρχές και να µην διατηρείται εν ισχύ άνευ επαρκών παρέκκλιση από τις αρχές επιστηµονικών αποδείξεων στις περιπτώσεις όπου τα σχετικά επιστηµονικά αυτές σύµφωνα µε την οποία οποιοδήποτε µέλος δύναται να εγκρίνει αποδεικτικά στοιχεία είναι ανεπαρκή , προσωρινά µέτρα υγειονοµικής ή φυτοϋγειονοµικής προστασίας βάσει των περιλαµβανοµένων των προερχόµενων από τους διαθεσίµων σχετικών πληροφοριών , σχετικούς ή οργανισµούς Σε τέτοιες φυτοϋγειονοµικής προστασίας που εφαρµόζονται από άλλα µέλη. τα µέλη επιδιώκουν να αποκτήσουν τις αναγκαίες πρόσθετες περιπτώσεις , πληροφορίες ώστε να προβούν σε περισσότερο αντικειµενική εκτίµηση των κινδύνων , υγειονοµικής διεθνείς καθώς µέτρα 5(7) από και : « , 1 … Τα µέρη της παρούσας συµφωνίας την εξασφάλιση πλήρους απασχόλησης και υψηλού , αναγνωρίζοντας ότι οι σχέσεις τους στον εµπορικό και « οικονοµικό τοµέα είναι ανάγκη να διαµορφώνονται µε απώτερο σκοπό την άνοδο του βιοτικού επιπέδου συνεχώς αυξανόµενου επιπέδου του , πραγµατικού εισοδήµατος και της πραγµατικής ζήτησης καθώς και την επέκταση της παραγωγής και , του εµπορίου στους τοµείς των εµπορευµάτων και των υπηρεσιών επιτρέποντας ταυτόχρονα την , άριστη χρήση των πόρων σε παγκόσµιο επίπεδο σύµφωνα µε τους στόχους της διαρκούς ανάπτυξης επιδιώκοντας τόσο την προστασία και τη διατήρηση του περιβάλλοντος όσο και την αύξηση των µέσων για την επίτευξη αυτού του στόχου κατά τρόπο που να συµβιβάζεται µε τις αντίστοιχες ανάγκες και ανησυχίες τους στα διάφορα επίπεδα της οικονοµικής ανάπτυξης , …» 12 και να επανεξετάσουν αναλόγως το µέτρο υγειονοµικής ή φυτοϋγειονοµικής προστασίας εντός ευλόγου προθεσµίας ». , ’ σύµφωνα µε τη συµφωνία τα µέτρα που θεσπίζονται κατ εφαρµογή Συνεπώς SPS, της αρχής της προφύλαξης όταν τα επιστηµονικά δεδοµένα είναι ανεπαρκή είναι , προσωρινά και συνεπάγονται την ανάληψη προσπαθειών για τη διευκρίνιση ή την απόκτηση των απαραίτητων επιστηµονικών δεδοµένων Πρέπει να τονισθεί ότι ο. προσωρινός χαρακτήρας των µέτρων δεν είναι αναγκαστικά συνδεδεµένος µε µια χρονική προθεσµία αλλά εξαρτάται από την εξέλιξη της επιστηµονικής γνώσης. στο άρθρο υποδηλώνει ότι το µέτρο προφύλαξης µπορεί να βασίζεται σε µια λιγότερο 5. 7 αντικειµενική εκτίµηση αλλά πρέπει ωστόσο να περιέχει µια αξιολόγηση του κινδύνου περισσότερο αντικειµενική εκτίµηση των κινδύνων « Η χρήση του όρου ». SPS Η έννοια της αξιολόγησης του κινδύνου στη συµφωνία αφήνει ερµηνευτικό περιθώριο για το τι µπορεί να χρησιµοποιηθεί ως βάση µιας προσέγγισης προφύλαξης Η αξιολόγηση του κινδύνου στην οποία βασίζεται ένα µέτρο µπορεί να περιλαµβάνει µη ποσοτικοποιήσιµα δεδοµένα πραγµατολογικής ή ποιοτικής φύσης και δεν περιορίζεται αποκλειστικά σε καθαρώς ποσοτικά επιστηµονικά Η ερµηνεία αυτή επιβεβαιώθηκε από το δευτεροβάθµιο δικαιοδοτικό δεδοµένα όργανο του ΠΟΕ στην περίπτωση των αυξητικών ορµονών µε την οποία απορρίφθηκε η αρχική ερµηνεία της οµάδας σύµφωνα µε την οποία η αξιολόγηση του κινδύνου έπρεπε να είναι ποσοτική και να καθορίζει ένα ελάχιστο βαθµό κινδύνου. 5. 7 τι αφορά τα µέτρα υγειονοµικής ή φυτοϋγειονοµικής προστασίας , Οι αρχές που περιέχονται στο άρθρο σε ό , δεδοµένης της φύσης άλλων τοµέων πρέπει να ληφθούν υπόψη αρχές εν µέρει διαφορετικές. όπως είναι το περιβάλλον πρέπει να τηρούνται ωστόσο ενδέχεται να της συµφωνίας SPS , , Μελετώνται διεθνείς κατευθυντήριες γραµµές σε σχέση µε την εφαρµογή της αρχής της προφύλαξης στον Τέτοιου είδους οδηγίες σε αυτόν αλλά ανοίξουν το δρόµο για µια εναρµονισµένη και σε άλλους τοµείς µπορούν ν ’ ώστε να σχεδιαστούν µέτρα για την προστασία προσέγγιση από τα µέλη του ΠΟΕ , της υγείας ή του περιβάλλοντος αλλά και να αποφευχθεί η κατάχρηση της αρχής της διαφορετικά να οδηγήσει σε αδικαιολόγητους φραγµούς για το εµπόριο προφύλαξης η οποία θα µπορούσε Codex Alimentarius. ακολουθώντας και η Επιτροπή θεωρεί ότι Υπό το φως αυτών των παρατηρήσεων , , το παράδειγµα άλλων µελών του ΠΟΕ η Κοινότητα διαθέτει το δικαίωµα να , ιδίως σε θέµατα περιβάλλοντος και υγείας καθορίζει εκείνο το επίπεδο προστασίας , Στο πλαίσιο που αυτή θεωρεί προσήκον των ζώων ή των φυτών του ανθρώπου , , αυτό Για 6, 95, 152 η προσφυγή στην αρχή της προφύλαξης συνιστά ουσιαστικό το σκοπό αυτό , Είναι σαφές ότι οι επιλογές της Κοινότητας θα έχουν στοιχείο της πολιτικής της. αντίκτυπο στις θέσεις που η Κοινότητα θα υποστηρίξει σε διεθνές επίπεδο ιδίως δε , σε πολυµερές τι αφορά την προσφυγή στην αρχή της προφύλαξης η Κοινότητα οφείλει να τηρεί τα άρθρα της Συνθήκης. σε ό 174 και. , , ,. ∆εδοµένων των καταβολών της αρχής της προφύλαξης και των αυξανόµενων 13. και ιδίως στις συµφωνίες του Παγκόσµιου προεκτάσεων της στο διεθνές δίκαιο Οργανισµού Εµπορίου να επίπεδο η αρχή αυτή πρέπει αντικατοπτρίζεται δεόντως στους διάφορους τοµείς όπου µπορεί να έχει εφαρµογή σε διεθνές , , , η Κοινότητα διαθέτει Η Επιτροπή θεωρεί ότι όπως και τα άλλη µέλη του ΠΟΕ , ιδίως στον τοµέα της το δικαίωµα να καθορίζει εκείνο το επίπεδο προστασίας , των ζώων ή των προστασίας του περιβάλλοντος και της υγείας του ανθρώπου φυτών Η προσφυγή στην αρχή της προφύλαξης που εκείνη θεωρεί προσήκον Οι επιλογές της Κοινότητας για συνιστά ουσιαστικό στοιχείο της πολιτικής της το σκοπό αυτό έχουν και θα συνεχίσουν να έχουν αντίκτυπο στις θέσεις που η Κοινότητα θα υποστηρίξει σε διεθνές επίπεδο τι αφορά την προσφυγή στην αρχή της προφύλαξης και ιδίως σε πολυµερές σε ό ,. , ,. , ,. Η ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΠΡΟΦΥΛΑΞΗΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΙΣΤΩΣΕΣ ΤΗΣ 5. Από την ανάλυση της αρχής της προφύλαξης αναδεικνύονται δύο πτυχές οι οποίες είναι από τη φύση τους διακριτές η πολιτική απόφαση να γίνουν ή να µη που συνδέεται µε τους κινητήριους παράγοντες για τη χρήση γίνουν ενέργειες , στην περίπτωση που λαµβάνεται θετική απόφαση της αρχής της προφύλαξης , πώς ενεργούµε δηλαδή ποια είναι τα µέτρα που απορρέουν από τη χρήση της αρχής της προφύλαξης : (i) (ii) ,. Υπάρχουν αποκλίνουσες απόψεις ως προς τη συνεκτίµηση της επιστηµονικής αβεβαιότητας στην ανάλυση του κινδύνου και ιδίως εάν αυτή η συνεκτίµηση πρέπει Αυτές οι να γίνεται κατά την αξιολόγηση του κινδύνου ή κατά τη διαχείρισή του. αποκλίνουσες απόψεις προκύπτουν από µια σύγχυση µεταξύ της συνετής Αυτές οι δύο πτυχές προσέγγισης και της εφαρµογής της αρχής της προφύλαξης είναι συµπληρωµατικές αλλά δεν πρέπει να συγχέονται. Η συνετή προσέγγιση εντάσσεται στο πλαίσιο της πολιτικής για την αξιολόγηση των κινδύνων που καθορίζεται πριν από οποιαδήποτε αξιολόγηση του κινδύνου και Αποτελεί συνεπώς η οποία επικαλείται τα στοιχεία που αναλύονται στο αναπόσπαστο µέρος της επιστηµονικής γνώµης που εκδίδουν οι αξιολογητές του κινδύνου 5. 1. 3. Η εφαρµογή της αρχής της προφύλαξης αντιθέτως ανήκει στη σφαίρα της όταν η επιστηµονική αβεβαιότητα δεν επιτρέπει πλήρη διαχείρισης του κινδύνου αξιολόγηση του κινδύνου και οι υπεύθυνοι λήψης αποφάσεων εκτιµούν ότι µπορεί να απειληθεί το επιδιωκόµενο επίπεδο προστασίας του περιβάλλοντος ή της υγείας του ανθρώπου των ζώων ή των φυτών , ,. Η Επιτροπή εκτιµά ότι τα µέτρα για την εφαρµογή της αρχής της προφύλαξης εντάσσονται στο γενικό πλαίσιο της ανάλυσης του κινδύνου και ειδικότερα στη διαχείριση του κινδύνου. 14 Οι κινητήριοι παράγοντες για την προσφυγή στην αρχή της προφύλαξης 5. 1 Η προσφυγή στην αρχή της προφύλαξης γίνεται µόνο στην υποθετική περίπτωση δυνητικού κινδύνου ακόµα και αν ο κίνδυνος αυτός δεν µπορεί , να αποδειχθεί πλήρως και του ή τα το ποσοτικοποιηµένο εύρος αποτελέσµατά του δεν µπορούν να καθορισθούν λόγω της ανεπάρκειας ή του µη καταληκτικού χαρακτήρα των επιστηµονικών δεδοµένων. Πρέπει ωστόσο να σηµειωθεί ότι η αρχή της προφύλαξης δεν µπορεί σε τη λήψη αποφάσεων αυθαίρετου καµία περίπτωση να νοµιµοποιεί χαρακτήρα. Εντοπισµός των δυνάµει αρνητικών αποτελεσµάτων 5. 1. 1 Η αξιολόγηση των επιστηµονικών δεδοµένων που αφορούν τους κινδύνους είναι όρος για την προσφυγή στην αρχή της προφύλαξης Υπάρχει ένα στοιχείο που προηγείται λογικά και χρονολογικά αυτής της αξιολόγησης : πρόκειται για τον εντοπισµό των δυνάµει αρνητικών αποτελεσµάτων ενός Για να υπάρξει καλύτερη αντίληψη των αποτελεσµάτων αυτών φαινοµένου είναι αναγκαίο να γίνεται µια επιστηµονική εξέταση Η απόφαση για την. πραγµατοποίηση αυτής της εξέτασης χωρίς να αναµένονται πρόσθετες πληροφορίες συνδέεται µε µια λιγότερο θεωρητική και περισσότερο πραγµατιστική προσέγγιση του κινδύνου. Επιστηµονική αξιολόγηση 5. 1. 2 , ,. όπου είναι εφικτό των ζώων ή των φυτών Η επιστηµονική αξιολόγηση των δυνάµει δυσµενών αποτελεσµάτων πρέπει να γίνεται βάσει των διαθέσιµων δεδοµένων όταν εξετάζεται εάν είναι αναγκαία η λήψη µέτρων για την προστασία του περιβάλλοντος και της Η αξιολόγηση του κινδύνου υγείας του ανθρώπου όταν λαµβάνεται απόφαση για το εάν πρέπει να γίνεται , Αυτό απαιτεί αξιόπιστα θα χρησιµοποιηθεί ή όχι η αρχή της προφύλαξης. που οδηγούν σε ένα επιστηµονικά δεδοµένα και λογικό συλλογισµό συµπέρασµα που εκφράζει την πιθανότητα εµφάνισης και τη σοβαρότητα του αντικτύπου µιας πηγής κινδύνου στο περιβάλλον ή στην υγεία ενός συµπεριλαµβανοµένης της έκτασης της ενδεχόµενης δεδοµένου πληθυσµού ζηµίας της αντιστρεψιµότητας και του καθυστερηµένου της εµµονής , , Ωστόσο δεν είναι δυνατό σε όλες τις περιπτώσεις να αποτελέσµατος πραγµατοποιηθεί µια εµπεριστατωµένη αξιολόγηση του κινδύνου αλλά προσπάθειες πρέπει να καταβάλλονται για την αξιολόγηση των διαθέσιµων επιστηµονικών πληροφοριών ,. ,. , η έκθεση αυτή πρέπει να συνοδεύεται από µια Όπου αυτό είναι δυνατό αξιολόγηση της υπάρχουσας γνώσης και των διαθέσιµων πληροφοριών µε , τις απόψεις των επιστηµόνων για την αξιοπιστία της αξιολόγησης καθώς και Εάν είναι απαραίτητο θα περιέχει για τις αβεβαιότητες που παραµένουν επίσης τον εντοπισµό ζητηµάτων για περαιτέρω επιστηµονική έρευνα. Η αξιολόγηση του κινδύνου έχει τέσσερις συνιστώσες : πηγής του κινδύνου , το χαρακτηρισµό της πηγής του κινδύνου τον εντοπισµό της την , 15 εκτίµηση της έκθεσης και το χαρακτηρισµό του κινδύνου ). Τα όρια της επιστηµονικής γνώσης µπορεί να επηρεάζουν καθεµιά από επιδρώντας στο συνολικό επίπεδο της υπολειπόµενης αυτές τις συνιστώσες αβεβαιότητας και επηρεάζοντας τέλος τα θεµέλια των προστατευτικών ή προληπτικών ενεργειών Η ολοκλήρωση αυτών των τεσσάρων βηµάτων πρέπει να επιχειρείται πριν από τη λήψη απόφασης για δράση Παράρτηµα ΙΙΙ ( ,. Επιστηµονική αβεβαιότητα 5. 1. 3 είναι συνήθως αβεβαιότητα πέντε απόρροια Η επιστηµονική χαρακτηριστικών της επιστηµονικής µεθόδου της επιλεγείσας µεταβλητής , των των µετρήσεων που έγιναν υποδειγµάτων που χρησιµοποιήθηκαν και Η επιστηµονική αβεβαιότητα µπορεί να προκύπτει επίσης από µια αντιδικία επί των υπαρχόντων δεδοµένων ή την έλλειψη ορισµένων σχετικών δεδοµένων Η αβεβαιότητα µπορεί να σχετίζεται µε ποιοτικά ή ποσοτικά. στοιχεία της ανάλυσης. των δειγµάτων που ελήφθησαν της αιτιώδους σχέσης : ,. , Μια πιο αφηρηµένη και γενικευµένη προσέγγιση που προτιµάται από κάποιους επιστήµονες είναι ο διαχωρισµός του συνόλου των αβεβαιοτήτων τυχαιότητα και αληθινή µεταβλητότητα σε τρεις κατηγορίες. Κάποιοι άλλοι εµπειρογνώµονες κατηγοριοποιούν µε βάση την εκτίµηση της του διαστήµατος εµπιστοσύνης δριµύτητας της επίπτωσης του κινδύνου της πιθανότητας εµφάνισης και πόλωση : ,. Το ζήτηµα είναι ιδιαίτερα πολύπλοκο και η Επιτροπή δροµολόγησε ένα σχέδιο µε θέµα Τεχνολογικός κίνδυνος και διαχείριση της αβεβαιότητας " " που διεξάγεται υπό την αιγίδα του Ευρωπαϊκού Παρατηρητηρίου Επιστήµης και Τεχνολογίας θα. δηµοσιευτούν στο προσεχές µέλλον και θα παρέχουν εµπεριστατωµένη περιγραφή της επιστηµονικής αβεβαιότητας παρατηρητηρίου τέσσερις εκθέσεις του Οι. Οι αξιολογητές του κινδύνου συνηθίζουν να λαµβάνουν υπόψη αυτούς τους όπως για παράγοντες αβεβαιότητας χρησιµοποιώντας στοιχεία σύνεσης παράδειγµα , : – – – – βασίζονται σε ζώα ως υποδείγµατα για να καταλήξουν στα δυνητικά για τον άνθρωπο αποτελέσµατα · χρησιµοποιούν κλίµακες σωµατικού βάρους για τις συγκρίσεις µεταξύ των ειδών · υιοθετούν έναν συντελεστή ασφάλειας κατά την αξιολόγηση µιας ηµερήσιας αποδεκτής δόσης προκειµένου να ληφθεί υπόψη η µεταβλητότητα εντός του είδους και µεταξύ των ειδών η τιµή του συντελεστή αυτού µεταβάλλεται σε συνάρτηση µε · το βαθµό αβεβαιότητας των διαθέσιµων δεδοµένων · δεν καθορίζουν ηµερήσια αποδεκτή δόση για τις αναγνωρισµένες γενοτοξικές καρκινογόνους ουσίες · 16 – λαµβάνουν ως βάση το επίπεδο χαµηλό όσο είναι λογικά εφικτό ) «ALARA» (as low as reasonably achievable: για ορισµένες τοξικές προσµείξεις. τόσο Οι διαχειριστές του κινδύνου πρέπει να έχουν τέλεια γνώση αυτών των παραγόντων αβεβαιότητας όταν υιοθετούν µέτρα βάσει της επιστηµονικής γνώµης που τους παρέχεται από τους αξιολογητές. Ωστόσο υπάρχουν καταστάσεις όπου τα επιστηµονικά δεδοµένα είναι πολύ ανεπαρκή για να µπορέσουν να εφαρµοσθούν συγκεκριµένα αυτά τα στοιχεία καταστάσεις όπου η απουσία προτυποποίησης των παραµέτρων δεν σύνεσης , επιτρέπει καµία παρέκταση και όπου υπάρχουν υποψίες για τις σχέσεις αιτίων προς αποτελέσµατα αλλά δεν έχουν αποδειχθεί Στις περιπτώσεις αυτές οι. υπεύθυνοι λήψης αποφάσεων τοποθετούνται ενώπιον του διλήµµατος να προβούν ή όχι σε ενέργειες. Η προσφυγή στην αρχή της προφύλαξης προϋποθέτει : τον εντοπισµό των δυνάµει αρνητικών αποτελεσµάτων που απορρέουν - από ένα φαινόµενο , ένα προϊόν ή µια διεργασία · λόγω της ανεπάρκειας των - του µη καταληκτικού χαρακτήρα τους ή της ασάφειάς τους δεδοµένων , δεν επιτρέπει να προσδιοριστεί µε επαρκή βεβαιότητα ο εν λόγω κίνδυνος επιστηµονική αξιολόγηση του κινδύνου που , , Τα µέτρα που απορρέουν από την προσφυγή στην αρχή της προφύλαξης 5. 2. 5. 2. 1. Η απόφαση για την ανάληψη ή όχι δράσης µερικές φορές κατόπιν Απέναντι στην κατάσταση που µόλις περιγράψαµε , περισσότερο ή λιγότερο πιεστικού αιτήµατος της ανήσυχης κοινής γνώµης , οι πολιτικοί υπεύθυνοι λήψης αποφάσεων οφείλουν να δώσουν απαντήσεις. Η Αυτό δεν σηµαίνει ωστόσο ότι πρέπει πάντοτε να λαµβάνονται µέτρα. απόφαση να µη γίνει καµία ενέργεια µπορεί και αυτή να αποτελεί απάντηση. Η επιλογή της απάντησης που πρέπει να δοθεί σε µια ορισµένη κατάσταση απορρέει από µια κατ σε συνάρτηση µε το ποιο θεωρεί η κοινωνία εξοχήν πολιτική απόφαση , επίπεδο κινδύνου αποδεκτό ’ " ". 5. 2. 2. Φύση της ενδεχοµένως αποφασισθείσας δράσης. Η φύση της εγκριθείσας πράξης επιδρά στο είδος του ελέγχου που θα Η προσφυγή στην αρχή της προφύλαξης δεν συνεπάγεται ασκηθεί αναγκαστικά την έκδοση τελικών πράξεων που αποσκοπούν στο να παράγουν νοµικά αποτελέσµατα τα οποία υπόκεινται σε δικαστικό έλεγχο. Οι πολιτικοί υπεύθυνοι λήψης αποφάσεων έχουν στη διάθεσή τους ένα φάσµα ενεργειών από τη στιγµή που θα προσφύγουν στην αρχή της προφύλαξης Η απόφαση χρηµατοδότησης ενός ερευνητικού προγράµµατος ή και η απόφαση να πληροφορηθεί η κοινή γνώµη τα ενδεχόµενα αρνητικά. 17 αποτελέσµατα ενός προϊόντος ή µιας διεργασίας µπορούν και αυτές να αποτελούν ενέργειες εµπνεόµενες από την αρχή της προφύλαξης. Η νοµιµότητα κάθε διάταξης που θεσπίζεται από τα κοινοτικά όργανα εµπίπτει στον έλεγχο του ∆ικαστηρίου Σύµφωνα µε τη συνεπή νοµολογία όταν η Επιτροπή ή άλλο θεσµικό κοινοτικό όργανο του ∆ικαστηρίου , διαθέτει ευρεία εξουσία εκτίµησης ιδίως ως προς τη φύση ή την έκταση των µέτρων που θεσπίζει ο έλεγχος του κοινοτικού δικαστή οφείλει να , περιορίζεται στο να εξετάζει εάν κατά τη χρήση της διακριτικής ευχέρειας δεν υφίσταται πρόδηλη πλάνη ή κατάχρηση εξουσίας ή επίσης εάν η Επιτροπή υπερέβη εµφανώς τα όρια της διακριτικής ευχέρειας που διαθέτει. , Τα µέτρα δεν πρέπει συνεπώς να λαµβάνονται αυθαιρέτως. Η προσφυγή στην αρχή της προφύλαξης δεν συνεπάγεται αναγκαστικά την έκδοση τελικών πράξεων που έχουν σκοπό να παράγουν νοµικά αποτελέσµατα τα οποία υπόκεινται σε δικαστικό έλεγχο. ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΦΥΓΗ ΣΤΗΝ ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΠΡΟΦΥΛΑΞΗΣ 6. Υλοποίηση 6. 1. το της των Όταν οι υπεύθυνοι λήψης αποφάσεων µαθαίνουν για κάποιο κίνδυνο που των ζώων ή των φυτών απειλεί το περιβάλλον και την υγεία του ανθρώπου , , ο οποίος εάν δεν ληφθούν κάποιες ενέργειες µπορεί να έχει σοβαρές κατάλληλων προκύπτει λήψης επιπτώσεις , Οι υπεύθυνοι λήψης αποφάσεων πρέπει να ζητούν προστατευτικών µέτρων. επιστηµονική µέσω διαρθρωµένης προσέγγισης να τους παρασχεθεί , , αξιολόγηση του κινδύνου για το περιβάλλον ή την υγεία προκειµένου να επιλέξουν τον πλέον πρόσφορο τρόπο δράσης όσο το δυνατόν πληρέστερη ζήτηµα. συµπεριλαµβανοµένων µέτρων Ο καθορισµός των κατάλληλων ενεργειών , που θα βασίζονται στην αρχή της προφύλαξης πρέπει να ξεκινά µε µια , µε την απόφαση να δοθεί επιστηµονική αξιολόγηση και εντολή προς τους επιστήµονες να επιτελέσουν µια όσο το δυνατόν Η αξιολόγηση πληρέστερη και αντικειµενική επιστηµονική αξιολόγηση αυτή θα αναδεικνύει τα υπάρχοντα αντικειµενικά τεκµήρια τα γνωστικά , κενά και τις επιστηµονικές αβεβαιότητες εάν χρειάζεται , , ,. ,. Η υλοποίηση µιας προσέγγισης βάσει της αρχής της προφύλαξης πρέπει να ξεκινά µε µια όσο το δυνατόν πληρέστερη επιστηµονική αξιολόγηση του κινδύνου και να εντοπίζει σε κάθε στάδιο το βαθµό , της επιστηµονικής αβεβαιότητας εφόσον είναι δυνατό ,. 18 Ο κινητήριος µοχλός 6. 2. ,. Από τη στιγµή που έχει γίνει η επιστηµονική αξιολόγηση όσο το δυνατόν , µπορεί να αποτελέσει τη βάση για τη δροµολόγηση µιας καλύτερα απόφασης για την προσφυγή στην αρχή της προφύλαξης Τα συµπεράσµατα της αξιολόγησης αυτής πρέπει να δείχνουν ότι µπορεί να τεθεί σε κίνδυνο το επιθυµητό επίπεδο προστασίας του περιβάλλοντος ή µιας πληθυσµιακής οµάδας Τα συµπεράσµατα πρέπει επίσης να περιλαµβάνουν αξιολόγηση. των επιστηµονικών αβεβαιοτήτων και να περιγράφουν τις υποθέσεις που χρησιµοποιήθηκαν για να αντισταθµιστεί η έλλειψη επιστηµονικών ή στατιστικών δεδοµένων Μπορεί επίσης να γίνει αξιολόγηση των δυνητικών. συνεπειών από τη µη ανάληψη δράσης και να χρησιµοποιηθεί ως κινητήριος µοχλός από τους υπευθύνους λήψης αποφάσεων Η απόφαση για την αναµονή ή όχι νέων επιστηµονικών δεδοµένων προτού εξεταστούν τα δυνατά µέτρα πρέπει να λαµβάνεται από τους υπευθύνους λήψης αποφάσεων µε τη µεγαλύτερη δυνατή διαφάνεια Η απουσία επιστηµονικής. απόδειξης για την ύπαρξη µιας σχέσης αιτίου αποτελέσµατος µιας απόκρισης ή µιας ποσοτικής αξιολόγησης της ποσοτικής σχέσης δόσης πιθανότητας εµφάνισης δυσµενών αποτελεσµάτων ύστερα από έκθεση δεν , πρέπει να χρησιµοποιούνται για να δικαιολογούν την απουσία ενεργειών. κόµα και εάν οι επιστηµονικές συµβουλές προβάλλονται µόνο από µια υπό την προϋπόθεση ότι αυτή A µειοψηφία της επιστηµονικής κοινότητας διαθέτει αναγνωρισµένη αξιοπιστία και κύρος / ,. , 2. Η Επιτροπή επιβεβαιώνει τη βούλησή της να ακολουθεί όσο το δυνατό πιο διαφανείς διαδικασίες και να ζητά την εµπλοκή σε όσο το δυνατόν πιο πρώιµο Αυτό θα βοηθήσει τους υπευθύνους όλων των ενδιαφερόµενων µερών στάδιο λήψης αποφάσεων να λάβουν νόµιµα µέτρα για την επίτευξη του επιδιωκόµενου από την κοινωνία επιπέδου προστασίας της υγείας ή του περιβάλλοντος. 3. , , Η αξιολόγηση των δυνητικών συνεπειών από τη µη ανάληψη ενεργειών και των αβεβαιοτήτων της επιστηµονικής αξιολόγησης πρέπει να αποτελεί αντικείµενο εξέτασης για τους υπευθύνους λήψης αποφάσεων όταν αποφασίζουν για το εάν θα προχωρήσουν σε ενέργειες βάσει της αρχής της προφύλαξης. Όλα τα ενδιαφερόµενα µέρη πρέπει να εµπλέκονται όσο το δυνατόν εκτενέστερα στη µελέτη των διαφόρων επιλογών για τη διαχείριση του κινδύνου από τη στιγµή που τα αποτελέσµατα της επιστηµονικής 2 3 βλ Έκθεση του δευτεροβάθµιου δικαιοδοτικού οργάνου του ΠΟΕ για τις ορµόνες , Σε. ορισµένες περιπτώσεις η ύπαρξη και µόνο διαφορετικών απόψεων από την πλευρά των ειδικευµένων , επιστηµόνων οι οποίοι εξέτασαν το συγκεκριµένο ζήτηµα µπορεί να υποδηλώνει ότι υπάρχει επιστηµονική αβεβαιότητα παράγραφος 194: " ". Με την υπογραφή της σύµβασης του Σηµαντικές προσπάθειες έχουν καταβληθεί για τις πτυχές που αφορούν κυρίως τη δηµόσια υγεία και το περιβάλλον η Κοινότητα και τα. κράτη µέλη απέδειξαν ότι αποδίδουν µεγάλη σηµασία στην πρόσβαση στην πληροφόρηση και τη δικαιοσύνη. τον Ιούνιο του Aarhus 1998 19 αξιολόγησης ή διαδικασία πρέπει να είναι όσο το δυνατό πιο διαφανής και της αποτίµησης του κινδύνου είναι διαθέσιµα και η /. Οι γενικές αρχές για την εφαρµογή της αρχής της προφύλαξης 6. 3. της Οι αρχές αυτές δεν περιορίζονται στην εφαρµογή της αρχής προφύλαξης Εφαρµόζονται σε κάθε µέτρο διαχείρισης των κινδύνων και πρέπει να υπογραµµιστεί ότι µια προσέγγιση που βασίζεται στην αρχή της προφύλαξης δεν απαλλάσσεται από την υποχρέωση να εφαρµόζει στο µέτρο του δυνατού αυτά τα γενικώς χρησιµοποιούµενα κριτήρια όταν είναι διαθέσιµη η πλήρης αξιολόγηση του κινδύνου , ,. Η επίκληση της αρχής της προφύλαξης δεν επιτρέπει συνεπώς την παρέκκλιση από τις γενικές αρχές της ορθής διαχείρισης των κινδύνων. Οι γενικές αρχές περιλαµβάνουν : • • • • • την αναλογικότητα τη µη διακριτική µεταχείριση τη συνέπεια εξέταση των την των συνεπάγονται οι ενέργειες ή µη ανάληψη ενεργειών , πλεονεκτηµάτων και επιβαρύνσεων που την εξέταση των επιστηµονικών εξελίξεων. 6. 3. 1. Η αναλογικότητα Τα υπό εξέταση µέτρα πρέπει να επιτρέπουν την επίτευξη του κατάλληλου Τα µέτρα που βασίζονται στην αρχή της προφύλαξης επιπέδου προστασίας. δεν πρέπει να είναι δυσανάλογα µε το επιδιωκόµενο επίπεδο προστασίας και πρέπει να στοχεύουν στην επίτευξη µηδενικού επιπέδου κινδύνου το Ωστόσο σε ορισµένες περιπτώσεις µια οποίο βεβαίως υφίσταται σπάνια. έστω ατελής εκτίµηση του κινδύνου µπορεί να περιορίσει σηµαντικά τον αριθµό των διαθέσιµων επιλογών για τους διαχειριστές του κινδύνου. Σε ορισµένες περιπτώσεις η πλήρης απαγόρευση µπορεί να είναι απάντηση δυσανάλογη µε το δυνητικό κίνδυνο Σε άλλες περιπτώσεις µπορεί να είναι η µόνη δυνατή απάντηση σε ένα δεδοµένο κίνδυνο. Τα µέτρα µείωσης του κινδύνου µπορούν να περιλαµβάνουν εναλλακτικές λύσεις λιγότερο περιοριστικές για τις συναλλαγές αλλά που επιτρέπουν την για επίτευξη του επιδιωκόµενου επιπέδου προστασίας παράδειγµα µια κατάλληλη θεραπεία η ενίσχυση , , των ελέγχων οι συστάσεις προς τις Πρέπει επίσης να ληφθούν υπόψη οι ευάλωτες πληθυσµιακές οµάδες κλπ όπως η µείωση της έκθεσης ο καθορισµός προσωρινών ορίων είναι , , ,. 20 δυνατότητες υποκατάστασης των προϊόντων ή των διεργασιών που ενέχουν κινδύνους από άλλα προϊόντα ή διεργασίες που παρουσιάζουν λιγότερο σηµαντικούς κινδύνους ,. Το µέτρο της µείωσης του κινδύνου δεν πρέπει να αφορά µόνο τους άµεσους κινδύνους για τους οποίους η αναλογικότητα της δράσης είναι ευκολότερο να αξιολογηθεί Οι αιτιώδεις δεσµοί µε το αποτέλεσµα είναι δυσκολότερο να αποδειχθούν επιστηµονικώς ειδικά στις περιπτώσεις εκείνες που τα αρνητικά αποτελέσµατα γίνονται αισθητά για πολύ µεγάλο χρονικό διάστηµα µετά την έκθεση και η αρχή της , προφύλαξης πρέπει να χρησιµοποιείται συχνά στις περιπτώσεις αυτές Σε. µια τέτοια περίπτωση τα δυνητικά µακροπρόθεσµα αποτελέσµατα πρέπει να λαµβάνονται υπόψη για την αξιολόγηση της αναλογικότητας των µέτρων που συνίστανται στην αµελλητί δροµολόγηση ενεργειών που αποσκοπούν στον περιορισµό ή την εξάλειψη ενός κινδύνου του οποίου τα αποτελέσµατα θα γίνουν εµφανή σε δέκα ή είκοσι χρόνια ή στις µελλοντικές γενιές Αυτή είναι ιδιαιτέρως η περίπτωση των συνεπειών για. τα οικοσυστήµατα Ο κίνδυνος που µεταφέρεται στο µέλλον µπορεί να. εξαλειφθεί ή να µειωθεί µόνο κατά τη στιγµή της έκθεσης σε αυτόν δηλαδή αµέσως εκ του γεγονότος αυτού , ,. Τα µέτρα οφείλουν να είναι ανάλογα µε το επιδιωκόµενο επίπεδο προστασίας. 6. 3. 2. Η µη διακριτική µεταχείριση Σύµφωνα µε την αρχή της µη διακριτικής µεταχείρισης συγκρίσιµες καταστάσεις δεν πρέπει να αντιµετωπίζονται µε τρόπο διαφορετικό και διαφορετικές καταστάσεις δεν πρέπει να αντιµετωπίζονται µε τον ίδιο τρόπο , εκτός και αν µια τέτοια µεταχείριση δικαιολογείται αντικειµενικά. Τα µέτρα που λαµβάνονται βάσει της αρχής της προφύλαξης πρέπει να εφαρµόζονται κατά τρόπον ώστε να επιτυγχάνεται ισότιµο επίπεδο προστασίας χωρίς να µπορεί να γίνει επίκληση της γεωγραφικής καταγωγής ή της φύσης µιας παραγωγής για να εφαρµοστούν κατά τρόπο αυθαίρετο διαφορετικές µεταχειρίσεις. Η εφαρµογή των µέτρων δεν πρέπει να εισάγει διακρίσεις. 6. 3. 3. Η συνέπεια Τα µέτρα πρέπει να είναι συνεπή µε τα µέτρα που έχουν ήδη ληφθεί σε παρόµοιες καταστάσεις ή χρησιµοποιούν παρόµοιες προσεγγίσεις Οι. αξιολογήσεις των κινδύνων περιλαµβάνουν µια σειρά στοιχείων που πρέπει 21. να λαµβάνονται υπόψη για µια όσο το δυνατόν πληρέστερη αξιολόγηση Τα στοιχεία αυτά έχουν ως σκοπό τον εντοπισµό και το χαρακτηρισµό των πηγών κινδύνου ιδίως προσδιορίζοντας τη σχέση µεταξύ της δόσης και του , την εκτίµηση του βαθµού έκθεσης του στοχευόµενου αποτελέσµατος , πληθυσµού ή του περιβάλλοντος Εάν η έλλειψη ορισµένων επιστηµονικών. δεδοµένων δεν επιτρέπει τον προσδιορισµό του κινδύνου λαµβανοµένων υπόψη των εγγενών αβεβαιοτήτων της αξιολόγησης τα µέτρα που λαµβάνονται δυνάµει της αρχής της προφύλαξης πρέπει να έχουν εµβέλεια και χαρακτήρα που να µπορούν να συγκριθούν µε εκείνα των µέτρων που ήδη έχουν ληφθεί σε ισότιµους τοµείς όπου υπήρχαν διαθέσιµα όλα τα επιστηµονικά δεδοµένα. , Τα µέτρα πρέπει να είναι συνεπή µε µέτρα που έχουν ήδη θεσπισθεί σε παρόµοιες περιστάσεις ή χρησιµοποιούν παρόµοιες προσεγγίσεις. 6. 3. 4. Η εξέταση των πλεονεκτηµάτων και των επιβαρύνσεων που συνεπάγονται η ανάληψη δράσης ή η µη ανάληψη δράσης Πρέπει να γίνεται σύγκριση µεταξύ των πλέον πιθανών θετικών ή αρνητικών συνεπειών της υπό εξέταση ενέργειας και των θετικών ή αρνητικών συνεπειών από τη µη ανάληψη ενεργειών υπό όρους συνολικού τόσο βραχυπρόθεσµα όσο και µακροπρόθεσµα κόστους για την Κοινότητα. Τα υπό εξέταση µέτρα πρέπει να είναι σε θέση να αποφέρουν συνολικό όφελος ως προς τη µείωση του κινδύνου σε ένα αποδεκτό επίπεδο. , Η εξέταση των πλεονεκτηµάτων και των επιβαρύνσεων δεν µπορεί να περιορίζεται µόνο στην οικονοµική ανάλυση κόστους Η ανάλυση έχει µεγαλύτερη εµβέλεια ενσωµατώνοντας µη οικονοµικά κριτήρια οφέλους /. Η εξέταση των πλεονεκτηµάτων και των επιβαρύνσεων πρέπει ωστόσο να περιλαµβάνει µια οικονοµική ανάλυση κόστους οφελών εφόσον αυτό είναι πρόσφορο και εφικτό /. όπως Ωστόσο άλλες µέθοδοι ανάλυσης µπορούν επίσης να υιοθετούνται , αυτές που αφορούν την αποτελεσµατικότητα και τη δυνατότητα αποδοχής Πράγµατι των ενδεχόµενων επιλογών από το στοχευόµενο πληθυσµό , µπορεί µια κοινωνία να είναι έτοιµη να καταβάλει υψηλότερο τίµηµα προκειµένου να διασφαλίσει κάποιο από τα συµφέροντά της όπως το περιβάλλον ή την υγεία , σύµφωνα και µε τη νοµολογία του ∆ικαστηρίου. ότι Η Επιτροπή δηλώνει , πρέπει αναµφίβολα να δίνεται µεγαλύτερο βάρος στην προστασία της δηµόσιας υγείας έναντι των οικονοµικών συµφερόντων το οποίο η ίδια αναγνωρίζει ως µέγιστης σηµασίας , ,. Τα εγκριθέντα µέτρα προϋποθέτουν την εξέταση των πλεονεκτηµάτων και των επιβαρύνσεων που απορρέουν από την ανάληψη ενεργειών ή την απουσία ενεργειών Η εξέταση αυτή πρέπει να περιλαµβάνει µια οικονοµική. Ωστόσο εφόσον αυτό είναι πρόσφορο και εφικτό οφελών ανάλυση κόστους / ,. 22 άλλες µέθοδοι ανάλυσης µπορούν επίσης να υιοθετούνται όπως αυτές που , αφορούν την αποτελεσµατικότητα και τον κοινωνικοοικονοµικό αντίκτυπο των δυνητικών επιλογών Άλλωστε οι υπεύθυνοι λήψης αποφάσεων µπορούν να καθοδηγούνται από µη οικονοµικά κριτήρια. Η εξέταση των επιστηµονικών εξελίξεων 6. 3. 5. Τα µέτρα πρέπει να διατηρούνται όσο τα επιστηµονικά δεδοµένα παραµένουν ανεπαρκή ασαφή ή µη καταληκτικά και όσο ο κίνδυνος , εκτιµάται επαρκώς υψηλός ώστε να µην µπορεί να γίνει ανεκτός από την Λόγω νέων επιστηµονικών δεδοµένων µπορεί τα µέτρα να κοινωνία. τροποποιηθούν πριν από την καθορισθείσα προθεσµία αλλά µε την εξέλιξη των επιστηµονικών γνώσεων. Αυτό ωστόσο δεν συνδέεται µε τον παράγοντα ακόµα και να καταργηθούν χρόνος " ". , , Εξάλλου οι επιστηµονικές έρευνες πρέπει να συνεχίζουν να διεξάγονται προκειµένου να πραγµατοποιηθεί περισσότερο προηγµένη ή πληρέστερη επιστηµονική αξιολόγηση Στο πλαίσιο αυτό έχει επίσης σηµασία να τακτική επιστηµονική παρακολούθηση υποβάλλονται ώστε να µπορούν να επαναξιολογούνται υπό το φως των νέων τα µέτρα σε. (monitoring) επιστηµονικών δεδοµένων. (SPS) προβλέπει ότι τα µέτρα που θεσπίζονται Η συµφωνία για την εφαρµογή µέτρων υγειονοµικής και φυτοϋγειονοµικής προστασίας ενώ οι επιστηµονικές αποδείξεις είναι ανεπαρκείς οφείλουν να τηρούν ορισµένες Οι όροι αυτοί αφορούν µόνο τον τοµέα εφαρµογής της προϋποθέσεις. όπως συµφωνίας SPS είναι το περιβάλλον ίσως να πρέπει να τηρούνται αρχές εν µέρει διαφορετικές. αλλά λόγω των ιδιαιτεροτήτων ορισµένων τοµέων , , Το άρθρο ειδικούς κανόνες 5 παράγραφος : της συµφωνίας 7 SPS περιέχει ορισµένους • • • Τα µέτρα πρέπει να έχουν προσωρινό χαρακτήρα εν αναµονή πιο Ο προσωρινός εµπεριστατωµένων χαρακτήρας ωστόσο συνδέεται περισσότερο µε την εξέλιξη των επιστηµονικών γνώσεων παρά απλά µε τον παράγοντα δεδοµένων. επιστηµονικών χρόνος " ". να διεξάγονται Πρέπει πρόσθετων επιστηµονικών δεδοµένων που είναι αναγκαία για µια πιο αντικειµενική αξιολόγηση του κινδύνου για την απόκτηση έρευνες. Τα µέτρα πρέπει να επανεξετάζονται περιοδικώς ώστε να συνεκτιµώνται Τα αποτελέσµατα των τα νέα διαθέσιµα επιστηµονικά δεδοµένα επιστηµονικών ερευνών πρέπει να επιτρέπουν την ολοκλήρωση της αξιολόγησης του κινδύνου και την αναθεώρηση των µέτρων σε συνάρτηση µε τα συµπεράσµατα εφόσον είναι αναγκαίο. , ,. 23 • , , αφενός Το εύλογο χρονικό διάστηµα που αναφέρεται στη συµφωνία SPS περιλαµβάνει συνεπώς το χρόνο που είναι αναγκαίος για την πραγµατοποίηση των σχετικών επιστηµονικών εργασιών και αφετέρου , , την πραγµατοποίηση µιας αξιολόγησης του κινδύνου που θα λαµβάνει υπόψη τα συµπεράσµατα των εργασιών αυτών ∆εν µπορεί να γίνεται επίκληση δηµοσιονοµικών περιορισµών ή πολιτικών προτεραιοτήτων για να δικαιολογούνται υπερβολικές καθυστερήσεις στην απόκτηση των αποτελεσµάτων την τροποποίηση των προσωρινών µέτρων επαναξιολόγηση κινδύνου του την και ,. Έρευνες πρέπει επίσης να διεξάγονται για τη βελτίωση των µεθοδολογιών συµπεριλαµβανοµένης και των µέσων για την αξιολόγηση του κινδύνου , της µεγαλύτερης ενσωµάτωσης όλων των σχετικών παραγόντων χ κοινωνικο οικονοµικά στοιχεία , - πρέπει να διατηρούνται σε ισχύ όσο τα Τα µέτρα αν και προσωρινά ασαφή ή µη καταληκτικά και επιστηµονικά δεδοµένα παραµένουν ελλιπή , όσο ο κίνδυνος εκτιµάται ότι είναι επαρκώς σηµαντικός για να µην µπορεί να γίνει ανεκτός από την κοινωνία. τεχνολογικές προοπτικές ). π (. , ,. Η διατήρηση των µέτρων εξαρτάται από την εξέλιξη των επιστηµονικών γνώσεων υπό το φως των οποίων πρέπει αυτά να επαναξιολογούνται. Αυτό σηµαίνει ότι πρέπει να συνεχίζονται οι επιστηµονικές έρευνες µε σκοπό την απόκτηση εµπεριστατωµένων δεδοµένων. , Τα µέτρα που βασίζονται στην αρχή της προφύλαξης πρέπει να να τροποποιούνται σε εφόσον είναι αναγκαίο επανεξετάζονται και , συνάρτηση µε τα αποτελέσµατα της επιστηµονικής έρευνας και της παρακολούθησης του αντικτύπου τους ,. 6. 4. • Το βάρος απόδειξης. (" Οι κανόνες που υφίστανται στην κοινοτική νοµοθεσία και σε πολλές τρίτες θετικός χώρες εφαρµόζουν την αρχή της προηγούµενης έγκρισης πριν από την κυκλοφορία στο εµπόριο ορισµένων ειδών κατάλογος ") όπως είναι τα φάρµακα προϊόντων τα παρασιτοκτόνα ή τα πρόσθετα , , Είναι και αυτός ένας τρόπος εφαρµογής της αρχής της τροφίµων προφύλαξης που µεταθέτει την ευθύνη για την προσαγωγή επιστηµονικών Αυτή είναι ιδιαίτερα η περίπτωση των ουσιών που εκτιµάται αποδείξεων. ότι είναι επικίνδυνες ή που ενδέχεται να είναι επικίνδυνες σε ένα «a priori» ορισµένο επίπεδο απορρόφησης Στην περίπτωση αυτή ο νοµοθέτης. , λαµβάνοντας τις προφυλάξεις του αντέστρεψε σαφώς το βάρος απόδειξης , ορίζοντας ότι οι ουσίες αυτές θεωρούνται επικίνδυνες µέχρις ότου αποδειχθεί το αντίθετο Εναπόκειται συνεπώς στις επιχειρήσεις να. πραγµατοποιούν τις επιστηµονικές εργασίες που είναι απαραίτητες για την Όσο το επίπεδο του κινδύνου για την υγεία ή το αξιολόγηση του κινδύνου. ο νοµοθέτης περιβάλλον δεν µπορεί να αξιολογηθεί µε επαρκή βεβαιότητα , 24 • δεν διαθέτει τις νοµικές βάσεις για να εγκρίνει τη χρήση της ουσίας , φυσικά από την εξαιρετική περίπτωση της χορήγησης άδειας για δοκιµές. εκτός , , , , στον ιδιώτη µπορεί να εναπόκειται στο χρήστη όπου δεν προβλέπεται να προηγείται η χορήγηση Σε άλλες περιπτώσεις έγκρισης σε µια ένωση καταναλωτών ή πολιτών ή στη δηµόσια αρχή να αποδείξουν τη φύση µιας πηγής κινδύνου και το επίπεδο κινδύνου ενός προϊόντος ή µιας διεργασίας. Ένα µέτρο που λαµβάνεται δυνάµει της αρχής της προφύλαξης µπορεί να περιλαµβάνει σε ορισµένες περιπτώσεις µια ρήτρα που µεταθέτει το βάρος µια τέτοια απόδειξης στον παραγωγό όµως υποχρέωση δεν µπορεί να εκλαµβάνεται συστηµατικά ως γενική αρχή όταν ένα της προφύλαξης εν αναµονή µέτρο εγκρίνεται δυνάµει της αρχής ώστε να δίνεται στους συµπληρωµατικών επιστηµονικών δεδοµένων επαγγελµατίες που έχουν οικονοµικό συµφέρον για την παραγωγή ή και / την εµπορευµατοποίηση της διεργασίας ή του προϊόντος η δυνατότητα να χρηµατοδοτήσουν τις απαραίτητες επιστηµονικές έρευνες σε εθελοντική βάση. · Η δυνατότητα αυτή πρέπει να εξετάζεται κατά περίπτωση τον κατασκευαστή ή τον εισαγωγέα ,. , , , Τα µέτρα που βασίζονται στην αρχή της προφύλαξης µπορούν να αποδίδουν ευθύνες ως προς την προσκόµιση των επιστηµονικών αποδείξεων που είναι αναγκαίες για την πλήρη αξιολόγηση του κινδύνου. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ 7. η Επιτροπή διατύπωσε τη Στην παρούσα ανακοίνωση που έχει γενική εµβέλεια , Η ανακοίνωση θέση της σχετικά µε την προσφυγή στην αρχή της προφύλαξης αυτή αντανακλά τη βούληση της Επιτροπής για διαφάνεια και διάλογο µε όλα τα εργαλείο ενδιαφερόµενα προσανατολισµού για κάθε ενδεχόµενο µέτρο που εφαρµόζει την αρχή της προφύλαξης. συγκεκριµένο Ταυτόχρονα αποτελεί µέρη. , , , ’ αφενός εξοχήν πολιτικής φύσης Η Επιτροπή επιθυµεί να επαναλάβει τη µεγάλη σηµασία που αποδίδει στη κατ διάκριση µεταξύ για την της απόφασης , των µέτρων που απορρέουν από την αφετέρου ανάληψη ενεργειών ή όχι και , προσφυγή στην αρχή της προφύλαξης τα οποία πρέπει να τηρούν τις γενικές , αρχές που είναι εφαρµοστέες για κάθε µέτρο διαχείρισης των κινδύνων Η. Επιτροπή θεωρεί επίσης ότι κάθε απόφασης πρέπει να προηγείται εξέταση όλων των διαθέσιµων επιστηµονικών δεδοµένων και µια όσο το , Η λήψη δυνατόν πιο αντικειµενική και πλήρη αξιολόγηση απόφασης για την προσφυγή στην αρχή της προφύλαξης δεν σηµαίνει ότι τα µέτρα µπορεί να είναι αυθαίρετα ή να επιφέρουν διακρίσεις. εάν είναι δυνατόν του κινδύνου. , , Η ανακοίνωση αυτή µπορεί επίσης να συµβάλει στην επιβεβαίωση της θέσης της Κοινότητας σε διεθνές επίπεδο όπου η αναφορά στην αρχή της προφύλαξης η Επιτροπή επιθυµεί να υπογραµµίσει ότι η γίνεται όλο και πιο συχνή , αλλά ότι ανακοίνωση αυτή δεν αποτελεί την τελευταία λέξη στον προβληµατισµό Ωστόσο. , 25 αντιθέτως πρέπει να χρησιµεύσει ως σηµείο αφετηρίας για µια ευρύτερη µελέτη των συνθηκών υπό τις οποίες πρέπει να γίνεται η αξιολόγηση η , διαχείριση και η κοινοποίηση των κινδύνων η εκτίµηση ,. 26 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ I ΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΒΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΚ ΠΕΡΙ ΜΕΤΡΩΝ ΠΡΟΦΥΛΑΞΗΣ Τα νοµοθετικά κείµενα Αναφορά 1 Η συνθήκη του Άµστερνταµ που περιέχει διατάξεις της συνθήκης του Μάαστριχτ του και ιδίως το άρθρο αυτής , 174 αναφέρει 1992, – «2. Η πολιτική της Κοινότητας στον τοµέα του περιβάλλοντος αποβλέπει σε υψηλό επίπεδο προστασίας και λαµβάνει υπόψη την ποικιλοµορφία των καταστάσεων στις διάφορες περιοχές της Κοινότητας Στηρίζεται στις αρχές της προφύλαξης και της προληπτικής δράσης κατά προτεραιότητα στην πηγή της επανόρθωσης των καταστροφών του περιβάλλοντος. καθώς και στην αρχή ο ρυπαίνων πληρώνει , , , «. Κατά την εκπόνηση της πολιτικής της στον τοµέα του περιβάλλοντος , 3. λαµβάνει υπόψη : η Κοινότητα – – τα διαθέσιµα επιστηµονικά και τεχνικά δεδοµένα ,… τα πλεονεκτήµατα και τις επιβαρύνσεις που µπορεί να προκύψουν από τη δράση ή την απουσία δράσης …. » Αναφορά της συνθήκης ΕΚ προβλέπει ότι 2 οι απαιτήσεις της περιβαλλοντικής Το άρθρο προστασίας πρέπει να ενταχθούν στον καθορισµό και την εφαρµογή των κοινοτικών ιδίως προκειµένου να προωθηθεί η πολιτικών και δράσεων που αναφέρονται στο άρθρο αειφόρος ανάπτυξη 3, 6 « ». Αναφορά 3 το άρθρο ». Αναφορά 4 3 95 παράγραφος της συνθήκης ΕΚ προβλέπει Έτσι στις , , την ασφάλεια προτάσεις της που προβλέπονται στην παράγραφο σχετικά µε την υγεία , , την προστασία του περιβάλλοντος και την προστασία των καταναλωτών λαµβάνει ως βάση ένα υψηλό επίπεδο προστασίας λαµβάνοντας κυρίως υπόψη όσες νέες εξελίξεις βασίζονται σε επιστηµονικά δεδοµένα Στο πλαίσιο των αντίστοιχων αρµοδιοτήτων τους , το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συµβούλιο επιδιώκουν επίσης την επίτευξη αυτού του στόχου Η Επιτροπή : « 1 ,. της συνθήκης ΕΚ προβλέπει στην πρώτη παράγραφο Το άρθρο Κατά τον καθορισµό και την εφαρµογή όλων των πολιτικών και δράσεων της Κοινότητας , εξασφαλίζεται υψηλού επιπέδου προστασία της υγείας του ανθρώπου 152 : « ». Η νοµολογία 27 Αναφορά 5 Στην απόφασή του για την εγκυρότητα της απόφασης της Επιτροπής που απαγορεύει την εξαγωγή βοείου κρέατος καταγωγής Ηνωµένου Βασιλείου προκειµένου να περιορισθεί ο κίνδυνος µετάδοσης της σπογγώδους εγκεφαλοπάθειας των βοοειδών το ∆ικαστήριο αποφάσεις της ( διευκρίνισε C-180/96), ης Μαΐου C-157/96 υπόθεση 1998, και 5 : , Πρέπει να γίνει δεκτό ότι οσάκις υφίστανται αµφιβολίες ως προς τη συνδροµή ή τη « , σηµασία κινδύνων για την υγεία των ατόµων τα κοινοτικά όργανα µπορούν να λαµβάνουν µέτρα προστασίας χωρίς να οφείλουν να αναµένουν να αποδειχθεί πλήρως το υπαρκτό , και η σοβαρότητα των εν λόγω κινδύνων Στην ακόλουθη σκέψη του ∆ικαστηρίου διευκρινίζεται µεταγενέστερα ο τρόπος του συλλογισµού του Η ερµηνεία σύµφωνα µε το παράγραφος αυτή ενισχύεται από το άρθρο οποίο η προστασία της υγείας του ανθρώπου εµπίπτει στους στόχους της πολιτικής της Κοινότητας στον τοµέα του περιβάλλοντος του ιδίου άρθρου προβλέπει στηρίζεται ιδίως ότι η πολιτική αυτή στις αρχές της προφύλαξης και της προληπτικής δράσης και ότι οι ανάγκες στον τοµέα της προστασίας του περιβάλλοντος πρέπει να λαµβάνονται υπόψη κατά τον καθορισµό και την εφαρµογή των άλλων πολιτικών της Κοινότητας η οποία αποβλέπει σε υψηλό επίπεδο προστασίας , 99). της συνθήκης ΕΚ , Η παράγραφος σκέψη σκέψη 130 » ( : « 1, Ρ 2. , , » ( 100). Αναφορά 6 ης Ιουλίου Σε µια άλλη απόφαση σχετική µε την προστασία της υγείας των καταναλωτών της της απόφασης που αφορά την σπογγώδη εγκεφαλοπάθεια των βοοειδών και απόφαση το Πρωτοδικείο επαναλαµβάνει το σκεπτικό ( σκέψεις υπόθεση Τ -199/96), 1998, 16 66 βλ (. 67). Αναφορά ής Ιουνίου 7 Τέλος σε διάταξη της ο πρόεδρος του Πρωτοδικείου επιβεβαιώνει τις θέσεις που διατυπώθηκαν στις προαναφερόµενες αυτήν τη δικαστική απόφαση αποφάσεις. γίνεται σαφής υπαινιγµός στην αρχή της προφύλαξης και επιβεβαιώνεται ότι για τις « απαιτήσεις που συνδέονται µε την προστασία της υγείας πρέπει αδιαφιλονίκητα να αναγνωρίζεται ότι έχουν χαρακτήρα επικρατέστερο σε σχέση µε οικονοµικά κριτήρια Πρέπει ωστόσο να υπογραµµισθεί ότι σ υπόθεση Τ 1999 ( -70/99) 30 ’ ». (cid:1) Οι πολιτικοί προσανατολισµοί Αναφορά 8 Στην ανακοίνωσή της της ασφάλεια των τροφίµων 30 ής Απριλίου για την υγεία των καταναλωτών και την η Επιτροπή αναφέρει (COM(97) 183 1997 τελικό ), : η Επιτροπή θα ακολουθεί την αρχή της προφύλαξης στις Κατά την ανάλυση κινδύνων « περιπτώσεις που η επιστηµονική βάση για την ανάληψη ενεργειών είναι ανεπαρκής ή σε περίπτωση που υπάρχουν ασάφειες , ». Αναφορά 9 28 Στο πράσινο βιβλίο ής Απριλίου της 30 Γενικές αρχές της νοµοθεσίας τροφίµων στην Ευρωπαϊκή Ένωση « 1997 (COM(97) 176 η Επιτροπή επαναλαµβάνει : τελικό ), » του περιβάλλοντος και των καταναλωτών Η συνθήκη απαιτεί από την Κοινότητα να συµβάλει στη διατήρηση ενός υψηλού επιπέδου « Για να προστασίας της δηµόσιας υγείας διασφαλισθεί ένα υψηλό επίπεδο προστασίας και συνοχής τα µέτρα προστασίας θα πρέπει , να βασίζονται σε αξιολόγηση των κινδύνων λαµβάνοντας υπόψη όλους τους σχετικούς παράγοντες κινδύνου τα άριστα , διαθέσιµα επιστηµονικά στοιχεία και το βαθµό στον οποίο υπάρχουν διαθέσιµες µέθοδοι επιθεώρησης Όπου δεν είναι δυνατή µια πλήρης αξιολόγηση κινδύνων τα λαµβανόµενα µέτρα θα πρέπει να βασίζονται στην αρχή της προφύλαξης συµπεριλαµβανοµένων των τεχνολογικών πλευρών δειγµατοληψίας και ελέγχου , ,. , ». , Αναφορά 10 Στο ψήφισµά του της ης Μαρτίου Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο διαπίστωσε 10 : σχετικά µε το ανωτέρω Πράσινο Βιβλίο , το 1998 Η κοινοτική νοµοθεσία τροφίµων στηρίζεται στη βασική αρχή της προληπτικής « προστασίας της υγείας και της προστασίας των καταναλωτών , υπογραµµίζει ότι η σχετική πολιτική θα πρέπει να βασίζεται σε επιστηµονική αξιολόγηση των κινδύνων η οποία θα συµπληρώνεται εν ανάγκη µε την ανάλογη διαχείριση των κινδύνων βάσει της αρχής της προφύλαξης και , , καλεί την Επιτροπή να λάβει προληπτικά µέτρα ενόψει ενδεχόµενων αµφισβητήσεων της κοινοτικής νοµοθεσίας τροφίµων εκ µέρους των αρµόδιων οργάνων του ΠΟΕ ζητώντας από τις οικείες επιστηµονικές επιτροπές να υποβάλλουν πλήρες επιχειρηµατολόγιο βασισµένο στην αρχή της προφύλαξης ». Αναφορά 11 16 ψήφισµα σχετικά µε την Μαρτίου Για το σκοπό αυτό Η µικτή κοινοβουλευτική επιτροπή του ΕΟΧ Ευρωπαϊκός Οικονοµικός Χώρος ) ενέκρινε στις ασφάλεια των τροφίµων στον « ΕΟΧ δίνει έµφαση στη σηµασία που έχει η εφαρµογή της επιβεβαιώνει την προεξάρχουσα και αρχής της προφύλαξης , τι ανάγκη για µια προσέγγιση βασισµένη στην αρχή της προφύλαξης εντός του ΕΟΧ σε ό αφορά την εκτίµηση και την αξιολόγηση εφαρµογών για την προώθηση γενετικά µεταλλαγµένων οργανισµών που προορίζονται για την αλυσίδα τροφίµων 1999 , σηµείο αφετέρου αφενός σηµείο « 5) » ( , « ». ( , …» ( 13). Αναφορά 12 , Απριλίου µεταξύ άλλων ψήφισµα µε το οποίο ζητά από την Το Συµβούλιο ενέκρινε στις 13 να είναι στο µέλλον περισσότερο αποφασισµένη να Επιτροπή « χρησιµοποιεί την αρχή της προφύλαξης κατά τη σύνταξη προτάσεων νοµοθετικών πράξεων και στις άλλες της δραστηριότητες τις σχετικές µε τους καταναλωτές και να αναπτύσσει κατά προτεραιότητα σαφείς και αποτελεσµατικές κατευθυντήριες γραµµές για την εφαρµογή της αρχής αυτής 1999 ». 29 Η ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΠΡΟΦΥΛΑΞΗΣ ΣΤΟ ∆ΙΕΘΝΕΣ ∆ΙΚΑΙΟ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ II Το περιβάλλον Αν και η αρχή της προφύλαξης έχει ευρύτερη εφαρµογή στο πλαίσιο της πολιτικής για το περιβάλλον αναπτύχθηκε κατά πρώτο λόγο , : « διευκρινίζεται αποτελέσµατος σε επιστηµονικό επίπεδο. Στην υπουργική δήλωση της δεύτερης διεθνούς συνδιάσκεψης για την προστασία της Βόρειας Θάλασσας προκειµένου να προστατευθεί η Βόρεια (1987) Θάλασσα από τις ενδεχοµένως επιζήµιες συνέπειες των πλέον επικίνδυνων ουσιών , επιβάλλεται µια προσέγγιση µε βάση την προφύλαξη Μπορεί να απαιτηθεί η λήψη µέτρων για τον έλεγχο των εκποµπών των ουσιών αυτών προτού προσδιοριστεί επισήµως η σχέση Κατά την τρίτη διεθνή συνδιάσκεψη για αιτίου ». την προστασία της Βόρειας Θάλασσας Σ διατυπώθηκε νέα υπουργική δήλωση (1990) ' αυτήν αποσαφηνίζεται η προηγούµενη δήλωση και αναφέρεται ότι οι κυβερνήσεις που θα συνεχίσουν να εφαρµόζουν την αρχή της υπογράφουν την παρούσα δήλωση δηλαδή να λαµβάνουν µέτρα για την αποφυγή των δυνητικά επιζήµιων προφύλαξης συνεπειών από ουσίες που είναι ανθεκτικές στη διάσπαση τοξικές και βιοσυσσωρεύσιµες , ακόµα και όταν δεν υπάρχουν επιστηµονικές αποδείξεις για την ύπαρξη αιτιώδους σχέσης µεταξύ των εκποµπών και των αποτελεσµάτων : «. - ,. , ». και συµπεριλήφθηκε στην αποκαλούµενη δήλωση του Ρίο Η αρχή της προφύλαξης αναγνωρίστηκε ρητώς κατά τη διάσκεψη των Ηνωµένων Εθνών για το περιβάλλον και την ανάπτυξη που πραγµατοποιήθηκε στο Ρίο ντε Τζανέιρο το Από τότε η αρχή της 1992, προφύλαξης βρήκε τη θέση της σε πολλές πράξεις για το περιβάλλον και ειδικότερα σε τις ουσίες που πράξεις που αφορούν τις παγκόσµιες κλιµατικές µεταβολές , καταστρέφουν το στρώµα του όζοντος και τη διατήρηση της βιολογικής ποικιλότητας. Η αρχή της προφύλαξης περιλαµβάνεται στην αρχή αρχών για τα γενικά δικαιώµατα και υποχρεώσεις των εθνικών αρχών : 15 της δήλωσης του Ρίο µεταξύ των Προκειµένου να προστατευθεί το περιβάλλον η προσέγγιση βάσει της προφύλαξης πρέπει « να εφαρµόζεται ευρέως από τα κράτη ανάλογα µε τις ικανότητές τους Όπου υφίσταται. η έλλειψη πλήρους επιστηµονικής βεβαιότητας δεν απειλή για σοβαρή ή αµετάκλητη ζηµία , µπορεί να χρησιµοποιείται ως λόγος για την αναβολή λήψης µέτρων αποτελεσµατικών ως προς το κόστος προκειµένου να προληφθεί η υποβάθµιση του περιβάλλοντος , ». Η αρχή 15 αναπαράγεται µε παρόµοια διατύπωση : Στο προοίµιο της Σύµβασης για τη βιολογική ποικιλότητα 1. (1992): επίσης όπου απειλείται σοβαρά µε συρρίκνωση ή µε υποβάθµιση Σηµειώνοντας (. ) , η βιολογική ποικιλότητα η έλλειψη πλήρους επιστηµονικής τεκµηρίωσης δεν πρέπει να , χρησιµοποιείται ως λόγος για την αναβολή λήψεως των µέτρων που απαιτούνται για την αποφυγή ή την ελαχιστοποίηση µιας τέτοιας απειλής ότι , , , (. ) Στο άρθρο αρχές ) 3 ( 2. της σύµβασης για τις κλιµατικές µεταβολές (1992): 30 , ,. , - Τα συµβαλλόµενα µέρη πρέπει να λάβουν προληπτικά µέτρα για να προβλέπουν (. ) , « να αποτρέπουν ή να περιορίζουν στο ελάχιστο τις αιτίες των κλιµατικών µεταβολών και να Όπου υπάρχουν απειλές σοβαρής ή ανήκεστης µετριάζουν τις δυσµενείς επιπτώσεις τους δεν πρέπει να χρησιµοποιείται η έλλειψη πλήρους επιστηµονικής βεβαιότητας ως βλάβης λαµβάνοντας υπόψη ότι οι πολιτικές και τα λόγος για την αναβολή των εν λόγω µέτρων µέτρα για την αντιµετώπιση της αλλαγής του κλίµατος πρέπει να είναι αποδοτικά ώστε να , εξασφαλίζονται παγκόσµια οφέλη µε το χαµηλότερο δυνατό κόστος Για την επίτευξη του. οι πολιτικές και τα µέτρα αυτά πρέπει να λαµβάνουν υπόψη διαφορετικά στόχου αυτού κοινωνικο να καλύπτουν όλες τις σχετικές πηγές , , καθώς και να καταβόθρες και ταµιευτήρες αερίων του θερµοκηπίου και την προσαρµογή , συµπεριλαµβάνουν όλους τους οικονοµικούς τοµείς Οι προσπάθειες για την αντιµετώπιση της αλλαγής του κλίµατος µπορούν να αποτελέσουν αντικείµενο συντονισµένης δράσης των ενδιαφεροµένων συµβαλλοµένων µερών οικονοµικά πλαίσια , να είναι σφαιρικά Σεπτέµβριος. » Στη σύµβαση του Παρισιού για την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος του Βορειοανατολικού Ατλαντικού η αρχή της προφύλαξης ορίζεται ως 1992) η αρχή σύµφωνα µε την οποία επιβάλλεται η λήψη µέτρων εφόσον συντρέχουν λόγοι « ανησυχίας λόγω άµεσης ή έµµεσης εισαγωγής ουσιών ή ενέργειας στο θαλάσσιο περιβάλλον επιβαρύνουν τους οι οποίες συνεπάγονται κινδύνους για την ανθρώπινη υγεία , υποβαθµίζουν την ψυχαγωγική αξία βιολογικούς πόρους και τα θαλάσσια οικοσυστήµατα ακόµη και αν δεν υπάρχουν ή παρεµποδίζουν άλλες θεµιτές χρήσεις της θάλασσας αποδείξεις αιτιώδους σχέσης µεταξύ της εισαγωγής τους και των επιπτώσεων αυτών ( , ,. , ». , , 28 στις 2000, : «H Ιανουαρίου κατά τη διάσκεψη των µερών της σύµβασης για τη Πρόσφατα , στο πρωτόκολλο για τη βιοασφάλεια σχετικά µε την ασφαλή βιολογική ποικιλότητα µεταφορά µεταχείριση και χρησιµοποίηση ζώντων τροποποιηµένων οργανισµών προϊόντων της βιοτεχνολογίας επιβεβαιώθηκε η θεµελιώδης λειτουργία της αρχής της έλλειψη επιστηµονικής βεβαιότητας λόγω ανεπαρκών σχετικών προφύλαξης επιστηµονικών πληροφοριών και γνώσεων ως προς την έκταση των δυνητικών δυσµενών συνεπειών ενός ζώντος τροποποιηµένου οργανισµού στη διατήρηση και βιώσιµη χρήση λαµβάνοντας υπόψη της βιολογικής ποικιλότητας στο συµβαλλόµενο µέρος εισαγωγής , δεν πρέπει να αποτρέπει το συµβαλλόµενο τους κινδύνους για την υγεία του ανθρώπου σε σχέση µε την εισαγωγή του εν λόγω µέρος να λάβει µια απόφαση ανωτέρω ζώντος τροποποιηµένου οργανισµού όπως αναφέρεται στην παράγραφο προκειµένου να αποφευχθούν ή να ελαχιστοποιηθούν οι δυνητικές δυσµενείς συνέπειες όπως αρµόζει , 3 , , , ». Επίσης στο προοίµιο της συµφωνίας του ΠΟΕ υπογραµµίζονται οι όλο και στενότεροι δεσµοί µεταξύ του διεθνούς εµπορίου και του περιβάλλοντος. Η συµφωνία του ΠΟΕ για την φυτοϋγειονοµικής προστασίας (SPS) εφαρµογή µέτρων υγειονοµικής και ’ όλο που ο όρος αρχή της προφύλαξης " Παρ δεν χρησιµοποιείται ρητώς στη συµφωνία " του ΠΟΕ για την εφαρµογή µέτρων υγειονοµικής και φυτοϋγειονοµικής προστασίας το δευτεροβάθµιο δικαιοδοτικό όργανο για τα µέτρα της ΕΚ σχετικά µε το κρέας (SPS), δηλώνει ότι η αρχή ορµόνες και τα προϊόντα κρέατος -1997-4, αυτή αντικατοπτρίζεται στο άρθρο διαβάζουµε της συµφωνίας : Στις περιπτώσεις όπου τα σχετικά επιστηµονικά αποδεικτικά στοιχεία είναι ανεπαρκή « , ή οποιοδήποτε πληροφοριών φυτοϋγειονοµικής , 5. 7 υγειονοµικής προσωρινά διαθεσίµων δύναται προστασίας µέτρα σχετικών εγκρίνει των 124) Στο άρθρο να βάσει παράγραφος µέλος ΑΒ 5. 7 ) ( (. 31 1) ανεπαρκείς και " θεσπίζεται περιλαµβανοµένων των προερχόµενων από τους σχετικούς διεθνείς οργανισµούς καθώς και από µέτρα υγειονοµικής ή φυτοϋγειονοµικής προστασίας που εφαρµόζονται από άλλα µέλη τα µέλη επιδιώκουν να αποκτήσουν τις αναγκαίες πρόσθετες πληροφορίες ώστε να προβούν σε περισσότερο αντικειµενική εκτίµηση των κινδύνων και , να επανεξετάσουν αναλόγως το µέτρο υγειονοµικής ή φυτοϋγειονοµικής προστασίας εντός ευλόγου προθεσµίας Σε τέτοιες περιπτώσεις ,. ». , , « 5. 7 124) κατευθυντήριες γραµµές και συστάσεις παράγραφος ( είναι εξαντλητικό σε ό δηλαδή πιο προστατευτικό ) αναγνωρίζει Το δευτεροβάθµιο δικαιοδοτικό όργανο για τις ορµόνες τι αφορά ότι δεν είναι αναγκαίο να τεθεί ως αρχή ότι το άρθρο τη σχετικότητα της αρχής της προφύλαξης Επιπλέον τα µέλη έχουν το δικαίωµα να ». που µπορεί να είναι καθορίσουν το δικό τους επίπεδο υγειονοµικής προστασίας από αυτό που διαφαίνεται στα υπάρχοντα υψηλότερο ( οι διεθνή πρότυπα " υπεύθυνες αντιπροσωπευτικές κυβερνήσεις ενεργούν γενικά µε σύνεση και προφύλαξη , δηλαδή κίνδυνος όταν υπάρχει κίνδυνος ανήκεστης βλάβης της ανθρώπινης υγείας Το δευτεροβάθµιο δικαιοδοτικό όργανο για τα ιαπωνικά µέτρα πρόκλησης θανάτου σχετικά µε τα γεωργικά προϊόντα διευκρινίζει τις τέσσερις ( απαιτήσεις που πρέπει να πληρούνται προκειµένου για την υιοθέτηση και διατήρηση προσωρινών µέτρων υγειονοµικής και φυτοϋγειονοµικής προστασίας Ένα µέλος µπορεί προσωρινά να υιοθετήσει ένα µέτρο υγειονοµικής και φυτοϋγειονοµικής προστασίας εάν το µέτρο αυτό : Επιπλέον δέχεται ότι παράγραφος -1998-8, ΑΒ 89). » ». , , επιβάλλεται σε µια κατάσταση όπου οι σχετικές επιστηµονικές πληροφορίες είναι " βάσει των σχετικών διαθέσιµων πληροφοριών " 2) Ένα τέτοιο προσωρινό µέτρο µπορεί να µη διατηρηθεί εν ισχύ εκτός εάν το µέλος που θέσπισε το µέτρο ". : επιδιώκει να αποκτήσει τις συµπληρωµατικές πληροφορίες που είναι απαραίτητες 1) " για µια πιο αντικειµενική αξιολόγηση του κινδύνου και " επανεξετάζει το µέτρο εντός ευλόγου χρονικού διαστήµατος ". για την επανεξέταση του µέτρου 2) " Αυτές οι τέσσερις απαιτήσεις είναι σαφώς σωρευτικές και εξίσου σηµαντικές για να υπάρχει συνέπεια µε τις διατάξεις του άρθρου εύλογο χρονικό 5. 7. " διάστηµα το δευτεροβάθµιο δικαιοδοτικό όργανο ότι αυτό πρέπει να καθορίζεται κάθε φορά ξεχωριστά επισηµαίνει , ( ανάλογα µε την περίπτωση και εξαρτάται από τις ειδικές περιστάσεις κάθε περίπτωσης , συµπεριλαµβανοµένης της δυσκολίας για την απόκτηση των πρόσθετων πληροφοριών που είναι αναγκαίες για την επανεξέταση και των χαρακτηριστικών του προσωρινού µέτρου υγειονοµικής και φυτοϋγειονοµικής προστασίας παράγραφος τι αφορά το 93) , Σε ό " , ,. 32 ΟΙ ΤΕΣΣΕΡΙΣ ΣΥΝΙΣΤΩΣΕΣ ΤΗΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΟΥ ΚΙΝ∆ΥΝΟΥ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ III Η ολοκλήρωση αυτών των τεσσάρων βηµάτων πρέπει να επιχειρείται πριν από την ανάληψη δράσης. • • • • Ο εντοπισµός της πηγής του κινδύνου σηµαίνει ότι εντοπίζονται οι βιολογικοί , χηµικοί ή φυσικοί παράγοντες που µπορεί να έχουν δυσµενή αποτελέσµατα Μια νέα. ουσία ή ένας βιολογικός παράγοντας µπορούν να αποκαλύπτονται µέσω των αποτελεσµάτων τους στον πληθυσµό ή στο περιβάλλον και είναι δυνατόν να περιγραφούν τα πραγµατικά ή δυνητικά αποτελέσµατα στον πληθυσµό ή το περιβάλλον προτού το αίτιο εντοπισθεί πέραν αµφιβολίας. νόσος ή θάνατος ( ) και ποιοτικά , ποσοτικά Ο χαρακτηρισµός της πηγής του κινδύνου συνίσταται στον καθορισµό της φύσης και της σοβαρότητας των δυσµενών αποτελεσµάτων που ή / Στο στάδιο αυτό πρέπει να συνδέονται µε αιτιώδεις παράγοντες ή δραστηριότητα προσδιοριστεί η σχέση µεταξύ του ποσού της επικίνδυνης ουσίας και του αποτελέσµατος Ωστόσο η σχέση είναι µερικές φορές δύσκολο ή αδύνατο να. αποδειχθεί επειδή ο αιτιώδης σύνδεσµος δεν έχει καθορισθεί µε , απόλυτη βεβαιότητα για παράδειγµα ,. ,. Η εκτίµηση της έκθεσης συνίσταται σε ποσοτική ή ποιοτική αξιολόγηση της Εκτός από τις πληροφορίες για πιθανότητας έκθεσης στον υπό µελέτη παράγοντα. τους ίδιους τους παράγοντες. ), είναι αναγκαίο να υπάρχουν δεδοµένα για την πιθανότητα µόλυνσης ή έκθεσης του πληθυσµού ή του περιβάλλοντος στον εν λόγω κίνδυνο. χαρακτηριστικά κλπ συγκεντρώσεις κατανοµή πηγή ( , , , , την πιθανότητα και ποσοτική εκτίµηση Ο χαρακτηρισµός του κινδύνου αντιστοιχεί στην ποιοτική ή / , λαµβάνοντας υπόψη τις εγγενείς αβεβαιότητες τη συχνότητα και τη , σοβαρότητα των γνωστών ή δυνητικών δυσµενών περιβαλλοντικών αποτελεσµάτων Ο χαρακτηρισµός αυτός γίνεται βάσει των τριών ή αποτελεσµάτων για την υγεία. τις στοιχείων που προηγούνται και εξαρτάται πολύ από τις αβεβαιότητες τις υποθέσεις εργασίας και τις συγκυρίες που υφίστανται σε κάθε στάδιο παραλλαγές , Όταν τα διαθέσιµα δεδοµένα είναι ακατάλληλα ή µη καταληκτικά της διεργασίας , µπορεί να επιλεγεί για την υπόθεση µια » προσεκτική και συνετή προσέγγιση για την προστασία του περιβάλλοντος της υγείας Η συσσώρευση τέτοιου είδους υποθέσεων θα οδηγήσει σε ή της ασφάλειας. υπερβολική παρουσίαση του πραγµατικού κινδύνου αλλά έτσι παρέχεται κάποια εγγύηση ότι δεν θα υποτιµηθεί ο κίνδυνος της χειρότερης των περιπτώσεων « ,. ,. 33


title: Kommissionens forordning (EF) nr. 258/2000 af 2. februar 2000 om fastsættelse af eksportrestitutionerne for hvidt sukker og råsukker i uforarbejdet stand

eurovoc_concepts:
export refund
raw sugar
white sugar

formats: pdf print

text: L 28/24 DA De Europæiske Fællesskabers Tidende 3. 2. 2000 KOMMISSIONENS FORORDNING (EF) Nr. 258/2000 af 2. februar 2000 om fastsættelse af eksportrestitutionerne for hvidt sukker og råsukker i uforarbejdet stand KOMMISSIONEN FOR DE EUROPÆISKE FÆLLESSKABER HAR — under henvisning til traktaten om oprettelse af Det Europæiske Fællesskab, under henvisning til Rådets forordning (EF) nr. 2038/1999 af 13. september 1999 om den fælles markedsordning for sukker (1), særlig artikel 18, stk. 5, andet afsnit, og ud fra følgende betragtninger: (1) (2) (3) I henhold til artikel 18 i forordning (EF) nr. 2038/1999 kan forskellen mellem noteringerne og priserne på verdensmarkedet i forordningens artikel 1, stk. 1, litra a), og priserne for disse produkter inden for Fællesskabet udlignes ved en eksportrestitution; for de produkter, som er nævnt i henhold til forordning (EF) nr. 2038/1999 skal restitu- tionerne for hvidt sukker og råsukker, der ikke er dena- tureret, og som udføres i uforarbejdet stand, fastsættes under hensyntagen til situationen på fællesskabsmar- kedet og på verdensmarkedet for sukker og navnlig under hensyntagen til de pris- og omkostningsfaktorer, som er nævnt i forordningens artikel 19; ifølge samme artikel skal der endvidere tages hensyn til de påtænkte udførslers økonomiske aspekt; for råsukkers vedkommende skal restitutionen fastsættes for standardkvaliteten; denne er defineret i artikel 1 i Rådets forordning (EØF) nr. 431/68 af 9. april 1968 om fastsættelse af standardkvaliteten for råsukker og af Fællesskabets grænseovergangssted for beregning af cif- priserne inden for sukkersektoren (2), ændret ved forord- ning (EF) nr. 3290/94 (3); denne restitution fastsættes i øvrigt i forordning (EF) nr. 2038/1999; kandissukker er defi- neret i Kommissionens forordning (EF) nr. 2135/95 af 7. september 1995 om gennemførelsesbestemmelser for i overensstemmelse med artikel 19, stk. 4, i sukkersektoren (4); den således eksportrestitutioner beregnede restitution bør, for så vidt angår sukker tilsat smagsstoffer eller farvestoffer, gælde for det pågældende sukkers sakkaroseindhold og fastsættes pr. 1 % af dette indhold; situationen på verdensmarkedet eller de særlige krav på visse markeder kan gøre det nødvendigt at differentiere restitutionen for sukker efter dets bestemmelse; i særlige tilfælde kan restitutionsbeløbet fastsættes i rets- akter af anden karakter; restitutionen skal fastsættes hver anden uge; den kan ændres i mellemtiden; anvendelsen af disse bestemmelser på den nuværende situation på sukkermarkedet, navnlig på noteringer eller kurser på sukker i Fællesskabet og på verdensmarkedet, fører til at fastsætte restitutionerne til de beløb, der er angivet i bilaget; de i denne forordning fastsatte foranstaltninger er i over- ensstemmelse med udtalelse fra Forvaltningskomitéen for Sukker — (4) (5) (6) (7) (8) UDSTEDT FØLGENDE FORORDNING: Artikel 1 Eksportrestitutionerne for de produkter, der er nævnt i artikel 1, stk. 1, litra a), i forordning (EF) nr. 2038/1999, i uforar- bejdet stand og ikke denaturerede, fastsættes til de beløb, der er angivet i bilaget. Denne forordning træder i kraft den 3. februar 2000. Artikel 2 Denne medlemsstat. forordning er bindende i alle enkeltheder og gælder umiddelbart i hver Udfærdiget i Bruxelles, den 2. februar 2000. På Kommissionens vegne Franz FISCHLER Medlem af Kommissionen (1) EFT L 252 af 25. 9. 1999, s. 1. (2) EFT L 89 af 10. 4. 1968, s. 3. (3) EFT L 349 af 31. 12. 1994, s. 105. (4) EFT L 214 af 8. 9. 1995, s. 16. 3. 2. 2000 DA De Europæiske Fællesskabers Tidende L 28/25 til Kommissionens forordning af 2. februar 2000 om fastsættelse af eksportrestitutionerne for hvidt sukker og råsukker i uforarbejdet stand BILAG Produktkode 1701 11 90 9100 1701 11 90 9910 1701 11 90 9950 1701 12 90 9100 1701 12 90 9910 1701 12 90 9950 Restitutionsbeløb — EUR/100 kg — 43,33 42,19 43,33 42,19 (1) (1) (2) (1) (1) (2) 1701 91 00 9000 0,4710 — EUR/1 % saccharose × 100 kg — 1701 99 10 9100 1701 99 10 9910 1701 99 10 9950 — EUR/100 kg — 47,10 48,08 45,86 1701 99 90 9100 0,4710 — EUR/1 % saccharose × 100 kg — (1) Dette beløb anvendes for råsukker med et udbytte på 92 %. Såfremt det udførte råsukkers udbytte ikke udgør 92 %, beregnes størrelsen af den restitution, der skal anvendes, i overensstemmelse med bestemmelserne i artikel 19, stk. 4, i forordning (EF) nr. 2038/1999. (2) Denne fastsættelse blev forordning (EØF) nr. 2689/85 (EFT L 255 af 26. 9. 1985, s. 12), ændret ved forordning (EØF) nr. 3251/85 (EFT L 309 af 21. 11. 1985, s. 14). ved Kommissionens suspenderet


title: AGORA IV : Gering qualifizierte Personen am Arbeitsmarkt: Ausblick und politische Optionen: Auf dem Weg zu einer allgemeinen Mindestlernplattform, Thessaloniki, 29. und 30. Oktober 1998.

eurovoc_concepts:
EU employment policy
compulsory education
continuing education
education policy
labour market
professional qualifications
technological change
vocational training


title: Statistiques en bref. Économie et finances n̊ 2/2000. Produit intérieur brut 1998.

eurovoc_concepts:
Australia
Canada
EU Member State
Japan
United States
economic growth
economic statistics
gross domestic product