title: Commission Regulation (EC) No 302/2000 of 9 February 2000 fixing the maximum export refund for white sugar for the 26th partial invitation to tender issued within the framework of the standing invitation to tender provided for in Regulation (EC) No 1489/1999

eurovoc_concepts:
award of contract
export refund
white sugar

formats: pdf print

text: 10. 2. 2000 EN Official Journal of the European Communities L 35/7 COMMISSION REGULATION (EC) No 302/2000 of 9 February 2000 fixing the maximum export refund for white sugar for the 26th partial invitation to tender issued within the framework of the standing invitation to tender provided for in Regulation (EC) No 1489/1999 THE COMMISSION OF THE EUROPEAN COMMUNITIES, Having regard to the Treaty establishing the European Community, Having regard to Council Regulation (EC) No 2038/1999 of 13 September 1999 on the common organisation of the markets in the sugar sector (1), and in particular the second subpara- graph of Article 18(5) thereof, and world markets in sugar, for the partial invitation to tender in question. (3) (4) Following an examination of the tenders submitted in response to the 26th partial invitation to tender, the provisions set out in Article 1 should be adopted. The measures provided for in this Regulation are in accordance with the opinion of the Management Committee for Sugar, Whereas: (1) (2) Commission Regulation (EC) No 1489/1999 of 7 July 1999 on a standing invitation to tender to determine levies and/or refunds on exports of white sugar (2), requires partial invitations to tender to be issued for the export of this sugar. Pursuant to Article 9(1) of Regulation (EC) No 1489/ 1999 a maximum export refund shall be fixed, as the case may be, account being taken in particular of the state and foreseeable development of the Community HAS ADOPTED THIS REGULATION: Article 1 For the 26th partial invitation to tender for white sugar issued pursuant to Regulation (EC) No 1489/1999 the maximum amount of the export refund is fixed at EUR 51,850/100 kg. This Regulation shall enter into force on 10 February 2000. Article 2 This Regulation shall be binding in its entirety and directly applicable in all Member States. Done at Brussels, 9 February 2000. For the Commission Franz FISCHLER Member of the Commission (1) OJ L 252, 25. 9. 1999, p. 1. (2) OJ L 172, 8. 7. 1999, p. 27


title: Λευκή Βίβλος για την περιβαλλοντική ευθύνη

eurovoc_concepts:
EU action
biodiversity
degradation of the environment
environmental offence
polluter pays principle

formats: html pdf

text: ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ Βρυξέλλες , 9. 2. 2000 τελικό COM(2000) 66 ΛΕΥΚΗ ΒΙΒΛΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ υποβάλλεται από την Επιτροπή ) ( ΛΕΥΚΗ ΒΙΒΛΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ Εισαγωγή Erika Το πρόσφατο συµβάν µε το Τις ηµέρες αυτές αντιµετωπίζουµε περιπτώσεις σοβαρών ζηµιών του περιβάλλοντος από είχε ως αποτέλεσµα την εκτεταµένη ανθρώπινες ενέργειες. ρύπανση των γαλλικών ακτών καθώς και την ταλαιπωρία και τον επώδυνο θάνατο εκατοντάδων χιλιάδων θαλασσοπουλιών και άλλων ζώων δεν επρόκειτο για το πρώτο κρούσµα θαλάσσιας πετρελαιοκηλίδας µε τροµερές επιπτώσεις για το περιβάλλον. σηµειώθηκε µια διαφορετικού τύπου καταστροφή κοντά στον Πριν από µερικά χρόνια όπου ένα ρήγµα σε φράγµα που περιείχε ποσότητες βιότοπο της τοξικών λυµάτων προκάλεσε τεράστιες ζηµίες στο γύρω περιβάλλον σε εγείρουν το αναρίθµητα προστατευόµενα πτηνά ζήτηµα του ποιος οφείλει να καταβάλει το τίµηµα του καθαρισµού της ρύπανσης και της αποκατάστασης των ζηµιών Πρέπει τον σχετικό λογαριασµό να τον πληρώσει το κοινωνικό στις περιπτώσεις που είναι δυνατός ο σύνολο , εντοπισµός του δηλαδή ο φορολογούµενος ή ο ρυπαίνων , , ανάλογα συµβάντα , όπως και άλλα , ∆υστυχώς , στην Νότια Ισπανία , Αυτά , µεταξύ άλλων Doñana, και , ,. ,. ; όσον αφορά τα γενετικώς µεταλλαγµένα προϊόντα , Επίσης ενδέχεται να επηρεάσουν την υγεία µας ή να έχουν δυσµενείς επιπτώσεις στο περιβάλλον. ανησυχίες αυτές εγείρουν το ζήτηµα της ευθύνης του υπεύθυνου για την ζηµία διάχυτη είναι η ανησυχία ότι αυτά Οι ,. Ένας τρόπος να εξασφαλιστεί ότι θα δοθεί µεγαλύτερη προσοχή στην αποφυγή της η επιβολή ευθύνης στο µέρος που είναι όντως πρόκλησης περιβαλλοντικών ζηµιών είναι , Αυτό υπεύθυνο για δραστηριότητα που ενέχει κινδύνους πρόκλησης τέτοιων ζηµιών. σηµαίνει ότι όταν µία τέτοια δραστηριότητα καταλήγει όντως σε πρόκληση ζηµιών το µέρος που ελέγχει τη δραστηριότητα που αποτελεί τον εν τοις πράγµασι ο φορέας εκµετάλλευσης ) ( ρυπαίνοντα οφείλει να πληρώσει το κόστος των επανορθώσεων. , , Η παρούσα Λευκή Βίβλος σκιαγραφεί τους βασικούς άξονες ενός µελλοντικού κοινοτικού Περιγράφει τα καθεστώτος ευθύνης για την εφαρµογή της αρχής βασικά στοιχεία που απαιτούνται προκειµένου ένα τέτοιο καθεστώς να είναι αποτελεσµατικό και εφαρµόσιµο ο ρυπαίνων πληρώνει " ". αγαθά Το προτεινόµενο καθεστώς πρέπει όχι µόνο να καλύπτει τις τυχόν ζηµίες σε πρόσωπα , ή την ρύπανση χώρων ιδίως δε στους φυσικούς πόρους , που είναι καίριας σηµασίας προκείµενου να διαφυλαχθεί η βιοποικιλότητα στην Κοινότητα ειδικότερα δε των περιοχών και ειδών που τυγχάνουν προστασίας στο πλαίσιο του δικτύου τα καθεστώτα περιβαλλοντικής ευθύνης των κρατών µελών της αλλά και τις ζηµίες στην ίδια φύση , Μέχρι στιγµής ( Natura 2000). ΕΕ δεν πραγµατεύονται το ζήτηµα αυτό. , Η θέσπιση ευθύνης για τις τυχόν ζηµίες στην φύση αποτελεί προϋπόθεση για την ενίσχυση του αισθήµατος ευθύνης των οικονοµικών παραγόντων για τα τυχόν αρνητικά αποτελέσµατα των δραστηριοτήτων τους στο ίδιο το περιβάλλον οι επιχειρήσεις φαίνονται να ,. νοιώθουν υπεύθυνες για την υγεία των ατόµων ή για την ιδιοκτησία για τα οποία ήδη η έννοια της περιβαλλοντικής σε διαφορετικές µορφές και σε εθνικό επίπεδο υφίσταται , , ευθύνης δηµόσιο Έχουν την τάση να θεωρούν το περιβάλλον ως παρά για το περιβάλλον – " για το οποίο πρέπει να ευθύνεται το σύνολο της κοινωνίας και όχι ένας µεµονωµένος αγαθό Μέχρι τώρα -. " 2 φορέας ο οποίος συνέβη να προκαλέσει ζηµίες σε αυτό Η ευθύνη αποτελεί ένα σίγουρο. µέσο για να συνειδητοποιήσει ο κόσµος ότι ευθύνεται επίσης για τις πιθανές επιπτώσεις των πράξεών του στην φύση Η προσδοκώµενη αυτή αλλαγή νοοτροπίας αναµένεται να αυξήσει. τα επίπεδα πρόληψης και προφύλαξης. 3 ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η παρούσα Λευκή Βίβλος διερευνά τρόπους διαµόρφωσης ενός κοινοτικού καθεστώτος περιβαλλοντικής ευθύνης προκειµένου να βελτιωθεί η εφαρµογή των περιβαλλοντικών αρχών που περιέχονται στην συνθήκη ΕΚ και του κοινοτικού περιβαλλοντικού δικαίου , Στο ιστορικό καθώς και να εξασφαλισθεί η επαρκής αποκατάσταση του περιβάλλοντος περιλαµβάνεται µία Πράσινη Βίβλος της Επιτροπής του µία Κοινή Ακρόαση µε το ένα Ψήφισµα του Κοινοβουλίου για την έκδοση Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο την ίδια χρονιά , κοινοτικής οδηγίας καθώς και , απόφαση της Επιτροπής του Ιανουαρίου του Πολλά κράτη µέλη δήλωσαν οτι θα υποστηρίξουν ενδεχόµενη ανάληψη κοινοτικής δράσης στον τοµέα αυτόν και προέβησαν προσφάτως σε σχόλια για την ανάγκη αντιµετώπισης του ζητήµατος της ευθύνης όσον αφορά τους γενετικά µεταλλαγµένους οργανισµούς Σε όλα τα στάδια της επεξεργασίας της Λευκής Βίβλου διενεργήθησαν διαβουλεύσεις µε τα ενδιαφερόµενα µέρη Γνώµη της Οικονοµικής και Κοινωνικής Επιτροπής του για την σύνταξη Λευκής Βίβλου 1994, 1993, ΓΜΟ 1997 ). (. ( ) τον Η περιβαλλοντική ευθύνη υποχρεώνει αυτόν που προκάλεσε περιβαλλοντική ζηµία Η θέσπιση της ρυπαίνοντα να πληρώσει για την επανόρθωση των ζηµιών που προκάλεσε. ευθύνης είναι αποτελεσµατική υπό την προυπόθεση να να εντοπισθεί ο ρυπαίνων διαγνωσθεί το µέγεθος της ζηµίας και να αποδειχθεί η αιτιώδης σχέση µεταξύ της Ως εκ τούτου δεν ενδείκνυται αυτή για συµπεριφοράς του πρώτου και του αποτελέσµατος Μεταξύ των λόγων θέσπισης την διάχυτη ρύπανση που προκύπτει από πληθώρα πηγών κοινοτικού καθεστώτος ευθύνης περιλαµβάνεται η βελτίωση της εφαρµογής των καίριας , και του πρόληψη και προφύλαξη σηµασίας ) υφιστάµενου κοινοτικού περιβαλλοντικού δικαίου η ανάγκη εξασφάλισης της απορρύπανσης η ενσωµάτωση της περιβαλλοντικής διάστασης και αποκατάστασης του περιβάλλοντος , στους άλλους τοµείς πολιτικής και η βελτίωση της λειτουργίας της εσωτερικής αγοράς Η. θέσπιση της ευθύνης αναµένεται να εντείνει την διάθεση των εταιρειών για περισσότερο υπεύθυνη συµπεριφορά και µολονότι πολλά να έχει προληπτική επίδραση , εξαρτώνται από το περιεχόµενο και τις επιµέρους ρυθµίσεις του καθεστώτος ο ρυπαίνων πληρώνει ( ως εκ τούτου , περιβαλλοντικών αρχών , , ,. , ,. : ) ( ( ( )· )· ζηµίες κάλυψη των ρυπανθέντων και των ζηµιών στην βιοποικιλότητα εφαρµογή µόνον στις µελλοντικές βλαβών στην υγεία και την ιδιοκτησία µη τα πιθανά κύρια χαρακτηριστικά ενός κοινοτικού καθεστώτος των κάλυψη τόσο όσο και των παραδοσιακών κλειστό πεδίο εφαρµογής συνδεδεµένο µε των µόνο εφόσον έχουν προκληθεί από επικίνδυνη ή εν δυνάµει στην Περιγράφονται αναδροµικότητα περιβαλλοντικών ζηµιών ζηµιών το κοινοτικό περιβαλλοντικό δίκαιο · παραδοσιακών ζηµιών επικίνδυνη δραστηριότητα που διέπεται από το κοινοτικό δίκαιο · βιοποικιλότητα µόνο εφόσον προστατεύονται στο πλαίσιο του δικτύου Natura 2000· αντικειµενική ευθύνη για ζηµίες που προκλήθηκαν από εγγενώς επικίνδυνες δραστηριότητες , υποκειµενική ευθύνη για ζηµία στην βιοποικιλότητα που προκλήθηκε από µη επικίνδυνη κάποια ελάφρυνση του βάρους της δραστηριότητα απόδειξης που φέρει ο ενάγων και δίκαιος περιορισµός της ευθύνης του καθ ευθύνη ού ’ επικεντρωµένη στον φορέα εκµετάλλευσης που ελέγχει τη δραστηριότητα που προκάλεσε τις ζηµίες θέσπιση κριτήρια αξιολόγησης και αντιµετώπισης των διαφόρων τύπων ζηµιών · υποχρέωσης για την διοχέτευση της αποζηµίωσης που καταβάλλει ο ρυπαίνων στην µία προσέγγιση στο ζήτηµα της ευχερέστερης αποκατάσταση των περιβαλλοντικών ζηµιών · κοινώς αποδεκτοί λόγοι απαλλαγής των ζηµιών χώρων και 1· · · , 1 σχηµατική παράσταση του ενδεχόµενου πεδίου εφαρµογής του καθεστώτος , Βλ παρούσας περίληψης. στο παράρτηµα της 4 πρόσβασης στη δικαιοσύνη σε περιπτώσεις περιβαλλοντικών ζηµιών · διεθνείς συµβάσεις µε τις αγορές ασφαλιστική κάλυψη σε περίπτωση καταλογισµού ευθύνης · , συντονισµός µε συνεργασία. , · : Παρουσιάζονται και αξιολογούνται διαφορετικές πιθανές µορφές κοινοτικής δράσεως η προσχώρηση της Κοινότητας στη σύµβαση του Λουγκάνο του Συµβουλίου της Ευρώπης , · ένα καθεστώς που καλύπτει µόνο τις διασυνοριακές ζηµίες σύσταση της Κοινότητας που θα · καθοδηγεί τη δράση των κρατών µελών ξεχωριστό καθεστώς για τον κοινοτική οδηγία · τοµέα της βιοτεχνολογίας Παρατίθενται επιχειρήµατα υπέρ και κατά κάθε επιλογής. , λόγω της µεγαλύτερης συνοχής εντούτοις η προοπτική µίας κοινοτικής οδηγίας ξεχωρίζει , Μία κοινοτική πρωτοβουλία στον τοµέα αυτό δικαιολογείται από που αυτή εζασφαλίζει. πλευράς επικουρικότητας και αναλογικότητας λαµβάνοντας υπόψη και την αδυναµία των , µεµονωµένων καθεστώτων των κρατών µελών να αντιµετωπίσουν όλες τις πτυχές των περιβαλλοντικών ζηµιών από το ενοποιητικό αποτέλεσµα που δηµιουργεί η οµοιόµορφη , εφαρµογή του κοινοτικού δικαίου και από την ευελιξία ενός κοινοτικού καθεστώτος - πλαισίου που καθορίζει στόχους και αποτελέσµατα αφήνοντας στα κράτη µέλη την επιλογή των τρόπων και µέσων επίτευξής τους Υπολογίζεται ότι ο αντίκτυπος ενός κοινοτικού εκείνη καθεστώτος ευθύνης στην ανταγωνιστικότητα της βιοµηχανίας της ΕΕ σε σχέση µ ’ τρίτων κρατών θα είναι περιορισµένος και. διαπιστώθηκε ότι ο αντίκτυπός τους στην ανταγωνιστικότητα της εθνικής βιοµηχανίας δεν Εξετάζεται επίσης το ζήτηµα των επιπτώσεων στις ΜΜΕ και στις ήταν δυσανάλογα µεγάλος. χρηµατοπιστωτικές υπηρεσίες καθώς και το σηµαντικό ζήτηµα της ασφαλισιµότητας Για να είναι αποτελεσµατικό ένα καθεστώς νοµικής βασικών στοιχείων του καθεστώτος. απαιτείται η ύπαρξη λειτουργικού συστήµατος χρηµατοοικονοµικής ασφάλειας ευθύνης , βασισµένου στη διαφάνεια και την ασφάλεια δικαίου όσον αφορά την ευθύνη Το καθεστώς. πρέπει να είναι διαµορφωµένο κατά τρόπο ώστε να ελαχιστοποιείται το κόστος συναλλαγών Εξετάστηκαν τα υφιστάµενα καθεστώτα ευθύνης ,. Η Λευκή Βίβλος καταλήγει στο συµπέρασµα ότι η καταλληλότερη επιλογή θα ήταν η πλαισίου που θα ορίζει αφενός την αντικειµενική ευθύνη για τις ζηµίες που θέσπιση οδηγίας - προκαλούνται από επικίνδυνες δραστηριότητες που διέπονται από το κοινοτικό δίκαιο µε προβλεπόµενους λόγους απαλλαγής από την ευθύνη η οποία θα καλύπτει τόσο τις και αφετέρου την υποκειµενική ευθύνη για παραδοσιακές όσο και τις περιβαλλοντικές ζηµίες , τις ζηµίες στην βιοποικιλότητα που προκαλούνται από µη επικίνδυνες δραστηριότητες Οι. λεπτοµερείς ρυθµίσεις µιας τέτοιας οδηγίας πρέπει να τύχουν περαιτέρω επεξεργασίας υπό το Τα όργανα της ΕΕ και τα ενδιαφερόµενα µέρη καλούνται να φως διαβουλεύσεων. συζητήσουν τη Λευκή Βίβλο και να υποβάλουν τυχόν σχόλια µέχρι την η Ιουλίου , , 1 2000. 5 ΠΙΘΑΝΟ ΠΕ∆ΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΕΝΟΣ ΚΑΘΕΣΤΩΤΟΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΥΘΥΝΗΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Επικίνδυνες και εν δυνάµει επικίνδυνες δραστηριότητες που διέπονται από το περιβαλλοντικό δίκαιο ΕΚ Αντικειµενική ευθύνη Παραδοσιακές ζηµίες ζηµίες σε ( φυσικά πρόσωπα και σε αγαθά ) Αντικειµενική ευθύνη Ρυπανθέντες χώροι Αντικειµενική ευθύνη επικίνδυνες Μη δραστηριότητες Υποκειµενική ευθύνη Ζηµίες στην βιοποικιλότητα φυσικοί πόροι που ( προστατεύονται από την ΕΚ σε περιοχές Natura 2000) 6 1. 2. 3. 4. Πίνακας περιεχοµένων ΕΙΣΑΓΩΓΗ. 9 Στόχος της Λευκής Βίβλου Η δοµή της Λευκής Βίβλου Γενικό και θεσµικό πλαίσιο 1. 1. 1. 2. 1. 3. 1. 3. 1. 1. 3. 2. 1. 3. 3. 1. 3. 4. 1. 3. 5. 1. 3. 6. Η Πράσινη Βίβλος για την αποκατάσταση των περιβαλλοντικών ζηµιών Η θέση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Η γνώµη της Οικονοµικής και Κοινωνικής Επιτροπής Η απόφαση της Επιτροπής για την σύνταξη Λευκής Βίβλου Οι θέσεις των κρατών µελών Η διαδικασία διαβουλεύσεων. 9. 9. 9. 9. 10. 10. 10. 10. 11 ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ Στόχος της περιβαλλοντικής ευθύνης Οι τύποι περιβαλλοντικής ζηµίαςγια την οποία θεσπίζεται ευθύνη. 11. 11 2. 1. 2. 2. ;. 11 3. 1. 3. 2. 3. 3. 3. 4. 3. 5. 3. 6. 4. 1. 4. 2. 4. 3. 4. 4. 4. 5. ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΘΕΣΠΙΣΗΣ ΕΝΟΣ ΚΑΘΕΣΤΩΤΟΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΥΘΥΝΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΜΕΝΟΜΕΝΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ των αρχών της πρόληψης και ο ρυπαίνων πληρώνει " Εφαρµογή της αρχής του της προφύλαξης Η εξασφάλιση της απορρύπανσης και της αποκατάστασης του περιβάλλοντος Προαγωγή της εφαρµογής της κοινοτικής περιβαλλοντικής νοµοθεσίας Ενίσχυση της αρχής της ενσωµάτωσης Βελτίωση της λειτουργίας της εσωτερικής αγοράς Αναµενόµενες επιπτώσεις ",. 12. 12. 12. 13. 13. 14 12 ΠΙΘΑΝΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΕΝΟΣ ΚΟΙΝΟΤΙΚΟΥ ΚΑΘΕΣΤΩΤΟΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΥΘΥΝΗΣ 4. 2. 1. 4. 2. 2. 15 Μη αναδροµικό αποτέλεσµα Πεδίο εφαρµογής του καθεστώτος Οι καλυπτόµενες ζηµίες Οι προς κάλυψη δραστηριότητες. 15. 15. 15. 16. 18 ;. 20. 20. 20. 22. 23 για τα ελαττωµατικά Ο τύπος ευθύνης , Ποιος πρέπει να θεωρηθεί υπεύθυνος Κριτήρια για διαφόρους τύπους ζηµιών Ζηµίες στην βιοποικιλότητα Ρυπανθέντες χώροι Παραδοσιακές ζηµίες Σε σχέση µε την οδηγία που αφορά την ευθύνη τα ελαφρυντικά και το βάρος της απόδειξης 4. 5. 1. 4. 5. 2. 4. 5. 3 4. 5. 4 προϊόντα 23 Η εξασφάλιση της αποτελεσµατικής απορρύπανσης και αποκατάστασης του περιβάλλοντος Πρόσβαση στη δικαιοσύνη. 23. 24 4. 6. 4. 7. 7 4. 8. 4. 9. 5. 1. 5. 2. 5. 3. 5. 4. 5. 5. 5. 6. 7. 8. 4. 7. 1. Η διβαθµιδική προσέγγιση « κράτος Καταστάσεις εκτάκτου »: ανάγκης 4. 7. 2. προληπτικών µέτρων. 24 των δικαστικές ( ). 25 Η εξασφάλιση κατάλληλης τεχνογνωσίας και η αποφυγή του άσκοπου εντολές , κόστος η ευθύνη πρέπει να ανήκει καταρχήν στο 4. 7. 3. κόστους 25 Σχέση µε τις διεθνείς συµβάσεις Χρηµατοοικονοµικές ασφάλειες. 25. 26 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΕΠΙΛΟΓΕΣ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗΣ ∆ΡΑΣΕΩΣ Η προσχώρηση της Κοινότητας στη Σύµβαση του Λουγκάνο Καθεστώς εφαρµοστέο κατ ∆ράση των κρατών µελών καθοδηγούµενη από κοινοτική σύσταση Η θέσπιση κοινοτικής οδηγίας Τοµεακή ευθύνη. 28. 29. 30. 30. 30 αποκλειστικότητα στις διασυνοριακές ζηµίες ιδίως στον τοµέα της βιοτεχνολογίας ’ ,. 27 ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΑΝΑΛΟΓΙΚΟΤΗΤΑ. 31 ΟΙ ΣΥΝΟΛΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΥΘΥΝΗΣ ΣΕ ΕΠΙΠΕ∆Ο ΕΚ. 32 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ. 34 8 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1. Στόχος της παρούσας Λευκής Βίβλου 1. 1. Σύµφωνα µε το άρθρο παράγραφος της Συνθήκης ΕΚ 174 : Η πολιτική της Κοινότητας στον τοµέα του περιβάλλοντος " της προφύλαξης και της προληπτικής δράσης , περιβάλλοντος πληρώνει κατά προτεραιότητα στην πηγή 2 , , ". στηρίζεται στις αρχές της επανόρθωσης των καταστροφών του καθώς και στην αρχή ο ρυπαίνων (. ) Στόχος της παρούσας Λευκής Βίβλου είναι να διερευνηθεί πώς είναι δυνατόν η αρχή ρυπαίνων πληρώνει " περιβαλλοντικής πολιτικής της Κοινότητας πολιτικής αυτής είναι η αποφυγή των περιβαλλοντικών ζηµιών. ο " της έχοντας κατά νού ότι κύρια επιδίωξη της καλύτερα τους να υπηρετήσει λόγω στόχους εν , η Βίβλος διερευνά τους βέλτιστους τρόπους µε τους οποίους Με τα ως άνω δεδοµένα , είναι δυνατόν να διαµορφωθεί η περιβαλλοντική ευθύνη σε επίπεδο ΕΚ προκειµένου να , βελτιωθεί η εφαρµογή των περιβαλλοντικών αρχών της Συνθήκης ΕΚ και να εξασφαλιστεί η αποκατάσταση των ζηµιών του περιβάλλοντος Η Λευκή Βίβλος. εξετάζει επίσης τους τρόπους µε τους οποίους ένα κοινοτικό καθεστώς περιβαλλοντικής ευθύνης µπορεί της κοινοτικής περιβαλλοντικής νοµοθεσίας καθώς και τις πιθανές οικονοµικές συνέπειες µιας τέτοιας κοινοτικής δράσης. να συµβάλει στη βελτίωση της εφαρµογής , Η δοµή της Λευκής Βίβλου και 1. 2. Μετά από ένα εισαγωγικό µέρος όπου περιέχονται ορισµένες γενικές πληροφορίες και την παρουσίαση του στόχου που επιτυγχάνεται µε την θέσπιση της περιβαλλοντικής ευθύνης στα τµήµατα τη σκοπιµότητα 2, 3 1 περιλαµβάνει ορισµένα δυνητικά ενός κοινοτικού καθεστώτος Το τµήµα. εξετάζει και συγκρίνει χαρακτηριστικά ενός κοινοτικού καθεστώτος , εξετάζει το ζήτηµα υπό το διαφορετικές εκδοχές ενός τέτοιου καθεστώτος 6. τις οικονοµικές πρίσµα της επικουρικότητας και αναλογικότητας το δε τµήµα , το τµήµα συνέπειες ενός κοινοτικού καθεστώτος περιβαλλοντικής ευθύνης. περιέχει τα συµπεράσµατα και προδιαγράφει τα εν προκειµένω επόµενα βήµατα. η Λευκή Βίβλος αναλύει στο τµήµα 4 ενώ το τµήµα Το τµήµα 7 Τέλος , 8 5 Γενικό και θεσµικό πλαίσιο 1. 3. Η Πράσινη Βίβλος για την αποκατάσταση των περιβαλλοντικών ζηµιών 1993 1. 3. 1. Τον Μάιο του των περιβαλλοντικών ζηµιών 2. τις περιβαλλοντικές οργανώσεις και άλλα ενδιαφερόµενα µέρη την βιοµηχανία , οποίοι ακολουθήθηκαν από συνεχείς διαβουλεύσεις 1993. πραγµατοποιήθηκε κοινή δηµόσια ακρόαση από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και την Επιτροπή η Επιτροπή δηµοσίευσε την Πράσινη Βίβλο για την αποκατάσταση σχολιασµοί από κράτη µέλη , οι ∆ιατυπώθηκαν άνω των Τον Νοέµβριο του 100 ,. 2 τελικό Ανακοίνωση της ) Κοινοβούλιο και την Οικονοµική και Κοινωνική Επιτροπή. 1993 (COM 93/47 ης Μαΐου 14 που υπεβλήθη στο Συµβούλιο , το 9 Η θέση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ( µελλοντικές 1994, περιβαλλοντικές ζηµίες 1. 3. 2. Τον Απρίλιο του καλείται η Επιτροπή να υποβάλει τις εφήρµοσε για πρώτη φορά το άρθρο παράγραφος την υποβολή νοµοθετικών προτάσεων. ετέθη επανειληµµένα από το Κοινοβούλιο µε την ευκαιρία λχ προγραµµάτων εργασίας της Επιτροπής , προς την Επιτροπή. το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εξέδωσε ψήφισµα µε το οποίο πρόταση οδηγίας για την αστική ευθύνη όσον αφορά " το Κοινοβούλιο β ) το οποίο το εξουσιοδοτεί να ζητά από την Επιτροπή το ζήτηµα της περιβαλλοντικής ευθύνης των ετήσιων κοινοβουλευτικών ερωτήσεων και επιστολών Στο ψήφισµα αυτό , παράγραφος ) της συνθήκης ΕΚ "3. 192 Έκτοτε , πρώην άρθρο 138( 2 ( 2). , , Στα ερωτήµατα που απηύθυνε προς τους υποψήφιους Επιτρόπους κατά την διάρκεια των το Κοινοβούλιο ήγειρε εκ νέου το ζήτηµα αυτό και εξέφρασε την ακροάσεών τους άποψη ότι χρειάζεται επειγόντως κοινοτική νοµοθεσία στον συγκεκριµένο τοµέα. Ειδικότερα υπογράµµισε την ανάγκη να εισαχθούν διατάξεις στην υφιστάµενη κοινοτική νοµοθεσία σχετικά µε το ζήτηµα της ευθύνης στον τοµέα της βιοτεχνολογίας , ,. Η γνώµη της Οικονοµικής και Κοινωνικής Επιτροπής 23 Φεβρουαρίου 1. 3. 3. Στις Κοινωνικής Επιτροπής επί της Πράσινης Βίβλου , για την θέσπιση ευθύνης για τις περιβαλλοντικές ζηµίες , µπορούσε να λάβει τη µορφή οδηγίας πλαισίου βάσει των άρθρων Συνθήκης της Οικονοµικής και όπου υποστηρίζεται η κοινοτική δράση υποδεικνύοντας ότι αυτό θα της διατυπώθηκε λεπτοµερής γνώµη πρώην άρθρα Ρ και 1994 174 175 και Σ ( 130 Η απόφαση της Επιτροπής για την σύνταξη Λευκής Βίβλου 130 )4. 1. 3. 4. Μετά από µία συζήτηση γενικών κατευθύνσεων , αποφάσισε Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου του Κοινότητα η Επιτροπή στις λαµβάνοντας υπόψη την ανάγκη ανταπόκρισης στο ψήφισµα του το οποίο ζητούσε την ανάληψη δράσης από την την σύνταξη Λευκής Βίβλου για την περιβαλλοντική ευθύνη 5. Ιανουαρίου 1994 - 1997, 29 - , Οι θέσεις των κρατών µελών , , ). Ελλάς Φινλανδία Λουξεµβούργο επισήµως ή ανεπισήµως 1. 3. 5. Σειρά κρατών µελών εξέφρασαν θετική γνώµη όσον αφορά , την ανάληψη κοινοτικής δράσεως στον τοµέα της εν γένει περιβαλλοντικής ευθύνης Βέλγιο Πορτογαλία και Αυστρία ( , , Είναι γνωστό ότι πολλά κράτη µέλη αναµένουν τις προτάσεις της Επιτροπής Σουηδία προτού δροµολογήσουν την θέσπιση εθνικής νοµοθεσίας στον σχετικό τοµέα ιδίως όσον , αφορά την ευθύνη για βλάβες στην βιοποικιλότητα η το Βέλγιο. Φινλανδία δήλωσαν πρόσφατα η Γερµανία η Ισπανία και η Σουηδία , , στο Συµβούλιο ότι χαιρετίζουν τις προθέσεις της Επιτροπής στο πλαίσιο της για την αξιολόγηση του ζητήµατος της αναµενόµενης Λευκής Βίβλου περί ευθύνης , ευθύνης για περιβαλλοντικές ζηµίες που συνδέονται µε την σκόπιµη ελευθέρωση και Το Ηνωµένο γενετικά µεταλλαγµένων οργανισµών διάθεση Επιπλέον , οι Κάτω Χώρες Κάτω Χώρες η Αυστρία ΓΜΟ , , , , , , , στην αγορά , , ( ). 3 4 5 ΕΕ 20. 4. 94 ( Ψήφισµα της Γνώµη ΟΚΕ της Έχουν εκπονηθεί τέσσερις µελέτες για τη διαµόρφωση κοινοτικής πολιτικής στον συγκεκριµένο τοµέα Περιλήψεις των εν λόγω µελετών βρίσκονται στην διάθεση του κοινού. 23. 2. 94 (CES 226/94). C 128/165). 10 Βασίλειο κάλεσε προσφάτως την Επιτροπή να εξετάσει επειγόντως την σκοπιµότητα και τα πιθανά κριτήρια θέσπισης καθεστώτος ή καθεστώτων ευθύνης που θα καλύπτουν την Οι εν προκειµένω θέσεις των άλλων κρατών δεν είναι ελευθέρωση και εµπορία ΓΜΟ ακόµη σαφείς. Η διαδικασία διαβουλεύσεων 1. 3. 6. Κατά την σύνταξη της Λευκής Βίβλου πραγµατοποιήθηκαν διαβουλεύσεις µε µε εθνικούς εµπειρογνώµονες από ανεξάρτητους εµπειρογνώµονες από τα κράτη µέλη επίσης τα κράτη µέλη και µε ενδιαφερόµενα µέρη , , γραπτά σχόλια σε απάντηση ανεπίσηµων εγγράφων εργασίας των οποίων έγιναν αποδέκτες κατά τη διάρκεια της διαδικασίας Οι εκφρασθείσες απόψεις διέφεραν µεταξύ τους σηµαντικά µεταξύ άλλων όσον αφορά την ανάγκη για την ανάληψη κοινοτικής Συνοπτική έκθεση των σχολίων των ενδιαφεροµένων µερών διατίθεται κατόπιν δράσεως. αιτήσεως. , πολλά εκ των οποίων απέστειλαν , , ,. 2. ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ ; Στόχος της περιβαλλοντικής ευθύνης 2. 1. Η θέσπιση της περιβαλλοντικής ευθύνης αποβλέπει στο να υποχρεωθεί ο προκαλέσας περιβαλλοντική ζηµία να καταβάλει χρηµατικό τίµηµα για την επανόρθωση της ζηµίας που προκάλεσε. ρυπαίνων ( ) Το περιβαλλοντικό κανονιστικό πλαίσιο καθορίζει πρότυπα και διαδικασίες που η µη συµµόρφωση αποβλέπουν στην διαφύλαξη του περιβάλλοντος µε τα ισχύοντα πρότυπα και τις ισχύουσες διαδικασίες µπορεί να έχει ως µόνο εάν προστεθεί η αποτέλεσµα την επιβολή διοικητικών ή ποινικών κυρώσεων. ευθύνη στο κανονιστικό πλαίσιο οι πιθανοί ρυπαίνοντες αντιµετωπίζουν επίσης το ενδεχόµενο να υποχρεωθούν να καταβάλουν τίµηµα για την αποκατάσταση ή την επανόρθωση της ζηµίας που προκάλεσαν. Χωρίς την ευθύνη Ωστόσο ,. , , Οι τύποι περιβαλλοντικών ζηµιών για την οποία θεσπίζεται ευθύνη 2. 2. ∆εν καλύπτονται όλες οι µορφές περιβαλλοντικών ζηµιών από το καθεστώς ευθύνης. Προκειµένου να είναι αποτελεσµατική η θέσπιση ευθύνης πρέπει : • • • να έχει εντοπιστεί ένας ή περισσότεροι δράστες ρυπαίνοντες ) ( η ζηµία να είναι συγκεκριµένη και να µπορεί να αποτιµηθεί το µέγεθος της , και ων ρυπαίνοντος ( να έχει αποδειχθεί η αιτιώδης συνάφεια µεταξύ της ζηµίας και εντοπισθέντος ( η ευθύνη ενδέχεται να αποδοθεί σε περιπτώσεις όπου η Κατά συνέπεια , ζηµία είναι αποτέλεσµα βιοµηχανικών ατυχηµάτων ή βαθµιαίας ρύπανσης που προκαλείται από επικίνδυνες ουσίες ή απόβλητα που εισάγονται στο περιβάλλον από εντοπίσιµες πηγές των του ( ) λόγου χάριν ων ). ) , ,. Ωστόσο διάχυτης ρύπανσης η ευθύνη δεν αποτελεί κατάλληλο µέσο για την αντιµετώπιση της ευρείας και όπου είναι αδύνατον να συνδεθεί η ζηµία του περιβάλλοντος µε τις , , 11 Τέτοιο παράδειγµα αποτελούν οι συνέπειες δραστηριότητες συγκεκριµένων παραγόντων. της αλλαγής του κλίµατος ως αποτέλεσµα των εκποµπών η καταστροφή δασών ως αποτέλεσµα της όξινης βροχής και η ρύπανση του ατµοσφαιρικού αέρα από την οδική κυκλοφορία και άλλων εκποµπών CO2 ,. 3. ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΘΕΣΠΙΣΗΣ ΕΝΟΣ ΚΑΘΕΣΤΩΤΟΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΥΘΥΝΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΜΕΝΟΜΕΝΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ Εφαρµογή βασικών περιβαλλοντικών αρχών της Συνθήκης ΕΚ , ( 174 των τρόπο άρθρο αρχών ευθύνη συνιστά εφαρµογής καλείται να πληρώσει γι κύριων παράγραφος ". ή το κράτος 3. 1. Η περιβαλλοντική περιβαλλοντικής πολιτικής που ορίζονται στην συνθήκη ΕΚ 2), Εάν η εν λόγω αρχή δεν εφαρµόζεται για και ιδίως της αρχής ο ρυπαίνων πληρώνει " την κάλυψη του κόστους της αποκατάστασης των περιβαλλοντικών ζηµιών είτε το , και σε τελευταία ανάλυση ο περιβάλλον παραµένει αναποκατάστατο , ο πρώτος στόχος φορολογούµενος συνίσταται στο να καταστεί ο ρυπαίνων υπεύθυνος για την ζηµία που προκάλεσε Εάν οι ρυπαίνοντες καλούνται να πληρώσουν για την ζηµία που προκάλεσαν θα µειώσουν την ρύπανση µέχρι του σηµείου εκείνου όπου το περιθωριακό κόστος της µείωσης υπερβαίνει την αποφευχθείσα αποζηµίωση η περιβαλλοντική. ευθύνη έχει ως αποτέλεσµα την πρόληψη της ζηµίαςκαι την εσωτερίκευση του η ευθύνη δύναται επίσης να οδηγήσει σε ευρύτερη περιβαλλοντικού κόστους 6. µε αποτέλεσµα την αποφυγή των κινδύνων και εφαρµογή της αρχής της προφύλαξης για τη βελτίωση των ζηµιών των γνώσεων και των τεχνολογιών. καθώς και στην ενθάρρυνση των επενδύσεων στην Ε αυτόν τον τρόπο ’ Κατά συνέπεια Επίσης , αυτό. ’ Κατ &A , , ,. , , , 3. 2. Η εξασφάλιση περιβάλλοντος της απορρύπανσης και της αποκατάστασης του ", ο ρυπαίνων Προκειµένου να καταστεί αληθινά εφαρµόσιµη στην πράξη η αρχή " την αποτελεσµατική πληρώνει τα κράτη µέλη οφείλουν ή και την αντικατάσταση απορρύπανση και αποκατάσταση του περιβάλλοντος στοιχείων του εξασφαλίζοντας ότι η αποζηµίωση που θα καταβάλει θα χρησιµοποιηθεί προς τον σκοπό αυτό κατά τρόπο αποτελεσµατικό και ενδεδειγµένο. στις περιπτώσεις όπου υπάρχει υπεύθυνος ρυπαίνων , να εξασφαλίσουν - - Προαγωγή της εφαρµογής της κοινοτικής περιβαλλοντικής νοµοθεσίας 3. 3. Εάν η θέσπιση της ευθύνης έχει τα προληπτικά αποτελέσµατα που προαναφέρθηκαν και αναµένεται επίσης να βελτιώσει εξασφαλίζεται η αποκατάσταση σε περίπτωση ζηµιών την συµµόρφωση µε το κοινοτικό περιβαλλοντικό δίκαιο η σύνδεση. των διατάξεων του κοινοτικού περί ευθύνης καθεστώτος και της υφιστάµενης Ενώ τα περισσότερα κράτη µέλη περιβαλλοντικής νοµοθεσίας είναι µεγάλης σηµασίας έχουν θεσπίσει εθνικές διατάξεις που πραγµατεύονται την αντικειµενική ευθύνη για ζηµίες που προκλήθηκαν από δραστηριότητες επικίνδυνες κατά τον ένα ή τον άλλο οι εν λόγω νοµοθετικές διατάξεις διαφέρουν πολύ µεταξύ τους τρόπο για το περιβάλλον Κατά συνέπεια ,. , , , 6 Εσωτερίκευση του περιβαλλοντικού κόστους σηµαίνει ότι το κόστος της πρόληψης και της αποκατάστασης της περιβαλλοντικής ρύπανσης καλύπτεται απευθείας από τα υπεύθυνα για τις ζηµίες µέρη και όχι από το κοινωνικό σύνολο. 12 , , , και Γενικά πολύ συχνά το κοινοτικό καθεστώς περιβαλλοντικής ευθύνης , από πλευράς πεδίου εφαρµογής και δεν καλύπτουν κατά τρόπο ενιαίο όλες τις ζηµίες που προκαλούνται από δραστηριότητες εγνωσµένης επικινδυνότητας για το τα εν λόγω καθεστώτα ευθύνης αφορούν µόνο τις ζηµίες στην Επιπλέον περιβάλλον ,. υγεία του ανθρώπου δεν στην ιδιοκτησία ή στους ρυπανθέντες χώρους. , , εφαρµόζονται στις περιπτώσεις ζηµιών των φυσικών πόρων είναι Ως εκ τούτου. , σηµαντικό να καλύπτει τις ζηµίες σε τουλάχιστον σε αυτούς που ήδη προστατεύονται από το κοινοτικό φυσικούς πόρους , ειδικότερα από τις οδηγίες περί αγρίων πτηνών και οικοτόπων δίκαιο Τα κράτη στις χαρακτηρισµένες περιοχές του δικτύου ενδιαιτηµάτων ( µέλη καλούνται να εξασφαλίσουν οπωσδήποτε την επανόρθωση των ζηµιών στους εν λόγω φυσικούς πόρους όπως και στις περιπτώσεις όπου δεν θα ήταν δυνατή η εφαρµογή , καθεστώτος ευθύνης του λόχου χάριν δεδοµένου ότι αποτελεί υποχρέωση που απορρέει από την οδηγία για τα ρυπαίνοντος ), ενδιαιτήµατα Το προληπτικό αποτέλεσµα της θέσπισης ευθύνης αναµένεται να. λειτουργήσει θετικά στο πλαίσιο της διευρυµένης Ένωσης διευκολύνοντας σηµαντικά την εκ µέρους των κρατών µελών εφαρµογή περιβαλλοντικών κανόνων. εάν δεν είναι δυνατός ο εντοπισµός Natura 20007. ), ( , , , Ενίσχυση της αρχής της ενσωµάτωσης της συνθήκης ΕΚ 3. 4. Η συνθήκη του Άµστερνταµ θέσπισε την αρχή βάσει µε το άρθρο , της οποίας οι απαιτήσεις περιβαλλοντικής προστασίας πρέπει να ενσωµατώνονται στην χάραξη και στην εφαρµογή των άλλων κοινοτικών πολιτικών και δραστηριοτήτων Η. θέσπιση κοινοτικού καθεστώτος περιβαλλοντικής ευθύνης που θα καλύπτει όλες τις - διεπόµενες από κοινοτικές κανονιστικές ρυθµίσεις δραστηριότητες που συνιστούν θα κίνδυνο για το περιβάλλον 4. 2. 2 ( προωθήσει την ενσωµάτωση των περιβαλλοντικών παραµέτρων στους σχετικούς τοµείς , µέσω της εσωτερίκευσης του περιβαλλοντικού κόστους. για τις καλυπτόµενες δραστηριότητες ) σηµείο βλ 6 - ,. Βελτίωση της λειτουργίας της εσωτερικής αγοράς 3. 5. Παρόλο που οι κύριοι στόχοι ενός κοινοτικού καθεστώτος είναι περιβαλλοντικοί η , επίτευξή τους µπορεί επίσης να συµβάλει στη προώθηση ισότιµων όρων ανταγωνισµού δεδοµένου ότι το µεγαλύτερο µέρος του στην εσωτερική αγορά. δηλαδή το εµπορίου της ΕΕ πραγµατοποιείται στο πλαίσιο της εσωτερικής αγοράς , ενδοκοινοτικό εµπόριο είναι σηµαντικότερο από το εξωκοινοτικό εµπόριο για τα κράτη οι τυχόν διαφορές στο νοµικό πλαίσιο και στο κόστος που µέλη και , αντιµετωπίζουν οι εταιρείες στην εσωτερική αγορά τις ενδιαφέρει πολύ περισσότερο , από τις τυχόν διακυµάνσεις έναντι τρίτων χωρών. Αυτό είναι σηµαντικό , ως εκ τούτου , Επί του παρόντος δεν είναι σαφής η ύπαρξη προβληµάτων ανταγωνισµού στην προκαλούµενων από τυχόν διαφορές στις προσεγγίσεις των κρατών εσωτερική αγορά , µελών όσον αφορά την περιβαλλοντική ευθύνη Αυτό ενδέχεται να οφείλεται εν µέρει. στο γεγονός ότι τα εθνικά καθεστώτα περιβαλλοντικής ευθύνης στην ΕΕ είναι σχετικώς νέα και δεν έχουν τεθεί ακόµα πλήρως σε εφαρµογή. Ωστόσο µέλη δεν καλύπτουν τις ζηµίες στην βιοποικιλότητα. τα περισσότερα υφιστάµενα καθεστώτα περιβαλλοντικής ευθύνης στα κράτη Οι οικονοµικές επιπτώσεις των , 7 Οδηγίες του Συµβουλίου και 92/43/ χλωρίδας , L 206,. 7. σ. 1, ΕΟΚ περί της διατηρήσεως των φυσικών οικοτόπων και της άγριας πανίδας και ΕΕ ΕΟΚ περί της διατηρήσεως των αγρίων πτηνών , 79/409/ L103 ΕΕ σ 13 τελευταίων θα µπορούσαν κάλλιστα να είναι σηµαντικά µεγαλύτερες από τον αντίκτυπο των υφιστάµενων εθνικών νοµοθετικών διατάξεων περί ευθύνης και να φθάσουν σε επίπεδα όπου οι ανησυχίες για την ανταγωνιστικότητα των εγκατεστηµένων σε κράτος µέλος εταιρειών θα ωθούσαν τις εθνικές αρχές να αναµένουν την ανάληψη κοινοτικής πρωτοβουλίας και να απόσχουν από τη µονοµερή επιβολή ευθύνης για τη βιοποικιλότητα Στην περίπτωση αυτή θα εδικαιολογείτο η ανάληψη κοινοτικής δράσεως και από την ανάγκη εξασφάλισης ισότιµων όρων ανταγωνισµού στην εσωτερική αγορά. Από τα ανωτέρω συνάγεται ότι ένα κοινοτικό καθεστώς ευθύνης θα πρέπει επίσης να εξωτερική στοχεύει στην ανταγωνιστικότητα της κοινοτικής βιοµηχανίας ζήτηµα που εξετάζεται ειδικότερα στο 8 - τµήµα Αυτό συνηγορεί υπέρ της υιοθέτησης µιας βήµα προς βήµα προσέγγισης κατά τη θέσπιση κοινοτικού καθεστώτος ελαχιστοποίηση του ενδεχόµενου αντίκτυπου στην επίσης τµήµα βλ 7. ( Αναµενόµενες επιπτώσεις. 6). , , ) », 3. 1 στις ΗΠΑ Superfund Λόγου χάριν της πρόληψης και της προφύλαξης σχετικά µε την εφαρµογή των αρχών 3. 6. Από τα αναφερόµενα στην παράγραφο ο « προσδοκάται ότι η ευθύνη θα ρυπαίνων πληρώνει δηµιουργήσει κίνητρα για πιο υπεύθυνη συµπεριφορά των επιχειρήσεων Για να συµβεί. αυτό ωστόσο η πείρα από την πρέπει να πληρούται σειρά προϋποθέσεων. , ευθύνη για τον καθαρισµό ρυπανθέντων εφαρµογή της νοµοθεσίας ( χώρων αναδεικνύει την ανάγκη της αποφυγής έµµεσων τρόπων αποποίησης της ευθύνης µε την µεταβίβαση των επικίνδυνων δραστηριοτήτων σε εταιρείες µικρού κεφαλαίου οι οποίες είναι αναξιόχρεες σε περίπτωση πρόκλησης σηµαντικών ζηµιών. Εάν οι εταιρείες µπορούν να καλυφθούν από τους κινδύνους που συνεπάγεται η ευθύνη , δεν θα εκτίθενται στον πειρασµό να προσφύγουν στην ανορθόδοξη αυτή ασφαλιζόµενες , Ως εκ τούτου πρακτική όπως είναι η η ύπαρξη χρηµατοοικονοµικής ασφάλειας. , είναι σηµαντική για να εξασφαλιστεί ότι η ευθύνη είναι αποτελεσµατική για ασφάλιση , Η την διαφύλαξη του περιβάλλοντος αποτελεσµατικότητα κάθε καθεστώτος νοµικής ευθύνης απαιτεί την ύπαρξη ενός λειτουργικού συστήµατος χρηµατοοικονοµικής ασφάλειας γεγονός που σηµαίνει ότι διατίθεται χρηµατοοικονοµική κάλυψη για τα βασικά στοιχεία που συνιστούν το τις για καθεστώς , εξαρτάται από περιβαλλοντικές ζηµίες την να διεκπεραιώνουν ικανότητα των αρχών καθώς και από την ύπαρξη κατάλληλων µέσων αποτελεσµατικά το έργο τους , πρόσβασης του κοινού στη δικαιοσύνη. η αποτελεσµατικότητα σε αντιδιαστολή µε τις παραδοσιακές ζηµίες το ζήτηµα αυτό εξετάζεται στο τµήµα ( διοικητικών δικαστικών Επιπλέον θέσπισης ευθύνης 4. 9. της και ). · , , Είναι λοιπόν σαφές ότι η συνολική αποτελεσµατικότητα της θέσπισης ευθύνης αποτελεί συνάρτηση του ευρύτερου πλαισίου και του ειδικού σχεδιασµού του συστήµατος ευθύνης. 8 η οποία εφαρµόζεται επίσης στις ζηµίες στους φυσικούς πόρους , Πρέπει να σηµειωθεί εν προκειµένω ότι στο πλαίσιο της νοµοθεσίας για την περιβαλλοντική ευθύνη µεθοριακά προσαρµοζόµενους βιοµηχανίες πετρελαίου και χηµικών προϊόντων. φόρους για τους πλέον ευαίσθητους τοµείς , οι ΗΠΑ επιβάλλουν - δηλαδή τις - , 14 4. ΠΙΘΑΝΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΥΘΥΝΗΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΕΝΟΣ ΚΟΙΝΟΤΙΚΟΥ ΚΑΘΕΣΤΩΤΟΣ. ( 5). τµήµα Το τµήµα αυτό περιλαµβάνει περιγραφή των πιθανών κύριων χαρακτηριστικών ενός κοινοτικού καθεστώτος Θα πρέπει να ληφθεί υπόψη το σύνολο ή τµήµα των εν λόγω βλ στοιχείων , Μη αναδροµικότητα ανάλογα µε την επιλογή περαιτέρω δράσεως 4. 1. το κοινοτικό καθεστώς πρέπει να έχει προοπτικό µόνο Για λόγους ασφάλειας δικαίου , Πρέπει να καλύπτονται οι ζηµίες που διαπιστώνονται µετά την θέση σε ισχύ χαρακτήρα. του κοινοτικού καθεστώτος εκτός εάν η πράξη ή η παράλειψη που είχε ως αποτέλεσµα , Θα πρέπει να επαφίεται στα κράτη µέλη να προηγήθηκε της θέσεως σε ισχύ τις ζηµίες. αντιµετωπίσουν την ρύπανση που έχει προκληθεί κατά το παρελθόν ιδίων µέσων. , Αυτά θα µπορούσαν να θεσπίσουν χρηµατοδοτικούς µηχανισµούς για την αντιµετώπιση κατά τρόπο που θα ανταποκρινόταν ρυπανθέντων χώρων ή ζηµιών στην βιοποικιλότητα , καλύτερα στις λαµβάνοντας υπόψη στοιχεία όπως ο η φύση της ρύπανσης και το κόστος καθαρισµού ή αποκατάστασης αριθµός των χώρων. Για µια εναρµονισµένη εφαρµογή της αρχής της µη σε ένα - µεταγενέστερο στάδιο , , παρελθούσας ρύπανσης " εθνικές ιδιαιτερότητές τους να οριστεί η έννοια της αναδροµικότητας θα πρέπει δι ". ’ , , , , , Πρέπει να αναµένονται ορισµένα έξοδα συνδεόµενα µε τη διευθέτηση διαφορών σχετικά µε το σηµείο τοµής µεταξύ παρελθούσας ρύπανσης και ρύπανσης καλυπτόµενης από το ένα σύστηµα αναδροµικής ισχύος θα είχε σηµαντικά υψηλότερο νέο καθεστώς. οικονοµικό κόστος. Ωστόσο , Πεδίο εφαρµογής του καθεστώτος 4. 2. Το πεδίο εφαρµογής του καθεστώτος πρέπει να προσεγγίζεται υπό δύο διαφορετικά πρίσµατα οι προς κάλυψιν οι τύποι καλυπτόµενων ζηµιών και , : Οι ακόλουθες υποπαράγραφοι δραστηριότητες που έχουν ως αποτέλεσµα τέτοιες ζηµίες το ζήτηµα αυτό εξετάζουν. , , ακριβώς δεύτερον , πρώτον. , Οι καλυπτόµενες ζηµίες 4. 2. 1. Περιβαλλοντικές ζηµίες , ) αφορούν παραδοσιακούς τύπους ζηµιών νόµος για την περιβαλλοντική ευθύνη « Αυτό δεν είναι τόσο αυτονόητο όσο φαίνεται : πρέπει να καλύπτονται οι ∆εδοµένου ότι το καθεστώς αφορά την περιβαλλοντική ευθύνη πολλές εθνικές περιβαλλοντικές ζηµίες. ή νοµοθετικές διατάξεις που τιτλοφορούνται » ( που φέρουν παρόµοιους τίτλους όπως η ζηµία σε άτοµα ή η ζηµία σε ιδιοκτησία Η ζηµία , καλύπτεται από τέτοιες νοµοθετικές διατάξεις εφόσον προκαλείται από δραστηριότητες που θεωρούνται επικίνδυνες για το περιβάλλον ή από επιδράσεις που έχουν ως αποτέλεσµα ρύπανση του ζηµίες µέσω του περιβάλλοντος : Παραδείγµατα τέτοιων νοµοθετικών διατάξεων ατµοσφαιρικού αέρα ή των υδάτων είναι ο γερµανικός Νόµος για την Περιβαλλοντική Ευθύνη και ο δανικός του , Σε άλλες εθνικές του Νόµος για την Επανόρθωση Περιβαλλοντικών Ζηµιών νοµοθετικές διατάξεις καλύπτεται επίσης η ζηµία του περιβάλλοντος µαζί µε την παραδοσιακή ζηµία αντί των καθαυτό περιβαλλοντικών ζηµιών. πλην όµως ελάχιστα προσδιορίζεται περαιτέρω η εν λόγω έννοια. παραδοσιακές ) λόγου χάριν 1994. 1990, ). ( ( , , , 15 Στην παρούσα Λευκή Βίβλο η έννοια της τύπους ζηµιών που θα έπρεπε να καλύπτονται από κοινοτικό καθεστώς , περιβαλλοντικής ζηµίας « » περιλαµβάνει δύο και ειδικότερα : Ζηµίες στη βιοποικιλότητα α ) β Ζηµίες υπό µορφήν µόλυνσης χώρων ). της Τα περισσότερα κράτη µέλη δεν άρχισαν ακόµη να καλύπτουν ρητά τις ζηµίες βιοποικιλότητας όλα τα στα οικεία καθεστώτα περιβαλλοντικής ευθύνης. , κράτη µέλη έχουν θεσπίσει νόµους ή προγράµµατα για να αντιµετωπίσουν το θέµα της Πρόκειται κατά βάσιν για διοικητικές ευθύνης όσον αφορά µολυνθέντες χώρους διατάξεις που αποβλέπουν στον καθαρισµό ρυπανθέντων χώρων µε επιβάρυνση του ρυπαίνοντος Ωστόσο , ή άλλων και. ( / ). Παραδοσιακές ζηµίες ζηµίες προκύπτουν από το ίδιο ζηµιογόνο γεγονός. είναι σηµαντικό να καλύπτονται και οι παραδοσιακές ζηµίες Για λόγους συνέπειας , , εφόσον προκαλούνται από επικίνδυνη όπως οι ζηµίες στην υγεία ή στην ιδιοκτησία , δραστηριότητα όπως αυτή ορίζεται από το πεδίο εφαρµογής του κοινοτικού καθεστώτος , δεδοµένου ότι σε πολλές περιπτώσεις οι παραδοσιακές και οι περιβαλλοντικής ευθύνης , Η κατ περιβαλλοντικές ’ αποκλειστικότητα κάλυψη των περιβαλλοντικών ζηµιών από το κοινοτικό καθεστώς και η παράλληλη εκχώρηση στα κράτη µέλη της ευθύνης για τις παραδοσιακές ζηµίες θα είχε απουσία ή ανεπαρκής , , τι για περιβαλλοντικές ζηµίες που προκαλούνται αποκατάσταση για βλάβες υγείας απ σηµαντικός στόχος από το ίδιο συµβάν πολιτικής το άρθρο – παράγραφος συµβάλλει ανθρώπου. 174 της συνθήκης ΕΚ ορίζει ότι η κοινοτική πολιτική περιβάλλοντος θα στην επίτευξη του στόχου της προστασίας της υγείας του η υγεία του ανθρώπου συνδέεται ως αξία στενά µε την περιβαλλοντική προστασία άνισα αποτελέσµατα 1 µεταξύ άλλων λόγου χάριν ενδεχοµένως , ένας Επιπλέον per se ). ό – ( ’ ( ) : , , , Οι προς κάλυψη δραστηριότητες 4. 2. 2. Στόχος όλων σχεδόν των εθνικών καθεστώτων περιβαλλοντικής ευθύνης είναι η κάλυψη των δραστηριοτήτων Πολλές από τις 9 εν λόγω δραστηριότητες διέπονται σήµερα από την κοινοτική περιβαλλοντική νοµοθεσία µεταξύ άλλων ή από την κοινοτική νοµοθεσία που , , που συνεπάγονται κινδύνους πρόκλησης ζηµιών. έχει και περιβαλλοντικούς στόχους. Ένα συνεκτικό πλαίσιο για το καθεστώς ευθύνης πρέπει να είναι συνδεδεµένο µε τη σχετική κοινοτική νοµοθεσία για την προστασία του περιβάλλοντος Πέραν της αποκατάστασης του περιβάλλοντος το καθεστώς όταν πια αυτό δεν είναι δυνατόν , , ευθύνης οφείλει να παρέχει περαιτέρω κίνητρα για την ορθή τήρηση των εθνικών νοµοθετικών διατάξεων εφαρµογής της κοινοτικής περιβαλλοντικής νοµοθεσίας Η. παράβαση της νοµοθεσίας αυτής δεν θα είχε ως αποτέλεσµα µόνο την επιβολή εφόσον η ζηµία προέρχεται από την διοικητικών ή ποινικών κυρώσεων αλλά και παράβαση να αποκαταστήσει την ζηµία ή να καταβάλει αποζηµίωση για την απώλεια αξίας του αγαθού που υπέστη τη ζηµία σε συνδυασµό µε την υφιστάµενη την επιβολή υποχρέωσης στον υπαίτιο ρυπαίνοντα Η περιορισµένου εύρους αυτή προσέγγιση , – – ) (. 9 εγγενή Η αντιµετώπιση ουσιών που εµπεριέχουν τέτοιο , , παρούσα βίβλο δραστηριοτήτων. , επικίνδυνων ) ως άσκηση ( κίνδυνο αναφέρεται , επίσης , στην 16 κοινοτική νοµοθεσία έχει , µεγαλύτερης ασφάλειας δικαίου επιπλέον ,. το πλεονέκτηµα της εξασφάλισης όσον το δυνατό : ) επίσης της υγείας την ανακύκλωση την επεξεργασία , τη µεταφορά , ειδικότερα δε η οδηγία ΟΠΕΡ και η αναθεωρηµένη οδηγία Οι προς κάλυψη δραστηριότητες από πλευράς ζηµιών ιδιοκτησίας και , ρυπανθέντων χώρων θα µπορούσαν να είναι αυτές που αποτελούν αντικείµενο ρυθµίσεων στις ακόλουθες κατηγορίες της κοινοτικής νοµοθεσίας νοµοθεσία που καθορίζει όρια αποβολής ή εκποµπής επικίνδυνων ουσιών στα ύδατα ή στον ατµοσφαιρικό αέρα νοµοθεσία που διαλαµβάνει τις επικίνδυνες ουσίες και τα , επικίνδυνα παρασκευάσµατα µε προοπτική την προστασία του περιβάλλοντος , ( νοµοθεσία µε στόχο την πρόληψη και τον έλεγχο των κινδύνων που προέρχονται από Ολοκληρωµένη Πρόληψη και ατυχήµατα και ρύπανση , ( Έλεγχος της Ρύπανσης νοµοθεσία για την ) Seveso II, τον χειρισµό παραγωγή τον την ανάκτηση , , , τη διαµεθοριακή µεταφορά και διάθεση την αποθήκευση περιορισµό , , επικίνδυνων και άλλων αποβλήτων νοµοθεσία στον τοµέα της βιοτεχνολογίας και νοµοθεσία στον τοµέα της µεταφοράς επικίνδυνων ουσιών Ενόψει περαιτέρω. επεξεργασίας µιας κοινοτικής πρωτοβουλίας πρέπει να καθοριστεί µε µεγαλύτερη λόγου χάριν µε την κατάρτιση καταλόγου όλων ακρίβεια το φάσµα των δραστηριοτήτων , των σχετικών κοινοτικών νοµοθετηµάτων µε τα οποία πρέπει να συνδεθεί το καθεστώς ευθύνης όπως οι δραστηριότητες ορισµένες από τις εν λόγω δραστηριότητες ,. δεν είναι αυτές καθαυτές που αφορούν γενετικά µεταλλαγµένους οργανισµούς να προκαλέσουν ζηµίες στην επικίνδυνες αλλά ενδέχεται , υγεία ή σηµαντικές περιβαλλοντικές ζηµίες σε. περίπτωση διαρροής από εγκαταστάσεις ασφαλείας αυστηρών προδιαγραφών ή Για τον λόγο αυτόν θεωρείται σκόπιµο εκούσιας διαρροής µε απρόβλεπτες συνέπειες ,. να ενταχθούν στο πεδίο εφαρµογής ενός προκειµένου περί τέτοιων δραστηριοτήτων - , ο ακριβής ορισµός κοινοτικής κλίµακας Στις περιπτώσεις αυτές καθεστώτος ευθύνης ,. λόγου χάριν αναφορικά µε τους επιτρεπόµενους λόγους απαλλαγής του καθεστώτος , ενδέχεται να µην είναι ο ίδιος για όλες τις δραστηριότητες που σχετίζονται µε ΓΜΟ , αλλά ενδέχεται να επιβάλλεται η διαφοροποίησή του µε βάση την σχετική νοµοθεσία και τις εµπλεκόµενες δραστηριότητες. ) Κάτι τέτοιο θα µπορούσε να συµβεί , ( υπό ορισµένες περιστάσεις Επιπλέον ΓΜΟ π. , χ - , ,. , , , , , ,. ) ( – οικοτόπων µεταξύ άλλων Natura 2000 – ενδιαιτηµάτων εφαρµοστέο µέσω του δικτύου Ένας σηµαντικός παράγοντας όσον αφορά τις ζηµίες στη βιοποικιλότητα είναι η ύπαρξη ειδικής κοινοτικής νοµοθεσίας για τη διατήρηση της βιοποικιλότητας και ειδικότερα οι Οι εν λόγω οδηγίες οδηγίες περί αγρίων πτηνών και περί ειδικής θεσπίζουν ένα καθεστώς ειδικότερα δε αυτών που είναι σηµαντικοί για την προστασίας των φυσικών πόρων , απαιτήσεις για την διατήρηση της βιοποικιλότητας Περιλαµβάνουν , , Οι εν λόγω αποκατάσταση σηµαντικών ζηµιών σε προστατευόµενους φυσικούς πόρους. υποχρεώσεις αφορούν τα κράτη µέλη Το καθεστώς περιβαλλοντικής ευθύνης. αναµένεται να εξασφαλίσει το µέσον µε το οποίο θα υποχρεώνεται ο ρυπαίνων να πληρώσει για την αποκατάσταση τέτοιων ζηµιών ∆εδοµένου ότι στόχος των δύο αυτών. ανεξαρτήτως της οδηγιών είναι η προστασία των περί ων ο λόγος φυσικών πόρων , και αφού οι εν λόγω πόροι είναι δραστηριότητας που προκαλεί τη σχετική ζηµία , ευπρόσβλητοι και δύνανται εύκολα να υποστούν ζηµίες από ως εκ τούτου , το εφαρµοστέο στις ζηµίες της πλην των εγγενώς επικίνδυνων δραστηριότητες άλλες , βιοποικιλότητας καθεστώς ευθύνης πρέπει επίσης να καλύπτει και άλλες πλην των , δραστηριότητες που προκαλούν σηµαντικές ζηµίες σε προστατευόµενες επικίνδυνων , ο τύπος ευθύνης στην περίπτωση αυτή πρέπει να περιοχές του διαφέρει από την ευθύνη που ισχύει στις ζηµίες που προκαλούνται από επικίνδυνες δραστηριότητες όπως επεξηγείται στο σηµείο Ωστόσο , Natura 2000. , , , 4. 3. 17 Ο τύπος ευθύνης οι λόγοι απαλλαγής και το βάρος της απόδειξης , ’ ’ )10 ό , , υποκειµενική ευθύνη ( απ η εξ αδικήµατος ευθύνη εκ πταίσµατος από οικονοµικής απόψεως , 4. 3. Με την υιοθέτηση της αντικειµενικής ευθύνης δεν είναι αναγκαία η απόδειξη της , υπαιτιότητας του προσώπου που προκάλεσε την ζηµία αλλά µόνο η απόδειξη του γεγονότος ότι η περί ης ο λόγος πράξη του Εκ προκάλεσε τη ζηµία ή η παράλειψη του ( ). πρώτης όψεως µπορεί , να φαίνεται αποδοτικότερη τι η αντικειµενική ευθύνη , , δεδοµένου ότι τα κίνητρα όσον αφορά το κόστος περιορισµού δεν υπερκαλύπτουν το όφελος από τη µείωση των εκποµπών τα προσφάτως θεσπισθέντα εθνικά και Ωστόσο ,. διεθνή καθεστώτα περιβαλλοντικής ευθύνης τείνουν να υιοθετούν την αρχή της αντικειµενικής ευθύνης µε το σκεπτικό ότι οι περιβαλλοντικοί στόχοι επιτυγχάνονται , καλύτερα κατ Ένας από τους λόγους συνίσταται στο γεγονός ότι είναι αυτόν τον τρόπο. πολύ δύσκολο για τους ενάγοντες να αποδεικνύουν την υπαιτιότητα του εναγοµένου στις Άλλος λόγος συνίσταται στο ότι κάποιος που ασκεί υποθέσεις περιβαλλοντικής ευθύνης. µια εγγενώς επικίνδυνη δραστηριότητα οφείλει να αναλαµβάνει ο ίδιος τους σχετικούς κινδύνους εάν προκληθούν ζηµίες από αυτήν Οι. λόγοι αυτοί συνηγορούν υπέρ ενός κοινοτικού καθεστώτος βασισµένου στην , οι ζηµίες στην βιοποικιλότητα Όπως αναφέρθηκε στο σηµείο αντικειµενική ευθύνη 4. 2, ανεξάρτητα από το κατά πόσον θα µπορούσαν να καλύπτονται από την ευθύνη , προκλήθηκαν από επικίνδυνη δραστηριότητα ή όχι να εφαρµοστεί Προτείνεται εφόσον η υποκειµενική ευθύνη για τις ζηµίες αυτές αντί της αντικειµενικής ευθύνης , , προκαλούνται από µη επικίνδυνη δραστηριότητα Οι δραστηριότητες που ασκούνται σύµφωνα µε τα µέτρα εφαρµογής των Οδηγιών για τα άγρια πτηνά και τα ενδιαιτήµατα , θα δηµιουργούν ευθύνες για το που αποβλέπουν στην διαφύλαξη της βιοποικιλότητας , Οι πρόσωπο που ασκεί την δραστηριότητα µόνο σε περίπτωση υπαιτιότητας του. µπορούν να ασκηθούν στο πλαίσιο µιας αγρο δραστηριότητες αυτές - , περιβαλλοντικής σύµβασης σύµφωνα µε τον κανονισµό του Συµβουλίου για την στήριξη Το κράτος θα είναι υπεύθυνο για την αποκατάσταση των της αγροτικής ανάπτυξης ζηµιών στην βιοποικιλότητα που προκαλούνται από µη επικίνδυνη δραστηριότητα , εφόσον δεν είναι δυνατόν να αποδειχθεί υπαιτιότητα του προσώπου που προκάλεσε την ζηµία και όχι το θύµα ή το κοινωνικό σύνολο λόγου χάριν ωστόσο γενικά 11. , ,. , , ,. Στο πλαίσιο ενός καθεστώτος περιβαλλοντικής ευθύνης , συνέπεια µε τις άλλες κοινοτικές πολιτικές , λόγω πολιτικών. πρέπει να εξασφαλίζεται η καθώς και µε τα µέτρα εφαρµογής των εν Η αποτελεσµατικότητα ενός καθεστώτος ευθύνης εξαρτάται όχι µόνο από τον βασικό χαρακτήρα του καθεστώτος αλλά και από στοιχεία όπως οι αναγνωριζόµενοι λόγοι Οι θετικές απαλλαγής από την ευθύνη και η κατανοµή του βάρους της απόδειξης να φαλκιδεύονται από συνέπειες της αντικειµενικής ευθύνης δεν πρέπει , την αναγνώριση υπερβολικών λόγων απαλλαγής ή από την επιβολή ενός ιδιαίτερα επαχθούς βάρους απόδειξης στον ενάγοντα κατά συνέπεια ,. ,. Λόγοι απαλλαγής από την ευθύνη 10 11 ενήργησε κατά επιχείρηση ) ( ή εξ αµελείας ή εκ παραλείψεως (. ενδέχεται να συνυπάρχει µε µη συµµόρφωση µε νοµικές διατάξεις ή µε τους όρους εκ αδικήµατος ) ισχύει όταν ένας φορέας Μια τέτοια ενέργεια ( Η υποκειµενική ευθύνη τρόπο λανθασµένο εκ προθέσεως , παράλειψη ) αδείας , Κανονισµός του Συµβουλίου αριθ ή ενδέχεται να λαµβάνει άλλη µορφή. ΕΕ. 1257/99 ( L 160, σ. 80). 18 Πρέπει να αναγνωρίζονται κοινώς αποδεκτοί λόγοι απαλλαγής από την ευθύνη όπως η ανωτέρα βία το συντρέχον πταίσµα του ενάγοντος στην πρόκληση ζηµίας ή η συναίνεσή παράδειγµα του τελευταίου αυτού λόγου είναι η του και η επέµβαση τρίτου µέρους περίπτωση όπου ένας φορέας εκµετάλλευσης προκαλεί ζηµίες από δραστηριότητες που άσκησε κατόπιν αναγκαστικής διοικητικής πράξης ( , ). 12 ) τι δεν µπορούσε να προβλεφθεί εξέφρασαν την άποψη ειδικότερα δε οικονοµικοί φορείς Πολλά ενδιαφερόµενα µέρη , , σε περιπτώσεις ότι πρέπει να αναγνωρίζεται ως λόγος απαλλαγής από την ευθύνη ( ζηµιών που προκλήθηκαν από εκποµπές το γεγονός ότι αυτές επιτρέπονταν βάσει των κοινοτικών κανόνων ή ότι οι επιζήµιες συνέπειες δεν µπορούσαν να διαγνωσθούν µε βάση τις υπάρχουσες γνώσεις της επιστήµης και της τεχνολογίας ή κίνδυνος που προέκυψε από την άσκηση νέων Για οικονοµικούς έχουν ανάγκη από την εκ των προτέρων γνώση των ευθυνών τους έναντι τρίτων πλην όµως η δηµιουργία και η έκταση των εν λόγω ευθυνών υπόκεινται στις ιατρική πρόοδος µεταβολές στο δίκαιο και στην νοµολογία , , από τα o δραστηριοτήτων ή την παραγωγή νέων προιόντων λόγους , µερών , σηµειούµενες εξελίξεις χ. κλπ Τέτοιου είδους λόγοι δεν αναγνωρίζονται , υφιστάµενα εθνικά καθεστώτα περιβαλλοντικής ευθύνης των κρατών µελών της ΕΕ καλώς εχόντων των πραγµάτων , (development risk). (state of the art) και. ). π o ( /. Όταν λαµβάνεται απόφαση σχετικά µε τους ως άνω λόγους όλες οι σχετικές επιπτώσεις επίσης τµήµα και µεταξύ άλλων , , οι δυνατές επιπτώσεις στις ΜΜΕ πρέπει να συνεκτιµώνται βλ , (. 7). Το βάρος της απόδειξης να αποδείξει τη αιτιώδη σχέση Στις περιβαλλοντικές διαφορές ενδέχεται να είναι πιο δύσκολο για τον ενάγοντα και ( ευκολότερο για τον εναγόµενο ή την απουσία τέτοιας ) σχέσης µεταξύ µιας δραστηριότητας που άσκησε ο εναγόµενος και της ζηµίας Ως εκ ). υφίστανται διατάξεις σε πολλά εθνικά καθεστώτα περιβαλλοντικής ευθύνης που τούτου , ελαφρύνουν το βάρος της απόδειξης όσον αφορά την υπαιτιότητα ή τον αιτιώδη Το κοινοτικό καθεστώς θα µπορούσε επίσης να σύνδεσµο υπέρ του ενάγοντος ,. η οποία περιλαµβάνει κάποια µορφή ελάφρυνσης του παραδοσιακού βάρους απόδειξης θα µπορούσε να καθοριστεί ακριβέστερα σε µεταγενέστερο στάδιο. ( , Εφαρµογή της περί δικαίου αρχής. σε έναν διαιτητή ) να δοθούν κάποια περιθώρια στο δικαστήριο λόγου χάριν να αποφαίνεται Σε ορισµένες περιστάσεις θα ήταν άδικο για τον ρυπαίνοντα να κληθεί να πληρώσει την , πλήρη αποζηµίωση για τις ζηµίες που προκλήθηκαν από αυτόν ως εκ τούτου ή σε όποιον άλλο αρµόδιο φορέα ( , , σε περιπτώσεις όπου η επιχείρηση χ π. που προκάλεσε τη ζηµία δύναται να αποδείξει ότι η ζηµία προκλήθηκε αποκλειστικά και µόνο από εκποµπές που επιτρέπονταν ρητά βάσει της αδείας που της χορηγήθηκε ότι – τµήµα της επανόρθωσης πρέπει να βαρύνει την χορηγήσασα την άδεια αρχή αντί του , Στις περιπτώσεις αυτές θα πρέπει να θεσπιστούν περαιτέρω κριτήρια τα ρυπαίνοντος. οποία πρέπει να πληρούνται ότι η υπεύθυνη επιχείρηση είχε πράξει παν το όπως , δυνατόν για να αποφευχθεί η ζηµία. Θα έπρεπε π. , – χ , ,. , 12 Η ευθύνη µπορεί να αµφισβητηθεί και από διαδικαστική σκοπιά από την έλλειψη , δικαιοδοσίας του δικαστηρίου ή από ζητήµατα που αφορούν την διάρκεια των περιόδων κατά τις οποίες επιτρέπεται προσφυγή. όπως χ. , λ , 19 βάσει ενός κοινοτικού καθεστώτος περιβαλλοντικής ευθύνης πρέπει να που τον έλεγχο µιας δραστηριότητας Ποιος πρέπει να θεωρηθεί υπεύθυνος ) ; ή άτοµα που ασκεί 4. 4. οι Υπεύθυνος ( είναι το άτοµο ( καλύπτεται από τον ορισµό του πεδίου εφαρµογής ) δηλαδή ο φορέας εκµετάλλευσης ( µορφήν νοµικού προσώπου , διοικούντες στη δραστηριότητα είναι υπόλογοι αποφασιστικά όργανα ) ούν ( ( ) ). η οποία προκάλεσε την ζηµία ( 13 Όταν η δραστηριότητα ασκείται από εταιρεία υπό η ευθύνη βαρύνει το νοµικό πρόσωπο και όχι τους ή άλλους υπαλλήλους που ενδέχεται να εµπλέκονται Οι δανειστές που δεν ασκούν επιχειρησιακό έλεγχο δεν πρέπει να ). Κριτήρια για διαφόρους τύπους ζηµιών 4. 5. Για διαφορετικούς τύπους ζηµιών ενδείκνυνται διαφορετικές προσεγγίσεις Για τις. ζηµίες στην βιοποικιλότητα δεν υφίστανται αξιόλογου εύρους κανόνες και κριτήρια όσον αφορά την ευθύνη και ως εκ τούτου είναι αναγκαίο να διαµορφωθούν τέτοιοι , κανόνες και κριτήρια υφίστανται. Οι εθνικές νοµοθετικές διατάξεις και συστήµατα παραδοσιακές ζηµίες πρέπει να αντιµετωπίζονται κατά τρόπο συνεπή σε σχέση µε τις περιβαλλοντικές µορφές ζηµιών πράγµα που µπορεί να επιτευχθεί µόνο εφόσον οι , βασικοί κανόνες για κάθε τύπο ζηµιών είναι οι ίδιοι. Όσον αφορά την ευθύνη για µολυνθέντες χώρους , πλην όµως οι διαφορές είναι µεγάλες , ,. Ζηµίες στην βιοποικιλότητα , 4. 5. 1. ∆εδοµένου ότι ο τοµέας αυτός δεν καλύπτεται γενικά από τους περί ευθύνης νόµους των ένα κοινοτικό καθεστώς ευθύνης θα αποτελούσε ένα κατάλληλο πρώτο κρατών µελών , βήµα καλύπτοντας τον εν λόγω τύπο ζηµιών στο πλαίσιο της κείµενης κοινοτικής νοµοθεσίας για τη βιοποικιλότητα. Ποιες ζηµίες στην βιοποικιλότητα θα έπρεπε να καλύπτονται • Πρέπει να καλύπτονται οι ζηµίες στη βιοποικιλότητα , περιοχές του πτηνά ενδιαιτήµατα και στα είδη της άγριας πανίδας και χλωρίδας παραρτήµατα των οικείων οδηγιών. η οποία προστατεύεται στις βάσει των οδηγιών για τα ενδιαιτήµατα και για τα άγρια Μεταξύ των ζηµιών θα µπορούσαν να περιλαµβάνονται οι ζηµίες στα όπως ορίζονται στα Natura 2000, ;. , Σε ποιες περιπτώσεις είναι σκόπιµο να καλύπτονται οι ζηµίες στη βιοποικιλότητα • Για να τεθεί σε ισχύ το καθεστώς θα πρέπει να θεσπιστεί ένα ελάχιστο όριο για το µέγεθος της ζηµίας Τα σχετικά : απόρροια της ερµηνείας της εν λόγω κριτήρια πρέπει να αποτελούν , έννοιας στο πλαίσιο της οδηγίας για τα ενδιαιτήµατα µόνο οι σηµαντικές ζηµίες πρέπει να καλύπτονται. κατά κύριο λόγο , ; οικοτόπους ( )14. 13 14 της Συνθήκης ΕΚ τα κράτη µέλη θα µπορούσαν να καταστήσουν και άλλα µέρη υπόλογα , Ωστόσο άρθρου Θα δηµοσιευθεί προσεχώς έγγραφο των υπηρεσιών της Επιτροπής για την ερµηνεία της ως άνω έννοιας της οδηγίας για τα ενδιαιτήµατα , οικοτόπους , 176 καθώς και άλλων εννοιών στο πλαίσιο του άρθρου βάσει του 6. ( ). 20 • Αποτίµηση των ζηµιών στη βιοποικιλότητα και εξασφάλιση της αποκατάστασης µε λογικό κόστος – – µε οικονοµικά κριτήρια Η αποτίµηση των ζηµιών στη βιοποικιλότητα έχει ιδιαίτερη σηµασία για τις περιπτώσεις όπου η ζηµία είναι ανεπανόρθωτη Εάν όµως η. πρέπει να υπάρχουν κριτήρια αποτίµησης του αποκατάσταση της ζηµίας είναι εφικτή προκειµένου να αποφεύγεται ένα δυσανάλογο κόστος για ζητηθέντος φυσικού πόρου την αποκατάσταση Για κάθε περίπτωση ξεχωριστά πρέπει να εξετάζεται η σχέση. Αφετηρία της εξέτασης αυτής κόστους οφέλους και η σκοπιµότητα της αποκατάστασης , / πρέπει να είναι το κόστος για τις περιπτώσεις όπου η αποκατάσταση είναι εφικτή Για αποκατάστασης την αποτίµηση της βαρύτητας του φυσικού πόρου πρέπει να διαµορφωθεί σύστηµα εµπνεόµενο από ορισµένα υφιστάµενα ή υπό ανάπτυξιν συστήµατα σε περιφερειακό επίπεδο συµπεριλαµβανοµένου του κόστους της αποτίµησης της ζηµίας Έσσεν ). 15 χ ( , , ,. π. ( Ανδαλουσία ,. ). Εάν η αποκατάσταση είναι τεχνικά ανέφικτη ή µερικώς µόνο πραγµατοποιήσιµη η αποτίµηση του φυσικού πόρου πρέπει να στηρίζεται στο κόστος των εναλλακτικών µε στόχο την εγκατάσταση ισοδύναµων προς τους καταστραφέντες φυσικών λύσεων , πόρων προκειµένου να αποκατασταθεί το επίπεδο της διατήρησης της φύσεως και της , βιολογικής ποικιλότητας που προβλέπει το δίκτυο , Natura 2000. ,. Το κόστος της αποτίµησης των φυσικών πόρων κυµαίνεται ανάλογα µε την εκάστοτε χρησιµοποιούµενη µέθοδο όπως η υποθετική Οι οικονοµικοί µέθοδοι αποτίµησης , τα έξοδα ταξιδίου και άλλες αποδεκτές τεχνικές που απαιτούν έρευνες στις αποτίµηση µπορούν να αποδειχθούν δαπανηρές εάν οποίες συµµετέχει µεγάλος αριθµός ατόµων διεξάγονται σε κάθε περίπτωση ξεχωριστά µεταφοράς του " Ιδιαίτερα σηµαντική είναι η οφέλους µπορεί να µειώσει σηµαντικά το κόστος. όπως η βάση ανάπτυξη βάσεων δεδοµένων όσον αφορά την µεταφορά του οφέλους , η οποία περιέχει πολύτιµο υλικό Environmental Valuation Resource Inventory (EVRI) Οι εν λόγω βάσεις δεδοµένων µπορούν να χρησιµοποιηθούν για την αποτίµησης δηµιουργία ενός πλαισίου σε σχέση µε το πρόβληµα και ως πηγή άµεσα συγκρίσιµης αποτίµησης , Ωστόσο , η χρήση τεχνικών ". Πώς θα εξασφαλιστεί ένα ελάχιστο επίπεδο αποκατάστασης. ; Για τον καθορισµό της κατάστασης αυτής µπορούν • Η αποκατάσταση πρέπει να στοχεύει στην επαναφορά του φυσικού πόρου στην προ της ζηµίας κατάσταση να τα φυσιολογικά χρησιµοποιηθούν ιστορικά δεδοµένα και δεδοµένα αναφοράς η χαρακτηριστικά του περί ου ο λόγος φυσικού πόρου επαναφορά των φυσικών πόρων στην πρότερη κατάσταση ποιότητας και ποσότητας δεν θα είναι δυνατή Κατά συνέπεια , το ζητούµενο πρέπει να είναι περισσότερο η επαναφορά των ζηµιωθέντων πόρων σε µια συνεκτιµώντας παράγοντες όπως η λειτουργία και η συγκρίσιµη κατάσταση προβλεπόµενη µελλοντική χρήση των ζηµιωθέντων πόρων. θα ήταν δυνατή µόνο µε εξαιρετικά µεγάλο κόστος. ( Στις περισσότερες περιπτώσεις ). ή , , , , • Επιπτώσεις των ζηµιών της βιοποικιλότητας στο κόστος της πρόληψης και της αποκατάστασης 15 η παρουσία µεσοδιάστικτου δρυοκολάπτη Λόγου χάριν , βάσει της περί αγρίων πτηνών Οδηγίας , είδους. 21 βλ. ( εξώφυλλο ενός προστατευόµενου , ), , οικοτόπων ) ( κατά την έννοια της παρούσας Λευκής Βίβλου , Ως ζηµίες στη βιοποικιλότητα µπορούν να νοηθούν µόνο αυτές που σηµειώνονται σε περιοχές που προστατεύονται δυνάµει των µετά τη περί ενδιαιτηµάτων και αγρίων πτηνών οδηγιών οι οποίες δηµιουργία του δικτύου περίπου αναµένεται να καλύπτουν µέχρι το Natura 2000, Στις περιοχές αυτές µόνο φιλοπεριβαλλοντικές δραστηριότητες του κοινοτικού εδάφους. θα µπορούν να ασκούνται Αυτό σηµαίνει ότι το µεγαλύτερο µέρος περιβαλλοντικών. ζηµιών στις εν λόγω περιοχές µπορεί να προκληθεί µόνο από µονάδες που ασκούν επικίνδυνες δραστηριότητες σε γειτνιάζουσες περιοχές οι εν λόγω µονάδες. καλύπτονται ήδη από τους άλλους πυλώνες του προτεινόµενου καθεστώτος που διαλαµβάνουν τις ζηµίες που έχουν τη µορφή παραδοσιακών ζηµιών και ρύπανσης χώρων το µόνο πρόσθετο κόστος για τις εν λόγω δραστηριότητες λόγω είναι το κόστος που σχετίζεται µε την πρόληψη των της κάλυψης της βιοποικιλότητας , ζηµιών στην βιοποικιλότητα ή την αποκατάστασή τους σύµφωνα µε τα κριτήρια που καθορίζονται στη Λευκή Βίβλο Ως εκ τούτου , Πλην όµως , , 10%. ,. σε ∆εδοµένου ότι δεν προβλέπεται η άσκηση επικίνδυνων δραστηριοτήτων προστατευόµενες περιοχές τυχόν ζηµίες στην βιοποικιλότητα στις εν λόγω περιοχές θα , εξαίρεση από βιοµηχανίες ΟΠΕΡ ή από µεγάλες µπορούσαν να προκληθούν µόνο κατ για τις οποίες τα ζητήµατα του κόστους και της ανταγωνιστικότητας είναι µονάδες , κρίσιµα ο αντίκτυπος της θέσπισης ευθύνης για τις ζηµίες στην Ως εκ τούτου ,. Από την άλλη πλευρά βιοποικιλότητα θα είναι ελάχιστος για τις εν λόγω βιοµηχανίες ,. λόγω της φύσεως των φιλοπεριβαλλοντικών δραστηριοτήτων που επιτρέπονται στις προστατευόµενες περιοχές αυτές αναµένεται να ενσωµατώσουν κατά τρόπο οικονοµικά , ανώδυνο τα επιθυµητά επίπεδα πρόληψης και αποκατάστασης ’. Ρυπανθέντες χώροι στα πρόσφατα περιστατικά ρύπανσης 4. 5. 2. νόµους ή Τα περισσότερα κράτη µέλη έχουν θεσπίσει ειδικούς παλαιούς και νέους , Το κοινοτικό καθεστώς προγράµµατα για τον καθαρισµό των ρυπανθέντων χώρων. ο ρυπαίνων πληρώνει οφείλει να στοχεύει στην εφαρµογή των περιβαλλοντικών αρχών , ( καθώς και σε πρόληψη και προφύλαξη ) , τους στόχους συγκεκριµένο βαθµό εναρµόνισης όσον αφορά τα πρότυπα και η υιοθέτηση του κριτηρίου των επικίνδυνων Για τους ρυπανθέντες χώρους καθαρισµού , δραστηριοτήτων και η εφαρµογή του σχετικού καθεστώτος θα είχαν νόηµα µόνο εφόσον η ρύπανση είναι σηµαντική Μεταξύ των ρυπανθέντων χώρων περιλαµβάνεται το. Στις περιπτώσεις όπου µια περιοχή που έδαφος. προστατεύεται βάσει της σχετικής µε τη βιοποικιλότητα νοµοθεσίας αποτελεί τµήµα θα εφαρµόζεται στην εν λόγω περιοχή το σχετικό µε τις ζηµίες στη ρυπανθέντος χώρου βιοποικιλότητα καθεστώς σε συνδυασµό µε το καθεστώς για τους ρυπανθέντες χώρους. , Αυτό σηµαίνει ενδεχοµένως ότι η αποκατάσταση του φυσικού πόρου πρέπει να ακολουθεί την απορρύπανση του χώρου τα υπέργεια και υπόγεια ύδατα , ,. Πρότυπα καθαρισµού • Πρόκειται για πρότυπα βάσει των οποίων διενεργείται αξιολόγηση και λαµβάνεται απόφαση για το κατά πόσον είναι αναγκαίος ο καθαρισµός ρυπανθέντος χώρου Όπως και. Το βασικό εν µε τη βιοποικιλότητα , προκειµένω ποιοτικό κριτήριο θα είναι συνιστά η ρύπανση σοβαρή απειλή για τον : άνθρωπο και το περιβάλλον µόνον οι σηµαντικές ζηµίες πρέπει να καλύπτονται. ; Στόχοι καθαρισµού • 22 Οι στόχοι αυτοί πρέπει να καθορίζουν την ποιότητα του εδάφους και των υδάτων που Κύριος στόχος πρέπει να είναι η άρση κάθε πρέπει να διατηρηθεί ή να αποκατασταθεί. Είναι σκόπιµο να τυχόν σοβαρής απειλής για τον άνθρωπο και το περιβάλλον καθοριστούν τα όρια αποκατάστασης βάσει των βέλτιστων διαθέσιµων τεχνικών υπό , οικονοµικά και τεχνικά βιώσιµους όρους Ένας άλλος στόχος θα ήταν το να καταστεί το έδαφος κατάλληλο για τρέχουσα και πιθανή µελλοντική χρήση της γης να συνδυάζονται µε. αριθµητικά πρότυπα που θα καθορίζουν τη ζητούµενη ποιότητα του εδάφους και των υδάτων η Σε περίπτωση που ο καθαρισµός δεν είναι τεχνικά ή οικονοµικά εφικτός ,. πλήρης ή η µερική αποµόνωση του χώρου θα µπορούσε να αποτελεί ενδεχόµενη λύση. όπως στην οδηγία ΟΠΕΡ ( ). όποτε αυτό είναι δυνατόν Οι ποιοτικοί αυτοί στόχοι πρέπει , , Παραδοσιακές ζηµίες όπως και 4. 5. 3 και ειδικότερα των ζηµιών στα πρόσωπα και Ο καθορισµός των παραδοσιακών ζηµιών , θα παραµείνει στις στην ιδιοκτησία ενδεχοµένως , αρµοδιότητες των κρατών µελών Όλα τα στοιχεία του καθεστώτος που διαλαµβάνει η. παρούσα Βίβλος πρέπει να εφαρµόζονται επίσης στην περίπτωση των , παραδοσιακών ζηµιών µε την εξαίρεση των ειδικών κανόνων πρόσβασης στη , δικαιοσύνη και των ειδικών κριτηρίων για την αποκατάσταση και αποτίµηση των περιβαλλοντικών ζηµιών η οικονοµική ζηµία , ωστόσο (4. 7) και , , , (4. 5. 1 4. 5. 2). 16 Σε σχέση µε την οδηγία που αφορά την ευθύνη για τα ελαττωµατικά προϊόντα. δηλ ( τις παραδοσιακές ζηµίες χωρίς να καλύπτει όµως τις περιβαλλοντικές ζηµίες. 4. 5. 4 Η οδηγία για την ευθύνη όσον αφορά ελαττωµατικά προϊόντα διαλαµβάνει την ζηµία που προκαλείται από προσώπων και αγαθών ελαττωµατικό προϊόν ∆εν είναι , δυνατόν να αποκλεισθούν οι τυχόν επικαλύψεις µεταξύ των δύο καθεστώτων ευθύνης στον τοµέα των παραδοσιακών ζηµιών εάν επροκαλούντο. , γεγονός που θα το κατέτασσε στην ζηµίες από προϊόν που περιέχει επικίνδυνες ουσίες , λόγω συγκέντρωσης χηµικών ουσιών κατηγορία των ελαττωµατικών προϊόντων Στην ό µεγαλύτερης απ τι επιτρέπεται βάσει του κοινοτικού περιβαλλοντικού δικαίου. ’ , ως η η Οδηγία για την ευθύνη όσον αφορά τα προϊόντα υπερισχύει περίπτωση αυτή , , εφαρµοστέα νοµοθεσία όταν επιδιώκεται αποζηµίωση για παραδοσιακές ζηµίες Αυτό θα συνέβαινε π χ - ). , 17. 4. 6. Η εξασφάλιση της αποτελεσµατικής απορρύπανσης και αποκατάστασης του περιβάλλοντος Μια υποχρέωση κοινή για τις ζηµίες στην βιοποικιλότητα και τη ρύπανση χώρων είναι ότι οι αποζηµιώσεις που καταβάλλονται από τον ρυπαίνοντα για την αποκατάσταση ή Εάν η τον καθαρισµό πρέπει όντως να δαπανώνται για τον προβλεπόµενο σκοπό ,. επανόρθωση της ζηµίας δεν είναι δυνατή για τεχνικούς ή για οικονοµικούς η αποζηµίωση που ανέρχεται στην αξία της µη αποκατασταθείσας ζηµίας πρέπει να δαπανάται σε συγκρίσιµα έργα αποκατάστασης ή είναι µόνο εν µέρει δυνατή , όφελος κόστος ) - , λόγους ( , 16 17 σ. 85, L210, 85/374/E όπως τροποποιήθηκε από την οδηγία ΟΚ για την προσέγγιση των νοµοθετικών , ΕΕ αριθ Οδηγία του Συµβουλίου κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων των κρατών µελών σε θέµατα ευθύνης λόγω ελαττωµατικών προϊόντων · σ ΕΕ αριθ. 20. ώστε Η Επιτροπή δηµοσίευσε πρόσφατα Πράσινη Βίβλο για την ευθύνη όσον αφορά τα προϊόντα , να συλλεγούν πληροφορίες σχετικά µε την εµπράγµατη εφαρµογή της οδηγίας και να δροµολογηθεί συζήτηση για την ενδεχόµενη σκοπιµότητα ουσιαστικής αναθεώρησης της οδηγίας. 99, L141, 99/34/E. 29, Κ · 23 ή βελτίωσης προστατευόµενων φυσικών πόρων. από τις αρµόδιες αρχές πρέπει να συναρτάται µε περιβαλλοντικών οφελών. Ο καθορισµός των συγκρίσιµων έργων την πλήρη ανάλυση των Πρόσβαση στη δικαιοσύνη , του προστασία περιβάλλοντος αποτελεί 4. 7. Η περίπτωση των περιβαλλοντικών ζηµιών διαφέρει από αυτήν των παραδοσιακών όπου τα θύµατα έχουν το δικαίωµα να εγείρουν αξιώσεις στην αρµόδια ζηµιών ∆εδοµένου διοικητική ή δικαστική αρχή ώστε να προστατεύσουν τα συµφέροντά τους το κράτος ότι η φέρει την πρωταρχική ευθύνη να περιλαµβανοµένων άλλων φορέων της πολιτικής ( ) Ωστόσο αντιδράσει εάν το περιβάλλον ζηµιώνεται ή κινδυνεύει να υποστεί ζηµία ,. υπάρχουν όρια στην διάθεση δηµοσίων πόρων για τον σκοπό αυτόν και εµπεδώνεται η αντίληψη ότι το ευρύ κοινό πρέπει να αισθάνεται υπεύθυνο για το περιβάλλον και να Η Επιτροπή αναφέρθηκε είναι ικανό στην ανάγκη αναβάθµισης της πρόσβασης στη δικαιοσύνη στην ανακοίνωσή της προς το Συµβούλιο και το Κοινοβούλιο σχετικά µε την Εφαρµογή του κοινοτικού δικαίου « του περιβάλλοντος να ενεργεί εξ ονόµατός του. υπό ορισµένους όρους , δηµόσιο αγαθό , , ,. , »18. Μεταξύ των ενεργειών αυτών περιλαµβάνονται Ένα σηµαντικό νοµικό µέσο στον τοµέα αυτόν είναι η Σύµβαση του Å Αυτή rhus. 19 οι οποίες συνιστούν περιλαµβάνει ειδικές διατάξεις για την πρόσβαση στη δικαιοσύνη την βάση ενεργειών εκ µέρους ιδιωτών και οµάδων υπεράσπισης του δηµοσίου η προσβολή απόφασης συµφέροντος. ανεξάρτητο και αµερόληπτο σώµα συσταθέν δηµοσίας αρχής σε δικαστήριο ή άλλο , η απαίτηση κατά τον νόµο ) λήψης κατάλληλων και αποτελεσµατικών αντιµέτρων συµπεριλαµβανοµένων των ασφαλιστικών µέτρων και η προσβολή πράξεων και παραλείψεων που συνιστούν Ένα παράβαση του δικαίου του περιβάλλοντος , κοινοτικό καθεστώς περιβαλλοντικής ευθύνης θα συνέβαλε στην εφαρµογή της προς τις εξής κατευθύνσεις Σύµβασης στο κοινοτικό δίκαιο. , το δικαίωµα διοικητικής και δικαστικής αναθεώρησης από ιδιώτες και δηµόσιες αρχές 20. ( : , , Η διβαθµιδική προσέγγιση η πρωταρχική ευθύνη πρέπει να ανήκει στο κράτος « 4. 7. 1. Τα κράτη µέλη πρέπει να έχουν κατά πρώτο λόγο την υποχρέωση της αποκατάστασης των ζηµιών στην βιοποικιλότητα και της απορρύπανσης ), Οι οργανώσεις και οι χρησιµοποιώντας την αποζηµίωση που καταβάλλει ο ρυπαίνων. εκπρόσωποι της κοινωνίας των πολιτών που δραστηριοποιούνται στην προστασία του πρώτη βαθµίδα »: ( 18 19 20 ’. « τελικό Πρώτα απ όλα θα ενισχυόταν η προοπτική , και κατά πάσα πιθανότητα πολύ ουσιαστικότερο , Η βελτίωση της πρόσβασης στα δικαστήρια για τις µη κυβερνητικές COM (96) 500 οργανώσεις και τους ιδιώτες θα είχε µερικές ευεργετικές επιπτώσεις όσον αφορά την εφαρµογή του κοινοτικού δικαίου του περιβάλλοντος όπου. αυτό είναι αναγκαίο να επιλυθούν οι µεµονωµένες υποθέσεις που αφορούν προβλήµατα , υλοποίησης του κοινοτικού δικαίου σύµφωνα µε τις απαιτήσεις της κοινοτικής νοµοθεσίας. ∆εύτερον αυτό θα είχε ευρύτερες επιπτώσεις , για τη βελτίωση της πρακτικής εφαρµογής και επιβολής της κοινοτικής νοµοθεσίας στα θέµατα του περιβάλλοντος εφόσον οι ενδεχοµένως υπεύθυνοι φορείς θα έτειναν να συµµορφωθούν µε , τις απαιτήσεις της νοµοθεσίας αυτής για να αποφύγουν την πολύ µεγάλη πιθανότητα της , δικαστικής διένεξης Σύµβαση ΗΕ Αποφάσεων και την Πρόσβαση στην ∆ικαιοσύνη για Περιβαλλοντικά Ζητήµατα , και υπεγράφη και από την Κοινότητα στην Τέταρτη ∆ιυπουργική Συνδιάσκεψη στο Å ∆ανία ( Άρθρο τη ∆ηµόσια Συµµετοχή στη Λήψη των που εγκρίθηκε ΟΕΕ για την Πρόσβαση στις Πληροφορίες , Ιουνίου της Σύµβασης του σηµείο 1998. rhus 40). ». ( / ), 23-25 9 Århus. 24 ( Σε περιβάλλοντος και οι οποίες πληρούν τους όρους που απαιτούνται από το εθνικό δίκαιο ) θεωρούνται ως έχουσες συµφέρον στη διαδικασία λήψεως αποφάσεων σε θέµατα του δηµοσίου γραµµές περιβάλλοντος συµφέροντος πρέπει να έχουν το δικαίωµα δράσεως σε επικουρική βάση δηλαδή µόνο , εφόσον το κράτος δεν προβαίνει σε οιαδήποτε ενέργεια ή δεν ενεργεί καταλλήλως Αυτή η προσέγγιση θα έπρεπε να εφαρµόζεται στους διοικητικούς και δεύτερη βαθµίδα ( δικαστικούς ελέγχους καθώς και στις αξίωσεις κατά του ρυπαίνοντος. οι οµάδες υπεράσπισης γενικές 21. ). , , 4. 7. 2. κόστος των προληπτικών ασφαλιστικά µέτρα ( Καταστάσεις εκτάκτου ανάγκης µέτρων ) Σε καταστάσεις εκτάκτου ανάγκης οι οµάδες συµφερόντων πρέπει να έχουν το δικαίωµα , να ζητήσουν απευθείας από το δικαστήριο την λήψη ασφαλιστικών µέτρων προκειµένου να υποχρεώνεται ο πιθανολογούµενος ρυπαίνων να λάβει µέτρα ή να παύσει τις δραστηριότητές του ή να αποφευχθούν προκειµένου να προληφθούν σηµαντικές ζηµίες , , περαιτέρω ζηµίες στο περιβάλλον πρέπει να έχουν το δικαίωµα. να υποβάλουν ένδικο µέσο κατά του πιθανολογούµενου ρυπαίνοντος χωρίς να πρέπει , πρώτα να απευθυνθούν στο κράτος Τα επιβληθησόµενα µέτρα θα µπορούσαν να. αποβλέπουν στην απαγόρευση µιας επιβλαβούς δραστηριότητας ή στο να υποχρεωθεί ο φορέας εκµετάλλευσης να λάβει µέτρα πρόληψης για πιθανές ζηµίες πριν ή µετά από ένα περιστατικό Εναπόκειται στο δικαστήριο να κρίνει κατά πόσον δικαιολογούνται τα ασφαλιστικά µέτρα ή να προβεί σε επανόρθωση. Προς τον σκοπό αυτόν , ,. Πρέπει να παρέχεται κατά πρώτο λόγο στις οµάδες συµφερόντων η δυνατότητα αξίωσης δαπανών στις οποίες υποβλήθηκαν κατά τη λήψη λογικού ύψους της επιστροφής - - δηλαδή για την αποφυγή ζηµιών ή περαιτέρω ζηµιών επειγόντων προληπτικών µέτρων ( χωρίς αυτές να οφείλουν πρώτα να προσφύγουν σε δηµόσια αρχή ),. Η εξασφάλιση κατάλληλης τεχνογνωσίας και η αποφυγή του άσκοπου κόστους 4. 7. 3. Μόνο οι οµάδες συµφερόντων που πληρούν αντικειµενικά ουσιαστικά κριτήρια θα πρέπει να είναι σε θέση να ασκήσουν ένδικο µέσο κατά του κράτους ή του ρυπαίνοντος Η αποκατάσταση του περιβάλλοντος πρέπει να διενεργείται ενώπιον των δικαστηρίων σε συνεργασία µε τις δηµόσιες αρχές. κατά τρόπο βέλτιστο και αποδοτικό. , Η χρήση ειδικών δεξιοτήτων και η εµπλοκή ανεξάρτητων και ανεγνωρισµένων εµπειρογνωµόνων και επιστηµόνων µπορεί να διαδραµατίσει καίριο ρόλο. ∆εδοµένου ότι η χρήση των δικαιωµάτων πρόσβασης στη δικαιοσύνη συνεπάγεται , θα ήταν ενδιαφέρον να εξετασθεί ο τρόπος µε τον οποίο αναπόφευκτα θα µπορούσαν να χρησιµοποιηθούν στο πλαίσιο αυτό εξωδικαστικές λύσεις όπως η , διαιτησία ή η διαµεσολάβηση Οι λύσεις αυτές αποβλέπουν στο να εξοικονοµηθεί χρόνος και να αποφευχθούν δαπάνες κάποιο κόστος , ,. Σχέση µε τις διεθνείς συµβάσεις 4. 8. Ολοένα και περισσότερες διεθνείς συµβάσεις και πρωτόκολλα καλύπτουν διάφορους υφίσταται εδώ και καιρό ένα σύνολο τοµείς περιβαλλοντικής ευθύνης. συµβάσεων και πρωτοκόλλων που αφορούν τις ζηµίες που προκαλούνται από τις Λόγου χάριν , 21 Άρθρο 2 παράγραφος 5 της Σύµβασης του Å rhus. 25 , , πυρηνικές δραστηριότητες και τη θαλάσσια ρύπανση από υδρογονάνθρακες Μια πιο. πρόσφατη σύµβαση διαλαµβάνει τις ζηµίες που προκαλούνται από τη θαλάσσια Τα κράτη µέλη εξετάζουν την ενδεχόµενη µεταφορά επικίνδυνων και επιζήµιων ουσιών. επικύρωσή της Όλες οι συµβάσεις αυτές στηρίζονται στην αντικειµενική αλλά. παράλληλα περιορισµένη ευθύνη και στην έννοια της δεύτερης βαθµίδας αποζηµίωσης. Στην περίπτωση της πετρελαϊκής ρύπανσης η δεύτερη βαθµίδα συνίσταται στην δράση το οποίο τροφοδοτείται από κοινού από τις συνεισφέρουσες εταιρείες ενός ταµείου για πετρελαίου στα εισάγοντα κράτη εκείνα τα ποσοστά ευθύνης που υπερβαίνουν την ευθύνη του πλοιοκτήτη Υπό το φως. πρέπει να εξεταστεί το κατά πόσο το των πρόσφατων ατυχηµάτων θαλάσσιας ρύπανσης διεθνές καθεστώς πρέπει να συµπληρωθεί από κοινοτικά µέτρα Η Επιτροπή θα καταρτίσει ανακοίνωση για την ασφάλεια των πετρελαιοφόρων όπου θα η ανάγκη συµπληρωµατικού κοινοτικού καθεστώτος για την εξετάζεται ευθύνη από τις πετρελαιοκηλίδες Θα εξεταστούν εν προκειµένω διάφορες επιλογές , λαµβάνοντας υπόψη τις ιδιαιτερότητες του κλάδου ένα µελλοντικό κοινοτικό καθεστώς για την περιβαλλοντική ευθύνη οφείλει να διευκρινίζει τα περιθώρια εφαρµογής στους τοµείς αυτούς , που ήδη καλύπτονται από το διεθνές δίκαιο επίσης µέχρι ενός ορίου Γενικότερα , το οποίο αποζηµιώνει. Ιούνιος ( µεταξύ άλλων 2000) – - , ,. , ,. Χρηµατοοικονοµικές ασφάλειες 4. 9. Η ασφαλισιµότητα είναι σηµαντική για να εξασφαλιστεί η επίτευξη των στόχων ενός καθεστώτος περιβαλλοντικής ευθύνης. , Έχει διαπιστωθεί ότι η αντικειµενική ευθύνη προκαλεί δευτερογενή αποτελέσµατα ή µεταβίβαση επικίνδυνων παραγωγικών δραστηριοτήτων από µεγαλύτερες εταιρείες σε µε στόχο την καταστρατήγηση των υποχρεώσεων που απορρέουν από το µικρότερες στερούνται των καθεστώς ευθύνης Οι µικρότερες αυτές εταιρείες. όσο και οι πόρων που είναι αναγκαίοι για να έχουν το ίδιο αποτελεσµατικά , πολλές φορές συστήµατα διαχείρισης της επικινδυνότητας µεγαλύτερες , , , υπεύθυνες για µεγαλύτερο µερίδιο ζηµιών απ Οι ’ εταιρείες αυτές σπάνια διαθέτουν τους αναγκαίους πόρους για την επανόρθωση της Η δυνατότητα ασφάλισης περιορίζει τους κινδύνους στους οποίους εκτίθενται οι ζηµίας αυτόν τον τρόπο εταιρείες αποθαρρύνονται επίσης και από τις τάσεις ανορθόδοξων πρακτικών παράκαµψης της ευθύνης συχνά , καθίστανται τι το µέγεθός τους θα προοιώνιζε. µεταφέροντας µέρος αυτών στους ασφαλιστές οι οποίες , Κατ ό , ). ( ’. , , 22. τεχνικές µέτρησης για την διάγνωση του µεγέθους Οι δυνατότητες ασφάλισης για τους περιβαλλοντικούς κινδύνους και ειδικότερα για τις Ενόσω δεν υπάρχουν ζηµίες των φυσικών πόρων αναµένεται να αναπτυχθούν βαθµιαία. ευρύτερης αποδοχής των θα είναι δύσκολη η πρόβλεψη του ύψους της ευθύνης περιβαλλοντικών ζηµιών. , Ωστόσο ο υπολογισµός των συνδεόµενων µε τους κινδύνους τελών είναι σηµαντικός για την ανταπόκριση στις ευθύνες στο πλαίσιο των ασφαλιστικών συµβάσεων και οι ασφαλιστικές εταιρείες καλούνται να διαθέτουν ανά πάσα στιγµή την κατάλληλη τεχνογνωσία Η ανάπτυξη ποιοτικών και αξιόπιστων ποσοτικών κριτηρίων για την. , 22 Από την άλλη πλευρά , δύναται να προκαλέσει σε φυσικούς πόρους , διότι προκειµένου να συνάψει ασφαλιστήριο συµβόλαιο , υποβληθεί σε περιβαλλοντικό έλεγχο συχνά , , διαχείρισης του κινδύνου και , τµήµα του καταβλητέου ποσού. µια εταιρεία η οποία είναι σε θέση να ασφαλιστεί κατά των ζηµιών που Και αυτό , µια εταιρεία οφείλει κανονικά να ένα αποτελεσµατικό σύστηµα συχνά να επωµισθεί , εάν απαιτούνται ασφαλιστικές πληρωµές , έχει συµφέρον να ενεργήσει υπεύθυνα. να διαθέτει , , 26 διάγνωση και την µέτρηση των περιβαλλοντικών ζηµιών θα βελτιώσει την διαθέσιµη ασφαλιστική κάλυψη για την περιβαλλόντικη ευθύνη και θα συµβάλει στην βιωσιµότητά χωρίς όµως αυτό να συµβεί ευθύς αµέσως ή έστω µε του καθεστώτος που την προβλέπει , χαµηλό κόστος Το στοιχείο αυτό συνηγορεί υπέρ µιας επιφυλακτικής προσεγγίσεως στον καθορισµό του καθεστώτος ευθύνης. Η κάλυψη της ευθύνης για τις ζηµίες στους φυσικούς πόρους αναµένεται να προαγάγει την ανάπτυξη µιας ασφαλιστικής αγοράς στον τοµέα αυτόν µολονότι παράλληλα θα υπέσκαπτε την αποτελεσµατική εφαρµογή της αρχής , ο ρυπαίνων πληρώνει « ». , – εσωτερικών αποθεµάτων ή κλαδικών συγκεντρωτικών συστηµάτων η ασφάλιση αποτελεί έναν από τους δυνητικούς τραπεζικών Όσον αφορά την ασφαλιστική αγορά τρόπους χρηµατοοικονοµικής ασφάλειας πέραν των , εγγυήσεων – φιλοτεχνείται µια αγορά όπου η κάλυψη των κινδύνων περιβαλλοντικών ζηµιών δεν έχει πλην όµως πραγµατοποιούνται σαφή βήµατα προόδου σε τµήµατα ακόµη αναπτυχθεί των χρηµατοοικονοµικών αγορών που εξειδικεύονται στον εν λόγω τοµέα Σχετικό. παράδειγµα είναι η ανάπτυξη νέων τύπων ασφαλιστικών πολιτικών για την κάλυψη του κόστους του καθαρισµού ρυπανθέντων χώρων µεταξύ άλλων , , όπως συµβαίνει στις Κάτω Χώρες. , χρηµατοοικονοµικής ασφάλειας Η δυνατότητα ασφαλιστικής κάλυψης έναντι των περιβαλλοντικών κινδύνων είναι πλην όµως απαραίτητη για την εδραίωση της εξαρτάται σε µεγάλο βαθµό από το κλίµα ασφάλειας δικαίου και διαφάνειας που τα καθεστώτα περιβαλλοντικής δηµιουργεί το εκάστοτε καθεστώς ευθύνης. ευθύνης σχεδόν όλων των κρατών µελών δεν ανήγαγαν τη χρηµατοοικονοµική ασφάλεια όπως µε τον Γερµανικό Νόµο σε απαίτηση που πηγάζει από τον νόµο. η εφαρµογή των σχετικών διατάξεων προσέκρουσε σε Περιβαλλοντικής Ευθύνης , δυσκολίες οι οποίες έχουν εµποδίσει την έκδοση του αναγκαίου , διατάγµατος εφαρµογής. Όπου έγινε αυτό , µέχρι στιγµής Εντούτοις , , , ( βλ 6). Οι ανησυχίες του χρηµατοπιστωτικού κλάδου είναι ένας λόγος για την βήµα προς βήµα τµήµα προσέγγιση που περιγράφεται στην παρούσα Λευκή Βίβλο Το. ο περιορισµός περιορισµένο εύρος των προβλεπόµενων επικίνδυνων δραστηριοτήτων , στους φυσικούς πόρους που ήδη προστατεύονται από τις υφιστάµενες κοινοτικές αποτελούν διατάξεις και η αποκλειστική επικέντρωση στις σηµαντικής έκτασης ζηµίες στοιχεία που συµβάλλουν στη βελτίωση της εκτίµησης και της αντιµετώπισης των το κοινοτικό καθεστώς δεν θα κινδύνων που απορρέουν από το καθεστώς. έπρεπε να επιβάλει υποχρέωση χρηµατοοικονοµικής ασφάλειας προκειµένου να παράσχει , τα απαραίτητα περιθώρια ευελιξίας µέχρις ότου αποκτηθεί εµπειρία υπο το νέο Η χρηµατοοικονοµική ασφάλεια που παρέχεται από τους ασφαλιστικούς και καθεστώς τραπεζικούς κλάδους για τους κινδύνους που απορρέουν από το καθεστώς πρέπει να πραγµατοποιηθεί σε εθελοντική µόνο βάση Η Επιτροπή προτίθεται να συνεχίσει τις. συζητήσεις µε τους εν λόγω κλάδους προκειµένου να επιταχυνθεί η περαιτέρω ανάπτυξη ειδικών µέσων χρηµατοοικονοµικής εγγύησης. Επιπλέον ,. , ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗΣ ∆ΡΑΣΕΩΣ 5. Στη διάρκεια της διαδικασίας διαµόρφωσης µιας προσέγγισης για την περιβαλλοντική ευθύνη εξετάσθηκε σειρά διαφορετικών επιλογών και µέσων τα κυριότερα των οποίων , περιγράφονται στο παρόν τµήµα µε παράλληλη έκθεση των πλεονεκτηµάτων και µειονεκτηµάτων τους. 27 Η προσχώρηση της Κοινότητας στη Σύµβαση του Λουγκάνο 5. 1. Η Σύµβαση του Συµβουλίου της Ευρώπης για την αστική ευθύνη όσον αφορά τις ζηµίες που απορρέουν από επικίνδυνες για το περιβάλλον δραστηριότητες Η 1993. , Επιτροπή και όλα τα κράτη µέλη συµµετείχαν στις διαπραγµατεύσεις Η Σύµβαση. θεσπίζει ένα καθεστώς περιβαλλοντικής ευθύνης που καλύπτει όλους τους τύπους ζηµιών όπως οι τραυµατισµοί προσώπων και οι ζηµίες ( στην ιδιοκτησία όταν προκαλούνται από Προσδιορίζονται περαιτέρω οι επικίνδυνες δραστηριότητες επικίνδυνη δραστηριότητα στον τοµέα των επικίνδυνων ουσιών Το πεδίο της βιοτεχνολογίας και των αποβλήτων. , πλην των ρητά αναφεροµένων εφαρµογής είναι ανοικτό , δραστηριότητες µπορούν να χαρακτηρισθούν ως επικίνδυνες Περίληψη του ιστορικού ,. του περιεχοµένου καθώς και ο κατάλογος των υπογεγραµµένων µερών στην σύµβαση , βρίσκονται στην διάθεση του κοινού τόσο των παραδοσιακών ζηµιών , όσο και των καθαυτό ζηµιών στο περιβάλλον. υπό την έννοια ότι και άλλες συνήφθη το ), , , ,. ( Εξάλλου , Η προσχώρηση της Κοινότητας στη σύµβαση αυτή θα παρουσίαζε το πλεονέκτηµα να είναι σύµφωνη µε την αρχή της επικουρικότητας σε διεθνές επίπεδο δεν είναι σκόπιµο ( να θεσπιστεί νέα κοινοτική νοµοθεσία εφόσον το ζήτηµα µπορεί να αντιµετωπισθεί µε , την προσχώρηση της Κοινότητας σε υφιστάµενη διεθνή σύµβαση η σύµβαση ). περιλαµβάνονται όλοι οι τύποι ζηµιών που έχει το πλεονέκτηµα της πληρότητας απορρέουν από επικίνδυνες δραστηριότητες και ενός ευρέος και ανοικτού πεδίου ) παρουσιάζει επίσης το πλεονέκτηµα να διαθέτει ένα σύστηµα που για να εφαρµογής · εξασφαλίσει συνοχή αντιµετωπίζει κατά τρόπο οµοιόµορφο όσους ασκούν επικίνδυνες κράτη µέλη έχουν ήδη υπογράψει δραστηριότητες κράτη µέλη έχουν τη σύµβαση ενώ ορισµένα άλλα προτίθενται να τα µιµηθούν. ήδη θεσπίσει τη νοµοθεσία εφαρµογής της σύµβασης ή ετοιµάζουν την επικύρωση δεν προτίθενται να την υπογράψουν ή να την ωστόσο ( , Η Σύµβαση είναι επίσης ανοικτή στις χώρες της Κεντρικής και επικυρώσουν Ανατολικής Ευρώπης καθώς και σε χώρες µη µέλη του Συµβουλίου της Ευρώπης , προκειµένου να έχει ευρεία διεθνή βάση Η προσχώρηση της Κοινότητας αναµένεται να ενθαρρύνει άλλες χώρες προς την ίδια κατεύθυνση οποιεσδήποτε κι αν είναι αυτές. , άλλα κράτη µέλη Πολλά Έξι ). 25 23 24. , ,. , , ( στον βαθµό που η Σύµβαση καλύπτει ρητά τις καθ δηλαδή τις οικολογικές ζηµίες ) , χάρη στο ανοιχτό πεδίο εφαρµογής της , Όταν συγκρίνουµε το καθεστώς της Σύµβασης του Λουγκάνο µε τα καθεστώτα δηµιουργείται η γενική εντύπωση ότι σε περιβαλλοντικής ευθύνης των κρατών µελών ορισµένα ζητήµατα η Σύµβαση εµφανίζεται πιο αυτό περιβαλλοντικές προοδευτική ’ σε σύγκριση µε το καθεστώς πολλών κρατών ζηµίες Ακριβώς τα τελευταία αυτά µελών το οποίο είναι πιο περιορισµένης έκτασης και ισχύος κράτη µέλη καθώς και το µεγαλύτερο µέρος της βιοµηχανίας εκτιµούν ότι το πεδίο εφαρµογής της σύµβασης του Λουγκάνο είναι υπερβολικά ευρύ και παρέχει ελάχιστη ασφάλεια δικαίου ιδίως στον τοµέα των οικολογικών ζηµιών Είναι αλήθεια ότι η σύµβαση , διαλαµβάνει τις περιβαλλοντικές ζηµίες πλην όµως κατά τρόπο όχι συγκεκριµένο. , ούτε καθορίζει κριτήρια για την Λόγου χάριν , αποκατάσταση ή την αποτίµηση των εν λόγω ζηµιών σε περίπτωση Ως εκ τούτου. , εξέτασης µιας ενδεχόµενης προσχώρησης θα έπρεπε να συµπληρωθεί το καθεστώς της όπως επίσης και ότι οι ορισµοί της δεν απαιτεί την αποκατάσταση είναι εξαιρετικά ασαφείς ,. ,. , , 23 24 25 Φινλανδία Ελλάς , , Φινλανδία Αυστρία , , ΗΒ ∆ανία Ιταλία , Ελλάς , Λουξεµβούργο , Κάτω Χώρες , Κάτω Χώρες και Πορτογαλία. Πορτογαλία. Γερµανία , ,. 28 σύµβασης του Λουγκάνο µε κοινοτική πράξη προκειµένου να βελτιωθεί η σαφήνεια και , ακρίβεια όσον αφορά την εφαρµογή της περιβαλλοντικής ευθύνης στον νέο αυτόν τοµέα. αποκλειστικότητα στις διασυνοριακές ζηµίες Καθεστώς εφαρµοστέο κατ ’ , 5. 2. ευαισθητοποιούνται όλο και περισσότερο απέναντι στις ζηµίες Τα κράτη µέλη διασυνοριακού χαρακτήρα ιδίως επειδή η κοινή γνώµη ανησυχεί για την ρύπανση που προέρχεται από άλλες χώρες Η κατανόηση των διασυνοριακών προβληµάτων ενδιαιτήµατα αναµένεται να αυξηθεί µε την προοδευτική εφαρµογή της οδηγίας » « και µε τη συνειδητοποίηση της ύπαρξης πολυάριθµων ενδιαιτηµάτων και οικότοποι ( απο τις δύο πλευρές των συνόρων Παρά το γεγονός ότι η ρύπανση και οι άµεσες ζηµίες. που προκαλούνται σε κάποιο από τα ενδιαιτήµατα αυτά αφορούν ένα µόνο κράτος µέλος λόγου χάριν , η ρύπανση των προσβάλλοντας ένα είδος , ποταµών ή των λιµνών έχει ή ένα ενδιαίτηµα στο σύνολό του. συχνά ενδέχεται οι ζηµίες να έχουν επιπτώσεις και σε άλλα κράτη µέλη διασυνοριακό χαρακτήρα Επίσης , ). , , ,. , , , µπορούν προβλήµατα διασυνοριακά για λόγους επικουρικότητας , Το βασικό επιχείρηµα που προβάλλουν οι υπέρµαχοι ενός καθεστώτος εφαρµοστέου δεν µόνο στις διασυνοριακές ζηµίες συνίσταται στο ότι υπάρχουν επαρκείς λόγοι που να συνηγορούν στην εφαρµογή ενός κοινοτικού καθεστώτος ευθύνης στα προβλήµατα που αντιµετωπίζει ένα κράτος µέλος και στο ότι τα αντιµετωπιστούν αντιθέτως να αποτελεσµατικότερα σε κοινοτικό επίπεδο Ένα καθεστώς που θα αντιµετώπιζε µόνο τα. διασυνοριακά προβλήµατα θα παρουσίαζε ένα νοµοθετικό κενό όσον αφορά την ευθύνη δεδοµένου ότι οι εν λόγω ζηµίες δεν καλύπτονται για τις ζηµίες στην βιοποικιλότητα , Ο σηµαντικός στόχος της ενίσχυσης της καθόλου στα περισσότερα κράτη µέλη. πρακτικής εφαρµογής της κοινοτικής περιβαλλοντικής νοµοθεσίας δεν θα µπορούσε να επιτευχθεί µε ένα καθεστώς το οποίο αποκλειστικότητα στις επικεντρωνόµενο κατ , δεν θα κάλυπτε το µεγαλύτερο µέρος των δυνητικών παραβάσεων διασυνοριακές ζηµίες της εν λόγω νοµοθεσίας ). Έτσι ένα σύστηµα περιορισµένο στις διασυνοριακές ζηµίες θα είχε ως αποτέλεσµα την , τελείως διαφορετική αντιµετώπιση προβληµάτων στο εσωτερικό του ιδίου κράτους δεδοµένου ότι άτοµα εµπλεκόµενα σε υπόθεση διασυνοριακών ζηµιών θα ήταν µέλους , υπεύθυνα στο πλαίσιο του κοινοτικού καθεστώτος του δυνατόν να θεωρηθούν τα οποία ασκούν την ίδια περιοριζόµενου στις διασυνοριακές ζηµίες , δραστηριότητα στην ίδια χώρα ενδέχεται να µην τους , καταλογίζεται ευθύνη εάν το εθνικό σύστηµα δεν καλύπτει το συγκεκριµένο ενδεχόµενο. Η νοµιµότητα ενός τέτοιου συστήµατος θα µπορούσε να αµφισβητηθεί βάσει της αρχής όπως αυτή έχει διαµορφωθεί από τη νοµολογία του της ισότιµης µεταχείρισης Ευρωπαϊκού ∆ικαστηρίου τις ζηµίες που δεν αφορούν παρά µόνο ένα κράτος µέλος και προκαλούν παρόµοιες ζηµίες ενώ άλλα ( ’ , , , ,. 29 ∆ράση των κρατών µελών βάσει κοινοτικής σύστασης , ,. λόγου χάριν η οποία θα µπορούσε , 5. 3. να λάβει τη µορφή σύστασης Η επιλογή αυτή συνδεόµενης µε την ισχύουσα στον τοµέα αυτόν κοινοτική νοµοθεσία θα ήταν δυνατόν , να στηριχθεί από όσους δεν έχουν πεισθεί για την ανάγκη ενός υποχρεωτικής νοµικής πράξης Αυτοί εκτιµούν ότι δεν υπάρχουν αρκετές ενδείξεις µη επάρκειας των εθνικών διατάξεων για την αντιµετώπιση των σχετικών περιβαλλοντικών προβληµάτων. ∆εδοµένου ότι η σύσταση αποτελεί µη υποχρεωτική πράξη χωρίς µηχανισµούς αυτή θα συνεπαγόταν µεν µικρότερη επιβάρυνση για τους φορείς συµµόρφωσης , εκµετάλλευσης απ ιδίως στις περιπτώσεις διασυνοριακών ζηµιών Ανάλογα είναι και τα επιχειρήµατα όσον αφορά την χρησιµοποίηση των προαιρετικών περιβαλλοντικών συµφωνιών στο πλαίσιο αυτό. µε πλεονεκτήµατα όµως όσον αφορά το περιβάλλον περιορισµένα. τι µία υποχρεωτική πράξη ό , ) ’ ( , , , Η θέσπιση κοινοτικής οδηγίας καλύτερα το καθεστώς όσον αφορά τις ζηµίες 5. 4. Οι κύριες διαφορές µεταξύ µιας κοινοτικής οδηγίας και της προσχώρησης της Κοινότητας στη Σύµβαση του Λουγκάνο συνίστανται κατά κύριο λόγο στο ότι µια κοινοτική δράση µπορεί να οριοθετήσει πληρέστερα το πεδίο εφαρµογής της και να καθορίσει στην βιοποικιλότητα , φροντίζοντας να βρίσκεται πάντα αυτό σε συµφωνία µε την εφαρµοστέα στον σχετικό Οι δύο αυτές διαφορές έχουν ως αποτέλεσµα ότι µια οδηγία τοµέα κοινοτική νοµοθεσία. Ωστόσο εξασφαλίζει µεγαλύτερη ασφάλεια δικαίου απ , η Σύµβαση του Λουγκάνο µπορεί να αποτελέσει σηµαντική πηγή έµπνευσης για µια αυτήν µελλοντική κοινοτική οδηγία. , Όσον αφορά το επιχείρηµα της εφαρµογής της Σύµβασης του Λουγκάνο στα εξωκοινοτικά κράτη είναι σαφές ότι µια κοινοτική οδηγία για την περιβαλλοντική , ευθύνη θα λαµβανόταν υπόψη στη διαδικασία σύγκλισης των υποψηφίων για ενώ θα εξεταζόταν επίσης η κατάσταση στις χώρες αυτές από προσχώρηση χωρών , πλευράς περιβαλλοντικής ευθύνης. ακόµη και εάν η Κοινότητα δεν προσχωρήσει σ τι η Σύµβαση του Λουγκάνο ό , ’ ’ Συγκρίνοντας τον εν λόγω τύπο κοινοτικής δράσεως µε τις πιο περιορισµένες και µη δεσµευτικές επιλογές που ήδη περιγράφηκαν στα σηµεία η τελευταία αυτή επιλογή εµφανίζει το επιπλέον πλεονέκτηµα να εξασφαλίζει καλύτερη εφαρµογή των κοινοτικών της και αποτελεσµατικής αποκατάστασης του περιβάλλοντος. 5. 2 νοµοθετικών 5. 3, διατάξεων περιβαλλοντικών αρχών και και Τοµεακή ευθύνη ιδίως στον τοµέα της βιοτεχνολογίας , 5. 5. Επανειληµµένως το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει ζητήσει από την Επιτροπή να ενσωµατώσει διατάξεις περί ευθύνης στις υφιστάµενες οδηγίες στον τοµέα της θα µπορούσε να βιοτεχνολογίας. προωθηθεί µε την υποβολή πρότασης για περισσότερο εξειδικευµένες διατάξεις περί αντί της οριζόντιας ευθύνης , προσέγγισης επικίνδυνες δραστηριότητες κατά τρόπο ισότιµο. Η δυνατότητα που αναφέρεται στο σηµείο εφαρµοστέες σε ειδικούς τοµείς βιοτεχνολογία ) όλες τις αυτόν τον τρόπο καλύπτοντας εν δυνάµει κατ ’ 5. 4 π χ ) ( (. , , ,. Μια οριζόντια προσέγγιση έχει το πλεονέκτηµα της δηµιουργίας ενός γενικού πλαισίου µε µία και µόνη πράξη Υπό την προϋπόθεση ότι οι καλυπτόµενες δραστηριότητες δηµιουργούν ανάλογους περιβαλλοντικούς κινδύνους και θέτουν συγκρίσιµα οικονοµικά προβλήµατα η εν λόγω προσέγγιση όχι µόνο θα ήταν συνεπέστερη αλλά και. , 30. , », ο ρυπαίνων πληρώνει « Μια τοµεακή προσέγγιση δεν θα εξασφάλιζε ένα συνεκτικό αποτελεσµατικότερη καθώς και της αρχής της καθεστώς ή ίση εφαρµογή της αρχής σε δραστηριότητες που είναι συγκρίσιµες υπό την έννοια πρόληψης και της προφύλαξης ότι συνεπάγονται κινδύνους για τον άνθρωπο και για το περιβάλλον ο στόχος. της καλύτερης εφαρµογής όλων των σχετικών πράξεων κοινοτικής περιβαλλοντικής νοµοθεσίας δεν θα επιτυγχανόταν εάν θεσπίζονταν διατάξεις περί ευθύνης µόνο σε έναν ειδικό τοµέα νοµοθεσίας θα ήταν δύσκολο να εξηγηθεί σε έναν και µόνο κλάδο. σε αντίθεση µε όλους τους άλλους γιατί αυτός µόνο υπόκειται σε διατάξεις περί ευθύνης , κλάδους των οποίων οι δραστηριότητες εγκυµονούν ανάλογους κινδύνους Για όλους. κρίνεται προτιµότερο ένα οριζόντιο καθεστώς περιβαλλοντικής αυτούς τους λόγους , ευθύνης. Τέλος , Επιπλέον , ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΑΝΑΛΟΓΙΚΟΤΗΤΑ 1). την προστασία και την βελτίωση της ποιότητας του περιβάλλοντος 6. Η Συνθήκη ΕΚ ορίζει ότι η κοινοτική πολιτική περιβάλλοντος οφείλει να συµβάλλει στη διαφύλαξη άρθρο , Η πολιτική αυτή οφείλει επίσης να στοχεύει σε υψηλά επίπεδα παράγραφος 174 προστασίας λαµβάνοντας υπόψη τις ιδιαιτερότητες στις διάφορες περιοχές της , Θα στηρίζεται στις αρχές της προφύλαξης και της προληπτικής δράσης Κοινότητας ,. των περιβαλλοντικών ζηµιών στην αρχή της επανόρθωσης , , Όλες αυτές οι παράγραφος καθώς και στην αρχή κυρτούς χαρακτήρες βλ αρχές ). δεν τίθενται σε εφαρµογή κατά τον καλύτερο είναι δεσµευτικές για τα κοινοτικά όργανα , Ένας λόγος είναι η ύπαρξη κενών στα δυνατό τρόπο σε ολόκληρη την Κοινότητα περισσότερα συστήµατα ευθύνης των κρατών µελών όσον αφορά τις ζηµίες στη βιοποικιλότητα ο ρυπαίνων πληρώνει « σύµφωνα µε τη διατύπωση της Συνθήκης κατά προτίµηση στην πηγή οι οποίες , στο πλαίσιο αυτό επίσης το τµήµα , 174 άρθρο πρβλ » ( 2). ( ( ,. ( ,. 3). , Εξάλλου διασυνοριακές περιβαλλοντικές ζηµίες στην Κοινότητα υδάτινα ρεύµατα και τα ενδιαιτήµατα που βρίσκονται εκατέρωθεν των συνόρων. τούτου , να αντιµετωπίζονται κατά τρόπο ικανοποιητικό η εθνική νοµοθεσία δεν είναι σε θέση να καλύψει αποτελεσµατικά τις οι οποίες αφορούν ιδίως τα Ως εκ προκειµένου οι διασυνοριακές ζηµίες ένα κοινοτικό σύστηµα κρίνεται αναγκαίο , ,. ∆ιαφορετικά επίσης είναι και τα µέσα που χρησιµοποιούνται από τα κράτη µέλη για την Ορισµένα στηρίζονται εκ µέρους τους εφαρµογή των κανόνων περιβαλλοντικής ευθύνης. ενώ άλλα προσφεύγουν περισσότερο στο περισσότερο στο διοικητικό ή δηµόσιο δίκαιο , Ένα κοινοτικό αστικό δίκαιο σύστηµα θα πρέπει να καθορίσει τους στόχους και τα αποτελέσµατα πλην όµως εναπόκειται στα κράτη µέλη να επιλέξουν τα µέσα και εργαλεία για την επίτευξή τους Όλα τα κράτη µέλη χρησιµοποιούν συνδυασµό των δύο. Σύµφωνα µε τις αρχές της επικουρικότητας και της αναλογικότητας ένα κοινοτικό , σύστηµα θα µπορούσε να αποτελεί ένα αργότερα σύστηµα , από άλλα στοιχεία που θα κρίνονταν αναγκαία βάσει της κτηθείσας πείρας κατά την περίοδο αρχικής εφαρµογής – πλαίσιο που περιλαµβάνει τις βασικές απαιτήσεις , - συµπληρούµενες , στηριζόµενο στο άρθρο βαθµιαία προσέγγιση της Συνθήκης 175 – ,. ( ). Σε περίπτωση που το επιλεγόµενο µέσο θέσπισης του συστήµατος είναι η έκδοση οδηγίας η συνοχή στην εφαρµογή του συστήµατος σε όλη την Κοινότητα θα µπορεί να εξασφαλιστεί µε τον έλεγχο της Επιτροπής όσον αφορά την τήρηση του κοινοτικού δικαίου και την νοµολογία του Ευρωπαϊκού ∆ικαστηρίου ,. 31 7. ΟΙ ΣΥΝΟΛΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΥΘΥΝΗΣ ΣΕ ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΕΠΙΠΕ∆Ο. Κατά συνέπειαν συµπεριλαµβανοµένων Ένα κοινοτικό καθεστώς στο πλαίσιο που καθορίζει η Λευκή Βίβλος θα διέφερε σηµαντικά από τα υφιστάµενα καθεστώτα η ήδη κτηθείσα πείρα δεν επαρκεί για µια συνολική εκτίµηση των οικονοµικών επιπτώσεων του κοινοτικού καθεστώτος εξωτερική , ανταγωνιστικότητα Η Επιτροπή θα συνεχίσει τις έρευνες στον σχετικό τοµέα και θα δροµολογήσει περαιτέρω µελέτες για τις οικονοµικές και περιβαλλοντικές επιπτώσεις της περιβαλλοντικής ευθύνης Τα ευρήµατα των µελετών αυτών θα εξετασθούν εις. βάθος και θα δοθεί η δέουσα προσοχή στην προετοιµασία των µελλοντικών εν προκειµένω πρωτοβουλιών της Επιτροπής τα στοιχεία τα σχετικά µε τα υφιστάµενα καθεστώτα ευθύνης διαµορφώνουν ένα χρήσιµο γενικό αναλυτικό πλαίσιο Ωστόσο , επιπτώσεων στην των ,. Από τα διαθέσιµα στοιχεία σχετικά µε τις συνολικές επιπτώσεις της περιβαλλοντικής νοµοθεσίας στη βιοµηχανική ανταγωνιστικότητα προκύπτει ότι δεν έχουν εντοπισθεί σηµαντικές αρνητικές επιπτώσεις Υπάρχουν επίσης διαθέσιµα στοιχεία για τις. επιπτώσεις των υφιστάµενων καθεστώτων περιβαλλοντικής ευθύνης Το συνολικό. ετήσιο κόστος καθαρισµού εξαιρουµένων όµως των δαπανών για την αποκατάσταση , των φυσικών πόρων αντιπροσωπεύει 26 Superfund , το του συνολικού ποσού που δαπανάται κάθε χρόνο στις Ηνωµένες 5%, Πολιτείες για τη συµµόρφωση προς όλους τους οµοσπονδιακούς περιβαλλοντικούς για ∆εν υπάρχουν συνολικά στοιχεία κανονισµούς Superfund. το κόστος των αποκαταστάσεων των φυσικών πόρων Όσον αφορά τα ισχύοντα. τα διαθέσιµα στοιχεία καθεστώτα περιβαλλοντικής υποδηλώνουν ότι δεν έχουν ανακύψει σηµαντικά προβλήµατα ανταγωνιστικότητας ευθύνης στα κράτη µέλη , όσον αφορά το , του δρώντος αναδροµικά περίπου , των ΗΠΑ των ΗΠΑ , ,. Μολονότι δεν υπάρχει βεβαιότητα όσον αφορά τις επιπτώσεις ενός κοινοτικού καθεστώτος ευθύνης στον ανταγωνισµό των κρατών µελών µε το εµπόριο τρίτων πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι οι περισσότερες χώρες του ΟΟΣΑ διαθέτουν κρατών ένα κοινοτικό κάποιας µορφής νοµοθεσία περιβαλλοντικής ευθύνης Κατά συνέπεια ,. εκ µέρους της καθεστώς περιβαλλοντικής ευθύνης δεν θα ισοδυναµεί µε την θέσπιση , µονοµερούς προτύπου περιβαλλοντικής προστασίας ΕΕ , , 27. Αυτό δεν σηµαίνει ότι η διεθνής ανταγωνιστικότητα της βιοµηχανίας ΕΕ και ειδικότερα των εξαγωγικά προσανατολισµένων βιοµηχανιών και των κλάδων που αντιµετωπίζουν έντονο ανταγωνισµό από τις εισαγωγές δεν θα έπρεπε να προστατευθεί µε κάθε µέσον. Υπάρχουν τρόποι αντιµετώπισης τυχόν προβληµάτων εξωτερικής ανταγωνιστικότητας τα οποία θα µπορούσαν να προκύψουν από διαφορές στα συµβατά µε τους διεθνείς κανόνες εµπορίου πρότυπα ευθύνης σε διεθνές επίπεδο. , 26 27 Η Λευκή Βίβλος δεν τάσσεται υπέρ της αναδροµικής ευθύνης η οποία , υπόλοιπες παραµέτρους έχει µεγαλύτερες επιπτώσεις από πλευράς κόστους ,. Στο πλαίσιο αυτό τα περισσότερα προβλήµατα είναι σηµαντικό να σηµειωθεί ότι , ανταγωνιστικότητας και µετεγκατάστασης παρουσιάζονται µεταξύ των ανεπτυγµένων χωρών και όχι µεταξύ αναπτυσσοµένων και ανεπτυγµένων µία θέση που επιβεβαιώνεται στην πρόσφατη ( µελέτη του Παγκοσµίου Οργανισµού Εµπορίου ΠΟΕ για το εµπόριο και το περιβάλλον ενώ είναι , Special ∆εδοµένου λοιπόν ότι οι περισσότερες χώρες Studies "Trade and the Environment" WTO 1999). του ΟΟΣΑ διαθέτουν ήδη κάποιας µορφής νοµοθεσία περιβαλλοντικής ευθύνης ο αντίκτυπος , ενός κοινοτικού καθεστώτος ευθύνης στην εξωτερική ανταγωνιστικότητα αναµένεται να είναι περιορισµένος. ίδια στις ( ) 32 , ενδεχοµένως λόγω της έλλειψης κεφαλαίου. αυτές συχνά ευθύνονται για ένα δυσανάλογα µεγαλύτερο Όσον αφορά τις ΜΜΕ τι θα αναµενόταν βάσει του ό µερίδιο των προκαλούµενων περιβαλλοντικών ζηµιών απ , ’ Από την σκοπιά αυτή µεγέθους των , , όπως ενδέχεται να αντιµετωπίσουν σηµαντικότερες επιπτώσεις Οι τυχόν παρενέργειες ,. µια ενδεχόµενη αύξηση του ποσοστού των ζηµιών που προκύπτουν από τα ΜΜΕ πρέπει να αντιµετωπισθούν µε περισσότερο εύστοχη χρήση των εθνικών ή κοινοτικών µηχανισµών στήριξης µε στόχο την ενίσχυση της εκ µέρους των ΜΜΕ υιοθέτησης , τεχνικών που σέβονται το περιβάλλον ,. Η προτεινόµενη προσέγγιση στο ζήτηµα της ευθύνης προστατεύει τους φορείς του εκτός εάν έχουν επιχειρησιακές ευθύνες χρηµατοπιστωτικού κλάδου από την ευθύνη. , Οι ανεπιθύµητες αρνητικές επιπτώσεις στον κλάδο αυτόν είναι απίθανες. , Υπό την προϋπόθεση της εξασφάλισης ασφάλειας δικαίου όσον αφορά την ευθύνη και αναµένεται να είναι συν τω ο αντίκτυπος ιδίως στον ασφαλιστικό κλάδο την διαφάνεια , χρόνω θετικός καθώς θα συσσωρεύεται πείρα από την λειτουργία του καθεστώτος και , θα αναδύονται νέες αγορές για τα ασφαλιστικά προϊόντα. ως εκ τούτου , , Σηµασία έχουν εν προκειµένω και οι επιπτώσεις της θέσπισης περιβαλλοντικής ευθύνης στην απασχόληση Από τα διαθέσιµα στοιχεία για τις συνολικές επιπτώσεις του περιβαλλοντικού κανονιστικού δικαίου προκύπτει ότι ενώ σε επιµέρους βιοµηχανίες οι θέσεις εργασίας ενδέχεται να αυξηθούν ή να µειωθούν η συνολική απασχόληση δεν θα , επηρεαστεί συνολικά. 28. , ενδέχεται είναι σαφές ότι ευθύνης στην απασχόληση σε άλλες λιγότερες βλαπτικές για το περιβάλλον Ενώ δεν υπάρχουν εµπειρικές µελέτες για τις ειδικές επιπτώσεις της θέσπισης να περιβαλλοντικής παρουσιαστούν αρνητικές επιπτώσεις στο µέτρο που ορισµένες επιχειρήσεις θα στρέφονται από δραστηριότητες και διαδικασίες που προκαλούν περισσότερες Ωστόσο οι περιβαλλοντικές ζηµίες , , Η οικονοµική ουσία της θέσπισης επιδράσεις αυτές πιθανότατα θα αντισταθµιστούν. ευθύνης συνίσταται στο ότι παρέχει κίνητρα για αυξηµένα επίπεδα πρόληψης Πρέπει. εποµένως να αναµένεται ότι η απασχόληση στις βιοµηχανίες που παράγουν και χρησιµοποιούν τεχνολογίες και συναφείς υπηρεσίες που σέβονται το περιβάλλον θα παράλληλα µε την ωφεληθούν από την θέσπιση περιβαλλοντικής ευθύνης. ανάπτυξη της ασφάλισης για τις ζηµίες στους φυσικούς πόρους αναµένεται να αυξηθούν και οι θέσεις εργασίας στον εν λόγω κλάδο. Επίσης ,. Το βασικό στοιχείο εν προκειµένω είναι η αειφόρος ανάπτυξη κατά τρόπο ισόρροπο διάστασης της οικονοµικής λαµβανοµένων υπόψη , της κοινωνικής και της περιβαλλοντικής , , ,. Τέλος , κόστος επιδιωχθεί η ελαχιστοποίηση του κόστους σε συνδυασµό µε προκαθορισµό των στόχων πρέπει να υπογραµµιστεί ότι η χρήση µέσων πολιτικής συνεπιφέρει συχνά είναι αναγκαίο να ακόµη και εάν εν γένει αποφέρει κέρδος. Ως εκ τούτου , , το κόστος συναλλαγών αποτελεί θέµα ειδικής εξέτασης Όσον αφορά την ευθύνη , εφαρµογής κανόνων , περιπτώσεις που µπορούν να αναφερθούν. οµολογουµένως δικαστικές διενέξεις είναι , , ,. δηλαδή το κόστος της θέσπισης και τρεις είναι οι Εν προκειµένω , όπου οι των ΗΠΑ , τι στην Ευρώπη. Πρώτον , , συχνότερο φαινόµενο απ η περίπτωση ό , ’ , 28 Βλ λόγου χάριν ,. , την συγκριτική µελέτη What are the real issues", R. Repetto, World Ressources Institute, 1995. "Jobs, Competitiveness and Environmental Regulation: Μάρτιος 33. και όπου η περί ευθύνης νοµοθεσία είχε ως αποτέλεσµα υψηλό κόστος συναλλαγών , του συνολικού κόστους κυρίως δε νοµίµων τελών σε επίπεδα του ύψους του , 20% όσον αφορά τα καθεστώτα ∆εύτερον εφαρµογής της νοµοθεσίας και αποζηµιώσεων , αντικειµενικής περιβαλλοντικής ευθύνης στα κράτη µέλη δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι , οδήγησαν σε αύξηση των καταγγελιών ή του κόστους συναλλαγών υπάρχει η Τέλος ,. πείρα που έχει αποκοµίσθεί από την έκδοση της οδηγίας περί ευθύνης για ελλατωµατικά προϊόντα Εκθεση από την µελέτη της πρώτης παραποµπή περιόδου εφαρµογής της εν λόγω οδηγίας δεν διαπίστωσε κάποια σηµαντική αύξηση , στον αριθµό ή στο είδος των καταγγελιών Από το γεγονός αυτό µπορεί να συναχθεί ότι είναι σηµαντικό να κατά την διαµόρφωση ενός καθεστώτος περιβαλλοντικής ευθύνης , διερευνώνται οι λόγοι που οδηγούν στην εµφάνιση διαφορών στο κόστος συναλλαγών µεταξύ των διαφόρων συστηµάτων και να αποφεύγονται οι ρυθµίσεις που θα συνέβαλαν , στη δηµιουργία τέτοιου κόστους. στην Κοινότητα βλ 9) (. Υπό το φως των ανωτέρω πρέπει να εξετάζονται και οι κανόνες σχετικά µε την άµεση Η υιοθέτηση πρόσβαση στη δικαιοσύνη από τρίτα µέρη , εξωδικαστικών λύσεων θα ήταν εν προκειµένω ωφέλιµη τα πρότυπα. καθαρισµού και αποκατάστασης πρέπει να εξετασθούν υπό το πρίσµα του κόστους που ενδέχεται να δηµιουργήσουν πλην των δηµοσίων αρχών. Επίσης ,. Προκειµένου να είναι δυνατή η αντιµετώπιση της ιστορικής ρύπανσης και άλλων λόγου χάριν µορφών ρύπανσης για τις οποίες η ευθύνη αποτελεί ένα πρόσφορο µέσον , στην περίπτωση των ζηµιών από διάχυτες πηγές ή στις περιπτώσεις όπου είναι αδύνατος , ο εντοπισµός του ρυπαίνοντος , όπως ήδη έχουν πράξει ορισµένα αντιµετώπιση ζηµιών από ρυπαίνουσες δραστηριότητες , εθνικού ή περιφερειακού επιπέδου. – όπως τα επιβολή τελών για την ή την δηµιουργία ταµείου τα κράτη µέλη θα µπορούσαν να χρησιµοποιήσουν άλλα µέσα – , ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ πλαισίου για την περιβαλλοντική ευθύνη 8. Στην παρούσα Λευκή Βίβλο επιδιώχθηκε η αξιολόγηση διαφόρων επιλογών κοινοτικής Βάσει της ανάλυσης που περιέχεται δράσεως στον τοµέα της περιβαλλοντικής ευθύνης. η Επιτροπή θεωρεί ως καταλληλότερη επιλογή τη λύση µιας στην παρούσα Βίβλο , η οποία θα θεσπίζει κοινοτικής οδηγίας - όσον αντικειµενική ευθύνη αφενός µε την παράλληλη αναγνώριση λόγων απαλλαγής - αφορά τις παραδοσιακές ζηµίες και τις ζηµίες στην υγεία και την ιδιοκτησία ) ( περιβαλλοντικές ζηµίες ρύπανση χώρων και ζηµίες στη βιοποικιλότητα στις περιοχές του από επικίνδυνες δραστηριότητες που διέπονται από το κοινοτικό και αφετέρου θα θεσπίζει αφετέρου υποκειµενική ευθύνη για τις τυχόν ζηµίες δίκαιο στην βιοποικιλότητα από µη επικίνδυνες δραστηριότητες Η προσέγγιση αυτή. αναµένεται να εξασφαλίσει την θέσπιση των πλέον κατάλληλων και αποτελεσµατικών µέσων εφαρµογής των περιβαλλοντικών αρχών που προβλέπονται στη συνθήκη ΕΚ , ειδικότερα δε της αρχής Natura 2000) – ( , , ο ρυπαίνων πληρώνει « Οι λεπτοµερείς ρυθµίσεις µιας τέτοιας οδηγίας - περαιτέρω υπό το φως των επικείµενων διαβουλεύσεων. ». πλαισίου πρέπει να εξετασθούν Η Επιτροπή καλεί το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο , Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή Περιφερειών το Συµβούλιο , την Οικονοµική και καθώς και τα ενδιαφερόµενα µέρη , , 34 να συζητήσουν και να σχολιάσουν τη Λευκή Βίβλο. στην ακόλουθη διεύθυνση αποσταλούν στην Επιτροπή : , Τα τυχόν σχόλια µπορούν να Directorate General for Environment, Nuclear Safety and Civil Protection Legal Affairs ή να αποσταλούν µε ηλεκτρονικό Unit (DG ENV. B. 3), Rue de la Loi 200, 1049 Brussels, διεύθυνση ή ταχυδροµείο πριν από την Carla. DEVRIES@cec. eu. int η Ιουλίου (e-mail) στην Charlotta. COLLIANDER@cec. eu. int 1 2000. 35


title: Chronologisches RegisterAlphabetisches Register.

eurovoc_concepts:
EU act
directory