title: Comunicación de la Comisión relativa a la aplicación de los artículos 87 y 88 del Tratado CE a las ayudas estatales otorgadas en forma de garantía

text: C 71/14 ES Diario Oficial de las Comunidades Europeas 11. 3. 2000 no estÆn destinadas a reparar los perjuicios causados por desas- tres naturales o por otros acontecimientos de carÆcter excep- cional segœn lo dispuesto en la letra b) del apartado 2 del art(cid:237)culo 87 y no estÆn sujetas a las disposiciones de la letra c) del apartado 2 del art(cid:237)culo 87 acerca de (cid:147)las ayudas desti- nadas a facilitar el desarrollo de determinadas actividades [. ](cid:148). AdemÆs, no tienen por objeto promover la realizaci(cid:243)n de un proyecto importante de interØs europeo comœn o poner reme- dio a una grave perturbaci(cid:243)n en la econom(cid:237)a de un Estado miembro segœn lo dispuesto en la letra b) del apartado 3 del art(cid:237)culo 87. Por œltimo, no estÆn destinadas a promover la cultura ni la conservaci(cid:243)n del patrimonio segœn lo dispuesto en la letra d) del apartado 3 del art(cid:237)culo 87. la Comisi(cid:243)n Habida cuenta de las consideraciones expuestas, insta a las autoridades espaæolas, en el marco del procedi- miento del apartado 2 del art(cid:237)culo 88 del Tratado CE, a que presente sus observaciones y facilite toda la informaci(cid:243)n perti- nente para la evaluaci(cid:243)n de las ayudas fiscales en forma de crØdito fiscal del 45 % al Territorio Hist(cid:243)rico de `lava en un plazo de un mes a partir de la fecha de recepci(cid:243)n de la pre- sente carta. En este caso, la informaci(cid:243)n pertinente se refiere especialmente a las posibles ayudas fiscales en forma de crØdito fiscal a las inversiones vigente durante todos o algunos de los aæos del per(cid:237)odo 1986-1994, copias de las decisiones de con- cesi(cid:243)n de la ayuda para el per(cid:237)odo 1995-1997 y copias, en modelo oficial, de las comunicaciones de los interesados a la Diputaci(cid:243)n Foral para el per(cid:237)odo 1998-1999, en las que figu- ren, como m(cid:237)nimo, la naturaleza de los costes de inversi(cid:243)n que pueden acogerse a las ayudas, el importe del crØdito fiscal de cada beneficiario, las ayudas pagadas a cada beneficiario y el saldo de las que quedan por pagar, la posible situaci(cid:243)n de crisis de la empresa de los beneficiarios sujeta a las citadas Direc- trices comunitarias sobre ayudas estatales de salvamento y de reestructuraci(cid:243)n de empresas en crisis, los detalles en caso de acumulaci(cid:243)n (importe, costes elegibles, reg(cid:237)menes de ayudas aplicados, si procede, etc. ), la definici(cid:243)n precisa y detallada de los tØrminos (cid:147)inversi(cid:243)n(cid:148) e (cid:147)inversiones en la fase de prepara- ci(cid:243)n(cid:148) contenidos en las disposiciones por las que se crearon las ayudas fiscales en cuesti(cid:243)n a partir del 1 de enero de 1998. Por la Comisi(cid:243)n insta a las autoridades espaæolas a que œltimo, transmitan inmediatamente una copia de la presente carta a los beneficiarios potenciales de la ayuda. Conviene precisar que la presente Decisi(cid:243)n s(cid:243)lo afecta a las medidas fiscales que son examinadas expl(cid:237)citamente, y no se pronuncia sobre las otras medidas contenidas en el rØgimen fiscal espec(cid:237)fico del Territorio Hist(cid:243)rico de `lava. La Comisi(cid:243)n se reserva la posibilidad de examinar, sea en cuanto rØgimen general, como en su posible aplicaci(cid:243)n a una empresa espec(cid:237)- fica, aquellas medidas que pudieran constituir ayudas. ». Comunicaci(cid:243)n de la Comisi(cid:243)n relativa a la aplicaci(cid:243)n de los art(cid:237)culos 87 y 88 del Tratado CE a las ayudas estatales otorgadas en forma de garant(cid:237)a (2000/C 71/07) 1. 1. 1. 1. 2. 1. 3. INTRODUCCI(cid:211)N La presente Comunicaci(cid:243)n explica el planteamiento de la Comisi(cid:243)n sobre las ayudas estatales otorgadas en forma de garant(cid:237)a. Las garant(cid:237)as suelen estar vinculadas a un prØstamo u otra obligaci(cid:243)n financiera contra(cid:237)da por un prestatario con un prestamista. No obstante, la presente Comunicaci(cid:243)n abarca todos los tipos de garant(cid:237)a, inde- pendientemente de su fundamento jur(cid:237)dico y del tipo de transacci(cid:243)n. Las garant(cid:237)as se pueden conceder de forma individual o dentro de un rØgimen de garant(cid:237)a. Si existe ayuda, Østa beneficia normalmente al prestatario, aunque en ciertos casos tambiØn puede favorecer al prestamista. La presente Comunicaci(cid:243)n se aplica sin perjuicio del art(cid:237)culo 295 y, por tanto, de la normativa de los Estados miembros sobre el rØgimen de la propiedad. La Comi- si(cid:243)n se declara neutral respecto a la propiedad pœblica o privada. Esta Comunicaci(cid:243)n no se aplica a las garant(cid:237)as de crØditos a la exportaci(cid:243)n. En 1989, la Comisi(cid:243)n envi(cid:243) a los Estados miembros dos cartas relativas a las garant(cid:237)as estatales. En la primera (1) indicaba que todas las garant(cid:237)as concedidas por un Es- tado entraban en el Æmbito de aplicaci(cid:243)n del apartado 1 del art(cid:237)culo 87. Por lo tanto, segœn esta carta, los Estados miembros deb(cid:237)an notificar a la Comisi(cid:243)n su intenci(cid:243)n (1) Carta de la Comisi(cid:243)n a los Estados miembros SG(89) D/4328 de 5 abril de 1989. de conceder o modificar dichas garant(cid:237)as, con la sufi- ciente antelaci(cid:243)n, para que aquella pudiera presentar sus observaciones. En la segunda carta (2), la Comisi(cid:243)n pre- cisaba su decisi(cid:243)n de examinar los reg(cid:237)menes de garant(cid:237)a estatales, e indicaba que no ser(cid:237)a preciso notificar cada una de las garant(cid:237)as concedidas en el marco de un rØ- gimen aprobado. En 1993, la Comisi(cid:243)n adopt(cid:243) una Co- municaci(cid:243)n (3) en la que se estudiaba tambiØn la cues- ti(cid:243)n de las garant(cid:237)as. 1. 4. La experiencia adquirida desde entonces apunta a la necesidad de revisar la pol(cid:237)tica de la Comisi(cid:243)n en este Æmbito. La presente Comunicaci(cid:243)n sustituye a las dos cartas de la Comisi(cid:243)n de 1989 y al apartado 38 de la Comunicaci(cid:243)n de la Comisi(cid:243)n de 1993. Tiene como objetivo explicar mÆs detalladamente a los Estados miembros los principios en los que se basarÆ la Comi- si(cid:243)n para interpretar las disposiciones de los art(cid:237)culos 87 y 88 y su aplicaci(cid:243)n a las garant(cid:237)as estatales. La Comi- si(cid:243)n pretende dar de este modo la mÆxima transparencia a su pol(cid:237)tica en este terreno, garantizando con ello la coherencia de sus decisiones y la igualdad de trato. (2) Carta de la Comisi(cid:243)n a los Estados miembros SG(89) D/12772 de 12 de octubre de 1989. (3) Comunicaci(cid:243)n de la Comisi(cid:243)n a los Estados miembros: Aplicaci(cid:243)n de los art(cid:237)culos 92 y 93 del Tratado CE y del art(cid:237)culo 5 de la Directiva 80/723/CEE de la Comisi(cid:243)n a las empresas pœblicas del sector de fabricaci(cid:243)n (DO C 307 de 13. 11. 1993, p. 3). 11. 3. 2000 ES Diario Oficial de las Comunidades Europeas C 71/15 2. APLICABILIDAD DEL APARTADO 1 DEL ART˝CULO 87 2. 2. Ayuda al prestamista 2. 1. Ayuda al prestatario 2. 1. 1. El beneficiario de la ayuda suele ser el prestatario. Las garant(cid:237)as estatales sobre prØstamos permiten al prestata- rio obtener mejores condiciones financieras que las que hubiera conseguido en los mercados financieros. Gracias a la garant(cid:237)a estatal, el prestatario puede obtener nor- malmente tipos mÆs bajos o dar menos garant(cid:237)as. En algunos casos el prestatario no hubiera encontrado, sin la garant(cid:237)a del Estado, ninguna entidad financiera dis- puesta a concederle un prØstamo del tipo que fuera. De este modo, las garant(cid:237)as estatales facilitan la creaci(cid:243)n de nuevas actividades o permiten a ciertas empresas obte- ner la financiaci(cid:243)n necesaria para emprender nuevas actividades o, simplemente, para permanecer en el mer- cado cuando, de otra manera, hubieran desaparecido o hubieran sido reestructuradas, falseando as(cid:237) la compe- tencia. Por ello, si afectan a los intercambios entre Esta- dos miembros y no se paga una prima de mercado, las garant(cid:237)as pœblicas suelen entrar en el Æmbito de aplica- ci(cid:243)n del apartado 1 del art(cid:237)culo 87. 2. 1. 2. La ventaja de las garant(cid:237)as estatales consiste en que es el Estado el que asume el riesgo vinculado a la garant(cid:237)a. La asunci(cid:243)n de este riesgo por parte del Estado deber(cid:237)a compensarse normalmente con una prima adecuada. El que el Estado renuncie a dicha prima implica para Øste una pØrdida de recursos y una ventaja para la empresa. De este modo, puede existir una ayuda estatal, a efectos del apartado 1 del art(cid:237)culo 87, aunque el Estado no efectœe ningœn pago amparado por una garant(cid:237)a. La ayuda se otorga al conceder la garant(cid:237)a, no en el mo- mento de ejecutarla o de hacer efectivo un pago en virtud de la misma. La evaluaci(cid:243)n del elemento de ayuda y, cuando proceda, de su importe, debe realizarse en el momento en que se concede la garant(cid:237)a. 2. 1. 3. La Comisi(cid:243)n considera asimismo constitutivas de ayuda en forma de garant(cid:237)a las condiciones de crØdito mÆs ventajosas obtenidas por empresas cuya forma jur(cid:237)dica impide la posibilidad de quiebra u otros procedimientos de insolvencia o prevØ expl(cid:237)citamente una garant(cid:237)a o cobertura de pØrdidas por parte del Estado. Lo mismo ocurre cuando un Estado adquiere una participaci(cid:243)n en una empresa, si ello implica una responsabilidad ilimi- tada en vez de una responsabilidad limitada normal (4). 2. 1. 4. El apartado 1 del art(cid:237)culo 87 abarca las ayudas otorga- das por un Estado miembro o mediante recursos esta- tales. Por ello, del mismo modo que otras posibles for- mas de ayuda, las garant(cid:237)as concedidas directamente por el Estado, esto es, por las autoridades centrales, regiona- les o locales, as(cid:237) como las garant(cid:237)as concedidas por empresas controladas mayoritariamente por las autori- dades pœblicas, pueden constituir ayudas estatales. (4) VØase la nota 3, puntos 38. 1 y 38. 2. 2. 2. 1. A pesar de que normalmente el beneficiario de la ayuda es el prestatario, no puede descartarse que en ciertas circunstancias Østa pueda beneficiar (tambiØn) al presta- mista. En tal caso la Comisi(cid:243)n estudiarÆ el caso como corresponde. 2. 2. 2. Por ejemplo, si se otorga una garant(cid:237)a estatal sobre un prØstamo u otra obligaci(cid:243)n financiera a posteriori, sin que se hayan adaptado sus condiciones, o si un prØs- tamo garantizado se utiliza para pagar otro no garanti- zado a la misma entidad de crØdito, puede apreciarse tambiØn ayuda al prestamista, ya que la garant(cid:237)a del prØstamo aumenta. Dicha ayuda puede beneficiar al prestatario y falsear la competencia, y suele entrar en el Æmbito de aplicaci(cid:243)n del apartado 1 del art(cid:237)culo 87 si afecta al comercio entre Estados miembros. 3. 3. 1. IMPORTE DE LA AYUDA En el caso da las garant(cid:237)as estatales individuales, el ele- mentos de ayuda debe evaluarse en relaci(cid:243)n con las caracter(cid:237)sticas de la garant(cid:237)a y del prØstamo (u otra obligaci(cid:243)n financiera). Los factores que deben conside- rarse son la duraci(cid:243)n y el importe de la garant(cid:237)a y del prØstamo, el riesgo de incumplimiento por parte del prestatario, el precio que paga el prestatario por la ga- rant(cid:237)a, la naturaleza de las garant(cid:237)as ofrecidas, c(cid:243)mo y cuÆndo podr(cid:237)a apelarse al Estado (por ejemplo, declara- ci(cid:243)n de quiebra) para pagar una deuda y los medios del Estado para recuperar la suma que debe el deudor una vez que se haya ejecutado la garant(cid:237)a. 3. 2. El equivalente de subvenci(cid:243)n anual de una garant(cid:237)a de prØstamo puede: (cid:151) calcularse del mismo modo que el equivalente de subvenci(cid:243)n de un prØstamo de condiciones favora- bles; la bonificaci(cid:243)n de interØs equivale en este caso a la diferencia entre el tipo de mercado y el tipo obtenido gracias a la garant(cid:237)a estatal, una vez dedu- cidas todas las primas pagadas, o (cid:151) ser la diferencia entre a) el importe garantizado pen- diente, multiplicado por el factor de riesgo (la pro- babilidad de impago) y b) cualquier prima pagada, esto es: (suma garantizada (cid:215) riesgo) (cid:150) prima, o (cid:151) calcularse mediante cualquier otro mØtodo objetiva- mente justificable y reconocido. En lo que respecta a las garant(cid:237)as individuales, en prin- cipio el mØtodo habitual de cÆlculo deber(cid:237)a ser el pri- mero, mientras que para los reg(cid:237)menes de garant(cid:237)a de- ber(cid:237)a emplearse el segundo. C 71/16 ES Diario Oficial de las Comunidades Europeas 11. 3. 2000 factor de riesgo deber(cid:237)a basarse en la experiencia El pasada de impagos de prØstamos concedidos en circuns- tancias similares (sector, tamaæo de la empresa, nivel de actividad econ(cid:243)mica general). Los equivalentes de sub- venci(cid:243)n anuales deberÆn actualizarse sobre la base del tipo de referencia y sumarse para obtener el equivalente de subvenci(cid:243)n total. ci(cid:243)n del apartado 1 del art(cid:237)culo 87 cuando no exista ayuda que favorezca a determinadas empresas o a la producci(cid:243)n de determinados bienes. En estos casos, no se requiere notificaci(cid:243)n por parte del Estado miembro. Una garant(cid:237)a tampoco constituye una ayuda estatal a efectos del apartado 1 del art(cid:237)culo 87 cuando la medida no afecte a los intercambios entre Estados miembros. Si, en el momento de conceder el prØstamo, la proba- bilidad de incumplimiento del prestatario es elevada, por ejemplo debido a dificultades econ(cid:243)micas, el valor de la garant(cid:237)a podrÆ alcanzar el importe cubierto por ella. Si una obligaci(cid:243)n financiera estÆ cubierta en su totalidad por una garant(cid:237)a de Estado, el prestamista tiene menos incentivos para valorar, asegurar y minimizar el riesgo de la operaci(cid:243)n de prØstamo, y en particular para eva- luar la solvencia del prestatario. El garante no siempre puede realizar dicha valoraci(cid:243)n del riesgo por falta de medios. Esta falta de incentivo para minimizar el riesgo de impago del prØstamo puede alentar a los prestamistas a contraer prØstamos con un riesgo comercial mÆs alto que el habitual e incrementar as(cid:237) el nœmero de garant(cid:237)as de mayor riesgo de la cartera estatal. La Comisi(cid:243)n propone que se deje al menos un 20 % sin cubrir por la garant(cid:237)a de Estado para impulsar al pres- tamista a evaluar adecuadamente la solvencia del pres- tatario (5), a asegurar de forma correcta sus prØstamos y a minimizar el riesgo que implica la transacci(cid:243)n (6). Por ello, la Comisi(cid:243)n se mostrarÆ, en general, mÆs cr(cid:237)tica a la hora de examinar las garant(cid:237)as que cubran la totalidad (o la casi totalidad) de una transacci(cid:243)n financiera. En lo que respecta a los reg(cid:237)menes de garant(cid:237)as de Es- tado, puede que en el momento de evaluar el rØgimen se desconozcan las caracter(cid:237)sticas espec(cid:237)ficas de cada caso. En estas condiciones, el elemento de ayuda deberÆ valo- rarse en relaci(cid:243)n con las disposiciones del rØgimen por lo que respecta, entre otras cosas, al importe mÆximo y la duraci(cid:243)n de los prØstamos, las categor(cid:237)as de empresas y de proyectos subvencionables, la garant(cid:237)a exigida a los prestatarios, la prima que deben pagar y los tipos de interØs que se les apliquen. CONDICIONES QUE DESCARTAN LA EXISTENCIA DE AYUDA Una garant(cid:237)a individual o un rØgimen de garant(cid:237)a esta- blecido por el Estado queda fuera del Æmbito de aplica- 3. 3. 3. 4. 3. 5. 4. 4. 1. (5) Suponiendo que la empresa ofrece el mismo nivel de garant(cid:237)a al Estadoy a la entidad de crØdito. (6) De las respuestas al cuestionario sobre ayudas estatales se deduce que varios Estados miembros aplican ya esta norma. El procentaje de cobertura oscila entre un 20 y un 100 %. No obstante, muchas garant(cid:237)as cubren la totalidad del importe de la operaci(cid:243)n financiera, eximiendo a la entidad de crØdito de evaluar adecuadamente la solvencia del beneficiario en su propio interØs. 4. 2. La Comisi(cid:243)n considera que no constituyen ayudas esta- tales a efectos del apartado 1 del art(cid:237)culo 87 las garan- t(cid:237)as individuales que cumplan las condiciones siguientes: a) el prestatario se encuentra en una situaci(cid:243)n financiera dif(cid:237)cil; b) el prestatario estar(cid:237)a en condiciones de obtener, te(cid:243)- ricamente, un prØstamo en condiciones normales en el mercado financiero sin intervenci(cid:243)n del Estado; c) la garant(cid:237)a estÆ vinculada a una transacci(cid:243)n financiera espec(cid:237)fica, se refiere a un importe mÆximo fijo, no cubre mÆs del 80 % del prØstamo u otra obligaci(cid:243)n financiera pendiente de pago (a excepci(cid:243)n de bonos e instrumentos similares) y tiene una duraci(cid:243)n limitada; d) se ha pagado el precio de mercado por la garant(cid:237)a (el cual refleja, entre otras cosas, el importe y la dura- ci(cid:243)n de la garant(cid:237)a ofrecida por el prestatario, su situaci(cid:243)n financiera, el sector de actividad y las pers- pectivas, los porcentajes de incumplimiento y otras condiciones econ(cid:243)micas). 4. 3. La Comisi(cid:243)n considera que no constituyen ayudas esta- tales a efectos del apartado 1 del art(cid:237)culo 87 los reg(cid:237)- menes de garant(cid:237)a que cumplan las siguientes condicio- nes: a) el rØgimen no permite conceder garant(cid:237)as a prestata- rios que se encuentren en una situaci(cid:243)n financiera dif(cid:237)cil; b) los prestatarios estar(cid:237)an en condiciones de obtener, te(cid:243)ricamente, un prØstamo en condiciones normales en el mercado financiero sin intervenci(cid:243)n del Estado; c) las garant(cid:237)as estÆn relacionadas con una transacci(cid:243)n financiera espec(cid:237)fica, se refieren a un importe mÆ- ximo fijo, no cubren mÆs del 80 % de cada prØstamo u otra obligaci(cid:243)n financiera pendientes de pago (a excepci(cid:243)n de bonos e instrumentos similares) y son de duraci(cid:243)n limitada; d) las modalidades del rØgimen se establecen basÆndose en una evaluaci(cid:243)n realista del riesgo de forma que las primas pagadas por las empresas beneficiarias garan- ticen, con toda probabilidad, la autofinanciaci(cid:243)n del sistema; 11. 3. 2000 ES Diario Oficial de las Comunidades Europeas C 71/17 e) el rØgimen prevØ una revisi(cid:243)n al menos anual de las condiciones de concesi(cid:243)n de futuras garant(cid:237)as y de la financiaci(cid:243)n general del sistema; ayudas horizontales, regionales y sectoriales (7). Este exa- men tendrÆ en cuenta, en particular, la intensidad de la ayuda, las caracter(cid:237)sticas de los beneficiarios y los obje- tivos perseguidos. f) las primas cubren tanto los riesgos normales relacio- nados con la concesi(cid:243)n de la garant(cid:237)a como los cos- incluyendo, en los tes administrativos del rØgimen, inicial casos en los que el Estado aporta el capital para la puesta en marcha del rØgimen, una remune- raci(cid:243)n normal de dicho capital. 5. 3. La Comisi(cid:243)n aceptarÆ garant(cid:237)as s(cid:243)lo si su movilizaci(cid:243)n estÆ contractualmente sometida a condiciones espec(cid:237)ficas que puedan llegar hasta la declaraci(cid:243)n forzosa de quie- bra de la empresa beneficiaria u otro procedimiento similar. Estas condiciones se deberÆn acordar en el exa- men inicial de la garant(cid:237)a propuesta, llevado a cabo por la Comisi(cid:243)n con arreglo a los procedimientos habituales del apartado 3 del art(cid:237)culo 88, en el momento de su concesi(cid:243)n. Si un Estado miembro desea movilizar la garant(cid:237)a en condiciones distintas a las que en el mo- mento de su concesi(cid:243)n fueron convenidas, la Comisi(cid:243)n considerarÆ que dicha movilizaci(cid:243)n constituye una nueva ayuda que debe ser notificada, con arreglo al apartado 3 del art(cid:237)culo 88. 5. 4. Cuando la garant(cid:237)a implique ayuda al prestamista (punto 2. 2), deberÆ recordarse que dicha ayuda puede cons- tituir, en principio, una ayuda de funcionamiento. 6. 6. 1. 6. 2. CONSECUENCIAS DEL INCUMPLIMIENTO DEL APAR- TADO 3 DEL ART˝CULO 88 DEL TRATADO los Estados miembros incumplen su obligaci(cid:243)n de Si notificar previamente cualquier medida de ayuda y la clÆusula de suspensi(cid:243)n recogidas en el apartado 3 del art(cid:237)culo 88, el elemento de ayuda se considerarÆ ilegal, en virtud de la letra f) del apartado 1 del Reglamento (CE) no 659/1999 del Consejo, de 22 de marzo de 1999, por el que se establecen disposiciones de aplicaci(cid:243)n del art(cid:237)culo 93 del Tratado CE (8). En cuanto a las conse- cuencias del incumplimiento de lo previsto en la tercera frase del apartado 3 del art(cid:237)culo 88, procede distinguir distintas situaciones. A continuaci(cid:243)n se examinan suce- sivamente la situaci(cid:243)n del beneficiario de la ayuda y la de los prestamistas que no son beneficiarios de la ayuda. En primer lugar, cuando se concede una ayuda ilegal- mente los beneficiarios de la ayuda incluida en la garan- t(cid:237)a se exponen a un riesgo. La Comisi(cid:243)n puede tomar medidas cautelares, con arreglo al art(cid:237)culo 11 del Regla- mento (CE) no 659/1999, mientras espera el resultado de la evaluaci(cid:243)n de compatibilidad. Si, tras esta evalua- ci(cid:243)n la Comisi(cid:243)n considera que la ayuda es incompatible con el mercado comœn, el beneficiario deberÆ reembol- sarla segœn lo dispuesto en el art(cid:237)culo 14 del Regla- mento (CE) no 659/1999, incluso si ello implica una declaraci(cid:243)n de quiebra por parte de la empresa. El hecho de que no se cumpla alguna de las condiciones enumeradas en los puntos 4. 2 y 4. 3 no significa que la garant(cid:237)a o el rØgimen de garant(cid:237)a se considere automÆ- ticamente una ayuda estatal. Si surge alguna duda sobre la existencia de una ayuda en una garant(cid:237)a o un rØgimen de garant(cid:237)a previsto deberÆ notificarse. Existen algunos casos en los que se prevØ utilizar garan- t(cid:237)as de Estado para ayudar a las empresas, en particular a las pequeæas y medianas empresas (PYME), a obtener prØstamos que el mercado no les conceder(cid:237)a. Puede tra- tarse de empresas que estÆn comenzando, que se en- cuentran en rÆpida expansi(cid:243)n o son pequeæas y por ello incapaces de ofrecer las garant(cid:237)as necesarias para avalar un prØstamo u obtener una garant(cid:237)a. Pueden per- tenecer a la categor(cid:237)a de empresas de alto riesgo (que s(cid:243)lo alcanzarÆn el umbral de rentabilidad a largo plazo o tengan un porcentaje elevado de fracaso). Este es el caso, por ejemplo, de los proyectos relacionados con productos o procesos nuevos o innovadores. La Comi- si(cid:243)n considera que estas circunstancias no excluyen a las garant(cid:237)as de Estado del Æmbito de aplicaci(cid:243)n del apar- tado 1 del art(cid:237)culo 87. Por lo tanto, las garant(cid:237)as de Estado concedidas en tales situaciones deberÆn notifi- carse a la Comisi(cid:243)n con la suficiente antelaci(cid:243)n, del mismo modo que las garant(cid:237)as de Estado que se conce- den en otras circunstancias. COMPATIBILIDAD DE LAS AYUDAS ESTATALES EN FORMA DE GARANT˝A CON EL MERCADO COM(cid:218)N La Comisi(cid:243)n debe examinar las garant(cid:237)as de Estado que entran en el Æmbito de aplicaci(cid:243)n del apartado 1 del art(cid:237)culo 87 con el fin de determinar si son compatibles con el mercado comœn. Para poder realizar esta evalua- ci(cid:243)n, es preciso identificar al beneficiario de la ayuda. Tal y como se ha mencionado en el punto 2, Øste puede ser el prestatario, el prestamista o ambos. 4. 4. 4. 5. 5. 5. 1. 5. 2. En la mayor(cid:237)a de los casos la garant(cid:237)a implica una ayuda al prestatario (punto 2. 1). La Comisi(cid:243)n determinarÆ si esta ayuda es compatible con el mercado comœn con arreglo a las mismas normas que se aplican a otros tipos de ayuda. La Comisi(cid:243)n ha explicado detalladamente los criterios espec(cid:237)ficos empleados para la evaluaci(cid:243)n de la compatibilidad en los marcos y directrices relativos a las (7) VØase el Derecho de la Competencia en las Comunidades Europeas, vo- lumen II A, «Normas aplicables a las ayudas estatales publicadas por la Oficina de Publicaciones de las Comunidades Europeas». Deter- minados textos han sido publicados en el Diario Oficial de las Co- munidades Europeas y se encuentran disponibles en Internet. (8) DO L 83 de 27. 3. 1999, p. 1. C 71/18 ES Diario Oficial de las Comunidades Europeas 11. 3. 2000 6. 3. AdemÆs, los beneficiarios de la ayuda se exponen tam- biØn a un riesgo de Æmbito nacional, ya que la tercera frase del apartado 3 del art(cid:237)culo 88 tiene efectos direc- tos. El Tribunal de Justicia de las Comunidades Europeas ha confirmado en repetidas ocasiones que los Estados miembros tienen la obligaci(cid:243)n de salvaguardar los dere- chos de las partes implicadas, como los competidores de las empresas beneficiarias de ayuda ilegal, contra el in- cumplimiento de lo dispuesto en la tercera frase del apartado 3 del art(cid:237)culo 88. Los tribunales nacionales deben extraer todas las conclusiones oportunas de la ilegalidad de la ayuda estatal otorgada infringiendo las reglas de procedimiento del Tratado. Si se solicita a un tribunal nacional que ordene el reembolso de una ayuda ilegal, Øste debe dar curso a dicha petici(cid:243)n (9). 6. 4. 6. 5. En segundo lugar, las garant(cid:237)as se distinguen de otras ayudas estatales tales como subvenciones o exenciones fiscales porque con las primeras el Estado entabla tam- biØn una relaci(cid:243)n legal con el prestamista. Por ello, debe determinarse si la concesi(cid:243)n de una ayuda ilegal tiene tambiØn consecuencias para terceros. En el caso de las garant(cid:237)as estatales de prØstamos esto ataæe sobre todo a las entidades financieras acreedoras. En el caso de garan- t(cid:237)as sobre obligaciones emitidas para la financiaci(cid:243)n de empresas, afecta a las entidades financieras que han par- ticipado en la emisi(cid:243)n de las obligaciones. La posibilidad de que las ayudas ilegales afecten a la relaci(cid:243)n jur(cid:237)dica entre el Estado y terceros es una cues- ti(cid:243)n que debe ser examinada con arreglo al Derecho nacional. Los tribunales nacionales deberÆn determinar si el Derecho nacional impide la ejecuci(cid:243)n de los con- tratos de garant(cid:237)a y en esta evaluaci(cid:243)n la Comisi(cid:243)n con- sidera que deben tener en cuenta el incumplimiento del Derecho comunitario. Por lo tanto, los prestamistas ten- drÆn especial interØs en verificar, como medida cautelar, que se han respetado las normas comunitarias sobre ayudas estatales al otorgar garant(cid:237)as. El Estado miembro debe poder facilitar un nœmero de expediente atribuido por la Comisi(cid:243)n a un caso individual o a un rØgimen y, llegado el caso, una copia no confidencial de la Decisi(cid:243)n de la Comisi(cid:243)n junto con su referencia al Diario Oficial de las Comunidades Europeas. La Comisi(cid:243)n, por su parte, harÆ todo lo posible para facilitar, con la mayor trans- parencia, informaci(cid:243)n sobre los expedientes y reg(cid:237)menes que apruebe. 7. 7. 1. INFORMES QUE LOS ESTADOS MIEMBROS DEBEN PRE- SENTAR A LA COMISI(cid:211)N Habida cuenta de las posibles evoluciones en los merca- dos financieros y de la dif(cid:237)cil evaluaci(cid:243)n del importe de las garant(cid:237)as estatales, resulta especialmente importante el examen permanente, previsto en el apartado 1 del art(cid:237)culo 88, de los reg(cid:237)menes de garant(cid:237)a aprobados por la Comisi(cid:243)n. AdemÆs de la informaci(cid:243)n habitual sobre los gastos, los informes que habrÆn de remitirse anualmente a la Comisi(cid:243)n deberÆn contener (tambiØn en el caso de reg(cid:237)menes y garant(cid:237)as individuales) datos acerca del importe total de las garant(cid:237)as estatales en curso, del importe total pagado el aæo anterior por el Estado a los deudores morosos (importe neto de cual- quier fondo recuperado) y de las primas para garant(cid:237)as estatales percibidas durante ese aæo. Esta informaci(cid:243)n facilitarÆ el cÆlculo del porcentaje de incumplimiento y se utilizarÆ para volver a calcular el valor de futuras garant(cid:237)as y, si fuera necesario, la prima que se deber(cid:237)a pagar en el futuro. 7. 2. La Comisi(cid:243)n no tiene intenci(cid:243)n de utilizar los datos facilitados en estos informes, y que se desconocieran o fueran imprevisibles al tomar una decisi(cid:243)n anterior, para modificar su evaluaci(cid:243)n inicial de la existencia o el al- cance de la ayuda contenida en los reg(cid:237)menes de garan- t(cid:237)as estatales. No obstante, la Comisi(cid:243)n podrÆ recurrir a dicha informaci(cid:243)n para proponer medidas apropiadas a los Estados miembros, en virtud del apartado 1 del ar- t(cid:237)culo 88, con el fin de modificar un rØgimen vigente de garant(cid:237)as estatales. (9) VØase la sentencia de 11 de julio de 1996 en el asunto C-39/94: Syndicat fran(cid:231)ais de l’Express international (SFEI) y otros contra La Poste y otros (Recopilaci(cid:243)n 1996 I-3547)


eurovoc_concepts:
EU Member State
European Commission
State aid
application of EU law
control of State aid
credit guarantee

text: C_2000071HR. 01001401. xml 08/Sv. 004 HR Službeni list Europske unije 25 32000Y0311(03) C 071/14 SLUŽBENI LIST EUROPSKE UNIJE 11. 03. 2000. Obavijest Komisije o primjeni članaka 87. i 88. Ugovora o EZ-u na državne potpore u obliku jamstava (2000/C 71/07) 1. UVOD 1. 1. U ovoj se Obavijesti opisuje pristup Komisije državnim potporama dodijeljenim u obliku jamstava. Jamstva se obično povezuju sa zajmom ili drugom financijskom obvezom koju zajmoprimac ugovara sa zajmodavcem. Međutim, ova Obavijest obuhvaća sve oblike jamstava neovisno o njihovoj pravnoj osnovi i obuhvaćenoj transakciji. Jamstva se mogu dodjeljivati kao pojedinačna jamstva ili u sklopu sustava jamstava. Ako se radi o potpori, ta je potpora u većini slučajeva u korist zajmoprimca. Međutim, u određenim okolnostima potpora isto tako može biti u korist zajmodavca. 1. 2. Ova se Obavijest primjenjuje ne dovodeći u pitanje članak 295. i stoga ne dovodi u pitanje pravila država članica kojima se uređuje sustav prava vlasništva. Komisija zauzima neutralno stajalište u pogledu javnoga ili privatnoga vlasništva. Ova se Obavijest ne primjenjuje na jamstva za izvozne kredite. 1. 3. Komisija je 1989. državama članicama uputila dva pisma o državnim jamstvima. U prvome je pismu (1) istaknula kako smatra da su sva jamstva koje je dodijelila država obuhvaćena člankom 87. stavkom 1. Prema tom pismu, Komisija mora stoga biti obaviještena o svim planovima davanja ili preinake takvih jamstava u roku koji će biti dovoljan kako bi se Komisija mogla očitovati. U drugom pismu (2) Komisija je jasno dala do znanja kako namjerava preispitati uspostavu sustava državnih jamstava te da pojedina jamstva dodijeljena u skladu s odobrenim sustavom nije potrebno prijavljivati. 1993. godine Komisija je donijela priopćenje (3) koje se isto tako odnosilo na jamstva. 1. 4. Stečeno iskustvo ukazuje na potrebu preispitivanja politike Komisije u tom području. Ova Obavijest zamjenjuje dva pisma Komisije iz 1989. i stavak 38. priopćenja Komisije iz 1993. Svrha joj je pružiti državama članicama podrobnije informacije o načelima na kojima Komisija namjerava temeljiti svoje tumačenje članaka 87. i 88. i njihovu primjenu na državna jamstva. Komisija na taj način namjerava svoju politiku u ovom području učiniti što je moguće transparentnijom i tako osigurati predvidljivost svojih odluka i jamčiti jednak tretman. 2. PRIMJENLJIVOST ČLANKA 87. STAVKA 1. 2. 1. Potpora zajmoprimcu 2. 1. 1. Korisnik potpore obično je zajmoprimac. Državno jamstvo omogućava zajmoprimcu ostvariti bolje financijske uvjete za zajam od onih koji su inače na raspolaganju na financijskim tržištima. Obično uz državno jamstvo zajmoprimac može ostvariti niže kamatne stope i/ili ponuditi manje sigurnosti. U nekim slučajevima bez državnog jamstva zajmoprimac ne bi mogao naći financijsku instituciju koja bi mu bila spremna dati zajam ni pod kojim uvjetima. Stoga se državnim jamstvima može olakšati pokretanje novih poslova te nekim poduzetnicima omogućiti prikupljanje novčanih sredstava potrebnih za pokretanje novih djelatnosti ili jednostavno za nastavak poslovanja umjesto da ista budu likvidirana ili restrukturirana, a time se narušava tržišno natjecanje. Stoga su državna jamstva općenito obuhvaćena člankom 87. stavkom 1. ako utječu na trgovinu između država članica i ako nije plaćena tržišna premija. 2. 1. 2. Pogodnosti državnog jamstva sastoje se iz toga što rizik povezan uz jamstvo snosi država. Za to preuzimanje rizika od strane države u normalnim bi okolnostima trebalo platiti odgovarajuću premiju. Ako se država odrekne takve premije, poduzetnik ostvaruje pogodnost, a ujedno se crpe državna sredstva. Stoga se o državnim potporama iz članka 87. stavka 1. može raditi čak i ako država nikada ne izvrši plaćanje u okviru jamstva. Potpora je dodijeljena u trenutku kada je izdano takvo jamstvo, a ne u trenutku pozivanja na plaćanje po jamstvu ili u trenutku plaćanja prema uvjetima toga jamstva. U trenutku davanja jamstva mora se ocijeniti predstavlja li jamstvo državnu potporu ili ne, te u prvom slučaju, koliki bi bio iznos državne potpore. 2. 1. 3. Komisija potporom u obliku jamstva također smatra i povoljnije uvjete financiranja koje ostvaruju poduzetnici čiji pravni oblik isključuje stečaj ili druge postupke u slučaju nesolventnosti ili predviđa izričito državno jamstvo ili državno pokriće gubitaka. Isto vrijedi i za državno stjecanje udjela u poduzeću ako se pritom umjesto uobičajene ograničene odgovornosti preuzima neograničena odgovornost (4). 2. 1. 4. Članak 87. stavak 1. obuhvaća potporu koju dodjeljuje država članica ili pomoć iz državnih izvora. Stoga, kao što je to slučaj i s drugim oblicima moguće potpore, jamstva koja država dodjeljuje izravno, putem središnjih, regionalnih ili lokalnih tijela, a isto tako i jamstva koja daju poduzetnici pod dominantnim utjecajem javnih tijela mogu predstavljati državne potpore. 2. 2. Potpora zajmodavcu 2. 2. 1. Iako je uobičajeno da je zajmoprimac korisnik potpore, ne može se isključiti mogućnost da u određenim okolnostima pogodnosti potpore uživa i zajmodavac. U tom će slučaju Komisija dakako primjereno razmotriti to pitanje. 2. 2. 2. Posebno, na primjer, ako se državno jamstvo dodjeljuje ex post za zajam ili drugu financijsku obvezu koja je već ostvarena bez prilagodbe uvjeta tog zajma ili financijske obveze, ili ako se jedan zajam s jamstvom koristi za otplatu drugog zajma koji nije osiguran jamstvom istoj kreditnoj instituciji, i tada se može raditi o potpori zajmodavcu ako se poveća osiguranje tih zajmova. Takva potpora može zajmodavca staviti u povoljan položaj i narušiti tržišno natjecanje te je obično obuhvaćena člankom 87. stavkom 1. ako utječe na trgovinu između država članica. 3. IZNOS POTPORE 3. 1. U slučaju pojedinačnog državnog jamstva, element potpore mora se ocijeniti s obzirom na pojedinosti jamstva i zajma (ili druge financijske obveze). Relevantni čimbenici uključuju, posebno, trajanje i iznos jamstva i zajma, rizik neispunjenja ugovorne obveze od strane zajmoprimca, cijenu koju je zajmoprimac platio za jamstvo, prirodu bilo kojeg dodijeljenog sredstva osiguranja, na koji način i kada bi država mogla biti pozvana da plati dug i sredstva (npr. pokretanje stečaja) koje država treba primijeniti kako bi povratila sredstva koja joj zajmoprimac duguje nakon što je jamstvo pozvano na naplatu. 3. 2. Novčana protuvrijednost potpore kod jamstva za zajam u određenoj godini može se: — izračunati na isti način kao i novčana protuvrijednost potpore kod povoljnog zajma, pri čemu kamatna subvencija predstavlja razliku između tržišne kamatne stope i kamatne stope ostvarene zahvaljujući državnom jamstvu nakon odbijanja svih premija, ili — tumačiti kao razlika između (a) neotplaćenog iznosa za koji se jamči, pomnoženog s faktorom rizika (vjerojatnost neizvršenja ugovorne obveze) i (b) svih plaćenih premija, tj. (zajamčena svota × rizik) – premija, ili — izračunati bilo kojom drugom objektivno opravdanom i općeprihvaćenom metodom. U načelu bi standardan oblik izračuna kod pojedinačnih jamstava trebala biti prva metoda, a kod jamstvenih sustava druga metoda. Faktor rizika trebao bi se temeljiti na prethodnim iskustvima s neizvršavanjem ugovornih obveza po zajmovima odobrenim u sličnim okolnostima (sektor, veličina poduzeća, razina opće gospodarske aktivnosti). Godišnje novčane protuvrijednosti potpore potrebno je diskontirati na njihovu sadašnju vrijednost primjenom referentne stope, a potom zbrojiti kako bi se dobila ukupna novčana protuvrijednost potpore. U slučaju kada u vrijeme dodjeljivanja zajma postoji velika vjerojatnost da zajmoprimac neće ispunjavati svoje obveze, npr. jer je u financijskim poteškoćama, vrijednost jamstva može biti onolika koliki je i iznos koji je učinkovito pokriven tim jamstvom. 3. 3. Ako je financijska obveza u cijelosti pokrivena državnim jamstvom, zajmodavac je manje motiviran primjereno procijeniti, osigurati se od i minimalizirati rizik koji proizlazi iz zajma, te posebno primjereno procijeniti zajmoprimčevu kreditnu sposobnost. Zbog pomanjkanja sredstava takvu procjenu rizika ne mora uvijek preuzimati jamac. Takav izostanak motivacije za minimaliziranje rizika od neotplaćivanja zajma mogao bi potaknuti zajmodavce na ugovaranje zajmova s većim komercijalnim rizikom od uobičajenog, te bi mogao povisiti iznos rizičnijih jamstava u državnom portfelju. 3. 4. Komisija predlaže da bi postotak nepokriven državnim jamstvom od najmanje 20 % mogao služiti kao primjerena granica kojom bi se zajmodavac potaknuo na primjerenu ocjenu kreditne sposobnosti zajmoprimca (5), primjereno osiguranje svojih zajmova te minimaliziranje rizika povezanih s transakcijom (6). Komisija će, stoga, općenito kritički preispitati sva jamstva koja u cijelosti (ili gotovo u cijelosti) pokrivaju financijsku transakciju. 3. 5. U slučaju državnih jamstvenih sustava posebne značajke pojedinačnih slučajeva, u trenutku kada se ocjenjuje sustav, ne mogu biti poznate. U tim okolnostima, element potpore mora se ocijeniti s obzirom na odredbe sustava koje se, među ostalim, odnose na najviši iznos i trajanje zajmova, vrstu poduzetnika i tip odobrenoga projekta, sredstvo osiguranja koje se traži od zajmoprimaca, premiju koju oni trebaju platiti te kamatne stope koje ostvaruju. 4. UVJETI KOJI ISKLJUČUJU POSTOJANJE POTPORE 4. 1. Pojedinačno jamstvo ili jamstveni sustav u koji pristupa država nisu obuhvaćeni člankom 87. stavkom 1. kada nema potpore kojom se u povlašten položaj stavljaju određeni poduzetnici ili proizvodnja određenih roba. U takvim slučajevima država članica nije ih obavezna prijaviti. Također, jamstvo ne predstavlja državnu potporu iz članka 87. stavka 1. kada mjera nema utjecaja na trgovinu među državama članicama. 4. 2. Komisija smatra da ispunjenje svih dolje navedenih uvjeta osigurava da pojedino državno jamstvo ne predstavlja državnu potporu prema članku 87. stavku 1. : (a) zajmoprimac nije u financijskim teškoćama; (b) zajmoprimac bi u načelu mogao dobiti zajam pod tržišnim uvjetima na financijskim tržištima bez ikakve državne intervencije; (c) jamstvo je povezano s konkretnom financijskom transakcijom, izdano je za određen najviši iznos, ne pokriva više od 80 % neotplaćenog zajma ili druge financijske obveze (osim obveznica i sličnih instrumenata) te nije otvorenoga tipa; (d) plaćena je tržišna cijena jamstva (koja odražava, između ostalog, iznos i trajanje jamstva, sredstvo osiguranja koje je dao zajmoprimac, njegov financijski položaj, sektor gospodarske djelatnosti kao i perspektive, stopu neispunjenja ugovorne obveze, i druge gospodarske uvjete). 4. 3. Komisija smatra da ispunjenje svih dolje navedenih uvjeta osigurava da sustav državnih jamstava ne predstavlja državnu potporu prema članku 87. stavku 1. : (a) sustav ne dozvoljava dodjeljivanje jamstva zajmoprimcima koji su u financijskim teškoćama; (b) zajmoprimci bi u načelu mogli dobiti zajam pod tržišnim uvjetima na financijskim tržištima bez ikakve državne intervencije; (c) jamstva su povezana s konkretnom financijskom transakcijom, dana su za određen najviši iznos, ne pokrivaju više od 80 % svakog neotplaćenog zajma ili druge financijske obveze (izuzev obveznica i sličnih instrumenata) te nisu otvorenoga tipa; (d) uvjeti sustava temelje se na realističnoj ocjeni rizika, tako da se sustav, po svoj prilici, samofinancira iz premija koje plaćaju tvrtke korisnici; (e) sustav predviđa uvjete pod kojima se dodjeljuju buduća jamstva kao i reviziju barem jednom godišnje ukupnog financiranja sustava; (f) premije pokrivaju i uobičajene rizike koji se povezuju s dodjeljivanjem jamstva kao i administrativne troškove sustava, uključujući i normalan povrat od kapitala u slučajevima kada država osigurava početni kapital za uspostavljanje sustava. 4. 4. Neispunjenje bilo kojeg od uvjeta navedenih gore u točkama 4. 2. i 4. 3. ne znači da se takvo jamstvo ili jamstveni sustav automatski smatra državnom potporom. Ako postoji bilo kakva sumnja da bi planirano jamstvo ili sustav mogli predstavljati državnu potporu, nužno ih je prijaviti. 4. 5. Postoje okolnosti u kojima se planiraju koristiti državna jamstva kako bi se omogućilo poduzetnicima, a posebno malim i srednjim poduzećima, dobiti zajmove koje na tržištu ne bi ostvarili. Može se raditi o poduzetnicima koji tek počinju poslovati, koji se brzo šire ili pak o malim poduzetnicima koji zbog toga nisu u mogućnosti osigurati potrebna osiguranja za zajam ili dobiti jamstvo. Mogu pripadati skupini visokorizičnih poduzetnika (za koje se očekuje da će postati profitabilni tek nakon dugog razdoblja i/ili čija je stopa neuspjeha posebno visoka). To može važiti, na primjer, za projekte u vezi s novim, inovativnim proizvodima ili procesima. Komisija smatra da takve okolnosti općenito neće izuzimati državna jamstva od primjene članka 87. stavka 1. Zbog toga se državna jamstva dodijeljena u takvim okolnostima trebaju pravovremeno prijaviti Komisiji, na isti način kako se prijavljuju državna jamstva dodijeljena u drugim okolnostima. 5. SUKLADNOST DRŽAVNE POTPORE U OBLIKU JAMSTAVA SA ZAJEDNIČKIM TRŽIŠTEM 5. 1. Komisija mora ispitati državna jamstva obuhvaćena člankom 87. stavkom 1. kako bi utvrdila jesu li ona ili ne sukladna sa zajedničkim tržištem. Prije nego što se može napraviti takva ocjena sukladnosti, potrebno je identificirati korisnika potpore. Kako je objašnjeno u točki 2. , to može biti ili zajmoprimac ili zajmodavac ili obojica. 5. 2. U većini slučajeva jamstvo sadrži potporu zajmoprimcu (točka 2. 1. ). Komisija će ispitati je li takva potpora sukladna sa zajedničkim tržištem u skladu s istim pravilima koja se primjenjuju na druge oblike mjera potpore. Komisija je pojasnila i opisala pojedinosti konkretnih kriterija za ocjenjivanje sukladnosti u okvirima i smjernicama o horizontalnoj, regionalnoj i sektorskoj potpori (7). Kod ispitivanja se uzima u obzir, posebno, iznos potpore, karakteristike korisnika i ciljevi koji se namjeravaju postići. 5. 3. Komisija će prihvatiti jamstva samo ako je njihovo aktiviranje ugovorno vezano uz posebne uvjete koji mogu čak propisivati obvezno objavljivanje stečaja poduzetnika-korisnika, ili kakav sličan postupak. Takvi će se uvjeti morati ugovarati prilikom prvog ispitivanja predloženog jamstva od strane Komisije u sklopu uobičajenih postupaka iz članka 88. stavka 3. , u trenutku kada se isto dodjeljuje. U slučaju da država članica želi aktivirati jamstvo pod uvjetima koji nisu prvotno dogovoreni u trenutku dodjeljivanja jamstva, Komisija će smatrati da se aktiviranjem jamstva stvara nova potpora koju je potrebno prijaviti u skladu s člankom 88. stavkom 3. 5. 4. U slučaju kada jamstvo sadrži potporu zajmodavcu (točka 2. 2. ), potrebno je obratiti pozornost na činjenicu da bi takva potpora u načelu mogla predstavljati potporu za tekuće poslovanje. 6. POSLJEDICE POVREDE ČLANKA 88. STAVKA 3. 6. 1. U slučaju kada države članice ne ispune obveze prethodnog prijavljivanja i mirovanja utvrđene u članku 88. stavku 3. , element potpore takvoga jamstva treba označiti kao nezakonit u skladu s člankom 1. točkom (f) Uredbe Vijeća (EZ) br. 659/1999 od 22. ožujka 1999. o utvrđivanju detaljnih pravila za primjenu članka 93. Ugovora o EZ-u (8). Što se tiče posljedica povrede treće rečenice članka 88. stavka 3. , valja razlikovati između nekoliko vrsta slučajeva. U nastavku se naizmjenično ispituju položaj korisnika potpore i položaj zajmodavaca koji nisu korisnici. 6. 2. Prvo, u slučaju protuzakonitog dodjeljivanja potpore, korisnici potpore sadržane u jamstvu bit će izloženi riziku. Komisija može u skladu s člankom 11. Uredbe (EZ) br. 659/1999 donijeti privremene mjere do ishoda ispitivanja sukladnosti potpore. Ako nakon tog ispitivanja Komisija utvrdi da državna potpora nije sukladna sa zajedničkim tržištem, korisnik istu mora vratiti u skladu s člankom 14. Uredbe (EZ) br. 659/1999, čak i ako to znači pokretanje stečaja poduzetnika. 6. 3. Nadalje, korisnici potpore također su izloženi riziku na državnoj razini, utoliko što treća rečenica članka 88. stavka 3. ima izravan učinak. Sud Europskih zajednica u više je navrata potvrdio da je dužnost nacionalnih sudova čuvati prava dotičnih pojedinaca, kao što su konkurenti poduzetnika koja primaju nezakonitu potporu, od povrede treće rečenice članka 88. stavka 3. Nacionalni sudovi moraju donijeti sve odgovarajuće zaključke o nezakonitosti državne potpore dodijeljene u suprotnosti s postupovnim pravilima Ugovora. Ako se od nacionalnoga suda zatraži da naredi povrat nezakonite potpore, on u normalnim okolnostima takvom zahtjevu mora udovoljiti (9). 6. 4. Drugo, jamstva se razlikuju od drugih mjera državne potpore, kao što su to bespovratna sredstva ili porezne olakšice, u smislu što u slučaju jamstva država ulazi i u pravni odnos sa zajmodavcem. Stoga je potrebno razmotriti nosi li činjenica da je državna potpora nezakonito odobrena posljedice i za treće strane. U slučaju državnih jamstava za zajmove, to se uglavnom odnosi na financijske kreditne institucije. U slučaju jamstava za obveznice izdane u svrhu ishođenja financijskih sredstava za poduzetnike, to se odnosi na financijske institucije koje se bave izdavanjem obveznica. 6. 5. Pitanje utječe li nezakonitost potpore na pravne odnose između države i trećih strana treba se razmotriti u skladu s nacionalnim zakonodavstvom. Nacionalni sudovi će možda trebati provjeriti sprečava li nacionalno zakonodavstvo postupanje po tim ugovorima o jamstvu, te Komisija smatra da bi pritom oni morali imati u vidu kršenje zakonodavstva Zajednice. Stoga može biti u interesu zajmodavaca provjeriti, kao standardan oblik mjere predostrožnosti, jesu li pri dodjeljivanju jamstava zadovoljena pravila Zajednice o državnoj potpori. Država članica bi trebala navesti broj predmeta dodijeljenog od strane Komisije za pojedini slučaj ili sustav, i konačno i presliku odluke Komisije koja nije povjerljiva, zajedno s relevantnim upućivanjem na Službeni list Europskih zajednica. Komisija će sa svoje strane učiniti sve što je u njezinoj moći kako bi na transparentan način učinila dostupnim informacije o slučajevima i sustavima koje je odobrila. 7. IZVJEŠĆA KOJA DRŽAVE ČLANICE MORAJU PODNOSITI KOMISIJI 7. 1. Budući da mogu nastupiti promjene na financijskim tržištima i da je teško ocijeniti vrijednost državnih jamstava, posebno je važno stalno provjeravati, u skladu s člankom 88. stavkom 1. , državne sustave jamstava koje je Komisija odobrila. Osim uobičajenih podataka o izdacima, godišnja izvješća Komisiji trebaju sadržavati (za sustave i za pojedinačna jamstva) podatke o ukupnom iznosu izdanih nepodmirenih državnih jamstava, ukupnom iznosu koje je država u protekloj godini platila za dužnike koji nisu ispunili svoje ugovorne obveze (umanjeno za sva naplaćena sredstva), i o premijama plaćenim za državna jamstva tijekom iste godine. Te će informacije pomoći u izračunavanju stope neizvršavanja ugovornih obveza i koristit će se za ponovno ocjenjivanje vrijednosti budućih jamstava i, ako je to potrebno, premija koje će se u budućnosti plaćati. 7. 2. Komisija ne namjerava koristiti informacije dostavljene u gore spomenutim izvješćima, a koje nisu bile poznate ili predvidive u trenutku kada je donijela prethodnu odluku, kako bi revidirala svoje ranije zaključke u vezi s postojanjem ili opsegom potpore sadržane u sustavima državnih jamstava. Međutim, Komisija može primijeniti takve informacije kako bi državi članici predložila primjerene mjere u skladu s člankom 88. stavkom 1. u svrhu izmjene postojećeg sustava državnog jamstva. (1)  Pismo Komisije državama članicama, SG (89) D/4328 od 5. travnja 1989. (2)  Pismo Komisije državama članicama, SG (89) D/12772 od 12. listopada 1989. (3)  Priopćenje Komisije državama članicama o primjeni članaka 92. i 93. Ugovora o EEZ-u i članka 5. Direktive Komsije 80/723/EEZ javnim poduzećima u sektoru proizvodnje (SL C 307, 13. 11. 1993. , str. 3. ). (4)  Vidjeti bilješku 3, stavke 38. 1. i 38. 2. (5)  Pod pretpostavkom da je poduzetnik ponudio istu razinu osiguranja državi i kreditnoj instituciji. (6)  Iz odgovora na upitnik o državnim jamstvima proizlazi da nekoliko država članica već primjenjuje ovo pravilo. Postotak pokrivenosti znatno varira, od 20 % do 100 %. Unatoč tome, mnoga jamstva pokrivaju cjelokupni iznos temeljne financijske aktivnosti, čime se kreditna institucija oslobađa potrebe za primjerenom ocjenom kreditne sposobnosti korisnika u svom osobnom interesu. (7)  Vidjeti Zakon o tržišnom natjecanju u Europskoj zajednici, svezak IIA, Pravila koja se primjenjuju na državnu potporu, koji je objavio Ured za Službene publikacije Europskih zajednica. Neki su tekstovi objavljeni i u Službenom listu Europskih zajednica i dostupni su na internetu. (8)  SL L 83, 27. 3. 1999. , str. 1. (9)  Vidjeti predmet C-39/94 Syndicat Français de l’Express International (SFEI) i drugi protiv La Poste i drugih [1996] Izvješća Suda I-3547