title: Dyrektywa 2000/8/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 marca 2000 r. zmieniająca dyrektywę Rady 70/221/EWG w sprawie zbliżenia ustawodawstw Państw Członkowskich odnoszących się do zbiorników ciekłego paliwa oraz tylnych zabezpieczeń pojazdów silnikowych i ich przyczep

eurovoc_concepts:
EU Member State
approval
approximation of laws
deposit on a polluting product
marketing standard
motor vehicle
protective equipment
vehicle parts

formats: html pdf print

text: 13/t. 25 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 129 32000L0008 3. 5. 2000 DZIENNIK URZĘDOWY WSPÓLNOT EUROPEJSKICH L 106/7 DYREKTYWA 2000/8/WE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY z dnia 20 marca 2000 r. zmieniająca dyrektywę Rady 70/221/EWG w sprawie zbliżenia ustawodawstw Państw Członkowskich odnoszących się do zbiorników ciekłego paliwa oraz tylnych zabezpieczeń pojazdów silnikowych i ich przyczep PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ, uwzględniając Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską, w szczególności jego art. 95, uwzględniając wniosek Komisji (1), uwzględniając opinię Komitetu Ekonomiczno-Społecznego (2), stanowiąc zgodnie z procedurą określoną w art. 251 Traktatu (3), a także mając na uwadze, co następuje: (1) Dyrektywa Rady 70/221/EWG z dnia 20 marca 1970 r. w sprawie zbliżenia ustawodawstw Państw Członkowskich odnoszących się do zbiorników ciekłego paliwa oraz tyl- ich przy- nych zabezpieczeń pojazdów silnikowych i czep (4), jest jedną ze szczegółowych dyrektyw w ramach procedury homologacji typu WE, ustanowionej dyrektywą Rady 70/156/EWG z dnia 6 lutego 1990 r. w sprawie zbli- żenia ustawodawstw Państw Członkowskich odnoszących się do homologacji typu pojazdów silnikowych i ich przy- czep (5); w związku z tym przepisy i definicje ustanowione w dyrektywie 70/156/EWG, dotyczące pojazdów, ukła- dów pojazdów, części i oddzielnych podzespołów tech- nicznych mają zastosowanie do dyrektywy 70/221/EWG; dyrektywy niezbędne 70/221/EWG do definicji zawartych w dyrektywie 70/156/EWG. dostosowanie jest art. 1 (2) W celu uwzględnienia postępu technicznego wskazane jest dostosowanie dyrektywy 70/221/EWG do wymagań tech- nicznych przyjętych przez Europejską Komisję Gospodar- czą Narodów Zjednoczonych w jej regulaminie nr 34 odnoszącym się do homologacji pojazdów w odniesieniu do zapobiegania ryzyku pożarowemu, w szczególności do przepisów dotyczących zbiorników paliwa, wykonanych z tworzyw sztucznych. (1) Dz. U. C 164 z 29. 5. 1998, str. 16. (2) Dz. U. C 407 z 28. 12. 1998, str. 58. (3) Opinia Parlamentu Europejskiego z dnia 10 lutego 1999 r. (Dz. U. C 150 z 28. 5. 1999, str. 168), wspólne stanowisko Rady z dnia 12 lipca 1999 r. (Dz. U. C 249 z 1. 9. 1999, str. 25) oraz decyzja Par- lamentu Europejskiego z dnia 27 października 1999 r. (dotychczas nieopublikowana w Dzienniku Urzędowym). (4) Dz. U. L 76 z 6. 4. 1970, str. 23. Dyrektywa ostatnio zmieniona dyrek- tywą Komisji 97/19/WE (Dz. U. L 125 z 16. 5. 1997, str. 1). (5) Dz. U. L 42 z 23. 2. 1970, str. 1. Dyrektywa ostatnio zmieniona dyrek- tywą 98/91/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (Dz. U. L 11 z 16. 1. 1999, str. 25). (3) (4) (5) (6) (7) Przypadkowy wyciek paliwa (szczególnie oleju napędo- wego) na jezdnię powoduje poważne zagrożenie dla kie- rujących dwukołowymi pojazdami silnikowymi i pojaz- dami pedałowymi. Obecnie występuje coraz większe zainteresowanie pali- wami gazowymi do napędu pojazdów silnikowych, z powodów związanych w szczególności z ochroną środo- wiska; dlatego w przyszłości dyrektywa 70/221/EWG powinna także zawierać przepisy dotyczące paliw innych niż paliwa płynne; w tym celu wskazane jest wprowadze- nie odpowiednich zmian do tytułu i treści dyrektywy 70/221/EWG; szczegółowe wymagania techniczne dla zbiorników na paliwa gazowe zostaną wprowadzone w drodze dalszych zmian do tej dyrektywy. Ponadto, coraz częściej występuje zjawisko zastępowania oryginalnych zbiorników paliwa zbiornikami większymi lub instalowania w pojazdach dodatkowych, niehomolo- gowanych zbiorników paliwa; w związku z tym należy uwzględnić, przy najbliższej możliwej okazji, wspólno- tową homologację typu dla zbiorników paliwa ciekłego lub gazowego, traktowanych jako oddzielne podzespoły techniczne, w celu utrzymania wysokiego stopnia bezpie- czeństwa w ruchu pojazdów silnikowych. Zmiany do przepisów dotyczących zbiorników paliwa muszą zostać przyjęte przez Parlament Europejski i Radę; jest ważne, aby w przyszłości zmiany niezbędne dla dosto- sowania wymagań technicznych dyrektywy 70/221/EWG dotyczących zbiorników paliwa do postępu technicznego, wprowadzane były zgodnie z procedurą ustanowioną w art. 13 dyrektywy 70/156/EWG. Zmiany wprowadzone w drodze niniejszej dyrektywy dotyczą w szczególności zbiorników paliwa wykonanych z tworzyw sztucznych; w związku z tym nie jest konieczne unieważnianie istniejących homologacji, udzielonych na mocy dyrektywy 74/60/EWG (6) i podejmowanie działań na rzecz niedopuszczenia do sprzedaży, rejestrowania i wprowadzania do użytku nowych pojazdów, wyposażo- nych w metalowe zbiorniki paliwa, objęte tymi zatwier- dzeniami. (8) i skutki proponowanej akcji Uwzględniając rozmiar w danym sektorze, środki Wspólnoty podlegające niniej- szej dyrektywie w tym zakresie są niezbędne lub nawet (6) Dz. U. L 38 z 11. 2. 1974, str. 2. Dyrektywa ostatnio zmieniona dyrek- tywą 78/632/EWG (Dz. U. L 206 z 29. 7. 1978, str. 26). 130 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 13/t. 25 nieodzowne w celu osiągnięcia postawionego celu, jakim jest wspólnotowa homologacja typu pojazdu; cele te nie mogą być osiągnięte właściwie przez Państwa Członkow- skie działające samodzielnie, PRZYJMUJĄ NINIEJSZĄ DYREKTYWĘ: Artykuł 1 Artykuł 2 1. Z mocą od dnia 3 maja 2001 r. Państwa Członkowskie akcep- tują zgodność z wymaganiami dyrektywy 70/221/EWG, zmienio- nej niniejszą dyrektywa, do celów art. 4 ust. 1 i art. 7 ust. 1 dyrek- tywy 70/156/EWG. 2. Z mocą od dnia 3 maja 2002 r. Państwa Członkowskie: — nie udzielają homologacji typu WE, zgodnie z art. 4 ust. 1 W dyrektywie 70/221/EWG wprowadza się następujące zmiany: dyrektywy 70/156/EWG, oraz 1. Tytuł otrzymuje brzmienie: — mogą odmówić udzielenia krajowej homologacji typu, „Dyrektywa Rady z dnia 20 marca 1970 r. w sprawie zbliże- nia ustawodawstw Państw Członkowskich odnoszących się do zbiorników paliwa oraz tylnych zabezpieczeń pojazdów silni- kowych i ich przyczep. ” w odniesieniu do nowego typu pojazdu, z przyczyn odnoszących się do zbiorników paliwa, jeżeli są one niezgodne z przepisami dyrektywy 70/221/EWG, zmienionej niniejszą dyrektywą. 2. Artykuł 1 otrzymuje brzmienie: 3. Z mocą od dnia 3 maja 2003 r. Państwa Członkowskie „Artykuł 1 Do celów niniejszej dyrektywy »pojazd« oznacza każdy pojazd silnikowy i jak określono w sekcji A jego przyczepę, załącznika II do dyrektywy 70/156/EWG. ” 3. W art. 2 ust. 1 otrzymuje brzmienie: „1. Żadne Państwo Członkowskie nie może odmówić udzie- lenia homologacji typu WE lub krajowej homologacji typu pojazdu, z powodów odnoszących się do zbiorników paliwa tego pojazdu, jeżeli pojazd ten spełnia wymagania określone w niniejszej dyrektywie, dotyczące zbiorników paliwa. ” 4. W art. 2a ust. 1 otrzymuje brzmienie: „1. Żadne Państwo Członkowskie nie może odmówić ani zakazać sprzedaży, rejestrowania, wprowadzenia do użytku lub użytkowania pojazdu, z powodów odnoszących się do zbiorników paliwa tego pojazdu, jeżeli pojazd ten spełnia wymagania określone w niniejszej dyrektywie, dotyczące zbiorników paliwa. ” — uznają, że świadectwa zgodności towarzyszące nowym pojaz- dom zgodnie z przepisami dyrektywy 70/156/EWG utraciły ważność do celów art. 7 ust. 1 tej dyrektywy, i — mogą odmówić sprzedaży, rejestrowania lub wprowadzenia do użytku nowych pojazdów, do których nie są dołączone ważne świadectwa zgodności, spełniające przepisy dyrektywy 70/156/EWG, z wyjątkiem przypadków, w których występuje powołanie się na art. 8 ust. 2 tej dyrektywy, z przyczyn odnoszących się do zbiorników paliwa, jeżeli nie są spełnione wymagania dyrektywy 70/221/EWG, zmienionej niniejszą dyrektywą. 4. Niniejsza dyrektywa nie unieważnia żadnych homologacji udzielonych uprzednio pojazdom wyposażonym w metalowe zbiorniki paliwa ciekłego, ani nie uniemożliwia rozszerzenia takich homologacji na warunkach tej dyrektywy, na mocy której zostały one pierwotnie udzielone. 5. Artykuł 3 otrzymuje brzmienie: Artykuł 3 „Artykuł 3 Wszelkie zmiany niezbędne do dostosowania wymagań załączników do postępu technicznego, przyjmuje się zgodnie z procedurą ustanowioną w art. 13 dyrektywy 70/156/EWG. ” 1. Państwa Członkowskie wprowadzą w życie przepisy ustawo- we, wykonawcze i administracyjne niezbędne do wykonania niniejszej dyrektywy, przed dniem 3 maja 2001 r. i niezwłocznie powiadomią o tym Komisję. 6. W wykazie załączników i do załącznika I do dyrektywy 70/221/EWG wprowadza się zmiany zgodnie z Załącznikiem do niniejszej dyrektywy. Gdy Państwa Członkowskie przyjmą te środki, powinny one zawierać odniesienie do niniejszej dyrektywy lub odniesienie to powinno towarzyszyć ich urzędowej publikacji. Metody dokony- wania takiego odniesienia określają Państwa Członkowskie. 13/t. 25 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 131 2. Państwa Członkowskie przekażą Komisji teksty podstawo- wych przepisów prawa krajowego przyjętych w dziedzinach obję- tych niniejszą dyrektywą. Niniejsza dyrektywa skierowana jest do Państw Członkowskich. Artykuł 5 Artykuł 4 Niniejsza dyrektywa wchodzi w życie dwudziestego dnia po jej opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Wspólnot Europejskich. Sporządzono w Brukseli, dnia 20 marca 2000 r. W imieniu Parlamentu Europejskiego W imieniu Rady N. FONTAINE Przewodnicząca J. GAMA Przewodniczący 132 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 13/t. 25 ZAŁĄCZNIK ZMIANY DO WYKAZU ZAŁĄCZNIKÓW I DO ZAŁĄCZNIKA I DO DYREKTYWY 70/221/EWG Wykaz Załączników Oznaczenia dotyczące załącznika I otrzymują brzmienie: „Załącznik I: Zbiorniki na paliwa ciekłe Dodatek 1: Badanie odporności na ogień Dodatek 2: Rozmiary i dane techniczne cegieł ogniotrwałych Dodatek 3: Dokument informacyjny Dodatek 4: Świadectwo homologacji typu WE” Załącznik I Załącznik I otrzymuje brzmienie: „ZAŁĄCZNIK I ZBIORNIKI NA PALIWA CIEKŁE 1. ZAKRES 1. 1. Niniejszy Załącznik odnosi się do pojazdów, do których stosuje się dyrektywę 70/156/EWG. 2. DEFINICJE Do celów niniejszego Załącznika: 2. 1. 2. 1. 1. 2. 1. 2. 2. 2. 2. 3. 2. 4. 2. 5. 2. 6. »Typ pojazdu ze względu na zbiornik paliwa« oznacza pojazdy, które nie różnią się pod istotnymi wzglę- dami, takimi jak: Budowa, kształt i wymiary zbiornika(-ów) paliwa oraz materiały (metal/tworzywo sztuczne), z których zostały one wykonane; W pojazdach należących do kategorii M1(1) miejsce, w którym zbiornik(-i) zostały zainstalowane w pojeździe, w zakresie, w jakim ma to niekorzystny wpływ na kwestię spełniania wymagań sekcji 5. 10 niniejszego Załącznika. »Przedział pasażerski« oznacza przestrzeń we wnętrzu pojazdu, przeznaczoną dla jego użytkowników, ograniczoną dachem, podłogą, ścianami bocznymi nadwozia, drzwiami, szybami, przegrodą czołową i przegrodą tylną. »Masa bez ładunku« oznacza masę pojazdu gotowego do jazdy, jak określono w sekcji 2. 6 załącznika I do dyrektywy 70/156/EWG. »Zbiornik« oznacza zbiornik lub zbiorniki przeznaczone do pomieszczenia paliwa ciekłego, jak okreś- lono w sekcji 2. 6, stosowane przede wszystkim do napędu pojazdu, wyłączając jego akcesoria (rurę wlewu (jeżeli jest oddzielnym elementem), otwór wlewu, korek, wskaźnik pomiarowy, przewody pali- wowe biegnące do silnika lub wyrównujące nadciśnienie wewnątrz zbiornika itd. ). »Pojemność zbiornika« oznacza pojemność zbiornika podaną przez producenta. »Paliwo ciekłe« oznacza paliwo, które w normalnych warunkach otoczenia zachowuje stan ciekły. (1) Zgodnie z definicją podaną w części A załącznika II do dyrektwy 70/156/EWG. 13/t. 25 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 133 3. 3. 1. 3. 2. 3. 3. 3. 3. 1. 3. 3. 2. 3. 3. 3. 4. 4. 1. 4. 2. 4. 3. 5. 5. 1. 5. 2. 5. 3. 5. 4. 5. 5. 5. 6. 5. 7. WNIOSEK O UDZIELENIE HOMOLOGACJI TYPU WE Wniosek o homologację typu pojazdu ze względu na zainstalowany w nim zbiornik paliwa, zgodnie z art. 3 ust. 4 dyrektywy 70/156/EWG jest składany przez producenta pojazdu. Wzór dokumentu informacyjnego znajduje się w dodatku 3. Placówce technicznej, odpowiedzialnej za przeprowadzenie badań homologacyjnych należy przedsta- wić, co następuje: Przedstawiciel typu pojazdu, który ma być homologowany lub takie części tego pojazdu, jakie placówka techniczna uznają za niezbędne do badań homologacyjnych; W przypadku, gdy dany pojazd wyposażony jest w zbiornik paliwa wykonany z tworzyw sztucznych: siedem takich samych, dodatkowych zbiorników wraz z akcesoriami; W przypadku, gdy dany pojazd wyposażony jest w zbiornik paliwa wykonany z innych materiałów: dwa dodatkowe zbiorniki wraz z akcesoriami. UDZIELENIE HOMOLOGACJI TYPU WE Jeżeli odpowiednie wymagania są spełnione, udziela się homologacji typu WE zgodnie z art. 4 ust. 3 i, w odpowiednich przypadkach, art. 4 ust. 4 dyrektywy 70/156/EWG. Wzór świadectwa homologacji typu WE podany jest w dodatku 4. Każdemu homologowanemu typowi pojazdu przyznaje się numer identyfikacyjny zgodnie z załączni- kiem VII do dyrektywy 70/156/EWG. To samo Państwo Członkowskie nie przydziela tego samego numeru innemu typowi pojazdu. SPECYFIKACJE Zbiorniki musza być wykonane w sposób gwarantujący ich odporność na korozję. Zbiorniki wyposażone we wszystkie akcesoria, które normalnie są przy nich instalowane, muszą przejść pomyślnie badanie pod kątem wycieków, przeprowadzone zgodnie z sekcją 6. 1, w warunkach względ- nego ciśnienia wewnętrznego, równego podwojonej wartości nadciśnienia roboczego, ale w każdym wypadku nie niższego niż nadciśnienie wynoszące 0,3 bar. Zbiorniki do pojazdów, wykonane z tworzyw sztucznych, uważa się za spełniające te wymagania, jeżeli pomyślnie przeszły badanie określone w sekcji 6. 3. 2. Wszelkie nadciśnienie lub ciśnienie przekraczające wartość ciśnienia roboczego musi być automatycz- nie kompensowane przy pomocy odpowiednich urządzeń (odpowietrzniki, zawory bezpieczeństwa itp. ). Odpowietrzniki muszą być zaprojektowane w taki sposób, aby nie zachodziło żadne zagrożenie poża- rowe. W szczególności, niezbędne jest wykluczenie możliwości, aby w przypadku wycieku ze zbiornika, jakakolwiek ilość paliwa ściekała na elementy układu wydechowego. W razie takiego wycieku paliwo musi być skierowane na podłoże. Zbiornik(-i) nie mogą być umieszczone wewnątrz przedziału pasażerskiego ani stanowić powierzchni ograniczającej przedział pasażerski (czyli jego podłogi, ściany lub przegrody); to samo dotyczy innych przedziałów, integralnie połączonych z przedziałem pasażerskim. Musi być zainstalowana przegroda, oddzielająca przedział pasażerski od zbiornika(-ów). W takiej prze- grodzie mogą być otwory (np. dla przepuszczenia wiązek przewodów elektrycznych), pod warunkiem, że zastosowane rozwiązanie uniemożliwia swobodne przedostanie się paliwa ze zbiornika do wnętrza przedziału pasażerskiego lub do innych przedziałów, integralnie połączonych z przedziałem pasażer- skim, w warunkach normalnego użytkowania pojazdu. Każdy zbiornik musi być bezpiecznie zamocowany i umieszczony w sposób gwarantujący, że wszelkie ilości paliwa ewentualnie wyciekające z niego będą w warunkach normalnego użytkowania pojazdu ście- kały na podłoże, a nie przedostawały się do przedziału pasażerskiego. 134 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 13/t. 25 5. 8. 5. 9. 5. 9. 1. Otwór wlewu paliwa nie może się znajdować w przedziale pasażerskim, w przedziale bagażowym, ani w przedziale silnikowym. W ramach przewidywalnego trybu użytkowania pojazdu nie mogą występować wycieki paliwa przez korek wlewu ani przez urządzenia mające na celu wyrównywanie nadciśnienia. W przypadku przewróce- nia pojazdu wyciek paliwa jest dopuszczalny, pod warunkiem, że jego intensywność nie przekracza 30 g/min; spełnienie tego wymagania musi zostać zweryfikowane w drodze badania określonego w sekcji 6. 2. Korek wlewu paliwa musi być zamocowany do kołnierza rury wlewu. Korek musi wyć wyposażony w uszczelkę, szczelnie zamykającą otwór wlewu po zakręceniu. Gdy otwór wlewu jest zamknięty, wszystkie elementy zamknięcia, to jest kołnierz otworu, korek i umieszczona na nim uszczelka muszą do siebie ściśle przylegać. 5. 9. 1. 1. Wymagania sekcji 5. 9. 1. będą uważane za spełnione, jeżeli pojazd spełnia wymagania sekcji 5. 1. 3. załącznika I do dyrektywy 70/220/EWG (1), z zastrzeżeniem, że przykładów wymienionych w trzecim tiret tej sekcji nie stosuje się do pojazdów należących do kategorii innych niż M1 lub N1. 5. 10. 5. 11. Zbiorniki muszą być zainstalowane w taki sposób, aby zabezpieczać przed skutkami uderzenia w przed- nią lub tylną część pojazdu; to znaczy w bezpośrednim sąsiedztwie zbiornika nie mogą się znajdować elementy wystające lub posiadające ostre krawędzie itp. Zbiornik paliwa i kołnierz rury wlewu powinny być zaprojektowane i zainstalowane w pojazdach w taki sposób, aby nie dochodziło do gromadzenia się na ich powierzchni ładunków elektrostatycznych. Jeżeli to konieczne, elementy te muszą być uziemione przez połączenie z metalowymi elementami podwozia lub z jakąkolwiek dużą częścią metalową, za pośrednictwem dobrego przewodnika. 5. 12. Ponadto, zbiorniki wykonane z tworzyw sztucznych muszą także pomyślnie przejść badanie zgodne ze szczególną procedurą, określoną w sekcji 6. 3. 6. BADANIA 6. 1. Badanie hydrauliczne Zbiornik musi zostać poddany badaniu na działanie wewnętrznego ciśnienia hydraulicznego. Badaniu temu poddaje się samodzielny zespół razem ze wszystkimi akcesoriami. Zbiornik musi być całkowicie napełniony niepalną cieczą (na przykład wodą). Po szczelnym zamknięciu, czyli odcięciu wszelkich połą- czeń z otoczeniem, ciśnienie jest stopniowo zwiększane przez przewód paliwowy, przez który paliwo jest podawane do silnika, do wartości względnego ciśnienia wewnętrznego, równego dwukrotnej war- tości ciśnienia roboczego, a w każdym przypadku nie niższego niż nadciśnienie równe 0,3 bar, które utrzymuje się w zbiorniku przez jedną minutę. Przez ten czas nie mogą wystąpić pęknięcia zbiornika ani wycieki z niego; jednakże dopuszczalne jest powstanie jego trwałej deformacji. 6. 2. Test wywrócenia 6. 2. 1. Zbiornik wraz ze wszystkimi akcesoriami musi zostać zainstalowany na stanowisku badawczym w spo- sób zgodny z jego położeniem i sposobem zamocowania w pojeździe, do którego jest przeznaczony; to samo dotyczy układów wyrównywania wewnętrznego nadciśnienia, w jakie zbiornik jest wyposażony. 6. 2. 2. Stanowisko badawcze obraca się wokół osi poprowadzonej równolegle do osi podłużnej pojazdu. 6. 2. 3. Badanie będzie przeprowadzone dwukrotnie, na zbiorniku napełnionym do 90 % pojemności, a następ- nie do 30 % pojemności niepalną cieczą o gęstości i lepkości zbliżonej do normalnie stosowanego paliwa (dopuszcza się użycie do tego celu wody). 6. 2. 4. Zbiornik musi być obrócony od położenia, w którym został pierwotnie zainstalowany, o 90o w prawo; następnie zbiornik musi pozostać w tej pozycji przez co najmniej pięć minut. Następnie zbiornik musi być obrócony w tę samą stronę o kolejnych 90o. W tej pozycji (czyli całkowicie odwrócony) zbiornik musi pozostać przez następnych pięć minut. Zbiornik musi być odwrócony do pozycji wyjściowej. Ciecz badawcza, która nie ściekła z powrotem z układu odpowietrzania musi być sprowadzona z powrotem do wnętrza zbiornika, w razie konieczności uzupełniona. Zbiornik obraca o 90o w stronę przeciwną niż w pierwszej części badania i pozostawia w tej pozycji, na co najmniej pięć minut. Następnie zbiornik musi być obrócony w tę samą stronę o kolejnych 90o. W tej pozycji, (czyli (1) Dz. U. L 76 z 6. 4. 1970, str. 1. 13/t. 25 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 135 całkowicie odwrócony) zbiornik musi pozostać przez następnych pięć minut. Na koniec musi być odwrócony z powrotem do pozycji wyjściowej. 6. 3. Dodatkowe badania dla zbiornika(-ów) samochodowych, wykonanych z tworzyw sztucznych 6. 3. 1. Odporność na uderzenie 6. 3. 1. 1. Zbiornik napełnia się do maksymalnej pojemności mieszaniną wody i glikolu lub inną cieczą cechującą się niską temperaturą zamarzania i niezmieniającą właściwości materiału, z którego zbiornik jest wyko- nany, a następnie poddaje się go badaniu na perforację. 6. 3. 1. 2. Temperatura zbiornika podczas badania musi wynosić 233 K ± 2K (- 40 °C ± 2 °C). 6. 3. 1. 3. 6. 3. 1. 4. Do badania musi być użyte wahadłowe stanowisko, przeznaczone do badania odporności na uderzenia. Wahadło uderzające musi być ze stali i mieć kształt piramidy o podstawie kwadratu i ścianach w formie trójkątów równobocznych. Szczyt i krawędzie piramidy są zaokrąglone; promień zaokrąglenia wynosi 3 mm. Środek uderzenia wahadła musi pokrywać się ze środkiem ciężkości piramidy; jego odległość od osi obrotu wahadła musi wynosić 1 m. Masa całkowita wahadła musi wynosić 15 kg. Energia wahadła w chwili uderzenia nie może być mniejsza niż 30 Nm i powinna być jak najbliższa tej wartości. Badania na uderzenie muszą być przeprowadzone się na tych częściach zbiornika, które uważa się za narażone na uderzenie, w przypadku kolizji, w przednią lub tylna częścią pojazdu. Przyjmuje się, że punktami narażonymi na uderzenie są te punkty, które są najbardziej wystawione na zewnątrz lub naj- słabsze ze względu na kształt zbiornika lub sposób jego zamocowania w pojeździe. Punkty wybrane do celów badania w laboratorium muszą zostać wskazane w sprawozdaniu z badania. 6. 3. 1. 5. Podczas badania zbiornik musi być zamocowany uchwytami umieszczonymi na ścianie lub ścianach przeciwległych do powierzchni, w którą następuje uderzenie. W wyniku badania nie może dojść do wycieku cieczy. 6. 3. 1. 6. Zależnie od wyboru producenta, wszystkie badania mogą zostać przeprowadzone na jednym zbiorniku albo do każdego badania może zostać użyty inny egzemplarz takiego samego zbiornika. 6. 3. 2. Wytrzymałość mechaniczna Zbiornik musi zostać poddany, w warunkach określonych w sekcji 6. 1, badaniu na przecieki i sztyw- ność struktury. Zbiornik wraz ze wszystkimi akcesoriami umieszcza się na stanowisku badawczym w sposób identyczny z tym, jak jest on zamocowany w pojeździe, do którego jest przeznaczony. Rolę cieczy badawczej spełnia woda o temperaturze 326 K (53 °C), którą wypełnia się zbiornik do jego mak- symalnej pojemności. Zbiornik musi być poddany względnemu ciśnieniu wewnętrznemu, równemu podwojonej wartości ciśnienia roboczego, ale w każdym przypadku nie niższemu niż 0,3 bar, w tempe- raturze 326 K ± 2 K (53 °C ± 2 °C) przez okres pięciu godzin. Podczas badania nie mogą wystąpić pęk- nięcia zbiornika ani jego akcesoriów, ani wycieki z niego; jednakże dopuszczalne jest powstanie jego trwałej deformacji. 6. 3. 3. Przepuszczalność paliwa 6. 3. 3. 1. 6. 3. 3. 2. 6. 3. 3. 3. Paliwem stosowanym do badania przepuszczalności jest albo paliwo wzorcowe, określone w załącz- niku VIII do dyrektywy 70/220/EWG, albo paliwo typu super, dostępne w handlu. Jeżeli zbiornik prze- znaczony jest wyłącznie do pojazdów napędzanych silnikami wysokoprężnymi, zbiornik napełnia się olejem napędowym. Przed rozpoczęciem badania zbiornik musi zostać napełniony paliwem badawczym do 50 % pojemno- ści i pozostawiany w spoczynku, bez zamykania, w temperaturze otoczenia wynoszącej 313 K ± 2 K (40 °C ± 2 °C) do czasu, gdy utrata masy w przeliczeniu na jednostkę czasu przyjmie wartość stałą. Następnie zbiornik musi zostać opróżniony i napełniony ponownie paliwem badawczym do 50 % pojemności, po czym musi zostać zamknięty hermetycznie i pozostawiony w temperaturze wynoszącej 313 K ± 2 K (40 °C ± 2 °C). Gdy zawartość zbiornika osiąga temperaturę badania, musi być dokonana korekta ciśnienia. W ciągu następnych ośmiu tygodni okresu próbnego ustala się utratę masy paliwa spowodowaną dyfuzją. Maksymalna dopuszczalna średnia utrata masy paliwa wynosi 20 g na 24 godziny czasu badania. 6. 3. 3. 4. W wypadku, jeżeli utrata masy spowodowana dyfuzją przekracza wartość podaną w sekcji 6. 3. 3. 3, ten sam zbiornik musi być poddany opisanemu powyżej badaniu po raz drugi, w celu ustalenia utraty masy paliwa poprzez dyfuzję w temperaturze 296 K ± 2 K (23 °C ± 2 °C), ale poza tym, na tych samych warun- kach. Zmierzona w ten sposób utrata masy paliwa nie może przekraczać 10 g na 24 godziny czasu bada- nia. 136 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 13/t. 25 6. 3. 4. Odporność na paliwo Po przejściu badania określonego w sekcji 6. 3. 3, zbiornik musi nadal spełniać wymagania określone w sekcjach 6. 3. 1 i 6. 3. 2. 6. 3. 5. Odporność na ogień Zbiornik musi zostać poddany następującym badaniom. 6. 3. 5. 1. Zbiornik, zamocowany w taki sposób, w jaki instaluje się go w pojeździe, wystawia się na działanie ognia na okres dwóch minut. Nie mogą wystąpić żadne wycieki paliwa ciekłego ze zbiornika. 6. 3. 5. 2. Przeprowadza się trzy badania na różnych zbiornikach napełnionych paliwem, w następujący sposób: 6. 3. 5. 2. 1. Jeżeli zbiornik przeznaczony jest do instalowania w pojazdach napędzanych silnikiem z zapłonem wymuszonym lub silnikiem wysokoprężnym, muszą być przeprowadzone trzy badania na zbiornikach napełnionych benzyną typu super; 6. 3. 5. 2. 2. Jeżeli zbiornik przeznaczony jest do instalowania wyłącznie w pojazdach napędzanych silnikiem wyso- koprężnym, muszą być przeprowadzone badania zbiorników napełnionych olejem napędowym; 6. 3. 5. 2. 3. Do każdego badania zbiornik musi być zamocowany na stanowisku badawczym, w sposób i w warun- kach jak najbardziej zbliżonych do rzeczywistych warunków instalacji zbiornika w pojeździe, do którego jest przeznaczony. Sposób zamocowania zbiornika na stanowisku badawczym musi odpowiadać wyma- ganiom jego instalacji w pojeździe. Muszą być uwzględnione te elementy pojazdu, które osłaniają zbior- nik i jego akcesoria przed wystawieniem na działanie ognia lub, które w jakikolwiek sposób wpływają na kierunek działania płomieni ewentualnego ognia, jak również określone elementy, znajdujące się w pojeździe nad zbiornikiem i jego mocowaniami. W czasie badania wszystkie otwory muszą być zamknięte, ale system odpowietrzania musi pozostać działający. Bezpośrednio przed przeprowadzeniem badania zbiornik musi być napełniony określonym paliwem do 50 % pojemności. 6. 3. 5. 3. 6. 3. 5. 4. 6. 3. 5. 5. Płomień, działaniu, którego poddany zostaje zbiornik z paliwem, musi być uzyskany poprzez spalanie dostępnego w handlu paliwa do silników z zapłonem wymuszonym (w dalszej części opisu zwanego »pa- liwem«) w specjalnej panewce. Na panewkę wlewa się taką ilość paliwa, aby wystarczyła do podtrzyma- nia płomienia w warunkach swobodnego spalania, przez całą procedurę badania. Rozmiary panewki muszą być dobrane w taki sposób, aby zapewnić wystawienie na działanie ognia boki zbiornika. Dlatego rozmiary panewki muszą być większe od rzutu poziomego zbiornika, o co najmniej 20 cm, ale nie więcej niż o 50 cm. Na początku badania boczne ściany panewki nie mogą wystawać ponad poziom nalanego do niej paliwa o więcej niż 8 cm. Panewka z nalanym paliwem musi być umieszczona pod zbiornikiem w taki sposób, aby odległość mię- dzy poziomem paliwa w panewce, a dnem zbiornika odpowiadała przewidywanemu prześwitowi w warunkach eksploatacyjnych, czyli odległości między dnem zbiornika, a nawierzchnią jezdni w warun- kach, gdy pojazd jest nieobciążony, ale gotowy do jazdy (patrz sekcja 2. 3). Panewka albo stanowisko badawcze lub oba te elementy muszą mieć swobodę ruchu. 6. 3. 5. 6. W fazie C badania panewka musi być przykryta ekranem, umieszczonym na wysokości 3 cm ± 1 cm nad poziomem nalanego do niej paliwa. Ekran musi być wykonany z materiału ogniotrwałego, jak prze- widziano w dodatku 2. Między cegłami nie może być żadnych odstępów; cegły muszą być umieszczone nad panewką z paliwem w taki sposób, aby otwory w nich nie były zamknięte. Długość i wysokość ramy muszą być o 2-4 cm mniejsze niż wewnętrzne wymiary panewki, tak, aby między ramą, a ścianą panewki pozostawał odstęp szerokości 1-2 cm, zapewniający dostęp powietrza. 6. 3. 5. 7. Jeżeli badanie przeprowadza się na otwartym powietrzu, musi być zapewnione odpowiednia ochrona przed wiatrem, to znaczy prędkość wiatru na poziomie panewki z paliwem nie może przekraczać 2,5 km/h. Przed rozpoczęciem badania ekran należy rozgrzać do temperatury 308 K ± 5 K (35 °C ± 5 °C). Cegły ogniotrwałe mogą zostać zwilżone w celu zapewnienia jednakowych warunków badania podczas każdego z następujących po sobie badań. 6. 3. 5. 8. Badanie musi składać się z czterech faz (patrz dodatek 1). 6. 3. 5. 8. 1. Faz a A: Ogrzewanie wstępne (rysunek 1) Paliwo w panewce musi być zapalone w chwili, gdy panewka znajduje się w odległości, co najmniej 3 m. od zbiornika. Po upływie 60 sekund, czyli po fazie ogrzewania wstępnego, panewka musi być umiesz- czona pod zbiornikiem. 13/t. 25 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 137 6. 3. 5. 8. 2. F a z a B : B e z p o ś r e d n i e w y s t a w i e n i e n a d z i a ł a n i e p ł o m i e n i a (rysunek 2) Przez 60 sekund zbiornik musi być wystawiony na działanie płomienia, powstającego w wyniku swo- bodnego spalania paliwa. 6. 3. 5. 8. 3. F a z a C : P o ś r e d n i e w y s t a w i e n i e na d z i a ł a n i e p ł o m i e n i a (rysunek 3) Niezwłocznie po zakończeniu fazy B między panewką z płonącym paliwem, a dnem zbiornika musi być umieszczony ekran. Zbiornik musi pozostać wystawiony na działanie zredukowanego w ten sposób pło- mienia przez następnych 60 sekund. 6. 3. 5. 8. 4. Faza D: Zakończenie badania (rysunek 4) Panewka z płonącym paliwem, przykryta ekranem, musi zostać odsunięta z powrotem do pozycji wyj- ściowej (faza A). Jeżeli w chwili zakończenia badania zbiornik płonie, ogień musi być niezwłocznie uga- szony. 6. 3. 5. 9. Uznaje się, że badanie zakończyło się pomyślnie, jeżeli nie występuje żaden wyciek paliwa ze zbiornika. 6. 3. 6. O d p o r n o ś ć na d z i a ł a n i e w y s o k i e j t e m p e r a t u r y 6. 3. 6. 1. 6. 3. 6. 2. 6. 3. 6. 3. Stanowisko badawcze musi odpowiadać sposobowi instalacji zbiornika w pojeździe, do którego jest przeznaczony, włącznie ze sposobem instalacji i funkcjonowania urządzeń odpowietrzających. Zbiornik napełniony do 50 % pojemności wodą o temperaturze 293 K (20 °C) musi być wystawiony na jedną godzinę na działanie temperatury otoczenia, wynoszącej 368 K ± 2 K (95 °C ± 2 °C). Uznaje się, że badanie zakończyło się pomyślnie, jeżeli po zakończeniu badania nie występuje wyciek ani poważna deformacja zbiornika. 6. 3. 7. O z na k o w a n i e na z b i o r n i k u p a l i w a 6. 3. 7. 1. Na zbiorniku musi być umieszczony znak fabryczny lub towarowy producenta; oznaczenie takie musi być nieusuwalne i czytelne, to znaczy umieszczone na zbiorniku w taki sposób, by było widoczne po jego zainstalowaniu w pojeździe. 7. 7. 1. 8. 8. 1. ZMIANY W HOMOLOGACJI W wypadku wprowadzania zmian do homologacji udzielonych zgodnie z niniejszą dyrektywą, stosuje się przepisy art. 5 dyrektywy 70/156/EWG. ZGODNOŚĆ PRODUKCJI Środki mające na celu zapewnienie zgodności produkcji przyjmuje się zgodnie z przepisami ustanowio- nymi w art. 10 dyrektywy 70/156/EWG. 138 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 13/t. 25 Dodatek 1 BADANIE ODPORNOŚCI NA OGIEŃ Rysunek 1 Rysunek 2 Rysunek 3 Rysunek 4 13/t. 25 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 139 Dodatek 2 WYMIARY I DANE TECHNICZNE CEGIEŁ OGNIOTRWAŁYCH Odporność na ogień (Seger-Kegel) Zawartość Al2O3 Porowatość otwarta (Po) Gęstość SK 30 30–33 % 20–22 % obj. 1 900–2 000kg/m3 Efektywna powierzchnia z otworami 44,18 % 140 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 13/t. 25 Dodatek 3 13/t. 25 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 141 Dodatek 4 142 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 13/t. 25 ”


title: Direktiva 2000/13/EZ Europskog parlamenta i Vijeća od 20. ožujka 2000. o usklađivanju zakonodavstava država članica o označivanju, prezentiranju i oglašavanju hrane

eurovoc_concepts:
advertising
approximation of laws
consumer information
foodstuff
labelling
packaging

text: L_2000109HR. 01002901. xml 15/Sv. 007 HR Službeni list Europske unije 77 32000L0013 L 109/29 SLUŽBENI LIST EUROPSKE UNIJE 20. 03. 2000. DIREKTIVA 2000/13/EZ EUROPSKOG PARLAMENTA I VIJEĆA od 20. ožujka 2000. o usklađivanju zakonodavstava država članica o označivanju, prezentiranju i oglašavanju hrane EUROPSKI PARLAMENT I VIJEĆE EUROPSKE UNIJE, uzimajući u obzir Ugovor o osnivanju Europske zajednice, a posebno njegov članak 95. , uzimajući u obzir prijedlog Komisije, uzimajući u obzir mišljenje Gospodarskog i socijalnog odbora (1), djelujući u skladu s postupkom utvrđenim u članku 251. Ugovora (2), budući da: (1) Direktiva Vijeća 79/112/EEZ od 18. prosinca 1978. o usklađivanju zakonodavstava država članica koja se odnose na označivanje, prezentiranje i oglašavanje hrane (3) često je i znatno mijenjana (4). Stoga bi se, radi jasnoće i preglednosti, navedena Direktiva trebala konsolidirati u jedinstveni tekst. (2) Različitosti između zakona i drugih propisa država članica o označivanju hrane mogle bi onemogućiti slobodan protok tih proizvoda te bi mogle proizvesti nejednake konkurencijske uvjete. (3) Stoga bi usklađivanje ovih zakona doprinijelo nesmetanom funkcioniranju unutarnjeg tržišta. (4) Svrha ove Direktive je donošenje općih pravila Zajednice koja se horizontalno primjenjuju na svu hranu stavljenu na tržište. (5) Posebna pravila koja se vertikalno primjenjuju samo na određenu hranu trebala bi se utvrditi u odredbama koje se odnose na te proizvode. (6) Glavni razlog donošenja bilo kakvih pravila o označivanju hrane trebala bi biti potreba za informiranjem i zaštitom potrošača. (7) Ta potreba znači da države članice mogu, u skladu s pravilima Ugovora, uvesti zahtjeve o jeziku. (8) Detaljno označivanje, pogotovo ono koje navodi točnu prirodu i karakteristike proizvoda, čime potrošaču omogućuje izabrati proizvod uz potpuno poznavanje činjenica, najprikladnije je, budući da stvara najmanje prepreka za slobodnu trgovinu. (9) Stoga bi trebalo sastaviti popis svih informacija koje bi u načelu trebale biti uključene u označivanje sve hrane. (10) Međutim, horizontalna priroda ove Direktive ne dopušta da se, u početnoj fazi, među obvezne indikacije naznače sve ostale oznake koje se moraju navesti na popisu koji se u načelu odnosi na cijeli asortiman hrane. U kasnijoj je fazi potrebno usvojiti odredbe Zajednice s ciljem dopunjavanja postojećih pravila. (11) Nadalje, u nedostatku specifičnih pravila Zajednice, države članice bi trebale zadržati pravo utvrđivanja određenih nacionalnih odredbi koje se mogu dodati općim odredbama ove Direktive. Unatoč tome, ove bi odredbe trebale biti podložne postupku Zajednice. (12) Spomenuti postupak Zajednice mora biti u obliku odluke Zajednice kada država članica želi donijeti novo zakonodavstvo. (13) Također bi trebalo donijeti odredbu kojom bi zakonodavac Zajednice, u iznimnim slučajevima, mogao odstupiti od određenih općenitih obveza. (14) Pravila o označivanju također bi trebala zabranjivati uporabu informacija koje bi kupca mogle dovesti u zabludu ili koje bi hrani mogle pridati zdravstvene učinke. Kako bi bila učinkovita, ova bi se zabrana također trebala primjenjivati na prezentiranje i oglašavanje hrane. (15) S ciljem olakšavanja trgovine među državama članicama, moglo bi se predvidjeti da bi se, u fazama koje prethode prodaji krajnjem potrošaču, jedino informacija o osnovnim elementima trebala pojaviti na vanjskoj ambalaži, a određene bi se obvezne pojedinosti koje se moraju navesti na pretpakiranoj hrani, trebale pojaviti samo na komercijalnim ispravama koje se na to odnose. (16) Države članice bi trebale, ovisno o lokalnim praktičnim uvjetima i okolnostima, zadržati pravo utvrđivanja pravila u vezi s označivanjem hrane prodane u rasutom stanju; u takvim bi slučajevima informacija isto tako trebala biti pružena potrošaču. (17) S ciljem pojednostavnjivanja i ubrzanja postupka, Komisiji bi se trebao povjeriti zadatak usvajanja provedbenih mjera tehničke prirode. (18) Mjere potrebne za provedbu ove Direktive potrebno je usvojiti u skladu s Odlukom Vijeća 1999/468/EZ od 28. lipnja 1999. o utvrđivanju postupaka za izvršavanje provedbenih ovlasti dodijeljenih Komisiji (5). (19) Ova Direktiva ne bi trebala dovoditi u pitanje obveze država članica u vezi s vremenskim rokom za prenošenje direktiva određene u Prilogu IV. dijelu B, DONIJELI SU OVU DIREKTIVU: Članak 1. 1. Ova se Direktiva odnosi na označivanje hrane koja se kao takva treba dostaviti krajnjem potrošaču, kao i na određene aspekte prezentiranja i oglašavanja. 2. Ova se Direktiva također primjenjuje na hranu namijenjenu opskrbi ugostiteljskih objekata, bolnica, kantina i ostalih sličnih masovnih pripremnika obroka (dalje u tekstu: „masovni pripremnici obroka”). 3. Za potrebe ove Direktive, (a) „označivanje” znači svaka riječ, pojedinost, tvornička oznaka, zaštitni znak (žig), naziv proizvoda, slikovni prikaz ili simbol koji se odnosi na hranu i koji se nalazi na bilo kojoj ambalaži, ispravi, oglasu, etiketi, obruču ili privjesnici, koji prate ili se odnose na takvu hranu; (b) „pretpakirana hrana” znači svaki pojedini proizvod namijenjen prezentiranju krajnjem potrošaču i dobavljačima na veliko, koja se sastoji od hrane i ambalaže u koju je stavljena prije nego što je puštena u prodaju, bilo da takva ambalaža u potpunosti ili samo djelomično omata hranu, ali u svakom slučaju na takav način da se sadržaj ne može promijeniti bez otvaranja ili promjene ambalaže. Članak 2. 1. Označivanje i korištene metode ne smiju: (a) biti takve da dovode kupca u zabludu, a naročito: i. u pogledu karakteristika hrane te pogotovo njene prirode, identiteta, osobina, sastava, količine, trajnosti, podrijetla, metode izrade ili proizvodnje; ii. pridavanjem učinaka ili svojstava hrani koja ih ne posjeduje; iii. ukazivanjem na posebne karakteristike hrane kad u stvarnosti sva slična hrana posjeduje takve karakteristike; (b) pridržavajući se odredbi Zajednice o prirodnim mineralnim vodama i hrani za posebne prehrambene potrebe, pridavati bilo kojoj hrani svojstva prevencije ili liječenja bolesti ljudi ili se pozivati na takva svojstva. 2. Vijeće, u skladu s postupkom utvrđenim u članku 95. Ugovora, sastavlja netaksativni popis zahtjeva u smislu stavka 1. čija uporaba svakako mora biti zabranjena ili ograničena. 3. Zabrane ili ograničenja navedena u stavcima 1. i 2. također se primjenjuju na: (a) prezentiranje hrane, pogotovo na njezin oblik, izgled ili ambalažu, na način na koji je aranžirana i na okruženje u kojem se izlaže; (b) oglašavanje. Članak 3. 1. U skladu s člancima od 4. do 17. i uz izuzetke koje sadrže, navođenje sljedećih pojedinosti obvezno je pri označivanju hrane: (1) naziv pod kojim se proizvod prodaje; (2) popis sastojaka; (3) količina određenih sastojaka ili kategorija sastojaka kako je predviđeno u članku 7. ; (4) u slučaju pretpakirane hrane, neto količina; (5) minimalni rok valjanosti ili, u slučaju hrane koja je, s mikrobiološkog stajališta, brzo kvarljiva roba, oznaka „upotrijebiti do”; (6) posebni uvjeti skladištenja ili uporabe proizvoda; (7) ime ili naziv poduzeća i adresa proizvođača ili onoga koji hranu pakira ili prodaje s poslovnim nastanom u Zajednici. Međutim, države članice su u slučaju maslaca proizvedenog na vlastitom državnom području ovlaštene zahtijevati samo navođenje proizvođača, pakiratelja ili prodavatelja. Ne dovodeći u pitanje obavijest predviđenu člankom 24. , države članice moraju obavijestiti Komisiju i ostale države članice o svim mjerama poduzetima u skladu s drugim stavkom; (8) pojedinosti o mjestu podrijetla u kojima bi nedostatak istih pojedinosti mogao lako dovesti potrošača u zabludu o pravom podrijetlu hrane; (9) upute za korištenje u slučaju nemogućnosti pravilne uporabe hrane u odsutnosti takvih uputa; (10) za pića koja sadrže više od 1,2 % vol. alkohola, stvarnu alkoholnu jakost po volumenu. 2. Neovisno o prethodnom stavku, države članice mogu zadržati nacionalne odredbe koje zahtijevaju naznaku proizvodnog pogona ili pogona za pakiranje, u pogledu domaće proizvodnje. 3. Odredbe ovog članka ne dovode u pitanje preciznije ili šire odredbe o težinama i mjerama. Članak 4. 1. Odredbe Zajednice koje su primjenljive na određenu hranu, a ne na hranu općenito, u iznimnim slučajevima mogu dopustiti odstupanje od uvjeta utvrđenih u članku 3. stavku 1. točkama 2. i 5. , uz uvjet da to ne rezultira nedostatnom informiranošću kupca. 2. Odredbe Zajednice koje su primjenljive na određenu hranu, a ne na hranu općenito, mogu predvidjeti obvezno navođenje ostalih pojedinosti na etiketi, uz one navedene u članku 3. U slučajevima kad ne postoje odredbe Zajednice, države članice mogu dopustiti takve pojedinosti u skladu s postupkom utvrđenim u članku 19. 3. Odredbe Zajednice iz stavaka 1. i 2. donose se u skladu s postupkom utvrđenim u članku 20. stavku 2. Članak 5. 1. Naziv pod kojim se hrana prodaje jest naziv određen u odredbama Zajednice koje se na nju primjenjuju. (a) Ako odredbe Zajednice ne postoje, naziv pod kojim se proizvod prodaje jest naziv utvrđen u zakonima i drugim propisima koji se primjenjuju u državama članicama u kojima se proizvod prodaje krajnjem potrošaču ili masovnim pripremnicima obroka. U nedostatku navedenoga, naziv pod kojim se proizvod prodaje jest naziv uobičajen u državi članici u kojoj se proizvod prodaje krajnjem potrošaču ili masovnim pripremnicima obroka ili opis hrane te, ako je potrebno, i način uporabe, koji je dovoljno jasan kako bi potrošač uvidio njegovu pravu prirodu i mogao ga razlikovati od ostalih proizvoda s kojima bi mogao biti zamijenjen. (b) Uporaba promidžbe prodajnog naziva u državi članici pod kojim se proizvod zakonski proizvodi i oglašava također je dozvoljeno. Međutim, tamo gdje primjena ostalih odredaba ove Direktive, posebno onih određenih u članku 3. , ne bi omogućila potrošaču u državi članici u kojoj se proizvod oglašava da bude upoznat s pravom prirodom hrane i da je razlikuje od ostalih proizvoda s kojima bi mogla biti zamijenjena, prodajno je ime popraćeno dodatnim opisnim informacijama koje se nalaze u blizini prodajnog naziva. (c) U iznimnim slučajevima, prodajni se naziv države članice u kojoj se proizvod proizvodi ne koristi u državi članici u kojoj se proizvod prodaje ako je hrana koju to ime označava značajno drukčija u sastavu i proizvodnji od hrane poznate pod istim nazivom, a pri čemu odredbe točke (b) ne mogu u potpunosti osigurati ispravnu informaciju za potrošače u državama članicama. 2. Nikakav zaštitni znak (žig), naziv proizvoda ili zamišljeni naziv ne mogu zamijeniti naziv pod kojim se proizvod prodaje. 3. Naziv pod kojim se proizvod prodaje uključuje ili je popraćen pojedinostima o njegovu fizičkom stanju ili postupku prerade (npr. u prahu, liofiliziran, duboko smrznut, koncentriran, dimljen) u svim slučajevima gdje bi izostavljanje toga podatka moglo dovesti kupca u zabludu. Svaka hrana podvrgnuta ionizirajućem zračenju mora nositi jednu od sljedećih oznaka: — na španjolskom: — „irradiado” ili „tratado con radiación ionizante”, — na danskom: — „bestrålet/…” ili „strålekonserveret” ili „behandlet med ioniserende stråling” ili „konserveret med ioniserende stråling”, — na njemačkom: — „bestrahlt” ili „mit ionisierenden Strahlen behandelt”, — na grčkom: — „επεξεργασμένο με ιονίζουσα ακτινοβολία” ili „ακτινοβολημένο”, — na engleskom: — „irradiated” ili „treated with ionising radiation”, — na francuskom: — „traitė par rayonnements ionisants” ili „traitė par ionisation”, — na talijanskom: — „irradiato” ili „trattato con radiazioni ionizzanti”, — na nizozemskom: — „doorstrald” ili „door bestraling behandeld” ili „met ioniserende stralen behandeld”, — na portugalskom: — „irradiado” ili „tratado por irradiação” ili „tratado por irradiação ionizante”, — na finskom: — „säteilytetty” ili „käsitelty ionisoivalla säteilyllä”, — na švedskom: — „bestrålad” ili „behandlad med joniserande strålning”. Članak 6. 1. Sastojci se navode u skladu s ovim člankom i prilozima I. , II. , i III. 2. Navođenje sastojaka nije obvezno kod: (a) — svježeg voća i povrća, uključujući krumpir, koje nije oguljeno, narezano ili obrađeno na sličan način, — gazirane vode čiji opis pokazuje da je gazirana, — fermentacijskih octeva koji potječe isključivo od jednog osnovnog proizvoda, uz uvjet da nije dodan nijedan drugi sastojak; (b) — sira, — maslaca, — fermentiranog mlijeka i vrhnja, uz uvjet da su im dodani samo mliječni sastojci, enzimi i mikrobiološke kulture koji su neophodni za njihovu proizvodnju ili sol koja je potrebna za izradu sira, osim prerađenog i svježeg sira; (c) proizvoda koji sadrže samo jedan sastojak, pri čemu: — je naziv proizvoda identičan nazivu sastojka, ili — naziv proizvoda omogućuje da se priroda sastojka jasno ustanovi. 3. U slučaju pića koja sadrže više od 1,2 % vol. alkohola Vijeće, odlučujući na prijedlog Komisije, do 22. prosinca 1982. utvrđuje pravila za označivanje sastojaka. 4. (a) Oznaka „sastojak” znači sve tvari, uključujući aditive, koje se koriste u proizvodnji i pripremi hrane i koje su prisutne i u konačnom proizvodu, čak i u izmijenjenom obliku. (b) Ako je sastojak hrane produkt nekoliko drugih sastojaka, potonji se smatra sastojcima navedene hrane. (c) Sljedeći se ne smatraju sastojcima: i. komponente sastojka koje su privremeno razdvojene za vrijeme procesa proizvodnje te su kasnije ponovo dodane, ali ne iznad njihovih prvotnih omjera; ii. dodaci: — koji su prisutni u hrani samo zahvaljujući činjenici da su se nalazili u jednom ili više sastojaka te hrane, uz uvjet da nemaju nikakav tehnološki učinak u konačnom proizvodu, — koji su korišteni kao pomoćna tehnološka sredstva; iii. tvari korištene u velikim količinama isključivo kao otapala ili sredstva za aditive ili arome. (d) U određenim se slučajevima odluke mogu donijeti u skladu s postupkom utvrđenim u članku 20. stavku 2. , kako bi utvrdili jesu li uvjeti opisani u točki (c) podtočkama ii. i iii. zadovoljeni. 5. Popis sastojaka uključuje sve sastojke hrane, prema silaznom redoslijedu mase, zabilježene za vrijeme njihove uporabe u proizvodnji hrane. Predstavlja se pod prikladnim nazivom koji uključuje riječ „sastojci”. Međutim: — dodana voda i hlapivi proizvodi navode se prema redoslijedu udjela njihove mase u gotovom proizvodu; količina vode dodane kao sastojak u hrani izračunava se oduzimanjem od cjelokupnog iznosa gotovog proizvoda cjelokupan iznos svih ostalih uporabljenih sastojaka. Ovaj iznos nije nužno uzeti u obzir ako ne premašuje 5 % mase konačnoga proizvoda, — sastojci korišteni u koncentriranom ili dehidriranom obliku, a u proizvodnji su vraćeni u prvobitno stanje, mogu se navesti po redoslijedu udjela njihove mase prije koncentriranja ili dehidriranja, — u slučaju koncentrirane ili dehidrirane hrane koju je prije uporabe potrebno obnoviti dodatkom vode, sastojci se mogu navesti po redoslijedu učešća njihove mase u obnovljenoj hrani, uz uvjet da u popisu sastojaka prethodi oznaka kao što je „sastojci obnovljenog proizvoda” ili „sastojci hrane pripravljene za uporabu”, — u slučaju mješavina voća ili povrća u kojima nijedno pojedino voće ili povrće nema značajniji udio mase, ti sastojci mogu biti navedeni drukčijim redoslijedom, uz uvjet da je taj popis sastojaka popraćen izrazom kao što je „u promjenljivom omjeru”, — u slučaju mješavina začina ili bilja gdje nijedno nema značajniji udio mase, ti sastojci mogu biti navedeni drukčijim redoslijedom, uz uvjet da je taj popis sastojaka popraćen izrazom kao što je „u promjenljivom omjeru”. 6. Sastojci se naznačuju njihovim specifičnim nazivom, gdje je to primjenljivo, u skladu s pravilima utvrđenima u članku 5. Međutim: — sastojci koji čine dio jedne od kategorija navedenih u Prilogu I. i koji su sastavni dijelovi druge hrane mogu se naznačiti samo nazivom te kategorije. Promjene u popisu kategorija iz Priloga I. mogu se izvršiti u skladu s postupkom utvrđenim u članku 20. stavku 2. Međutim, oznaka „škrob” navedena u Prilogu I. uvijek mora biti dopunjena navođenjem njezina specifičnog biljnog podrijetla, kada taj sastojak može sadržavati gluten, — sastojci koji pripadaju jednoj ili više kategorija navedenih u Prilogu II. moraju biti označeni imenom te kategorije kojem slijedi njihov specifični naziv ili EZ broj; ako sastojak spada u više od jedne kategorije, potrebno je navesti naziv kategorije koja odgovara primarnoj funkciji dotične hrane. Izmjene ovog Priloga koje se temelje na napretku u znanstvenom i tehničkom saznanju usvajaju se u skladu s postupkom utvrđenim u članku 20. stavku 2. Međutim, oznaka „modificirani škrob” navedena u Prilogu II. mora uvijek biti dopunjena navođenjem njezina specifičnoga biljnoga podrijetla, kada taj sastojak može sadržavati gluten, — začini su određeni u skladu s Prilogom III. , — posebne odredbe Zajednice koje određuju način postupanja s proizvodom podvrgnutim ionizirajućem zračenju naknadno se donose u skladu s člankom 95. Ugovora. 7. Odredbama Zajednice ili, u slučaju kada takve ne postoje, nacionalnim odredbama može se utvrditi da naziv pod kojim se određena hrana prodaje mora biti popraćen navođenjem određenog sastojka ili sastojaka. Postupak utvrđen u članku 19. primjenjuje se na sve takve nacionalne odredbe. Odredbe Zajednice navedene u ovom stavku donose se u skladu s postupkom utvrđenim u članku 20. stavku 2. 8. U slučaju navedenom u stavku 4. točki (b), složeni sastojak može biti uključen u popis sastojaka pod vlastitim nazivom ako je to propisano zakonom ili određeno običajem, u smislu cjelokupne mase, uz uvjet da odmah nakon njega slijedi popis njegovih sastojaka. Međutim, takav popis nije obvezan: (a) u slučaju kada složeni sastojak čini manje od 25 % gotovog proizvoda; ovo se izuzeće ne primjenjuje na dodatke koji su regulirani odredbama stavka 4. točke (c); (b) u slučaju kada je složeni sastojak hrana za koju pravila Zajednice ne zahtijevaju popis sastojaka. 9. Neovisno o stavku 5. , sadržaj vode ne mora biti naveden: (a) u slučaju kada je voda koja se koristi u postupku proizvodnje uporabljena samo za obnavljanje sastojka u koncentriranom ili dehidriranom obliku; (b) u slučaju tekućeg medija koji se obično ne konzumira. Članak 7. 1. Količina sastojka ili kategorije sastojaka korištene u proizvodnji ili pripremi hrane navodi se u skladu s ovim člankom. 2. Označivanje iz stavka 1. obvezno je: (a) u slučaju kada se dotični sastojak ili kategorija sastojaka nalazi u nazivu pod kojim se hrana prodaje ili ako ga potrošač povezuje s tim nazivom; ili (b) u slučaju kada je sastojak ili kategorija sastojka naglašena riječima, slikama ili crtežima na naljepnici; ili (c) u slučaju kada je sastojak ili kategorija sastojaka neophodan za karakteriziranje hrane ili njezino razlikovanje od proizvoda s kojima bi mogla biti zamijenjena zbog svog naziva ili izgleda; ili (d) u slučajevima predviđenima u skladu s postupkom utvrđenim u članku 20. stavku 2. 3. Stavak 2. ne primjenjuje se: (a) na sastojak ili kategoriju sastojaka: — čija je ocijeđena neto masa navedena u skladu s člankom 8. stavkom 4. , ili — na količine koje prema odredbama Zajednice moraju biti naznačene na naljepnici, ili — koji se koriste u malim količinama s ciljem davanja okusa ili — koji, ako se nalazi u nazivu pod kojim se hrana prodaje, ne utječe na izbor potrošača u zemlji u kojoj se oglašava budući da razlika u količini nije presudna za hranu ili je ne čini različitim od slične hrane. U spornim slučajevima odlučuje se pomoću postupka utvrđenog u članku 20. stavku 2. o tome jesu li ispunjeni uvjeti utvrđeni u ovoj alineji; (b) u slučajevima gdje posebne odredbe Zajednice precizno određuju količinu sastojka ili kategorije sastojaka bez postavljanja oznake na deklaraciji; (c) na slučajeve navedene u četvrtoj i petoj alineji članka 6. stavka 5. ; (d) na slučajeve utvrđene u skladu s postupkom utvrđenim u članku 20. stavku 2. 4. Navedena količina, izražena u postotcima, odgovara količini sastojka ili sastojaka za vrijeme njegove/njihove uporabe. Međutim, odredbe Zajednice mogu dopustiti odstupanje od ovog načela za određene proizvode. Takve se odredbe donose u skladu s postupkom utvrđenim u članku 20. stavku 2. 5. Oznaka iz stavka 1. nalazi se ili u samom nazivu ili tik uz naziv pod kojim se hrana prodaje ili u popisu sastojaka u vezi sa sastojkom ili kategorijom dotičnih sastojaka. 6. Ovaj se članak primjenjuje ne dovodeći u pitanje pravila Zajednice o označivanju hranjive vrijednosti hrane. Članak 8. 1. Neto količina pretpakirane hrane izražava se: — kod tekućina u jedinicama volumena, — kod ostalih proizvoda u jedinicama mase, koristeći, ovisno o slučaju, litru, centilitar, mililitar, kilogram ili gram. Odredbe Zajednice ili, ako ih nema, nacionalne odredbe primjenljive na određenu navedenu hranu mogu odstupati od ovog pravila. Postupak utvrđen u članku 19. primjenjuje se na sve takve nacionalne odredbe. 2. (a) Ako odredbe Zajednice ili, ako one ne postoje, nacionalne odredbe zahtijevaju oznaku određenog tipa količine (npr. nazivne količine, najmanje količine, prosječne količine), ta se količina za potrebe ove Direktive smatra neto količinom. Ne dovodeći u pitanje obavijest navedenu u članku 24. , države članice obavješćuju Komisiju i ostale države članice o svim mjerama poduzetima u skladu s ovom točkom. (b) Odredbe Zajednice ili, ako one ne postoje, nacionalne odredbe, mogu za određenu navedenu hranu razvrstanu u kategoriji prema količini zahtijevati ostale oznake količine. Postupak utvrđen u članku 19. primjenjuje se na sve takve nacionalne odredbe. (c) Ako se pretpakirani proizvod sastoji od dva ili više pojedinačno pakirana proizvoda koja sadrže istu količinu istog proizvoda, neto količina se mora naznačiti navođenjem neto količine svakog pojedinačnog paketa te ukupnog broja takvih paketa. Međutim, naznačivanje ovih pojedinosti nije biti obvezno ako se ukupan broj pojedinih paketa može jasno vidjeti i lako prebrojati izvana te ako se barem jedna oznaka neto količine, koja se nalazi na svakom pojedinom paketu, može jasno vidjeti izvana. (d) Ako se pretpakirani proizvod sastoji od dva ili više posebna paketa koji se ne smatraju jedinicama prodaje, neto količina se naznačuje ukupnom neto količinom i ukupnim brojem pojedinih paketa. Odredbe Zajednice ili, ako one ne postoje, nacionalne odredbe kod određene hrane ne moraju zahtijevati oznaku ukupnog broja pojedinih paketa. Ne dovodeći u pitanje obavijest navedenu iz članka 24. , države članice izvješćuju Komisiju i ostale države članice o svim mjerama poduzetima u skladu s ovom točkom. 3. U slučaju hrane koja se obično prodaje po komadu, države članice ne moraju zahtijevati oznaku neto količine uz uvjet da se broj proizvoda može jasno vidjeti i izbrojati izvana ili, ako ne, da je broj naznačen na etiketi. Ne dovodeći u pitanje obavijest navedenu u članku 24. , države članice izvješćuju Komisiju i ostale države članice o svim mjerama poduzetima u skladu s ovim stavkom. 4. Ako se čvrsta hrana nalazi u tekućini, ocijeđena neto masa također se naznačuje na naljepnici. Za potrebe ovog stavka, „tekućina” označava sljedeće proizvode, vjerojatno mješavine te zamrznute ili brzo zamrznute, uz uvjet da je tekućina samo dodatak osnovnim elementima iste smjese, te stoga ne predstavlja presudan faktor pri kupnji: voda, vodene otopine soli, salamura, vodene otopine kiselina u hrani, ocat, vodene otopine šećera, vodene otopina drugih sladila, voćni sokovi ili sokovi od povrća u slučaju voća i povrća. Ovaj se popis može dopuniti u skladu s postupkom utvrđenim u članku 20. stavku 2. Metode provjeravanja ocijeđene neto mase određuju se u skladu s postupkom utvrđenim u članku 20. stavku 2. 5. Nije obvezno naznačiti neto količinu u slučaju hrane: (a) koja trpi znatne gubitke u volumenu ili masi i koja se prodaju po komadu ili se važe u prisutnosti kupca; (b) čija je neto količina manja od 5 g ili 5 ml; međutim, ova se odredba ne primjenjuje na začine i bilje. Odredbe Zajednice ili, ako ne postoje, nacionalne odredbe primjenljive na navedenu hranu u iznimnim slučajevima mogu utvrditi granice više od 5 g ili 5 ml uz uvjet da to ne dovede do neodgovarajuće informiranosti kupca. Ne dovodeći u pitanje obavijest iz članka 24. , države članice izvješćuju Komisiju i ostale države članice o svim mjerama poduzetima u skladu s ovim stavkom. 6. Odredbe Zajednice iz drugog podstavka stavka 1. , točaka (b) i (d) stavka 2. i drugog podstavka stavka 5. donose se u skladu s postupkom utvrđenim u članku 20. stavku 2. Članak 9. 1. Najkraći rok trajanja hrane jest datum do kojeg hrana zadržava svoja specifična svojstva pri pravilnom čuvanju. To se navodi u skladu sa stavcima od 2. do 5. 2. Datumu prethode riječi: — „Najbolje upotrijebiti do …” ako datum uključuje naznaku dana, — „Najbolje upotrijebiti do kraja …” u ostalim slučajevima. 3. Riječi iz stavka 2. popraćene su: — samim datumom ili — uputom gdje se datum nalazi na naljepnici. Ako je potrebno, na ove se pojedinosti nastavlja opis uvjeta skladištenja koji se moraju poštovati ako se proizvod želi očuvati upotrebljivim unutar određenog razdoblja. 4. Datum se sastoji od dana, mjeseca i godine u nekodiranom kronološkom obliku. Međutim, u slučaju hrane: — koja neće biti uporabljiva nakon 3 mjeseca, dovoljna je oznaka dana i mjeseca, — koja će biti uporabljiva nakon 3 mjeseca, ali ne više od 18 mjeseci, dovoljna je oznaka mjeseca i godine, — koja će biti uporabljiva više od 18 mjeseci, dovoljna je oznaka godine. Način naznačivanja datuma može biti određen prema postupku utvrđenom u članku 20. stavku 2. 5. Pridržavajući se odredbi Zajednice koje uvode druge vrste naznake datuma, naznaka roka trajanja nije obvezna kod: — svježeg voća i povrća, uključujući i krumpir, koje nije oguljeno, izrezano ili slično obrađeno. Ovo se odstupanje ne primjenjuje na sjemenje s klicama i slične proizvode kao što su klice mahunarki, — vina, likerskih vina, pjenušaca, aromatiziranih vina i sličnih proizvoda dobivenih od raznih vrsta voća osim grožđa te pića proizvedenih od grožđa koja su razvrstana pod oznake KN 2206 00 91, 2206 00 93 i 2206 00 99, — pića koja sadrže 10 % vol. i više alkohola, — bezalkoholnih pića, voćnih sokova te alkoholnih pića koja su pakirana u ambalažu veću od 5 litara, namijenjenih masovnim pripremnicima obroka, — pekarskih proizvoda i kolača koji se, s obzirom na sastav i namjenu, obično konzumiraju unutar 24 sata od njihove proizvodnje, — octa, — soli za kuhanje, — kristalnog šećera, — slastičarskih proizvoda koji gotovo isključivo sadrže aromatizirani i/ili obojeni šećer, — žvakaćih guma i sličnih proizvoda za žvakanje, — pojedinačnih porcija sladoleda. Članak 10. 1. U slučaju hrane koja je, s mikrobiološkoga gledišta, lako kvarljiva te stoga nakon kratkog vremenskog perioda može predstavljati neposrednu opasnost za zdravlje ljudi, rok najkraćeg trajanja zamjenjuje se oznakom „upotrijebiti do”. 2. Datumu moraju prethoditi riječi: — na španjolskom: „fecha de caducidad”, — na danskom: „sidste anvendelsesdato”, — na njemačkom: „verbrauchen bis”, — na grčkom: „ανάλωση μέχρι”, — na engleskom: „use by”, — na francuskom: „à consommer jusqu’au”, — na talijanskom: „da consumare entro”, — na nizozemskom: „te gebruiken tot”, — na portugalskom: „a consumir até”, — na finskom: „viimeinen käyttöajankohta”, — na švedskom: „sista förbrukningsdag”, Ove su riječi popraćene: — ili samim datumom, ili — uputom gdje se datum nalazi na deklaraciji. Nakon ovih pojedinosti slijedi opis uvjeta uskladištenja koji se mora poštovati. 3. Datum se mora sastojati od dana, mjeseca i, vjerojatno, godine, tim redoslijedom i u nekodiranom obliku. 4. U nekim slučajevima može se pomoću postupka utvrđenog u članku 20. stavku 2. odlučiti jesu li ispunjeni uvjeti utvrđeni u stavku 1. Članak 11. 1. Upute za korištenje hrane su naznačene tako da omoguće njegovu pravilnu uporabu. 2. Odredbe Zajednice ili, ako one ne postoje, nacionalne odredbe mogu u slučaju određene hrane odrediti način na koji bi upute za korištenje trebale biti navedene. Postupak utvrđen u članku 19. primjenjuje se na slične nacionalne odredbe. Odredbe Zajednice navedene u ovome stavku donose se u skladu s postupkom utvrđenim u člankom 20. stavkom 2. Članak 12. Pravila koja se odnose na naznaku alkoholne jakosti u % vol. , u slučaju proizvoda pod tarifnom oznakom br. 22. 04 i 22. 05, jesu pravila propisana posebnim odredbama Zajednice koje su primjenljive na takve proizvode. Kod proizvoda koji sadrže više od 1,2 % vol. alkohola ova se pravila utvrđuju u skladu s postupkom navedenim u članku 20. stavku 2. Članak 13. 1. (a) Kod pretpakiranih proizvoda, pojedinosti navedene u članku 3. i članku 4. stavku 2. se nalaze na pretpakiranju ili na deklaraciji koja se na njoj nalazi. (b) Bez obzira na točku (a) i ne dovodeći u pitanje odredbe Zajednice o nominalnim količinama, u kojima je pretpakirana hrana: — namijenjena krajnjem potrošaču, ali stavljena na tržište prije prodaje krajnjem potrošaču i gdje prodaja masovnim pripremnicima obroka u toj fazi nije uključena, — namijenjeni masovnim pripremnicima obroka za pripremu, preradu, razdjeljivanje ili rezanje, pojedinosti potrebne na temelju članka 3. i članka 4. stavka 2. trebaju se pojavljivati samo na trgovačkim ispravama koje se odnose na hranu, gdje se može jamčiti da takve isprave, koje sadrže sve informacije o označivanju, ili prate hranu na koju se odnose ili su poslane prije ili u isto vrijeme kad i dostava. (c) U slučaju navedenom u točki (b), pojedinosti iz članka 3. stavka 1. točaka 1. , 5. , i 7. i, ako je to potrebno, u članku 10. , također se navode na vanjskom pakiranju u kojem je hrana prezentirana za prodaju. 2. Pojedinosti iz članka 3. i članka 4. stavka 2. jasno su razumljive i stavljene na istaknuto mjesto tako da su lako vidljive, jasno čitljive i neizbrisive. Ni na kakav način nisu prikrivene, nerazgovijetne ili prekinute drugim pisanim ili slikovnim obilježjima. 3. Pojedinosti iz članka 3. stavka 1. točaka 1. , 4. , 5. i 10. moraju se nalaze se u istom vidnom polju. Ovaj zahtjev može se proširiti na pojedinosti predviđene u članku 4. stavku 2. 4. U slučaju staklenih boca namijenjenih ponovnoj uporabi koje imaju neizbrisivu oznaku i koje stoga nemaju naljepnicu, obruč ili privjesnicu te ambalažu ili posudu čija najviša površina nije veća od 10 cm2, dovoljno je pružiti samo pojedinosti navedene u članku 3. stavku 1. točkama 1. , 4. i 5. U ovom slučaju, stavak 3. se ne primjenjuje. 5. Irska, Nizozemska i Ujedinjena Kraljevina mogu odstupati od članka 3. stavka 1. i stavka 3. ovog članka ako se radi o mlijeku i mliječnim proizvodima u staklenim bocama namijenjenima ponovnoj uporabi. Oni Komisiju obavješćuju o svim mjerama poduzetima u skladu s prvim podstavkom. Članak 14. Ako je hrana ponuđena na prodaju krajnjem potrošaču ili masovnim pripremnicima obroka bez pretpakiranja, ili je hrana pakirana u prodajnim prostorima na zahtjev potrošača ili pretpakirana izravno za prodaju, države članice moraju donijeti detaljna pravila u pogledu načina na koji će pojedinosti navedene u članku 3. i članku 4. stavku 2. biti prikazane. Oni možda neće zahtijevati utvrđivanje svih ili nekih od ovih pojedinosti, uz uvjet da kupac ipak dobije dovoljno informacija. Članak 15. Ova Direktiva ne utječe na odredbe nacionalnog prava koje, u nedostatku odredaba Zajednice, uvode blaže uvjete za označivanje hrane prezentirane u elegantnom pakiranju kao što su figurice ili suveniri. Članak 16. 1. Države članice osiguravaju da se unutar njihovog državnog područja zabrani prodaja hrane za koju pojedinosti navedene u članku 3. i članku 4. stavku 2. nisu napisane na jeziku lako razumljivom za potrošača, osim ako je potrošač obaviješten o proizvodu putem drugih sredstava koji su utvrđeni u skladu s postupkom utvrđenim u članku 20. stavku 2. u pogledu jedne ili više pojedinosti na etiketi. 2. Unutar svog državnog područja, država članica u kojoj se proizvod proizvodi može, u skladu s pravilima Ugovora, odrediti da se pojedinosti na deklaraciji napišu na jednom ili više službenih jezika Zajednice. 3. Stavci 1. i 2. ne isključuju mogućnost da se pojedinosti na naljepnici napišu na nekoliko jezika. Članak 17. Države članice se suzdržavaju od utvrđivanja detaljnijih uvjeta od onih već navedenih u člancima od 3. do 13. koji se odnose na način na koji će se pokazati pojedinosti navedene u članku 3. i članku 4. stavku 2. Članak 18. 1. Države članice ne smiju zabraniti trgovinu hranom koja zadovoljava detaljnije uvjete propisane ovom Direktivom primjenom neusklađenih nacionalnih odredbi koje uređuju označivanje i prezentiranje određene hrane ili hrane općenito. 2. Stavak 1. ne primjenjuje se na neusklađene nacionalne odredbe koje su opravdane na temelju: — zaštite javnoga zdravlja, — sprečavanja prijevare, osim ako takve odredbe ometaju primjenu definicija i pravila utvrđenih ovom Direktivom, — sprečavanja industrijskih i komercijalnih prava vlasništva, oznaka podrijetla, registrirane oznake izvornosti i sprečavanja nepoštenog tržišnog natjecanja. Članak 19. Prilikom upućivanja na ovaj članak, sljedeći se postupak primjenjuje ako država članica smatra da je nužno usvojiti novo zakonodavstvo. Obavješćuje Komisiju i ostale države članice o predviđenim mjerama i daje razloge koji ih opravdavaju. Komisija se savjetuje s državama članicama u sklopu Stalnog odbora za hranu koji je osnovan Odlukom Vijeća 69/414/EEZ (6) ako smatra da je takvo savjetovanje korisno ili ako ga to zatraži država članica. Države članice mogu poduzeti predviđene mjere tek tri mjeseca nakon same obavijesti, uz uvjet da mišljenje Komisije nije negativno. U potonjem slučaju te prije isteka gore navedenoga razdoblja, Komisija pokreće postupak predviđen člankom 20. stavkom 2. kako bi odredila mogu li predviđene mjere biti provedene podložno, ako je to nužno, prikladnim izmjenama. Članak 20. 1. Komisiji pomaže Stalni odbor za hranu (dalje u tekstu: „Odbor”). 2. Prilikom upućivanja na ovaj stavak primjenjuju se članci 5. i 7. Odluke 1999/468/EZ, uzimajući u obzir njezin članak 8. Razdoblje iz članka 5. stavka 6. Odluke 1999/468/EZ određuje se na 3 mjeseca. 3. Odbor usvaja svoj poslovnik. Članak 21. Ako se privremene mjere pokažu potrebnima kako bi se olakšala primjena ove Direktive, one se donose u skladu s postupkom predviđenim u članku 20. stavku 2. Članak 22. Ova Direktiva ne utječe na odredbe Zajednice koje se odnose na označivanje i prezentiranje određene hrane, koje su već usvojene 22. prosinca 1978. O mogućim izmjenama koje su potrebne kako bi se takve odredbe uskladile s pravilima utvrđenima ovom Direktivom odlučuje se u skladu s postupkom primjenljivim na svaku od dotičnih odredaba. Članak 23. Ova se Direktiva ne primjenjuje na proizvode namijenjene izvozu izvan Zajednice. Članak 24. Države članice osiguravaju da Komisija dobije tekst svake bitne odredbe nacionalnog zakona koju one usvoje u području na koje se odnosi ova Direktiva. Članak 25. Ova se Direktiva također primjenjuje na francuske prekomorske departmane. Članak 26. 1. Direktiva 79/112/EEZ kako je izmijenjena direktivama iz Priloga IV. dijela A stavlja se izvan snage ne dovodeći u pitanje obveze država članica u pogledu rokova za prijenos utvrđenih u Prilogu IV. dijelu B. 2. Upućivanje na Direktivu stavljenu izvan snage tumači se kao upućivanje na ovu Direktivu i čita se u skladu s korelacijskom tablicom određenom u Prilogu V. Članak 27. Ova Direktiva stupa na snagu dvadesetog dana od dana objave u Službenom listu Europskih zajednica. Članak 28. Ova je Direktiva upućena državama članicama. Sastavljeno u Bruxellesu 20. ožujka 2000. Za Europski parlament Predsjednica N. FONTAINE Za Vijeće Predsjednik J. GAMA (1)  SL C 258, 10. 9. 1999. , str. 12. (2)  Mišljenje Europskog parlamenta od 18. siječnja 2000. (još nije objavljeno u Službenom listu) i Odluka Vijeća od 13. ožujka 2000. (3)  SL L 33, 8. 2. 1979. , str. 1. Direktiva kako je zadnje izmijenjena Direktivom 97/4/EZ Europskog parlamenta i Vijeća (SL L 43, 14. 2. 1997. , str. 21. ). (4)  Vidjeti Prilog IV. dio B. (5)  SL L 184, 17. 7. 1999. , str. 23. (6)  SL L 291, 29. 11. 1969. , str. 9. PRILOG I. KATEGORIJE SASTOJAKA KOJE MOGU BITI OZNAČENE NAZIVOM KATEGORIJE UMJESTO ODREĐENIM NAZIVOM Definicija Oznaka Rafinirana ulja osim maslinovog ulja „Ulje” uz — navod „biljno” ili „životinjsko”, već prema slučaju, ili — navođenje određenog biljnog, odnosno životinjskog podrijetla Pridjev „hidrogenirano” mora biti naveden ako je sastojak hidrogenirano ulje Rafinirane masti „Mast” uz — navod „biljna” ili „životinjska”, već prema slučaju, ili — navođenje određenog biljnog ili životinjskog podrijetla Pridjev „hidrogenirano” mora biti naveden ako je sastojak hidrogenirana mast Mješavine brašna dobivene od dvije ili više vrste žitarica „Brašno”, popraćeno popisom žitarica od kojih je dobiveno, prema silaznom redoslijedu mase Škrobovi, kao i škrobovi modificirani fizikalnim ili enzimatskim metodama „Škrob” Sve vrste ribe, gdje riba predstavlja sastojak druge hrane i uz uvjet da naziv i prikazivanje takve hrane ne spominje određenu vrstu ribe „Riba” Sve vrste sira, gdje sir ili mješavina sireva predstavlja sastojak druge hrane i uz uvjet da naziv i prikazivanje takve hrane ne spominje određenu vrstu sira „Sir” Svi začini koji ne premašuju 2 % mase hrane „Začin(i)” ili „mješavine začina” Sve začinsko bilje ili dijelovi začinskoga bilja koji ne premašuju 2 % mase hrane „Začinsko bilje” ili „mješavine začinskog bilja” Sve vrste sastojaka koji se koriste u proizvodnji gumenih baza za gume za žvakanje „Gumi baza” Sve vrste usitnjenih pečenih proizvoda od žitarica „Mrvice” ili „hrustavci”, već prema slučaju Sve vrste saharoze „Šećer” Bezvodna ili dekstroza monohidrat „Dekstroza” Glukozni sirup ili bezvodni glukozni sirup „Glukozni sirup” Sve vrste mliječnog proteina (kazeini, kazeinati i proteini sirutke) i njihove mješavine „Mliječni proteini” Prešani, ekspeler ili rafinirani kakaov maslac „Kakaov maslac” Sve ušećereno (kandirano) voće koje ne prelazi 10 % mase hrane „Ušećereno (kandirano) voće” Mješavine povrća koje ne prelaze 10 % mase hrane „Povrće” Sve vrste vina kako je određeno Uredbom Vijeća (EZ) br. 1493/1999 od 17. svibnja 1999. o zajedničkom uređenju tržišta vina (1) „Vino” (1)  SL L 179, 14. 7. 1999. , str. 1. PRILOG II. KATEGORIJE SASTOJAKA KOJI MORAJU BITI OZNAČENI NAZIVOM NJIHOVE KATEGORIJE IZA KOJE SLIJEDI NJIHOV SPECIFIČAN NAZIV ILI EZ BROJ   Bojilo   Konzervans   Antioksidans   Emulgator   Zgušnjivač   Tvar za želiranje   Stabilizator   Pojačivač arome   Kiselina   Regulator kiselosti   Tvar za sprečavanje zgrudnjavanja   Modificirani škrob (1)   Tvar za zaslađivanje (sladilo)   Tvar za rahljenje   Tvar protiv pjenjenja   Tvar za poliranje   Emulgatorske soli (2)   Tvar za tretiranje brašna   Učvršćivač   Tvar za zadržavanje vlage   Tvar za povećanje volumena   Potisni plinovi (1)  Specifičan naziv ili E broj ne treba biti naveden. (2)  Samo kod prerađenih sireva i proizvoda od prerađenih sireva. PRILOG III. OZNAČIVANJE AROMA NA POPISU SASTOJAKA 1. Arome se označavaju ili riječju „aroma/arome” ili određenijim nazivom ili opisom arome. 2. Riječ „prirodan” ili bilo koja druga riječ koja ima slično značenje, može se koristiti samo za arome kod kojih sastojak arome sadrži isključivo komponente arome kako je određeno u članku 1. stavku 2. točki (b) podtočki i. Direktive Vijeća 88/388/EEZ od 22. lipnja 1988. o usklađivanju zakonodavstava država članica o aromama za uporabu u hrani i o izvornim sirovinama za njihovu proizvodnju (1) i/ili pripravaka aroma kako je određeno u članku 1. stavku 2. točki (c) navedene Direktive. 3. Ako naziv arome sadrži upućivanje na povrće ili životinjsku prirodu ili podrijetlo uključene tvari, riječ „prirodan” ili bilo koja druga riječ sličnoga značenja ne može se uporabiti osim ako je komponenta arome izolirana prikladnim fizičkim postupcima, enzimatskim ili mikrobiološkim postupcima ili tradicionalnim postupcima pripremanja hrane isključivo ili gotovo isključivo iz hrane ili izvora dotične arome. (1)  SL L 184, 15. 7. 1988. , str. 61. Direktiva kako je izmijenjena Direktivom Komisije 91/71/EEZ (SL L 42, 15. 2. 1991. , str. 25. ). PRILOG IV. DIO A DIREKTIVA STAVLJENA IZVAN SNAGE I NJEZINE IZMJENE (iz članka 26. ) Direktiva Vijeća 79/112/EEZ (SL L 33, 8. 2. 1979. , str. 1. )   Direktiva Vijeća 85/7/EEZ (SL L 2, 3. 1. 1985. , str. 22. ), samo članak 1. stavak 9. Direktiva Vijeća 86/197/EEZ (SL L 144, 29. 5. 1986. , str. 38. )   Direktiva Vijeća 89/395/EEZ (SL L 186, 30. 6. 1989. , str. 17. )   Direktiva Komisije 91/72/EEZ (SL L 42, 15. 2. 1991. , str. 27. )   Direktiva Komisije 93/102/EZ (SL L 291, 25. 11. 1993. , str. 14. )   Direktiva Komisije 95/42/EZ (SL L 182, 2. 8. 1995. , str. 20. )   Direktiva Europskog parlamenta i Vijeća 97/4/EZ (SL L 43, 14. 2. 1997. , str. 21. ) DIO B ROKOVI ZA PRENOŠENJE U NACIONALNO PRAVO (iz članka 26. ) Direktiva Rok za prenošenje Dozvola tržišnih proizvoda u skladu s ovom Direktivom Zabrana tržišnih proizvoda u skladu s ovom Direktivom 79/112/EEZ   22. prosinca 1980. 22. prosinca 1982. 85/7/EEZ       86/197/EEZ   1. svibnja 1988. 1. svibnja 1989. 89/395/EEZ   20. prosinca 1990. 20. lipnja 1992. 91/72/EEZ   30. lipnja 1992. 1. siječnja 1994. 93/102/EZ 30. prosinca 1994. 1. siječnja 1995. 30. lipnja 1996. 95/42/EZ       97/4/EZ   14. kolovoza 1998. 14. veljače 2000. PRILOG V. KORELACIJSKA TABLICA Direktiva 79/112/EEZ Ova Direktiva Članak 1. Članak 1. Članak 2. Članak 2. Članak 3. stavak 1. točka 1. Članak 3. stavak 1. točka 1. Članak 3. stavak 1. točka 2. Članak 3. stavak 1. točka 2. Članak 3. stavak 1. točka 2. a Članak 3. stavak 1. točka 3. Članak 3. stavak 1. točka 3. Članak 3. stavak 1. točka 4. Članak 3. stavak 1. točka 4. Članak 3. stavak 1. točka 5. Članak 3. stavak 1. točka 5. Članak 3. stavak 1. točka 6. Članak 3. stavak 1. točka 6. Članak 3. stavak 1. točka 7. Članak 3. stavak 1. točka 7. Članak 3. stavak 1. točka 8. Članak 3. stavak 1. točka 8. Članak 3. stavak 1. točka 9. Članak 3. stavak 1. točka 9. Članak 3. stavak 1. točka 10. Članak 3. stavci 2. i 3. Članak 3. stavci 2. i 3. Članak 4. Članak 4. Članak 5. Članak 5. Članak 6. stavci 1. , 2. i 3. Članak 6. stavci 1. , 2. i 3. Članak 6. stavak 4. točke (a) i (b) Članak 6. stavak 4. točke (a) i (b) Članak 6. stavak 4. točka (c) podtočka i. Članak 6. stavak 4. točka (c) podtočka i. Članak 6. stavak 4. točka (c) podtočka ii. , prva alineja Članak 6. stavak 4. točka (c) podtočka ii. Članak 6. stavak 4. točka (c) podtočka ii. , druga alineja Članak 6. stavak 4. točka (c) podtočka iii. Članak 6. stavak 4. točka (d). Članak 6. stavak 4. točka (d). Članak 6. stavak 5. točka (a). Članak 6. stavak 5. Članak 6. stavak 5. točka (b). Članak 6. stavak 6. Članak 6. stavak 6. Članak 6. stavak 7. Članak 6. stavak 7. , prvi podstavak Članak 6. stavak 8. , prvi podstavak Članak 6. stavak 7. , drugi podstavak, prva i druga alineja Članak 6. stavak 8. , drugi podstavak, točke (a) i (b) Članak 6. stavak 8. Članak 6. stavak 9. Članak 7. Članak 7. Članak 8. stavci od 1. do 5. Članak 8. stavci od 1. do 5. Članak 8. stavak 6. — Članak 8. stavak 7. Članak 8. stavak 6. Članak 9. stavci od 1. do 4. Članak 9. stavci od 1. do 4. Članak 9. stavak 5. — Članak 9. stavak 6. Članak 9. stavak 5. Članak 9a. Članak 10. Članak 10. Članak 11. Članak 10. a Članak 12. Članak 11. stavci 1. i 2. Članak 13. stavci 1. i 2. Članak 11. stavak 3. točka (a). Članak 13. stavak 3. Članak 11. stavak 3. točka (b). — Članak 11. stavak 4. Članak 13. stavak 4. Članak 11. stavak 5. — Članak 11. stavak 6. Članak 13. stavak 5. , prvi podstavak Članak 11. stavak 7. Članak 13. stavak 5. , drugi podstavak Članci 12. i 13. Članci 14. i 15. Članak 13. a Članak 16. Članci 14. i 15. Članci 17. i 18. Članak 16. stavak 1. — Članak 16. stavak 2. Članak 19. Članak 17. , prvi stavak Članak 20. stavak 1. Članak 17. , drugi, treći, četvrti i peti stavak Članak 20. stavak 2. Članak 18. — Članci 19. , 20. i 21. Članci 21. , 22. i 23. Članak 22. stavci 1. , 2. i 3. — Članak 22. stavak 4. Članak 24. Članak 23. — Članak 24. Članak 25. Članak 25. — Članak 26. — — Članak 26. — Članak 27. — Članak 28. Prilog I. Prilog I. Prilog II. Prilog II. Prilog III. Prilog III. — Prilog IV. — Prilog V