title: 2000 m. balandžio 13 d. Europos Parlamento ir tarybos Sprendimas Nr. 1031/2000/EB įsteigiantis Bendrijos veiksmų programą Jaunimas

eurovoc_concepts:
action programme
cooperation policy
education policy
voluntary military service
young person
youth exchange scheme

text: 106 LT Europos Sąjungos oficialusis leidinys 32000D1031 2000 5 18 EUROPOS BENDRIJŲ OFICIALUSIS LEIDINYS 16/1 t. L 117/1 EUROPOS PARLAMENTO IR TARYBOS SPRENDIMAS Nr. 1031/2000/EB 2000 m. balandžio 13 d. įsteigiantis Bendrijos veiksmų programą „Jaunimas“ EUROPOS PARLAMENTAS IR EUROPOS SĄJUNGOS TARYBA, atsižvelgdami į Europos bendrijos steigimo sutartį, ypač į jos 149 straipsnį, atsižvelgdami į Komisijos pasiūlymą (1), atsižvelgdami į Ekonomikos ir socialinių reikalų komiteto nuo- monę (2), atsižvelgdami į Regionų komiteto nuomonę (3), laikydamiesi Sutarties 251 straipsnyje nustatytos tvarkos (4) ir atsižvelgdami į 2000 m. kovo 9 d. Taikinimo komitete patvirtintą bendrąjį tekstą, kadangi: (1) Europos bendrijos steigimo sutartis numato, kad Bendri- jos veikla, inter alia, prisideda prie kokybiško švietimo ir mokymo. Visa tai buvo ryžtingai pakartota 1997 m. spa- lio 2 d. pasirašytoje Amsterdamo sutartyje, skelbiančioje, kad Bendrija taip pat turi skatinti savo tautas kuo labiau gilinti žinias per plačiai prieinamą švietimą ir nuolatinį žinių atnaujinimą. (2) Savo 1995 m. kovo 14 d. Sprendimu Nr. 818/95/EB, skel- biančiu trečiąjį programos „Jaunimas Europai“ etapą (5), Europos Parlamentas ir Taryba sudarė bendradarbiavimo (1) OL C 311, 1998 10 10, p. 6. (2) OL C 410, 1998 12 30, p. 11. (3) OL C 51, 1999 2 22, p. 77. (4) 1998 m. lapkričio 5 d. Europos Parlamento nuomonė (OL C 359, 1998 11 23, p. 75), 1999 m. birželio 28 d. Bendroji Tarybos pozi- cija (OL C 210, 1999 7 22, p. 1) ir 1999 m. spalio 28 d. Europos Par- lamento sprendimas (dar nepaskelbtas Oficialiajame leidinyje). 2000 m. balandžio 10 d. Tarybos sprendimas ir 2000 m. balandžio 12 d. Europos Parlamento sprendimas (dar nepaskelbtas Oficialia- jame leidinyje). (3) (4) (5) (6) (7) jaunimo reikalų srityje veiksmų programą. Vadovaujantis tos programos metu įgyta patirtimi, tikslinga tęsti bei stip- rinti bendradarbiavimą ir Bendrijos veiksmus šioje srityje. 1997 m. lapkričio 20 ir 21 d. vykusiame neeiliniame Euro- pos Tarybos posėdyje užimtumo klausimais priimta sude- rinta užimtumo strategija, pagal kurią visą gyvenimą trun- kantis švietimas ir mokymas turi suvaidinti pagrindinį vaidmenį, įgyvendinant 1997 m. gruodžio 15 d. Tarybos rezoliucijoje (6) numatytas gaires valstybių narių užim- tumo politikai, siekiant didinti darbumą, adaptaciją, stip- rinti verslininkystę ir skatinti lygias galimybes. Komisija savo komunikate „Žinių Europos link“ paskelbė atviros ir dinamiškos europinės švietimo erdvės, pajėgios pasiekti visą gyvenimą trunkančio švietimo ir mokymo tikslus, sukūrimo gaires. Komisija savo baltojoje knygoje „Mokymas ir mokymasis — besimokančios visuomenės link“ paskelbė, kad besimo- kančios visuomenės atsiradimas skatina naujų žinių įgijimą ir to siekiant, skatina mokytis vos atsiradus galimybei. Komisija savo žaliojoje knygoje „Švietimas, mokymas, moksliniai tyrimai: transnacionalinio mobilumo kliūtys“ pabrėžė mobilumo teikiamus privalumus žmonėms ir kon- kurencingumui Europos Sąjungoje. Būtina remti aktyvų pilietiškumą, stiprinti šia programa vykdomų priemonių sąsajas ir suaktyvinti kovą dėl pagar- bos žmogaus teisėms bei prieš įvairias jų nepagarbos for- mas, įskaitant rasizmą ir ksenofobiją. Ypatingas dėmesys turėtų būti skirtas diskriminacijai panaikinti bei vyrų ir moterų lygioms galimybėms skatinti. Šios programos veiksmai turėtų pasiekti visą jaunimą apskritai, ne tik naujai priimtuosius ir (arba) jau priklausan- čius jaunimo organizacijoms. Todėl Komisija ir valstybės narės turėtų įsipareigoti, kad apie šiuos veiksmus būtų tei- kiama pakankamai informacijos bei kad ji būtų tinkamai platinama. (5) OL L 87, 1995 4 20, p. 1. (6) OL C 30, 1998 1 28, p. 1. 16/1 t. LT Europos Sąjungos oficialusis leidinys 107 (8) (9) (10) sistema, kuri skirta Sprendimu įsteigiama Bendrijos prisidėti prie transnacionalinės savanoriškosios tarnybos veiklos vystymo. Siekdamos toliau palengvinti naudoji- mosi programa prieinamumą jauniems žmonėms ir suda- ryti sąlygas pripažinti ypatingą savanoriškosios tarnybos pobūdį, valstybės narės turėtų stengtis priimti tinkamas ir suderintas priemones, pašalinančias teisines ir administra- cines kliūtis. Jaunimo mainai ypač prisideda prie jaunų žmonių tarpu- savio pasitikėjimo, demokratijos, tolerancijos ugdymo, sie- kio bendradarbiauti ir solidarumo stiprinimo, todėl jie yra lemiamas Sąjungos susitelkimo ir tolesnės plėtros veiksnys. Jaunų žmonių dalyvavimas savanoriškosios tarnybos veik- loje yra neformalaus švietimo rūšis, padedanti įgyti papil- domų žinių, kurių kokybė didžia dalimi turėtų būti grin- džiama tinkamomis parengiamosiomis priemonėmis, įskaitant kalbinio ir kultūrinio pobūdžio priemones. Tai padeda nubrėžti tolesnę jaunų žmonių gyvenimo kryptį, praplėsti jų akiratį ir ugdyti socialinius įgūdžius, aktyvų pilietiškumą, harmoningą integraciją į visuomenę ekono- miniu, socialiniu ir kultūriniu atžvilgiu, įskaitant pasiren- gimą darbui, bei skatina tikrojo Europos pilietiškumo suvo- kimą. (11) Europos Parlamentas savo 1998 m. gegužės 14 d. rezoliu- cijoje dėl informacijos ir bendravimo politikos Europos Sąjungoje (1) paskelbė, kad projektų dėl paramos ir veiksmų programų pasirinkimas turėtų būti skaidresnis, o projektų teikėjams turėtų būti aiškesnės pasirinkimo prie- žastys. (12) Komisija ir valstybės narės turėtų siekti užtikrinti Europos savanoriškosios tarnybos veiklos ir įvairių panašių nacio- nalinių programų papildomumą. (13) savo ir Taryba Parlamentas Europos Sprendime Nr. 253/2000/EB dėl švietimo ir Taryba 1999 m. balan- džio 26 d. Sprendime 1999/382/EB dėl mokymo įsteigė Bendrijos veiksmų programas atitinkamai švietimo ir mokymo srityje, kurios kartu su jaunimo programa prisi- deda prie žinių Europos kūrimo. (14) Bendradarbiavimo politika jaunimo srityje prisideda prie neformalaus švietimo skatinimo, taigi ir prie visą gyvenimą trunkančio mokymosi, ir šią politiką reikia toliau plėtoti. (15) Jaunų žmonių integracija į darbą yra esminė jų integracijos į visuomenę dalis, o tai reikalauja, kad visi jų įgūdžiai ir kompetencijos, įgytos kaip neformalaus švietimo patirties dalis, būtų pripažintos ir laikomos labai svarbiomis. (16) Siekiant sustiprinti Bendrijos veiksmų pridedamąją vertę, būtina, kad Komisija, bendradarbiaudama su valstybėmis (17) (18) narėmis, visais lygiais užtikrintų šio sprendimo ir kitų ati- tinkamų politikų, priemonių bei veiklos pagrindu įgyven- dintų veiksmų darną ir papildomumą. Svarbu, kad remdamasis susitarimais, kuriuos reikia apibrėžti, Jaunimo programos komitetas tartųsi su komi- tetais, atsakingais už profesinio mokymo ir švietimo pro- gramų (LEONARDO da VINCI ir SOCRATES) Bendrijoje įgyvendinimą. Svarbu, kad Jaunimo programos komitetas būtų nuolat informuojamas apie tas iniciatyvas, kurių Bendrija ėmėsi švietimo, profesinio mokymo ir jaunimo srityje. 1994 m. gruodžio 9 ir 10 d. Esene ir 1995 m. birželio 26 ir 27 d. Kanuose posėdžiavusi Europos Vadovų Taryba pabrėžė tolesnių veiksmų, skirtų stiprinti jaunų žmonių socialinę ir profesinę integraciją Europoje, reikalingumą. Europos Vadovų Tarybos posėdžio, įvykusio 1996 m. bir- želio 21 ir 22 d. Florencijoje, išvadose pabrėžiama, kaip yra svarbu palengvinti jauniems žmonėms galimybes patekti į darbo rinką. 1997 m. birželio 15–17 d. Europos Vadovų Taryba, posėdžiaudama Amsterdame, išreiškė savo paramą pelno nesiekiančia veiklai. Europos Parlamentas ir Taryba 1998 m. liepos 20 d. priėmė Sprendimą Nr. 1686/98/EB, įsteigiantį Bendrijos veiksmų programą „Europos savano- riškoji tarnyba jauniems žmonėms“ (2). (19) Europos savanoriškosios tarnybos veikla nėra karinės tar- nybos arba alternatyvių tarnybų formulių, numatytų ypač asmenims, atsisakantiems eiti į karinę tarnybą dėl religinių ar moralinių įsitikinimų, arba kai kuriose valstybėse narėse esančios privalomosios civilinės tarnybos pakaitalas, todėl neturėtų apriboti ar pakeisti potencialaus ar esamo apmo- kamo darbo. (20) Leidimų gyventi ir bet kokių reikalaujamų vizų išdavimas yra valdžios institucijų valstybėse narėse kompetencija, o teisėto gyventojo apibrėžimą nustato nacionaliniai teisės aktai. (21) 1998 m. liepos 2 d. Europos Parlamentas priėmė rezoliu- ciją dėl savanoriškųjų organizacijų ir fondų vaidmens Euro- poje skatinimo (3). Savanoriškosios veiklos sektorius irgi turėtų vaidinti suteikiant galimybę visiems jauniems žmonėms, o visų pirma susiduriantiems su didžiausiais sunkumais, dalyvauti šiose programose. svarbų vaidmenį (22) Komisija ir valstybės narės turi užtikrinti, kad puoselės bendradarbiavimą su nevyriausybinėmis organizacijomis, veikiančiomis jaunimo ir socialinėse bei aplinkosaugos, kultūros ir sporto srityje, ir stengsis įveikti įvairiausias ats- kirties formas. (1) OL C 167, 1998 6 1, p. 230. (2) OL L 214, 1998 7 31, p. 1. (3) OL C 226, 1998 7 20, p. 66. LT Europos Sąjungos oficialusis leidinys 16/1 t. 108 (23) Europos ekonominės erdvės susitarimas (EEE susitarimas) numato gilesnį Europos bendrijos ir jos valstybių narių bendradarbiavimą švietimo, mokymo ir jaunimo reikalų srityje su Europos ekonominėje erdvėje dalyvaujančiomis Europos laisvosios prekybos asociacijos (EFTA) šalimis. EEE susitarimas nustato EEE dalyvaujančiųjų EFTA valsty- bių dalyvavimo Bendrijos programose švietimo, mokymo ir jaunimo reikalų srityje tvarką. (24) Turėtų būti priimta nuostata, kuri atvertų galimybę šioje programoje dalyvauti asocijuotoms Vidurio ir Rytų Euro- pos šalims (CEEC) pagal Europos sutartyse, jų papildo- muose protokoluose ir atitinkamų asociacijų Tarybų spren- dimuose nustatytas finansuojamam papildomais asignavimais pagal su juo sutartą tvarką bei Maltai ir Turkijai, finansuojamoms papildomais asignavi- mais pagal Sutarties nuostatas. sąlygas, Kiprui, (25) Kad būtų galima pritaikyti programą, ypač nustatant prie- monių įgyvendinimo prioritetus, ši programa turėtų būti kontroliuojama ir nuolat vertinama Komisijai ir valstybėms narėms bendradarbiaujant. (26) Vadovaujantis Sutarties 5 straipsnyje apibrėžtais subsidia- rumo ir proporcingumo principais, kadangi pasiūlyta veika dėl bendradarbiavimo politikos jaunimo reikalų srityje, įskaitant Europos savanoriškąją tarnybą ir jaunimo mainus Bendrijoje bei su trečiosiomis šalimis, plėtros ir stiprinimo tikslų valstybės narės pačios atskirai pasiekti negali dėl jau- nimo reikalų sudėtingumo ir įvairovės, todėl, kad Bendri- jos veiksmai ir priemonės yra transnacionalinio pobūdžio, šiuos tikslus lengviau gali pasiekti Bendrija. Šis sprendimas nesiekia daugiau negu reikia šiems tikslams įgyvendinti. (27) Šis sprendimas nustato visam programos laikotarpiui finansinę sistemą, turinčią pirminę nuorodą biudžetą val- dančiai institucijai metiniame biudžetiniame procese taip, kaip tai apibrėžta 1999 m. gegužės 6 d. Europos Parlamen- to, Tarybos ir Komisijos tarpinstitucinio susitarimo dėl biu- džeto vykdymo tvarkos ir biudžetinės procedūros gerini- mo (1) 33 punkte. (28) Priemonės, būtinos šiam sprendimui įgyvendinti, turi būti priimtos vadovaujantis 1999 m. birželio 28 d. Tarybos sprendimu 1999/468/EB, nustatančiu Komisijos naudoji- mosi jai suteiktais įgaliojimais įgyvendinimo tvarką (2), NUSPRENDĖ: 1 straipsnis Programos įsteigimas 1. Šiuo sprendimu įsteigiama Bendrijos „Jaunimo“ veiksmų pro- grama, toliau — ši programa, dėl bendradarbiavimo politikos jau- nimo reikalų srityje, įskaitant Europos savanoriškąją tarnybą bei jaunimo mainus tiek Bendrijoje, tiek su trečiosiomis šalimis. 2. Ši programa įgyvendinama per laikotarpį pradedant nuo 2000 m. sausio 1 d. ir baigiant 2006 m. gruodžio 31 d. 3. Formuodama europietiškąją neformaliu švietimu ir mokymu pagrįstos bendradarbiavimo jaunimo politikos reikalų srityje erd- vę, ši programa padeda kurti žinių Europą. Programa skatina visą gyvenimą trunkantį mokymąsi bei tokių žinių, įgūdžių ir kompe- tencijų įgijimą, kurios tiktų aktyviam pilietiškumui ir darbumui skatinti. 4. Labai gerbdama kultūrinius ir kalbinius valstybių narių skirtin- gumus, ši programa remia ir papildo veiksmus, vykdomus vals- tybių narių ir valstybėse narėse. 2 straipsnis Programos tikslai 1. Siekiant sudaryti sąlygas jauniems žmonėms įgyti žinių, įgū- džių ir kompetencijų, kurios gali būti vienu iš jų tobulėjimo atei- tyje pagrindų, bei įgyvendinti atsakingą pilietiškumą taip, kad jau- nimas taptų aktyvia visuomenės dalimi, ir turint omenyje lygių galimybių skatinimo svarbą, šios programos tikslai yra tokie: a) skatinti aktyvų jaunų žmonių indėlį į Europos kūrimą, jiems dalyvaujant transnacionaliniuose mainuose Bendrijos viduje ar su trečiosiomis šalimis taip, kad būtų lavinamas Europos kultūrinės įvairovės ir jos pagrindinių bendrųjų vertybių suvo- kimas, tuo padedant skatinti pagarbą žmogaus teisėms ir pade- dant kovoti su rasizmu, antisemitizmu ir ksenofobija; b) sustiprinti jaunų žmonių solidarumo jausmą jiems platesniu mastu dalyvaujant transnacionalinėje bendruomenės darbų veikloje tiek Bendrijoje, tiek ir su trečiosiomis šalimis, ypač su tomis, su kuriomis Bendrija yra sudariusi bendradarbiavimo sutartis; (1) OL C 172, 1999 6 18, p. 1. (2) OL L 184, 1999 7 17, p. 23. 16/1 t. LT Europos Sąjungos oficialusis leidinys 109 c) paskatinti jaunų žmonių iniciatyvą, verslumą ir kūrybiškumą taip, kad jie galėtų imtis aktyvaus vaidmens visuomenėje, ir tuo pačiu paskatinti neformalaus švietimo, įgyto Europos kon- tekste, vertės pripažinimą; teisėtai gyvenančiais valstybėse narėse. Amžiaus apribojimai gali būti šiek tiek pakoreguoti ten, kur tai pateisina ypatingos atitin- kamų projektų aplinkybės. d) sustiprinti bendradarbiavimą srityje, puoselėjant pasikeitimą geros praktikos pavyzdžiais, jaunimo darbuotojų (vadovų) mokymu ir plėtojant novatoriškus veiks- mus Bendrijos mastu. jaunimo reikalų Nepažeidžiant valstybių narių kompetencijos, priede išdėstytų 1. 2, 2. 2 ir 5 veiksmų ribose ši programa taip pat gali būti skirta jauniems, paprastai nuo 15 iki 25 metų amžiaus, bei susijusiems su jaunimo darbu žmonėms, gyvenantiems trečiosiose šalyse. 2. Ši programa taip pat padeda siekiant kitų Bendrijos politikos atitinkamose srityse tikslų. 2. Ypatingas dėmesys skiriamas užtikrinti, kad visi jauni žmonės jų nediskriminuojant turėtų galimybę pasinaudoti šia programa. 3 straipsnis Bendrijos veiksmai 1. 2 straipsnyje nurodyti programos tikslai siekiami tokiomis veiksmų priemonėmis, kurių veiklos turinys ir taikymo tvarka yra aprašyti priede: — jaunimas Europai, — Europos savanoriškoji tarnyba, — jaunimo iniciatyvos, — bendrieji veiksmai, — paramos priemonės. 3. Komisija ir valstybės narės turi užtikrinti, kad būtų dedamos ypatingos pastangos padėti tiems jauniems žmonėms, kuriems dėl kultūrinių, socialinių, fizinių, protinių, ekonominių ar geografi- nių priežasčių pasinaudoti atitinkamomis veiksmų programomis Bendrijos, nacionaliniu, regioniniu ar vietiniu lygmeniu yra sudėtingiau, bei suteikti pagalbą mažoms vietinėms grupėms. Ati- tinkamai Komisija turi atsižvelgti į sunkumus, su kuriais susiduria grupės, į kurias orientuota programa, taip prisidėdama prie kovos su atskirtimi. 4. Valstybės narės turi siekti imtis tinkamų priemonių taip, kad sveikatos priežiūra programos dalyviams būtų prieinama pagal Bendrijos teisės aktų nuostatas. Kilmės valstybė narė turi stengtis imtis atitinkamų priemonių, kad Europos savanoriškosios tarny- bos dalyviai ir toliau būtų socialiai apsaugoti. 2. Šie veiksmai įgyvendinami tokiomis priemonėmis, kurios, jei reikia, gali būti derinamos: 5 straipsnis a) parama jaunų žmonių transnacionaliniam mobilumui; b) parama naudojant informacines ir ryšių technologijas (ICT) jaunimo reikalų srityje; c) parama Europos lygiu veikiančių bendradarbiavimo tinklų plėtrai, leidžiant tarpusavyje keistis patirtimi ir gera praktika; d) parama transnacionaliniams projektams, skatinantiems Sąjun- gos pilietiškumą bei jaunų žmonių pasišventimą Sąjungos plėtrai; e) kalbos įgūdžių ir skirtingų kultūrų suvokimo ugdymas; f) parama bandomiesiems pagrįstiems tarptautinėmis partnerystėmis ir skirtiems novatoriškumui bei kokybei jaunimo srityje plėtoti; projektams, g) jaunimo politikos bei jos raidos analizės metodų ir vėlesnių tyrimų (pvz. , duomenų bazės, pagrindiniai skaičiai, abipusis sistemų išmanymas) Europos lygiu bei geros praktikos plati- nimo metodų, plėtra. 4 straipsnis Galimybė pasinaudoti programa 1. Ši programa yra skirta jauniems žmonėms, paprastai nuo 15 iki 25 metų amžiaus, bei susijusiems su jaunimo darbu žmonėms, Programos įgyvendinimas ir bendradarbiavimas su valstybėmis narėmis 1. Komisija užtikrina Bendrijos veiksmų, numatytų šioje progra- moje įgyvendinimą pagal priedą. 2. Komisija, bendradarbiaudama su valstybėmis narėmis, imsis priede aprašytų veiksmų (5 veiksmas) tam, kad būtų geriausiai panaudota tai, kas jaunimo reikalų srityje jau yra pasiekta bend- rais Bendrijos veiksmais. 3. Kad pasiektų programos tikslus, Komisija ir valstybės narės programos naudotojams palankiu būdu turi imtis atitinkamų veiksmų Bendrijos ir nacionaliniu lygiu įsteigtoms struktūroms tobulinti taip, kad vietiniu lygmeniu jauniems žmonėms ir kitiems partneriams būtų padidinta galimybė pasinaudoti programa, kad veiksmai, kurių reikalauja programa, būtų įvertinti ir stebimi bei kad būtų taikomas skaidri konsultavimo ir atrankos tvarka. Komisija ir valstybės narės užtikrina, kad jos imasi priemonių ska- tinti jaunų žmonių tarptautinio mobilumo galimybes naudojant taip parengtas priemones, kad jie būtų adekvačiai informuojami ir geriau suprastų šį dalyką. Komisija ir valstybės narės užtikrina atitinkamos informacijos teikimą ir viešumą dėl programos remiamų akcijų. 110 LT Europos Sąjungos oficialusis leidinys 16/1 t. 4. Valstybės narės imasi būtinų veiksmų, užtikrinančių progra- mos veiklos veiksmingumą; be to, jos turi kaip galima labiau stengtis imtis tokių priemonių, kurias laiko būtinas ir pageidau- jamas tam, kad būtų pašalintos teisinės ir administracinės kliūtys naudotis šia programa. 5. Komisija, bendradarbiaudama su valstybėmis narėmis, užtik- rina ankstesnių Bendrijos jaunimo programų (Jaunimas Europai III ir Europos savanoriškoji tarnyba) kontekste atliktų veiksmų bei pagal šią programą įgyvendinamų veiksmų pereinamumą. 6 straipsnis Bendrieji veiksmai Kaip dalis žinių Europos kūrimo proceso, pagal 8 straipsnyje nustatytą tvarką šios programos priemonės gali būti įgyvendintos kaip bendrieji veiksmai kartu su susijusiomis Bendrijos programomis bei veiksmais jaunimo, švietimo ir profesiniame mokymo srityse. 7 straipsnis Įgyvendinimo priemonės 1. Vadovaujantis 8 straipsnio 2 dalyje nurodyta valdymo tvarka, priimamos priemonės, būtinos dėl tokių toliau nurodomų šio sprendimo įgyvendinimo klausimų: a) šios programos įgyvendinimo priemonių, įskaitant metinį šios programos veiksmų įgyvendinimo darbo planą; b) bendro skirtingų programos veiksmų balanso; c) kriterijų, taikomų orientaciniam lėšų tarp valstybių narių paskirstymui, siekiant valdyti veiksmus decentralizuotai; 3. Ten, kur daroma nuoroda į šią dalį, turi būti taikomi Spren- dimo 1999/468/EB 3 ir 7 straipsniai, atsižvelgiant į jo 8 straips- nio nuostatas. 4. Komitetas nustato savo darbo tvarką. 9 straipsnis Finansavimas 1. Šios programos įgyvendinimui skiriamo finansavimo dydis per 1 straipsnyje nustatytą laikotarpį yra 520 milijonų eurų. 2. Metinius asignavimus patvirtina biudžetą valdanti institucija, atsižvelgdama į finansines perspektyvas. 10 straipsnis Nuoseklumas ir papildomumas 1. Komisija, bendradarbiaudama su valstybėmis narėmis ir nepa- žeisdama kiekvienos programos individualaus pobūdžio ir speci- fikos, užtikrina visapusišką nuoseklumą ir papildomumą su kito- mis atitinkamomis Bendrijos politikomis, priemonėmis ir veiklomis. Ypatingas dėmesys skiriamas lygiateisiškumo bei vyrų ir moterų lygių galimybių skatinimui. 2. Komisija, bendradarbiaudama su valstybėmis narėmis, užtik- rina šios programos įgyvendinimo ir kitų Bendrijos veiksmų, susi- jusių su jaunimu, nuoseklumą, ypač kultūros ir audiovizualiniame sektoriuje, vidaus rinkos sukūrimo, informacinės visuomenės, vartotojų apsaugos ir SVĮ srityse, socialinėje politikoje, užimtumo ir visuomenės sveikatos srityse. 3. Komisija ir valstybės narės užtikrina, kad šios programos priemonės atsižvelgtų į Komisijos priimtas užimtumo gaires kaip į suderintos užimtumo strategijos dalį. d) pasirengimo bendrųjų veiksmų įgyvendinimui; e) pasirengimo programos vertinimui; 4. Komisija užtikrina veiksmingą šios programos ir tų programų bei veiksmų jaunimo srityje, kurių buvo imtasi kaip dalies Bend- rijos išorės santykių, sąsają. f) pasirengimo patvirtinti jaunųjų savanorių dalyvavimą. 2. Priemonės, būtinos dėl visų kitų šio sprendimo klausimų įgy- vendinimo, priimamos vadovaujantis 8 straipsnio 3 dalyje nuro- dyta patariamąja tvarka. EFTA/EEE šalių, asocijuotų Vidurio ir Rytų Europos šalių (CEEC), Kipro, Maltos ir Turkijos dalyvavimas 11 straipsnis 8 straipsnis Komitetas 1. Komisijai padeda Komitetas. 2. Ten, kur daroma nuoroda į šią dalį, taikomi Sprendimo 1999/468/EB 4 ir 7 straipsniai, atsižvelgiant į jo 8 straipsnio nuo- statas. Šioje programoje gali dalyvauti: — EFTA/EEE šalys EEE susitarime nustatytomis sąlygomis, — asocijuotos Vidurio ir Rytų Europos šalys (CEEC), vadovaujan- tis Europos sutartyse, jų papildomuose protokoluose ir atitin- kamų Asociacijos Tarybų sprendimuose nustatytomis sąlygo- mis, — Kipras, finansuojamas iš papildomų asignavimų pagal su šia šalimi sutartą tvarką, Sprendimo 1999/468/EB 4 straipsnio 3 dalyje nustatytas laiko- tarpis yra du mėnesiai. — Malta ir Turkija, finansuojamos iš papildomų asignavimų, vadovaujantis Sutarties nuostatomis. 16/1 t. LT Europos Sąjungos oficialusis leidinys 111 12 straipsnis Tarptautinis bendradarbiavimas Pagal šią programą Komisija, laikydamasi 7 straipsnyje nustatytos su tvarkos, Bendrijai stiprina nepriklausančiomis tarptautinėmis organizacijomis, ypač su Europos Taryba. bendradarbiavimą ir atitinkamomis savo šalimis 13 straipsnis Kontrolė ir vertinimas 1. Komisija, bendradarbiaudama su valstybėmis narėmis, nuolat kontroliuoja šią programą. Ši kontrolė turi apimti šio straipsnio 3 dalyje nurodytas ataskaitas bei ypatingus veiksmus. 2. Komisija, bendradarbiaudama su valstybėmis narėmis, nuolat įvertina šią programą. Šis įvertinimas yra skirtas padidinti dėl 2 straipsnyje nurodytų tikslų įgyvendintų veiksmų efektyvumą ir užtikrinti, kad galimybės pasinaudoti programa garantuojamos pagal 4 straipsnio 2 ir 3 dalį. Šis įvertinimas taip pat patikrins šios programos veiksmų ir kitų atitinkamų Bendrijos politikų, priemonių ir veiksmų papildo- mumą. Bus nuolat atliekami Bendrijos veiksmų rezultatų išoriniai įverti- nimai vadovaujantis kriterijais, nustatytais taikant 8 straipsnio 2 dalyje nustatytą tvarką. 4. Europos Parlamentui, Tarybai, Ekonomikos ir socialinių rei- kalų komitetui bei Regionų komitetui Komisija turi pateikti: — įstojus naujoms valstybėms narėms — pranešimą apie tų įsto- jimų finansines pasekmes programai, ir, jei tinka, finansinius pasiūlymus dėl stojimo finansinių pasekmių programai spren- dimo pagal 1999 m. gegužės 6 d. Europos Parlamento, Tary- bos ir Komisijos tarpinstitucinio susitarimo dėl biudžeto vyk- dymo tvarkos ir biudžetinės procedūros gerinimo nuostatas bei 1999 m. kovo mėn. Berlyne vykusios Europos Vadovų Tarybos išvadas. Sprendimą dėl tokių pasiūlymų Europos Par- lamentas ir Taryba priims kaip galima greičiau, — iki 2005 m. birželio 30 d. — tarpinį vertinimo pranešimą dėl šios programos įgyvendinimo kokybinių ir kokybinių aspektų, — iki 2007 m. gruodžio 31 d. — galutinį pranešimą dėl šios pro- gramos įgyvendinimo. 14 straipsnis Įsigaliojimas sprendimas Šis oficialiajame leidinyje dieną. įsigalioja jo paskelbimo Europos Bendrijų Priimta Liuksemburge, 2000 m. balandžio 13 d. 3. Atitinkamai iki 2004 m. gruodžio 31 d. ir 2007 m. birželio 30 d. valstybės narės turi pateikti Komisijai ataskaitas apie šios programos įgyvendinimą ir jos poveikį. Pirmininkė N. FONTAINE A. VARA Pirmininkas Europos Parlamento vardu Komisijos vardu 112 LT Europos Sąjungos oficialusis leidinys 16/1 t. PRIEDAS Finansavimas, patvirtintas pagal šią programą, turi būti skirstomas laikantis bendro finansavimo ir papildomumo principų. Vadovaujantis sprendimo 4 straipsnio 3 dalimi, turi būti dedamos pastangos, kad jauniems žmonės, susiduriantiems su kultūrinio, socialinio, fizinio, protinio, ekonominio ar geografinio pobūdžio sunkumais, bei mažoms vietinėms grupėms būtų palengvinta galimybė pasinaudoti šia programa. Šio sprendimo 8 straipsnyje nurodytas komitetas turi nustatyti konkrečias tų pastangų, kurių turėtų būti imamasi, formas. Bendrijos finansavimas turi būti paskirstomas taip, kad būtų atsižvelgiama į poreikį užtikrinti balansą vykdomų mobilumo veiksmų, ir kiekvienos valstybės narės jaunų žmonių lygių galimybių pasinaudoti programa; tai yra, turi būti atsižvelgiama į 4 straipsnio 3 dalį. Iniciatyvos, skirtos skatinti toleranciją ir pripažinti skirtumus, bei priemonės, kovojančios su visomis atskirties formomis, turėtų būti ypač raginamos ir skatinamos. Bendrija turi būti imli toms veikloms, kurios jaunų žmonių neformalaus švietimo kontekste akivaizdžią vietą skiria kultūrai ir sportui. Tam, kad programos tikslai būtų pasiekti, šio sprendimo 3 straipsnyje aprašytų priemonių pagrindu turi būti įgyvendinamos penkios veiksmų kategorijos: — jaunimas Europai, — Europos savanoriškoji tarnyba, — jaunimo iniciatyvos, — bendrieji veiksmai, — paramos priemonės. 1 VEIKSMAS — JAUNIMAS EUROPAI 1. 1 veiksmas: jaunų žmonių mainai Bendrijos viduje Bendrija skatins jaunų žmonių mobilumo veiklas su sąlyga, jei šios veiklos tęsiasi ne trumpiau kaip vieną savaitę, vyksta Bendrijoje bendrųjų projektų pagrindu bei į jas yra įtraukiama jaunų, kurių amžius paprastai yra nuo 15 iki 25 metų, žmonių, teisėtai gyvenančių valstybėje narėje, grupės. Amžiaus apribojimai gali būti šiek tiek pakoreguoti ten, kur tai pateisina ypatingos tam tikrų projektų aplinkybės. Veiklos, pagrįstos transnacionalinėmis jaunų žmonių grupių partnerystėmis, turi sietis su aktyviu tų žmonių dalyvavimu ir turi būti skirtos tam, kad įgalintų juos atrasti ir pažinti įvairias socialines ir kultūrines realijas bei paskatintų juos jose dalyvauti arba Europos lygmeniu inicijuoti kitas veiklas. Ypatingas dėmesys turi būti skiriamas žmonių, tokioje europietiškoje veikloje dalyvaujančių pirmą kartą, bei smulkių ar vietinių grupių, neturinčių patirties Europos lygmeniu, dalyvavimui. Kad būtų geriau subalansuojamos dvišalės ir daugiašalės veiklos, Bendrijos paramos dėmesys bus vis labiau sutelkiamas į daugiašales grupių mobilumo veiklas. Dvišalis grupės mobilumas bus finansuojamas, jeigu jis bus reikalingas grupėms, kurioms skirta programa ar ypatingam pedagoginiam būdui. Pagal šį veiksmą gali būti finansuojamos veiklos, skirtos aktyvaus jaunų žmonių dalyvavimo grupių mobilumo projektuose stiprinimui, ypač — veiklos formos, teikiančios minėtiems jauniems žmonėms kalbinį ir kultūrinį pasirengimą. 1. 2 veiksmas: jaunų žmonių mainai su trečiosiomis šalimis Bendrija skatins jaunų žmonių mobilumo veiklas su sąlyga, jei minėtos veiklos tęsiasi ne trumpiau kaip vieną savaitę, vyksta bendrųjų projektų pagrindu ir apima jaunų, paprastai nuo 15 iki 25 metų amžiaus, žmonių, teisėtai gyvenančių valstybėje narėje ar trečiojoje šalyje, grupes. Tokiose mobilumo veiklose turi dalyvauti ne mažiau kaip dvi valstybės narės. Veiklos, pagrįstos transnacionalinėmis jaunų žmonių grupių partnerystėmis, turi sietis su tų jaunų žmonių aktyviu dalyvavimu ir būti skirtos tam, kad įgalintų juos atrasti ir pažinti įvairias socialines ir kultūrines realijas bei paskatintų juos jose dalyvauti arba Europos lygmeniu inicijuoti kitas veiklas. Be to, šie projektai turi įgalinti partnerius trečiosiose šalyse šioje veiklos rūšyje įgyti neformalaus švietimo patirties bei prisidėti prie jaunimo darbo ir jaunimo asociacijų tose šalyse plėtros. Veiklos, skirtos aktyvaus jaunų žmonių dalyvavimo grupinių mobilumo projektuose stiprinimui, gali būti finansuojamos ypač tada, kai tos veiklos formos iki tų jaunų žmonių išvykimo teikia jiems kalbinį ir kultūrinį pasirengimą. 2 VEIKSMAS — EUROPOS SAVANORIŠKOJI TARNYBA Šios programoje tikslams „jaunuoju savanoriu“ laikomas asmuo, kurio amžius paprastai yra nuo 15 iki 25 metų ir jis teisėtai gyvena valstybėje narėje. 16/1 t. LT Europos Sąjungos oficialusis leidinys 113 Jaunieji savanoriai, kaip aktyvūs piliečiai, siekdami išsiugdyti socialinius ir asmeninius gebėjimus bei įgūdžius ir taip klodami savo ateities tobulėjimo pagrindus, tuo pačiu metu teikdami pagalbą visuomenei, imsis solidarumui apčiuopiamą formą teikiančios veiklos. Tuo tikslu, atsižvelgiant į 2 straipsnyje išdėstytus programos tikslus, jaunieji savanoriai kitoje nei jie gyvena valstybėje narėje arba trečiojoje šalyje ribotą laikotarpį (ne daugiau kaip 12 mėnesių) valstybės narės ir Bendrijos pripažinto projekto kontekste dalyvaus pelno nesiekiančioje ir bendruomenei svarbioje neapmokamoje veikloje. Pirmiausia tai neturėtų tapti darbo pakeitimu. Savanoris bus pilnai aprūpinamas maistu ir būstu, jam bus skiriamas vadovas. Savanoriškos tarnybos projektas užtikrins, kad jaunieji savanoriai gautų sveikatos ir atitinkamą draudimą. Jaunieji savanoriai gaus išmokas (kišenpinigius). Europos savanoriškoji tarnyba yra grindžiama jaunųjų savanorių, siunčiančios organizacijos ir priimančios organizacijos partneryste ir bendra atsakomybe. Vadovaujantis nuostatomis dėl 8 straipsnyje minėto programos komiteto, Komisijos išduotas dokumentas liudys jaunųjų savanorių dalyvavimą Europos savanoriškoje tarnyboje ir per atitinkamą laikotarpį įgytą patirtį ir įgūdžius. 2. 1 veiksmas: Europos savanoriškoji tarnyba Bendrijos viduje Bendrija rems transnacionalinius projektus (trunkančius ribotą laikotarpį, paprastai nuo trijų savaičių iki vienerių metų), aktyviai ir asmeniškai įtraukiančius jaunus žmones į veiklas, skirtas padėti patenkinti visuomenės poreikius įvairiausiose srityse (socialinėje, socialinėje-kultūrinėje, aplinkosaugos, kultūrinėje ir kt. ), ir tuo pačiu metu būnančius neformalaus švietimo patirtimi socialinių ir kultūrinių įgūdžių įgijimo atžvilgiu. Tokie projektai yra sukurti tam, kad leistų jauniems žmonėms susidurti su kitomis kultūromis ir kitomis kalbomis, išbandyti naujas idėjas ir projektus įvairių kultūrų pilietinėje visuomenėje. Bendrija gali remti programas, ypač tas, kuriose yra kalbinių ar kultūrinių elementų, kuriomis siekiama parengti jaunuosius savanorius jų išvykimui, palengvinti jų socialinę integraciją tos veiklos metu bei Europos savanoriškosios tarnybos laikotarpiui pasibaigus. Ypatingas dėmesys turi būti skiriamas pedagoginei paramai ir patarimams. 2. 2 veiksmas: Europos savanoriškoji tarnyba su trečiosiomis šalimis Bendrija rems transnacionalinius projektus (trunkančius ribotą laikotarpį, paprastai nuo trijų savaičių iki vienerių metų), aktyviai ir asmeniškai įtraukiančius jaunus žmones į veiklas, skirtas padėti patenkinti visuomenės poreikius įvairiausiose srityse (socialinėje, socialinėje-kultūrinėje, aplinkosaugos, kultūrinėje ir kt. ), ir tuo pačiu metu būnančius neformalaus švietimo patirtimi socialinių ir kultūrinių įgūdžių įgijimo atžvilgiu. Tokie projektai yra sukurti tam, kad leistų jauniems žmonėms susidurti su kitomis kultūromis ir kitomis kalbomis, išbandyti naujas idėjas ir projektus įvairių kultūrų pilietinėje visuomenėje. Parama teikiama veiksmams, kurie padeda arba konsoliduoja būtinus pagrindus transnacionaliniams Europos savanoriškosios tarnybos projektams su trečiosiomis šalimis vystyti. Bendrija gali remti programas, ypač tas, kuriose yra kalbinių ar kultūrinių elementų, kuriomis siekiama parengti jaunuosius savanorius jų išvykimui, palengvinti jų socialinę integraciją tos veiklos metu bei Europos savanoriškosios tarnybos laikotarpiui pasibaigus. Ypatingas dėmesys turi būti skiriamas pedagoginei paramai ir patarimams. 3 VEIKSMAS — JAUNIMO INICIATYVOS Tam, kad būtų skatinamas jaunimo iniciatyvumas ir kūrybiškumas, Bendrija rems projektus, kuriuose jauni žmonės aktyviai ir tiesiogiai dalyvautų novatoriškose ir kūrybiškose programose, bei tose programose, kurios skirtos jaunų žmonių socialiniam pasišventimui vietiniu, nacionaliniu ar Europos mastu. Šie projektai suteiks jauniems žmonėms galimybę ugdyti jų iniciatyvumą ir praktiškai įgyvendinti jų pačių sumanytas veiklas, kuriose jie vaidins pagrindinius vaidmenis. Bendrija rems iniciatyvas, skirtas padėti jauniesiems savanoriams geriausiai panaudoti tą patirtį, kurią jie įgijo jų savanoriškosios tarnybos laikotarpiu, bei paskatinti jų aktyvią integraciją į visuomenę. Tokios iniciatyvos, kurių jauni žmonės imasi pabaigę savo Europos savanoriškąją tarnybą, leis jiems pradėti ir skatinti socialinio, kultūrinio, socialinio-kultūrinio ir ekonominio pobūdžio veiklas ir (arba) siekti asmeninio tobulėjimo. Prieinamumo pirmenybė bus suteikta tiems jauniems žmonėms, kuriems to labiausiai reikia. Parama bus siekiama paskatinti tų projektų išplėtimą taip, kad būtų apimamos kitose valstybėse narėse įgyvendinamos panašios iniciatyvos tam, kad būtų stiprinamas jų transnacionalinis pobūdis ir žymiai išsiplėstų pasikeitimas patirtimi ir jaunų žmonių bendradarbiavimas. Ši pagalba gali apimti Europos mastu įgyvendinamų iniciatyvų jaunųjų propaguotojų sueigų organizavimą. Finansinė pagalba gali būti suteikta tam, kad būtų veiksmingai sukurtos stabilios, transnacionalinės tokių projektų partnerystė. 4 VEIKSMAS — BENDRIEJI VEIKSMAI Atsižvelgiant į lankstaus ir kūrybiško požiūrio, kaip sektorių bendradarbiavimo prielaidos, poreikį, Bendrijos pagalba gali būti suteikta sprendimo 6 straipsnyje nurodytiems veiksmams bei toms veikloms, kurių turėtų būti imamasi bendrai su kitais Bendrijos projektais, susijusiais su žinių Europa, ypač su Bendrijos programomis švietimo ir profesinio mokymo srityje. 114 LT Europos Sąjungos oficialusis leidinys 16/1 t. Komisija, bendradarbiaudama su valstybėmis narėmis, sieks sudaryti bendrą informacijos, stebėjimo ir platinimo sistemą geros praktikos žinių ir visą gyvenimą trunkančio mokymosi srityse, kartu vykdydama bendruosius veiksmus dėl informavimo terpės švietimo ir profesinio mokymo tikslais. Tokie projektai apims įvairius sektorių, įskaitant jaunimo reikalų sektorių, programas. Projektai gali būti finansuojami papildomuoju būdu, iš įvairių Bendrijos programų lėšų, ir gali būti įgyvendinti laikantis bendrųjų projektų finansavimo principo. Kad būtų skatinamas programos dalyvių ir programoje atsakingų už profesinį mokymą ir švietimą asmenų sąlytis ir sąveika, gali būti priimtos atitinkamos priemonės regioniniu ir vietiniu lygiu. Šiame kontekste gali būti remiamos tos veiklos, kurios gerintų supratimą apie Bendrijos teikiamas galimybes jauniems žmonėms. 5 VEIKSMAS — PARAMOS PRIEMONĖS 5. 1 veiksmas: dalyvaujančiųjų jaunimo reikalų politikoje mokymas ir bendradarbiavimas Finansinė parama suteikiama: 1. Veikloms, kurios sukurtos toliau mokyti jaunimo darbe dalyvaujančius asmenis, ypač Europos savanoriškosios tarnybos instruktorius, jaunimo darbuotojus (lyderius), vykdančius Europos projektus ir jaunimo iniciatyvų patarėjus, dalyvaujančius tiesiogiai jaunus žmones įtraukiančiose 1, 2 ir 3 veiksmuose apibūdintose tos rūšies programose, kurių tikslas — užtikrinti, kad tokios programos būtų atitinkamai geros kokybės. Ypatingas dėmesys skiriamas veikloms, siekiančioms skatinti tų jaunų žmonių, kuriems yra sunku dalyvauti Bendrijos veiksmuose, dalyvavimą. 2. Veikloms, skirtoms tobulinti Europos modulius, atitinkančius transnacionalinio bendradarbiavimo reikalavimus. 3. Tokioms veikloms, kaip studijų vizitai, galimybių studijos, seminarai, darbo patirtis, kurios daugiausia skirtos pasikeitimui patirtimi ir gera praktika dėl bendrųjų veiksmų ar bendrų interesų klausimų, arba tokioms veikloms, kurios skirtos palengvinti bei skatinti kurti patvarias transnacionalines partnerystes ir (arba) daugiašalius jaunimo darbo aktyvistų tinklus. 4. Eksperimentinei veiklai, apimančiai novatoriškumo šaltinius ir jaunimo politikos turtinimą per naujų bendradarbiavimo būdų ir formų įgyvendinimą bei per bendras įvairios kilmės dalyvių pastangas. 5. Bendrijos parama gali būti skiriama konferencijoms ir seminarams, kuriais siekiama skatinti bendradarbiavimą ir keistis gera praktika jaunimo reikalų srityje, bei kitoms Bendrijos veiksmų programoje jaunimo srityje esančių projektų ir veiksmų rezultatų skatinimo ir platinimo priemonėms. Su šiomis priemonėmis susiję veiksmai savo pobūdžiu gali būti Bendrijos vidaus veiksmai arba apimti šalis, kurios nėra valstybės narės. Ypatingas dėmesys turi būti skiriamas tiems, kurie su jaunimu dirba regioniniu ar vietiniu mastu ir kurie neturi arba turi labai mažai kontaktų užmezgimo Europos mastu patirties, bei toms veikloms, kuriose jauni žmonės vaidina pagrindinį vaidmenį. 5. 2 veiksmas: informacija jauniems žmonėms ir jaunų žmonių studijos 1. Atsižvelgdama į programos tikslus ir ypač siekdama suteikti jauniems žmonėms galimybę dalyvauti bei padidinti jų iniciatyvumą ir aktyvų dalyvavimą visuomenėje, Komisija skatins jaunimo darbo srities aktyvistus įsitraukti į jaunų žmonių informavimą Europos mastu bei skatinti valstybėse narėse ir Bendrijos mastu jaunimui įsteigtų informacinių ir ryšių sistemų bendradarbiavimą. 2. Todėl finansavimas turi būti skiriama iniciatyvoms, apimančioms: — būtinos patirties ir įgūdžių įgijimą, kad įgyvendinti transnacionaliniu bendradarbiavimu pagrįstus jaunimo informacinius projektus, bei tuos projektus, kurie jaunimui teikia informaciją, ypač patariamąją veiklą, — kooperacinius projektus, kuriuose dėmesys sutelkiamas į informacijos platinimą, padidinantį jaunimo supratimą apie programos sritį bei suteikiantį jauniems žmonėms galimybę gauti visą programos tikslams pasiekti būtiną informaciją, — kaip transnacionalinio bendradarbiavimo projektų dalies — įgyvendinimą mechanizmo, leidžiančio vykti dialogui su jaunimu ir jaunimo tarpe galimybę, ypač — naudojant į jaunimą orientuotą žiniasklaidą ir naujas technologijas. 3. Dėl jaunimo studijų, susijusių su programos tikslais, Komisija rems tas studijas, kurios tarp kitų dalykų kreipia dėmesį į priemonių, kurių buvo imtasi jaunų žmonių vardu, ir ypač, tų priemonių, kuriomis siekiama skatinti bendradarbiavimą šioje srityje, poveikį. Tokios studijos analizuoja kitų politikų poveikį jaunimo pasauliui bei siekia teikti aiškesnį ir išsamesnį jaunų žmonių poreikių bei jų gyvenimo sąlygų vaizdą. 16/1 t. LT Europos Sąjungos oficialusis leidinys 115 Pirmenybė yra teikiama mažiau privilegijuotų ir priklausančių marginalinėms grupėms jaunų žmonių studijoms; jose ypač analizuojami veiksniai, skatinę ar kliudę jaunų žmonių socialinei integracijai, ir jos įneša akivaizdų indėlį iš neformalaus ugdymo sektoriaus bei apskritai trečiojo sektoriaus. Pirmenybė taip pat teikiama priemonių, skirtų iniciatyvumo dvasiai skatinti, įskaitant jų poveikį vietinio lygio raidai, o ypač per veiklos kūrimą (darbo vietų sukūrimas, kultūrinių ar socialinių įstaigų kūrimas ir kt. ), lyginamosioms studijoms. Toks mokslinis tyrimas gali būti atliktas tam tikrų atvejų studijų būdu, iš kurių tinkamiausi turėtų būti paviešinami. 5. 3 veiksmas: informacija ir priemonių matomumas Komisija imasi visų būtinų priemonių, inter alia, surinkti informaciją iš daugelio šaltinių apie priemones jaunimo srityje, apibūdinti ES jaunimo projektų naudą bei padidinti veiksmų, skirtų jaunimo reikalams Bendrijos mastu, matomumą, formuojant tinkamas (įskaitant ir internetines) dialogo su jaunimu priemones. 5. 4 veiksmas: paramos priemonės 1. Nacionalinės agentūros Vadovaujantis sprendimo 5 straipsniu, Bendrijos pagalba gali būti teikiama valstybių narių sudarytų struktūrų veiklai paremti. 2. Techninė pagalba ir operatyvinė parama Vykdydama programą, Komisija gali gauti techninę pagalbą teikiančių organizacijų, kurių finansavimas gali būti numatytas bendroje programos finansavimo sistemoje, paramą. Komisija gali gauti ir ekspertų pargalimą tomis pačiomis sąlygomis. Be to, Komisija galės atlikti vertinimo studijas ir rengti seminarus, kolokviumus ar kitokius ekspertų susitikimus, kurie tinka palengvinant programos įgyvendinimą, įskaitant sprendimo 12 straipsnio taikymą. Komisija taip pat gali imtis informacijos, paskelbimo ir platinimo veiksmų


title: Parecer do Comité das Regiões sobre os "9.° e 10.° Relatórios Anuais dos Fundos Estruturais (1997 e 1998) FEDER — FSE — FEOGA — IFOP"

eurovoc_concepts:
Structural Funds
activity report
regional policy
report

formats: pdf print

text: C 226/68 PT Jornal Oficial das Comunidades Europeias 8. 8. 2000 Parecer do Comité das Regio˜ es sobre os «9. o e 10. o Relato´ rios Anuais dos Fundos Estruturais (1997 e 1998) FEDER — FSE — FEOGA — IFOP» (2000/C 226/18) O COMITE´ DAS REGIO˜ ES, Tendo em conta o «9. o Relato´ rio Anual dos Fundos Estruturais (1997) FEDER — FSE — FEOGA — IFOP» (COM(1998) 562 final); Tendo em conta o «10. o Relato´ rio Anual dos Fundos Estruturais (1998) FEDER — FSE — FEOGA — IFOP» (COM(1999) 467 final); Tendo em conta a decisa˜o da sua Mesa de 2 de Junho de 1999 de, nos termos do n. o 5 do artigo 265. o do Tratado que institui a Comunidade Europeia, emitir um parecer sobre o assunto e incumbir da sua elaboraça˜o a Comissa˜o 1 — Polı´tica Regional, Fundos Estruturais, Coesa˜o Econo´ mica e Social, Cooperaça˜o Transfronteiriça e Interregional; Tendo em conta o projecto de parecer (CdR 200/99 rev. 3) aprovado pela Comissa˜o 1 em 2 de Fevereiro de 2000 (relator: W. Burgeon, Presidente da Unia˜o das Cidades e Autarquias locais da Valo´ nia, B/PSE), adoptou, na 33. a reunia˜o plena´ria de 12 e 13 de Abril de 2000 (sessa˜o de 13 de Abril), o presente parecer. 1. Contexto geral 1. 1. O Objectivo do presente parecer é duplo. Em primeiro lugar, pretende retomar as grandes orientaço˜ es do relato´ rio anual e, em segundo lugar, fazer uma ana´lise da situaça˜o de 1997 e de 1998. 1. 2. O CR vai tentar efectuar uma abordagem analı´tica, focando tanto quanto possı´vel as linhas de orientaça˜o estratégi- cas dos Fundos Estruturais na sua acça˜o ao longo do tempo, considerando 1997 como o ano charneira entre as reformas precedentes e as futuras. 1. 3. Para tal, sera´ u´ til recordar, de forma breve, a vontade polı´tica que presidiu à criaça˜o dos Fundos Estruturais (1975), bem como às suas diversas reformas em 1984, 1988 e 1993. Na origem E´ preciso retroceder ao Tratado de Roma e à definiça˜o 1. 4. da missa˜o de «assegurar o desenvolvimento harmonioso das economias dos Estados-Membros, pela reduça˜o das desigualda- des entre as diversas regio˜ es e do atraso das menos favore- cidas»(*). (*) N. T. : Preâmbulo do Tratado de Roma. 1. 5. Assim, em 1975 foi criado o Fundo Europeu de Desenvolvimento Regional (FEDER) que, inicialmente, apenas financiava o reembolso do custo das medidas nacionais de polı´tica regional, em funça˜o das quotas nacionais estabelecidas pelo Conselho de Ministros (1). 1. 6. Os alargamentos de 1972 (Reino Unido, Dinamarca e Irlanda), de 1981 (Grécia) e de 1986 (Espanha e Portugal) levaram a Comunidade Europeia a analisar o problema da convergência regional. E´ assim que vai surgir a questa˜o do equilı´brio entre a´reas geogra´ficas (Norte-Sul, paı´ses periféricos) com actividade industrial de nı´veis diferentes. Foram igual- mente tomados em consideraça˜o os efeitos da unificaça˜o alema˜ e do futuro alargamento da Unia˜o Europeia aos paı´ses de Leste (2). O artigo 130. o C do Tratado de Maastricht atribui ao 1. 7. FEDER o Objectivo de «contribuir para a correcça˜o dos principais desequilı´brios regionais na Comunidade através de uma participaça˜o no desenvolvimento e no ajustamento estrutural das regio˜ es menos desenvolvidas e na reconversa˜o das regio˜ es industriais em declı´nio». (1) Semana´rio do CRISP — 1998. N. o 1605-1606: «La réforme des Fonds Structurels européens» (A reforma dos Fundos Estruturais europeus), por Luc Vandendorpe, p. 6. (2) Semana´rio do CRISP — 1998. N. o 1605-1606: «La réforme des Fonds Structurels européens» (A reforma dos Fundos Estruturais europeus), por Luc Vandendorpe, p. 7. 8. 8. 2000 PT Jornal Oficial das Comunidades Europeias C 226/69 Reforma de 1984 Reforma de 1993 (3) O Comité vê nesta reforma duas alteraço˜ es importan- 1. 8. tes, uma de caracter técnico, outra polı´tica: (1) a substituiça˜o das quotas nacionais fixas por intervalos de variaça˜o indicativos por paı´s; (2) a afectaça˜o de 20 % das dotaço˜ es do FEDER directamente a programas comunita´rios da iniciativa da Comissa˜o Europeia (1). 1. 9. O Conselho Europeu conferiu assim competência de iniciativa financeira à Comissa˜o Europeia, constituindo esta evoluça˜o a primeira pedra na construça˜o do princı´pio da parceria entre a Comissa˜o Europeia e os Estados-Membros. Reforma de 1988 (2) 1. 10. Foi em 1988 que, na realidade, os Fundos Estruturais foram dotados de instrumentos eficazes para perseguirem uma melhor realizaça˜o dos objectivos fixados: 1. 11. A reforma de 1993, além de confirmar os grandes princı´pios da reforma de 1988, desenvolveu dois deles e introduziu mais um conceito: (1) A c o n c e n t r a ç a˜ o 1. 12. Manutença˜o do princı´pio da concentraça˜o dos Fun- dos nas regio˜ es menos favorecidas da Unia˜o e obediência das intervenço˜ es a 6 objectivos priorita´rios (1, 2, 3, 4, 5a e 5b). (2) A p a r c e r i a A parceria continua a ser a pedra angular do sistema 1. 13. de gesta˜o dos Fundos Estruturais. A reforma levou ao reforço da parceria vertical, com o Objectivo de simplificar os procedi- mentos formais de aprovaça˜o dos programas pela Comissa˜o. Além disso, confirmou-se a importância da parceria horizontal e a necessidade de implicaça˜o nela dos parceiros sociais. (1) Duplicaça˜o das despesas estruturais entre 1987 e 1993, tendo passado de 15 % das despesas comunita´rias em 1988 para 31 % em 1993; (3) A a v a l i a ç a˜ o (4) (2) Alteraço˜ es necessa´rias para uma melhor utilizaça˜o dos Fundos Estruturais: — concentraça˜o das intervenço˜ es nas regio˜ es mais desfa- vorecidas da Comunidade; — concentraça˜o em certos domı´nios precisos (infra-estru- turas, desenvolvimento das PME, formaça˜o); — planificaça˜o e coordenaça˜o das acço˜ es empreendidas; 1. 14. O Comité considera tratar-se de uma evoluça˜o signifi- cativa. Com efeito, passa a constar da regulamentaça˜o dos Fundos Estruturais a obrigaça˜o, tanto para os Estados-Mem- bros como para a Comissa˜o, de efectuar uma avaliaça˜o sistema´tica dos programas antes, durante e depois da sua execuça˜o. 1. 15. Assim, a Conferência Europeia para a Avaliaça˜o (Berlim, 2-3 de Dezembro de 1996) estabeleceu três elementos essenciais para uma avaliaça˜o de qualidade: (3) Estabelecimento de objectivos priorita´rios e do conceito de zona elegı´vel; — a avaliaça˜o deve ter lugar antes, durante e depois da execuça˜o no terreno da intervença˜o estrutural; (4) Estabelecimento dos conceitos de parceria horizontal e vertical, bem como de programaça˜o; — a avaliaça˜o deve assentar nas informaço˜ es quantitativas e qualitativas de que disponham os gestores, mas também deve assentar em entrevistas aos beneficia´rios; (5) Afirmaça˜o do conceito de adicionalidade (os financiamen- tos pro´ prios do Estado beneficia´rio devem ser pelo menos iguais aos existentes antes da contribuiça˜o dos Fundos Estruturais). — a avaliaça˜o requer um conjunto de técnicas e de metodolo- gias cujas concluso˜ es possam ser reconhecidas como va´lidas pela comunidade de peritos. (1) Semana´rio do CRISP — 1998. N. o 1605-1606: «La réforme des Fonds Structurels européens» (A reforma dos Fundos Estruturais europeus), por Luc Vandendorpe, p. 8. (2) Elementos desenvolvidos no Semana´rio do CRISP — 1998, N. o 1605-1606: «La réforme des Fonds Structurels européens» (A reforma dos Fundos Estruturais europeus), por Luc Vanden- dorpe, pa´gs. 9 a 14. (3) Semana´rio do CRISP — 1998. N. o 1605-1606: «La réforme des Fonds Structurels européens» (A reforma dos Fundos Estruturais europeus), por Luc Vandendorpe, pa´gs. 14 a 19. (4) Semana´rio do CRISP — 1998. N. o 1605-1606: «La réforme des Fonds Structurels européens» (A reforma dos Fundos Estruturais europeus), por Luc Vandendorpe, pa´gs. 18 e 19. C 226/70 PT Jornal Oficial das Comunidades Europeias 8. 8. 2000 2. Agenda 2000 Apo´ s ter percorrido, a traço largo, as diferentes fases 2. 1. da trajecto´ ria dos Fundos Estruturais e para se poder analisar correctamente a pertinência das acço˜ es realizadas em 1997, ha´ que as situar no futuro quadro estratégico da nova reforma para o perı´odo de 2000-2006. — IC 1: a cooperaça˜o transfronteiriça, transnacional e interre- gional, para alcançar um ordenamento do territo´ rio har- monioso e equilibrado; — IC 2: o desenvolvimento rural; — IC 3: os recursos humanos num contexto de igualdade de oportunidades. Esta reforma, introduzida pela Agenda 2000, 2. 2. foi publicada pela Comissa˜o Europeia em 16 de Julho de 1997, inserindo-se num duplo contexto, econo´ mico e polı´tico. O primeiro, é a escassez da dotaça˜o orçamental (resultado do rigor orçamental aplicado no quadro da realizaça˜o da Unia˜o Econo´ mica e Moneta´ria) e o segundo tem que ver com o alargamento da Unia˜o Europeia (1). A nova reforma assentara´ em quatro pilares (2). (1) Manutença˜o dos Fundos Estruturais e do Fundo de Coesa˜o 2. 3. A manutença˜o dos Fundos Estruturais vem na linha de uma procura permanente de convergência regional da Unia˜o Europeia, ao passo que a do Fundo de Coesa˜o se baseia, no entender do Comité, na vontade de promoça˜o da coesa˜o social e de possibilitar aos paı´ses beneficia´rios a execuça˜o de programas nacionais para a observância dos critérios de convergência da terceira fase da Unia˜o Econo´ mica e Moneta´ria. (2) Reforço da concentraça˜o 2. 4. Este princı´pio continua a ser um mecanismo essencial dos Fundos Estruturais. Daı´ a importância de concentrar ainda mais as intervenço˜ es Estruturais nas populaço˜ es mais desfavorecidas e de as restringir a três grandes eixos de orientaça˜o: (3) Evoluça˜o da parceria 2. 6. Também sera´ conseguida uma maior efica´cia da acça˜o dos Fundos Estruturais mediante uma nova abordagem da parceria entre a Comissa˜o e os Estados-Membros. Assim, a gesta˜o dos programas sera´ descentralizada para os Estados- -Membros e as regio˜ es mas, em contrapartida, a Comissa˜o insistira´ em maior selectividade e rigor na definiça˜o das prioridades a montante. (4) Reforço dos sistemas de avaliaça˜o 2. 7. Para reforçar os sistemas de acompanhamento e de avaliaça˜o e os controlos efectuados, a Comissa˜o preparou, no âmbito da Agenda 2000, propostas de regulamentos que enquadrara˜o a acça˜o dos Fundos Estruturais e de Coesa˜o no perı´odo de 2000 a 2006. As propostas incluem: — um regulamento geral dos Fundos Estruturais; — os regulamentos pro´ prios de cada Fundo; — uma revisa˜o do Fundo de Coesa˜o, e — um regulamento sobre um novo instrumento de pré- -adesa˜o. — Objectivo 1: consagrado às regio˜ es com atrasos de desen- volvimento, determinadas em funça˜o do PIB por habitante; 3. Os Fundos Estruturais em 1997 — Objectivo 2: consagrado à reconversa˜o econo´ mica e social das regio˜ es com dificuldades Estruturais. Este Objectivo visa as regio˜ es industriais em reconversa˜o, as zonas urbanas e as zonas rurais. Os critérios aqui utilizados sa˜o mais abrangentes que os do anterior Objectivo 2; — Objectivo 3: totalmente redefinido, tem agora como escopo acço˜ es especı´ficas de desenvolvimento de recursos humanos em todas as regio˜ es na˜o integradas nos objecti- vos 1 e 2. 2. 5. Com o mesmo espı´rito de simplificaça˜o, foi decidido reduzir para três o nu´ mero de iniciativas comunita´rias, que passam a ser: (1) Semana´rio do CRISP — 1998. N. o 1605-1606: «La réforme des Fonds Structurels européens» (A reforma dos Fundos Estruturais europeus), por Luc Vandendorpe, p. 20. (2) Semana´rio do CRISP — 1998. N. o 1605-1606: «La réforme des Fonds Structurels européens» (A reforma dos Fundos Estruturais europeus), por Luc Vandendorpe, pa´gs. 22 a 26. 3. 0. Os elementos apresentados neste capı´tulo sa˜o baseados ou extraı´dos do «9. o Relato´ rio Anual dos Fundos Estruturais (1997) — FEDER — FSE — FEOGA — IFOP» (*), da Comissa˜o Europeia. A. Balanço da situaça˜o 3. 1. Numa abordagem global da polı´tica de coesa˜o econo´ - mica e social através dos Fundos Estruturais, foi em 1997 que, no quadro da futura reforma dos Fundos Estruturais (2000- -2006) foi apresentada a proposta de reduzir o nu´ mero de objectivos, simplificar os procedimentos, concentrar mais as ajudas e diminuir o nu´ mero de programas de execuça˜o, em particular para as Iniciativas Comunita´rias. Também se defendeu a necessidade de um acompanhamento dos resulta- dos da ajuda comunita´ria. Foi, de resto, nesta perspectiva que foi desenvolvida a reflexa˜o sobre a importância da fixaça˜o de critérios objectivos para aferir a efica´cia das despesas. (*) N. T. : Doc. COM(98) 0562 final. 8. 8. 2000 PT Jornal Oficial das Comunidades Europeias C 226/71 3. 2. Chega-se também à conclusa˜o de que, para alcançar uma melhor coesa˜o econo´ mica e social europeia, as regio˜ es devem poder diversificar o seu tecido econo´ mico e aumentar a sua capacidade de inovaça˜o. E´ essencial que os Fundos Estruturais apoiem mais em massa a aquisiça˜o de conhecimen- tos e a formaça˜o contı´nua e que incentivem o emprego e a competitividade por todos os meios. gesta˜o e o controlo dos Fundos Estruturais, é incontorna´vel. Neste âmbito, foram tomadas três deciso˜ es, em 1997, que tiveram por resultado: 1) As fichas de elegibilidade das despesas; No que atra´s se diz, sobressaem termos fortes, como 3. 3. diversificaça˜o, inovaça˜o, emprego e competitividade. 2) O Regulamento (CE 2064/97) que fixa as normas que os Estados-Membros devem respeitar no controlo financeiro das operaço˜ es co-financiadas pelos Fundos; 3. 4. Os trabalhos efectuados ao longo de 1997 evidencia- ram seis prioridades para a futura adaptaça˜o do Fundos Estruturais até final de 1999: 3) As directrizes internas da Comissa˜o relativas à aplicaça˜o de correcço˜ es financeiras lı´quidas. 1) as infra-estruturas ba´sicas; 2) o ambiente produtivo; 3) a IDT e a sociedade da informaça˜o; 4) o ambiente e o desenvolvimento sustenta´vel; 5) os recursos humanos e a educaça˜o; 6) a igualdade entre homens e mulheres. Estes seis pontos também sa˜o um incentivo a que os 3. 5. parceiros nacionais e regionais assegurem a qualidade e a efica´cia dos programas. Em 1997 a Comissa˜o adoptou 88 novos programas, 3. 6. repartidos pelos diferentes Objectivos, tendo a maioria deles sido atribuı´dos ao Objectivo 2 para o perı´odo de 1997- -1999, ficando assim claramente demonstrado que uma das prioridades absolutas das pro´ ximas acço˜ es é a salvaguarda e a promoça˜o do emprego. No que respeita aos Pactos Territoriais para o Emprego, para além do que esta´ a ser feito, a Comissa˜o reafirma a sua vontade de sintetizar, no momento oportuno e pelos meios adequados, o conteu´ do dos pactos territoriais e deles extrair ensinamentos em matéria de criaça˜o de emprego. 3. 7. Além disso, foram igualmente adoptados 33 novos programas de iniciativa comunita´ria. Trata-se, por um lado, dos u´ ltimos programas previstos a tı´tulo da dotaça˜o inicial e de cinco programas de assistência técnica e, por outro, dos primeiros programas financiados mercê da repartiça˜o da reserva decidida pela Comissa˜o em 1996. Pela primeira vez se pode afirmar que, em 1997, todas as Iniciativas Comunita´rias inicialmente previstas para o perı´odo de 1994-1999 foram realmente postas em pra´tica, em diferentes graus. 3. 8. Perante os objectivos ambiciosos que a Comissa˜o se propo˜ e atingir, a iniciativa «SEM 2000», que visa melhorar a No contexto das prioridades tema´ticas da coesa˜o, a 3. 9. reflexa˜o incidiu em cinco grandes temas: (1) O desafio da sociedade da informaça˜o — Consta das reflexo˜ es que a capacidade de as regio˜ es utilizarem os instrumentos da sociedade da informaça˜o constitui um factor cada vez mais importante que determina o seu grau de competitividade nos mercados europeus e mundiais. (2) A questa˜o urbana — A questa˜o central é chegar a uma resposta coordenada e coerente para fazer frente ao nu´ mero crescente de problemas urbanos. E´ necessa´rio incluir a dimensa˜o urbana de um modo mais estratégico nas futuras polı´ticas da Unia˜o. As cidades sa˜o e continuara˜o a ser motores do crescimento econo´ mico, da competitivi- dade e do emprego. (3) E´ necessa´rio prever, para depois de 1999, uma nova iniciativa comunita´ria para o desenvolvimento rural que incentive as iniciativas privadas sem prejuı´zo das especifici- dades regionais. (4) Polı´tica regional e polı´tica de concorrência — Ha´ diferenças entre a cobertura territorial por ajudas regionais nacionais e a cobertura dos objectivos regionais dos Fundos Estrutu- rais. A populaça˜o das zonas elegı´veis para os Fundos é superior à populaça˜o das zonas assistidas no quadro nacional. (5) E´ indispensa´vel reforçar a coesa˜o e a competitividade através da investigaça˜o, do desenvolvimento tecnolo´ gico (IDT) e da inovaça˜o, pelo que também é primordial dirigir tais polı´ticas para o tecido produtivo da regia˜o. 3. 10. Sob um ponto de vista mais pra´tico, em 1997 assistiu-se à execuça˜o completa das programaço˜ es. 1997 é o ano da segunda parte do perı´odo de programaça˜o actual e o terceiro exercı´cio de plena actividade dos Fundos para este perı´odo, com excepça˜o da Espanha relativamente ao Objec- tivo 2 e da Ita´lia relativamente ao Objectivo 1. C 226/72 PT Jornal Oficial das Comunidades Europeias 8. 8. 2000 3. 11. Foi dado um lugar de relevo ao sector das PME, ao qual foi atribuı´do entre 15 e 20 % das dotaço˜ es totais dos Fundos Estruturais. As grandes reflexo˜ es ou constataço˜ es polı´ticas em relaça˜o com as PME podem resumir-se como segue. Devido à concentraça˜o financeira dos Fundos nas regio˜ es de Objectivo 1, a verba destinada ao desenvolvimento das PME é claramente mais avultada nestas regio˜ es que nas outras zonas elegı´veis. Outra constataça˜o é que as PME, sendo as empresas mais expostas às mutaço˜ es industriais, sa˜o também as que mais postos de trabalho criam. Assim, a nı´vel do Objectivo 4, os destinata´rios naturais dos Fundos Estruturais sa˜o potencialmente todos os trabalhadores e, em particular, os que correm o risco de perder o seu emprego. Trata-se, aqui, de uma acça˜o preventiva num tecido econo´ mico essencialmente composto por PME. O papel motor e inevita´vel da inovaça˜o no desenvolvimento das PME é questa˜o de que ainda muito se falara´. 3. 12. A cessaça˜o dos programas ao abrigo do Objectivo 2 para o perı´odo de 1994/1996 provocou a transferência das dotaço˜ es na˜o utilizadas ou seja, um total de 848 milho˜ es de ecus para o perı´odo de 1997-1999. No final de 1997, contavam-se 1 026 programas, dos quais 580 no âmbito dos diversos objectivos e 446 no âmbito das iniciativas igualmente um ano de actividade comunita´rias. 1997 foi financeira intensa, isto é, de uma forte recuperaça˜o do atraso na execuça˜o das dotaço˜ es. Foram autorizadas: — 62 % das contribuiço˜ es comunita´rias para o perı´odo 1994- -1999 (pagas 46 %); — 100 % dos programas de iniciativa nacional para todos os Objectivos em 1997 (pela primeira vez no perı´odo de 1994-1999), excepto para o Objectivo 5a (36 % de dotaço˜ es de autorizaça˜o para a vertente Pescas) Foram pagas: — 100 % das dotaço˜ es para pagamentos disponı´veis para todos os objectivos no final de 1997 (nı´tida melhoria em 1997 relativamente a 1996, ano em que unicamente dois objectivos haviam beneficiado de 100 % de pagamentos); 3. 14. Mais de mil milho˜ es de ecus, isto é, 5 % dos pagamen- tos efectuados no ano em revista, correspondiam a autori- zaço˜ es anteriores a 1994, 40 % das quais foram afectadas a intervenço˜ es em Ita´lia. Cada um dos Fundos pode financiar acço˜ es inovado- 3. 15. isto é, acço˜ es em matéria de ras e de assistência técnica, estudos, de acço˜ es-piloto ou de assistência técnica. Em 1997, foram lançados 49 novos projectos-piloto ou acço˜ es inovado- ras que totalizaram 100 milho˜ es de ecus, a tı´tulo do artigo 10. o do FEDER. Assistiu-se à realizaça˜o de três tipos de acço˜ es: projectos-piloto urbanos, acço˜ es-piloto de ordenamento do territo´ rio e projectos Terra de cooperaça˜o interregional em domı´nios especı´ficos do ordenamento do territo´ rio. 3. 16. Realizaram-se ainda mais 200 projectos inovadores, financiados pelo FEDER, nos domı´nios seguintes: novas jazidas de emprego, cultura e patrimo´ nio, estratégias regionais de inovaça˜o (RIS), transferência de tecnologias (RTT), sociedade da informaça˜o (RISI) e cooperaça˜o interregional externa (ECOS- -Abertura) e interna (Recite II). A ajuda às PME é o tema principal do relato´ rio sobre 3. 17. os Fundos Estruturais em 1997. O desenvolvimento das PME, porque empregam 66 % da ma˜o-de-obra privada e geram 60 % do volume de nego´ cios das empresas da Unia˜o, é determinante para criar novos empregos e atingir um nı´vel mais elevado de coesa˜o econo´ mica e social na Unia˜o. 3. 18. Para o perı´odo actual de programaça˜o (1994-1999) 15 a 20 % dos recursos dos Fundos Estruturais sa˜o consagrados especificamente ao apoio às PME, o que representa um montante global entre os 23 e os 30 milho˜ es de ecus. Estes financiamentos sa˜o afectados a uma grande variedade de acço˜ es, sendo as mais importantes: — as ajudas ao investimento em capital sob a forma de subvenço˜ es directas ou medidas de engenharia financeira (Fundos de capital de risco); — cofinanciamento de zonas de acolhimento de empresas; — as acço˜ es de formaça˜o (Objectivo 4 e iniciativa comunita´ria Adapt); — no final de 1997, 46 % das dotaço˜ es (cumulativas) previstas para o referido perı´odo. — serviços de aconselhamento e de informaça˜o; 3. 13. No que diz respeito às IC (Iniciativas Comunita´rias), as autorizaço˜ es atingiram 56 % das dotaço˜ es totais para o perı´odo de 1994-1997 e os pagamentos 31 %. Em 1997, foram utilizadas apenas 61 % das dotaço˜ es de autorizaça˜o disponı´veis e 90 % (contra 80 % em 1996) das dotaço˜ es para pagamentos. Perante estes atrasos na execuça˜o de algumas iniciativas comunita´rias, esta˜o previstos reajustamentos dos recursos financeiros para reafectar as dotaço˜ es entre as diversas iniciativas, o que sera´ feito em dia´logo com os Estados- -Membros. — acço˜ es para desenvolver a investigaça˜o e desenvolvimento tecnolo´ gico e a integraça˜o na sociedade da informaça˜o; — ajudas à internacionalizaça˜o. 3. 19. Em relaça˜o à aplicaça˜o dos programas nos Estados- -Membros, remete-se para o Anexo I (Inforegio — Resumo do Relato´ rio Anual, 17/12/1998, «Acça˜o dos Fundos Estruturais em 1997»). 8. 8. 2000 PT Jornal Oficial das Comunidades Europeias C 226/73 B. Avaliaça˜o e ana´lise do impacto dos Fundos Estruturais 3. 20. dois objectivos: O Comité constata que foram claramente definidos (1) procura de efica´cia na utilizaça˜o dos Fundos; (2) preparaça˜o de futuras programaço˜ es das intervenço˜ es estruturais. 3. 21. O segundo deveria decorrer da congregaça˜o das reflexo˜ es de todas as partes, enquanto o primeiro, relativo à efica´cia na utilizaça˜o dos Fundos, tem todo o cabimento nestas poucas pa´ginas. 3. 22. A polı´tica estrutural da Unia˜o Europeia é tida, muitas vezes, como fonte importante de inovaça˜o nos procedimentos polı´ticos e administrativos. A ana´lise das disparidades regionais possibilitara´ grandes avanços teo´ ricos na matéria. 3. 23. Passou-se, pois, de uma o´ ptica de crescimento regional para uma outra em que é o mecanismo de redistri- buiça˜o dos rendimentos entre as regio˜ es que torna possı´vel diminuir as disparidades interregionais. Uma ana´lise regional europeia situa-se, pois, na estreita inter-relaça˜o dos objectivos positivos e normativos (por exemplo, PIB/hab. e taxa de desemprego). Deste modo, se os Fundos Estruturais sa˜o um elemento capital do mecanismo de equilı´brio interregional na Unia˜o Europeia, os investimentos directos, a iniciativa empresarial, o desenvolvimento tecnolo´ gico e a investigaça˜o cientı´fica continuam a ser motores indispensa´veis para o processo de recuperaça˜o por parte dos Estados-Membros menos pro´ speros. 4. Os Fundos Estruturais em 1998 Os elementos apresentados neste capı´tulo baseiam-se 4. 0. ou sa˜o extraı´dos do «10. o Relato´ rio Anual dos Fundos Estrutu- rais (1998) — FEDER — FSE — FEOGA — IFOP» (*), da Comissa˜o Europeia. Sa˜o transcritas no presente parecer as passagens do Relato´ rio de 1998 consideradas as mais significa- tivas pelo Comité das Regio˜ es. A. Ponto da situaça˜o 4. 1. O tema abordado no relato´ rio anual de 1998 é o das acço˜ es a favor do desenvolvimento local. E´ um conceito que se tem sedimentado desde ha´ alguns anos e cujas evidentes vantagens parecem estar a ser cada vez mais bem entendidas a todos os nı´veis de poder. 4. 2. A par deste tema principal, quatro grandes temas, tratados no Relato´ rio Anual dos Fundos Estruturais (1998), podem resumir a actividade do ano de 1998 no domı´nio da polı´tica de coesa˜o econo´ mica e social, servida pelos Fundos Estruturais: (1) A d o p ç a˜ o d o s u´ l t i m o s p r o g r a m a s Penu´ ltimo ano do actual perı´odo de programaça˜o, sublinha-se no relato´ rio, com acerto, que 1998 tem de ser visto como um ano de consolidaça˜o da programaça˜o, mediante a aprovaça˜o dos u´ ltimos programas. (2) A c e l e r a ç a˜ o d a e x e c u ç a˜ o f i n a n c e i r a Na continuidade de 1997, o relato´ rio da Comissa˜o Europeia define o ano de 1998 como um ano de recuperaça˜o dos atrasos registados no inı´cio do perı´odo. (3) A p r o f u n d a m e n t o d e d e t e r m i n a d o s t e m a s p r i o r i t a´ r i o s O emprego continua a ser antes de mais uma prioridade que impo˜ e um esforço permanente de preservaça˜o e de promoça˜o. Tal como em 1997, a Comissa˜o preocupou-se, em 1998, com dar um novo impulso a algumas das suas acço˜ es e prioridades. Assim, importa notar que o relato´ rio esclarece que os Fundos Estruturais va˜o tomar em conta, progressivamente, nas suas intervenço˜ es, os planos nacionais de acça˜o para o emprego, de modo a criarem um quadro de referência de conjunto para as acço˜ es em favor dos recursos humanos. Além disso, o Comité sublinha que foram efectuadas, no decorrer do ano de 1998, avaliaço˜ es intercalares para os objectivos n. o 1 e n. o 6, a fim de melhor conhecer a efica´cia e o impacto reais dos Fundos Estruturais nas regio˜ es beneficia´rias. Foram igualmente alvo de um aprofundamento, no decorrer do ano de 1998, determinadas prioridades tema´ticas, como: — as intervenço˜ es dos Fundos no domı´nio da investigaça˜o e desenvolvimento tecnolo´ gico e da inovaça˜o; — a coerência entre polı´tica de coesa˜o e polı´tica de con- corrência; — a sinergia entre polı´tica de coesa˜o e de transportes; — desenvolvimento urbano sustenta´vel; (*) N. T. : Doc. COM(99) 0467 final. — ordenamento do territo´ rio europeu através do SDEC. C 226/74 PT Jornal Oficial das Comunidades Europeias 8. 8. 2000 (4) P r e p a r a ç a˜ o d o p e r ı´ o d o d e 2 0 0 0 - 2 0 0 6 Na sequência da Agenda 2000, adoptada em Julho de 1997, é evidente que o ano de 1998 constituiu — e devia constituir — o ano de preparaça˜o concreta do perı´odo de 2000-2006. Assim, as propostas de regulamentos dos Fundos para o pro´ ximo perı´odo foram adoptadas pela Comissa˜o em 18 de Março de 1998. Como é especificado no Relato´ rio Anual 1998, o Regulamento Geral dos Fundos Estruturais confirma e transcreve os princı´- pios estabelecidos pela Agenda 2000: — reduça˜o a três do nu´ mero de objectivos priorita´rios; — concentraça˜o numa populaça˜o reduzida e, paralelamente, instituiça˜o de um apoio transito´ rio para as regio˜ es que deixam de ser elegı´veis; — reduça˜o a três (depois alargada a quatro) do nu´ mero de Iniciativas comunita´rias, sendo cada uma financiada por um u´ nico Fundo (FEDER, FSE ou FEOGA); — simplificaça˜o da programaça˜o e da execuça˜o das interven- ço˜ es; — clarificaça˜o das tarefas de acompanhamento e avaliaça˜o; — simplificaça˜o da gesta˜o financeira das intervenço˜ es mediante a criaça˜o de um sistema de autorizaço˜ es anuais automa´ticas e de reembolsos das despesas efectivas; — reforço dos dispositivos de auditoria financeira e criaça˜o de uma reserva de execuça˜o. B. Elaboraça˜o do anteprojecto de orientaço˜es para os Fundos Estruturais (2000-2006) 4. 3. O Comité sublinha que o «Sexto Relato´ rio Perio´ dico sobre a Situaça˜o Econo´ mica e Social e o Desenvolvimento das Regio˜ es» serviu, nos termos do pro´ prio relato´ rio, «de base ao estabelecimento do anteprojecto de orientaço˜ es dos Fundos para o perı´odo de 2000-2006». 4. 4. Estes trabalhos constituem a prova da recuperaça˜o econo´ mica espantosamente ra´pida das regio˜ es mais desfavore- cidas relativamente ao resto da Unia˜o. A sua principal causa consiste na integraça˜o cada vez maior das economias, mas o relato´ rio faz questa˜o de salientar que os Fundos Estruturais desempenharam igualmente um importante papel. Com efeito, e de acordo com os quatro modelos macro-econo´ micos utilizados, cerca de um terço da convergência realizada na˜o teria sido atingida sem os Fundos. 4. 5. Todavia, resta ainda muito por fazer, em especial em matéria de emprego. De facto, e apesar da retoma econo´ mica, o relato´ rio indica que a taxa de desemprego da Unia˜o no seu conjunto era de cerca de 10 % no fim de 1998. Além disso, o desemprego reparte-se de modo muito desigual entre as regio˜ es, indo de 3-4 % em certas regio˜ es a 20-24 % noutras. 4. 6. Quando se fala na problema´tica do emprego, faz-se evidente e imediatamente referência ao desemprego. No entanto, é importante sublinhar a seguinte interessante reflexa˜o que nos é proposta e que consiste no facto de um desemprego regional elevado conduzir à exclusa˜o social, o que torna o pro´ prio desemprego mais resistente às melhorias econo´ micas. Resolver tal situaça˜o exige, portanto, uma estratégia integrada que combine medidas de reforço da base econo´ mica das regio˜ es com medidas que melhorem o acesso ao mercado do trabalho (nomeadamente através da formaça˜o). 4. 7. Por outro lado, nota-se uma diminuiça˜o das disparida- des em matéria de infra-estruturas de base e de recursos humanos; nota-se também que, em matéria de inovaça˜o e de efica´cia do aparelho administrativo, foram igualmente conseguidos progressos. 4. 8. Igualmente, apo´ s 1993 ou 1994, a situaça˜o nos Paı´ses da Europa Central e Oriental (PECO) evoluiu rapidamente. A maior parte dos PECO conhecem novamente um crescimento. No entanto, a fraca produça˜o e a insuficiente produtividade constituem um desafio considera´vel e a qualidade das infra- -estruturas é, em geral, nitidamente inferior à que existe na Unia˜o. E´ neste contexto que se sublinha que, apo´ s o alarga- 4. 9. mento da Unia˜o, os Fundos Estruturais tera˜o um papel primordial a desempenhar na resoluça˜o destes problemas. Contudo, o Relato´ rio Anual de 1998 refere que sera˜o necessa´- rios esforços considera´veis para criar as estruturas necessa´rias à gesta˜o dos Fundos, antes que os PECO estejam prontos para participarem na polı´tica estrutural da Unia˜o. 4. 10. Sendo a preparaça˜o da pro´ xima geraça˜o de programas feita nos Estados-Membros no decorrer de 1999, a Comissa˜o considerou u´ til elaborar, em 1998, um anteprojecto de orientaço˜ es. Este tem como Objectivo ajudar as autoridades nacionais e regionais na preparaça˜o das respectivas estratégias de programaça˜o a tı´tulo de cada um dos objectivos n. o 1, n. o 2 e n. o 3 dos Fundos Estruturais, bem como das suas articulaço˜ es com o Fundo de Coesa˜o. 4. 11. grandes eixos: As orientaço˜ es indicativas articulam-se segundo três (1) M e l h o r a r a c o m p e t i t i v i d a d e r e g i o n a l Citam-se, no relato´ rio respeitante a 1998, o desenvolvimento de infra-estruturas de transportes, de energia, de sociedade de informaça˜o, de investigaça˜o e ambientais; a promoça˜o do desenvolvimento de estratégias integradas de IDT e de inovaça˜o a nı´vel regional; o apoio à actividade das empresas e, em especial, das PME, nomeadamente através do apoio à inovaça˜o e à investigaça˜o, à cooperaça˜o industrial e à colocaça˜o em rede, ao desenvolvimento dos recursos humanos, do capital de risco e dos serviços de ajuda às empresas. 8. 8. 2000 PT Jornal Oficial das Comunidades Europeias C 226/75 (2) P r o m o v e r o e m p r e g o , p r i m e i r a p r i o r i - (2) d a d e d a C o m u n i d a d e I n v e s t i g a ç a˜ o , d e s e n v o l v i m e n t o t e c n o l o´ - g i c o e i n o v a ç a˜ o O dado enquadra-se no novo Objectivo n. o 3 (acço˜ es sobre o mercado de trabalho, luta contra a exclusa˜o, desenvolvimento de formaço˜ es adaptadas, inı´cio de acço˜ es positivas para as mulheres), mas também nos novos objectivos n. o 1 e n. o 2, através de um quadro de referência comum para os recursos humanos. As avaliaço˜ es também po˜ em em destaque a necessidade de uma maior valorizaça˜o das capacidades de IDT existentes, de uma melhor orientaça˜o das acço˜ es para alvos bem precisos e de critérios de selecça˜o mais transparentes, bem como a de introduzir uma cultura de avaliaça˜o mais sistema´tica dos resultados e dos efeitos. (3) I n t e g r a r o d e s e n v o l v i m e n t o u r b a n o e o n u m e s q u e m a d e s e n v o l v i m e n t o e q u i l i b r a d o d o d e t e r r i t o´ r i o d a U n i a˜ o r u r a l d e s e n v o l v i m e n t o C. Avaliaço˜es intercalares 4. 12. Nos pontos seguintes o Comité quis ocupar-se dos elementos principais das avaliaço˜ es intercalares. Frisa-se no relato´ rio que as avaliaço˜ es intercalares visam apreciar o grau de execuça˜o dos programas em relaça˜o aos objectivos iniciais e, se necessa´rio, propor ajustamentos mais ou menos acentuados consoante o grau de efica´cia alcançado. 4. 13. O ano de 1998 ficou assinalado pela finalizaça˜o das quatro avaliaço˜ es tema´ticas iniciadas em 1997 (PME, IDT, ambiente, igualdade de oportunidades no quadro do FSE) e da avaliaça˜o de um tema horizontal (a parceria). Sa˜o os seguintes os principais resultados: (1) P M E No perı´odo de programaça˜o de 1994-1999, este sector tera´ beneficiado directamente de cerca de 21 mil milho˜ es de euros, ao abrigo dos objectivos n. os 1, 2, 5b e 6. A avaliaça˜o conclui que a ajuda dos Fundos Estruturais produziu um impacto benéfico neste domı´nio. Sublinha-se, no Relato´ rio Anual, que os dados reunidos em estudos de casos apontam para que as medidas de engenharia financeira sejam uma forma de intervença˜o vantajosa e duradoura, se bem que a introduça˜o de medidas desse tipo exija previso˜ es a longo prazo em regio˜ es onde o sector dos serviços financeiros tenha mais debilidades que pontos fortes. A avaliaça˜o identifica a necessidade de orientar a ajuda para alvos mais precisos, mas, por outro lado, salienta o valor das redes verticais e horizontais de PME, bem como as vantagens de uma participaça˜o de parceiros do sector privado na gesta˜o dos programas. O Comité insiste em especial em que se, de um modo geral, convira´ fazer uma abordagem mais comercial do apoio às PME, também na˜o deixa de ser importante ter em conta as especificidades regionais e sub-regionais. De um modo mais geral, as avaliaço˜ es sustentam uma reorientaça˜o mais nı´tida das acço˜ es para a inovaça˜o, a quali- dade dos recursos humanos e a colocaça˜o em rede dos diversos actores, nomeadamente as PME, ao nı´vel transregional e transnacional. (3) A m b i e n t e O Relato´ rio Anual frisa que o estudo foi efectuado com a ajuda de um método de determinaça˜o do impacte no ambiente dos programas financiados pelos Fundos Estruturais e da medida em que esses programas contribuiram para um desenvolvi- mento sustentado. A avaliaça˜o conclui que o estudo ex ante dos futuros programas inclua uma ana´lise dos pontos fortes, dos pontos fracos, das vantagens e dos riscos inerentes a cada uma das regio˜ es tanto no que diz respeito ao ambiente como às questo˜ es econo´ micas. (4) I g u a l d a d e d a s o p o r t u n i d a d e s n a s i n t e r - v e n ç o˜ e s d o F S E Em relaça˜o ao perı´odo anterior, observa-se primeiro uma melhoria da ventilaça˜o por sexos tanto dos dados de contexto como dos dados relativos à programaça˜o e à execuça˜o, embora, como é o´ bvio, com variaço˜ es entre Estados-Membros e, sobretudo, entre objectivos. O segundo aspecto observado é a tendência geral para a sub- -representaça˜o das mulheres nas acço˜ es do FSE. Por u´ ltimo, uma constante em relaça˜o ao perı´odo de progra- maça˜o precedente é o papel motor da intervença˜o comunita´ria. (5) P a r c e r i a O Comité regista a constataça˜o de que o contributo da parceria foi importante na fase de gesta˜o e de execuça˜o, dado ter proporcionado uma maior transparência e visibilidade às acço˜ es, uma melhoria da coordenaça˜o no plano organizacional e até inovaça˜o e flexibilidade. Todavia, o seu papel devera´ ser reforçado na transferência de boas pra´ticas, nos sistemas de acompanhamento e de avaliaça˜o e no que diz respeito à efica´cia da gesta˜o dos programas. C 226/76 PT Jornal Oficial das Comunidades Europeias 8. 8. 2000 Verificou-se, finalmente, que a multiplicaça˜o das formas e estruturas de parceria pode provocar a complicaça˜o da gesta˜o. Essa situaça˜o podera´ ser ultrapassada mediante a criaça˜o de uma estrutura de parceria u´ nica por programa, acompanhada pela diferenciaça˜o do papel dos diversos parceiros e da respectiva capacidade de influir nas deciso˜ es ao longo de cada uma das fases da programaça˜o. 4. 18. O Comité das Regio˜ es apoia a orientaça˜o estratégica da Comissa˜o em prol das regio˜ es com atraso de desenvolvi- mento e acolhe com interesse a abordagem integrada proposta para o novo Objectivo n. o 2, manifestando ao mesmo tempo algumas reservas quanto aos critérios de elegibilidade. D. Auditoria financeira — FSE, FEDER, FEOGA-Orientaça˜o 4. 14. quadro do FSE foram as seguintes: As principais constataço˜ es nas misso˜ es realizadas no — inobservância dos requisitos regulamentares em matéria de publicidade das acço˜ es; — nu´ mero excessivamente reduzido ou nulo de acço˜ es de controlo das acço˜ es co-financiadas; — ausência de transparência dos critérios de selecça˜o dos programas; — incumprimento dos prazos regulamentares de transferên- cia dos adiantamentos e dos pagamentos para os beneficia´- rios. 4. 15. objecto de observaço˜ es no quadro do FEDER: Os pontos seguintes foram com mais frequência — dificuldades de identificaça˜o das despesas declaradas no sistema contabilı´stico dos beneficia´rios finais; — inobservância das directivas comunita´rias relativas aos contratos pu´ blicos; — insuficiências ao nı´vel da pista de auditoria, tornando difı´cil o seguimento dos fluxos financeiros entre o orçamento comunita´rio e os beneficia´rios finais. 4. 16. taça˜o permitiram chegar às seguintes concluso˜ es: As misso˜ es efectuadas no âmbito do FEOGA-Orien- — insuficiências do sistema de gesta˜o e de controlo; — co-financiamento de despesas na˜o elegı´veis; — deduço˜ es ilegais; — erros administrativos resultantes de uma sobrevalorizaça˜o das despesas declaradas à Comissa˜o. 4. 19. benefı´cio das pessoas colectivas territoriais locais e regionais. No que diz respeito à parceria, pede o seu reforço em 4. 20. Por outro lado, o relato´ rio salienta que o Comité das Regio˜ es, favora´vel embora à comunicaça˜o da Comissa˜o, convida-a a elaborar uma polı´tica urbana que seja complemen- tar das desenvolvidas pelos Estados-Membros. 4. 21. Por fim, o Relato´ rio Anual dos Fundos Estruturais (1998) sublinha que, quanto às questo˜ es agrı´colas, o CR adoptou, em 14 de Janeiro de 1999, um parecer sobre a proposta de regulamento relativo ao apoio ao desenvolvimento rural pelo FEOGA, em que sublinha a importância dos objecti- vos visados pela proposta e apoia os seus princı´pios. Emite, no entanto, reservas sobre a possibilidade de atingir os objectivos da polı´tica de desenvolvimento rural definida na Conferência de Cork, sublinhando, nomeadamente, a insuficiência dos recursos financeiros, a falta de definiça˜o dos critérios de viabilidade econo´ mica, a insuficiente consideraça˜o da aborda- gem integrada e a imprecisa˜o quanto ao papel das autoridades regionais e locais na parceria. 5. Concluso˜ es 5. 1. Uma das principais caracterı´sticas dos anos 1997 e 1998 foi a recuperaça˜o do atraso na utilizaça˜o das dotaço˜ es verificado no inı´cio do perı´odo. De um modo geral, a execuça˜o dos programas é hoje satisfato´ ria. 5. 2. Tanto em 1997 como em 1998, os Estados-Membros que tiveram melhores taxas de execuça˜o das dotaço˜ es sa˜o, em geral, os paı´ses menos pro´ speros da Unia˜o, que sa˜o igualmente os principais beneficia´rios dos Fundos, designadamente, a tı´tulo do Objectivo 1, Espanha, Portugal e Irlanda. E. Dia´logo com o Comité das Regio˜es 4. 17. No que diz respeito ao futuro dos Fundos Estruturais, frisa-se no Relato´ rio que o CR reafirma, nos seus pareceres, a importância da coesa˜o econo´ mica e social como pilar da integraça˜o e da solidariedade europeias. 5. 3. A situaça˜o das Iniciativas Comunita´rias é sensivelmente diferente quanto ao grau de execuça˜o. Houve, com efeito, alguns atrasos, muitos deles devido ou à aprovaça˜o tardia dos programas (muitos deles foram aprovados em 1996 e 1997 na sequência da repartiça˜o da reserva) ou às caracterı´sticas especı´ficas de algumas das iniciativas, como a parceria no programa Urban e Interreg II ou as acço˜ es muitos especiais e inovadoras na Iniciativa PME. 8. 8. 2000 PT Jornal Oficial das Comunidades Europeias C 226/77 5. 4. A acça˜o dos Fundos Estruturais enquadra-se, pois, num contexto de diversificaça˜o, inovaça˜ o, emprego e competitivi- dade. Num quadro em que a prioridade absoluta é a salvaguarda e a criaça˜o de empregos, a parceria entre regio˜ es, cidades e municı´pios insere-se numa economia local geradora de emprego local dura´vel, e de preferência criadora de mais-valias. O Comité das Regio˜ es propôs-se ilustrar no relato´ rio 5. 5. sobre 1997 as acço˜ es dos Fundos Estruturais em prol das PME. O financiamento dos Fundos Estruturais incide numa grande diversidade de acço˜ es destinadas directamente às PME, sendo as mais importantes: — ajudas ao investimento em capital sob a forma de subven- ço˜ es directas ou medidas de engenharia financeira; — cofinanciamento de zonas de acolhimento de empresas; — acço˜ es de formaça˜o, incluindo formaça˜o em gesta˜o; — serviços de aconselhamento e de informaça˜o; — acço˜ es para desenvolver a investigaça˜o e desenvolvimento tecnolo´ gico (IDT); — acço˜ es no domı´nio da sociedade da informaça˜o; — infra-estruturas de proximidade ou destinadas às pequenas empresas; — ajuda à criaça˜o ou à manutença˜o de pequenas e médias empresas integradas no tecido local; — promoça˜o de actividades de investigaça˜o e de inovaça˜o nas PME e colocaça˜o destas em rede; — acço˜ es de formaça˜o dirigidas a alvos bem precisos destina- das tanto aos dirigentes de empresa como aos assalariados; — desenvolvimento dos recursos turı´sticos que tenham em conta as potencialidades locais; — valorizaça˜o, a nı´vel local, dos recursos agrı´colas e haliêu- ticos. 5. 9. Além do tema principal que o desenvolvimento local constitui, quatro grandes temas podem resumir a actividade do ano de 1998, directamente ligada à polı´tica de coesa˜o econo´ mica e social, servida pelos Fundos Estruturais. Sa˜o os seguintes: — adopça˜o dos u´ ltimos programas; — aceleraça˜o da execuça˜o financeira; — ajudas à internacionalizaça˜o através de acço˜ es inovadoras como o Europartenariat e Recite II que têm em vista desenvolver a cooperaça˜o comercial transnacional entre PME, ou a tı´tulo da Iniciativa Comunita´ria PME. — aprofundamento de determinados temas priorita´rios; — preparaça˜o do perı´odo de 2000-2006. 5. 6. Assim se desenha progressivamente no contexto das polı´ticas estruturais a emergência de prioridade para as PME que, nos documentos de programaça˜o mais recentes, se traduz num esforço financeiro acrescido. O Relato´ rio de 1998 é consagrado praticamente na 5. 7. totalidade à tomada de consciência e ao reforço da noça˜o de desenvolvimento local. Desde ha´ alguns anos que esta noça˜o se tornou uma verdadeira filosofia polı´tica. Com efeito, embora o desenvolvimento local na˜o seja, em si mesmo, uma prioridade polı´tica a nı´vel comunita´rio, muitas deciso˜ es recentes orientam-se no sentido de melhor tomar em conta a dimensa˜o territorial das polı´ticas estruturais. 5. 8. O Comité quer sublinhar a importância que é constan- temente concedida ao desenvolvimento local em cada uma das diferentes vertentes dos Fundos Estruturais. O Comité na˜o pode sena˜o congratular-se por este ser o caminho que parece ter sido escolhido para o futuro. O Comité salienta que, ainda que seja difı´cil quantificar a parte das acço˜ es de desenvolvimento local no conjunto dos programas, se calcula que estas acço˜ es representem cerca de 10 % do total das intervenço˜ es dos Fundos no actual perı´odo de intervença˜o, tendo em conta todos os tipos de acço˜ es. Mais ainda, nas zonas elegı´veis para o Objectivo 2, precisa-se que se estima em cerca de 15 % a parte dos financiamentos comunita´rios destinados às acço˜ es de desenvolvimento local. O Comité na˜o pode deixar de frisar o facto de que estas surgem, no quadro dos objectivos n. o 1 a n. o 6, em domı´nios referidos no Relato´ rio Anual, como: 5. 10. O Comité vê com agrado que se va´ procurar obter uma maior efica´cia na utilizaça˜o dos Fundos, mediante, nomeadamente, uma utilizaça˜o mais generalizada de instru- mentos assentes em alavancas financeiras (tais como garantias, participaço˜ es no capital ou subvenço˜ es reembolsa´veis), modu- lando as taxas ma´ximas de intervença˜o. Isto contribuira´ para reforçar o impacto dos Fundos Estruturais nas estruturas econo´ micas e sociais e para reforçar a competitividade das regio˜ es e das empresas da Unia˜o, sobretudo das PME. O Comité gostaria igualmente de salientar os elemen- 5. 11. tos do relato´ rio referente a 1998 que confirmam que, apesar da recuperaça˜o econo´ mica, resta ainda muito por fazer, em especial em matéria de emprego. De facto, a taxa média de desemprego na Unia˜o era de cerca de 10 %. Além disso, o desemprego reparte-se de modo desigual pelas regio˜ es. Por isso, importa estar consciente de que um desemprego regional elevado traz exclusa˜o social, o que torna o pro´ prio desemprego mais resistente às melhorias econo´ micas. Resolver tal situaça˜o exige uma estratégia integrada que combine medidas de reforço da base econo´ mica das regio˜ es com medidas que melhorem o acesso ao mercado do trabalho. 5. 12. O Comité quer colocar a to´ nica nas observaço˜ es induzidas pelas avaliaço˜ es intercalares durante 1998. Sa˜o, de resto, formuladas, no Relato´ rio Anual de 1998, cinco importantes observaço˜ es: — Nas PME, a avaliaça˜o identifica a necessidade de orientar melhor a ajuda para alvos bem precisos, nomeadamente através da criaça˜o de intermedia´rios especializados, que C 226/78 PT Jornal Oficial das Comunidades Europeias 8. 8. 2000 operem preferencialmente de forma descentralizada e a partir de balco˜ es u´ nicos. multiplicaça˜o das formas e estruturas de parceria serem potencial fonte de complicaço˜ es ao nı´vel da gesta˜o. — Na IDT, as avaliaço˜ es mostram que seria preferı´vel uma reorientaça˜o mais nı´tida das acço˜ es para a inovaça˜o, a qualidade dos recursos humanos e a colocaça˜o em rede dos diversos actores, nomeadamente as PME, ao nı´vel transregional e transnacional. — No que diz respeito ao ambiente, o estudo ex ante dos futuros programas deve incluir uma ana´lise dos pontos fortes, dos pontos fracos, das vantagens e dos riscos inerentes a cada uma das regio˜ es tanto no que concerne as questo˜ es ambientais como as econo´ micas. — Na˜o pode deixar de constatar-se a tendência geral para a sub-representaça˜o das mulheres nas acço˜ es do FSE. — papel da parceria devera´ ainda ser reforçado no que diz respeito à transferência de boas pra´ticas, aos sistemas de acompanhamento e de avaliaça˜o e à efica´cia da gesta˜o dos programas. Ha´ que na˜o perder de vista o facto de a Bruxelas, 13 de Abril de 2000. 5. 13. pronunciar sobre o seguinte: Além disso, o Comité das Regio˜ es faz questa˜o de se — Comité advoga o reforço da parceria, em benefı´cio das administraço˜ es locais. — Comité defende a elaboraça˜o de uma polı´tica urbana que seja complementar das polı´ticas desenvolvidas pelos Estados-Membros. — Comité exprime reservas sobre a possibilidade de atingir os objectivos de uma polı´tica de desenvolvimento rural tal como foi definida na Conferência de Cork, sublinhando, nomeadamente, a insuficiência dos meios financeiros, a falta de definiça˜o de critérios de viabilidade econo´ mica, a insuficiente consideraça˜o da abordagem integrada e a imprecisa˜o quanto ao papel das autoridades regionais e locais no âmbito da parceria. 5. 14. Por u´ ltimo, o Comité quer concluir o seu parecer sobre os «9. o e 10. o Relato´ rios Anuais dos Fundos Estruturais (1997 e 1998) FEDER — FSE — FEOGA — IFOP» com um forte encorajamento a todas as iniciativas que confirmem a necessidade de avançar na via do desenvolvimento local. O Presidente do Comité das Regio˜es Jos CHABERT


title: V. Resolução do Parlamento Europeu que informa o Comité Económico e Social das razões do diferimento da decisão relativa à quitação pela execução do Orçamento Geral da União Europeia para o exercício de 1998 Secção VI - Parte A: Comité Económico e Social (SEC(1999) 414 - C5-0008/1999 - 1999/2166(DEC))

eurovoc_concepts:
European Economic and Social Committee
adjournment
budgetary discharge
financial year
general budget
implementation of the budget

text: 7. 2. 2001 PT Jornal Oficial das Comunidades Europeias C 40/391 Quinta-feira, 13 de Abril de 2000 Decisão de quitação Dá quitação ao Escrivão do Tribunal de Justiça e aos secretários-gerais do Tribunal de Contas e do 11. Comité das Regiões pela execução do seu orçamento para o exercício de 1998; Encarrega a sua Presidente de transmitir a presente decisão às instituições e ao órgão consultivo 12. interessado e de promover a respectiva publicação no Jornal Oficial (série L). V. Resolução do Parlamento Europeu que informa o Comité Económico e Social das razões do dife- rimento da decisão relativa à quitação pela execução do Orçamento Geral da União Europeia para o exercício de 1998 Secção VI * Parte A: Comité Económico e Social (SEC(1999) 414 * C5-0008/ 1999 * 1999/2166(DEC)) O Parlamento Europeu, / Tendo em conta a conta de gestão e o balanço financeiro relativos ao exercício de 1998 (SEC(1999) 414 / C5-0008/1999), / Tendo em conta o relatório anual do Tribunal de Contas relativo ao exercício de 1998 (1) (C5-0266/ 1999), / Tendo em conta a Recomendação do Conselho de 13 de Março de 2000 (C5-0154/2000), / Tendo em conta o no 10 do artigo 272o do Tratado da União Europeia, / Tendo em conta os nos 2 e 3 do artigo 22 do Regulamento Financeiro, / Tendo em conta o relatório da Comissão do Controlo Orçamental (A5-0089/2000), A. Considerando que a gestão dos recursos financeiros postos à disposição do Comité Económico e Social em 1998 se caracterizou por diversas deficiências, B. Considerando que, atendendo às graves irregularidades assinaladas no relatório anual do Tribunal de Contas para o exercício de 1996 relativamente à gestão das dotações do Comité Económico e Social, o Parlamento diferiu na sua Resolução de 7 de Outubro de 1998 (2) a sua decisão relativa à quitação para 1996, C. Considerando que uma das condições principais impostas pelo Parlamento na resolução acima men- cionada ao Comité Económico e Social para a concessão de quitação foi a de que a questão devia ser comunicada à UCLAF, «para definir toda e qualquer forma de implicação e de responsabilidade admi- nistrativa relativamente à contabilização, à autorização, às ordens de pagamento e à liquidação das despesas», D. Considerando que no momento do exame da quitação para 1997 essa condição ainda não tinha sido preenchida, tendo o Parlamento decidido diferir na sua resolução de 4 de Maio de 1999 (3), a decisão relativa à quitação para o exercício de 1997 enquanto não lhe fossem comunicadas as conclusões do inquérito da UCLAF, E. Considerando que o Comité Económico e Social só comunicou a questão à OLAF em 27 de Janeiro de 2000, Gestão das dotações de 1998 1. Insta o Comité Económico e Social a tomar todas as medidas necessárias para inverter a grave redu- ção da taxa de utilização (77,85 %) das dotações transitadas do exercício anterior; neste sentido, solicita que lhe seja apresentado antes de 15 de Junho de 2000 um relatório sobre todas as dotações da secção VI transitadas de 1997 para 1998 e de 1998 para 1999, cuja taxa de anulação seja superior a 10 %; (1) (2) (3) JO C 349 de 3. 12. 1999. JO C 328 de 26. 10. 1998, p. 115. JO C 279 de 1. 10. 1999, p. 132. C 40/392 Jornal Oficial das Comunidades Europeias PT 7. 2. 2001 Quinta-feira, 13 de Abril de 2000 Solicita ao Comité Económico e Social que melhore a gestão financeira das dotações, cuja execução 2. lhe foi confiada pela autoridade orçamental; Mudança das instalações para o complexo Belliard 3. Lamenta que, volvidos quase dois anos após a saída do Parlamento do complexo Belliard, o Comité Económico e Social e o Comité das Regiões não tenham actuado com a diligência necessária para se instalarem nesse edifício; considera que a lentidão das negociações com os proprietários dos edifícios pode, em última instância, pôr em causa a validade do compromisso assumido pelos dois Comités de se instalarem no complexo Belliard o mais rapidamente possível; sublinha que a situação actual é prejudicial ao orçamento da União, dado que as rendas e as despesas acessórias correspondentes aos edifícios actual- mente ocupados pelos dois Comités (complexo Ardenne e Ravenstein) e às instalações que ocuparão no futuro (complexo Belliard) são cobertas pelo orçamento; 4. Insta o Comité Económico e Social e o Comité das Regiões a concluir as negociações supracitadas com base no princípio de boa gestão financeira e a garantir uma utilização óptima das dotações postas à sua disposição pela autoridade orçamental a seu pedido (transferência no 44/99, no montante de 26 000 000 €); Seguimento dado ao relatório anual do Tribunal de Contas relativo ao exercício de 1996 Lamenta que o Comité Económico e Social tenha demorado mais de quinze meses a submeter-se à 5. decisão da autoridade orçamental de comunicar a questão à OLAF; Decisão de adiar a quitação Decide adiar a decisão relativa à quitação para o exercício de 1998 enquanto não lhe forem comu- 6. nicadas as conclusões do inquérito da OLAF, em conformidade com o disposto na sua resolução acima mencionada sobre o adiamento da quitação para o exercício de 1996; Encarrega a sua Presidente de transmitir a presente resolução ao Conselho, à Comissão, ao Tribunal 7. de Contas e ao Comité Económico e Social. 3. CECA (Quitação 1998) A5-0092/2000 I. Decisão do Parlamento Europeu sobre a concessão de quitação à Comissão pela execução do orça- mento da Comunidade Europeia do Carvão e do Aço (CECA) no exercício de 1998 (C5-0153/2000 * 2000/2077(DEC)) O Parlamento Europeu, / Tendo em conta o relatório do Tribunal de Contas sobre as demonstrações financeiras da Comunidade Europeia do Carvão e do Aço (CECA) em 31 de Dezembro de 1998, (1) / Tendo em conta o relatório anual do Tribunal de Contas / Relatório Anual CECA relativo ao exercí- cio de 1998 (incluindo a declaração de fiabilidade relativa à CECA), acompanhado da resposta da Comissão (2) (C5-0153/2000), (1) (2) JO C 240 de 25. 8. 1999, p. 24. JO C 338 de 25. 11. 1999