title: 98/183/EG: Beschikking van de Commissie van 1 oktober 1997 betreffende steun van Frankrijk aan Thomson SA en Thomson multimedia (Slechts de tekst in de Franse taal is authentiek) (Voor de EER relevante tekst)

eurovoc_concepts:
European Commission
France
State aid
application of EU law
control of State aid
electronics industry

text: 7. 3. 98 NL Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen L 67/31 II (Besluiten waarvan de publicatie niet voorwaarde is voor de toepassing) COMMISSIE BESCHIKKING VAN DE COMMISSIE van 1 oktober 1997 betreffende steun van Frankrijk aan Thomson SA en Thomson multimedia (Slechts de tekst in de Franse taal is authentiek) (Voor de EER relevante tekst) (98/183/EG) DE COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN, Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, inzonderheid op artikel 93, lid 2, eerste alinea, Gelet op de Overeenkomst betreffende de Europese Economische Ruimte, inzonderheid op artikel 62, lid 1, onder a), Na belanghebbenden overeenkomstig bovengenoemde artikelen te hebben aangemaand hun opmerkingen te maken, Overwegende hetgeen volgt: I. INLEIDING VAN DE PROCEDURE VAN ARTIKEL 93, LID 2, VAN HET VERDRAG Bij brief van 10 februari 1997 stelde de Commissie de Franse regering in kennis van haar besluit van 18 december 1996 de procedure (1) van artikel 93, lid 2, van het EG-Verdrag in te leiden ten aanzien van steunmaatre- gelen ten behoeve van Thomson SA en Thomson multi- media. Deze maatregelen omvatten de door de Franse autoriteiten in oktober 1996 aangemelde herkapitalisatie van Thomson SA, de moedermaatschappij van het over- heidsconcern Thomson, voor een bedrag van omstreeks 11 miljard FRF. In een aan de Commissie gericht schrijven van 12 december kondigde de heer Arthuis, minister van Financi(cid:137)n, aan dat de voorgenomen herkapi- talisatie van Thomson SA hoofdzakelijk ten behoeve van de dochteronderneming voor consumentenelektronica, Thomson multimedia, zou worden gebruikt, en geen gevolgen voor de andere belangrijke dochter van het concern, Thomson CSF zou hebben. Deze laatste is een concern voor bedrijfselektronica dat werkzaam is in de defensiesector en dat volgens toezeggingen van de Franse autoriteiten spoedig zal worden geprivatiseerd. Thomson multimedia, een van de belangrijkste consumentenelek- tronicabedrijven, kampt sinds het begin van de jaren 1990 met een reeks tekorten, waardoor de verliezen zich hebben opgestapeld en het eigen vermogen van het concern volledig werd opgeslokt. De Commissie had geoordeeld dat, volgens het door haar in soortgelijke omstandigheden toegepaste beginsel van de particuliere investeerder in een markteconomie, de toenmalige financi(cid:137)le vooruitzichten er niet op wezen, dat het ge(cid:139)nvesteerde kapitaal een met de markt verenigbaar rendement zou opleveren, zodat een particuliere inves- teerder niet tot herkapitalisatie van de onderneming zou zijn overgegaan, en dat derhalve moest worden geconclu- deerd dat de betrokken maatregelen steunelementen konden inhouden. De verenigbaarheid van de betrokken maatregelen met het Verdrag kon uitsluitend worden beoordeeld ten aanzien van de uitzondering van artikel 92, lid 3, onder c). Zij hadden immers steun aan een onderneming in moeilijkheden ten doel, zodat de verenigbaarheid ervan moest worden getoetst aan de communautaire kaderregeling voor reddings- en herstruc- tureringssteun aan ondernemingen in moeilijkheden (2). In haar mededeling betreffende de inleiding van deze procedure verzocht de Commissie de autoriteiten daarom haar een herstructureringsplan voor Thomson multimedia voor te leggen waarmee de levensvatbaarheid zou worden hersteld. De mededeling betreffende de inleiding van de huidige procedure had tevens betrekking op de verkoop aan de staat van het belang dat Thomson SA in Cr(cid:130)dit Lyonnais (1) PB C 90 van 20. 3. 1997, blz. 3. (2) PB C 368 van 23. 12. 1994, blz. 12. L 67/32 NL Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen 7. 3. 98 bezat tegen een prijs die steunelementen kon inhouden. De Commissie had immers de prijs onderzocht waartegen het belang van Thomson SA in Cr(cid:130)dit Lyonnais (CL) (te weten 3,01 % van het kapitaal van CL) volgens de over- eenkomst van 20 mei 1996 door de staat was terugge- kocht, namelijk voor een prijs van 306,7 FRF per aandeel. Er zij aan herinnerd (1) dat, aangezien de gewone aandelen Cr(cid:130)dit Lyonnais niet ter beurze genoteerd zijn, voor de beoordeling van deze transactie het beleggingsbewijs (CI) als onderliggend waardepapier werd gebruikt, en dat een gewoon aandeel normaal een zekere meerwaarde heeft ten opzichte van een CI (een CI geeft geen stemrecht). De Commissie had zich vragen gesteld bij de hoogte van de bij deze transactie toegepaste premie van 30 % van de waarde van een aandeel ten opzichte van een CI en was tevens van oordeel dat de koers van het CI waarvan werd uitgegaan (koers per 31 december 1995, of 235 FRF), niet gerechtvaardigd leek omdat de transactie op 20 mei 1996 werd afgerond, na een sterke koersdaling van het CI (tot 164 FRF), dit wil zeggen een waardeverlies van 30 %. De Commissie was van mening, dat de betrokken maatre- gelen steunelementen konden bevatten en dat, in voorko- mend geval, de verenigbaarheid ervan met het Verdrag slechts kon worden beoordeeld in het kader van de proce- dure van artikel 93, lid 2, van het Verdrag. II. MOTIVATIE VAN DE AANGEMELDE MAATREGELEN Thomson is een concern van wereldformaat dat werkzaam is op het gebied van de consumentenelektronica en van de bedrijfselektronica, inzonderheid in de defensiesector. De staat heeft een meerderheidsbelang (76 %) in de moedermaatschappij Thomson SA. France Telecom, een overheidsbedrijf, heeft ongeveer 20 % van de aandelen van de moedermaatschappij in handen. De rest van het kapitaal (4 %) is in handen van enkele minderheidsaan- deelhouders. Thomson SA bezit alle aandelen van Thomson multimedia, het bedrijf waarin de activiteiten op het gebied van consumentenelektronica zijn samenge- bracht, en is hoofdaandeelhoudster (58 %) van Thomson CSF, waarin de activiteiten op het gebied van bedrijfselek- tronica zijn samengebracht, en die een aanzienlijk deel van haar omzet behaalt in de defensiesector. De overige aandelen van Thomson CSF (42 %) zijn over het brede publiek verspreid en ter beurze genoteerd. Voorts was het Thomson-concern tot 1996 met ongeveer 20% van het kapitaal (cid:190) waarvan 3,01 % via de holding Thomson SA (cid:190) (cid:130)(cid:130)n van de belangrijkste aandeelhouders van Cr(cid:130)dit Lyonnais. (tot maart Thomson multimedia 1995 Thomson Consumer Electronics genaamd) bestaat uit een vijftigtal ondernemingen in de sector consumentenelektronica. Het is in omvang het vierde concern op wereldniveau in deze sector en het tweede op Europees niveau. Thomson multimedia, dat in 1987 de Amerikaanse producent RCA heeft gekocht van General Electric, bekleedt met een marktaandeel van ongeveer 20 % een leidende positie in Noord-Amerika. Het concern had eind 1996 bijna 49 000 werknemers en behaalde een omzet van 39,3 miljard FRF. (1) PB C 90 van 20. 3. 1997, blz. 7. De producten van Thomson multimedia worden onder talrijke merknamen op de markt gebracht (Thomson, RCA, GE, Proscan, Telefunken, Ferguson, Nordmende, Saba). Ondanks technologische een onmiskenbare deskundigheid had het concern in de jaren 1990 te kampen met onvoldoende industri(cid:137)le concurrentiekracht, onder meer wegens de verspreiding van zijn productie- middelen. Tegelijk werd zijn commerci(cid:137)le aanwezigheid in Europa uitgehold. In een verzadigde markt, die wordt gekenmerkt door een prijzenslag tussen de belangrijkste producenten, heeft deze industri(cid:137)le en commerci(cid:137)le zwakte sinds 1992 tot aanzienlijke verliezen van gemid- deld meer dan 1 miljard FRF per jaar geleid, en de situatie is in 1996 nog verergerd. Het eigen vermogen van het concern werd volledig opgeslokt door deze verliezen, waardoor het nettoresultaat in 1995 negatief werd en in 1996 op –2,8 miljard FRF uitkwam. De getroffen herstructureringsmaatregelen waren ontoereikend om de levensvatbaarheid te herstellen. In dergelijke omstandig- heden had het concern zonder een vergaande herstructu- rering, gekoppeld aan een herkapitalisering, moeten worden geliquideerd. Thomson multimedia kon tot op heden slechts overleven door een beroep te doen op leningen van de moedermaatschappij, Thomson SA, die jegens haar de rol van bankier vervulde. Door het aangaan van steeds meer schulden, die eind 1996, 16,1 miljard FRF beliepen, werden de structurele oorzaken van de crisis verre van opgelost, maar werd de toestand integen- deel nog verergerd, doordat de gevolgen werden uitgesteld en de steeds zwaardere financi(cid:137)le lasten op het bedrijfsre- sultaat gingen wegen. De situatie van de dochteronderneming Thomson multi- media heeft de positie van de moedermaatschappij Thomson SA aangetast, die geen eigen industri(cid:137)le bedrijfsactiviteiten heeft en uitsluitend als financierings- holding dienst doet. Zo is het eigen vermogen van het concern, door het gecumuleerde effect van de groeiende verliezen bij de dochterondernemingen, gedaald van bijna 8 miljard FRF in 1990 tot ongeveer –3,7 miljard FRF eind 1995, waardoor een herkapitalisatie of liquidatie noodzakelijk waren geworden. Zoals de Commissie in haar mededeling betreffende de inleiding van de onderha- vige procedure heeft beklemtoond, zou zonder het ingrijpen van een particuliere aandeelhouder die een aanzienlijk kapitaal kon beschikbaar stellen, de toegang van Thomson SA tot de kapitaalmarkt in 1994, toen het eigen vermogen negatief werd, definitief zijn gesloten en had de onderneming moeten worden geliquideerd. III. ANTWOORD VAN DE FRANSE AUTORITEITEN Bij schrijven van 6 maart 1997 hebben de Franse autori- teiten de Commissie het door haar verzochte herstructu- reringsplan voor Thomson multimedia toegestuurd, alsmede hun opmerkingen ter verdediging van de maatre- gelen ten aanzien waarvan de procedure van artikel 93, lid 2, van het Verdag was ingeleid. Nadat de Commissie de autoriteiten op 2 april 1997 bijkomende vragen had gesteld, werden deze opmerkingen aangevuld bij schrij- vens van 26 mei en 2 september 1997. 7. 3. 98 NL Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen L 67/33 i) Verkoop van de aandelen Cr(cid:130)dit Lyonnais van Thomson SA aan de staat In hun antwoord wezen de Franse autoriteiten op de volgende punten. De (cid:190) niet ter beurze genoteerde (cid:190) CL-aandelen werden door de staat van Thomson SA teruggekocht tegen een prijs die 30 % hoger lag dan de koers van het CI per 31 december. Zij rechtvaardigden deze meerwaarde door de noodzaak de rekeningen over het boekjaar 1995 van Thomson SA af te sluiten met een verwijzing naar een definitieve transactie of een onom- keerbare koopverbintenis. Op basis daarvan werd in de rekeningen van 1995 een voorziening opgenomen die overeenkomt met de waardevermindering die Thomson over deze verkoop van aandelen boekte. De Franse autori- teiten herinnerden er overigens aan dat deze prijs tot stand is gekomen na rechtstreekse onderhandelingen tussen beide partijen en gebaseerd was op verschillende referentie-elementen. Behalve op de waarde van het CI wezen zij op de meerwaarde ten opzichte van de netto- boekwaarde per Cr(cid:130)dit Lyonnais-aandeel, die, uitgaande van de verkoopprijs van 306,7 FRF per aandeel, op 31 december 1995 66 % bedroeg, tegen een gemiddelde van 80 (cid:133) 100 % bij vergelijkbare Franse banken. Voorts betoogden zij dat de kapitaalverhogingen van Cr(cid:130)dit Lyonnais in september 1993 en juli 1994 tegen een duidelijk hogere prijs (respectievelijk 880 FRF en 774 FRF per aandeel) waren gerealiseerd, weliswaar in omstan- digheden die ondertussen zijn veranderd. Ten slotte was Frankrijk van mening, dat de aandeelpremie ten opzichte van het CI bij de transactie (30 %, of de verhouding tussen 306,7 FRF en de koers van 235 FRF van het CI op 31 december 1995) lager was dan de premie die bij de twee voornoemde transacties (40 % (cid:133) 45 %) en bij verge- lijkbare ondernemingen (43 % (cid:133) 56 %) werd gehanteerd. In hun brief van 2 september 1997 beklemtoonden de Franse autoriteiten bovendien dat, hoewel de koers van het CI bij de ondertekening van de transactie op 20 mei 164 FRF beliep, hij daarentegen bij de sluiting van de overeenkomst tussen de staat en Thomson op 12 april 1996 209 FRF, en op de dag van de openbaarmaking van deze transactie op 17 april 190 FRF bedroeg. ii) Herkapitalisatie van Thomson SA en Thomson multimedia Bij schrijven van 6 maart deed Frankrijk de Commissie een herstructureringsplan voor Thomson multimedia voor de periode 1997-1999 toekomen. Dit plan was gebaseerd op verschillende factoren om de levensvatbaarheid te herstellen. Aanzuivering van de schulden en verlichting van de financi(cid:137)le lasten. Door de herkapitalisatie van Thomson multimedia, die zo goed als de totale voorgenomen kapitaalverhoging voor Thomson SA zal omvatten (10 866 miljoen FRF van de omstreeks 11 miljard FRF die is gepland voor Thomson SA), zal de balans van de onderneming volledig kunnen worden geherstructureerd: de schulden zullen vanaf 1997 met 9,3 miljard FRF afnemen. Terwijl de nettosituatie van het concern op dit moment negatief is, zal zij na de herkapitalisatie opnieuw een waarde van 7 miljard FRF bereiken, tussen eigen een 50/50-verhouding vermogen en schulden. Dankzij de schuldvermindering zal Thomson multimedia voor honderden miljoenen FRF per jaar financi(cid:137)le lasten kunnen besparen. De netto financi(cid:137)le lasten, die in 1996 1 319 miljoen FRF beliepen, zullen in 1999 waarschijnlijk dalen tot een (nog hoog) niveau van 887 miljoen FRF, wat een besparing van onge- veer 430 miljoen FRF oplevert. bij Terugwinning eigendom vanaf 1999. van de inkomsten uit intellectuele Bij de overname van RCA van General Electric (GE) in 1987 had Thomson tot 31 december 1998 afstand gedaan van de inkomsten uit licenties en octrooien. Deze concessie heeft betrekking op alle van GE overgenomen octrooien en op de octrooien die Thomson multimedia sindsdien heeft laten inschrijven (d. w. z. het grootste deel van zijn huidige inkomsten uit intellectuele eigendom). De dochteronderneming waarin al deze octrooien zijn ondergebracht, RCATL, boekte in 1995 een nettoresultaat van (. ) (1) US-dollar, of omstreeks (. ) FRF. Volgens de raming van de autoriteiten zal de terugkeer van deze inkomsten naar Thomson multimedia in 1999 goed zijn voor 950 miljoen FRF. Een herstructureringsplan dat voorziet in een personeels- vermindering van 20 % in de periode 1996-1998. Volgens dit plan worden wereldwijd negen industri(cid:137)le vestigingen, (cid:130)(cid:130)n O & O-vestiging en (cid:130)(cid:130)n commerci(cid:137)le vestiging gesloten, en aanzienlijke besparingen op het verkoopapparaat gemaakt. Het gaat in totaal om 10 640 personen. Deze maatregelen hebben vooral betrekking op Amerika (samenbrengen van de Noord-Amerikaanse productie in Mexico), en Azi(cid:137) (verplaatsing van de activi- teiten van Singapore naar Thailand en van Maleisi(cid:137) naar de Filipijnen). In Europa wordt de productie gereorgani- seerd. De O & O-activiteiten van de onderneming in Straatsburg moeten naar Rennes worden verlegd. De fabrieken van het concern in Duitsland worden gesloten in de vestiging van Angers en hun productie wordt (Frankrijk) ondergebracht. Voorts zijn er overdrachten van Angers naar Taranc(cid:155)n (Spanje), en van Taranc(cid:155)n naar Polen, waar een nieuwe fabriek wordt gebouwd. Door deze reorganisatie wordt ernaar gestreefd de productiebe- drijven te specialiseren per groep producten. Na afloop van deze industri(cid:137)le herstructurering zullen de hoogwaar- dige en grote televiesietoestellen in Angers worden vervaardigd, de middelmatige toestellen in Spanje en die van de lagere categorie(cid:137)n in Polen. (1) In de voor publicatie bestemde versie van deze beschikking zijn bepaalde vertrouwelijke gegevens weggelaten. L 67/34 NL Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen 7. 3. 98 Volgens de gegevens van de autoriteiten gaat het grootste deel van de totale kosten van het plan naar maatregelen voor schadeloosstelling van het personeel. Volgens de onderneming zal met dit plan vanaf 1999 een besparing van naar schatting 950 miljoen FRF per jaar worden verkregen. Aangezien voor alle kosten van dit plan reeds boekhoudkundig voorzieningen zijn getroffen (reeds in 1995, maar vooral in 1996 ten bedrage van 1,2 miljard FRF), zullen deze besparingen ten volle effect sorteren op het bedrijfsresultaat van 1999. Rekening houdend met de besparingen die dit plan reeds in 1997 en 1998 zal opleveren, zal de onderneming in het eerste halfjaar van 1999 reeds alle herstructureringskosten afgeschreven hebben. Tabel A Herstructurering 1996-1998 Betrokken personeel Kosten Europa (twee fabrieken, (cid:130)(cid:130)n O & O-eenheid, verkoop- apparaat) Amerika (zes fabrieken, verkoopapparaat) Azi(cid:137) (twee fabrieken) Diversen 1 104 4 300 5 236 592 722 124 149 Totaal 10 640 1 587 (in miljoen FRF) Invloed op het resultaat 1999 348 552 50 950 Stijging van de verkoop van nieuwe digitale producten. De nieuwe digitale producten (hoofdzakelijk digitale decodeerapparaten en de Digital Video Disc (DVD)), waarvoor Thomson multimedia naar eigen zeggen een technologische voorsprong heeft die haar in een gunstige situatie plaatst, maakten in 1995 nog een uiterst gering deel van de activiteiten uit (2,9 miljard FRF of 8 % van de omzet). Volgens de eerste gegevens van Frankrijk eind 1996 en begin 1997 werd een groei van de omzet voor deze producten van bijna 40 % per jaar verwacht, zodat deze producten volgens de prognoses van Thomson multimedia vanaf 1998 bijna 19 % van deze omzet zouden leveren. De onderneming heeft deze optimistische vooruit- zichten vervolgens in het voorjaar van 1997 naar beneden bijgesteld. In het licht van de prognoses voor 1996-1999 waarop dit plan is gebaseerd, komt daarbij nog een vijfde, zeer belangrijk element dat de levensvatbaarheid van de onderneming helpt te herstellen: een scherpe stijging van de omzet, waaronder, zij het in een trager tempo, bij de traditionele kernproducten (kleuren-TV’s en videorecorders). Deze prognoses gaan uit van een gelijkblijvend Amerikaans marktaandeel van het concern en een herovering van het Europese marktaandeel, dat van ongeveer 14 % in 1990 (marktaandeel kleuren-TV’s) gezakt was tot omstreeks 11 % in 1996. Het concern verwacht een terugkeer naar het historische marktaandeel dat begin jaren 1990 in Europa werd bereikt. Tabel B Thomson multimedia (cid:190) Prognoses van activiteiten en resultaten Geconsolideerde omzet Brutomarge Bedrijfsresultaat Financieel resultaat Lopend resultaat Resultaat deelnemingen (in miljoen FRF) 1996 1997 1998 1999 39 284 42 024 44 314 7 378 – 153 – 1 319 – 1 472 3 7 914 134 – 1 031 – 897 6 8 833 756 – 868 – 112 6 46 692 10 310 1 994 – 887 1 108 6 7. 3. 98 NL Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen L 67/35 1996 1997 1998 1999 (in miljoen FRF) Herstructureringen Andere buitengewone elementen Resultaat v(cid:155)(cid:155)r belasting en participatie Belasting – 1 195 – 17 – 2 861 – 54 – 20 – 911 – 50 – 21 – 127 – 100 Nettoresultaat – 2 735 – 961 – 227 Nettosituatie Nettoschulden – 2 820 16 174 7 085 6 916 6 858 7 577 – 21 1 093 – 700 393 7 251 7 339 Zichtbare rentabiliteit n. m. – 13,6 % – 3,3 % 5,4 % Bron: Franse autoriteiten en Thomson multimedia, driejaarlijkse vooruitzichten, opgesteld eind 1996. Op basis van de voormelde vier belangrijkste factoren voor het herstel van de levensvatbaarheid zou Thomson multimedia volgens het bovenstaande tijdschema (tabel B) in 1999 opnieuw winst boeken. Het lopende bedrijfsresul- taat (v(cid:155)(cid:155)r financi(cid:137)le lasten) zal in 1999 stijgen van 1,7 % naar 4,3 % van de omzet, wegens de terugwinning van de inkomsten uit de intellectuele eigendom van het concern die van 1988 tot 1998 aan General Electric waren afge- staan. Het nettoresultaat na belasting zou in het laatste jaar van het plan weer net boven nul uitkomen (0,8 % van de omzet en ongeveer 5 % van het eigen vermogen). Frankrijk legde de Commissie het volgende financierings- plan voor de onderneming voor: over de periode van het plan zal de financiering uit eigen middelen ongeveer 90 % van de lopende financieringsbehoeften (zonder herstructurering en schuldvermindering) dekken. Het resterende bedrag en de buitengewone behoeften zullen met de kapitaalsverhoging worden gefinancierd. De kapi- taalsverhoging van Thomson multimedia (10 866 miljoen FRF) is gedurende deze periode dus voor drie doeleinden bestemd: het saldo van de lopende behoeften, ten bedrage van 732 miljoen FRF, met inbegrip van de niet door zelffinanciering gedekte investeringen (jaren 1997 en 1998), de herstructureringsmaatregelen ten bedrage van 1 305 miljoen FRF, en ten slotte vooral de schuldaanzui- vering ten bedrage van 8 829 miljoen FRF. Nadat de Commissie Frankrijk bij de inleiding van deze procedure had ondervraagd over de voorgenomen maatre- gelen om eventuele verstorende gevolgen van de betrokken steun te compenseren, oordeelde zij dat de herkapitalisatie van Thomson multimedia zonder versto- rende gevolgen kon worden uitgevoerd. Dit werd beves- tigd door de verklaring van Frankrijk, dat de marktaan- delen van het concern gemiddeld op hetzelfde niveau zouden blijven; dat voorrang wordt verleend aan producti- viteits- en vervangingsinvesteringen, en niet aan de capa- citeitsuitbreiding; en dat Thomson multimedia na de privatisering niet gemakkelijk meer toegang zal hebben tot leningen om een agressieve strategie te financieren. Bij de aanmelding van deze operatie in oktober 1996 had Frankrijk geopperd dat dit de minst dure oplossing was voor de staat, omdat de onderneming zonder herkapitali- satie had moeten worden geliquideerd. Daarom was er volgens Frankrijk geen sprake van staatssteun. De Franse autoriteiten hadden een dergelijke liquidatie becijferd op 20 (cid:133) 25 miljard FRF, dit wil zeggen ongeveer ten minste het dubbele van de herkapitalisatiekosten. Aangezien de Commissie in haar mededeling betreffende de inleiding van deze procedure dit argument en dit cijfer betwistte, onder meer omdat dit cijfer inhield dat de sociale kosten en de volledige liquidatieschulden ten laste van de staat- aandeelhouder kwamen, legde Frankrijk, om deze toewij- zing van de liquidatieschulden te argumenteren, prece- denten uit de rechtspraak van Franse gerechten voor, waarin de aansprakelijkheid van de staat-aandeelhouder voor de liquidatieschulden van overheidsbedrijven werd bevestigd. Ten slotte stelde de minister van Economie, Financi(cid:137)n en Industrie bij schrijven van 17 september 1997 de Commissie op de hoogte van de toezeggingen zoals vermeld in artikel l, lid 3, van de onderhavige beschikking waartoe Frankrijk met het oog op de vaststelling van een beschikking bereid was. IV. OPMERKINGEN VAN BELANGHEBBENDEN De Commissie heeft ingevolge de bekendmaking in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen twee opmerkingen van belanghebbenden ontvangen betref- fende de inleiding van de procedure. Bij een aan de Commissie gericht schrijven van 18 april heeft de onderneming Philips opgemerkt dat er in Europa en de rest van de wereld overcapaciteit bestond voor de productie van televisietoestellen en videorecorders. Volgens de gegevens van de onderneming bedroeg de wereldproductiecapaciteit in 1995 121 miljoen televisie- toestellen, bij een verkoop van 103 miljoen toestellen per jaar. Voor videorecorders was dit volgens dezelfde bron 67 miljoen en 50 miljoen toestellen. Philips was van oordeel dat een capaciteitstoename in deze sector niet mocht L 67/36 NL Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen 7. 3. 98 worden gestimuleerd, maar dat integendeel maatregelen voor de vermindering en de rationalisering van de productiecapaciteit in Europa moesten worden bevorderd. In een brief van 16 april 1997 heeft de F(cid:130)d(cid:130)ration g(cid:130)n(cid:130)- rale des mines et de la m(cid:130)tallurgie (FGMM), een Franse vakorganisatie die aangesloten is bij de CFDT, het beginsel van een herkapitalisatie zonder personeelsver- mindering verdedigd. De FGMM was meer in het bijzonder van oordeel, dat de thans aangemelde herkapita- lisatie het gevolg was van vroegere verplichtingen van de staat-aandeelhouder, die in de jaren 1988-1991 niet de financi(cid:137)le middelen ter beschikking heeft gesteld die voor zijn industri(cid:137)le beslissingen en zijn keuze voor een externe groei van de onderneming nodig waren. V. BEOORDELING VAN DE VOORGENOMEN STEUN- MAATREGELEN i) Verkoop aan de staat van het belang van Thomson SA in Cr(cid:130)dit Lyonnais De Commissie heeft kennis genomen van het antwoord van Frankrijk betreffende de waardebepaling van de CL- aandelen op 306,7 FRF bij de aankoop ervan door de staat van Thomson. Voorts heeft zij kennis genomen van een in november 1996 door een deskundige opgesteld verslag over de prijs van deze transactie, die werd overeenge- komen bij de sluiting van de overeenkomst tussen de staat en Thomson op 20 mei. (. ) v(cid:155)(cid:155)r de materi(cid:137)le afwikke- ling van de transactie begin 1997 (1), had de staat in ieder geval nog de tijd om vast te stellen dat deze transactie zijn vermogensbelangen schaadde en dus moest worden herzien. Hij was daartoe in staat, aangezien hij een recht- streeks meerderheidsbelang in Thomson SA (76 %) had en derhalve feitelijk volledige zeggenschap over de onder- neming had. Er zij overigens op gewezen dat de deskun- dige de bij de transactie toegepaste aandeelpremie van 30 % ten opzichte van het CI als normaal beschouwde. De Commissie kan zich niet aansluiten bij het argument van Frankrijk ter rechtvaardiging van de datum van 31 december 1995 voor de waardebepaling van het onderlig- gende waardepapier (het beleggingsbewijs van Cr(cid:130)dit Lyonnais, of CI-CL). Deze datum kan eventueel gelden, zoals Frankrijk heeft gesteld, voor het afsluiten van de rekeningen over 1995 en de waardebepaling per 31 december van het Thomson SA-belang in Cr(cid:130)dit Lyon- nais. Hij is daarentegen niet te rechtvaardigen voor een op 20 mei 1996 ondertekende transactie, daar de koers van het aandeel ondertussen met 30 % was gezakt, vermoede- lijk nadat gegevens over de werkelijke situatie van Cr(cid:130)dit Lyonnais de kapitaalmarkt hadden bereikt. Bij schrijven van 2 september 1997 heeft Frankrijk erop gewezen dat de koers van het CI-CL-aandeel bij de afronding van de onderhandelingen tussen Thomson en de staat 209 FRF beliep, en dat het aandeel bij de bekendmaking van de transactie op 17 april 1996, op de beurs op 190 FRF sloot (d. w. z. een waardedaling met respectievelijk 11 % en 19 % ten opzichte van de koers op 31 december 1995). (1) Omdat de Commissie ondertussen op 18 december 1996 de huidige procedure had ingeleid, hebben de autoriteiten de middelen voor deze transactie uit voorzorg in februari 1997 op een geblokkeerde rekening geplaatst. Maar, zoals de Commissie bij de inleiding van deze proce- dure heeft opgemerkt, op het tijdstip van de transactie was de staat-aandeelhouder volgens de informatie waarover de Commissie beschikt perfect op de hoogte van de slechter wordende positie van Cr(cid:130)dit Lyonnais die ertoe leidde dat vervolgens noodmaatregelen moesten worden genomen waarvan de Commissie in september 1996 in kennis is gesteld. Derhalve kon hij er dus reeds van uitgaan dat de re(cid:137)le waarde van het CI-CL-aandeel lager was dan de op basis van de toenmalige CI-koers gemaakte berekening, en dat de aandeelpremie van 30 % ten opzichte van het CI bovendien sterk overdreven was. De koers van het CI-CL is in de weken na deze transactie trouwens aanzienlijk gedaald, tot minder dan 120 FRF eind juni 1996 (tegen 164 FRF op 20 mei). De Commissie merkt ten slotte op, dat de door de Franse autoriteiten aange- voerde argumenten betreffende de waarde van het CL- aandeel ten opzichte van het CI strijdig zijn met het feit dat zij de totale verantwoordelijkheid voor de liquidatie- schulden van overheidsbedrijven bij de staat-aandeel- houder leggen (zie deel III). Wanneer deze laatste redene- ring wordt doorgetrokken, had, gezien de uit de liquida- tieschulden voortvloeiende potenti(cid:137)le lasten, een aandeel van een overheidsonderneming in een dermate onzekere situatie zoals die van Cr(cid:130)dit Lyonnais in het voorjaar van 1996, voor de staat geen waarde moeten hebben, of had de waarde in ieder geval minder moeten zijn dan de koers van het CI, waarbij de risico’s voor de houders beperkt zijn tot de waarde van hun effecten. transactie Het lijkt er dus op, dat de staat bij deze transactie niet zijn eigen vermogensbelangen (in de strikte zin), maar die van Thomson SA heeft proberen te beschermen. Om een normale prijs voor deze transactie te bepalen, moet volgens de Commissie in ieder geval minstens de CI- koers op 20 mei 1996 (of 164 FRF) bij de ondertekening als berekeningsgrondslag worden van de gebruikt. Deze koers was toen met 30 % gezakt ten opzichte van die per 31 december 1995. Ook wanneer de methode van de autoriteiten zelf wordt gevolgd, waarbij de door de partijen aangehouden en in het deskundigen- verslag bevestigde, doch twijfelachtige aandeelpremie van 30 % ten opzichte van het CI wordt aanvaard, komt de waarde van Cr(cid:130)dit Lyonnais bij deze koers uit op 11,2 miljard FRF (. ). Zoals werd vastgesteld bij de inleiding van deze proce- dure, kunnen deze maatregelen de mededinging vervalsen en een ongunstige invloed hebben op het handelsverkeer in de sector consumentenelektronica, dat ongeveer 50 % van de Europese productie bedraagt. Daar het begrip staatssteun niet alleen betrekking heeft op positieve maat- regelen zoals de subsidies zelf, maar tevens op transacties die op verschillende wijze de normale, op de begroting van een onderneming wegende lasten verlichten en derhalve, zonder dat zij subsidies zijn in de enge zin van het woord, hetzelfde karakter hebben en dezelfde effecten sorteren, moet worden geconcludeerd dat Thomson SA rechtstreeks (door de overdracht van zijn 3,01 %-belang in CL) staatssteun heeft ontvangen ten bedrage van 7. 3. 98 NL Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen L 67/37 145,6 miljoen FRF. Deze steun komt ten goede aan Thomson SA. Hij verschaft de staat geen enkel recht noch fmanci(cid:137)le opbrengst, zodat dit vermogensverlies kan worden gelijkgesteld met een niet-terugvorderbare subsidie. Aangezien hij niet bij de Commissie is aange- meld, is hij onwettig. Daar hij niet gerechtvaardigd werd door een herstructureringsplan voor Thomson SA, kan hij niet verenigbaar met het Verdrag worden beschouwd op grond van de uitzondering van artikel 92, lid 3, onder c), welke als enige uitzondering voor de betrokken maatre- gelen in aanmerking komt, zoals de Commissie in haar mededeling inzake de inleiding van deze procedure heeft vermeld. ii) Kapitaalinbreng van ongeveer 11 miljard FRF ten gunste van Thomson SA en herkapitalisatie van Thomson multimedia Verstoring van de mededinging (cid:190) Invloed op het intra- communautaire handelsverkeer De markt voor consumentenelektronica wordt geken- merkt door een toenemende mondialisering en wordt beheerst door Koreaanse en Japanse producenten. De Japanse producenten zijn nummer (cid:130)(cid:130)n in de wereld (de grootste twee concerns zijn Sony en Matsushita); in waarde uitgedrukt bedraagt hun productie het drievoudige van de communautaire productie (1). Deze machtspositie is ook merkbaar in het mondiale handelsverkeer: de communautaire uitvoer naar Japan en Korea bedroeg in 1994 slechts 74 miljoen ECU, respectievelijk 24 miljoen ECU, tegen een invoer van respectievelijk 3 390 miljoen ECU en 750 miljoen ECU. Ondanks een herstel van de uitvoer naar derde landen in 1993 en 1994, blijft de handelsbalans van de Europese Unie een structureel tekort vertonen (tussen 10 en 13 miljard ecu). Er heerst een uitgesproken tendens om fabrieken te verplaatsen naar landen met lage loonkosten, en landen als Thailand en China zijn de belangrijkste producenten geworden. De drie belangrijkste Europese producenten zijn, in dalende volgorde, Philips, Thomson multimedia en Nokia. De elektronicamarkt is bijna verzadigd (bijna 100% van de gezinnen bezit een TV-toestel) en groeit slechts traag, en in de komende jaren wordt verbetering verwacht van het op de markt brengen van nieuwe digitale producten zoals decodeerders en beeldplaatlezers (DVD) Tabel C (in % van de gehele markt) Kleuren-TV 1994 Videorecorder 1994 73 % 27 % 61 % 44 % Netto communautaire productie Invoer uit derde landen Bron: Panorama van de EU-industrie, 1997. De Commissie heeft kennis genomen van de opmer- kingen van Philips aangaande de overcapaciteit die in Europa en in de wereld heerst voor de productie van kleuren-TV’s en videorecorders. Een dergelijke bezettings- graad van de capaciteit, te weten 85 % voor kleuren-TV’s en 75 % voor videorecorders, is weliswaar niet uitzonder- lijk laag, maar kan tot re(cid:137)le spanningen leiden, vooral indien een fabrikant zou beslissen zijn capaciteit of afzet te verhogen op een regionale markt van de omvang van Europa. De opmerkingen van Philips werden overigens niet bestreden door de Franse autoriteiten, die daarvan in het kader van deze procedure door de Commissie in kennis waren gesteld. In het licht van deze lage bezet- tingsgraad van de capaciteit voor de producten die door Thomson multimedia als haar „kernproducten” worden beschouwd, wordt het argument van de autoriteiten, dat de kapitaalinbreng niet tot mededingingsdistorsies leidt, tegengesproken door de eigen vooruitzichten van de onderneming. Daarbij moet worden onderscheiden tussen TV-toestellen en videorecorders. De door Thomson multimedia voorgelegde prognoses gingen immers uit van een toename van de marktaan- delen op de Europese markt voor kleuren-TV’s, hoofdza- kelijk bij de hoogwaardige producten (in Amerika verwacht Thomson multimedia een gelijkblijvend markt- aandeel, terwijl het marktaandeel in Azi(cid:137) onbeduidend blijft). Door deze toename van het marktaandeel van Thomson multimedia in Europa, die voor het hoofdpro- duct van de onderneming, kleuren-TV’s, in 1996 ongeveer 11 % bedroeg, zou het bedrijf tegen 1999 opnieuw zijn marktaandeel van 1994, dit wil zeggen meer dan 13 %, kunnen bereiken. In een traag groeiende Europese markt waar capaciteitsspanningen heersen, bij een jaarlijkse omzet van 19 (cid:133) 20 miljoen TV-toestellen, kan een derge- lijke herovering van marktaandelen het voor de concur- renten van Thomson multimedia in Europa moeilijker maken om de bestaande capaciteit te benutten en kan een deel van de huidige problemen van de onderneming naar deze concurrenten worden overgebracht, te meer omdat duidelijk blijkt dat de verkoop van TV-toestellen in Europa tot in 1999 verliesgevend zal blijven en dat de onderneming de vermindering van haar marktaandelen slechts door dumpprijzen kan bestrijden. Op grond daarvan meent de Commissie, dat de tenuitvoerlegging van het door Frankrijk ingediende plan voor deze reeks producten tot een aanzienlijke verstoring van de mede- dinging zal leiden. Bij de videorecorders is de situatie duidelijk verschillend. Ondanks de lagere bezettingsgraad van de capaciteit voor (1) Volgens „Panorama van de EU-industrie”, 1997, deel II, cijfers van 1994. De Japanse productie bedroeg 130 miljard ECU in 1994, communautaire productie. tegen 44,5 miljard ECU voor de L 67/38 NL Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen 7. 3. 98 de bestaande producten (75 % volgens Philips), zal het plan van Thomson multimedia normaal geen mededin- gingsspanningen veroorzaken. De onderneming verwacht immers dat haar marktaandeel in deze sector op het niveau van 1996 blijft, dit wil zeggen omstreeks 8,5 % in Europa en omstreeks 20 % in Amerika. Bovendien geeft zij een zeer groot deel van de omzet van videorecorders in onderaanneming, zodat de onderneming niet verantwoor- delijk is voor een eventuele overcapaciteit bij dit product. Bovendien zal het communautaire handelsverkeer in de sector consumentenelektronica, dat met omstreeks 50 % van de communautaire productie reeds v(cid:155)(cid:155)r de uitvoering van het herstructureringsplan van Thomson multimedia omvangrijk was, na de uitvoering ervan waarschijnlijk nog uitbreiden. Na de sluiting van de twee productiebedrijven te Celle en Hannover in Duitsland, is de onderneming immers voornemens haar activiteiten voor de productie van TV-toestellen in de Gemeenschap samen te brengen in Frankrijk en Spanje. Elk bedrijf zal gespecialiseerd zijn in een productielijn: de luxe TV-toestellen worden in Angers (Frankrijk) vervaardigd, terwijl de fabriek van Taranc(cid:155)n (Spanje) zich op de productie van de middelma- tige toestellen zal toeleggen. Deze specialisatie van de productiemiddelen van Thomson multimedia in Europa zal, in vergelijking met de situatie v(cid:155)(cid:155)r het herstructure- ringsplan, handelsverkeer intracommunautaire vergroten, vooral nadat de in opbouw zijnde fabriek van Polen, die de TV-toestellen van de lagere categorie(cid:137)n zal produceren, in bedrijf zal zijn gesteld. het Steunkarakter van de maatregelen Op grond van het beginsel van de particuliere inves- teerder in een markteconomie, en voorzover de betrokken maatregelen het handelsverkeer be(cid:139)nvloeden en de mede- dinging vervalsen of dreigen te vervalsen, stelde de Commissie in haar mededeling aan de lidstaten (1) dat de kapitaalinbreng in openbare bedrijven steunbestanddelen bevat indien een particuliere investeerder in vergelijkbare omstandigheden, rekening houdend met het verwachte rendement op de ingebrachte middelen, de betrokken kapitaalinbreng niet had gedaan. Volgens het herstructureringsplan van de onderneming wordt, zelfs in de laatste herziene versie van het voorjaar 1997, pas in 1999 evenwichtsherstel verwacht. Het voor 1999 verwachte nettoresultaat van Thomson multimedia, dat licht positief is, ligt ver onder de voor de boekjaren 1997 en 1998 voorziene verliezen. Daarbij komt nog dat de staat, bij de kapitaalinjectie in 1997, de vroegere verliezen voor zijn rekening moet nemen, die zich op dit moment vertalen in een negatieve nettosituatie van Thomson multimedia (voor een bedrag van –2,8 miljard FRF op 31 december 1996), alsmede van Thomson SA. Over de hele periode van het door de autoriteiten inge- diende plan ligt de rentabiliteit van het door de aandeel- houder ge(cid:139)nvesteerde kapitaal derhalve ver onder nul. Na (1) PB C 307 van 13. 11. 1993, blz. 3. afloop van het herstructureringsplan, eind 1999, zal de nettosituatie van Thomson multimedia volgens de prog- noses van de onderneming ongeveer 7 250 miljoen FRF belopen. Uitgaande van een herkapitalisatie van Thomson multimedia voor een bedrag van 10 886 miljoen FRF, zal de staat-aandeelhouder derhalve op zijn kapitaalinbreng een niet geactualiseerd verlies van ongeveer 3,6 miljard FRF hebben geleden. Na actualisatie op basis van een percentage van 15 % (2), is het kapitaalverlies nog veel groter dan dit bedrag. Volgens de Commissie illustreert deze negatieve rentabiliteit van het ge(cid:139)nvesteerde kapitaal duidelijk dat een particuliere investeerder in vergelijkbare omstandigheden niet met een dergelijke kapitaalinbreng zou ingestemd hebben, en dat bij deze maatregelen derhalve sprake is van staatssteun, voorzover zij het handelsverkeer ongunstig be(cid:139)nvloeden en de mededin- ging kunnen vervalsen. Voorts hebben de autoriteiten de Commissie erop attent gemaakt, dat deze transactie noodzakelijk was geworden wegens het uitstel van de herkapitalisatie waartoe in 1987 was besloten bij de aankoop van het Noord-Amerikaanse elektronicabedrijf RCA, en dat zij een handeling van een verstandig aandeelhouder was. De banken zouden ermee akkoord zijn gegaan een bemiddelingsrol te spelen omdat zij erop vertrouwden dat de staat (cid:190) zelfs met vertraging (cid:190) zijn herkapitalisatieverplichting zou nakomen. De Commissie stelt vast, dat een deel van de betrokken kapi- taalinbreng volgens andere gegevens van Frankrijk niet voor de vermindering van de schulden is bestemd. Zelfs indien deze kapitaalinbreng voor 100 % zou worden gebruikt om de (door het uitstel van de herkapitalisatie ontstane) schuldenlast te verminderen, dan nog zou deze transactie haar steunkarakter niet verliezen. Een particu- liere aandeelhouder zou immers een rendement op het eigen vermogen hebben ge(cid:137)ist dat veel hoger is dan de vergoeding voor de ondernemingsschulden. Aangezien de onderneming sinds 1987 niet in staat was de rente op haar groeiende schulden te betalen zonder uit haar eigen vermogen te putten, zou een rendement op het eigen vermogen dat kleiner of gelijk is aan deze vergoeding, maar tegen een veel hoger percentage, wat het risico van een eigenvermogensinvestering weerspiegelt, onder gelijk- blijvende omstandigheden in de periode 1987-1996 a fortiori totaal uitgesloten geweest zijn. Achteraf gezien, lijkt deze „uitgestelde” investering dus niet op een hande- ling van een verstandig investeerder. Overigens hebben de autoriteiten geen enkel element voorgelegd waaruit kan worden afgeleid in welke mate een dergelijke investering tevoren (d. w. z. uitgaande van de in 1987 beschikbare informatie, en met name de toenmalige vooruitzichten inzake de activiteiten en resultaten) verenigbaar kon worden geacht met het gedrag van een particuliere inves- teerder in een markteconomie. Hieruit volgt, dat het uitstel van de herkapitalisatie (of een deel daarvan) niets verandert aan het feit dat zij staatssteun vormt. (2) De adviserende bank van de autoriteiten heeft eind 1996 voor de waardebepaling van Thomson multimedia een actualisatie- percentage van 15 % gehandhaafd. 7. 3. 98 NL Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen L 67/39 De Commissie neemt overigens kennis van de door de autoriteiten voorgelegde voorbeelden van rechtspraak van de Franse gerechten waarin werd vastgesteld dat de aansprakelijkheid van de staat-aandeelhouder voor de liquidatieschulden verder reikt dan zijn kapitaalinbreng in de onderneming. De Commissie en het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen hebben in soortgelijke gevallen het argument reeds afgewezen dat de aansprake- lijkheid van de staat-aandeelhouder voor de schulden uit de liquidatie verder reikt dan zijn kapitaalinbreng in de onderneming, omdat deze uitbreiding van aansprakelijk- heid leidde tot een vermenging van de rol van de staat- aandeelhouder en die van de verzorgingsstaat (1). Doch, zelfs uitgaande van de door Frankrijk gehanteerde hypo- these doet deze rechtspraak niets af aan het steunkarakter van een dergelijke operatie, aangezien de staat-aandeel- houder, die kennis had van deze rechtspraak op basis van de wet van 1985 betreffende de sanering en de gerechte- lijke liquidatie van ondernemingen, reeds lang v(cid:155)(cid:155)r de thans onderzochte maatregelen, meer bepaald sinds begin 1990, maatregelen had moeten nemen inzake de herstruc- turering of liquidatie van de onderneming. Hij heeft zich in dit geval dus niet gedragen als een verstandig aandeel- houder of investeerder in een markteconomie, volgens het bovengenoemde beginsel. Onafhankelijk daarvan meent de Commissie bovendien dat de Franse autoriteiten niet het in het kader van de wet van 1985 (2) ge(cid:137)iste bewijs hebben geleverd, dat de staat-aandeelhouder kon worden gelijkgesteld met een wettelijke of feitelijke bestuurder van de onderneming (3). De feitelijke bestuurders zijn immers in geval van wanbeheer aansprakelijk voor de liquidatieschulden van de onderneming ten belope van de financi(cid:137)le gevolgen van dit wanbeheer. Ten slotte wijst de Commissie erop dat, zelfs indien al deze onbewezen elementen zouden komen vast te staan, de Franse staat nog niet zou kunnen ontkomen aan de toepassing van artikel 92 van het Verdrag zonder het rechtsbeginsel te schenden dat niemand zich kan beroepen op een argu- ment dat is gebaseerd op zijn eigen fouten. Zoals bij de inleiding van de huidige procedure werd vastgesteld, blijkt dat, gezien de aard van de steun, die bestemd is voor de uitvoering van het herstructurerings- plan van een onderneming in moeilijkheden, andere uitzonderingen dan die van artikel 92, lid 3, onder c), niet van toepassing zijn in dit geval. Aangezien het hier gaat om een transactie die steunelementen inhoudt, moet, om de verenigbaarheid van deze maatre- gelen met het Verdrag vast te stellen, worden onderzocht of zij onder de enige mogelijke uitzondering (die van artikel 92, lid 3, onder c)) vallen. Indien de betrokken maatregelen steun aan een onderneming in moeilijk- aanzienlijke (1) Zie met name de beschikkingen van de Commissie in de zaken Bull (PB L 386 van 31. 12. 1994, blz. 1) en het arrest van het Hof van 14 september 1994, gevoegde zaken C-278/92, C-279/92 en C-280/92, Hytasa, Jurisprudentie 1994, blz. I-4103 en volgende, rechtsoverweging 22). (2) Wet van 25 januari 1985 betreffende de sanering en gerechte- lijke liquidatie van ondernemingen, artikelen 179 en 180, Journal officiel de la R(cid:130)publique fran(cid:135)aise van 26 januari 1985. (3) Hierbij zij gewezen op de opmerking van professor Guyon over het arrest van het Hof van beroep van Versailles van 29 november 1990, D 1991, blz. 133, dat het feit dat de staat een of meer leden van de bestuursraad van een onderneming benoemt, niet voldoende is om hem als „feitelijke bestuurder” te beschouwen. heden ten doel hebben, moet de verenigbaarheid ervan worden getoetst aan de specifieke bepalingen inzake reddings- en herstructureringssteun. In de kaderregeling van de Commissie inzake reddings- en herstructureringssteun voor ondernemingen in moei- lijkheden is bepaald dat dergelijke steun verenigbaar met het Verdag kan zijn mits aan bepaalde voorwaarden wordt voldaan. De steun moet worden verleend ter ondersteu- ning van een herstructureringsplan dat binnen een rede- lijk tijdsbestek, op basis van realistische veronderstel- lingen inzake de toekomstige bedrijfsvoorwaarden, de levensvatbaarheid op lange termijn van de onderneming herstelt. De onderneming moet op deze wijze een mini- maal rendement op het ge(cid:139)nvesteerde kapitaal verkrijgen, zodat zij na de herstructurering geen beroep meer op de staat behoeft te doen en op eigen krachten de concur- rentie kan aangaan. Bovendien moeten maatregelen worden genomen om de ongunstige gevolgen voor de concurrenten zoveel mogelijk te beperken, dient de steun in verhouding te staan tot de kosten en voordelen van de herstructurering en dient het plan volledig te worden uitgevoerd, met inachtneming van de door de Commissie opgelegde verplichtingen. aan deze Om te beoordelen of de door de Franse autoriteiten voor- genomen saneringsmaatregelen voor Thomson multi- media voorwaarden voldeden, heeft de Commissie het advies ingewonnen van een onafhankelijk adviseur (hierna „de adviseur” genoemd), die in april-mei 1997 met de volledige medewerking van de Franse autori- teiten en de onderneming het herstructureringsplan van Thomson multimedia heeft geanalyseerd. De Commissie heeft de conclusies van het verslag van de adviseur aan de Franse autoriteiten medegedeeld, die deze niet hebben aangevochten. Realistische veronderstellingen van het plan Volgens de oorspronkelijke veronderstellingen van het door Frankrijk in maart 1997 aan de Commissie voorge- legde plan voor 1997-1999, die in de lijn lagen van het eind 1996 door de onderneming opgesteld driejarenplan voor 1996-1998, werd een krachtige groei van de omzet verwacht. De omzet zou stijgen van 39,3 miljard FRF in 1996 tot 46,7 miljard FRF in 1999, wat een groei in waarde van 6 % per jaar in deze periode betekent (zie tabel B). In gelijkblijvende omstandigheden zou de omzet, rekening gehouden met een stijging van de inkomsten uit octrooien en licenties, toenemen met 16 % over drie jaar, dit wil zeggen 5% per jaar. Aangezien de prijzen van de belangrijkste producten van het concern in de sector consumentenelektronica wegens de prijzenslag tussen de fabrikanten dalen, leek deze verwachte groei aan de hoge kant. Voor de nieuwe digitale producten (digitale deco- deerder en beeldplaatlezers) was de door de onderneming oorspronkelijk verwachte stijging nog hoger, namelijk ongeveer 40% per jaar in 1997-1998. L 67/40 NL Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen 7. 3. 98 De Commissie twijfelde aan het realistische karakter van deze prognoses en ondervroeg Frankrijk over de prijzen die aan de grondslag lagen van de vooruitzichten voor Thomson multimedia. Bij schrijven van 26 mei 1997 verklaarde Frankrijk dat deze vooruitzichten opgesteld waren op basis van de huidige prijzen, dit wil zeggen rekening houdend met een prijsdaling tussen 3 % en 8 % per jaar voor TV-toestellen en videorecorders, en veel hogere prijsdalingen voor de nieuwe digitale producten. Uitgaande van deze constante prijsdalingen lijkt de verwachte stijging van de omzet bijzonder ambitieus; zij komt overeen met een re(cid:137)el groeipercentage van twee cijfers. Volgens de autoriteiten zou de omzetstijging echter niet worden bereikt door de groei van het volume, hoogwaardige herori(cid:137)ntering maar producten. Frankrijk heeft de Commissie overigens laten weten dat de prognoses van de onderneming voor de verkoop van de nieuwe digitale producten begin 1997 naar beneden waren bijgesteld. door een op De Commissie heeft Frankrijk ondervraagd over de gevolgen voor het resultaat indien het marktaandeel van het concern voor zijn kernproducten op het huidige niveau geblokkeerd zou blijven en indien de ontwikkeling van de nieuwe digitale producten (cid:130)(cid:130)n jaar vertraging zou oplopen ten opzichte van het oorspronkelijke scenario. Volgens Frankrijk zou dit resulteren in een jaarlijks omzetverlies van 1,1 miljard FRF tegen 1999 en in een winstverlies van bijna 200 miljoen FRF. De adviseur was van mening dat de prijsveronderstel- lingen waarvan werd uitgegaan globaal genomen realis- tisch waren, en hij heeft deze veronderstellingen slechts in geringe mate veranderd. De door de adviseur uitge- voerde analyse twijfelt daarentegen wel aan het realisti- sche karakter van de omzetvooruitzichten, en dit om verschillende redenen. Zo is de commerci(cid:137)le positie van Thomson zwak in de snel groeiende Aziatische en Oost- Europese regio’s. Voorts kan voor de periode 1997-1999 ook niet worden gerekend op een aanzienlijke groei in Amerika, aangezien een gelijkblijvend marktaandeel wordt verwacht en de prognoses betreffende de nieuwe digitale producten begin 1997 naar beneden werden bijgesteld. De veronderstelling dat op het gebied van de kernproducten in Europa marktaandelen zullen worden heroverd, lijkt zeer onrealistisch, gezien de uiterst zwakke commerci(cid:137)le positie van Thomson multimedia. Door de instabiliteit en de verspreiding van haar handelsmerken (Brandt, Saba, Telefunken, Nordmende, Ferguson), waarvan er geen enkele de concurrentie met marktleiders zoals Sony of Philips aankan, is de onderneming immers in Europa verzwakt. De commerci(cid:137)le strategie van de onderneming is gericht op de rationalisering van de merken van het concern, door hun aantal te verminderen en vooral het merk Thomson naar voren te schuiven. Deze commerci(cid:137)le herpositionering lukt echter slechts gedeeltelijk, daar het merk Thomson in het Verenigd Koninkrijk, Duitsland en Itali(cid:137) slechts een klein markt- aandeel van 1 % of minder heeft en niet wordt gesteund door reclame-inspanningen die met de concurrenten van Thomson multimedia zijn te vergelijken. Voorts moet er volgens de Commissie rekening mee worden gehouden, dat een herpositionering op een of twee hoofdmerken veel tijd in beslag neemt en in de beginfase kan leiden tot bijkomende verliezen. Bovendien is de relatie tussen producten en markten in Europa onvoldoende ontwik- keld en is de reactie van het productiesysteem op de informatie van de markt veel te traag (gemiddeld drie maanden voor Thomson multimedia, tegen drie (cid:133) vijf weken voor haar belangrijkste concurrenten). van consumentenelektronicaproducten Deze verschillende elementen brachten de adviseur ertoe, de verkoopprognoses van Thomson multimedia wereld- wijd, voor Amerika, en vooral voor Europa te herzien. De afzet (uitge- zonderd beeldbuizen) ter waarde van 22,7 miljard FRF in Amerika en 12,3 miljard FRF in Europa tegen 1999 werd door de adviseur teruggebracht tot respectievelijk 22,2 miljard FRF en 10,1 miljard FRF. In Europa had het belangrijkste verschil ten opzichte van de prognoses van het bedrijf betrekking op de verkoop van TV-toestellen, waarvan het marktaandeel op het peil van 1996 (ongeveer 11 %) zou blijven, in tegenstelling tot het door het bedrijf voorgestelde terugwinscenario. De geconsolideerde omzet van het concern zou in 1999 op 43,3 miljard FRF uitkomen, of bijna 3 miljard FRF minder dan was aange- geven in de laatste versie van het bedrijfsplan. Dit scenario voorziet echter nog steeds een groei van 10 % over de drie jaren van het plan, of iets meer dan 3 % per jaar. In re(cid:137)le termen, rekening houdend met een gemid- delde prijsdaling van meer dan 5 % in de sector consu- mentenelektronica, is dit scenario volgens de Commissie zeker nog ambitieus voor een concern waarvan de markt- aandelen de voorbije twee jaar zijn geslonken. Levensvatbaarheid van Thomson multimedia Zoals de Commissie bij de inleiding van deze procedure beklemtoonde, zou Thomson multimedia zonder de door een overheidsaandeelhouder geboden zekerheid niet opgewassen geweest zijn tegen de situatie van chronische tekorten in de jaren 1990 en de ophoping van de schulden tot ongeveer 16 miljard FRF (eind 1996). De toegang van Thomson multimedia en haar moedermaat- schappij tot de kapitaalmarkt zou geleidelijk verminderd zijn en vandaag volledig uitgesloten zijn, gezien de nega- tieve nettosituatie van het concern (–2,8 miljard FRF voor Thomson multimedia eind 1996). De door Frankrijk 7. 3. 98 NL Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen L 67/41 aangemelde kapitaalinbreng van ongeveer 11 miljard FRF is op zich onvoldoende om de levensvatbaarheid van het concern te herstellen: een algemene berekening geeft aan dat, zelfs indien de schuldenlast zou verminderen met het bedrag van de voorgenomen herkapitalisatie, de onderne- ming ongeveer 700 miljoen FRF per jaar bespaart, wat veel minder is dan het in 1996 geleden verlies, zowel bij het lopende resultaat (–1,5 miljard FRF) als bij het netto- resultaat (–2,7 miljard FRF). Daaruit volgt, dat de levens- vatbaarheid van de onderneming niet kan worden beoor- deeld zonder rekening te houden met de commerci(cid:137)le en industri(cid:137)le aspecten van het herstructureringsplan. Ter bepaling van het door Thomson multimedia verwachte rentabiliteitsniveau, waarbij de onderneming levensvatbaar kan worden geacht, neemt de Commissie twee elementen in aanmerking. Allereerst moet worden nagegaan of het rentabiliteitsniveau van de onderneming duidelijk hoger is dan de kosten van de schulden, omdat de hefboomwerking van de schulden anders negatief werkt en de onderneming zich niet door leningen kan financieren zonder haar rendement in gevaar te brengen, zoals de voorbije jaren is gebleken. Frankrijk heeft de Commissie medegedeeld, dat om het marginale effect van wijzigingen in de schulden te berekenen, een rentevoet van 6,5 % over de looptijd van het herstructureringsplan werd gehanteerd. Dit is echter niet voldoende, in het licht van de noodzaak van Thomson multimedia om zijn schulden te verlichten en de normale winst die het eigen vermogen moet opbrengen om risicokapitaal te kunnen aantrekken, wat een risicopremie impliceert, die afhanke- lijk is van de bedrijfssituatie, ten opzichte van de voor de schulden geldende rentevoet. Uit de door Frankrijk aan de Commissie verstrekte stukken blijkt dat de adviserende handelsbanken van de Schatkist en Thomson voor de evaluatie van Thomson multimedia in 1996 een actualisa- tiepercentage gehanteerd. De 15 % hebben Commissie zou dus mogen verwachten dat de onderne- ming na uitvoering van het door Frankrijk overgelegde herstructureringsplan een rendement (winst op eigen vermogen) van ongeveer deze indicatieve waarde van 15 % bereikt. Om de duurzame levensvatbaarheid van de onderneming te garanderen, moet dit rendement in ieder geval in het bovenste deel liggen van de marge tussen 6,5 % (de kosten van de schuldenlast) en de indicatieve waarde van 15 % (de kosten van het eigen vermogen volgens de handelsbanken). Gezien de scherpe concur- rentie op de markten voor consumentenelektronica, de prijzenslag tussen de belangrijkste producenten en de grote financi(cid:137)le draagkracht die nodig is om in nieuwe generaties producten te investeren, moet daaraan worden toegevoegd dat de levensvatbaarheid van de onderneming, met name ook bij ongunstige marktomstandigheden, slechts door een hoog rendementsniveau kan worden gegarandeerd. van Op industrieel niveau lijkt het zwakke concurrentiever- mogen van het concern verband te houden met drie hoofdfactoren: i) de hoge arbeidskosten in Noord- Amerika en Europa in vergelijking met de Aziatische landen; ii) het grote aantal productiebedrijven, waardoor de geproduceerde series te klein zijn om de vaste kosten te dekken; iii) een te ruim productassortiment. De maatre- gelen die in het kader van het aan de Commissie voorge- situatie legde herstructureringsplan worden uitgevoerd, moeten deze verhelpen. De productiebedrijven van Thomson multimedia in de Verenigde Staten en Canada worden, in het kader van de bundeling van de productie- capaciteit in Mexico gesloten. In Europa werd besloten de twee productiebedrijven te Celle en Hannover in Duits- land te sluiten en de productie geleidelijk over te plaatsen naar Angers in Frankrijk en Taranc(cid:155)n in Spanje. De Commissie, die er bijzonder veel belang aan hecht dat dergelijke maatregelen, wanneer zij onvermijdelijk zijn, in het kader van echt sociaal overleg worden voorbereid en uitgevoerd, merkt op dat volgens de informatie van Frankrijk in april een akkoord werd gesloten met de Duitse vakbonden. Een soortgelijk protocolakkoord werd in januari met de vakbond van de Prescott-fabriek in Canada gesloten, en er wordt sociaal overleg gevoerd met het personeel van de te sluiten bedrijven in de Verenigde Staten. De Commissie neemt er eveneens kennis van dat de fabrieken van Celle en Hannover gevestigd waren in de streek Hannover, die niet in aanmerking komt voor regionale steun in de zin van artikel 92, lid 3, onder a) en c), en dat deze fabrieken volgens Frankrijk geen over- heidssteun hebben ontvangen. Volgens de door Frankrijk verstrekte informatie voorziet het sociaal plan, dat betrekking heeft op 10 640 werkne- mers, in de afvloeiing van 4 000 personen binnen het concern, rekening gehouden met de aanwervingen die onder meer zijn gepland bij de fabrieken waarnaar een gedeelte van de productie wordt overgebracht. Dit bete- kent een personeelsvermindering met 12,3 % over drie jaar. Uitgaande van de verwachte omzetgroei (3 % per jaar volgens de adviseur van de Commissie), en in de veron- derstelling dat het aandeel van de toegevoegde waarde in de omzet constant blijft, betekent dit dat de zichtbare productiviteit (de productiewaarde, zonder rekening te houden met het volume-effect) ongeveer 7 % per jaar zou stijgen. De Commissie meent dat dit een ambitieuze doel- stelling is, waarbij niet is bewezen dat Thomson multi- media daardoor opnieuw op het productieniveau van zijn concurrenten zal komen. De adviseur heeft er vooral op gewezen dat de in het kader van het plan bereikte marge op productiekosten tegen 1999 volledig opgeslorpt zal zijn door de daling van de verkoopprijzen. In verband met het volledige, door de onderneming en Frankrijk voorge- legde industri(cid:137)le plan meende hij echter wel dat de daaruit voortvloeiende industri(cid:137)le structuur het concern op het niveau van zijn belangrijkste concurrenten kon brengen en dat de productiebedrijven dankzij de rationali- sering van het productassortiment, betere resultaten zullen boeken op het gebied van hun specialiteit. Deze industri(cid:137)le structuur zal volgens de adviseur bestand zijn tegen een pessimistisch scenario dat het door de zou onderneming opgestelde bedrijfsplan in gevaar kunnen brengen. Zo zou het concern, in Europa en Azi(cid:137) 600 000 TV-toestellen minder verkoopt dan was gepland (d. w. z. –20 % ten opzichte van het plan), zijn industri(cid:137)le structuur niet behoeven te herzien. Dankzij de flexibiliteit van de fabrieken waar TV- toestellen worden geproduceerd, vooral in Europa waar de commerci(cid:137)le risico’s het grootst zijn, kan een bijkomend gezien het herstructureringsplan worden vermeden, indien het L 67/42 NL Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen 7. 3. 98 grotere aandeel van de variabele kosten in verhouding tot de vaste kosten, de flexibiliteit van de Taranc(cid:155)n-fabriek in Spanje en de mogelijkheid de capaciteit van de in opbouw zijnde fabriek in Polen aan te passen aan de stand van de productie. Deze flexibiliteit en de ratio variabele kosten/ vaste kosten stelt de onderneming in staat zo nodig geval slechts een klein deel van het eventuele omzetverlies in haar resultaat door te berekenen. De broosheid van het saneringsplan voor Thomson multi- media wordt echter duidelijk op het vlak van de bedrijfs- vooruitzichten van de onderneming: bij het televisiebe- drijf (beeldbuizen uitgezonderd) zou zowel in Amerika als in Europa tegen 1999 nog steeds een tekort bestaan. In Amerika zal dit tekort in 1999 kunnen worden gecom- penseerd door winsten bij andere producten, waaronder het assortiment nieuwe digitale producten. Dit zal echter niet het geval zijn in Europa, waar het tekort algemeen blijft. Slechts op geconsolideerd niveau, dank zij de marges die op de verkoop van beeldbuizen worden gerea- liseerd (Thomson multimedia verkoopt ongeveer de helft van haar productie van kathodestraalbuizen aan andere fabrikanten) enerzijds en de terugverkrijging in 1999 van de inkomsten uit licenties en octrooien anderzijds, zal Thomson in 1999 winst boeken. De onderneming heeft de adviseur een nieuw scenario voorgelegd, dat in het voorjaar van 1997 werd opgesteld en waarin bepaalde verkoopprognoses naar beneden werden bijgesteld. Volgens dit nieuwe scenario ziet de verwachte rentabiliteit er vanaf 1997 volledig anders uit. De analyse van deze verschillen ten opzichte van het oorspronkelijke plan van maart geeft aanleiding tot verschillende opmerkingen. Ten eerste heeft Thomson multimedia vastgesteld, dat de oorspronkelijke prognoses voor 1997 niet meer te verwezenlijken waren, en heeft de cijfers dienovereenkomstig scherp naar beneden bijge- steld: de omzet zou met 2,6 % dalen in plaats van de verwachte stijging van 7 %, wat een afwijking van bijna 10 % ten opzichte van de prognoses is. Deze drastische neerwaartse herziening, reeds in het eerste jaar van het plan, bevestigt dat deze prognoses onzeker zijn en doet twijfel rijzen voor de jaren 1998 en 1999, omdat het gevaar dat van de oorspronkelijke prognoses wordt afge- weken, met de tijd toeneemt. Ten tweede heeft de onderneming, in plaats van rekening te houden met deze onzekere prognoses en alle verkoop- prognoses naar beneden bij te stellen, voorspeld dat de verwachte groeidaling in 1997 zal worden gecompenseerd door een stijging van de omzet met 10 % in 1998 en 1999. Aangezien rekening wordt gehouden met een daling van de verkoopprijzen van de concernproducten met ongeveer 5 % per jaar, betekent dit dat het volume van de verkoop veel meer moet stijgen dan deze cijfers. In een algemeen verzadigde en traag groeiende markt zijn deze prognoses voor 1998 en 1999 volgens de Commissie niet realistisch. Verschillen ten opzichte van de prognoses van het herstructureringsplan Tabel D OORSPRONKELIJKE VOORUITZICHTEN 1996 1997 1998 1999 39 284 42 024 (+7 %) 44 314 (+5,4 %) 46 692 (+5,4 %) (in miljoen FRF) 134 – 961 756 – 227 1 994 393 Omzet Bedrijfsresultaat Nettoresultaat na belasting BIJGESTELD SCENARIO VAN THOMSON MULTIMEDIA 1996 1997 1998 1999 (in miljoen FRF) Omzet 39 284 38 257 (– 2,6 %) 42 068 (+ 10 %) 46 029 (+ 9,4 %) Voorziening voor algemene risico’s – 190 – 297 – 784 NB: de voorziening voor algemene risico’s is reeds in het door de onderneming verwachte bedrijfsresultaat begrepen en behoeft daarvan dus niet te worden afgetrokken. Volgens de onderneming wordt het resultaat niet be(cid:139)nvloed door de bijgestelde verkoopprognoses, omdat de lasten nog meer dalen, en blijft het resultaat dus in overeenstemming met de oorsponkelijke vooruitzichten. 7. 3. 98 NL Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen L 67/43 SCENARIO VAN DE ADVISEUR (in miljoen FRF) Omzet Bedrijfsresultaat Nettoresultaat v(cid:155)(cid:155)r belastingen 1996 1997 1998 1999 39 284 37 785 (– 2,6 %) 39 965 (+5,7 %) 43 344 (+8,4 %) 55 – 1 070 303 – 570 1 440 530 NB: in het scenario van de adviseur is de voorziening voor algemene risico’s in de winstmarge begrepen. De door de adviseur aangebrachte wijzigingen (zie tabel C) zorgen voor een bijkomende correctie, die dus geen effect heeft op de voorziening, maar op het resultaat. Ten derde heeft de onderneming in haar bijgestelde prognoses een globale voorziening voor algemene risico’s („risk assessment”) opgenomen die van 190 miljoen FRF in 1997 stijgt tot 784 miljoen FRF in 1999. Deze voorziening werd ge(cid:139)ntegreerd v(cid:155)(cid:155)r het verwachte bedrijfsresultaat van de onderneming, dat onveranderd bleef. De bedrijfsleiding van Thomson en de Franse autoriteiten heeft niet verduidelijkt op welke posten besparingen zullen worden gerealiseerd ten opzichte van het in maart aan de Commissie voorgelegde plan, om met een voorziening van dergelijke omvang een gelijkblijvend resultaat te kunnen behalen. Aangezien er een beduidend risico bestaat dat van bovengenoemde prognoses wordt afgeweken, is deze algemene voorziening volgens de Commissie echter als voorzorgsmaatregel gerechtvaardigd. De adviseur heeft in zijn plan wijzigingen aangebracht in het scenario van Thomson multimedia (zie tabel E), waarbij de voorziening voor algemene risico’s werd behouden. Zijn scenario is een middenscenario, waarin uit voorzichtigheid een veiligheidsmarge werd ingebouwd. Aangezien de bedrijfsvooruitzichten van de onderneming vanaf 1997 naar beneden moesten worden bijgesteld, leek het de adviseur bovendien raadzaam deze voorziening te behouden. Gelet op al deze elementen zou het nettoresultaat v(cid:155)(cid:155)r belasting 530 miljoen FRF bedragen in 1999, of 7,6 % van het eigen vermogen op dat moment. Dit weliswaar lage rentabiliteitsniveau is hoger dan het minimale niveau dat vereist is om de schulden van het concern het hoofd te bieden en de levensvatbaarheid van de onderneming op korte termijn veilig te stellen, maar blijft, in het licht van de door Frankrijk aangegane bijkomende verbintenissen onvoldoende, om de levensvatbaar- heid op lange termijn te garanderen. Deze prognose is, ondanks de forse aanpassing naar beneden van het verwachte omzetcijfer, niet zo ongunstig als men zou kunnen verwachten. De geringe correctie kan worden verklaard door het grotere aandeel van de variabele kosten in vergelijking met de vaste kosten, waardoor, onder een bepaalde drempel, slechts een klein deel van de niet-gemaakte winst op de verkoop van de winstmarge moet worden afgetrokken. Anderzijds blijkt echter wel dat, wanneer de verkoopcijfers ver beneden het verwachte niveau zouden blijven, het resultaat veel afhankelijker zou zijn van de schommelingen van de omzet, omdat de indu- stri(cid:137)le structuur dan in gevaar zou komen. Tabel E Verschillen ten opzichte van het door de onderneming opgestelde plan Verkoop Europa Verkoop Amerika Totaal effect Bijkomende mogelijkheden: Rationalisiering van het productassortiment Vermindering van de frozen zone (reactietijd productie-markt) (in miljoen FRF) Verschil in omzetcijfer Verschil in bedrijfsresultaat Gevolgen 1999 Gevolgen 1999 – 2 118 – 778 – 2 896 – 488 – 69 – 557 +35 +50 L 67/44 NL Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen 7. 3. 98 ernstige, Op basis hiervan concludeerde de adviseur dat de onder- neming, als alleenstaande entiteit, het moeilijk zal hebben bij een ommekeer van de conjuctuur stand te houden of een langer durende uitbreiding te financieren. De concur- renten van Thomson multimedia kampen eveneens met, weliswaar minder rentabiliteitsproblemen wegens de prijsdalingen, maar de belangrijkste produ- centen van consumentenelektronica maken alle deel uit van multinationale concerns die ook in andere branches werkzaam zijn en een totale omzet tussen 200 miljard FRF en 400 miljard FRF halen, dit wil zeggen 5 tot 10 maal de omzet van Thomson multimedia. Dankzij de diversiteit van hun activiteiten kunnen zij fluctuaties van de verkoop en de winstmarges op het gebied van de consumentenelektronica opvangen. Zo lang Thomson multimedia ge(cid:139)soleerd blijft, zal het concern het moeilijk hebben om een crisis op de markt te overleven, of inves- teringen te doen om de mogelijkheden voor de ontwikke- ling van nieuwe producten ten volle te benutten. Op grond van de verwachte resultaten, die, zoals blijkt uit de reeds begin 1997 genoteerde verschillen, onzeker zijn voorzichtigheid nopen, meent de en derhalve tot Commissie dat de duurzame levensvatbaarheid van Thomson multimedia als onafhankelijke onderneming niet ten volle is gegarandeerd door het haar in maart 1997 voorgelegde herstructureringsplan en de door Frankrijk bij schrijven van 17 september 1997 aangegane bijko- mende verbintenissen. Bovendien zal de onderneming, hoewel in het boekjaar 1996 reeds voorzieningen werden getroffen voor de kosten van het herstructureringsplan, in 1997 en 1998 een tekort blijven vertonen en zal de terug- keer naar winstgevendheid in 1999 onvoldoende zijn om de onderneming een werkelijke financi(cid:137)le zelfstandigheid op lange termijn te verlenen in termen van winstmarges en zelffinanciering. Dat betekent, dat bijkomende interne herstructureringsmaatregelen noodzakelijk zullen zijn om de levensvatbaarheid op lange termijn te verzekeren. De kosten van deze bijkomende inspanningen kunnen opnieuw wegen op de korte-termijnrentabiliteit van Thomson multimedia. In deze omstandigheden meent de Commissie dat de duurzame levensvatbaarheid van de onderneming alleen kan worden gegarandeerd door een of meer solide industri(cid:137)le samenwerkingsverbanden, die zorgen voor industri(cid:137)le of commerci(cid:137)le synergie(cid:137)n voor de kernactiviteiten van Thomson multimedia, en waar- door de onderneming haar interne consolidatie onder gunstige voorwaarden tot een goed einde kan brengen. het Door zal bestaande distributienet van het concern, vooral in de regio’s waar het een grote commerci(cid:137)le bekendheid geniet, zoals in Noord-Amerika, optimaal worden benut. Daardoor zal Thomson multimedia eventueel nieuwe producten en diensten kunnen aanbieden zonder daar- voor alle ontwikkelingskosten te dragen. Bovendien zal het concern op die manier nieuwe afzetmarkten voor zijn bestaande producten kunnen vinden en het rendement op zijn investeringen verbeteren. Deze strategie om de toegevoegde waarde zonder bijkomende kapitaalinbreng te verhogen, zal het concern, na uitvoering van het herstructureringsplan, in staat stellen zijn winstmarges, en in het bijzonder zijn rendement op het eigen vermogen, beduidend te verhogen. Het zal derhalve de normale, door samenwerkingsverbanden dergelijke verwachte aandeelhouder opbrengst een verstandig kunnen benaderen, en de vermindering van de schulden voortzetten, waarmee in het kader van de huidige herkapi- talisatie is begonnen. De door Frankrijk aangegane verbintenis betreffende deze samenwerkingsverbanden, zoals bepaald in artikel 1, lid 3, onder a), van de onderha- vige beschikking, zorgt ervoor dat de eerder door de Commissie geuite twijfel aan de levensvatbaarheid op lange termijn van de onderneming wordt weggenomen. De Commissie neemt er eveneens kennis van, dat Frank- rijk de bij de Commissie aangemelde herkapitalisatie als een kapitaalinbreng ter finale afrekening beschouwt en dat het niet voornemens is extra steun te verlenen, wat getuigt van zijn vertrouwen in de levensvatbaarheid van het geherkapitaliseerde Thomson multimedia. Voorkoming van ongeoorloofde mededingingsvervalsing In het licht van de hierboven genoemde mededingings- vervalsing bij de verkoop van kleuren-TV’s in Europa, kan het door Frankrijk voorgelegde plan, dat voorziet in een herovering van marktaandelen in deze branche, de span- ningen op deze markt aanzienlijk verhogen. Bovendien bevat dit plan geen maatregelen om de concurrenten van de onderneming te compenseren voor de mededingings- vervalsing waarmee zij eventueel te maken zullen krijgen. Dit plan kan derhalve in zijn huidige vorm niet worden aanvaard en Thomson multimedia dient zijn aandeel op de markt voor kleuren-TV’s in Europa te beperken. Op grond van de door de adviseur uitgevoerde werkzaam- heden is de Commissie van oordeel, dat een beperking van de marktaandelen van de onderneming in de sector kleuren-TV’s in Europa niet alleen noodzakelijk, maar ook realistischer is en dat deze beperking, gezien de flexi- biliteit bij de productie van kleuren-TV’s, verenigbaar is met de levensvatbaarheid van de onderneming. Boven- dien meent de Commissie, dat een beperking van markt- aandelen in dit specifieke geval de beste methode is om ongeoorloofde mededingingsdistorsies te voorkomen en daarbij genoeg flexibiliteit te behouden om rekening te houden met de markttendens, gezien de mogelijkheden om televisietoestellen bij andere producenten in onder- aanneming te laten vervaardigen en de moeilijkheden om de capaciteit te bepalen. De Commissie neemt kennis van de nieuwe verbinte- nissen die de Franse minister van Economie, Financi(cid:137)n en Industrie bij schrijven van 17 september 1997 heeft aangegaan, en die opgenomen zijn in artikel 1, lid 3, onder b), van deze beschikking. Zij is van oordeel dat de beperking van het aandeel van Thomson multimedia op de communautaire kleurentelevisiemarkt tot 10 %, dit wil zeggen 1 % minder dan het historische dieptepunt van het concern in 1996, een belangrijke tegenprestatie vormt waardoor de ongeoorloofde mededingingsvervalsende werking van de steun kan worden gecompenseerd. Evenredigheid van de betrokken steunmaatregelen Volgens de prognoses die Frankrijk bij schrijven van 26 mei heeft medegedeeld, zou de balansstructuur in 1999 als volgt zijn: 8,2 miljard FRF eigen vermogen en een 7. 3. 98 NL Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen L 67/45 nettoschuldenlast van 8,6 miljard FRF. Dit betekent dat de ratio nettoschulden/eigen vermogen dicht bij 1 ligt. Volgens het gecorrigeerde scenario van de adviseur van de Commissie, dat voorziet in grotere verliezen in 1997-1998 en minder winst in 1999, zal deze ratio tegen 1999 rond 1,25 bedragen, waardoor de balansstructuur gespannen blijft. kwam uitsluitend in aanmerking voor de uitzondering van artikel 92, lid 3, onder c). Frankrijk heeft de Commissie echter geen gegevens verstrekt waaruit kon worden opge- maakt dat de steun, toen hij werd goedgekeurd, in het kader van deze uitzondering verenigbaar was met het Verdrag. Daarom is deze onwettige steun daarenboven onverenigbaar met het Verdrag. Als gevolg daarvan zal de kapitalisatie van Thomson multimedia tegen die tijd in vergelijking met zijn voor- naamste concurrenten nog steeds slecht zijn. De door Frankrijk aangemelde herkapitalisatiemaatregelen leveren Thomson multimedia in vergelijking met zijn voor- naamste concurrenten dus geen overschot aan financi(cid:137)le middelen op. De onderneming participeert overigens met alle mogelijke financi(cid:137)le middelen waarover zij beschikt in dit herstructureringsplan, aangezien voor de belang- rijkste industri(cid:137)le kosten van dit plan reeds voorzieningen werden getroffen in de rekeningen over 1996, nog v(cid:155)(cid:155)r zij kon profiteren van de nieuwe kapitaalinjectie door de staat. In de periode 1997-1999 zal 100 % van de investe- ringsbehoeften en 35 % van de totale financieringsbe- hoeften van het bedrijf (inclusief een vermindering van de schuldenlast met 9 miljard FRF) worden gedekt door zelffinanciering, en wordt het saldo (65 %) gefinancierd door de herkapitalisatie van ongeveer 11 miljard FRF. Overigens is de steun volgens de Commissie beperkt tot het strikt noodzakelijke minimum: het nettoresultaat v(cid:155)(cid:155)r belasting zou immers per miljard dat niet wordt inge- bracht, met 65 miljoen FRF verminderen, wat de onder- neming nog verder zou verwijderen van haar streefdoel inzake vereiste winstmarges. De oplossing om de finan- ci(cid:137)le structuur van Thomson multimedia te verbeteren, ligt echter niet in een aanvullende kapitaalinbreng, omdat die, gelet op de smalle bedrijfsmarges, het rendement op het eigen vermogen zou doen verminderen. Zij is veeleer te vinden in structurele maatregelen die door een geleide- lijke vermindering van de schulden een stijging van de marges mogelijk maken. VI. CONCLUSIES Aan het eind van de op 18 december 1996 ingeleide procedure ten aanzien van de herkapitalisatiemaatregelen van Thomson SA ten gunste van Thomson multimedia en de verkoop aan de staat van de aandelen Cr(cid:130)dit Lyonnais die Thomson SA bezit, is de Commissie tot de volgende conclusies gekomen: 1. Verkoop aan de staat van de aandelen Cr(cid:130)dit Lyonnais die Thomson SA bezit De op 30 % geschatte overwaarde van de transactieprijs bij de verkoop van de aandelen Cr(cid:130)dit Lyonnais van Thomson SA aan de staat vormt staatssteun ten bedrage van 145,6 miljoen FRF. Deze niet aangemelde steun, die door de autoriteiten op 20 mei 1996 bij de ondertekening van de overeenkomst tussen de staat en Thomson werd bevestigd, ging het door Thomson multimedia in oktober 1996 bij de Commissie aangemelde saneringsplan vooraf. Voor de staat komt dit neer op een derving van middelen die niet kunnen worden teruggevorderd. Deze steun 2. Herkapitalisatie van Thomson SA en Thomson multimedia van het en uitvoering Thomson multimedia, die profiteert van de door Frank- rijk aangemelde kapitaalinbreng van ongeveer 11 miljard FRF in Thomson SA, zal zich in 1999, na afloop van de herkapitalisatie voorgelegde herstructureringsplan, nog in een kwetsbare situatie bevinden. Het concern beschikt over belangrijke troeven, waaronder technologische kennis die het bedrijf een gunstige uitgangspositie verstrekt voor het op de markt brengen van nieuwe digitale producten. De onderneming zal echter tot 1999 bij haar kernactiviteit (televisietoe- stellen) een tekort vertonen en bijzonder kwetsbaar blijven in Europa, waar haar commerci(cid:137)le positie onzeker is. De maatregelen inzake de industri(cid:137)le herstructurering en reorganisatie zijn noodzakelijk, maar het is niet zeker of zij volstaan om de levensvatbaarheid op lange termijn van de onderneming te herstellen dan wel moet worden gezocht naar een bijkomende verbetering van de produc- tiviteit. Derhalve is het moeilijk, met de redelijkerwijs te verwachten rentabiliteit de duurzame levensvatbaarheid van het concern veilig te stellen indien de onderneming geen solide samenwerkingsverbanden tot stand brengt, die Thomson multimedia de industri(cid:137)le en commerci(cid:137)le synergie(cid:137)n verschaffen om het hoofd te kunnen bieden aan de scherpe internationale concurrentie op de markt voor consumentenelektronica. De Commissie beschouwt de totstandkoming van dergelijke samenwerkingsver- banden als een essenti(cid:137)le voorwaarde om Thomson multi- media levensvatbaar te verklaren. Aangezien Frankrijk zich ertoe verbonden heeft v(cid:155)(cid:155)r eind 2000 dergelijke samenwerkingsverbanden tot stand te brengen, komt zij tot de conclusie dat het concern levensvatbaar is. De vooruitzichten van het oorspronkelijke herstructure- ringsplan met betrekking tot de verkoop van kleuren-TV’s door het concern in Europa zijn volgens de Commissie volstrekt onrealistisch en daarenboven onverenigbaar met de gemeenschappelijke markt, omdat zij uitgaan van een herovering van marktaandelen bij verlies opleverende bedrijfsresultaten, wat zonder de aangemelde steun niet mogelijk is. Op een markt waar de bezettingsgraad van de productiecapaciteit omstreeks de 85 % beloopt, zal de uitvoering van deze strategie tot een aanzienlijke verval- sing van de mededinging leiden. Deze doelstellingen moeten derhalve naar beneden worden bijgesteld, reke- ning houdend met de meest recente verbintenis van de autoriteiten om de marktaandelen van Thomson multi- media op het gebied van televisietoestellen te beperken tot hoogstens 10 % van de communautaire markt voor televisietoestellen. L 67/46 NL Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen 7. 3. 98 l, In het licht van het voorgaande en mits de meest recente verbintenissen van Frankrijk, zoals in bijzonderheden aangegeven in artikel lid 3, van deze beschikking, volledig worden uitgevoerd, is de Commissie van oordeel dat het steunbestanddeel van de aangemelde herkapitali- satie ter waarde van ongeveer 11 miljard FRF in aanmer- king komt voor de uitzondering van artikel 92, lid 3, onder c), van het Verdrag en artikel 61, lid 3, onder c), van de EER-Overeenkomst, HEEFT DE VOLGENDE BESCHIKKING GEGEVEN: Artikel 1 1. De steunmaatregelen van Frankrijk ten gunste van Thomson SA in de vorm van een overgewaardeerde prijs voor de aankoop van het belang van 3,01 % van die onderneming in Cr(cid:130)dit Lyonnais, vormen steun in de zin van artikel 92, lid 1, van het Verdrag en artikel 61, lid 1, van de EER-Overeenkomst. Deze steun is onwettig en kan niet verenigbaar met de gemeenschappelijke markt worden verklaard in de zin van artikel 92, leden 2 en 3, leden 2 en 3, van de van het Verdrag en artikel 61, EER-Overeenkomst. 2. De herkapitalisatie van Thomson SA ten bedrage van 11 miljard FRF, die ten goede komt aan Thomson multi- media, vormt steun in de zin van artikel 92, lid l, van het Verdrag en artikel 61, lid 1, van de EER-Overeenkomst. Deze steun is overeenkomstig artikel 92, lid 3, onder c), van het Verdrag en artikel 61, lid 3, onder c), van de EER-Overeenkomst verenigbaar met de gemeenschappe- lijke markt en de EER-Overeenkomst, mits Frankrijk de in lid 3 genoemde verbintenissen en de in lid 4 gestelde voorwaarden nakomt. 3. Frankrijk gaat de volgende verbintenissen aan: a) tussen nu en het einde van het jaar 2000 brengt Thomson multimedia strategische samenwerkingsver- banden op industri(cid:137)le basis tot stand teneinde haar levensvatbaarheid te verbeteren en de duurzame ontwikkeling van haar huidige kernactiviteiten en de sectoren van de toekomst veilig te stellen; b) tot 31 december 2000 beperkt Thomson multimedia haar marktaandelen op het gebied van televisietoe- stellen in de Gemeenschap tot 10 %; met het oog op het behoud van de rentabiliteit neemt het concern alle nodige maatregelen om deze verbintenis na te komen op het niveau van de productiemiddelen, zowel voor de bestaande als voor de toekomstige capaciteit. Wat de televisietoestellen in de Verenigde Staten en de andere producten van het concern in Europa en de Verenigde Staten betreft, houdt het concern de ontwik- keling van zijn marktaandelen in de periode 1996- 1998 strikt beperkt tot de doelstellingen die zijn opge- nomen in het aan de Commissie voorgelegde sane- ringsplan voor de onderneming; c) in de loop van de volgende maanden neemt Thomson multimedia, als aanvulling op het industrieel sane- verbetering van haar ringsplan, maatregelen ter commerci(cid:137)le beleid en haar handelsmerkenbeleid, overeenkomstig de aanbevelingen van de adviseur van de Commissie; d) bij de Commissie wordt een halfjaarlijks verslag over de tenuitvoerlegging van het saneringsplan en de nakoming van de verbintenissen ingediend. Bovendien bevestigt de Franse regering, dat zij de bij de Commissie aangemelde herkapitalisatie als een kapitaal- inbreng ter finale afrekening beschouwt en dat zij de komende jaren niet voornemens is extra steun te verlenen (met uitzondering van steun voor een doelstelling van communautair belang, zoals steun voor onderzoek en ontwikkeling); mochten zich in dat stadium onvoorziene omstandigheden voordoen, die volgens de logica van een verstandig investeerder een kapitaalinbreng rechtvaar- digen, dan stelt de Franse regering de Commissie daarvan vooraf in kennis en houdt zij zich aan de toepasselijke bepalingen van het Verdrag. 4. Om de verenigbaarheid van de steun met de gemeenschappelijke markt te garanderen, zorgt de Franse regering ervoor, dat aan de volgende voorwaarden wordt voldaan: a) Thomson SA reserveert het totale bedrag van de voor haar voor Thomson multimedia en gebruikt de steun alleen voor de in het plan vastgestelde doelstellingen; bestemde middelen herkapitalisatie b) Thomson multimedia brengt de herstructurerings- maatregelen die zijn opgenomen in het aan de Commissie voorgelegde plan voor 1997-1999 tot een goed einde, en brengt, zonder voorafgaande toestem- ming van de Commissie, geen wijzigingen aan in de voorwaarden van het herstructureringsplan met inacht- neming van de bij deze beschikking opgelegde voor- waarden; c) de Franse autoriteiten leggen de Commissie ieder jaar de jaarrekeningen van Thomson SA en Thomson multimedia voor; d) de in lid 3, onder b), aangegane verbintenis om de marktaandelen op het gebied van de televisietoestellen te beperken, moet worden uitgelegd als een beperking tot 10 % van de waarde van de communautaire televi- sietoestellenmarkt; e) op de verbintenis van lid 3, onder d), wordt toezicht gehouden, tijdens de totale duur van het herstructure- ringsplan voor het volledige productassortiment van het concern in de wereld, en tot 31 december 2000 voor de televisietoestellen in de Gemeenschap. Dit toezicht heeft betrekking op de ontwikkeling van de productie, de verkoop en de marktaandelen van Thomson multimedia in Europa en in de rest van de wereld; het omvat eveneens indicatoren voor een prijs- vergelijking tussen de belangrijkste producten van het concern en die van de concurrenten in Europa. Het toezicht wordt uitgevoerd aan de hand van in overleg met de Commissie opgestelde voorwaarden, en wordt toevertrouwd aan een onafhankelijke deskundige die daartoe met instemming van de Commissie wordt aangewezen; 7. 3. 98 NL Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen L 67/47 f) de Franse autoriteiten brengen de Commissie nauw- keurig op de hoogte van alle ontwikkelingen die invloed hebben op de situatie van Thomson SA en Thomson multimedia; g) behoudens in uitzonderlijke, thans niet te voorziene en buiten de onderneming gelegen omstandigheden, wordt de betrokken herkapitalisatie aan Thomson multimedia en verlenen de autoriteiten de onderneming de komende jaren geen extra steun (met uitzondering van steun voor een doelstelling van communautair belang, zoals steun voor onderzoek en ontwikkeling); afrekening toegekend, finale ter h) de overdracht van verliezen welke recht geeft op belas- tingfaciliteiten vindt plaats in overeenstemming met punt 3. 2. 2-iii) van de communautaire kaderregeling voor reddings- en herstructureringssteun aan onderne- mingen in moeilijkheden. In het bijzonder wordt de mogelijkheid voor de ondernemingen van het concern Thomson SA om de fiscale verliezen van Thomson multimedia uit de periode v(cid:155)(cid:155)r 1997 over te dragen, ingetrokken voor het bedrag van de fiscale verliezen die onder de bij de Commissie aangemelde kapitaal- verhoging vallen. Artikel 2 Frankijk vordert de terugbetaling, ten laste van de voor deze transactie geopende geblokkeerde rekening, van de overwaarde ten bedrage van 145,6 miljoen FRF die over- steunelement dat vervat in de eenkomt met het opbrengst van de verkoop aan de staat van de aandelen Cr(cid:130)dit Lyonnais van Thomson SA, dit wil zeggen 3,01 % van het kapitaal ter waarde van 482 miljoen FRF. De financi(cid:137)le opbrengst van deze overwaarde op deze geblok- keerde rekening wordt eveneens teruggevorderd. is Artikel 3 Frankrijk stelt de Commissie binnen twee maanden na de kennisgeving van deze beschikking in kennis van de maatregelen die het heeft getroffen om aan deze beschik- king te voldoen. Artikel 4 Deze beschikking is gericht tot de Franse Republiek. Gedaan te Brussel, 1 oktober 1997. Voor de Commissie Karel VAN MIERT Lid van de Commissie


title: INTERROGAZIONE SCRITTA n. 3037/97 dell'on. Amedeo AMADEO alla Commissione. Discriminazioni rispetto all'altezza

eurovoc_concepts:
Italy
anti-discriminatory measure
competence of the Member States
fundamental rights
national service
recruitment

formats: html pdf print

text: C 117/132 IT Gazzetta ufficiale delle Comunita‘ europee 16. 4. 98 (98/C 117/176) INTERROGAZIONE SCRITTA E-3035/97 di Amedeo Amadeo (NI) alla Commissione (1o ottobre 1997) Oggetto: Tassazione autoveicoli pesanti Vista la «Proposta di direttiva del Consiglio relativa alla tassazione a carico di autoveicoli pesanti adibiti al trasporto di merci su strada per l(cid:146)uso di talune infrastrutture» (COM(96)331 def. › 96/0182 SYN) (1); pur osservando che i pedaggi rappresentano un(cid:146)applicazione del principio di territorialita‘, si sottolinea che la loro combinazione con le tasse sui veicoli e le accise costituisce una doppia imposizione. Per tale motivo, prevede la Commissione di eliminare, a lungo termine, i pedaggi stessi visto che le innovazioni tecnologiche, in particolare la riscossione elettronica, dovrebbero permettere di evitare la doppia imposizione rendendo nel contempo il traffico piu‘ scorrevole? (1) GU C 59 del 26. 2. 1997, pag. 9. Risposta data dal sig. Kinnock a nome della Commissione (7 novembre 1997) La Commissione ritiene che le accise sugli oli minerali, le tasse sugli autoveicoli e i pedaggi stradali siano di diversa natura e abbiano obiettivi diversi. Per tale ragione la Commissione non accetta l’asserzione secondo la quale la loro applicazione simultanea costituisce una doppia imposizione. Inoltre, la Commissione ritiene che i pedaggi stradali, essendo direttamente connessi ai costi dovuti degli autoveicoli nel momento e nel luogo in cui essi vengono utilizzati, siano uno strumento di pagamento appropriato per conseguire un efficiente sistema di trasporti. Le tecnologie avanzate applicate all’uso delle strade permettono di effettuare i pagamenti senza causare rallentamenti o code e di differenziare le tariffe in relazione ai costi di base, per cui dovrebbero contribuire al miglioramento del sistema di trasporti nel suo insieme. (98/C 117/177) INTERROGAZIONE SCRITTA E-3037/97 di Amedeo Amadeo (NI) alla Commissione (1o ottobre 1997) Oggetto: Discriminazioni rispetto all(cid:146)altezza E(cid:146) assurdo che nell(cid:146)Europa del 2000, in cui da cinquant(cid:146)anni la Comunita‘ europea si batte contro le discriminazioni per sesso, razza, origine etnica e sociale, invalidita‘, preferenze sessuali, credo religioso, ecc. , si verifichino episodi di discriminazione rispetto all(cid:146)altezza. In Italia un neolaureato in medicina ha chiesto con regolare domanda, di poter essere ammesso alla Scuola degli allievi ufficiali di complemento (AUC) per svolgere il servizio militare. E(cid:146) stato scartato perche· alto 1,63 cm. , e non 1,65 come arbitrariamente stabilito. A testimoniare le perfette attitudini della futura recluta, sta il fatto che e‘ stato arruolato nel corpo dei paracadutisti come soldato semplice. Puo‘ la Commissione intervenire presso gli Stati membri perche· non incorrano piu‘ in simili gravi negazioni riguardo alla parita‘ dei diritti fra cittadini? (Il medico cui si fa riferimento e‘ il dott. Andrea Pomesano di Bergamo). Risposta del sig. Flynn a nome della Commissione (10 novembre 1997) La Commissione non e‘ competente per la questione sollevata dall’Onorevole membro. Infatti, secondo le disposizioni vigenti del diritto comunitario, le questioni relative al servizio militare rientrano esclusivamente nella sfera di competenza degli Stati membri


title: WRITTEN QUESTION No. 2990/97 by Joan VALLVÉ to the Commission. Sand extraction project in the south-eastern part of Majorca

eurovoc_concepts:
Balearic Islands
economic consequence
environmental impact
environmental protection
exploitation of resources
fishing industry
littoral
protected area
protection of animal life
protection of plant life

text: C 134/48 FI Euroopan yhteiso¤jen virallinen lehti 30. 4. 98 (98/C 134/58) KIRJALLINEN KYSYMYS E-2984/97 neuvostolle esitta¤ja¤(t): Patricia McKenna (V) (30. syyskuuta 1997) Aihe: Statoilin toiminta Ita¤-Timoria ympa¤ro¤ivilla¤ vesilla¤ Norjalainen valtion omistama yhtio¤ Statoil tekee parhaillaan o¤ljynetsinta¤tyo¤ta¤ Indonesian miehitta¤ma¤a¤ Ita¤- Timoria ympa¤ro¤ivilla¤ vesilla¤. Norjan energia-asioista vastaava ministeri Froeiland ilmoitti a¤sketta¤in, etta¤ yhtio¤ta¤ vastaan ei ryhdyta¤ mihinka¤a¤n toimenpiteisiin huolimatta ihmisoikeuksien loukkauksien jatkumisesta Ita¤-Timorissa ja siita¤, etta¤ Norja ja YK eiva¤t kumpikaan ole hyva¤ksyneet puite-ehdotusta o¤ljynetsinna¤sta¤ ta¤lla¤ alueella. Ottaen huomioon neuvoston yhteisen kannan Ita¤-Timorista ja sen pyrkimykset lopettaa ihmisoikeuksien loukkaukset, aikooko neuvosto kehottaa Norjan viranomaisia ja Statoilia lopettamaan o¤ljynetsinna¤n ta¤lla¤ alueella? Vastaus (15. tammikuuta 1998) Kysymys liittyy riippumattomaan pa¤a¤to¤ksentekoon kolmannessa maassa, joka ei ole Euroopan unionin ja¤senvaltio, ja siksi kysymys ei kuulu Euroopan unionin toimivaltaan. (98/C 134/59) KIRJALLINEN KYSYMYS E-2990/97 komissiolle esitta¤ja¤(t): Joan Vallve· (ELDR) (1. lokakuuta 1997) Aihe: Kaakkois-Mallorcalla toteutettava hiekankaivaushanke Espanjan hallituksen ympa¤risto¤ministerio¤n pa¤a¤osasto on aloittanut hallinnolliset valmistelut hankkeen hyva¤ksy- miseksi merenpinnan alapuolella olevien hiekkakerrosten kaivamista varten uudella alueella Baleaarien rannikolla. Ta¤ssa¤ tapauksessa kaivausten laajuudeksi on arvioitu 8 000 000 m3 72 › 170 hehtaarin laajuisella alueella, joka sijaitsee Baleaarien saarten rannikolta kaakkoon. Kaivausten tavoitteena on (cid:148)elvytta¤a¤(cid:148) hiekkaran- toja. Hankkeen suuruus on aiheuttanut huolestuneisuutta alueen kalastussektorilla toimivien keskuudessa. He pelka¤a¤va¤t perinteisten kalastuspaikkojen tuhoutuvan. Na¤in ka¤vi vuonna 1989 Palman lahdella, jossa kaivettiin hiekkaa 500 000 m3. Ta¤lla¤ kertaa laajuus olisi 16 kertaa suurempi ja sen vuoksi hankkeen vaikutus ympa¤risto¤o¤n ja talouteen voi olla eritta¤in tuhoisa erityisesti sen vuoksi, etta¤ kyseessa¤ on Poseidonia oceanican asuttamat alueet, joita nimenomaan suojellaan luonnonympa¤risto¤n seka¤ luonnonvaraisen kasvi- ja ela¤inkunnan suojelemisesta annetulla direktiivilla¤ 92/43/ETY (1). Kaksi vuotta sitten esitimme komissiolle ta¤ma¤n kysymyksen, mika¤ oli iloinen uutinen Mallorcan saarelle. Onko komissio tietoinen kyseisesta¤ hankkeesta ja seurauksista, joita on tiettyjen yksityisten ja julkisten hankkeiden vaikutusten arvioinnista ympa¤risto¤o¤n annetun direktiivin 85/337/ETY (2) mukaisesti olisi alueen talouteen ja ekosysteemiin? Katsooko komissio, etta¤ Baleaarien kaltaisella alueella, jossa kalavedet ko¤yhtyva¤t vuosi vuodelta laittomien kalastusten, hiekkakaivausten ja saastumisen vuoksi, on ja¤rkeva¤a¤ jatkaa ympa¤risto¤n kannalta niin haitallisten toimien jatkamista, jollainen ta¤ma¤ komissiolle esitetty hanke on? (1) EYVL L 206, 22. 7. 1992, s. 7. (2) EYVL L 175, 5. 7. 1985, s. 40


title: Advies van het Economisch en Sociaal Comité over het "Voorstel voor een beschikking van de Raad houdende instelling van een overlegprocedure inzake de betrekkingen tussen de lid-staten en derde landen op het gebied van het zeevervoer en inzake de acties op dit gebied in de internationale organisaties, alsmede van een machtigingsprocedure voor overeenkomsten inzake het zeevervoer"

eurovoc_concepts:
maritime transport
market access
member country
restriction on competition
third country

formats: html pdfa1b print


title: SCHRIFTELIJKE VRAAG nr. 2988/97 van Nikitas KAKLAMANIS aan de Commissie. Verslag van de Commissie over de Europese havens

eurovoc_concepts:
Council of the European Union
European Commission
European Parliament
European Union
economic development
exchange of information
harbour installation
report
trans-European network
transport network

text: 16. 4. 98 NL Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen C 117/123 De Unie heeft de Fatwa tegen Salman Rushdie ondubbelzinnig veroordeeld. Zowel dit onderwerp als het proces van Faradj Sarkouhi en de terugkeer van de ambassadeurs van de lidstaten naar Teheran worden momenteel in het kader van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid besproken. (98/C 117/156) SCHRIFTELIJKE VRAAG E-2987/97 van Nikitas Kaklamanis (UPE) aan de Commissie (1 oktober 1997) Betreft: Milieuramp in de Middellandse Zee ten gevolge van een gemuteerde alg De laatste jaren vermeerdert een gemuteerde tropische algensoort zich ongecontroleerd in de Middellandse Zee. Deze algensoort, Caulerpa Taxifolia, is naar Europa getransporteerd om het aquarium van een dierentuin in Duitsland op te smukken. De alg heeft een mutatie ondergaan, waardoor er een nieuwe soort is ontstaan, die zich met grote snelheid verbreidt en opgewassen is tegen alle middelen die worden ingezet om haar te vernietigen. Waar deze alg zich verbreidt, overleven geen koralen, sponzen of krabben meer, noch enige andere mariene planten- of dierensoort. Tenslotte verdwijnen ook de vissen. De nieuwe algensoort verbreidt zich razend snel, hetgeen leidt tot een verschrikkelijke milieuramp in het ecologisch zo gevoelige Middellandse-Zeebekken. Kan de Commissie mij mededelen welke maatregelen en initiatieven zij denkt te nemen om deze vrijwel onafwendbare milieuramp in het Middellandse-Zeegebied te keren? Antwoord van mevrouw Bjerregaard namens de Commissie (30 oktober 1997) Via het financieel instrument Life heeft de Commissie van 1992 tot 1995 een internationaal project gecofinancierd, dat bedoeld was om het probleem van de groei van de algensoort Caulerpa Taxifolia in de Middellandse Zee te bestuderen en op de toekomstige evolutie van dit fenomeen te anticiperen. Bedoeld project werd uitgevoerd door Franse, Spaanse en Italiaanse onderzoekers. Gezien de resultaten van dit project en de ononderbroken verbreiding van de algensoort heeft de Commissie in 1995 besloten om in het kader van Life een tweede actie te financieren welke bedoeld was om technieken voor de vernietiging van de algen te beproeven en een strategie voor de bestrijding van de expansie ervan uit te werken. Dit project wordt gecoo¤rdineerd door de (cid:132)groupement d(cid:146)inte·re(cid:136)t scientifique(cid:148) (GIS) Posidonie te Marseille, waarbij het geachte Parlementslid meer gegevens zal kunnen verkrijgen. Posidonie heeft op 19 en 20 september 1997 een internationaal colloquium over de bestrijding van de groei van Caulerpa Taxifolia georganiseerd, waarvan de notulen weldra worden gepubliceerd. Hoewel de Commissie via het financieel instrument Life een rol speelt in de omschrijving van het probleem en de experimentele fase van de oplossing ervan, moet worden opgemerkt dat het aan de autoriteiten van de betrokken lidstaten is om zo nodig structurele maatregelen te treffen. (98/C 117/157) SCHRIFTELIJKE VRAAG E-2988/97 van Nikitas Kaklamanis (UPE) aan de Commissie (1 oktober 1997) Betreft: Verslag van de Commissie over de Europese havens Tijdens het overleg van het Europees Parlement met de Commissie en de Raad over de Transeuropese Vervoersnetwerken heeft de Commissie de mondelinge toezegging gedaan dat zij een verslag over de acties ter ontwikkeling van de Europese havens zou opstellen en dit begin 1997 aan het Europees Parlement zou voorleggen. Heeft de Commissie dit verslag opgesteld, en zo ja, wanneer zal zij dit aan het Europees Parlement voorleggen?