علی بن محمد بن علی (به عربی: عَلیِّ بن محمّدٍ بن الّهادی؛ زادهٔ ۱۵ ذی‌الحجه سال ۲۱۲ هجری قمری / ۷ مارس ۸۲۸ میلادی – درگذشتهٔ ۳ رجب سال ۲۵۴ هجری قمری / ۲ ژوئیهٔ ۸۶۸ میلادی) معروف به عَلیّ النَّقیّ و هادی، دهمین امامِ شیعیانِ دوازده امامی پس از پدرش محمد تقی و پیش از پسرش حسن عسکری است. کنیه‌اش «ابوالحسن» است و برای اینکه با موسی کاظم و علی بن موسی الرضا — جدپدری و پدربزرگ که آنان نیز ابوالحسن نامیده می‌شدند — اشتباه نشود، او را «ابوالحسن ثالث» می‌نامند. مادرش سمانه مغربیه، یک اُم‌ِّوَلَد بوده‌است.
۲۱۲ هجری قمری / ۷ مارس ۸۲۸ میلادی
۱۵ ذی‌الحجه سال ۲۱۲ هجری قمری
مارس ۸۲۸ میلادی
1685660
امام هادی در چه تاریخی زاده شد؟
۳ رجب سال ۲۵۴ هجری قمری / ۲ ژوئیهٔ ۸۶۸ میلادی
۳ رجب سال ۲۵۴ هجری قمری
۲ ژوئیهٔ ۸۶۸ میلادی
1685661
امام هادی در چه تاریخی درگذشت؟
عَلیّ النَّقیّ و هادی
عَلیّ النَّقیّ
هادی
1685662
علی بن محمد بن علی به چه القابی معروف است؟
دهمین
1685663
علی بن محمد بن علی چندمین امام شیعیان دوازده امامی است؟
محمد تقی
1685664
نام پدر امام هادی چیست؟
حسن عسکری
1685665
بعد از امام هادی چه کسی به امامت رسید؟
ابوالحسن
1685666
کنیه امام هادی چیست؟
سمانه مغربیه
1685667
نام مادر امام هادی چیست؟
کنیه‌اش «ابوالحسن» است و برای اینکه با موسی کاظم و علی بن موسی الرضا — جدپدری و پدربزرگ که آنان نیز ابوالحسن نامیده می‌شدند — اشتباه نشود، او را «ابوالحسن ثالث» می‌نامند
1685668
به چه دلیل امام هادی را ابوالحسن ثالث می‌نامند؟
1685669
امام حسن عسکری در چه تاریخی زاده شد؟
1685670
بعد از امام حسن عسکری چه کسی به امامت رسید؟
1685671
اولین امام شیعیان ۱۲ امامی کیست؟
پدرش امام نهمِ شیعیان دوازده‌امامی، محمد تقی بود. از محمد تقی به‌عنوان تنها فرزندِ علی بن موسی الرضا یاد می‌شود. و به همین دلیل معاصرینش او را ابنُ الرِّضا[یادداشت 1] می‌نامیدند. در حدیثی منتسب به علی بن موسی الرّضا، بشارتِ تولد محمد تقی توسط پیامبر اسلام، به‌عنوان «فرزندی که از بهترین کنیزانِ اهل نوبه پدید خواهد آمد» داده شده‌است. در احادیث شیعه با عنوان ابوجعفر از او یاد می‌شود و برای اینکه با محمد باقر — امام پنجمِ شیعیان که او نیز ابوجعفر نامیده می‌شد — اشتباه نشود؛ تاریخ‌نویسان به او «ابوجعفرِ ثانی» می‌گفتند.
محمد تقی
1685722
امام نهمِ شیعیان دوازده‌امامی چه کسی بود؟
محمد تقی
1685723
از چه کسی به‌عنوان تنها فرزندِ علی بن موسی الرضا یاد می‌شود؟
ابنُ الرِّضا
1685724
معاصرین امام محمد تقی او را چه می‌نامیدند؟
به‌عنوان «فرزندی که از بهترین کنیزانِ اهل نوبه پدید خواهد آمد»
1685725
 در حدیثی منتسب به علی بن موسی الرّضا، بشارتِ تولد محمد تقی توسط پیامبر اسلام، به چه عنوان داده شده‌است؟
ابوجعفر
1685726
در احادیث شیعه از محمد تقی با چه عنوانی یاد می‌شود؟
محمد تقی
1685727
تاریخ‌نویسان به کدام امام «ابوجعفرِ ثانی» می‌گفتند؟

محمد باقر
1685728
پنجمین امام شیعیان کدام امام است؟
1685729
سومین امام شیعیان کدام امام است؟
به‌نوشتهٔ قُرَشی، بعد از مسمومیتِ پدر هادی، به‌تحریکِ مُعتَصَم، وی به عُمَر بن فَرَج، حاکمِ مدینه، دستور داد تا برای هادی معلمی از میان علمای مخالفِ اهل بیت انتخاب کند تا او را از اعتقاداتِ شیعی بازدارد، و مانع از ملاقاتِ شیعیان با وی شود. طبقِ این گزارش، جُنَیْدی که برای این مأموریت انتخاب شده بود، اغلب روایت می‌کرد که هادی چنان هوشی و ذکاوتی از خود نشان می‌داد و چنان دید عمیقی از ادبیات عرب و ظاهر و باطنِ قرآن داشت که از یک کودک بعید به‌نظر می‌رسید، مگر اینکه ارتباطی با سرچشمهٔ علمِ ماورایی داشته باشد. به‌نقل از مَآثِرُ الْکُبَراء فی تاریخِ سامَرّاء، جنیدی در نتیجهٔ این مشاهدات، دشمنیِ خود با اهل بیت را کنار گذاشته‌است.
عُمَر بن فَرَج، حاکمِ مدینه
1685780
به‌نوشتهٔ قُرَشی، بعد از مسمومیت پدر هادی، به‌تحریکِ مُعتَصَم، او به چه کسی دستور داد تا برای امام هادی معلمی از میان علمای مخالفِ اهل بیت انتخاب کند تا او را از اعتقاداتِ شیعی بازدارد؟
مُعتَصَم
1685781
چه کسی دستور داد تا پدر امام هادی را مسموم کنند؟
تا او را از اعتقاداتِ شیعی بازدارد، و مانع از ملاقاتِ شیعیان با وی شود
1685782
به چه دلیل بعد از مسمومیتِ پدر هادی، به‌تحریکِ مُعتَصَم، وی به عُمَر بن فَرَج، حاکمِ مدینه، دستور داد تا برای هادی معلمی از میان علمای مخالفِ اهل بیت انتخاب کند؟
جُنَیْدی
1685783
چه کسی روایت می‌کند که هادی چنان هوشی و ذکاوتی از خود نشان می‌داد و چنان دید عمیقی از ادبیات عرب و ظاهر و باطنِ قرآن داشت که از یک کودک بعید به‌نظر می‌رسید، مگر اینکه ارتباطی با سرچشمهٔ علمِ ماورایی داشته باشد؟ 
1685784
جُنَیْدی در چه سالی از دنیا رفت؟
به‌اعتقادِ رسول جعفریان، رفتار نرمِ خلفای عباسیِ ماقبلِ مُتَوَکِّل با هادی متأثر از سیاستِ مأمون بود. به این دلیل که مأمون از مُعتَزِله در مقابل اهل حدیث حمایت می‌کرد و این مسئله، فضای سیاسیِ مناسبی برای شیعه به‌وجود آورده بود. جعفریان می‌گوید با به حکومت رسیدنِ متوکل — که از اهل حدیث دفاع می‌کرد — معتزله و شیعه در سختی قرار گرفتند. به‌نقل از اَبُوالْفَرَجِ اصفهانی، تخریبِ حرمِ حسین بن علی به‌عنوانِ یکی از نمونه‌هایِ برخوردِ تندِ متوکل با جریان‌های شیعی به‌شمار می‌رفت. به‌نوشتهٔ دونالدسون، هادی حدودِ ۲۵ سال داشت که متوکل زیارتِ قبرِ حسین بن علی را ممنوع کرد. بعد از آن بود که دستورِ تخریب آن را نیز صادر کرد. در همین زمان بود که خلیفه کم‌کم به هادی مشکوک شد.
مأمون
1685835
به‌اعتقادِ رسول جعفریان، رفتار نرمِ خلفای عباسیِ ماقبلِ مُتَوَکِّل با امام هادی متأثر از سیاست چه کسی بود؟
در مقابل اهل حدیث
1685836
مأمون از مُعتَزِله در مقابل چه کسانی حمایت می‌کرد؟
متوکل
1685837
با به حکومت رسیدن چه کسی که از اهل حدیث دفاع می‌کرد، معتزله و شیعه در سختی قرار گرفتند؟
متوکل
1685838
چه کسی حرم حسین بن علی را تخریب کرد؟
اَبُوالْفَرَجِ اصفهانی
1685839
به نقل از چه کسی تخریبِ حرمِ حسین بن علی به‌عنوانِ یکی از نمونه‌هایِ برخوردِ تندِ متوکل با جریان‌های شیعی به‌شمار می‌رفت؟
حدودِ ۲۵ سال
۲۵
حدودِ ۲۵
1685840
 به‌نوشتهٔ دونالدسون، امام هادی چند سال داشت که متوکل زیارتِ قبرِ حسین بن علی را ممنوع کرد؟
دونالدسون
1685841
به نوشته چه کسی امام هادی حدودِ ۲۵ سال داشت که متوکل زیارتِ قبرِ حسین بن علی را ممنوع کرد؟
1685842
دونالدسون اهل کدام کشور است؟
1685843
امام حسین در چه تاریخی از دنیا رفت؟
1685844
امام حسین به‌دست چه کسی به شهادت رسید؟
1685845
معتزله چه کسانی بودند؟
پس از اینکه متوکلِ عباسی به خلافت رسید، حاکم مدینه، عبدالله بن محمد بن داودِ هاشمی، نامه‌ای به او نوشت و در مورد فعالیت‌های هادی و پیروانش به خلیفه هشدار داد. ابن اثیر از عبدالله بن محمد هاشمی و برخی ناصِبیان به‌عنوان عاملِ تحریکِ متوکل علیه عَلَویان نام می‌برد. عبدالله بن محمد در نامه‌ای خطاب به متوکل نوشت: «اگر نیازی به حَرَمَیْن[یادداشت 4] داری، علی بن محمد را از آن طرد کن؛ زیرا او مردم را به‌سوی خود خوانده و جمعیتِ زیادی به دعوتِ وی پاسخ مثبت داده‌اند.» هادی وقتی از این نامه مطلع شد، در دفاع از خود نامه‌ای برای متوکل فرستاد و ضمن ردِّ اتهامات، متقابلاً از حاکمِ مدینه شکایت کرد. متوکل در پاسخ، حاکمِ مدینه را از مقامش عزل، و هادی را از بالاترین احترام و اعتمادِ خود مطمئن کرد؛ بااین‌حال از او خواست با خانواده و خدمه به سامرّا نقل مکان کند. از همسرِ متوکل به‌عنوان یکی دیگر از محرّک‌های متوکل برای احضارِ هادی به سامرا یاد می‌کنند.
از عبدالله بن محمد هاشمی و برخی ناصِبیان
1685896
ابن اثیر از چه کسانی به‌عنوان عاملِ تحریکِ متوکل علیه عَلَویان نام می‌برد؟
1685897
ناصبیان چه کسانی بودند؟
عبدالله بن محمد بن داودِ هاشمی
1685898
زمانیکه متوکلِ عباسی به خلافت رسید، حاکم مدینه چه کسی بود؟
سامرّا
1685899
متوکل از امام هادی خواست با خانواده و خدمه به کجا نقل مکان کند؟
1685900
متوکلِ عباسی در چه سالی به خلافت رسید؟
1685901
امام هادی چند سال امامت کرد؟
به‌نوشتهٔ سید محمدحسین طباطبایی، متوکل در مواجهه با هادی به ادب رفتار می‌کرد، بااین‌حال نمی‌توانست دست از آزارِ او بردارد و حتی سعی کرد او را از بین ببرد. بر اساس گزارشِ مجلسی در بِحارُالْاَنوار و راوَندی در اَلْخَرائِجُ وَ الْجَرائِح، متوکل برای تحقیرِ علی النقی، به او دستور داد در مقابلِ او و وزیرش که سوار بر اسب بودند، راهی را پیاده بپیماید. به نقل از زراقه، حاجبِ متوکل — که برای تسکین هادی به او نزدیک شده بود — هادی درحالی‌که در زیرِ آفتاب عرق می‌ریخت، آیه‌ای خواند که حکایت از پیش‌بینیِ مرگِ متوکل پس از سه روز را داشت: «سه روز در خانه‌هاتان بهره برید [تا عذاب فرا رسد]. این وعده‌ای بی‌دروغ است.»[یادداشت 6] به‌نوشتهٔ جعفریان در همین هنگام بود که هادی به «دُعاءُ الْمظلوم علَی الظّالم» توسل جُست. به‌گفتهٔ مجلسی و راوندی، سه روز بعد متوکل طی توطئه‌ای کشته شد. روایتِ مشابهی می‌گوید که هادی در زندانِ متوکل، مرگِ خلیفه را پیش‌بینی کرده بود. بنابر نقل دیگری از ابن ارومه، متوکل، هادی را به دست حاجب سپرده بود تا به قتل برساند؛ اما دو روز بعد، طبق پیش‌بینی هادی، شبانه مورد حملهٔ ترکان قرار گرفت و در بسترش کشته شد.
به ادب رفتار می‌کرد
به ادب
1685952
به‌نوشتهٔ سید محمدحسین طباطبایی، متوکل در مواجهه با هادی چگونه رفتار می‌کرد؟
به او دستور داد در مقابلِ او و وزیرش که سوار بر اسب بودند، راهی را پیاده بپیماید
1685953
بر اساس گزارشِ مجلسی در بِحارُالْاَنوار و راوَندی در اَلْخَرائِجُ وَ الْجَرائِح، متوکل برای تحقیرِ امام علی النقی، به او چه دستوری داد؟ 
حاجب
1685954
بنابر نقل ابن ارومه، متوکل امام هادی را به دست چه کسی سپرده بود تا به قتل برساند؟
1685955
بعد از متوکل عباسی چه کسی به حکومت رسید؟
شبانه مورد حملهٔ ترکان قرار گرفت و در بسترش کشته شد.
1685956
متوکل چگونه به قتل رسید؟
1685957
 سید محمدحسین طباطبایی در چه سالی به دنیا آمد؟
به‌نوشته جاسم حسین، شهرهای مورد نظر برای تعیین وکلا، به چهار منطقه تقسیم می‌شد؛ منطقهٔ اول، بغداد، مَدائِن، سَواد و کوفه را شامل می‌شد؛ منطقهٔ دوم، بَصره و اهواز بود؛ قُم و همدان منطقه مجزایی بود؛ و حِجاز، یمن و مصر منطقهٔ دیگری محسوب می‌شد. جاسم حسین از قول کِندی، وکلای هادی در مصر را از طرف یزید بن عبدالله، حاکم مصر، تحت فشار توصیف می‌کند. علی بن جعفر و محمد بن فرج از جمله وکلای مصر بودند که دستگیر شدند. ابوحمزه از دیگر رهبرانِ علوی در مصر است که به‌همراه پیروانش به‌اتهامِ فعالیت‌های زیرزمینی در مصر دستگیر شدند. به‌نوشتهٔ شیخ کلینی، محمد بن حجر، یکی دیگر از وکلای هادی، کشته شد و املاک سیف بن لیث، یکی دیگر از وکلا مصادره شد.
به چهار منطقه تقسیم می‌شد؛ منطقهٔ اول، بغداد، مَدائِن، سَواد و کوفه را شامل می‌شد؛ منطقهٔ دوم، بَصره و اهواز بود؛ قُم و همدان منطقه مجزایی بود؛ و حِجاز، یمن و مصر منطقهٔ دیگری محسوب می‌شد
1686008
به‌نوشته جاسم حسین، شهرهای مورد نظر برای تعیین وکلای امام هادی به چه مناطقی تقسیم می‌شد؟
از قول کِندی
1686009
جاسم حسین از قول چه کسی وکلای هادی در مصر را از طرف یزید بن عبدالله، حاکم مصر، تحت فشار توصیف می‌کند؟
از طرف یزید بن عبدالله، حاکم مصر
1686010
جاسم حسین از قول کِندی، وکلای هادی در مصر را از طرف چه کسانی تحت فشار توصیف می‌کند؟
علی بن جعفر و محمد بن فرج
1686011
از جمله وکلای مصر که دستگیر شدند چه کسانی بودند؟
ابوحمزه
1686012
از رهبران علوی در مصر که به‌همراه پیروانش به‌ اتهامِ فعالیت‌های زیرزمینی در مصر دستگیر شدند، چه نام داشت؟
به‌نوشتهٔ شیخ کلینی
1686013
به نوشته چه کسی محمد بن حجر، یکی دیگر از وکلای هادی، کشته شد و املاک سیف بن لیث، یکی دیگر از وکلا مصادره شد؟

در سدهٔ نخست هجری قمری، بیشتر شیعیان از کوفه بودند و کوفی خوانده می‌شدند. از دوران محمد باقر و جعفر صادق، لفظِ قمی نیز در آخرِ نامِ بعضی شیعیان به‌چشم می‌خورد که نشان از گسترشِ شیعیان در این شهر داشت. در زمانِ هادی، بیشترین شیعیانِ ایران از قم بودند. شهرهای آوه و کاشان تحت تأثیر تعلیماتِ شیعیِ علمای قم قرار داشتند. محمد بن داود قمی و محمد طَلْحی از جمله کسانی بودند که از قم و مناطقِ اطرافش به‌وکالت از هادی، اموال و اخبار دریافت می‌کردند. با وجود اقلیتِ شیعه در ایرانِ آن روز، جُرجان و نیشابور از دیگر شهرهایی بودند که به مرکزِ نفوذِ شیعه در قرن چهارم هجری قمری تبدیل شد. همچنین همدان و سپس اصفهان از شهرهایی بودند که گروهی از شیعیانِ هادی در آن به‌سر می‌بردند. بُشر بن بَشّار نیشابوری، فَتح بن یزید جرجانی، احمد بن اسحاق رازی، حسین بن سعید اهوازی، حَمْدان بن اسحاق خراسانی و علی بن ابراهیم طالقانی از جمله شیعیان هادی بودند که نام‌شان بیانگرِ انتساب‌شان به شهرهای مختلفِ ایران است.
کوفه
از کوفه بودند و کوفی خوانده می‌شدند
1686064
در سدهٔ نخست هجری قمری، بیشتر شیعیان از کجا بودند؟
محمد بن داود قمی و محمد طَلْحی
1686065
چه کسانی از قم و مناطقِ اطرافش به‌وکالت از امام هادی، اموال و اخبار دریافت می‌کردند؟
لفظِ قمی
1686066
از دوران محمد باقر و جعفر صادق کدام لفظ در آخر نام بعضی شیعیان به چشم می‌خورد؟
همدان و سپس اصفهان
1686067
در کدام شهرهای ایران گروهی از شیعیان امام هادی در آن به‌سر می‌بردند؟
بُشر بن بَشّار نیشابوری، فَتح بن یزید جرجانی، احمد بن اسحاق رازی، حسین بن سعید اهوازی، حَمْدان بن اسحاق خراسانی و علی بن ابراهیم طالقانی
1686068
نام شیعیان امام هادی که نام‌شان بیانگرِ انتساب‌شان به شهرهای مختلفِ ایران است، را بنویسید

علمای قم
1686069
شهرهای آوه و کاشان تحت تأثیر تعلیماتِ شیعیِ علمای کجا قرار داشتند؟
جُرجان و نیشابور
1686070
با وجود اقلیتِ شیعه در ایرانِ در دوران امام هادی، چه شهرهایی به مرکزِ نفوذِ شیعه در قرن چهارم هجری قمری تبدیل شد؟
1686071
جرجان نام قدیم کدام شهر ایران است؟
پسرِ هادی، محمد — که بعضی او را جانشینِ پدر می‌دانستند — پیش از او از دنیا رفت؛ و علی النقی پسرِ دیگرش حسن را — که بعدها به حسن عسکری معروف شد — به جانشینیِ خود انتخاب کرد. بنا به روایاتِ متعددی، علی النقی ضمن ردِّ جانشینیِ فرزندِ بزرگش محمد، جانشینیِ حسن را به شیعیانش گوشزد کرده‌است. روایتی در الکافی به سندِ عبدالله بن محمد اصفهانی نقل می‌کند علی النقی، امامِ بعد از خودش را کسی دانسته است که بر پیکرش نماز بُگزارد؛ و حسن عسکری بر جنازهٔ پدرش نماز خوانده است. حسن، و جعفر دو پسرِ دیگر هادی بودند. شیعیان امامی حسن را جانشینِ هادی می‌دانند. گرچه گروهی دیگر معتقد بودند پسرش محمد — که پیش از او درگذشته بود — امامِ پنهان است. احتمالاً محمد بن نُصَیر نُمَیْری که به علی النقی نسبتِ ربوبیّت داد و مدعی شد باب و پیامبرِ اوست، به این گروه مرتبط بوده‌است. او بنیان‌گذارِ فرقه‌ای از غُلاتِ شیعه به نام نُصَیْریّه شمرده می‌شود.
محمد
1686122
کدام پسر امام هادی که بعضی او را جانشینِ پدر می‌دانستند، پیش از او از دنیا رفت؟
حسن را — که بعدها به حسن عسکری معروف شد
حسن
1686123
امام علی النقی کدام پسرش را به جانشینی خود انتخاب کرد؟
کسی دانسته است که بر پیکرش نماز بُگزارد؛ و حسن عسکری بر جنازهٔ پدرش نماز خوانده است
کسی دانسته است که بر پیکرش نماز بُگزارد
1686124
روایتی در الکافی به سندِ عبدالله بن محمد اصفهانی نقل می‌کند، امام علی النقی، امامِ بعد از خودش را چه کسی دانسته است؟
حسن
1686125
شیعیان امامی چه کسی را جانشین امام هادی می‌دانند؟
محمد بن نُصَیر نُمَیْری
1686126
بنیان‌گذارِ فرقه‌ای از غُلاتِ شیعه به نام نُصَیْریّه چه کسی است؟
نسبتِ ربوبیّت داد
1686127
محمد بن نُصَیر نُمَیْری به امام علی النقی چه نسبتی داد؟
1686128
پیکر امام هادی در کجا به خاک سپرده شد؟
به‌نوشتهٔ قرشی یکی از پرسش‌هایی که ابن سِکّیت به‌قصدِ به‌چالش کشیدنُ هادی در حضور علمای دین و در قصرِ متوکل از او پرسید، این بود که چرا خداوند موسی را با عصا و یَدِ بَیْضا نزد مردم فرستاد، عیسی را با شفای نابینا و جُذامی و زنده کردنِ مرده، اما محمد را با قرآن و شمشیر به رسالت مبعوث کرد؟ به‌عقیدهٔ هادی، تفاوتِ معجزاتِ پیامبران به تفاوت مقتضیاتِ زمان‌شان ربط دارد. در عصرِ موسی سِحر و جادو رواج داشت و عصا و یدِ بیضای موسی می‌بایست در جهت مقابله و به شکست کشیدنِ آن باشد؛ در عصر عیسی، علم طب غالب بود و عیسی می‌بایست با شفای نابینا و جذامی و زنده کردن مرده، این علم را به مقابله بطلبد؛ و در عصرِ محمد شعر و شمشیر غلبه داشت؛ پس محمد با قرآن، شعر را و با شمشیرش، شمشیرشان را به شکست و تسلیم واداشت.
به تفاوت مقتضیاتِ زمان‌شان ربط دارد
1686179
به‌عقیده امام هادی، تفاوتِ معجزاتِ پیامبران به کدام تفاوت ربط دارد؟
در عصرِ موسی
1686180
سحر و جادو در عصر کدام پیامبر رواج داشت؟
علم طب
1686181
در عصر عیسی، کدام علم غالب بود؟
ابن سِکّیت
1686182
چه کسی به قصد به چالش کشیدن امام هادی در حضور علمای دین و در قصرِ متوکل از او پرسید، این بود که چرا خداوند موسی را با عصا و یَدِ بَیْضا نزد مردم فرستاد، عیسی را با شفای نابینا و جُذامی و زنده کردنِ مرده، اما محمد را با قرآن و شمشیر به رسالت مبعوث کرد؟ 
1686183
عیسی در چه سالی به دنیا آمد؟
1686184
نام مادر حضرت موسی چیست؟
1686185
امام هادی چند سال امامت کرد؟
1686186
امام هادی توسط چه کسی به شهادت رسید؟
ممکن یا غیرممکن بودنِ مشاهدهٔ خداوند از مباحثاتِ رایجِ دورانِ هادی بود که وی رأی به عدم امکانِ مشاهدهٔ خداوند می‌داد. به‌عقیدهٔ هادی مشاهده اتفاق نمی‌افتد مگر اینکه هوایی (فضایی) بین مشاهده‌گر و مشاهده‌شونده وجود داشته باشد تا بینِش از طریق آن سیر کند. به‌عبارتی اگر هوا یا نوری بین مشاهده‌گر و مشاهده‌شونده موجود نباشد، بینشی در کار نخواهد بود. وقتی مشاهده‌گر و مشاهده‌شونده در موقعیتِ برابری از لحاظ علتِ بینش قرار داشته باشند، بینش اتفاق می‌افتد. اما مقایسهٔ خداوند با بشر، نوعی تشبیهِ خداوند به بشر است.
هادی
1686237
ممکن یا غیرممکن بودنِ مشاهدهٔ خداوند از مباحثاتِ رایجِ دوران امامت کدام امام بود؟
هوایی (فضایی) بین مشاهده‌گر و مشاهده‌شونده وجود داشته باشد تا بینِش از طریق آن سیر کند
1686238
به عقیده امام هادی مشاهده چه زمانی اتفاق می‌افتد؟
وقتی مشاهده‌گر و مشاهده‌شونده در موقعیتِ برابری از لحاظ علتِ بینش قرار داشته باشند، بینش اتفاق می‌افتد.
1686239
به عقیده امام هادی بینش چه زمانی اتفاق می‌افتد؟
1686240
امام هادی چند فرزند داشت؟
1686241
هادی به چه معناست؟
هادی همچنین با کسانی که برای خداوند بدنِ مادی تصور می‌کنند، مخالفت کرده و اظهار می‌دارد کسی که چنین اعتقادی داشته باشد از ما نیست. هادی استدلال می‌کند که ماده یا بدن، مخلوقِ خداوند است، و خداوند به آن سر و شکل داده‌است. تصور و تجسمِ خداوند در یک بدنِ مادی، به‌معنیِ نیازمندیِ خداوند و محدود کردنش در بدن و شکل است، که به‌گونه‌ای مساوی دانستنِ خداوند با بشر از لحاظ نیاز به بدن است. هادی توصیفِ وجودِ خداوند را غیرممکن دانسته و می‌گوید خداوند آنقدر بزرگ است که در خیال بشر نمی‌گنجد؛ و اینکه خداوند خودش فقط می‌تواند خود را توصیف کند. هادی از این بحث استفاده کرده تا نتیجه بگیرد که پیامبران و امامان نیز قابل وصف نیستند به‌خاطر  اینکه در نتیجهٔ اطاعت و بندگیِ خداوند به اندازه‌ای به خدا نزدیک شده‌اند که از دایرهٔ تصور انسان فراتر رفته‌اند.
مخالفت کرده و اظهار می‌دارد کسی که چنین اعتقادی داشته باشد از ما نیست
1686292
امام هادی با کسانی که برای خداوند بدنِ مادی تصور می‌کنند، چگونه برخورد می‌کند؟
به‌معنیِ نیازمندیِ خداوند و محدود کردنش در بدن و شکل است، که به‌گونه‌ای مساوی دانستنِ خداوند با بشر از لحاظ نیاز به بدن است
1686293
تصور و تجسمِ خداوند در یک بدنِ مادی، به چه معناست؟
غیرممکن دانسته
1686294
امام هادی توصیفِ وجودِ خداوند را چگونه دانسته است؟
1686295
امام هادی چند همسر داشت؟
مسئلهٔ تحریفِ قرآن از جمله مسائلی است که غلات به آن دامن زده و باعث حملهٔ دیگر فِرَقِ اسلامی به شیعه شده‌اند. به نقل از فَضل بن شاذان در اَلْایضاح خَیّاطِ مُعتَزِلی در اَلْاِنتصار، اعتقاد به تحریفِ قرآن در قرن سوم هجری قمری به شیعه نسبت داده شده‌است. هرچند اکثریتِ مسلمانان از سنی و شیعه —  به‌جز غلات — با این اعتقاد مبارزه کرده‌اند. هادی در ضمن رسالهٔ مفصلی که ابن شعبه حرّانی آن را روایت کرده‌است، ضمن تأکید بر اصالتِ قرآن، آن را به‌عنوان معیاری دقیق برایِ تشخیص احادیثِ صحیح از ناصحیح به‌کار می‌برد. به‌عنوان نمونه، حدیثِ ثَقَلَیْن را با توجه به آیهٔ ولایت و شأن نزولی که برای آن در احادیث اهل سنت ذکر شده، تفسیر می‌کند. دربارهٔ حدیثِ «لا جَبرَ و لا تَفویضَ، بَل اَمرٌ بینَ الْاَمرَیْن» به ده‌ها آیه از قرآن استناد می‌کند که از جهتی به جبر و از جهتی به تفویض اشاره دارند.
قرن سوم هجری قمری
سوم هجری
سوم هجری قمری
قرن سوم هجری قمری
1686346
اعتقاد به تحریفِ قرآن در چه قرنی به شیعه نسبت داده شده‌است؟
حدیثِ ثَقَلَیْن
1686347
امام هادی کدام حدیث را با توجه به آیهٔ ولایت و شأن نزولی که برای آن در احادیث اهل سنت ذکر شده، تفسیر می‌کند؟
1686348
تحریف به چه معناست؟
از جهتی به جبر و از جهتی به تفویض اشاره دارند.
1686349
حدیثِ «لا جَبرَ و لا تَفویضَ، بَل اَمرٌ بینَ الْاَمرَیْن» به چه چیز اشاره دارد؟
به‌اعتقادِ جعفریان، بیشترین احتجاجاتی که از هادی باقی مانده، در موضوعِ جبر و اختیار است. در این زمینه از هادی رسالهٔ مفصلی دربارهٔ مباحثِ کلامیِ شیعه باقی مانده‌است. در بخشی از این رساله آمده‌است: «در امر و نهی، حقِّ انتخاب و اختیار با خداست. به آنچه می‌خواهد، امر و از آنچه اکراه دارد، نهی کرده و بر اساسِ آن مؤاخذه می‌فرماید، به‌خاطر آن که به بندگانِ خود تواناییِ پیروی از اوامر و پرهیز از گناهان را عطا فرموده‌است؛ زیرا او عدالت و انصاف و حکمتِ بالغه‌اش آشکار و غیرقابل انکار است.» نیز هادی در این رساله به شبهاتی که با توجه به ظواهرِ آیاتِ قرآن در اثباتِ جبر به آن استدلال شده، پاسخ می‌دهد.
در موضوعِ جبر و اختیار است.
1686400
به‌اعتقادِ جعفریان، بیشترین احتجاجاتی که از هادی باقی مانده، در چه موضوعی است؟
رسالهٔ مفصلی دربارهٔ مباحثِ کلامیِ شیعه باقی مانده‌است
1686401
در زمینه جبر و اختیار از امام هادی چه چیزی باقی مانده‌است؟
جعفریان
1686402
به اعتقاد چه کسانی بیشترین احتجاجاتی که از امام هادی باقی مانده، در موضوعِ جبر و اختیار است؟
1686403
جعفریان چه کسانی بودند؟
فضل بن روزبهانِ شافعی هادی را با عنوان «اَلشّهید بِکَیْدِ الْاَعداء»[یادداشت 15] توصیف می‌کند. اَبُوالْفَلاح حَنبَلی و یافِعی هادی را فقیه، امام و مُتَعَبِّد توصیف کرده‌اند. ابن صَبّاغ مالکی از قول یکی از اهل دانش، او را بر خوی نَبَوی و خُلقِ عَلَوی و دارای روحی پاک و همتی والا توصیف کرده که کسی از مردم همسان و نظیرش نبوده‌است و اخلاق و نَفْسِ هادی را مُهَذَّب و مُنَزَّه می‌داند. ذَهَبی از او به‌عنوان فقیه و یکی از امامانِ دوازده‌گانهٔ شیعیان یاد می‌کند. ابن حَجَر هادی را وارثِ دانش و سخاوتِ پدرش می‌داند. محمد بن طَلحهٔ شافعی در مَطالِبُ السَّؤُول، پس از درجهٔ نبوّت، او را داری اوجِ عظمت‌ها و والاترین شخصیت‌ها می‌داند. خیرالدّین زِرِکْلی او را از پرهیزکاران و شایستگان می‌داند. شَبْلَنْجی مناقبِ هادی را فراوان می‌داند. ابن کَثیر ​او را عابد و زاهد توصیف می‌کند.
اَلشّهید بِکَیْدِ الْاَعداء
«اَلشّهید بِکَیْدِ الْاَعداء»
با عنوان «اَلشّهید بِکَیْدِ الْاَعداء»
1686454
فضل بن روزبهانِ شافعی امام هادی را با چه عنوان توصیف می‌کند؟
فقیه، امام و مُتَعَبِّد توصیف کرده‌اند
1686455
 اَبُوالْفَلاح حَنبَلی و یافِعی امام هادی را چگونه توصیف کرده‌اند؟
او را بر خوی نَبَوی و خُلقِ عَلَوی و دارای روحی پاک و همتی والا توصیف کرده که کسی از مردم همسان و نظیرش نبوده‌است و اخلاق و نَفْسِ هادی را مُهَذَّب و مُنَزَّه می‌داند.
1686456
ابن صَبّاغ مالکی از قول یکی از اهل دانش امام هادی را چگونه توصیف کرده‌است؟
ابن صَبّاغ مالکی
1686457
چه کسی اخلاق و نَفْسِ هادی را مُهَذَّب و مُنَزَّه می‌داند؟
هادی
1686458
ابن حَجَر چه کسی را وارثِ دانش و سخاوتِ پدرش می‌داند؟
خیرالدّین زِرِکْلی
1686459
چه کسی امام هادی را از پرهیزکاران و شایستگان می‌داند؟
​او را عابد و زاهد توصیف می‌کند.
1686460
ابن کَثیر امام هادی را چگونه توصیف می‌کند؟
1686461
ابن حَجَر که بود؟
منابع شیعی و سنی کرامات زیادی را به هادی نسبت می‌دهند. از جمله اینکه: به زبانِ ایرانیان، اسلاوها، هندیان و نبطیان مسلط بود؛ طوفان‌های غیرمنتظره،[یادداشت 16] مرگ و میرها و دیگر رخدادها را به‌درستی پیش‌گویی می‌کرد. پیش‌گوییِ مرگِ متوکل از جمله این پیش‌گویی‌ها بود.[یادداشت 17] بر اساس این روایات، در حضور متوکل، و برای اثبات این امر که شیرها به اولادِ واقعیِ علی بن ابی‌طالب آسیبی نمی‌رسانند، زنی را که ادعای فرزندی علی را داشت، رسوا کرد. معجزهٔ مشابهی به پدربزرگش، علی بن موسی الرضا نسبت داده شده‌است.[یادداشت 18] بنابر این روایات، هادی شیری را که بر فرشی نقش بسته بود، زنده کرد و آن را واداشت تا شعبده‌بازی هندی را — که به‌دستور متوکل، سعی کرد با شعبده‌اش او را مسخره کند — ببلعد. همچنین روایت شده‌است که مُشتی ماسه و سنگ را برای یکی از پیروانِ فقیرش به طلا تبدیل کرد.[یادداشت 19]
منابع شیعی و سنی
1686512
کدام منابع کرامات زیادی را به امام هادی نسبت می‌دهند؟
هادی
1686513
کدام امام مُشتی ماسه و سنگ را برای یکی از پیروانِ فقیرش به طلا تبدیل کرد؟
ایرانیان، اسلاوها، هندیان و نبطیان
1686514
امام هادی به چه زبان‌هایی مسلط بود؟
هادی
1686515
کدام امام مرگ متوکل را پیش‌گویی کرد؟