Haber metni:  abd mali uçuruma çok yaklaştı tüm dünya maya takviminden yola çıkarak 21 aralık  ta ne olacağına dair tahminler yürütedursun 2013 yılında abd  yi büyük sorunlar bekliyor hükümet müdahalesi olmazsa vergi artışları ve bütçe kesintilerini kapsayan iki önemli kanun 1 ocak 2013 de uygulamaya girecek bu kanunların abd ekonomisini  mali uçuruma  yuvarlayacağı düşünülüyor avrupa  daki borç krizi çin  de ekonomik büyümenin yavaşlaması gibi global ekonomik problemlerin mevcut olduğu şu günlerde abd  deki  mali uçurum  endişesi listenin en başına yerleşti başkan barack_obama zenginlerden daha fazla vergi almaya ilişkin planlarından geri adım atmıyor cumhuriyetçiler ise daha geniş bir vergi reformu ve harcamalarda kısıntıya gidilmesini desteklerken vergilerin yükseltilmesine karşılar bu anlaşmazlık abd  nin mali uçuruma her geçen gün daha da yaklaşmasına neden oluyor peki endişeyle takip edilen mali uçurum nedir abd mali uçuruma kayarsa ne olur bu dünya ekonomisini nasıl etkiler mali uçurum nedir yılsonuna kadar bir değişiklik yapılmadığı taktirde önceki dönemlerde getirilen vergi indirimlerinin süresi 1 ocak  ta dolacak ayrıca hükümet harcamalarında obama tarafından imzalanan 2011 bütçe kontrol yasası  nın getirdiği önemli kesintiler olacak söz konusu kanunların yürürlüğe girmesiyle birlikte 2012 sonu itibariyle yaklaşık 1 trilyon dolar olan bütçe açığı neredeyse yarı yarıya düşerek 550 milyar dolar seviyesine inecek böylece bütçe açığı azalacak ancak abd  liler vergi artışları nedeniyle tüketimlerini kısacakları için ülke resesyona girecek yani ekonomide durgunluk başlayacak işte 2013  ün ilk gününden itibaren abd ekonomisi ve dolayısıyla dünya ekonomisi üzerinde büyük etkileri olacak vergi artışları ve bütçe kısıntıları  mali uçurum  olarak adlandırılıyor vergilerde artış vergi artışıyla ilgili kanun aslında eski başkan george_bush döneminde uygulamaya konulan vergi indirimi kanunun süresinin dolması ve vergi oranlarının bush dönemi öncesindeki seviyesine gelmesi anlamına geliyor normal süresi 2010  da dolan vergi indirimleri 2010  da obama hükümeti tarafından 2 sene uzatılmıştı ayrıca 2010  da uygulamaya konan ve abd  lilerin maaşlarından kesilen yüzde 2  lik vergi indirimi de kalkacak kongre bütçe ofisi  nin cbo analizlerine göre indirimlerin süresinin dolmasıyla beraber federal vergiler yaklaşık yüzde 19 artacak bunun da vergilerden doğan geliri yaklaşık yüzde 18 yani 400 milyar dolar arttırması bekleniyor bütçe kesintileri bütçe kontrol yasası  nın yürürlüğe girmesiyle beraber savunma cia gibi federal kurumlar ve kabine departmanlarına ayrılan bütçe kısılacak ayrıca sağlık harcamaları ve işsizlik ödemelerinde de kısıntıya gidilebilir hükümetin 2013 içinde harcamalarının yaklaşık yüzde 22  sini azaltması bekleniyor bu da yaklaşık 100 milyar dolarlık kesinti anlamına geliyor gelecek 9 yıl içinde ise yaklaşık 1 trilyon dolarlık kesinti yapılacak dünya nasıl etkilenir çoğu ekonomist dünyanın en büyük ekonomisi olan abd  de bütçe açığını kapatmak için indirilen her bir doların dünya ekonomisinin büyümesini hemen hemen aynı oranda negatif olarak etkileyebileceğini söylüyor cbo  ya gore abd  nin mali uçuruma girmesi 2013  de dünya ekonomisinin yarı yarıya daralması anlamına gelebilir imf ve diğer akademilerde çalışan bazı ekonomistlerin çalışmalarına göre ise indirilen her bir dolar dünya ekonomisinin 1 7 dolar daralmasına eş değerde sonuç olarak abd mali uçuruma yuvarlanırsa dünya ekonomisinde de daralma yaşanacağı düşünülüyor ekonomistlerin yorumları cnn money  nin 17 ekonomistin katılımıyla yaptığı ankette neredeyse tam bir fikir birliği çıktı ekonomistlerden 14 tanesi vergi artışları ve bütçe kısıntılarının abd  yi yeni bir resesyona sokacağını belirtti 12 kişi mali uçurumun abd ekonomisi önündeki en büyük tehdit olduğunu düşünüyor hatta avrupa  daki kriz işsizlik ve konut piyasasındaki durgunluktan bile daha kötü bununla birlikte ekonomistlerin hiç biri mali uçurumun abd ekonomisinde aniden daralmaya yol açacağını düşünmüyor ayrıca tüm ekonomistler demokratlar ve cumhuriyetçilerin eninde sonunda vergi indirimlerinin süresinin uzatılması veya bütçe kısıtlamaları konularından birinde veya her ikisinde birden uzlaşacaklarını düşünüyor ubs bankası analistlerinden maury harris politik anlaşmazlıkların durumu zorlaştırdığını söylerken bazı ekonomistler de mali uçuruma girme riskinin bile şimdiden ekonomiye zarar vermeye başladığını düşünüyor ekonomistler bu konuda yalnız değiller abd merkez_bankası başkanı fed ben bernanke da birçok kez mali uçurumun abd ekonomisine olan tehlikeleri üzerinde görüşlerini belirtti bernanke en son konuşmasında da politikacılara mali uçurumu önleme çağrısında bulunurken fed in mali uçurumun tam etkisini ortadan kaldırmasının mümkün olmadığını vurguladı eski başkanlar ronald reagan ve george h w bush dönemlerinde hükümet danışmanlığı yapan bruce bartlett ise mali uçurumun asıl tehlike olmadığını düşünüyor mali uçurum endişelerini 1999 yılının son zamanlarda ortaya çıkan 2000 yılına girerken sistemlerin bozulması nedeniyle bilgisayarların çalışmaması veya uçakların yere çakılması haberlerine benzeten bartlett abd  yi bekleyen asıl tehlikenin borç limitinin aşılması olduğunu düşünüyor pazarlıklarda son durum demokratlar ve cumhuriyetçilerin mali uçurum pazarlıklarında pazartesi yeni bir aşamaya gelindi obama  nın zenginlere yönelik vergi artışlarında taviz verdiği ve gelir artışlarını 1 4 trilyon dolardan 1 2 trilyon dolara indirdiği belirtiliyor yıllık geliri 400 bin dolardan aşağı olanlar için vergi oranları aynı kalacak cumhuriyetçilerin teklifinde ise bütçeye olan katkı 1 trilyon dolar yani iki görüş arasında halen 200 milyar dolarlık bir fark bulunuyor