Эмдиги ӧйдӧ ООН-до 193 ороон турчылар болуп јат, 2  — эл-тергее ширтеечи. Агару Престол (Ватикан) ла
эл-тергее Палестина Международный правоныҥ субъекттери болуп, ООН-ныҥ Генеральный Ассамблеязыныҥ јаантайынгы ширтеечилери болот, је олор ООН-ныҥ турчылары эмес.

Онго јуук эл-тергее тӧзӧлмӧлӧр таҥынаҥ ороондор болуп јат, бойыныҥ јериле башкарып, оны корулап јат, је олордыҥ кезиги ӧскӧ эл-тергеелерле  Международно-правовой јанынаҥ јӧптӧлбӧгӧн, эмезе јӧптӧгӧн ороондордыҥ тоозы ас, темдектезе, ООН-го  кирерге, 2/3 государствоныҥ јӧби керек, олор  ООН-ныҥ турчылары болор керек.

Јер-телекейдиҥ башка-башка бӧлӱктеринде ондый региондор бар, олордыҥ эл-јоны таҥынаҥ эл-тергее болорго тартыжып јат.

Је бу ла ӧйдӧ телекейдиҥ тергеелерин виртуал тергеелерге тӱҥейлебес керек, олор јери јок, этникалык ла тӱӱкилик легитимности јок.
Кезик јерлердиҥ ле тӧзӧлмӧлӧрдиҥ статусы ла категориязы идентифицироваться эдер аргазы јок.

Эл-тергеелер —  ООН-ныҥ турчылары

ООН-до јаантайын ширтеечилер

Ороондордыҥ тоозына кезектей ле кийдирилген тергеелер

Тергеелер — ООН-ныҥ турчылары,

Ороондордыҥ тоозына кезектей ле кийдирилген
(Государства, признанные хотя бы одним государством — членом ООН).

Ороондордыҥ тоозына кийдирилбеген
Бир де ООН-ныҥ турчызы ороон јӧптӧбӧгӧн.(

Ӧскӧ тӧзӧлмӧлӧр

Тергеелер, Јаҥы Зеландияла бодоштырылган (ассоциированные)

Јарты јок статусту јерлер

Јеезелер
Тургун калыктарлу ла гражданстволу тӧзӧлмӧлӧр.
().

Калыктар ортодо јӧптӧжӱде айдылып калган аҥылу статусту 3 территория
(оговорённым в международных соглашениях):
Аландские острова,
Гонконг (Сянган),
Макао (Аомынь);
Австралияныҥ3 тыш территория:
Кокосовые острова (Килинг),
Остров Норфолк,
Остров Рождества;

Великобританияныҥ талай кечире 10 территориязы:
Ангилья,
Бермудские острова (Бермуды),
Британские Виргинские острова,
Гибралтар,
Каймановы острова,
Монтсеррат,
Острова Питкэрн,
Острова Святой Елены, Вознесения и Тристан-да-Кунья,
Тёркс и Кайкос,
Фолклендские (Мальвинские) острова;
Великобританияныҥ 3 коронный јери:
Гернси,
Джерси,
Остров Мэн;
Данияныҥ 2 территориязы (2 автоном регион):
Гренландия,
Фарерские острова;
Нидерландыныҥ 3 талай кечире (автоном) территориялары:
Аруба,
Кюрасао,
Синт-Мартен;

Јаҥы Зеландияныҥ камаанду 1 территориязы:
Токелау;

США-ныҥ талай кечире кожылбаган 5 јери:
Американские Виргинские острова,
Американское Самоа,
Гуам,
Пуэрто-Рико,
Северные Марианские острова;

Францияныҥ талай кечире 5 биригӱзи:
Сен-Бартельми (Карибы),
Сен-Мартен,
Сен-Пьер и Микелон,
Уоллис и Футуна,
Французская Полинезия;

Францияныҥ талай кечире аҥылу администрациялык јерлӱ 1тӧзӧлмӧзи:
Новая Каледония.

Талай кечире јерлер, кезикте алдынаҥ бойы јерлер деп категорияга кирет)
Нидерландыныҥ окылу (талай кечире) 3 общиназы:
Бонайре,
Саба (ортолык),
Синт-Эстатиус;

Францияныҥ талай кечире 5 департаменти ле региондоры:
Гваделупа,
Майотта,
Мартиника,
Реюньон,
Гвиана (Францияныҥ департаменти).

Тургун эл-јоны јок, камаанду јерлер
1 нейтрал јер — Антарктика (оныҥ статусы «Договор об Антарктике» аайынча јӧптӧлгӧн; је, оныҥ кезик јерлерине 8 территориальный притязания бар, 7 эл-тергее оныҥ јерлерин мензинерге јӱткийт:
Австралийский антарктический территория (Австралия),
Аргентинский Антарктика (Аргентина)
Британ антарктикалык территория (Великобритания)
Росса камаанду јер (Јаҥы Зеландия),
Земля Королевы Мод (Норвегия),
Земля Адели (Франция),
Чилийский антарктический территория (Чили);

Австралияда 3 тыш территория:
Ашмор ло Картье деп ортолыктар,
Коралловый талайдыҥ ортолыктарыныҥ јерлери,
Херд ле Макдональд деп ортолыктардыҥ јери;

Великобританияныҥ 3 талай кечире јерлери:
Акротири ле Декелия,
Индийский Теҥисте  Британ јерлер,
Тӱштӱк Георгия ла Тӱштӱк Сандвичев ортолыктар;

Норвегиянаҥ камаанду 3 јер:
Буве ортолык,
Шпицберген,
Ян-Майен;

Бириктирген Штаттардыҥ (США) 9 кичинек тыш ортолыктары:
Бейкер (ортолык),
Джарвис (ортолык),
Джонстон (атолл,
риф Кингмен,
атолл Мидуэй,
Навасса (ортолык),
атолл Пальмира,
Уэйк (ортолык),
Хауленд (ортолык)
(кезикте база эки јер кожодылар — Бахо-Нуэво ло Серранилья);

Францияныҥ талай кечире администрациялык 2 јери:
Клиппертон (ортолык),
Тӱштӱк Француз јерлер
Антарктический јерлер ;

Тургун эл-јон јок 2 бӧлӱк ортолык, јуугында кезик эл тергеелер былаажат:
Парасельский (ортолыктар),
Спратли.

Ӧскӧ јерлер
Эл-тергеелер ӱстинде турар тӧзӧлмӧлӧр (Надгосударственные образования, конфедерации): Европей биригӱ (Европейский союз) (кандый да окылу эл-тергее, конфедерация эмес, наднациональный политический ле финансовый башкарар  уровеньдӱ, кандый да ӧскӧ бӱдӱмдӱ эл-тергее эмес), Союзный эл-тергее;
Субнациональный јерлер: автономиялар (Афон ло о.ӧ.), федерациялардыҥ бӧлӱктери, резервациялар, составные части Бириктирген Королевствоныҥ бӧлӱктери (Англия, Шотландия, Уэльс, Тӱндӱк Ирландия);
Мальтийский орден (международный право аайынча  Мальтийский орденниҥ суверенитедин дипломатический миссиялар шиҥдейт, је, эл-тергеениҥ суверенитеди эдип эмес; ООН-до шиҥжӱчи-организацияныҥ статузын алынган);
Кондоминиумы, кожо тузаланар јерлер (совместные территории);
Былаашту јерлер (Гилгит-Балтистан ла о.ӧ.);
Ээзи јок јерлер (Бир-Тавиль, Антарктика, сербо-хорватский кыйуныҥ ӱзӱктери);
Племяларлу королевстволор;
Территории неконтактных народов;
Кемниҥ де эмес јерлер (Нейтральные территории);
Арендага алган јерлер (Байконур ла о.ӧ.);
Јуучыл базалар;
Таҥынаҥ  собственность;
Сӱрдӱрген правительстволор (Правительства в изгнании);
Окылу экономикалык зоналар (Особые экономические зоны);
Территориялар, кезик ороондордыҥ башкарулары контролировать этпей турган, оноҥ толо јайым аларга турган, эмезе албаска турган (национально-освободительный кыймыгулар-движения, повстанцылар, сепаратисттер).

Онойдо ок кӧр:
Список непризнанных и частично признанных государств
Список стран, сортировка по площади
Список стран, сортировка по численности населения
Список стран, сортировка по плотности населения
Список телефонных кодов стран
Список столиц государств
Список государственных языков
Список виртуальных государств
Страна
Ороондордыҥ тоозы