Gotna Kudi Luk 1\nJisas Kraiské Luk kavin kudi\nJisasna jébaaké dé Luk kéni kudi kavik\n1-3 Némaan du Tiopilas, ménéké wuné kéni kudi kaviyu. Méné kutdéngék. Du las naané wale rate de nak pulak apa jébaa yak. Yadaka nak du wani jébaa batnyé yadaka vétakne wani jébaa yasaakudaka véte de wani jébaaké naanat kudi wakwek. Waga kutdéngte kéga wawo méné kutdéngék. Wupmalemu du wani jébaaké saapéte nyégaba kudi kaviké de mawulé yak. Yate de naanat taale wakwen duna kudi pulak de kudi kavik. Waga méné kutdéngék. De waga yadanké wuné wawo wani muké kaviké wuné mawulé yo. Méné miték kutdéngménuké wuné miték kaviké wuné yo. Wupmalemu apu wani muké miték kutdéngké nae derét wuné waatak. Waate bulaa kutdéngte miték sanévéknwe miték kaviké wuné yo. 4 Kaviwuru méné miték kutdéngké méné yo. Wani muké ménat yakwatnyédan kudi wan adél kudi.\nJon yaadéranké dé Gotna kudi kure giyaakwa du wakwek\n5 Yerot Judiana némaan ban radén tulé Gotna gaba jébaa yakwa nyédé du dé nak rak. Déku yé Sekaraia. Dé Abaisana kémba dé rak. Déku taakwa léku yé Ilisabet lé Eronna kémba lé rak. 6 Déknyényba Eron akwi nyédé duna némaan ban dé rak. Re kiyaadéka déku képmawaara wupmalemu de wawo nyédé du de rak. Bét Némaan Ban Gotna méniba yéknwun mu yakwa du taakwa bét rak. Bét déku apa kudi miték véknwute wadékwa pulak yate bét kapéredi mu las kaapuk yabérén. 7 Lé baadi las kaapuk kéraalén. Yaléka bét kapmu bét rak. Baadi kaapuk. Bét gwalepa bétbu yak.\n8 Nyaa nak Sekaraia béré Gotna gaba nyédé duna jébaa de yak. 9 Yate de akwi nyédé du yadan pulak yate de nyédé duna jébaaké kudi bulte de wak, Sekaraia Némaan Ban Gotna gat wulae yéknwun yaama yakwa mu sérakdu yaatnyé waaréduké. 10 Wadaka dé wulaadéka yéknwun yaama yakwa yaatnyé yadakwa tulé de wupmalemu du taakwa kaapaba jawe téte de Gorét waatak. 11 Waatadaka dé Sekaraia awulaba téte dé vék Némaan Ban Gotna kudi kure giyaakwa du nak yéknwun yaama yaalakwa yaatnyé tékwa jaabéna yéknwun tuwa saknwuba tédéka. 12 Vétakne kwagénte dé wupmét kapére yak. 13 Yadéka dé Gotna kudi kure giyaakwa du dérét wak, “Sekaraia, méné wup yamarék. Got ména kudi débu véknwuk. Véknwute débu wak, ména taakwa Ilisabet du nyaan kéraaluké. Kéraalu méné déku yé Jon waaké méné yo. 14 Ména taakwa wani nyaan kéraalu méné wupmalemu du taakwa wale guné yéknwun mawulé yate dusék takwasék yaké guné yo. 15 Wani nyaan néwaana biyaaba wekna kwaadu dé Gotna Yaamabi déku mawuléba wulae téké dé yo. Dé wain gu waagété gu wawo kamarék yaké dé yo. 16 Dé Gotna méniba némaan du raké dé yo. Radu guné déké yéknwun mawulé yate dusék takwasék yaké guné yo. Dé wadu déknyényba Gotké kuk kwayén Isrelna wupmalemu du taakwa de deku Némaan Ban Gotna kudi tépa véknwuké de yo. 17 * Mt 11:14, 17:11-13; Mal 4:5, 6Dé Gotna yéba kudi wakwen du Ilaija rate apa yadén pulak, dé rate apa yaké dé yo. Yate dé wadu yaapa deku baadiké tépa yéknwun mawulé yado Gotna kudiké kuk kwayékwa du nak mawulé yate Gotna kudi véknwukwa du taakwa yadakwa pulak yéknwun mawulé yaké de yo. Dé taale yéte wadu du taakwa miték sanévéknwute Némaan Ban yaadéranké raségéké de yo.” Naate dé Gotna kudi kure giyaakwa du wak.\n18 Wadéka dé Sekaraia dérét wak, “Yaga pulak ye wuné wani kudi adél yadéranké kutdéngké wuné yo, ané taakwa wale gwalepa yatén bege?” 19 Naate wadéka dé Gotna kudi kure giyaakwa du wak, “Wuné Gotna kudi kure giyaakwa duna némaan du nak. Wuna yé Gebriel. Wuné Gotna méniba wuné tu. Téwuréka Got wunat wadék wuné déku kudi kure giyao. Dé wadék wuné wani yéknwun kudi ménat wakweké nae wuné giyaak. 20 Bulaa mé véknwu. Méné wuna kudi kaapuk véknwuménén. Bulaa méné kudi bulmarék raké méné yo. Raménu wakwewurén akwi mu yaaké dé yo. Yaadu wani tulé wuna kudi adél yadu méné tépa kudi bulké méné yo.” Naate watakne dé yék.\n21 Du taakwa kaapaba téte Sekaraiaké téségéte de sanévéknwu wanévéknwuk, dé Gotna kudi buldakwa gat wulae bari yaalamarék yadén bege. 22 Yadaka dé kukba kaapat yaale de wale kudi bulké dé yapatik. Yadéka de kutdéngék. Dé Gotna gaba yégan pulak yate dé nak pulak mu dé nak vék. Waga kutdéngdaka dé kudi bulké yapatiye dé kudi bulké mawulé yate déku taabat male dé yak.\n23 Dé nyaa las re déku jébaa yabutitakne dé déku gayét tépa gwaamale yék. 24 Ye re kukba déku taakwa Ilisabet lé nyaan ték. 25 Téte lé baapmu naktaba léku gaba rak. Rate lé wak, “Déknyényba wuné nyaan kéraamarék yan taakwa rawuréka du taakwa de wunat waséléknék. Yadaka wuné nyékéri yak. Bulaa Némaan Ban Got wunéké mawulé lékte wunat débu kutkalé yak.” Naate lé Ilisabet wak.\nGotna kudi kure giyaakwa du dé Mariat wakwek\n26 Ilisabet nyaan téléka baapmu nak taaba sékét nak taababa kayék nakurak yédéka, Got wadéka dé déku kudi kure giyaakwa du nak déku yé Gebriel dé Nasaretnét giyaak. Nasaret Galiliba dé tu. 27 * Mt 1:18 Wani tulé taakwa nak léku yé Maria lé waba rak. Déknyényba lé du wale kaapuk kwaalén. Déknyényba léku néwepa Josepna kém wale kudi debu gik, lé kukba Josepké yéluké. Josep déknyényba ran némaan ban Devit déku kémba dé rak. 28 Got wadéka Gebriel giyae dé Mariat wak, “Nyénéwa rakwa. Némaan Ban Got nyénéké mawulé lékte nyéné wale dé tu.” 29 Naate wadéka wani kudi véknwute wani kudiké kutdéngmarék yate wup yate lé sanévéknwu wanévéknwuk. 30 Yaléka dé lérét wak, “Nyéna Maria, wup yamarék yaké nyéné yo. Got nyénéké dé yéknwun mawulé yo. Yate nyénat kutkalé yaké dé yo. 31 * Mt 1:21 Mé véknwu. Nyéné nyaan te du nyaan nak kérae déku yé Jisas waaké nyéné yo.\n32 Dé némaan ban raké dé yo. Apat kapére yasaakukwa ban Got dérét waké dé yo, ‘Méné wuna nyaan.’\nNaate watakne Némaan Ban Got wadu déku képmawaara Devit némaan ban rate Judana du taakwaké védén pulak, dé némaan ban rate deké véké dé yo.\n33 Dé némaan ban apuba apuba rasaakuké dé yo Isrelna du taakwaké.\nRate deké miték vésaakuké dé yo apuba apuba.”\nNaate dé Gebriel wak.\n34 * Mt 1:20Wadéka lé Maria dérét wak, “Yaga pulak nyaan téké wuné yo, du ramarék yawurékwa bege?” 35 Naate waléka dé wak,\n“Gotna Yaamabi nyénéké giyaaké dé yo.\nGiyaadu Got nyénéké apa kwayéké dé yo.\nYadu nyaan te kéraaké nyéné yo.\nKéraanyénu wani nyaanké waké de yo, ‘Dé wan yéknwun nyaan. Wan Gotna nyaan.’ Naate waké de yo.\n36-37 “Kéni kudi wawo mé véknwu. Got akwi mu yaké dé apa yo. Nyéna kémna taakwa nak Ilisabetké de wak, ‘Wan baadi kéraamarék yakwa taakwa.’ Naate wadaka gwalepa yaléka Got wadék lé nyaan lé tu. Baapmu nak taaba sékét nak taababa kayék nakurak lé nyaan tu.” 38 Naate wadéka lé Maria wak, “Wuné véknwu. Wuné Némaan Ban Gotna jébaa yakwa taakwa. Wunat wakweménén pulak Némaan Ban yaké dé yo. Wan yéknwun.” Naate waléka dé wani du Gotna gayét gwaamale yék.\nMaria lé Ilisaberét véké nae lé yék\n39 Maria walkamu re gwalmu kawu saakére lé Judana nébuba tékwa gayét nak bari yék. 40 Ye lé Sekaraiana gat wulae lé Ilisabet wale kudi bulék. 41 Bulléka Ilisabet Mariana kudi véknwuléka léku biyaaba kwaan nyaan dé génék. Géndéka dé Gotna Yaamabi Ilisabetna mawuléba wulae ték. 42 Tédéka lé némaanba waate lé wak, “Got nyénat débu kutkalé yak. Wan adél. Nyénat kutkalé yadén mu nak taakwat kutkalé yadén mat débu talaknak. Got nyéna biyaaba kwaakwa nyaanét wawo débu kutkalé yak. 43 Nyéné wuna Némaan Banna néwaa nyéné ro. Nyéné wunéké yaanyénén wan yéknwun. 44 Nyéné yae wuné wale kudi bulnyénéka wuné nyéna kudi véknwuréka wuna biyaaba kwaakwa nyaan dusék yate géndéka wuné véknwuk. 45 Nyéné Némaan Ban Gotna kudi miték véknwute nyéné wak, ‘Wakwedén pulak yaké dé yo. Wan adél.’ Waga watakne nyéné yéknwun mawulé yate miték raké nyéné yo.” Waga lé Ilisabet wak.\n46 Maria wani kudi véknwutakne lé gwaaré kéga waak:\n47 Wuné yéknwun mawulé yate wuné Némaan Banna yéba kevéréknu.\nGot wunat kutkalé yate wunat déku taababa débu taknak.\nTaknadénké wuné déké yéknwun mawulé wuné yo.\n48-49 * Lu 11:27 Wuné némaa taakwa kaapuk.\nWuné bakna taakwa rate déku jébaa yakwa taakwa wuné ro.\nRawuréka dé yéknwun mu yasaakukwa ban rate wunéké débu sanévéknwuk.\nSanévéknwute dé apat kapére yakwa ban rate wunat némaa mu débu yak.\nYadénké bulaa, kukba wawo, akwi du taakwa waké de yo, ‘Got Mariat débu kutkalé yak. Wan adél.’\n50 * Sam 103:13, 17 Gotna kudi miték véknwukwa du taakwa deké Got mawulé dé léknu.\nBulaa, kukba wawo, Got waga pulak yakwa du taakwaké mawulé lékgé dé yo.\n51 Got apat kapére yate dé wupmalemu apa jébaa dé yo.\nDé wadéka deku sépé deku gwalmuké sanévéknwute deku yéba kevérékgwa du taakwa de yaage yu.\n52 Dé wadéka kés képmaa nak képmaaba ran némaan du de bakna du de ro.\nDé wadéka bakna du taakwa némaan du taakwa de ro.\n53 * Sam 34:10, 107:9 Gwalmu yamarék du taakwaké dé yéknwun mu kwayu.\nWupmalemu gwalmu yan du taakwat wadéka de gwalmu yamarék yate bakna de yu.\n54-55 * Jen 17:7Déknyényba Got dé Ebrayam naana képmawaarat las wawo dé wak, ‘Guné Isrelna du taakwa, gunéké mawulé lékte bulaa, kukba wawo, gunat kutkalé yaké wuné yo.’ Naate watakne wani kudiké sanévéknwute dé déké jébaa yakwa Isrelna du taakwat dé kutkalé yo apuba apuba.\n56 Wani gwaaré waga waatakne Maria Ilisabet wale lé rak. Baapmu kupuk re lé léku gat gwaamale yék.\nIlisabet lé Jonét kéraak\n57 Kukba Ilisabet nyaan kéraaléran tulé yaadéka lé du nyaan kéraak. 58 Kéraaléka Ilisabetna kém léku du taakwa wawo véknwute de lé wale yéknwun mawulé yate dusék takwasék yak. Yate de wak, “Némaan Ban Got yéknwun mu débu yak Ilisabetké.” Naate de wak.\n59 * Jen 17:10-12 Nyaa nak taaba sékét nak taababa kayék vétik yédéka nak nyaa de du taakwa yae de jawuk, déku kémna du, ‘Gotna du’ naate, wani nyaanna sépé sékudoké. Jawudaka déku sépé sékwe de wani nyaanna yé Sekaraia waaké de mawulé yak. Sekaraia wan déku yaapana yé. 60 * Lu 1:13Mawulé yadaka lé déku néwaa lé wak, “Aya, kaapuk. Déku yé Jon waaké naané yo.” 61 Naate waléka de lérét wak, “Déknyényba béna kémna duwat wani yé kaapuk waadan.” 62 Naate watakne de déku yaapa Sekaraiat waatak. Sekaraia wekna kudi bulmarék radéka de dérét taabat yate kéga waatak, “Samu yé waaké naané yo dérét?” 63 Naate waatadaka dé taabat yate déké nyéga kwayédoké dé derét wak. Wadéka kwayédaka dé nyégaba kavik, “Déku yé Jon.” Waga kavidéka de akwi sanévéknwu wanévéknwuk. 64 Yadaka déku kudi bari yéknwun yadéka dé Sekaraia tépa kudi bulék. Bulte dé Gotna yéba kevéréknék. 65 Yadéka de wani gayéba ran du taakwa akwi de wupmét kapére yak. Yadaka de wani muké kudi bulkére yék, Judiana nébuba tékwa akwi gayéba. 66 Yadaka wani kudi véknwukwa du taakwa de kutdéngék. Némaan Ban Got wani nyaanké dé apa kwayék. Waga kutdéngte sanévéknwu wanévéknwute de wak, “Kukba wani nyaan yaga pulak raké dé yo?”\nSekaraia dé gwaaré waak\n67 Gotna Yaamabi dé wani nyaanna yaapa Sekaraiana mawuléba wulae ték. Tédéka dé Gotna kudi kéga wakwek:\n68 Naané Isrelna du taakwa, naana Némaan Ban Gotna yéba kevérékgé naané yo.\nNaanat kutkalé yaké débu giyaak.\nGiyae dé Setenna taababa naanat kéraaké dé yo.\n69 Dé débu wak, naanat kutkalé yaran ban apa yate naanéké yaaduké.\nWani ban Gotna jébaa yan du Devit déku kémba yaalaké dé yo.\n70-71 * Sam 106:10 Déknyényba Got wadéka déku yéba kudi wakwen du de kéni kudi wakwek, “Naana maama naanéké kélik yakwa du wawo naanat viyaapérekgé mawulé yado Got naanat kéraaké dé yo deku taababa.”\n72 * Jen 17:7 Déknyényba Got dé naana képmawaarat wak, “Wuné gunéké mawulé lékgé wuné yo.\nYate wuné gunat kutkalé yaké wuné yo. Wan adél.”\n73-74 * Jen 22:16-17 Wani adél kudi Got dé naana képmawaara Ebrayam déku kémét wawo dé wak.\nWadén pulak yate dé naanat kutkalé yate naanat naana maamana taababa kéraaké dé yo.\nKéraadu naané déké wup yamarék yate déké yéknwun jébaa yaké naané yo.\n75 Yate naané kéni képmaaba rate akwi nyaa déku kudi miték véknwute yéknwun mu male yaké naané yo.\nYate déku méniba miték raké naané yo.\n76 * Mt 3:3, 11:10 Wani kudi watakne dé Sekaraia déku nyaanét kéga wak:\nMéné wuna nyaan, kukba du taakwa ménéké waké de yo, “Némaan Ban Gotna yéba kudi wakwekwa du.”\nNaate waké de yo, méné taale yéte Némaan Banna yaabu kutménéran bege.\n77 Yate méné déku du taakwat wakweké méné yo, dé yadan kapéredi mu yatnyéputiye derét kérae déku taababa taknadéranké.\n78-79 * Mt 4:16; Jo 8:12 Wupmalemu du taakwa kapéredi mu yate de gaankétéba de ro.\nRate kukba de yalakgé de yo.\nNaana Némaan Ban Got naanéké némaa mawulé lékte débu wak, wadén du déku gayéba re kéni képmaat naanéké giyaaduké.\nGiyae naanat kérae naanat yéknwun yaabuba taknaké dé yo, naané Got wale nakurak mawulé yate dé wale miték ranoké.\nNaate dé Sekaraia wak.\n80 * Mt 3:1-6Kukba wani nyaan Jon némaan yadéka déku mawulé miték dé ték. Dé du ramarék taaléba dé rak. Rate dé Isrelna du taakwat Gotna kudi wakwedéran tuléké dé raségék.\n*1:17: Mt 11:14, 17:11-13; Mal 4:5, 6\n*1:27: Mt 1:18\n*1:31: Mt 1:21\n*1:34: Mt 1:20\n*1:48-49: Lu 11:27\n*1:50: Sam 103:13, 17\n*1:53: Sam 34:10, 107:9\n*1:54-55: Jen 17:7\n*1:59: Jen 17:10-12\n*1:70-71: Sam 106:10\n*1:72: Jen 17:7\n*1:73-74: Jen 22:16-17\n*1:76: Mt 3:3, 11:10\n*1:78-79: Mt 4:16; Jo 8:12\n*1:80: Mt 3:1-6