CC 20220801
Июль 2020 - Страница 6 из 13 - altaicholmon\nЈӱрӱмниҥ jурамалдары ба айса чактыҥ белгези бе?\n«Тилин jеериген ӱйе келди, чактыҥ белгези бе бу?» – деп, ӱӱрем телефон согордо, бу суракка каруу берип болбой, кыйналдым. Канча jыл jети номерлӱ автобуска отурып, балдардыҥ куучынын угуп, токтодуга jедип келедим. Бу Байат кобыда баштапкыда кӧп сабада jурттардаҥ кӧчӱп келген алтай улустыҥ балдары болгон. Шулурган тӱрген куучынду кара кӧстӱ алтай балдарды карузып, олордыҥ бор-ботко солундарына\nЧума ойгу, каруулу ишчилер база уйуктабайт…\nCOVID-19 деп оору-јоболло бистиҥ тергееде эмдиге тартышканча, је чума деп оору барын база ундыбас керек. 2020 јылда ар-бӱткенде «чокту» бубонный чума оору јанынаҥ эпизоодический айалга азыйдазындый ла чочыдулу бойы артат. Тургуза ӧйдӧ Арасей ичиндеги Туулу Алтайдыҥ бийик кырларда јӱрген тарбагандарында чума ооруныҥ вирустары эмдиге «тирӱ», ол эмдиге јетире су-кадыкка эҥ ле каршулу деп билимчилер чотойт.\nКайчыныҥ куулгазын телекейи\nӦдӱп јаткан Чычкан јылда ады јарлу кайчы Шалбаа Марковтыҥ чыкканынаҥ ала 130 јылдыгы темдектелет. Ары јанынаҥ јайаандык јайалталу кайчы Кӧксуу-Оозы аймактыҥ Абай јуртында 1890 јылдыҥ тулаан айыныҥ 25-чи кӱнинде чыккан. Адазы Маркоп богускандар ук-уйазынаҥ, Абай јуртта јаткан. «Орто кеминде јатканыс, бис беш јӱс эчкилӱ, он беш уйлу, беш атту болгоныс. Јаан биледе бис јети бала,\nКӱнӱҥ сайын рейдтер ӧдӧт\nРоспотребшиҥжӱниҥ республикан башкартузы тергеениҥ предприятиелери коронавирус југуш оорула тартыжарыныҥ ээжилерин бузуп турган ба деп кӱнӱҥ сайын шиҥжӱ иштер ӧткӱрет. Аҥылу ајару садуныҥ, эл-јонды ашкарарыныҥ предприятиелерине эдилет. Кӧп квартиралу тураларда дезинфекция ӧткӱрилип турган ба, туристический объекттерде санитарный некелтелер бузулбайт па деген сурактарга Роспотребшиҥжӱниҥ ишчилери база јаан ајару эдет. Јаан изӱ айдыҥ 18-19 кӱндеринде Горно-Алтайскта, Майма ла\nМинтимер Шаймиевтиҥ евразиялык ийде-кÿчи\nАлтай Республиканыҥ ла Татарстанныҥ башкарулары ортодо саду-экономикалык, билим-технический ле jонjÿрÿмдик-культуралык öмö-jöмö иштеери керегинде кол салылган jöптöжÿ, чындап та, тӱӱкилик учурлу. Орооныстыҥ Тöс jасагына кубулталар аайынча текшироссиялык ÿнбериштиҥ уч-турултазыла, Татарстан бойыныҥ Россия-Евразияныҥ бийик кеминдеги тöзӧлгöзи – флагманы болгоныныҥ темдегин кöргÿскен. Алтай Республикага татар карындаштардаҥ биригип билеринеҥ кöпкö ÿренгедий! Госдуманыҥ депутады Иван Белековтыҥ jарлалып jаткан санаа-шÿÿлтелери тургуза\n«Спорт — јӱрӱмниҥ ээжизи» деген тергеелик ӱлекер кеминде Алтай Республикада 2019-2020 јылдарда хоккейле тазыктырып турган тӧзӧлмӧлӧргӧ керектӱ јепсел-јазалдар алылган болгон. 2020 јылда «Хоккейдиҥ јазалдарын садып алары» деген керек-јаракка 25252525 салковой акча чыгарары пландалган. Бу иш-керек кеминде Чой, Йогач, Кызыл-Ӧзӧк, Шабалин, Кош-Агаш, Оҥдой, Ӱзнези, Акташ, Кӧксуу-Оозы, Экинур јурттарга хоккейдиҥ бортторыныҥ он комплекти алылары пландалган. Тургуза ӧйдӧ\nАлтай Республикада 2020 јылда бӱдӱп турган национальный ӱлекерлердиҥ тоозында «Демография», «Ӱредӱлик» ле бир канча республикан кеминде ӱлекерлер эрчимдӱ бӱдӱп туру. «Демография» национальный ӱлекерге 621, 5 млн салковой чыгарылган. «Эпшилерди иштедерине јӧмӧлтӧ – ӱч јашка јетире балдарды дошкольный ӱредӱле јеткилдеери» деп тергеелик ӱлекерге 2020 јылда текши тооло 207,6 млн салковой чыгарылат. Ӱч јашка јетире балдарыла отурган\nБашчыныҥ Кӧксуу-Оозы аймакла јол-јорыгы\nАлтай Республиканыҥ башчызы Олег Хорохордин ӧткӧн неделеде Кӧксуу-Оозы аймакла ишмекчи јол-јорыкта болгон. Тергеениҥ јааны Кӧксуу-Оозы јурттагы школды ла балдардыҥ садигин тудар иштердиҥ ӧдӱжин кӧргӧн. Аймактыҥ тӧс јуртында тудулып јаткан школ «Ӱредӱлик» деп национальный ӱлекер аайынча тудулат ла ондо 275 бала ӱренер аргалу болор. Тургуза ӧйдӧ школды тудар иштер темдектелген ӧйинеҥ соҥдоп туру. Онызы школдыҥ ӱлекерин\nТӧс ајару – јеткерлерди болдыртпазына\nЧочыдулу кату айалгаларды болдыртпас ла оныҥ салтарын јоголтор бирлик государстволык системаныҥ тергеелик бӧлӱгиниҥ 2020 јылдыҥ баштапкы јарымјылдыгында ижиниҥ турулталарына ла экинчи јарымјылдыкта бӱдӱретен иштерге учурлалган јуун Алтай Республиканыҥ башчызы Олег Хорохординниҥ турушканыла јаан изӱ айдыҥ 16-чы кӱнинде ӧткӧн. Јуун Кӧксуу-Оозы аймакта ӧткӧн, оныҥ ижинде АР-дыҥ башкарузыныҥ председателиниҥ баштапкы ор-дынчызы Виталий Махалов, аймак ла кала кеминде\nЈаҥы учуштар башталды\nГорно-Алтайск ла Санкт-Петербург ортодогы авиаколбу јаан изӱ айдыҥ 19-чы кӱнинеҥ ала ачылганы керегинде Алтай Республиканыҥ башкарузыныҥ пресс-службазы јетирет. Горно-Алтайсктыҥ аэропортыныҥ јетирӱзиле, учуштар неделеде эки катап болор – среда ла воскресень кӱндерде. Учуштыҥ ӧйи 4 саат 55 минут. Рейстерди Nordwind компания тӧзӧп ӧткӱрет. Пассажирлерди Boeing-737 самолет тартар. Бу маршрут Нева сууда турган каланыҥ аэропортынаҥ учатан кейдеги