club47031643
Алтай албатыныҥ Jылгайак –jаҥы jыл байрамы. Алдынаҥ бери алтай албаты jаҥы jыл деп байрамын, тулан айда öткÿрип турган болгон, оны jылгайак деп айдатан. Нениҥ учун дезе, корон соок кышты чыккан, jыл божогон, jылулар башталган. Соок кышты мал кыштап чыккан, тынар тынду, мал-аш ойтоноҥ тебÿ алынып jат. Алтай улус айдыжатан: «Тулуҥду келин айылында отурбас, тырмакту аҥ ичегенде jатпас » деп. Jылулар келзе, jастыҥ тыныжыла, jаҥы jылдыҥ келгениле кижи jаҥы ийде алынып, чек токунап болбой баратаны тöгÿн эмес. Öлöҥ чöп, курт коҥус, мал-аш, аҥ-куш бала-барказын телчидип, jыл келгениле jаҥы jÿрÿм, jаҥы jыл, jаҥырталар, солунталар баштала берет. Jылгайак деп улус не айткан дезе. Ол jылга айак тургусканы болуп jат. Сÿт, быштак, курут кöптöгöн, уйлар сÿттенген öй болор. Бу тужында албаты айакка толо алтай курсагын салып Алтайын кодÿрип алкап, мÿргÿп jат. Ак сÿдинеҥ ÿрÿстеп, ар-бÿткенин алкап, келер jыл мынаҥ jымжак болзын деп. Бу кышты арбынду jакшы чыккан деп. Чып ла чын бу тужында «jаҥы jыл келди, jылан бажа сойылды» деп улус Алтайын алкап jат. Бастыра не неме, тыҥданат, ар-бÿткен база тын алынып jат, изиген кÿнниҥ чогыла, бастыра не неме кÿнзиреп, кÿнниҥ там ла там мзмп jаткан чогынаҥ ийде алынып jат.
Алдында бистиҥ öбöкöлöрис «jайы кижи билдирбес, кÿÿктиҥ ÿни серибес» öй болгон дежетен.
Ол öй канай болгон дезе, алтай албаты качан да ар-бÿткениҥ jасагын(законын) буспаган болгон. Бастыра не немени бойыныҥ öйинде эдип турган болгон учун бастыра öйинде öдÿп турган не. Эмди Jылгайак öткÿрип баштаарыс та кÿндер узап, кыш jымжап, барар. Ол öско байрамдарды кöкÿтпей, оны бодоп öткÿрип ар-бÿткенди катууландырып турарга не албан келген бистерге. Оныҥ учун, Jылгайак деп jаҥы jылысты jылдыҥ jылга öткÿрип, КӰӰКТИҤ ӰНИ СЕРИБЕС, JАЙЫ-КЫЖЫ БИЛДИРБЕС ÖЙГÖ БАРАКТАР, алдында бистиҥ öбöкöлöр чадыр айылда кыжы-jайы не jаткан дезе, ар-бÿткен катуланбаган jымжак болгон. Öскö калыктарла кожо колбожып, ар-бÿткениске Алтай jаҥыска öскö неме кийдирип турзаас, айландыра ар-бÿткен каттуузын бербей база, нени беретен, не болотон. 
Калганчыда Оҥдой аймактыҥ 14 jуртында Jылгайак öткÿрилип jат. Оныҥ да учун, бу аймактыҥ ар-бÿткени jымжап, ай-кÿн бир эмештеҥ де болзо, кичинек те болзо бойыныҥ кемине кирип jатканы jакшы. Öскö jерлерди кöрÿп-тÿҥдеп турзагар аайлап ийерер, мÿргÿÿлдер öдÿп турган jурттарда кандый да болзо амыр. Jе качан бир jурттыҥ улузы ончозы jурттын кöдÿрип, бастыразы тагылдарга чыкса, ол тужында ийде тыҥып jурттыҥ курчуузы эҥ бек болуп, jуртта амыр-энчÿ, jакшы jадын, бала—барканыҥ jайалталары ачылып, jакшы jанындöн айлана берер. Ондый учурлу, учуры ондый. Öскö jаҥ буддизм –будда, христианство-Христос деп jÿгÿрижип, куруга барарыс. Ол jок jерде Кудайларга барып. Алтай кижиниҥ Кудайы эмес не. Алтай кижи ар-бÿткенниҥ законыла jÿрген=jÿрер, jаткан jадар. Ол ло. Öскö Кудайлар öскöлöҥго, косколонго апарар, öскö неме öскö лö, оныҥ учун ол ЧАГА БАЙРАМ. JАҤЫ JЫЛ-новый год деп кöп кöкÿп уткуубактар, оны араайыныҥ ла тыҥ кöкÿтпей (скромно) öткÿрип баштактар.