CC 20220801
20.08.2019 - altaicholmon\nЈӱрӱми оныҥ јииттерге јозок\nТоолу кӱндер кайра, чокымдап айдар болзо, куран айдыҥ 15-чи кӱнинде, Ада-Тӧрӧл учун Улу јууныҥ туружаачызы Николай Ефимович Янышкинге юбилейлик 100 јажы толгон. Бу кӱнде ол кӧп тоолу уткуулдар алган. Ветеранды уткыган улустыҥ тоозында јаан јамылулар база болгон деп айдар керек. Јӱрӱми бӱдӱн чакты ашкан улус ортобыста андый ла кӧп эмес. Бу јӱрӱмдик јаан ченемелдӱ, катан\nТооргы – Кызыл бичикте\nТооргы аҥныҥ тын тоозы јанынаҥ тартыжу куучындар Россия каандыгыста канча јылдарга куучында ла артканча. Оны корыыр деген сурак ӱчинчи онјылдыктыҥ туркунына јарталбайт. Бистиҥ республикабысты алзабыс, ӧткӧн 2018 јылда «Тооргыны Кызыл бичикке кийдирер» деген јӧп јӱрӱм алынган. Сӱрекей јакшы јӧп, је ол ок ӧйдӧ бу јӧп полкаларда кыймыгы јок туруп калгай не деген чочыду бар. Бу\n«Јайаан иш ле јуранары салымымда салынган»\nЈайаан јайалталу Алина Бидешева јӱстеҥ ажыра наадайлардыҥ ээзи. Колы ус кыстыҥ наадайлары танылу ла јарлу. Оныҥ кезик наадайлары, темдектезе, Америкада, Японияда, Якутияда да оноҥ до ӧскӧ јерлер јаар «јадарга» јӱре берген. Ус кӧкчи канча јылдардыҥ туркунына наадайларды бойыныҥ эп-сӱмезиле, ээжи-некелтезиле белетеп јат. Кандый бир бӧстиҥ ӧӧнинеҥ Алина алтай ӧзӧктӱ, бӱдӱмдӱ јараш наадайларды чӱрче ле белетеп\nАзыралды артыгынча белетейт…\nРедакцияныҥ кандый бир ээлем керегинде бичимел белетезин деген јакылтазын алып, эҥ јуук ээлемдердиҥ бирӱзи — Майма аймактыҥ Алферово jуртыныҥ jанында турган «Фокин» деп крестьян ээлемге бардым. Бир канча јыл кайра оныҥ башкараачызы Николай Фокинле эрмек-куучын база ӧткӱрген эдим. Николай Михайловичке телефон согуп, эртен тура крестьян ээлемниҥ јеринде јолыгар болдыс. Эртезинде јарым сегисте једип барзам, ээлемниҥ\nАлтай Республиканыҥ удурумга башчызы Олег Хорохордин тергеениҥ Ӧзӱминиҥ тӧс јеринде Россия Федерацияныҥ Федерация Совединиҥ турчылары Татьяна Гигельле, Владимир Полетаевле, Государственный Думаныҥ депутаттары Иван Белековло, Родион Букачаковло тушташкан. Туштажуда тергеедеги айалга, оныҥ ӧзӱминиҥ јолдоры ла јасакчы јаҥла јаба иштеери керегинде сурактар шӱӱжилген. Олег Хорохордин туштажуныҥ бажында оныҥ тергееде удурумга башчы болгон ӧйинде кандый керектер эдилгенин куучындаган.\nОлег Хорохордин – президенттиҥ кижизи\nАлтай Республиканыҥ эҥ бийик јамылу кижизине талдаштар сыгын айдыҥ 8-чи кӱнинде ӧдӧр. Бу јамыга кандидаттардыҥ ортозында Алтай Республиканыҥ удурумга башчызы Олег Хорохордин. Ады-јолы ак-чек, калык-јонго ачык ла ичкери кӧрӱмдӱ — Алтай Республиканыҥ башкарузыныҥ јаҥы башкараачызы керегинде улус мынайда айдыжат. Оныҥ амадузы – президенттиҥ ле республиканыҥ эл-јоныныҥ бӱдӱмјизине турары, бистиҥ тергеениҥ ӧзӱмин јеткилдеери. 2019 јылдыҥ тулаан\nАлбаты бойы аайлап ийер\nАлтай Республиканыҥ башчызына кöстöлгöн кандидаттардыҥ регистрациязы jаан изÿ айда тÿгенип, оноҥ ары öткöн ÿч кандидат албаты ортозында jартамалду ижин эрчимделтип ийдилер. Бажында кöстöлгöн сегис кандидаттаҥ бежÿзи каланыҥ, аймактардыҥ ла jурттардыҥ депутаттарынаҥ jöмöлтö эттире колдорын талдаштар аайынча jасактыҥ некелтелерине келиштире тургустырып алар бололо, ÿндердиҥ керектÿ тоозын jууп албаган. Бу беш кижиниҥ ортозында болгон алтай да кандидаттардыҥ\nӰредӱликтиҥ чыҥдыйы бийиктегенин кажы ла биле билзин\nИшмекчи јуун «Демография» ла «Ӱредӱлик» деген эл ӱлекерлер Алтай Республикада јӱрӱмде канайда бӱдӱп турганына, онойдо ок школдорды јаҥы ӱредӱлӱ јылга белетеерине учурлалды. Олег Хорохординниҥ темдектегениле, быјылгы јылда республикада эл ӱлекерлер аайынча иш эрчимдӱ ӧдӧт. Шак бу ӱлекерлерди јӱрӱмде бӱдӱрерине субъекттерге јаан акча-манат чыгарылган ла јӧмӧлтӧ-болуш эдилген. Ондый федерал болушты келер де јылдарда аларга, эл-јонныҥ јилбӱлерин\nТергеелик АПК-ныҥ ӧзӱминиҥ аргаларын кӧргӧн\nРоссияныҥ јурт ээлем аайынча министри Дмитрий Патрушев Алтай Республикада ишмекчи јол-јорыкла јӱрди. Ишмекчи јол-јорык ӧйинде ол АР-дыҥ удурумга башчызы Олег Хорохординле туштажып, јурт ээлемниҥ товарэдеечилериле республиканыҥ АПК-зыныҥ тӱрген ӧзӱминиҥ сурактары аайынча јуун ӧткӱрген. Анайда ок федерал министр Бӱлӱлӱдеги јуртээлемдик предприятиениҥ мал-аш ӧскӱрер ле перерабатывающий комплексиниҥ производственный арга-чыдалдарын кӧргӧн. Дмитрий Патрушевтиҥ удурумга башчыла туштажу ӧйинде темдектегениле,\nЭҥ чечен, капшуун, бӧкӧ баатырлардыҥ ойындары\nАлтай улуска јайдыҥ эҥ шакпыртту айыныҥ ӧткӧн амыралта кӱнинде Шабалин јуртта баатырлардыҥ јаан ойындары ӧткӧн. Бу маргаандар 2017 јылда «Алтайдыҥ Чолмоны» газеттиҥ 95 јылдыгына учурлай баштапкы катап ӧткӱрилген Албатылык ойындардыҥ фестивалиниҥ талдашту бӧлӱги болгон. Талдашту бӧлӱк быјылгы фестивальдыҥ јаҥыртузы болуп јат. Фестиваль «Ирбизектиҥ ойындары» ла «Сартакпайдыҥ согоондоры» деп ууламјылардаҥ турат. Шабалинде маргаандарга туружарга тергеебистиҥ 21