altay_sooktor
1е неужели ты согласна с тенгриянством. суть идет об этих ленточках. гуппада 1аман неме 1ок. кемдиде 1амандабай 1адыс 1ук ле Алтай адын томон тужурип, 1анын билбей, кандаа болуп баспазын деп кычырып, 1арлап 1адыс.
канай унчукпай отурар?!
Молодец Аржана! Чып ла чын айттын
КАРА 1алама, КЫЗЫЛ 1алама буулабагар, акча аржан сууларга салбагар 1арабас. 1аан улус 1артабады ба?
бойлоры 1уулип неле болуп 1аткан.
алтай улустын 1аны- Ак 1ан!!!!
Чын айдып 1адыгар, мен слерле 1оп. Бойымда коркышту тын кайкагам......(((
Ак айаста, 1ердин устинде, бир тенеринин алдында, айлу-кунду Алтайда 1уреле ,1ердин алдында, кара  Эрликке  канайып бажырарга, балдар?
алтай улустыҥ јандаган јаҥы - кÿч сурак, онызында бистиҥ јаандарыс, кылык-јаҥыс бурулу деп сананып турум. Кем де кемге де нине де јартабаган бойыныҥ öйинде, öскö укту шиҥжÿчилер бистиҥ тÿÿкибисти, јаҥысты оҥдобой јастыра да чийгени болгон (эмди де јастыра јартамалдар толтыра). Оныҥ да учун улус оҥдонбой турганы ол. Је эмдиги бис бу сурактарга кару табарга турганыс. Бой-бойысты тооп, куучын-эрмекти кемди де јамандабай, кыйгырбай, "сен амаай, сениҥ айтканыҥ ÿзе јастыра", "јаҥыс мен чын айдадым" деп айтпай öткÿректер. Ол ондый кылыгыс учун да камдарыс, неме билер улус, јайзаҥдарыс бир тил табышпай, калыгын апарып, баштап албай јатканыс ол.
1е айладым, слерле (ак 1аннын улузы) удурлажарга тегин ой 1ылыйтар. бойым мен кемдиде кандый да бурханизм, бырханизм, ак 1ан деген "как бы вера" кычырбазым. Кажы ла кижи бойынын 1астыра да, чын да 1олын табып алар деп иженип турум.
группада мынан ары Тагылдар керегинде 1артамалдар болор, кирип кычырып 1уригер, хотя бы краем глаза. Тунейле качан бир керекту болор, тунейле качан бир сагыжарга кире берер. Не отказывайтесь от знаний которые вам предлагают.
Ой, чек кандый коп коммент. узакла кычырды, арыдым, бажымда оруды ошкош!(((  Мен кара кыйраны 1ук амай туристтер буулап турган дезем, а бойыстын алтайларыс база турбай! Так значит бистин 1араш природаны онойдо ок бойыстын ла алтай албатыгыс база киртидип турган турбай?!:=(((((( А бис узе туристтерге 1арбып 1адыс, качан бой-бойыс бир мнениелу эмезис! Мынайыпла ас бойыс кере-1ара 1уруп каларыс, узе кошмок болуп каларыс, а кайда бистин 1аандарыс? Айдып, 1артар керек, бир мнениеге экелер керек, а бой-бойысты тузетпезес неме болбос!((((
Ийе чын. Бис, алтай балдар, бойыстын Алтайысты кичеебей 1урзес, осколори вовсе кичеебес. Бистин ар-буткен, Алтайыс  бистерге керек 1ок  болбозо кемге керек?! Кандый ла тербезендер келип алтайыста 1уреле агаш-тажысты кезеле садып 1ат, неле болуп 1ат, а бистерге неде керек 1ок отурала "Алзан' ал, jизен' jии, jанысла меге тийбе" деп, айдып    1адыс.
jаман сананып айдып jаткан эмес, jакшыла сананып айдып jадым.
БАЗА БИР КАТАП АЙДЫП 1адым АК-1АН БУРХАНИЗМНЫН ТЕЧЕНИЯЗЫ ЭМЕС!!! Ак-1ан ол  бЫрханизм "ы"БЫРХАНИЗМ. БУДДИЗМ ла бир де колбу 1ок.  Буддистарда "бурханизм" канынды буу, угы-тозинди коптотпо, угы-тозинди учына 1етир, токтот, бала-барка чыдатпа дегени. А БЫрханизм наоборот канынды таркадып, быркырадып,  угы-тозинди, бала-барканды  коптодип, оро чыгып ос дегени.
Че за Улген и Эрлик-Бий? Алтайцы поклоняются Ак Быркану, Уч Курбустану! а эта что за секта? Подземному царству что-ли поклоняетесь?
кезикте огош балдар да эне-адазына коро чынды айдып 1ат. 1аш пока нени де билбес деп сананбагар. ойло кожо корунерер деп, айдып турган болзор корунербей. и все равно Кара 1алама, кызыл 1алама буулабагар! Акча Аржан, тон'мок сууларга салбагар!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!
зайди в группу "1аны Алтай"-движение.  агаш-тажынла тудуш болзон,озок-буурынла,  ар-буткенинле  1урегинле,  тудуш болуп кыйраны буулап 1урзен,  сен Кудайла кожо колбууда .  связь с природой.
Бистерге 1артап 1аламаларды мынайда  буулап 1ат, ондори учурлу деп 1атканында 1аман неме корбой 1адым. Аржананын айтканыла мен 1оп. Кажы ла бала кычырып бойы корзин канай буулар, неге будер.  Аделланын айтканыла база 1оп бурулу улус бар, 1е бистерге  бу бала 1артап 1адыры. Угып, кычырып ийзес канайдарыс.
КАРУ, КУНДУЛУ БАЛДАР, ТОРООН-ТУГАНДАР, Э1Е-СЫЙЫНДАР, АКА-КАРЫНДАШТАР, НОКОРЛОР, 1АШОСКУРИМ, кажыгар ла бойор сананар, кажыгар ла бойор талдагар, 1е кандыйда болзо кара 1аламалар буулап, кызыл 1аламалар буулап кинчек этпегер, суу бажарга урынбагар!
Ак -1ан - ол бурханизмнын течениези. Эмди дезе статья 1анынан. Бистин ак кыйра - ол кижинин ак санаалары, ичинде айдынган состори, 1ажыл ла кок кыйра - ол ар-буткен, аржан-суулар, ага-таш, кыр-кайа, сары кыйра - 1урум, ол дезе туру тынду, ан-куш, мал -аш болуп 1ат. Кара ла кызыл кыйра керегинде тегин кижи билбес, ненин учун дезе ол кам, шаман улустын кыйразы, ол кыйраны ажуларга буулабай 1ат, онын буулар 1ери башка, Кызыл - ол от - ол эмезе кун, ол дезе канайда да канла колбулу эмес - ол устинде тенери - 1ер, кара кыйра - ол 1ер, ол алдындагы 1ер (ол эмезе бис оны подземный мир деп айдып 1адыс). Эмди дезе ненин учун кам улус? Алтай кам ла шаман улус - 1аныс бу 1ерде 1уруп турган улусла кучындажып турган эмес, ол 1ерде улус оныла база кучындажып 1ат. Ол ого мургуп турган эмес, ол дезе 1олын ачып турзын, ол кам улус 1улип оорубазын, улусты чынын ла тогунин 1артап берзин деп сураганы. 1е эмди база катап кара ла кызыл кыйраны бис тегин улус буулар аргабыс 1ОК, ол кам улустын кыйразы.
сен ыраланба, кара 1алама буулап турала.
Да.... правда! И откуда эту информацию взяли?! Кто вам эту чушь сказал?!
Кару Алтай балдар, Э1е-сыйындар, ака-карындаштар! Бу сурак учына качанда 1етпес эмтир. Кажы ла кижи 1уруминде оско улусты 1азап билбей, качанда ол керегинде 1амандап айтпас учурлу (ол Алтай кижи болзо). 1аманын таштар учурлу! Оско калыктардын ортозында бу ла сурактар учун - от салынып 1ат. Онын учун бис узегис 1аба, бой-бойысты кодурип, кунуркебей, 1аманга атыргыспай 1урзес - Алтай 1еристи чеберлеп аларыс! Онын учун сурап турум, Алтай балдар, бой-бойырды тепсебегер! Бу 1ердин устинде - кижи болорыс! Ол бистин байлыгыс, ижем1ис.
Байлу ажуларга, байлу, агару  1ерлерге кызыл ла кара 1аламаны буулап 1адала неме деп кижи айдынар? неме деп? коксине де 1аман болбос по?  Кажыла кижи бойынын 1олын табып алар деп айдып 1адыгар, 1е кайда табып алгандары? Бу ла 1урлери кара ла кызыл 1аламалар буулап, 1аан 1астыралар эдип, 1аан кинчектер эдип. Удабас анан бирузи келеле 3 метр 1алама буулап баштаза бис базала бойын табып алган дейле унчукпай 1урерис пе? Чып ла чын кандый бир кижи келеле нени нени таап ийзе, ойтоло 1астыралар эдип баштаза, бис ойто ло унчукпай, коруп бойын таап алган деп  айдарыс па? Алтай ол тушта мунканар. Албаты тубекке тужер.
Алтай улус мургулди бойыла кожо (кочевой 1урум учун) тажып апарар аргазы 1ок болгон. Онын учун бис эмди де ажуны одуп бажыс сыймап, кыйра буулап, айдынып 1адыбыс, тизеге отурып мургубей 1адыс. Мургул бисте болбогон, ол буддистерде бар. Бажында боругин уштуп, куурын чечип, бычактарын тураа салып, тизеге отурала муруп 1ат, 1е бир катап - бир 1ылда, кандый да Мургулге, агаштан эткен столмого эмес, а Тенериге (тенгри), Сууларына, Агаш-тажына, (Например "1уулажып барып 1атса - суранып, бала-барказы ол1ого тушпезин, эрчимду 1анып келзин деп") Уй кижи мургур аргазы 1ок, уй кижи башчы болбос керек. Ол ойлор кокышту куч, кату ойлор болгон, балага 7-8 1ашла толзо от1а адып, бычак тудуп, ат минерине уредетен болгон, 15-16 1аш 1етселе 1улажарга апарып 1ат. Бис 1аан учурлу албаты (великий), онын учун бой-бойысты кодурип, кайдала оско вера бутпей, бойыстан ак-санааларысты, бийик адысты тудуп, онон ары "1аанын - 1аан деп, 1ажын - 1аш"(уважение к старшим) деп 1уректер, ол тушта бисте социальный да проблемалар (алкоголизм, наркомания итп) болбос.
Алтай улус качан да ийтердин косторин ойбогон. Эр кижи бойынын мал-ажына кару болуп 1урген, ийдиле, адыла тайгалап 1урген, ийт ле ат нокорлори, карулдаачылары болуп 1урген. Кожо   азыранып 1урген.
1е пойми в целом айдып 1атканы чын, бис алтай балдар болунип баспас керек, шалыр 1урумге 1уткибес керек.бой бойысты угуп, болужып 1урер керек, 1е Алтайыста 1аман неме болуп 1адарда канай унчукпай 1адар!
Алдында анчы улус андап барза, аажуда Алтайынан суранып, эрjине малдын jалын былайтан. Jаандардын айтканыла " Ыраак jолго чыгала, кыйра аларга ундуган болзон, бодом неме этпей, jузун-jукпур пос ажууга былабай, арайынан алканып одуп jур"
Онон ары короктор. Улус агаштан кезип салган  столмого башырып 1ат эмес, олор ар-буткенине бажырып 1ат,  ол 1ерди, мургул одуп турган 1ерди "Тагыл" деп, айдат.  Тагыл дегени ол не? Тагыл дегени ол келип Кудайдын эдегине тагылзын, коксинин сызын айдынзын, 1урегинин ачузын айтсын, кинчектерин айдынзын дегени. Ол Тагыл деп 1ерге бычакту, темир калбактарлу, эмезе курч, темир эдимдерлу чыгарга 1арабас!  Алтай кижинин ичи-озогинде Ак 1ан, ол кайда да болзо, кандый да болзо оны туней ле Тагылдарга,Ар-буткенине каны тартар. Буддизм насильно, навязывает нам свою религию. А мы что? должны в нее верить лишь из за того, что она мировая религия что ли? Онын учун 1узун -1уур тенгриянство, буддизм, деген религияларга бутпес керек, ненин учун дезе бис АЛТАЙ балдар, бистин бойыста Ак-1ан бар,ажуларыс, кырларыс, тонмок, аржан сууларыс бис оны кичееп 1урер керек, биске онон оско не керек?
Эмди дезе бистин бурханизмга тунейисти. Бурханизм, онон оско онын течениези бистин религияга туней, 1е мында база бир тескери 1аны бар. Бис Алтай улус - тюркте -онын алдынан скифтер, европада эмдиге 1етире - бистин карындаштар бар от турк албаты, болгарияда - кимрылар, кыргыз албаты, тува, татар, онон до осколори. 1азап уксагар, олордын ла бистин тилдеристе туней. Эмди ненин учун туней? Бис алтай албаты 1ебрен ойлордон ала - кочевниктер, 1уучыл улус болорыстар. Бир 1ерге качанда узак 1атпай 1адыс, 1антайын кочуп 1ургенистер. кажы ла 1ерде бистин улус артып онон ары бойынын тилин, чум-1андарын артыргыскан. 1е бурханизм 1анынан - улустын мургули бир 1ерде турур учурлу, кемдиде олтурер учуры 1ок. Алтай улус оной 1урер аргазы 1ок болгон, онын учун олор ар-буткенге, тенериге, агаш-тажына мургуп, болуш сурап, быйанын айдып турган. Онын учун бурханизм бисте болбон и болор аргазы 1ок. Эмди ле бис бир 1ерге 1адып баштарыста, ол 90 1ылдардв буддизмнын "лама"ларыла кожо келген. Калак Алтай балдар а1арынкай болыгар! Слердин кандарыр 1аан, бийик 1уучыл улустын каны, слерлер кудайырла кочевник улус! Бистин тюрк албаты - Алтай улус канча чакктардан озо кайда болбогон, кандый 1ерди корбогон. Бистин карындаштарыс коркышту коп, бис 70 ажыра карындаш. 1аман немези ол - бистин алдындагы вера ундулып 1атканы. Эмди ол сурак узе Тюрк албатыларла ойтонон кодурилип 1ат. Киргизияда - 50-90 1ылдарда исламден кочкон болгон, 1е эмди бистин карындаштарыс ойтонон - тенериге, ар-буткенге будуп, от-энезин кичееп батадылар. Онын учун тюроклогияны 1азап билер, бойыстын верасты ундыбай, качанда бой-бойысты айткылап 1урбетер! Бис 1аба болор учурлу.
Ак 1ан это не течение. Это вера алтайцев, вера.    С последней записью Аделлы я так же согласна. "Тюрк" деп ненин учун адаган дезе? "Тюрк" ол "1уреберген  калык", Кудайын садыеле, ак 1анынан тура буурылала 1узун-1уур 1ан табып чыккандар. Онын учун олорды 1уреберген калык деп, айдып 1ат.
ийе..."Алтай албаты чактар откуре кыйра буулап келген. Озо чакта ак он"ду кыйра буулап туратандар, ненин' учун дезе, бастыра Алтай ичи ол тушта ару болгон. Кыйраны кайда буулап 1ат дезе? Кандый бир ажуулар, боочылар ашса торт он'ду кыйра буулап 1ат. Ол эмезе аржан, тон'мок сууларга барза чик jоктон' кыйра буулары jолду. Кыйра-ол учурлу , эн' бийик быйан ла Кудайылы колбуу болор. Кыйраны торт онду эдип берилгениле торт онди буулар керек: ак, сары, jажыл, кок. Бу он'дор база бодоп берилбеген, кажыла он'нин учуры бар, байы бар. Онын учун оны jазап билип jурер керек, алтай кижи болгон адында. Ак он'-ак айаска, айга, кунге. Сары он'-сумерлерге, тууларга. Кок-он' туби jок тенериге. Jажыл он'-озумге , агаш-таштын' бала-барканын озумине. Онын учун кыйраны ай эскиде буулабас, ай 1аныда буулар. Ай jанырганыла бастыра озум, тынар-тынду тебу(ю) алынып jат, jердин усти ийделенип jат.
КЫЙРАНЫ БУУЛАЗА ОЗО АК, САРЫ, JАЖЫЛ, КОК ондорди ээчиде буулар. Кажыла онди эшту этире, бирузин бир эмеш бажын узун алып ийеле, куннин аайыла буулай тартар. Узууны бир метр, jалбагы эки сабарды jаба туткан кирези олумду болор учурлу."