CC 20220801
Балдарды эне тилине бурыыр амадула… - altaicholmon\nБалдарды эне тилине бурыыр амадула…\nЈарлу алтай поэт, драматург, кӧчӱреечи, Алтай Республиканыҥ эл бичиичизи, Россияныҥ Бичиичилер отогыныҥ турчызы Шатра Шатиновтыҥ «Телекейлик классика алтай тилле» деп адалган бичигин республикан чӱмдӱ бичик кепке базар «Алтын-Туу» байзыҥ-јурт кепке базып чыгарды.\nШатра Шатинов телекейдиҥ классиктериниҥ, драматургтарыныҥ чӱмдемелдерин-пьесаларын алтай тилге мӧрлӱ кӧчӱрген ле олор эл театрдыҥ сценазында једимдӱ тургузылган ла тургузылат.\nОйын-кӧргӱзӱниҥ једими режиссердоҥ ло кӧчӱреечидеҥ кӧнӱ камаанду. Нениҥ учун дезе алтайлап тургускан ойын-кӧргӱзӱ, бого ӱзеери ол ус кӧчӱреечиниҥ ижи болзо, алтай улуска јуук болорында алаҥзу јок. Шатра Шатинов чӱмдӱ сӧстиҥ узы, сӧстиҥ ийдезин, ӧзӧгин сезер аҥылу кӧрӱмдӱ, сезимдӱ болгонын оныҥ чӱмдемелдери, кӧчӱрмелери недеҥ де артык керелейт.\nБичикке Шатра Шатиновтыҥ кӧчӱрген Уильям Шекспирдиҥ «Гамлет», «Ромео ло Джульетта», Эдуардо де Филиппоныҥ «Цилиндр» деген трагедиялары кирди.\nШатра Пепишевич јирмезинчи чактыҥ тогузонынчы јылдарында Москва јаар М. С. Щепкинниҥ адыла адалган театральный училищеде ӱренип турган алтай труппаныҥ балдарына ӱредӱчи болуп иштеерге барып јӱрген болгон. Эл театрга керектӱ јаҥы балдарды алтай тилине ӱредери јанынаҥ бичиичини сураарда, ол јӧпсинген ле бу ишти ак-чек бӱдӱрген. Бичикте филоло-гия билимдердиҥ докторы, литературовед Нина Киндикованыҥ «Шатра Шатиновтыҥ салымы ла кӧчӱрмелери» деп адалган бичимели јарлалды.\nОл ӧйдӧ бичиичи бу ӧрӧ адалган бичимелдиҥ авторына алтай тилди ӱредер бичиктерди аткарып ийзин деген суракла баштанган болуптыр. Ол самарада: «Мастерствоныҥ урогында ӱнле јарт кычырарын ӧткӱрип, тыҥдап, тӱзедип турум. Балдар јакшы, билерге, ӱренерге јат. Тӧс јакылта — эне-тилге бурыырга, албатыныҥ куучын-тилине кӧндӱктирери» деп айдылганы бичиичиниҥ јайаандык ижиниҥ, энчи-байлыгыныҥ тӧс амадузы, кычырузы деп айдар керек.\nОныҥ кӧчӱрме ижиниҥ јаркындузын, тыҥыттузын кажы ла ижи сӱрекей бийик кеминде кӧргӱзет. Темдектезе, Ш. Шатинов Н. Гогольдыҥ «Ревизор» деген комедиязын алтай тилге 1994 јылда кӧчӱрген. 2014 јылда, јирме тӧрт јылдыҥ бажында, оны Эл театрда режиссер Эмма Иришева једимдӱ тургускан эди.\nШатра Шатинов бойыныҥ чӱмдемелдеринде, кӧчӱрмелеринде јиит ӱйеге тӧрӧл тилиниҥ байлыгын, кӱӱзин, ӧзӧгин, ийдезин ырыс-кежик эдип артыргысканы оморкодулу. Бичикке кире сӧсти Эл театрдыҥ директоры Светлана Пешперова, баш режиссеры Эмма Иришева бичиген.\nБу бичик ӱредӱчилерге, ӱренеечилерге, режиссерлорго, актерлорго, сӧслӧ иштеп тургандарга, кычыраачыларга сӱрекей тузалу, керектӱ бичик деп айдарга јараар.