club47031643
Салкын ээзи (Кудайдыҥ бичимели)

Салкын ээзи келгенин
Кече мен сестим.
Салкын ээзиле куучын эдип,
Алкыш быйанын сурайын,
Алкыштап мен айдайын,
Салкын ээзи салкыным
Сананган санаамды сайлазаҥ, 
Салкын кептÿ мен jÿрейин.
Салкын ээзи бар деп
Jÿзÿм удура  тудайын.
Jÿзиме согуп, тыныжымды бууп,
Мее öзöгиме киредигер,
Мен деп айдып болбой,
Буужырап мен турадым.
Серÿÿн, серÿÿн согуп,
Серкире биске экелдигер.
Серÿÿн серкире jогынаҥ
Албаты мениҥ тумчаланар,
Теҥеридеги булуттарды, 
Уур булуттарды
Jеп-jеҥил эдип, 
Сÿрÿп слер барадыгар.
Jер Алтайды айланып,
Jер ÿстин кöрÿп, 
Уур булуттарар айдап,
Кургап, какшап jаткан
Jерди кöрÿп.
Jаашту булутты экелип
Jер ÿстине суузын бердигер.
Кургаган jерди сугарып,
Суу салкын болуп
Суулай уча бердигер.
Салкын jок болзо,
Санаа бисте  кайдаҥ келер?!
Салкыныҥ  экелип,
Санаага бисти алдырткай.
Салкын кеп санаалар 
Санандырар бисти.
Акка-Кöккö jÿргендер 
Аайлабаган санаазы аайланар.
Jоткон болгонын
Jоныбыс  бистиҥ билер.
Jоткон эткенин
Jоныбыс бистиҥ аайлабаган .
Салкын биске
Jалкы салган.
Мÿргÿÿл алдына 
Санаа биске ийген.
Сананган албаты
Салкын ээзин
Алкыш-быйанга кийдирзин;
Алкыш-быйанын салкыннаҥ суранзын.
Салкыным, салкын ээзи
Алкыш-быйан айдадыс
Айлаткышту алкышка
Слерди бис айдайдыс.
Алкайдым, алкыш-быйаным сурайдым;
Мÿргÿп слерге jÿредим,
Мÿргÿп слердеҥ  суранадым.
Jеткер биске ийбегер,
Jол-jорыгар jолду болзын jобош бÿдÿмдÿ болуп,
Jааш суугарды суузын  эдигер.
Jааш-каар биске керек,
Jааш-каар jогынаҥ 
Jер ÿсти какшаар.
Азыраган мал-ажыс
Тынду болуп бÿткендер.
Тыны ÿзÿлип,
Jер ÿсти кÿйгектеер, 
Тынар-тынду öлгилеер.
Салкын jогынаҥ   ару кей
Биске кайдаҥ келер?!
Салкыным серÿÿн серкиреем,
Серÿÿн серкирегер,
Ийип ле туругар,
Колы-будумдагы сарсулар
Салкынла кожо оорыйт.
Салкын салган темдек деп
Санааркап мен jÿрейин…
Ээзин кептÿ келгенеер 
Ээ деп сананадым.
Ээ болордо,  ээзин  ийип,
Ару кейисти там арутагар.
Салкын кептÿ келер эдим,
Jалкыҥды  алындырар эдим.
Сысты мен ийдим,
Jаҥыс сеге белге ийедим,
Коронду салкын  келер, 
Коркушту кÿч болор.
Тыму келер тыкыраш болор,
Сайлаган санааларды
Салып алып отурбагар.
Коронду jерле мен öттим,
Коомой болуп jатканын мен кöрдим.
Корогон албатыны кöрÿп,
Салкыным божоттым.
Сен билериҥ-ачынчагым келзе,
«Селт» эдерин билбезим.
Селеске  jерди салбай, мен  öдöрим.
Коркушту куйунды мен салып  jадым,
Коронду  jÿрÿмди  мен салып jадым.
Jоткондолгон jотконым токтоду jогынаҥ
Камыс теҥис öдÿп, камык туулар öдÿп,
Чöл jер öдÿп
Сениҥ  де Алтайыҥа келер.
Ачынган  бажым  ачу экелген,
Албатыны кöрÿп, токтоп  болбой,
Тоскурып  келгем.
Jоткон болорын билбезим,
Jортып мен келерим.
Алкыжыҥ  айдып, алкап салзаҥ,
Алкыш-быйаныҥ  айдынзаҥ,
Jотконды токтодып, тууларга  теберим.
Туу сенде бар, тууҥ сени корыйт.
Тууларыҥ тура тургулайт.
Туу эдегинде албаты
Тудуш бÿткен кара албаты
Туткан-кабынганы  темирдий бек,
Байлу jерлерлÿ куйакту албаты.
Кÿскÿ кÿн деп ээзин ийерим,
Jайгы кÿн деп серкире ийерим,
Jаскы кÿн jылу деп jалкыга ийерим.
Байлу jерлериҥ коруп алзаҥ,
Куйагыҥ  сениҥ бектежер.
Öскö бÿткен  кандуларга берзеҥ,
Байлу  jериҥ ÿрелер.
Быскалаҥ эдип баспагар,
Бай тудуп jÿригер.
Бастырагар  артараар.
Ак jарык ÿстине
Арутанып jÿригер
Алаканча Алтайыҥ 
Акчага садылып jат.
Аайлу-баштузы 
Бажыҥ айландырып
Баш меезин иштедигер.
Салкын кепт келгенер
Санаазы jок албатыга 
Салынаар ийгени быйан.
Алкыжым айдайын-
Алкыш болзын.
Быйаным айдайын-
Быйан болзын. Баш болзын
Салкын серÿÿн,  серкире салкын.
Алтай Кудай, Айлу-Кÿндÿ Кöк Теҥери.
Салкын  ээзи ээлем болгон, куйак болгон.
Баш болзын, баш болзын!
Алкыш слерге, быйан слерге.
Алкыштап кöригер, быйанар ийигер.
Баш болзын, баш болзын….
Алмашева Д.И 
14.11.2002j