CC 20220801
2011 јылда Туулу Алтайдыҥ эл университеди III-чи ӱйениҥ федерал тергеелик ӱредӱ стандартка кӧчкӧн. Бу тӱӱкилик керек Россия Федерацияныҥ бийик ӱредӱлӱ заведениелерине јаан солунталар экелген. Бу солунталар вузтарга кирер аргаларды, ууламјыларды (специальностьтордыҥ направлениези), табыштырар ченелте-экзамендерди, ӱредӱниҥ чыҥдыйын ӧскӧрткӧн.\nМен слерди бу солынтыларга ајару салып, келер ӧйдо алар профессиягардыҥ аҥылузына ајарзын деп кычырадым.\nБистиҥ университет керегинде айдарга турганым:\nТуулу Алтайдыҥ эл университеди Алтай Республика ла Алтай крайдыҥ ичинде јаан бийик ӱредӱ алар заведениелердиҥ бирӱзи. Бистиҥ кажы ла студенттеҥ сурап уксагар, ГАГУ бир јаан нак биледий деп айдар.\nТуулу Алтайдыҥ эл университединде квалификациязы бийик башка-башка билимдердиҥ кандидаттары ла докторлоры иштейт. Бу улустыҥ кӧп сабазы университетте узак ӧйдиҥ туркунына иштеп салган улус, олор билим, культура, спортто до теҥ-тай туружат.\nФизика, математика ӱренип турган студенттер эмди гуманитар дисциплиналарла таныжар аргазы бар, а филолог ло ӧскӧ гуманитар ӱредӱ алып тургандар математика, информатика, химия тереҥжиде билип алар. Ончо факультеттерде компьютерле иштеп билерине јаан ајару салылат. Интернетле тузаланып, студенттер Россия, Европа, Американ библиотекаларыла тузаланар аргазы бар. Бого коштой балдардыҥ билими тереҥжип, ӧскӧ дӧ ороондордо иш табарга јеҥил болот.\n2009 јылдаҥ ала 5 јылга белетеер специалисттердеҥ башка, эмди тургуза бакалавр ла магистрлер белетелет. 2013 јылда бисте јаҥы ӱредӱ ууламјылар ачылган, темдектезе, «Математика и компьютерные науки» (ФМФ), «Землеустройство и кадастры» (ГФ), «Музеология и охрана объектов культурного и природного наследия» (ИФ), «Социология» (ФСУ), «Лесное дело» (СХФ), «Родной язык и Иностранный язык (английский/китайский)», « Русский язык и Иностранный язык (английский)» ла о.ӧ. Билим јолына чыгарга тургандар ӱредӱзин магистратурада, аспирантурада, докторантурада улалтар аргалу.\nЈылдыҥ ла бис ӱренер аудиторияларды јарандырып, јаҥы оборудованиеле јеткилдейдис. Калганчы јылдарда библиотека методический, учебно-методический, художественный бичиктерле байыйт.\nУниверситетте студенттер јадар 3 тура бар, бисте ӱредӱлӱ јылдыҥ бажында 80 % керексиген студенттерди ондо јаттыргызар арга болот, ӱредӱлӱ јылдыҥ учы јаар ончозы јадар јерле јеткилделет. Бу айалга јурт јерлердеҥ келген балдарга сӱрекей јарамыкту. Ӱредӱ ӧдӧр лӧ јадар туралар каланыҥ тӧс јеринде турат, онын учун балдарга ончо јанынаҥ эптӱ.\nУниверситетте ӱренерге де, амыраарга да јарамыкту айалгалар тӧзӧлгӧн: Алтын-Кӧлдиҥ јарадында, бистиҥ бойыстыҥ базабыста, ӱредӱчилер ле студенттер јакшынак амырап алар арга болот. Чаначылардыҥ базазында спорт сӱӱйтендер кӱӱнзеп тыштанат, онойдо ок мында факультеттер ортодо маргаандар ла байрамдар ӧдӧт.\nБистиҥ университетте бис јаҥыс ла бийик ӱредӱ берер эмес, онойдо ок тӧрӧлин сӱӱрге, јакшы кижи болорго таскададыс. Университетти божоткондор иштӱ болорына бис јаан ајару салып, кажы ла студентке болужын јетиредис.\nБистиҥ университеттиҥ эжиги слерге јаантайын ачык.\nБиске келип, слер керектӱ ле јилбилӱ ӱредӱ алып, јаан јолго чыгарыгар!\nтӱӱкилик билимдердиҥ кандидады, доцент