CC 20220801
«Jӱрӱмге сӱӱнип, быйанду јӱрӱгер» - altaicholmon\nЭпши автор — эне, эш-нӧкӧр, јаанак кижи. Раиса Амыровнаныҥ јажы јаандап та калган болзо, је ол тирӱ, јиит јӱректӱ эпши. Ол канчын јаш ӧйинеҥ ала эмдиге јетире кӱӱлик ойноткыларла да ойноор, кожоҥдоп то, бијелеп те ийер јайалталу ӧрӧкӧн.\nБичиктиҥ ады учурлу адалган:\nАвтор јӱрӱм берилгенин, јӱрӱм јӱргенин ырызы кептӱ чоттойт. Ӱлгерчи эпши ӱлгерлери ажыра кычыраачыла токыналу, табылу куучындажып, бойыныҥ акту јӱрегин, ару санаа-кӱӱнин ачат, кычыраачыны јакшы кӱӱниле, ак санаазыла бактырат. Кажы ла ӱлгеринде јӱрӱмди сӱӱгени, чыккан-ӧскӧн јуртын, Алтайын, јерлештерин, бала-баркаларын тоогоны, сӱӱгени јакшы сезилет. Оныҥ кокыр-каткылу да ӱлгерлеринде јаман шоодышту сӧстӧр јок, ол јӱрӱмде ырызы, јолы келишпеген де, аракызак та јерлештерин јамандабайт — јӱк чебер кокырлап, килеген кептӱ айдып салат.\nJӱрӱми — оныҥ байлыгы. Jӱрӱминде карыкчал да, сӱӱнчи-ырыс та, јылыйтулар да, кирелтелер де болгон болзо, јӱрӱмине, салымына ол комыдабайт. Ончозын ӧрӧ турган Jайаачы јайаган, бастыразын Кудай берген. Айдарда, ӧткӧн јол, салым кижиниҥ байлыгы, ӧткӧн ӧйдӧҥ, јӱрӱмнеҥ алып чыккан байлык ченемели болот.\nРаиса Амыровна бу бичигиле кычыраачыга јӱрегин јайа ачып, ачык-јарык куучын ӧткӱргендий. Кычырган кижиге «јӱрӱмди сӱӱгер, ого сӱӱнигер, Алтайыгардыҥ, јерлештеригердиҥ јаражын, кеенин ајарыгар — ырысту болугар» деп араайынаҥ, јымжак ӱниле айдып тургандый.\nJаан кижиниҥ теп-тегин сӧстӧрлӧ бичилген ӱлгерлери ол ок ӧйдӧ ойгорыла, јӱрӱмдик шӱӱлтелериле, ару кӱӱниле аҥыланат, оныҥ да учун, кычырарга јилбилӱ, јеҥил.\nБичикте ӱлгерлердеҥ башка тойдыҥ алкыштары, койу кӧчӧниҥ алкыштары, кеп сӧстӧр, куданыҥ, тойдыҥ кожоҥдоры јуулган. Автор олорды «Энемнеҥ энчилеген сӧс» деп адаган эмтир. Мен сананзам, сӧскӧ јайалталу эпшиниҥ бойы да чӱмдегени бар ошкош.\nӰчинчи бӧлӱкте Раиса Амыровна, оныҥ база ок јаан јайалталу бала-баркалары керегинде јерлештериниҥ башка-башка ӧйдӧ бичиген бичимелдери јарлалган эмтир. Jакшынак сый учун, эпши-јерлешке јаан быйан! Jайаан ижинде једимдер, јаан билезинде амыр-энчӱ, ырыс болзын!\nРФ-тыҥ Бичиичилер биригӱзиниҥ турчызы