CC 20220801
Јербойында бойы башкарынары — албатыныҥ јаҥы - altaicholmon\nРоссия Федерацияныҥ конституционный стройыныҥ тӧс тӧзӧлгӧлӧриниҥ бирӱзи јербойында бойы башкарынары (МСУ) болуп јат. «Россия Федерацияда јербойында бойы башкарынары иштейт ле оныҥ быжулаштары јӧптӧлгӧн. Јербойында бойы башкарынары бойыныҥ таҥынаҥ чыдуларыныҥ кеминде иштейт, оныҥ органдары государственный јаҥныҥ органдарыныҥ системазына кирбей јат» — деп, Тӧс јасакта темдектелген.\nМСУ-ныҥ органдарыныҥ тӧс чыдулары «Россия Федерацияда јербойында бойы башкарынарын тӧзӧӧриниҥ текши ээжилери керегинде» 131-ФЗ таҥмалу федерал јасакла чокымдалган. Јербойында бойы башкарынарыныҥ органдары јасакла башкарынып, јербойында учурлу сурактарды таҥынаҥ бойы аайлаштырат. Албатыга эҥ јуук бу јаҥ бӱгӱн оныҥ тӧс болушчы-јӧмӧӧчизи, ижемјизи болуп турганын јӱрӱмдик ченемел керелейт. Јербойыныҥ албатылык бу јаҥы нацӱлекерлерди, госпрограммаларды, башка-башка ӱлекерлерди бӱдӱреринде база туружат. Муниципалитеттердеги кӧп тоолу јакшынак керек-јарактар шак ла јербойында бойы башкарынарыныҥ органдарыныҥ баштаҥкайы аайынча јӱрӱмде бӱткенин темдектеер керек.\n2021 јылдыҥ чаган айыныҥ 1-кы кӱнинде болгоныла, Алтай Республикада муниципал тӧзӧлмӧлӧрдиҥ тоозы 102, ол тоодо муниципал аймактар — 10, каланыҥ округы — 1, јурт јеезелер — 91. Тергеениҥ албаты-јоныныҥ тоозы 221 муҥ кижи, ол тоодо калада јаткан улустыҥ тоозы 64,5 муҥ кижи, јурт јерлерде — 156,5 муҥ.