CC 20220801
Текши ишке ӱлӱзин јетирип - altaicholmon\nЭэлем кажы ла јыл мал-ашка арбынду азырал белетеп алат, былтыр 30000 тонна моноазырал, 7000 тонна силос белетелген болгон. Азырал јеткилинче белетелгениниҥ шылтузында малды кыштаҥ чыгарары јакшы кеминде ӧткӧн.\nЭэлем улайынча ӧзӧт: машинно-тракторный парк јарандырылат, јаскы кыра ижин ӧткӱрерине ӱрен аш ла ГСМ алылат. Техника кандый айалгада болгонынаҥ кыра ижи канайда ӧдӧри чике камаанду. Оныҥ учун ээлемниҥ јалаҥдарында бӱгӱнги ӧйдиҥ техниказы иштейт. Диспетчер Людмила Ковинаныҥ темдектегениле, техника тутагы јогынаҥ иштейт, олор артыкту бӧлӱктерле ӧйинде јеткилделет. Сынган-ӱрелген техниканы јазаары јанынаҥ курч сурак турбайт.\nИштеп турган улус кӧп солунары бу ээлемде јок, кыскарта айтса, иштеер улусла колбулу курч сурак бу ээлемди тууралап барган. Мында улус 10 јылдаҥ, оноҥ до кӧп ӧйдӧҥ иштеп салган. Трактористтердиҥ ле тискинчилердиҥ тоозы 15, олор бир аай иштейт: кажы ла кижиде бойыныҥ иштеер јери, техниказы бар. Улус ижин јакшы билер.\nОзочыл иштӱ трактористтердиҥ тоозында: Сергей Юрьев, Владимир Колпаков, Алексей Сабаков, Николай Евдокимов, Валерий Метковский, Петр Чинчинов. Jаҥжыкканы аайынча јас-кӱс ӧйинде олордо кӧп иш болот. Jе кышкыда да олор амырап отурбайт — мал-ашка азырал тартар керек. Оноҥ бойыныҥ тракторын јазаары, чыныктаары кайда…\nТрактористтердиҥ кӧбизи бери школдыҥ ла кийнинде иштеп келеле, амыралтага чыкканча јетире иштейт. Владимир Калпаков ээлемде 30 јыл кире иштеп койгон. Мындый иш талдап алганына бир де комыдабайт, ижи керегинде оморкодулу айдат.\n—Ол ӧйдӧ трактористтиҥ кере бичигине экзаменди школдо табыштырып туратан болгон. Кере бичикти алган ла кийнинеҥ бери иштеп келгем — деп, ол куучындаган.\nОлордыҥ билези нак. Эш-нӧкӧриле кожо ӱч бала чыдаткан — кыс ла эки уул. Кызы бойы таҥынаҥ айыл-јуртту ла балдарлу, уулдары школдо ӱренет.\nВ. Калпаков ээлемде иштеп тургандар бой-бойын јаантайын јӧмӧжип иштейт деген, оныҥ айтканын бу ээлемде 1989 јылдаҥ бери иштеп келген Николай Евдокимов јӧмӧгӧн.\nСергей Юрьев тракторист болуп он јыл кире иштеп келген. Черӱнеҥ јанып ла келеле, бу ээлемде иштеп баштаган. Ол трактористтеҥ озо аҥ ӧскӱреечи, уй кабыраачы, јылкычы база болгон.\n—Jерле иштеери — мениҥ салымым — деп, ол айдат. Ол эш-нӧкӧриле кожо ӱч бала чыдадат.\nАлексей Сабаков ээлемде 2010 јылдаҥ бери. Мынаҥ озо ол Оҥдойдо иштеген, оноҥ айыл-јурт тӧзӧйлӧ, Шабалин аймакта Ильинка јурттӧӧн кӧчӧ берген. Мында «Оленевод» ООО-го ишке кирген.\nПредприятиениҥ једимдери кажы ла кижиниҥ арга-билгирлеринеҥ кӧнӱ камаанду. Ээлемниҥ улузы онызын јакшы оҥдоп јат.\nБригадирлердеҥ уйлардыҥ фермазыныҥ бригадири Татьяна Юрьеваны темдектеер керек. Оныҥ башкартузыла уй саачылар ла уй кабыраачылар јакшы уч-турулталарлу иштейт. Ол бу ишке келгениниҥ кийнинде дисциплина да тыҥыган, саап алып турган сӱттиҥ кеми де кӧптӧгӧн.\nЭэлемде уй кабыраачылардыҥ тоозы 4. Олордыҥ тоозынаҥ Дмитрий Бугреевти темдектеер керек. Ол мында 16 јыл иштеп салган. Уй саачылар ортодо Надежда Чернова мергендӱ ижиле аҥыланат.\nАҥ ӧскӱреечилердиҥ бригадири Александр Ковин бойыныҥ ижин јакшы билер. Ол ченемелдӱ аҥ ӧскӱреечи, бригаданы 2005 јылдаҥ бери башкарып келген. Тургуза ӧйдӧ бу ээлемдеги сыгындардыҥ тоозы 200 кире. Кышкыда аҥ ӧскӱреечиниҥ ижи эртен тураныҥ 8 саадынаҥ башталып, орой эҥирге јетире улалат. Jайгыда олор тӱни-тӱжи иштейт.\nАҥныҥ мӱӱзиниҥ чыҥдыйы кандый болоры азыралдаҥ камаанду. Аҥ ӧскӱреечилердиҥ бригадирлериниҥ кажызында ла азырал јанынаҥ бойыныҥ јажыттары бар. Аҥныҥ азыралына сула, силос, зеленка, ӧлӧҥ тузаланылат.\n—Кыш јакшы ӧткӧн, азырал бисте јеткилинче болгон. Бис аҥдарды канай азырап турганыстаҥ олордыҥ мӱӱстериниҥ чыҥдыйы камаандузын јакшы билерис. Мӱӱстердиҥ чыҥдыйы јакшы болот — деп, Александр куучындаган. Оныҥ айтканыла, былтыр эҥ ле уур мӱӱстиҥ бескези 6 килограмм болгон.\nJадын-јӱрӱмле колбулу уур-кӱчтер бар да болзо, «Оленевод» ООО иштеп, ӧзӱм алынат. Кажы ла ишчи ээлемниҥ ӧзӱмине ӱлӱӱзин јетирерге, кичеенип иштейт.