CC 20220801
11.02.2020 - altaicholmon\n«Мен сениле Ленинградтаҥ куучындажадым»\nЛенинград-Петроград-Санкт-Петербург. Улу ла кайкамчылу. Россияныҥ культуразыныҥ тӧс јери, оныҥ ӧзӧги. Ада-Тӧрӧл учун Улу јууныҥ тӱӱкизинде эҥ ле кату ла јеткер-тӱбектӱ керектердиҥ бирӱзи Ленинград учун от-калапту јуу-согуш. Невада турган каланы 900 кӱнниҥ туркунына корыганы нерелӱ керек, мында кажы ла кижи јуучыл болгон, кажы ла јуучыл бойын ленинградчы деп чотогон. Бу бӱкти бичиген ле јалтанбас, турумкай ла\nЈаркынду јылдыс ӱзӱлген, је ӧчпӧгӧн…\nАр-сагыжы сӱреен бийик, солоҥылана кӱрееленип калган, калыгыныҥ кӧгӱс-байлыгы болгон укту-тӧстӱ алтай эпши, бичимелдериниҥ јолдыктары јаркынду, учуры сӱреен тереҥ ле чокторлу, Алтайыныҥ ла албатызыныҥ эрке-торко кару балазы Гӱзел Кыпчаковна Елемова ак-јарыктаҥ јӱре берген деген коркышту табышты угарга да, кийнинде сананып та отурарга кӱч болды. Ӱстибисте чап-чаҥкыр теҥери… Гӱзелдиҥ байлаганы Иисус Христос кудай болгон. Ол ӧскӧ кудайды\nЈаан иштиҥ турултазы да јаан\nАлтаистиканыҥ С. С. Суразаковтыҥ адыла адалган билим-шиҥжӱлик институды кочкор айдыҥ 6-чы кӱнинде ӧткӧн јылдыҥ туркунына белетеп чыгарган билим иштериниҥ таныштырузын ӧткӱрди. Билимниҥ кӱнине уткый ӧткӱрилген таныштыруда Алтай Республиканыҥ Эл Курултайыныҥ эл политика, ӱредӱ, культура, јондык биригӱлер ле СМИ-лер аайынча комитеттиҥ председатели Наталья Екеева, АР-дыҥ ӱредӱ ле билим министерствозыныҥ баш специалисти Екатерина Чандыева, АР-дыҥ ЗАГС-тыҥ ла\n«Јӱрӱм ол кыймыгу, тартыжу…»\nТергеебисте спорттыҥ кӧп тоолу бӱдӱмдери аайынча секциялар иштейт, федерациялар да тӧзӧлгӧн. Газедисте мынаҥ озо республикабыста грек-рим кӱрештиҥ ле самбоныҥ айалгазы керегинде бичиген эдис. Бӱгӱнги эрмек-куучын мячту хоккей керегинде ӧдӧр лӧ ол керегинде биске спорттыҥ бу бӱдӱминиҥ республикан федерациязыныҥ јааны Амаду БЕЛЕЕКОВ айдып берер. —Амаду Эзенович, мячту хоккейдиҥ федерациязы бисте качан тӧзӧлгӧн? —Республикада мячту хоккейдиҥ федерациязы\nЭҥ јуук «најыларыс» јошкындайт…\nЭэзи јок, јайым јӱрген јошкын ийттер эл-јонго кӧп учуралдарда кандый бир каршузын јетирер аргалу. Олор улус јаткан јерлерде кажы ла кӱн курсак бедиреп, бош маҥтап јӱрет. Сӱрее-чӧптӱ контейнер-каптардаҥ бедиренип, сӱреени туш-башка чачып салат. Ээзи јок тындулар оорып, кандый бир југуш оору да таркадар аргалу. Је эҥ каршулузы — јошкын казыр ийттер улуска табарганы. Байла, мындый\n«Шырка-сысты ӧй эмдеер дегени кӧк-тӧгӱн. Ол ӧзӧк-буурды эмдиге ӧртӧйт»\nАфганистанда Совет черӱниҥ јуучыл частьтары он јылдыҥ туркунына јуулашкан. Быјыл кочкор айдыҥ 15-чи кӱнинде бу јуу-чактыҥ токтогонынаҥ ала туй ла одус бир толуп јат. Ыраак ӧскӧ талада болгон јуучыл керектерде бистиҥ республикадаҥ ӱч јӱстеҥ ажыра кижи турушкан. Олордыҥ бирӱзи, Андрей ЛОБАНОВ, бӱгӱн редакцияныҥ айылчызы. —Андрей Федорович, Слер черӱге канча јылда барганыгар? —СССР Афганистанныҥ албатызына\n«Билим-шиҥжӱлӱ ижигер текши ӧзӱмге камаанду…»\nӦткӧн неделеде П. В. Кучияктыҥ адыла адалган эл театрда Россияныҥ билиминиҥ кӱнине учурлалган кӧдӱриҥилӱ јуун ӧтти. Јуунга республиканыҥ билимле колбулу иштӱ учреждениелериниҥ, организацияларыныҥ ишчилери, ветерандары, тергеениҥ јаҥыныҥ бӱдӱреечи ле јасакчы органдарыныҥ, ӧскӧ дӧ ведомстволордыҥ јаандары, јондык биригӱлердиҥ чыгартулу улузы туруштылар. Билимниҥ кӱниле, профессионал байрамла јуулгандарды Алтай Республиканыҥ башчызы Олег Хорохордин уткыды. «Билимдеги аргаларды корыыры, быжулаары\nБаштамы класстарды изӱ курсакла јеткилдеериниҥ сурагы\nРоссияныҥ президенти Владимир Путин Федерал Јуунга Баштанузында 1-4 класстардыҥ ӱренчиктерин изӱ курсакла тӧлӧттирбезинеҥ азыраарын јеткилдеер јакылта эткен. Ол ондый азырашты акча-манатла ӱч јердеҥ јеткилдеер шӱӱлте айткан — федерал, тергеелик ле јербойыныҥ бюджеттеринеҥ. Керектӱ инфраструктуразы бар тергеелерде ӱренчиктерди 2020 јылдыҥ сыгын айыныҥ 1-кы кӱнинеҥ ала изӱ курсакла тӧлӧттирбезинеҥ азыраар учурлу, арткандарында дезе 2023 јылдаҥ ала. Азыраш\n«Туризмде соҥдогоныстыҥ јакшызы да бар…»\nЧой аймактыҥ јаҥы тӱӱкизи 1980 јылдаҥ бери башталат, Маймадаҥ айрылып, таҥынаҥ аймак болуп јатканы быјыл 40 јыл болор. Ойрот автоном область тӧзӧлгӧн ӧйлӧрдӧ ол Успенский аймак болгон, эмдиги Чой аймак деген адын 1933 јылдаҥ бери аданат. Тергеебисте озодо «Аба-јыш» деп адалган јерлердиҥ, эмдиги Чой аймактыҥ албаты-јоныныҥ јадын-јӱрӱми, ижи-тожы, ӧзӱминиҥ јолдоры керегинде Чой аймактыҥ јааны Михаил\n«Албатылык» бюджетирование керегинде јасактыҥ ӱлекери\n«Единая Россия» баштаҥкайлу эмезе «албатылык» бюджетирование керегинде јасактыҥ ӱлекерин Госдумага кочкор айдыҥ 3-чи кӱнинде аткарган. Бу јасактыҥ ӱлекериле болзо, јербойыныҥ бюджединиҥ акчазын эҥ озо кандый иш-керектерге тузаланарын албаты-јон бойы јӧптӧӧр учурлу. Партияныҥ Генсовединиҥ качызы Андрей Турчактыҥ темдектегениле, тергеелердеги ченемелдеҥ кӧрзӧ, мындый эп-сӱмениҥ тузазы јаан: јербойындагы улус райондогы, јурттагы, каладагы јадын-јӱрӱм јакшы јанындӧӧн кубулзын деп, нени