CC 20220801
Jӱректери jаантайын jиит! - altaicholmon\nJӱректери jаантайын jиит!\nЈаан јаштулардыҥ айлыгыныҥ јабылтазына учурлалган кӧдӱриҥилӱ керек «Јӱректери јаантайын јиит!» деп адалып, кӱчӱрген айдыҥ 2-чи кӱнинде П. В. Кучияктыҥ адыла адалган эл театрда ӧтти. Јабылтага келип, уткуулдар угарга, ойын-концерт кӧрӧргӧ кӱӱнзеген јаан јаштуларга театрда отурар јерлер једишпей турды. Ончо јуулган каргандарга отурар јерлер табылган кийнинде сценада текши республикада айлыкта ӧткӧн керектердиҥ видеокӧрӱзи болды. Јабылта Россияга учурлалган кожоҥло ачылды.\nУткуулду сӧзин Алтай Республиканыҥ башкарузыныҥ председателиниҥ ордынчызы Игорь Коршунов айдып, тергеениҥ бастыра муниципал тӧзӧлмӧлӧринде айлыктыҥ ӧйинде килемјиниҥ акциялары, экскурсиялар, конкурстар, уткуулду программалар, концерттер, чайлаштар ӧткӧнин темдектеди. «Бу байрам јаан јаштуларга тереҥ тоомјыбысты ла јаан быйанысты айдар база бир арга берет — деп, ол јуулгандарга баштанды. —Республикада јаан јаштулардыҥ тоозы 36 муҥнаҥ ажыра. Калганчы онјылдыкта ороондо ло тергееде јаан јаштулардыҥ, ветерандардыҥ јонјӱрӱмдик јарамыкту айалгазына, су-кадыгына ла јилбӱлерине јаан ајару эдилет. Јонјӱрӱмдик јӧмӧлтӧ 30 муҥнаҥ ажыра каргандарга эдилип јат. Ада-Тӧрӧл учун Улу јууныҥ ветерандары (1171) јадар јерле јеткилделген. Бӱгӱнги кӱнде Ада-Тӧрӧл учун Улу јууныҥ 60 туружаачызы, ветерандардыҥ 359 тул ӱйлери, тылдыҥ 1163 ишчизи, РФ-тыҥ ла АР-дыҥ иштиҥ 14 муҥ ветераны јуртайт. Ондый јӧмӧлтӧ онойдо ок аҥылу једимдери учун пенсиязына кожулта алып тургандарга, репрессияныҥ салтары јеткендерге ле кенектерге база тӧлӧлӧт».\nИгорь Коршунов јаан јаштулар бӱгӱнги кӱнде јашӧскӱримниҥ таскадаачылары ла јозок кӧргӱзеечилери болуп, јонјӱрӱмдик керектерде эрчимдӱ туружат деп айтты. Оноҥ дезе кайралдар табыштырды. Майма аймакта «Гарни жинки» ле «Ивушки» деп албаты ансамбльдардыҥ туружаачылары Галина Болотовага, Александра Зибаревага ла Мария Шайдоровага јондык јӱрӱмде ле ветеран кыймыгуны ӧскӱреринде эрчимдӱ туружып тургандары учун Алтай Республиканыҥ башчызыныҥ Быйанду самаралары ла баалу сыйлары берилди. Ондый ок кайралдарды Улаган аймактыҥ су-кадыкты корыырыныҥ ветераны Зинаида Енчинова, Кӧксуу-Оозы аймактыҥ су-кадыгыныҥ аргалары коомой улустыҥ биригӱзиниҥ председатели Зоя Иркитова ла Шабалин аймактыҥ Камлак јуртында краевед музейдиҥ ишчизи, јурттыҥ ветерандарыныҥ совединиҥ јааны Мария Мельникова алдылар.\nЈуулган ветерандарды, јаан јаштуларды Алтай Республиканыҥ Эл Курултайыныҥ јонјӱрӱмдик корулаш ла эл-јонныҥ су-кадыгын корыыры аайынча комитединиҥ председатели Наталья Никитенко уткыды. Ол 1992 јылда Россия Федерацияныҥ Ӱстиги Совединиҥ Тӧргизиниҥ јӧбиле бистиҥ ороондо јаан јаштулардыҥ кӱни јарадылганын эзетти. «Оноҥ бери 25 јыл ӧдӱп калды, је бу байрам ӱлӱрген айдыҥ туркунына темдектелери јакшынак јаҥжыгу болуп улалат. Бу кӱски айда тергеениҥ ончо аймактарында ла калазында јонјӱрӱмдик ууламјылу керектер ӧдӱп, государствоныҥ ла јондыктыҥ јаан јаштуларга ајарузын керелейт. Кажы ла муниципал тӧзӧлмӧдӧ аҥылу керектер, ол тоодо концерттер, туштажулар, кӧрӱлер ле маргаандар, онойдо ок јайаандык эҥирлер ӧткӧн. Мындый иштер сӱреен керектӱ ле учурлу. Нениҥ учун дезе, јаан јаштуларга тоомјыбысты ла быйанысты база катап кӧргӱскени ле айтканы – ол јондыктыҥ ич-кӧгӱс тереҥ байлыгы, культуразы. Јаан јаштулардыҥ иштеҥкейиниҥ, једимдериниҥ ле тӧрӧлчи кӱӱниниҥ шылтузында бӱгӱнги јашӧскӱримде амадуларына јединер ончо аргалар бар».\nПарламентарийдиҥ айтканыла, ороонныҥ башкарузы ӧткӱрип турган јонјӱрӱмдик политиказында бойыныҥ эл-јоныныҥ јӱрӱминиҥ чыҥдыйын јарандырарына јаан ајару эдип јат. Россия Федерацияныҥ президенти В. В. Путин РФ-тыҥ Федерал Јуунына баштанузында темдектеген: ороонныҥ ӧзӱмине јаан ӱлӱзин, камаанын јетирген јаан јаштуларды бастыра јанынаҥ јӧмӧӧри – бӱгӱн бистиҥ кижилик молју-керегис. Каргандарга узак јаш јажап, эрчимдӱ ле су-кадык јӱрер јарамыкту айалгалар тӧзӧӧр керек. Олор баркаларын, баркачактарын кӧрӱп, сӱӱнип јӱрзин деп, государствого ӧзӱмниҥ јаҥы кемине чыгар керек. Бистиҥ республикада јӱрӱмниҥ кӱч айалгазына кирген каргандарды јонјӱрӱмдик, медицина ла ӧскӧ дӧ јанынаҥ јӧмӧӧр программалар иштейт ле јаҥылары база јарадылат. Наталья Никитенко оноҥ ары кайралдаарына кӧчти. Алтай Республиканыҥ Эл Курултайыныҥ Кӱндӱлӱ грамотазыла, акча-сыйла Алтай Республиканыҥ эл-јонын јонјӱрӱмдик јанынаҥ ла ишле јеткилдеериниҥ тӧс јериниҥ каруулчыгы Анатолий Казанцев, Алтай Республиканыҥ Эл Курултайыныҥ Быйанду самаразыла Чамалдагы јурт јеезениҥ ветерандар совединиҥ јааны Анастасия Бадина, Кӧксуу-Оозы аймактыҥ спортыныҥ ветераны Леонид Вьюжанин, Кан-Оозы аймактыҥ иштиҥ ветераны Эльвира Делдошпоева, Кош-Агаш аймактыҥ иштиҥ ветераны Надежда Матина, Турачак аймактыҥ иштиҥ ветераны Людмила Ульчиекова ла Чой аймактыҥ ветерандар соведи кайралдаттылар.\nУткуулду сӧзин онойдо ок Алтай Республиканыҥ Јондык палатазыныҥ турчызы, ветерандардыҥ республикан совединиҥ председатели Борис Алушкин айтты. Ол Алтай Республиканыҥ башкарузына ла парламентине, олордыҥ башкараачыларына јаан јаштуларга ајарузы ла олор ортодо ӧткӱрип турган керектери учун быйанын угусты. Бистиҥ республикада Каргандардыҥ кӱнин темдектеериле болорзынар арга јок. Нениҥ учун дезе, кажы ла аймакта, кажы ла јуртта, кажы ла турлуда кажы ла кижиге једер керек, кажызына ла ајару эдип, кӧдӱриҥилӱ керектер ӧткӱрер керек. Айдарда, каргандардыҥ бӱткӱл айлыгы ӧткӱрилип, јӱзӱн-башка солун керектер болуп туру. Ол онойдо ок ветерандардыҥ јашӧскӱримди тӧрӧлчи кӱӱнге таскадарында учурын, бойлорыныҥ нерелӱ керектериле јиит ӱйеге тем-јозок болуп турганын аҥылу темдектеди. Ол онойдо ок ветерандардыҥ советтерине иштеер јарамыкту айалгалар тӧзӧӧр, ол тоодо тураларла, кыптарла јеткилдеер иштерге ајару база этти.\nУткуулдар ортодо каргандарга ойын-концерт кӧргӱзилди. Ол тоодо Эмил Толкочеков, Андрей Чагин, башка-башка аймактардаҥ ветерандардыҥ «Огоньки», «Радуница», «Энчи», «Сударушки», «Русский сувенир», «Кӧк таман», «Печки-лавочки», «Гарни жинки» деген ӧмӧликтери совет ӧйиниҥ кожоҥдорын, албатылар кожоҥдорын сыйладылар.