CC 20220801
21.01.2020 - altaicholmon\nЧаган айдыҥ 6-чы кӱнинде Јабаган јуртта столдо ойноор теннис аайынча јаҥжыккан маргаан ӧткӧн. Оны јылдыҥ сайын Алтай Республиканыҥ столдо ойноор теннис аайынча федерациязы ӧткӱрет. Башкараачызы Айдар Пильтин чыккан-ӧскӧн тӧрӧл јуртында канча јыл кайра мындый маргаанды бойыныҥ арга-кӱчиле ӧткӱрип баштаган. Баштап тарый јурт кеминде ӧткӧн маргаан удабай республикан ачык маргаан боло берген. Оныҥ туружаачыларыныҥ тоозы јылдаҥ\nӦткӧн jылдыҥ кӱс-кыш ӧйинде «Алтайдыҥ Чолмоныныҥ» ӧмӧлиги тӧрӧл газедистиҥ кычыраачыларыныҥ тоозын кӧптӧдӧри аайынча база албаданып ла иштенди. Бу иште ол тоодо сыгын айда Эл Курултайдыҥ депутаттарын тудары jанынаҥ тергеебисте ӧткӧн талдаштарды база тузаландыс. Олордыҥ турулталарыла, алтай тилдӱ кӧп албаты-јон јадып турган аймактардыҥ ла каланыҥ jеринеҥ jаҥы тудулган кара башту депутаттарга олор бойлорыныҥ ӱнбереечилерине быйан айткан\nАлтай албаты јаантайын аҥы-кужын байлап јӱрген. Олорды байлаганы калыктыҥ јаҥжыккан чӱм-јаҥынаҥ, кеп-куучындарынаҥ ла калыгыстыҥ чӱмдӱ сӧзиниҥ ӧскӧ дӧ кеберлеринеҥ-бӱдӱмдеринеҥ кӧрӱнет. Оныҥ учун аҥдап та барганда, мылтык-јепсел де тудунганда, кыйалта јок тузаланатан ээжилери де, јаҥдары да бар. Онызын Улаганда јаткан кожуун-јонноҥ укканысты бичийдис. Аҥчылар аҥдап барганда, казан азатан таганына канча кижи jÿрген, анча ла чертÿ эдет.\nЈӱрӱмниҥ јаан ажуларын ашкан јаандарыс\n«Алтайдыҥ Чолмоны» газетте алтай албатыныҥ јадын-јӱрӱми, салымы керегинде чыккан бичимелдер эл-јонысты јилбиркедет. Бӱгӱн бис Кан-Оозы аймакта Келей јуртта јадып турган јаан јашту ӧрӧкӧн кыпчак сӧӧктӱ Топчы Тумпуковна Тоедованыҥ јӱрӱми керегинде бичиирге санандыс. Былтыр Топчы Тумпуковнаныҥ 95 јажы толгон. Кажы ла кижиниҥ салымы саҥ башка. Канча кире јӱрери, јӱрӱми качан, канайда ӱзӱлер — кем де билбес.\nЧорос-Гуркинниҥ ады-јолын кереестеген библиограф\nМ. В. Чевалковтыҥ адыла адалган эл библиотеканыҥ краевед литература ла эл библиография аайынча бӧлӱгинде баш библиограф болуп тӧртӧн јылдаҥ ажыра ӧйдиҥ туркунына ак-чек ле нерелӱ иштеген РФ-тыҥ культуразыныҥ нерелӱ ишчизи Лидия Турдубековна Баштыкованыҥ ады-јолын да, белетеп чыгарган кӧп тоолу библиографиялык иштерин де ӱренчик те, ӱредӱчи де, билимчи де, тӱӱкичи де улус ла ӧскӧлӧри де сӱреен\nЭрјине болгон бичиктерис — чындык коруулда\nМ. В. Чевалковтыҥ адыла адалган эл библиотеканыҥ «Книга Алтая» деген музейинде «Эл библиотеканыҥ эрјинедий бичиктериниҥ кӧмзӧзинеҥ» деп адалган кӧдӱриҥи байрамдык айалгада ачылды. Солун кӧрӱ эл библиотеканыҥ 100 јылдыгына учурлалган тизӱ кӧдӱриҥилердиҥ эҥ баштапкызы. Чычкан јылда эл библиотекада тизим кӧрӱлер, кычырыштар, туштажулар ла оноҥ до ӧскӧлӧри јыл туркунына кӧнӱ ӧдӧри темдектелет. «Эл библиотеканыҥ эрјинедий бичиктериниҥ кӧмзӧзинеҥ»\n«Сен, нӧкӧр, Бехтемирде болзоҥ…»\nЈарлалып јаткан бу интервьюда куучын-эрмек «Бийдиҥ ӱстиндеги таҥдактар» («Рассветы над Бией») деп курорт керегинде ӧдӧр. Оны јербойыныҥ улузы кезикте «Бехтемирский» санаторий деп адап јадылар. Бу курорт 1989 јылда тӧзӧлгӧн. Ол Алтайский крайдыҥ туулык јериниҥ јаказында, Бий сууныҥ јарадында озодо казактардыҥ шибеези болгон Стан-Бехтемир деп јурттыҥ јанында туруп јат. Курортты канча јылдарга чыгара бийик категориялу врач,\nСыр-кожоҥло, сыр-каткыла јӱрзе – јӱрӱм јолы узаар\n«Алтайдыҥ Чолмоны» эл газеттиҥ бӱгӱнги айылчызы – Г. И. Чорос-Гуркинниҥ адыла адалган јондык сыйдыҥ лауреады кӱӱчи, сценарист, актер, фестивальдардыҥ тӧзӧӧчизи Шоҥкор (Андрей) МОДОРОВ. Ол кычыраачыларга јайаандык ижиндеги једимдери, келер ӧйдӧги амадулары јанынаҥ куучындады: — Кирген Чычкан јыл јаан ла јакшы керектерле башталды. Је эҥ ле озо јурукчы Г. И. Чорос-Гуркинниҥ адыла адалган јондык сый јанынаҥ\nКолы ус јайаанду улус билгирлериле ӱлешти\nГорно-Алтайсктагы государственный университет ле Алтай Республиканыҥ туризмниҥ ӧзӱми ле аргачылык аайынча тӧс јери экономиканыҥ ӧзӱми ле ар-јӧӧжӧлик колбулар јанынаҥ республикан министерствоныҥ јӧмӧлтӧзиле ӱредӱликтиҥ башка-башка кемдӱ программазы аайынча акча тӧлӧтпӧзинеҥ ӱредӱлик семинарлар ӧткӱрген. Бастыра семинарлар университеттиҥ алтаистика ла тюркология аайынча факультединде ӧткӧн. Семинарларла соныркап келген улустыҥ тоозы кӧп болгонын темдектеер керек. Бу јилбилӱ семинарларга бойыныҥ ченемелин\nПрезиденттиҥ Баштанузы: Ийделӱ биле — ийделӱ ороон\nОроонныҥ президентиниҥ јылдыҥ ла Россия Федерацияныҥ Федерал Јуунына эдилип турган Баштанузы быјыл чаган айдыҥ 15-чи кӱнинде кычырылды. Баштануда Владимир Путин ороонныҥ ӧзӱминиҥ тӧс ууламјыларын темдектеп, башкаруныҥ ла парламенттиҥ алдына келер ӧйгӧ оныла колбой амадулар тургусты. Горно-Алтайскта Бастырароссиялык албатылык фронттыҥ тергеелик ишчилери Россияныҥ Президентиниҥ РФ-тыҥ Федерал Јуунына Баштанузын јондык јуулып кӧрӧр лӧ кийнинде текши шӱӱжӱ ӧткӱрер