CC 20220801
Педагогикалык устардыҥ баштапкы фестивали | Официальный сайт газеты "Ажуда"\nПедагогикалык устардыҥ баштапкы фестивали\nСыгын айдыҥ 28-чи кӱни. Улу каанныҥ jери – Улаган аймак эрчимдӱ ижиле аҥыланды. Эҥ ле озо темдектегедийи: бу аймактыҥ jурттарында Балыктуjул ла Улаганда кӧдӱриҥилӱ айалгада республикан кеминде эки мероприятие ӧткӱрилди. Тӱӱки-краеведческий кычырыштар «Советский Алтай» деп совхозтыҥ директоры болгон, РСФСР-дыҥ jурт ээлеминиҥ нерелӱ ишчизиниҥ Арсентий Васильевич Санааныҥ 90 jылдыгына ла Улаган аймактыҥ тӧзӧлгӧниниҥ 95-чи jылдыгына учурлай ӧткӱрилди.\nОҥдой аймактаҥ бу кычырыштарга ÿч ÿредÿчи барып турушты. Чадаева Экемель Петровна Куладыныҥ орто текши ÿредÿлÿ школынаҥ «Развитие колхозного движения», Кÿпчегенниҥ орто текши ÿредÿлÿ школынаҥ Баранчикова Анжелика Николаевна «Благословляю через слово», Параева Валентина Николаевна «Коновязь: связь времён и поколений» деп иштерин апарып, jуулгандарды таныштырды. Ӱредÿчилердиҥ ижи сÿреен солун ла угарга ла кöрöргö jилбилÿ болгонын темдектеер керек.\nУлаганда «Алтын сÿрлÿ Алтайым» деп адалган педагогикалык устардыҥ баштапкы фестивали öткÿрилди. Бу фестиваль алтай литератураныҥ классиги Л.В.Кокышевтиҥ 85 jылдыгына учурлалган. Фестиваль ÿредÿчилердиҥ профессионал öзÿмине, jайалталу ÿредÿчилердиҥ ижин jöмööрине, ÿренчиктерди калыгыныҥ культуразын билерине ууламjылаарына, ада-энелерди ле эл-jонды алтай тöрöл тилин корулап ла öскÿрип аларыныҥ сурактарын jöптööрине ууландырылган.\nАлтай Республиканыҥ ончо аймактарынаҥ jÿске jуук ÿредÿчи келип турушты. Олордыҥ тоозында алтай тилдиҥ дошкольный организациялардыҥ ÿредÿчилери, алтай тилдиҥ ле литератураныҥ ÿредÿчилери, öскö предметтердиҥ ÿредÿчилери, педагог-библиотекарьлар, ÿренчиктер, ада-энелер, jондык биригÿлер.\nФестиваль ÿч номинацияла öтти: баштапкы номинацияныҥ ады «Jебрен Алтай – тÿÿкилик кабай». Мында ÿредÿ программалар, ÿлекер иштер, тизим уроктор, класста эмес иштер тÿÿки-фольклор, краеведческий материалдар аайынча öткÿрилди. Оҥдой аймактаҥ 6 ÿредÿчи иштерин апарып кöргÿсти. «Jебрен Алтай – тÿÿкилик кабай» деп адалган номинацияда Боочыныҥ орто текши ÿредÿлÿ школынаҥ алтай тилдиҥ ле литератураныҥ ÿредÿчизи Бибиева Марина Алексеевна «Скрайбинг – презентацияныҥ jаҥыртылган техниказы, ÿлекер иштиҥ база бир бÿдÿми» деп технологияны педагогика ижинде тузаланып турганыла таныштырды. Бу ÿредÿчиниҥ ижин фестивальдыҥ туружаачылары соныркап уктылар. Оҥдойдыҥ С.Т.Пекпеевтиҥ адыла адалган школынаҥ Сарлаева Л.Б. барып, педагогика ижинде 9-11 класстарда алтай литератураныҥ урокторында презентацияларды тургузып, оныла канайда иштейтенин, канайда jедимдÿ тузаланарын куучындады. Jолоныҥ Э.М.Палкинниҥ адыла адалган школынаҥ Тектиева С.С. «Проект иш /Ӱлекер иш/» деп темазын кöргÿзип куучындады. Бу ÿредÿчи Диплом III кайралдатты. Педагогикалык устардыҥ фестивалинде ÿредÿчилер jаҥыс ла мастер-класстар кöргÿскен эмес, анайда ок бой-бойыла ченемел ижиле ÿлежип, толыжып, кöдÿриҥилÿ кÿÿн-санаа, мынаҥ ары ижине бийик тебÿ алган дезебис, jастыра болбос. Кезик аймактардыҥ алтай тил ле литератураныҥ ÿредÿчилериниҥ методикалык биригÿлери ончозы келип, аймак биригÿниҥ ченемел ижи керегинде толо куучындап, кöргÿзип бергени jилбилÿ болды. Анайып Кош-Агаш аймактыҥ алтай тил ле литератураныҥ ÿредÿчилериниҥ биригÿзи Диплом I кайралдатты. Анайда ок фестивальда Улаганныҥ орто текши ÿредÿлÿ школынаҥ тÿÿкиниҥ ÿредÿчизи Суртаева Альмира Артуровна «Чактар öткöн jебрен тилим» деп ÿлекер ижин кöргÿсти. Бу ишти «Кодекс – Куманикус» деп материалды интернеттеҥ алып, оны алтай тилле тÿҥдештирип, jаан ачылта этти. Эмдиги öйдö качан алтай тил керегинде курч сурак турарда, бу материалла ада-энелерди, балдарды таныштырганда, jаан тузазын jетиргедий. Турачак аймактыҥ Курмач-Байголдогы школынаҥ Сумачакова Марианна Владимировна «Зимнее охотничье снаряжение челканцев» деп ÿренчиктерле кожо бÿдÿрген шиҥжÿ ижин чалканду тилле куучындаганын кайкап уктыбыс. Тÿндÿк алтайлардыҥ тили – jебрен тÿрк диалект (jарчаал) деп В.В.Радлов «Сибирьдеҥ» деп ижинде темдектеген эди.\n2-чи «Алтайыс – устардыҥ тöрöли» деп номинацияда Оҥдойдогы балдардыҥ байзыҥынаҥ ÿредÿчи, ус, шиҥжÿчи, jурукчы Киндиков Б.М. бойыныҥ jайаан ижин кöргÿзип, ончо jуулгандарды кайкатты. Борис Михайловичке Алтай Республиканыҥ ÿредÿ ле билим Министерствозыныҥ Быйанду самаразы берилди.\n3-чи «Алтай чÿмдÿ сöс» деп номинацияда Оҥдойдыҥ С.Т.Пекпеевтиҥ адыла адалган школынаҥ баштамы класстардыҥ ÿредÿчизи Уванчикова А.В. барып, бойыныҥ чÿмдеген иштерин кычырып, угусты. Алтай Республиканыҥ ÿредÿ ле билим Министерствозыныҥ Быйанду самаразы база берилди. «Карлагаш» деп балдардыҥ турачагынаҥ Куханова О.А., аймактыҥ ÿредÿ бöлÿгиниҥ методизи Апитова Г.А. база jол-jорыкка кожо барып, jаан болужын jетирди.\nФестивальдыҥ jабылтазында ончо туружаачыларга, кöрööчилерге Борис Киндиков кожоҥын сыйлаарда, залда отургандар кожоҥды изÿ колчабыжула уткыды. Оноҥ кайралдаштыҥ кийнинде, байлу чÿм-jаҥ аайынча фестиваль кур курчаарыла тÿгенди. Педагогикалык устардыҥ экинчи фестивали эки jылдаҥ jеҥÿчилердиҥ jеринде Кош-Агаш аймакта öткÿрилери темдектелди. Анайып Кызыл каалганы öдÿп, Öлÿ кöлдиҥ jаныла барып, байлу ажуны ажып jÿрген jол-jорыгыс тÿгенди.\nС.Т. Пекпеевтиҥ адыла адалган Оҥдойдыҥ\nорто ӱредӱлӱ школыныҥ алтай тил ле литератураныҥ ӱредӱчизи\n« А. Топчин: около 95% того, что обещал народу я выполнил…\nКороты јуртта Аржан Кӧзӧрӧковтыҥ музейи ачылар »