CC 20220801
Алтай тойдыҥ ойындары « Свадебный портал Республики Алтай\nТой тужында ӧткурерге јилбилӱ ойындар бар.\nБойдоҥ кыстар ла уулдар «Эш табыш» деп ойын ойноор. Уулдар ла кыстар эжерлежип, эбире туруп алат. Эжер јогы эбиреде кӧрӱп, јараган кыска, уулга колыла тийип ийзе, эжерлӱ болуп калар. Артып калганы онойып ла ойынды улалтар.\nУулдар ла кыстар эки башка бöлинип, колдорынаҥ тудужып, эки кур болуп туруп алар. Оноҥ бир курдаҥ бир кижи экинчи курдыҥ кижизин кычырар. Кычырткан кижи јÿгÿрип барала, курды ÿзер. Ӱзÿп ийзе, курдыҥ бир болÿгин јединип апарар. Ӱспей калза, бойы артып калар. Онойып эки курдыҥ улузы бой-бойлорын кычырыжып, учында бирÿзинде јаҥыс ла кижи артар.\nКыстар ла уулдар тизелерин колдорыла кабыра кучактап алала, тегерийте отурар. Буттарыныҥ ортозыла курды «јылдыр, јылдыр» деп айдыжып јылдырар. Ортозында турган кижиниҥ кӧзин бӧслӧ таҥып салат. Ол кижи «Топ!» деп айдып ийзе, ойын токтоп јат. Оноҥ ол курды табар учурлу. Табып алза кожоҥ кожоҥдоор.\nКайыш курым суктыгар,\nКӧргӧн кӧстӧҥ таныырым.\nКыстар алакандарын јаба тудуп алат. Ойын баштаачы кажы ла кыстыҥ алакандарына бойыныҥ алакандарын кийдире тийип базат. Онойып ол ойноочылдарга билдирбезинеҥ кажы бир кыстыҥ алкандарына сырганы артыргызып койот. Бедиреп турган ойноочыл кажы кыстыҥ алакандарында сырга јажырылганын айдар учурлу. Јастыра айтса, кожоҥ кожоҥдоор.\nТойдо учурлу ойын кептӱ чӱм-јаҥ јаҥдалар. Олор чӱмдӱ, учурлу болот.\nУулдыҥ таайы сӱме кабырганы ол эмезе јодоны тӱнӱктеҥ чыгара чачар. Тышкары турган улустаҥ туткан кижиниҥ айылында база той-јыргал болорыныҥ белгези. Јаҥы айылда одурган отко сӱме кабырганы салар.\nТӧр бажында турган кайырчакты уул ӱйиле кожо ачатан ойын-чӱм бар. Кайырчакты ачып, колго не учурап тудулганы белгелӱ болор. Наадай учураза, балдарлу болордыҥ белгези. Арчуул учураза, баштапкы бала кыс болор.\nБӧкӧ, чыдапмал кижини талдап алала, јаҥы айылдыҥ эпши јанындагы тӧс ӧзӧгин кабыра кучактандырып салар. Ол кижининҥ кийнинеҥ улай-телей јирме-одус кижи кабыра кучактажып јерге отурып, јайканыжып, кайра чиренгилеп кожоҥдожор. Кожоҥды кожоҥдоп божогончо, бир де кижи колын ычкынбаза, јурт јакшы ырысту јадардыҥ белгези.\nСлер нени сананып турар?