CC 20220801
Кöжöгö « Свадебный портал Республики Алтай\nКысты качыра берзе, кыс ада-энезиниҥ jуртынаҥ, одынаҥ тууралап, ыраап калат. Jаҥы — уулдыҥ — jуртыҥ одына кыс чачы jарылган, алтай тойдыҥ чÿм-jаҥдары, башпаады öткÿрилген кийнинеҥ тÿжет. Айдарда, качырган, ада-энезиниҥ одынаҥ айрылганы кийнинеҥ ала, чачы öрилгенче, кыс кажы да отко тÿшкелек, бу öйдö кыстыҥ курчузы jабызай берет. Оныҥ учун алтай улустыҥ бÿткениле, бу öйдö кысты сыраҥай корыыр керек. Анчада ла той кÿн кöрмöстöр кысты айланыжып, олjолоп аларга албадангылайт. Олордоҥ корыырга, кысты той болотон айылга кöжöгöниҥ кийнине «jажырып» алала экелет. Оныҥ öҥдÿ чачактары анайда ок кысты кöрмöстöрдöҥ корыгылайт.\nКыстыҥ чачы таралып, эки тулуҥы öрÿлип салза, кыска эпши кижиниҥ бöрÿгин, чегедегин кийдирип ийзе, арткан jаҥдарды jаҥдап салза, кыс уулдыҥ одына «тÿжÿп», öгöниниҥ jуртынаҥ курчулу боло берет. Бу öйдö кöжöгöни де ачып ийерге jарар боло берет.\nКöжöгö — байлу неме, оны эр кижи колло тутпас. Оныҥ учун кöжöгöни тойды баштаган таай кижи арчынла, бычакла ол эмезе камчыла ÿстинеҥ öрö бöсти 2 катап толгой салып ачат.\nАйдарда, алтай улуста кöжöгöгö jаҥыс ла кееркедим эмес, jе анайда ок келинди корыыр учур берилет.\nКöжöгöниҥ тыш бÿдÿми\nКöжöгö - эки jанында jÿзÿн-jÿÿр öҥдöрлÿ чачактарлу jаан ак бöс. Кош-Агаш аймакта ол эки бöстöҥ, кыстыҥ энезиле, арткан аймактарда — бир бÿткÿл бöстöҥ, уулдыҥ jанынаҥ кöктöлöт. Чачактарыла кöжöгöни кайыҥдарга буулайт\nКöжöгöгö jурт тöзöп jаткан уулдыҥ сööгиниҥ тамгазын саларга jарар.\nТой öткöн кийнинеҥ бир канча кÿннеҥ кöжöгöни jииттердиҥ орынына тöжööргö, эмезе орынды бöктöй илип саларга jарар. Jе кöп саба улус кöжöгöни ÿзе jÿрÿмниҥ туркунына чеберлер керек учун, оны тузаланбай, бектеп салып койот.\nКош-Агаш аймакта öгöни божозо, кöжöгöниҥ бир jанын оныла кожо межикке салат.\nКайыҥныҥ ла кöжöгöниҥ jаҥарлары\nКелинге барза, келинди экелзе, кожоҥдоп тура барар. Кайыҥныҥ ла кöжöгöниҥ jаҥарларын бу бÿктеҥ кычырыгар.\nБистиҥ кычыраачынаҥ кöжöгöниҥ учурын jартап берзин деген комментарий келерде, кыскарта куучындап jадыс. Элбеде — келер öйдö, бисле кожо артып, кирип, кычырыгар, санаагарла ÿлежер!\nТекст: Аделла Калкина