skypeline.ru
10 jыл сöсÿрмелер jураган jурукчынын jуругында анчадала jажыл ла кÿрен öндöр артыктап аныланатан. Бу jурук А.В.Анохиннин адыла адалган республикан краеведческий музейде туруп jат. Анда jайгы энир jуралган. Jуулган алтайлар тайылга эдип,чÿм-jанын jандап jатканы кöргÿзилет.  Jуруктын чике ле ортозында оттын jарыгына эбиреде улустын чырайы jуралат. Казанда малдын эди кайнап турганын ыраагында тайган малдын терези керелейт. Кам тÿнÿрин согуп  ийиктелет, кутустанат. Улус табынча казанда эттин кайнаарын сакып отургылайт. Бу jурук аайынча кееркемелдин билимчизи В.И.Эдоков айдат: «Бу jуруктагы кезик учуралдар чын эмес болгодый, ненин учун дезе, Чорос-Гуркин Улалуда абыстардын ортозында öскöн-чыдаган, кам камдаганын кöрбöгöндö болордон айабас». Jе бу шÿÿлте бодоштыра айдылганы jарт. Ак jан jандап тургандар энирде эмес, тан jаны jарып турган öйдö чачылга эдип jат. Г.И.Чорос-Гуркиннин jуругында дезе Г.И.Чорос кара камнын jандаганы кöргÿзилген. Бу шÿÿлтени ол öйлöрдин кереечизи, орус укту кижинин кöргöниле, ондогоныла бÿдÿмjилегедий. «…познакомился с бытом кержаков- староверов, теленгитов, калмыков, с культом шаманизма: шаманы (камы) во время  моления в глухих горных ущельях приносили кровавые жертвы поземному богу Эрлику , жертвенной лошади привязывали к каждой ноге по аркану и четыре группы алтайцев, вцепившись за концы аркана , раздирали ее живьем. Кам ударом ножа извлекал жертвенную кровь из ее живого сердца. Визг лошади, оранье толпы, громовой гром аршинного бубна, игра ночных костров во тьме» . Бодоштыра айткажын, мында jандаганы jуралган.  Айдарда, -Гуркиннин jуругында чын учурал кöргÿзилгени jарт.  Экинчизинде, Г.И.Чорос-Гуркин бу jурукла бойынын jайаандык чыдалын, су алтай темага кöчкöнин керелеген.