#КъунейтIрэ_щыIэ_Франджы_къэралыгъуэм_и_къулыкъу_хэгъэщхьэхукIахэм_ирагъэкIуэкIа_къэхутэныгъэ_и_пычыгъуэхэр (16.02.1935г. Перевод Битокова Нияза)

14.ПсэупIэ унэмрэ фащэмрэ
 
Дамаск икIыу Палестинэм кIуэ зыплъыхьакIуэхэм Джолан тхыщIыгур зэпичын хуей мэхъу. Абы къуажэу исхэм я псэупIэхэм щрохьэлIэ. Я унащхьэр кхъуэщын плъыжьу, щиху, хинэ жыгхэм къахэщу щилъагъукIэ, къе­гъэуIэбжьри гъэщIэгъуэн щохъу. Ауэ а теплъэ дахэм и IэфIа­гъыр щIэх дыдэу кIуэдыж пэтрэ, и гугъэ химыхыжу адэкIэ ирикIуэн хуейщ къуажэ гуэрым дыхьэху. Абы и нэм къыпэ­щIохуэ щIалэ цIыкIу, и щхьэм щыщIэдзауэ и лъакъуэм нэс фIыцIэкIэ хуэпауэ, и бгым къамэ кIэрыщIауэ, и бгъэ лъэны­къуи­тIым екIуэкIыу дыжьын хьэзырылъэхэр (шэ жыпхэр) тету. НэгъуэщI зы бзылъхугъи и щхьэм гуэгуэн тету, и пщампIэм Iудэхэр иIэу илъагъумэ, гукъинэж щыхъунущ.
Лъэпкъ фащэр пасэм Римым и зауэлIхэм ящыгъа фащэм ещхьщ. Ар нобэр къыздэсым ящыгъщ, сыт щхьэкIэ жыпIэмэ, абы иджыри иропагэ. Мы фащэр апхуэдизкIэ егъэлеяуэ цIыхубэ щыгъынщи, Iэмал имыIэу къытегъэзэжауэ и гугъу нэхъ IупщIу щIын хуейщ. Джанэ фIыцIэм (зэзэмызи хужьщ) щIыIухэр пщам­пIэм нэсу тетщ. Абы къэпталкIэ йоджэ. Гъуэншэдж фIыцIэр и лъэгумкIэ епхащ. Джанэм и щIыIу теубгъуэн фIыцIэ телъщ, бгъэм деж мазэ ныкъуэ теплъэ къриту – абы цейкIэ йоджэ, бгым екъузылIащ. И щIыIум бгырыпх псыгъуэ телъщ, абы кIыцэхэр къыполэл, къамэр кIэрыщIащ. Къамэм тхыпхъэщIыпхъэхэр те­дзащ. Цеибгъэм лъэныкъуи­тIымкIэ екIуэкIыу хьэзырылъэхэр тетщ. Хьэзырылъэхэм я щхьэр дыжьынщ. ПыIэри къэлъбакъ жыхуаIэращ. Европэ фащэр къэзыщта ефэндыхэм мы фа­щэр яфIэфIу щатIагъэ.
Бзылъхугъэ фащэр хъулъхугъэ фащэм куэдкIэ къыщхьэщыкI­къым, ауэ и щэкIыр нэхъ къуэлэнщ. Бзылъхугъэ фащэр кIыхьщ, бостейкIэ йоджэ, Iэпкъ­лъэпкъыр зэрыщыту щIехъумэ, и кIэмкIэ быхъущ, и пщэмкIэ зэвщ, бгъэм екъузылIауэ щытщ, уэзджынэм ещхьу. ЩIыIуте­лъым бостей кIэщI цIыкIу щIехъу­мэ, Iэгъуапэ кIыхьхэр пыту. Дыжьын бгырыпхыр тхып­хъэщIыпхъэкIэ гъэдэхащ, абы бгыр зэщIекъузэ.
Щхьэр зэрахуапэри дыщафэ пы­Iэгуагуэщ, и лъагагъыр цIыху­хъу пыIэм ейм хуэдизщ. А пыIэм щхьэц бла кIыхь, и бгъуитIымкIэ дамитIым къытелэлэжу, къедзэкIащ. Кавказ бзылъхугъэм вакъэ е пхъэ вакъэ щитIагъэу щытащ. Ар европей пхъэ вакъэм ещхьщ. Ауэ нобэкIэ ар нысашэм фIэкIа щыща­тIа­гъэу плъагъуркъым. Мы лъэ­хъэнэм хьэрып щыгъыныр къащтащ. Ахэр щащыху ятепхъуауэ, я щхьэцыр щIэуфауэ къыдокI. ЦIыхухъу зыхэт зэхыхьэхэм яхыхьэркъым. Пхъэ вакъэхэр ямыгъэкIуэдыжу куэдрэ къагъэ­сэбэпащ.
Адыгэ унэр и щIыбкIэ хьэрып унэхэм ещхьми, и кIуэцIкIэ тыншыпIэу щытщ. Пэшхэм я бжэхэр а зы пырхъуэм щызэIуа­хыу щытщ, пщэфапIэр нэхъ пхыдзащ. Бзылъхугъэр абы щолажьэ. Пэшхэм я нэхъ иныр унэ­лъа­щIэкIэ зэгъэпэщащ, пыIэ­теп­­хъуэхэмкIэ гъэщIэрэщIащ. Iэнэр удз гъэгъакIэ гъэдэхащ. Кавказ унэ щIыкIэхэр куэду уолъагъу. Абы и пэшхэр сырэу зэгуэту щытщ. Я гупэм хьэщпакъ (IущIыхь) Iутщ, дэтхэнэ зы пэшми и бжэр хьэщпакъымкIэ къыщыIупхыу. Пэшхэр кIуэцI­ры­­кIыб­жэу щыткъым.
Унэм пщIантIэ иIэщ, гъэм­а­хуэм­ былымхэр жэщкIэ дэтщ. ХьэщIэщым и гугъу дымыщIу дыблэкI хъункъым. Абыхэм къи­щынэмыщIауи, гъавэ гъэтIы­лъы­пIэу гуэн щыIэщ.
Хъулъхугъи бзылъхугъи а зы пщIантIэм щызэдопсэу. Хуэ­щIауэ щымытхэми дэтхэнэ зыми пэш щхьэхуэ иIэщ. ЩIалэ къэзышари хъыджэбз дэкIуари адэ-анэм яхокIри, щхьэхуэу унагъуэ ящIри мэтIыс. Шхэгъуэм хъулъхугъэри бзылъхугъэхэри щхьэхуэ-щхьэхуэу машхэ. Адыгэхэр лы шхынкIэ ерыщщ. Ар тхъурэ дэ хьэжарэ зыхэлъ шыпсым дашх. ХадэхэкIхэм елIалIэр­къым. МащIэщ ахэр зэрашхыр. Зэфэхэр шэ, шху, псы. Фадэм мащIэу ефэныр адыгэм игъэхьэ­рэмкъым. Жэщ гъуэлъыжы­гъуэм тепIэнщIэлъынхэр къыдах, яубгъури мэжей. Нэху ща нэужь, тепIэнщIэлъыныр зэт­рауп­­лIэнщIэжри, пIэ гъэтIылъы­пIэм далъхьэж.