Ц1ыфым ихудожественнэ концепциеу ыгъэпсырэм изэш1охын зэрипхырэр героймэ яц1ыфыгъэ шапхъэхэр ары. А лъэхъаным советскэ литературэм ащ фэдэ ек1ол1ак1эр ек1ол1эк1э хэушъхьафык1ыгъэу щытыгъ, ц1ыфым икъэгъэлъэгъонк1э къызфагъэфедэщтыгъэр нравственнэ - философскэ ек1ол1ак1 зыфа1орэр ары. Ц1ыфым и1эк1оц1 дунай, иц1ыфыгъэ шапхъэхэр къыгъэлъэгъоным литературэр пылъыгъ. Ащ къыпкъырык1эу, зэрэхъу хабзэу, характер - ц1ыф шэн къэгъэлъэгъоным имэхьан нахь лъэш мэхъу. Ц1ыфыгъэ шапхъэхэр /нравственностыр/ ары анахь шэпхъэ инэу ц1ыфым уасэ зэрэфэпш1ынэу щы1эр. Сыдрэ лъэхъани ц1ыфыгъэ шапхъэхэм яхьыл1эгъэ 1офыгъохэм мэхьанэшхо я1агъ ык1и класс зэфэшъхьафхэр рызэнэкъокъухэу щытыгъ, сыда п1омэ ц1ыфым иц1ыфыгъэ шапхъэхэр къэзытрэр хъишъэм къыпкъырык1рэ ц1ыф зэдэпсэук1э /социальнэ - историческэ/ зэхэтык1эхэр ары. Анахь шэпхъэ къызэрык1охэм къащырегъажьэшъ ц1ыфыр анахь ц1ыф зэдэпсэук1э гъэш1эгъонхэм афэк1о. К1эрэщэ Тембот я 60-80-рэ илъэсхэм ытхыгъэхэм анахь 1офыгъо шъхьа1эу къащи1этрэр ц1ыфыгъэ шапхъэхэу, ц1ыф шэныр уцунымк1э я1ахьыбэ хазыш1ыхьэхэу апэрэ ч1ып1эм итхэр ары. Тхак1ом къытыгъэ ц1ыф шэнхэр ары я ХХ-рэ л1эш1эгъум игуманистическэ идеехэу ц1ыф зэдэпсэук1э ш1ык1эхэр къизгъэлъэгъук1ырэр. Ащ бгъу зэфэшъхьафхэмк1э ек1уал1эзэ зэхефы ц1ыфымрэ обществэмрэ, ц1ыфымрэ хъишъэмрэ, ц1ыфымрэ тыкъэзыуцухьэрэ дуниамрэ зэрэзэфыщытхэр. Щы1ак1эр зыщызэблэхъурэм  уахътэм ишэныш1ухэр ащ къызэ1уихыгъэх, къыгъэлъэгъуагъэх. Итхылъхэм къащигъэлъэгъуагъ лэжьак1охэу зипшъэрылъхэр зыдэзыш1эжьхэу, уахътэм къыхьыгъэ зэхъок1ыныгъэхэр ежьмэ япхыгъэхэу, ц1ыфым инасып лъэпкъым инасып епхыгъэу зылъытэхэрэр. А лъэхъанэу адыгэ литературэр зыхэтыгъэм къытегущы1эзэ, Шъхьэлэхъо Абу к1егъэтхъы, герой пэрытмэ яшэнхэр зэрэк1эжьхэрэр, ц1ыфыгъэ шапхъэхэм зэрахахъорэр. Анахь къахэщрэр  - ащ фэдэ л1ыхъужъхэр  ц1ыфмэ зэряпхыгъэр, ягумэк1хэр зэу, ашъхьэ закъо пае гущы1эныр ащ зэрамыпэсэу, нахьыш1ум фэк1оныр янэрыгъэу зэрэщытыр ары. Ц1ыфым ц1ыфк1э зызилъытэжьрэр ежь фызэш1ок1ырэмк1э ц1ыфмэ ящы1ак1э ыгъэдэхэн ылъэк1эу, янасып инасып хилъагъоу, ышъхьэк1и ыпсэк1и ащ ягъусэн ылъэк1ы зыхъук1э ары.