[id227803617|Гаджи], ты что мне кидаешь тут?
Щоджэнц1ык1у Алий.
Нанэ 
Уэ пщ1эрэ уи щ1алэ ц1ык1ур 
хы 1уфэм щепэзэзэхыу? 
Щ1ып1э хамэм анэ-адэншэу 
къуршыжьхэм ар къыхуэбанэу? 

Щы1экъым мыбы зы махуи 
1уащхьэмахуэ сигъэлъэгъуфу, 
щы1экъым мыбы зы ани, 
нанэ, уэщхьу 1э къыздилъэфу. 

Щыхьэрщ....и лъабжьэр тенджызу, 
гызыжу кхъухьхэр къепщыл1эу, 
хьэпшыпхэр пл1эк1э къырахыу, 
ферс ф1еик1э напэр щалъэщ1у. 

Си нанэ, а хьэлъэзехьэхэрщ 
нобэк1э къызэдэхащ1эр, 
"зеиншэщ мы хъарып ц1ык1ур", 
жа1эурэ 1э къыздэзылъэр. 

Апхуэдэхэм я 1эгухэр пхъашэми, 
си щхьэфэм щабэ къохъуэк1ыр, 
анэбгъэм си 1эр пэжыжьэми 
гужьеигъуэм абы сыхашыр. 

Нанэ, ф1ыти сыкъыумылъхуамэ, 
бэлыхьхэми ухэзмыдзамэ, 
зедзэну уи щ1алэ ц1ык1ур 
къэмыхъуу е л1эжыгъамэ. 

Сыт къуаншагъэу, тхьэ, уэзлэжьауэ 
дунейм пц1анэу сыщ1ытебдзар? 
дзы имы1эу нанэ тзхьэмыщк1эми 
нэпс щ1игъэжу къыщ1эбгъэнар? 

Ара уэ узэрызахуэр, - 
сабий гъыбзэр зэхыумыщ1ык1ыу 
пхъэнк1ийхэм ар щыхэжаек1э 
ныбэизхэр щыбгъэдыхьэшхыу? 

Умыдзыхэ, си нанэ дыщэ, 
л1ы ищ1ынщ уи къуэр 1эшт1ымым, 
зэман к1эщ1к1э ар нэк1уэжынщи 
щыплъэжынщ Бахъсэн аузым!
[id33944604|Denis], есть "Мадина" и "Хьэжыгъэ пут закъуэ" в эл.варианте) ннадо?
[id227803617|Гаджи], что за exe файл?
Щоджэнц1ык1у Алий.
Мадинэ 
(поэмэ) 

Жыгхэр гъэгъати, епэрхэр 
Пщэдджыжь уэмым зэрихьэрт, 
Жыгыщхьэ бзухэм я усэр 
Махуэ щ1эращ!эм и пшынэт 
Унэм и гупэк1э к1арц жьауэм 
Шэнт лъахъшэм тесу Мадинэ 
Джанэш1э схуиду, сыгуф1эу, 
Щ1эст, си гухэхъуэр и1эту. 
Сощ1эж: Мадинэ и набдзэр 
Мазэщ1эм хуэдэу, къурашэу, 
Пшэк1ухьым ещхьу щхьэц ф1ыц1эм 
Напэхум жьауэ трищ1эу... 

Сырымэ щ1элъу къыпф1эщ1у, 
Нэ ф1ыц1э п1ащэхэр лыдыжырт, 
Щыгъэхум ещхьу щынэдзэр 
1упэ плъыжь п1ащ1эм къы1ущырт. 
Зек1уэу щыплъагьук1э, а дахэм 
Псы хуэм ес къазу у1уплъэрт, 
Къопсалъэ щыхъук1э, и макъыр 
Жэнэт бзу усэу уеда1уэрт. 
Бэвыкъуэ адэу Умарым 
Дунейуэ и1эр Мадинэт, 
Бгъэныщхьэ унэм щ1ыхьэжмэ, 
И пщащэ пажэм дэгуф1эрт. 
Унэ лъэбышэу пкъы лъахъшэм 
Бланэ шыр щ1ыфэр и вагьуэт, 
И анэу Дадусэм гурыгьухэр, 
И пщащэм еплъмэ, тек1ыжырт. 

Дахэ сурэтыр, арыххэу, 
Тхьэмыщк1э пщащэми ягъаф1эрт, 
Зыхагъэф1ык1ыр шеипсми. 
Ар гугъэ гуэрым дэбжьыф1эрт: 
Илъэс зыщыпл1ым ихьащи, 
Заур Мадинэр и плъап1эщ, 
Гъунэгъу-жэрэгъухэм къыдащ1эу, 
А зэпсэгъуит1ыр зэгуапэщ. 
Мадинэ и анэр щыгъуазэу 
Заур а дахэм къоубзэ, 
Защиунэгъуэджэурэ, а щ1алэр 
Гъатхэ пщыхьэщхьэхэм къахуок1уэ. 
Ахэр насыпым хуэгуф1эу, 
Ф1ыгъуэ къэк1уэнухэм хуэп1ащ1эу, 
Пщ1ыхь илъэгъуахэр Мадинэ 
Заур ф1эф1ыпсу хуе1уатэ. 
Дахэ бжьоу плъыфэу Мадинэр 
Дуней 1эф1ыгъуэм ныпоплъэ, 
Зыпылъ и псэгъур 1эрылъхьэу 
И ф1эщ хъупащи мэгуф1э. 

Хеищэ ц1ык!уу а пщащэр 
Ф1ыгъуэр и пщ1ыхьу мэжей, 
Ауэ, къимыщ1эурэ, тхьэмыщк1эр 
И анэ Дадусэм къегъей. 
Л1ы гъум гурыкъыр зыхуейри 
Арти, пащ1агьуэр е1уант1э, 
Уасэ хуащ1ыну Мадинэм, 
И адэм и жагъуэми, мэда1уэ. 

Губгъуэ тхьэрsкъуэм 1уэху зек1уэр 
Зэхимыщ1ык1ыурэ мэзежэ, 
Жеймэ пщ1ыхьэп1эу и нэгум 
Щ1эк1хэм дэгушхуэурэ мэгуф1э. 
Дахэ сурэту Мадинэ 
Дунейм щыхуиту и гугьэщ, 
Щ1алэгъуэ хадэм щыгъагъэу 
Гъатхэ елэруи щ1эращ1эщ. 
Хеищэ ц1ык1уу тхьэмыщк1эр 
Ф1ыгъуэм егугъэурэ зегъаф1э, 
Гуф1эгьуэ махуэм ныпэплъэу, 
Заур лъыхъуным хуоп1ащ1э. 
Гугъэм и пщ1ащэхэр лъэлъэну 
А дахэ шырыр хуеякъым, 
Ф1ылъагъуныгъэм и 1эф1ыр 
Дыдж къыщащ1ынуи ищ1акъым. 

Пщэдджыжь дыгъэр уафэгум 
Къимыхьэпауэ гъуэзыфэт, 
Дыщафэм ещхьу уэсэпсыр 
Пщ1ант1э удз щхъуант1эм и щыгъэт. 
Джэрий ныкъуэтхъур а махуэм 
Гъунэгъу лэгъунэм щохьэщ1э, 
Щ1алэ хъужауэ и гугъэу, 
Мадинэ дахэм къыпоплъэ. 
Зыри тхьэмыщк1эм имыщ1эу 
Къасым и псалъэк1э зехуапэ, 
Напэ мазэгъуэр лыдыжу 
Псэлъыхъу щ1алэжьым ныхуок1уэ. 
Жьындуужь набдзэу щ1алэжьыр 
Хэщэтык1ыжурэ мэпсалъэ, 
Чэсейр зи щ1ыфэу тхьэрыкъуэр 
Щыкъунк1э ишэным хуоп1ащ1э. 
Щ1э зищ1ыжыну псэлъыхъум 
Напэ зэлъахэр е1уэт, 
Уасэ щ1итынухэр и куэдщи, 
Напщ1э к1ырыжьхэр холъэт. 
Тхьэрыкъуэ пщэхуу дахащэр 
Пылыжь Джэриймэ ищтащ, 
Уасэр ебэк1ыу щритк1э, 
Ар и 1эрылъхьэуи гугъащ. 
Напэ мазэгъуэм и жьауэу 
Данагъуэ щхьэцым еплъащ, 
Сурэт дахащэу Мадинэм 
«Уасэ хуэфащи» хуищ1ащ... 

Лэгъунэ хьэш1эр псэлъыхъуу 
Мадинэ ц1ык1ум ищ1акъым, 
Апхуэдэ щ1алэр тхьэмыщк1эм 
Хуагъэфэщэнуи гугъакъым. 
Щауэм и 1уэхур уващи, 
Гъатхэ къэрабэр пичынущ, 
Пщащэр а махуэм «хьэпшыпти», 
Уасэф1 къратмэ, 1ук1ынущ. 
Сыту тхьэмыщк1эт Мадинэ: 
Ф1ыуэ илъагъум 1эщ1ок1, 
Щ1алэ набдзапц1эу Заурым 
Хеищэ ц1ык1ур пагъэк1. 

Гуэншэрыкъ гъурыр и1уэту 
Умар гупсысэу здэщысым, 
Дадусэ дыжэу жьэгу пащхьэм 
Къригъагъыхыу здыдэсым, 
Бжьыхьэ жэп гуащ1эм и розэу 
Фагъуэу Мадинэ къыщ1охьэ, 
Зэрахьэ 1уэхур ищ1ащи, 
Игу п1ащ1э т1эк1ур золъатэ. 
А зы сыхьэтым Дадусэм 
И хъыджэбз пажэр щилъагъуым, 
Удз гъэгъагъащ1эу а дахэу 
Жьым ф1ыпихынум щеплъыжым, 
Мыпсэлъэжыфу, хуимыту, 
1упэ гъущ1ахэр ф1ызолъэ, 
И пщащэ ц1ык1ур зыпылъым 
Зэрыхуэмызэм топыхьэ. 
И анэр щ1эпыхьэр Мадини 
1упщ1у ищ1апэркъым, нэщхъейщ, 
Ар щ1эупщ1энуми, щтэщащи... 
Зэхихми ф1эф1къым... — мэшынэ. 
Мис а пщыхьэщхьэм щэху дыдэу 
Мадинэр и анэм иреджэ, 
и анэш Къасыму бзаджэжьым 
къапиубыдахэри жре1э. 
1уэхур шынагъуэти, а дахэр 
мыук1ытэжыххэу мэпсалъэ 
нэк1уплъ фэяхэм нэпс хуабэр 
къыригъэжэхыурэ мыр же1э: 
"Анэшхэм си адэм и ныбжьым 
щхьэ сратыну жа1эххэт? 
псом хуэмыдэжу, си адэр 
щхьэ а бзаджэжьхэм еда1уэт? 
"Динэ" къызжи1эурэ сигъаф1эу 
ф1ыуэ силъагъуу щытати 
сэ сыф1эмыф1ым, былымк1э 
сримытынуи жи1ати. 
Дисэ, уи бгъафэм сыщ1элъу 
ц1ык1уу суп1акъэ...схуэдзыхэ 
сэ хей тхьэмыщк1эр былымк1э 
Къасым сищэнри хумыдэ. 
Пыл Джэриижьым сратмэ 
сымыпсэунк1э...си тобэщ 
дыщэ лэгъунэ схуигъэжми 
сыщ1эмыхьэнк1э си псалъэщ. 
сымыук1ытэжу бжызо1э 
Дисэ, сэ си псэр Заурщ 
си дуней гъащ1эм и к1уэц1кэ 
ар сэ си дежк1э пэрытщ." 
Дахэ щ1эращ1эм и псалъэм 
Дадусэу и анэр щеда1уэм 
А 1уэхур ящ1ми, Мадинэр 
Ц1ыху дэмыхъуну къыщищ1эм: 
"Захуэщ, си т1асэ, уф1эф1ым, 
щ1эк1и дэк1уасэ...сыгъусэщ 
уи псэм и щ1асэ Заурым 
1уэху епщ1ыл1эну си гуапэщ... 
сэ саук1ыжми убынщи 
уи псэуныгъэр си махуэщ 
дыщэ упыхьэу къыпщ1ахэр 
сымылъагъунри гуф1эгъуэщ". 
Ар щызэхихым Мадинэм 
и нэщхъеягъуэр ток1уэт 
мазэ изыгъуэу нэк1ухум 
пшагъуэу техьахэр е1эт. 
жэщыр ф1ы дыдэу к1уэтауэ 
щэхуу Дадусэр ныщ1ок1ыр 
гъунэгъум мак1уэри Лалинэр 
Мадинэ ц1ык1ум къыхуешэ. 

Зэныбжьэгъуит1ым я закъуэщ 
гукъуеуэр нобэк1э зэхуэдэщ, 
1уэху щэху зэрахьэр къадэхъумэ 
Лалинэ дежк1и гуф1эгъуэщ. 
Мадинэ дахэр арыххэу 
хэщэтык1ыжу мэлъа1уэ, 
тэк1уэ хуэп1эщ1э1уэу, Лалинэм 
Заур хуеджэнуи жре1э. 
Ныбжьэгъу хьэлэлу Лалинэр 
1уэхум хуэжану псэлъащ 
нэхулъэ хъумэ хъыбарыр 
иригъэщ1эну жи1ащ. 

Ауэ Мадинэ зыхэтыр 
Къасым къищ1ащи 1оплъак1уэ 
1улъхьэ щыгугъыу анэшыр 
бзаджэ хужи1эурэ, мэшхыдэ... 
шыпэрыт уасэм щ1онэц1ыр 
пц1ы мин иупсурэ л1ы гъумыр 
Пылыжь Джариймэ ныщотхъур. 
Ауэ Дадусэм Мадинэр 
Ф1эмыф1 етыныр имыдэ: 
"И адэр тхьэмыщк1эи, къыхуэдэщ- 
Заур дэк1уэныр нэхъ къещтэ". 
Ар Къасымыжьым ищ1ащи 
1эмал бзаджэжьхэр зэхелъхьэ 
1уэхур зэф1эк1ыу щымытмэ 
я щхьэр к1уэдынуи жре1э. 

Гъэмахуэ жэщу мазэншэм 
Заур жыг хадэм къоувэ 
уардэ сурэту, щ1ык1афэу 
Мадинэ ц1ык1ум щопсалъэ. 
Ф1ылъагъуныгъэу чэф гуащ1эм 
а ныбжьыщ1ит1ыр хыхьащ 
ятелъ бэлыхьхэр тедзыным 
1эмал хуаухуэу щ1адзащ. 

Ауэ Къасымыр а жэщым 
пащтыхь жандармэу мэщак1уэ 
зэгуэк1уаит1ым бзаджэжьым 
шэр яхидзэным хуаолажьэ. 
Жыгым здыщ1этхэм а ц1ык1ухэм 
1эху щэху зэрахьэр къыщ1ащ, 
унэм щ1ыхьэжри бзаджэжьыр 
ди адэ Умарым ф1энащ: 
"Фэ бзаджэнаджэхэм бзылъхугъэм 
нэмыс и1ыгъыну фхъумэнт? 
Дунейм тетыфхэм я унэ 
фэ фипхъу естынуи ек1унт? 
Мес фи Мадинэр жыг щ1агъым 
щызэралъафэу я1ыгъщ 
благъэ къэфщ1ыну фи гугъэм 
Ар нэмысыншэу дэщ1ыгъущ!"- 
Жи1эу Къасымым хеит1ым 
и жьэм къихь ф1ейхэр хуже1э 
ятемылъыххэхэр трилъхьэу 
бэлыхь хидзэнущи мэубэ 
Умар къогубжьри арыххэху 
гурыщхъуэ бзаджэр нахуещ1 
щ1ыбым ныщ1ожри Заурым 
жьэм къемык1уэнхэмк1хэ гу хуещ1. 
Заур ук1ытэри жыг 1увым 
зыхигъэк1уадэри к1уэжащ 
пц1ык1э жэкъуауэ Умарыр 
Мадинэ ц1ык1ум хуилъащ: 
"Хьэм къилъхуауэ щэныншэ 
хэт си шыгъуэгум къипшар? 
игъуэ нэмысу к1уэдыным 
сыт напэншагъэ бублар?" 
щхьэцк1э и1ыгъыу лажьэншэр 
унэм, пыхьэжу къешэж 
пэшыжь к1ыф1 зэвым ныщ1едзэ 
бжэр егъэбыдэри къок1уэж. 
Си сабиигъуэм Мадинэ 
И 1эпл1эр гущэу сип1ат, 
И п1эм сыхэлъу шыпсэф1к1э 
Сыхигъэжаеу щытат. 
Шк1э псы езгъафэрэ къэсхужмэ 
Япэ Мадинэ къысщытхъут, 
Гъунэгъум к1уарэ къэк1уэжмэ, 
Гуф1эу сэ 1эпл1э къысхуищ1т. 
Сыт фыуэ слъагъур пэш нэщ1ым 
Гъыуэ и закъуэ щ1ыщ1эсыр? 
Сыныбгъэдыхьэурэ сеплъыхук1э 
Сызэщ1иубыдэурэ щ1эгьуэгыр? 
Сымаджэ хъуауэ тхьэмыщк1эр 
Къысхуэгумаш1эу ара, 
Е нанэ, дадэ къешхыдэу 
Игу хагъэщ1ауэ ара? 
Схузэхэщ1ык1къым и лажьэр... 
Нанэ Пылыжьхэ яхобгэ, 
Дади нэщхъейуэ жыхафэм, 
Шэнт лъахъшэм тесу, щощатэ. 
Сэ а зэманым сщ1эфакъым 
Си шыпхъу Мадинэр щ1эгъэрыр, 
Зылъэмык1 адэри хуимыту 
И щхьэр ф1эхуауэ щ1еплъыхыр. 

Къасым, хъумак!уэщи, ди унэм, 
1эщэ и1ыгъыу щызок1уэ, 
Пц1ы къытралъхьэри Заурыр 
Ягьэт1ысак1эщ дыгъуасэ. 
Къасым хэщтык1и и1эжкъым 
Хьэщ1эм япэплъэу уващ, 
Ныш ягьэвэным хуэп1ащ1эу— 
Унэр зэрихуэу хуежьащ. 
Иджы ди пщ1ант1эм гупышхуэу 
Хьэщ1э жьак1ащхъуэхэр къыдохьэ. 
Пщыхьэщхьэ уэму бэмп1эгъуэм 
Пщащэ тхьэмыщк1эр етхьэлэ. 
Къунажын щ1ык1эу а пщащэм 
Уасэ хуащ1ыну зэхуос, 
Молэ пэ к1ыхьри нэпсейуэ 
Нэчыхь итхыну къагъэс. 
«Зи къур1эн лъап1э седжауэ», — 
Жи1эу молэжьым къыщ1едзэ, 
Уэрэд едзыгъуэхэм емыщхьу 
Ежьу задищ1урэ мэп1ащ1э. 
Ар, зэзэмызи дыхьэшхыу, 
Лъапэм хуеплъыхыури зыкъещ1, 
И нэчыхь тхыпщ1эр къамыщ1эу 
Зэрыкуэдыным зыхуещ1. 
«Си нэчыхь тхыпщ1эр — алащэщ, 
Ик1э къихуауэ стхыфынкъым, 
Пылыжь Мудархэ зы ныси 
Мадинэ хуэдэу къашэнкъым»...— 
Молэ пэ к1ыхьыр гупсысэу 
Къасым хуеплъэк1ыурэ мэгуф1э, 
«Ф1ыгъуэк1э» хъуахъуэурэ бзаджэжьыр 
1уэхур ухыным хуобанэ. 

Мадинэ дахэу тхьэмыщк1эм 
Дэ1эпыкъуэгъухэр и мащ1эщ, 
Пасэрей хабзэм ц1ыхубзхэу 
Зы1эщ1илъхьахэм нэхъ ящхьэщ. 
Псэншэ хьэпшыпу анэшым 
Иригъэхьынуи и1уащ. 
«Хъункъым», — Мадинэр хьэрэмк1э 
Дэмык1уэххэну уващ. 

Шыжь, выжь сатухэр Мадинэ 
Къемыупщ1ыххэу ныхуащ1ыр, 
И гъащ1э т1эк1ур хьэзабу, 
Л1эхун и п1алъэу, яухыр. 
Емык1угъакъым а махуэм 
Пхъухэр былымк1э ящэныр, 
Куэду нэщхъыф1эу уэрамхэм 
Шы пэрыт уасэк1э дэтыныр! 
Сэ сабий закъуэрт Мадинэ 
Гъусэу и1эжыр а жэщым, 
Щ1опщыр Къасымым щи1этк1э, 
Гъуэгыу зезыдзыр а пщащэм. 
Къэрабэ плъыфэу щхьэцышхуэр 
Мазэу и напэм и жьауэщ, 
Уардэ сурэту Мадинэр 
Унэ к!ыф1 зэвым и вагъуэщ. 
Гъэмахуэ бзухэм я усэм 
Ар щ1эдэ1уным пык1ащ, 
Бжьыхьэ мэл бацэу и щхьэцыр 
Зэхэпц1эжауи къэнащ. 

Л1ы бей къапхъэным щыгъэрщи 
И хуитыныгъэр 1ахащ, 
Щ1алэгъуэ хадэм щитахэм 
Щи1а къыф1эщ1хэри л1эжащ. 
И нэ п1ащэшхуэхэм щ1эж нэпсхэр 
Хуабэу и нэк1ум къытохьэ, 
Гупсысэ дыджым а дахэр 
Хьэдэ сурэтым ирехьэ. 
Мадинэ дежк1э жьэн узыр 
Икъук1э ф1этыншу хуоблагъэ, 
Дыгъэри мазэри ф1эк1ыф1щи 
Мащэр нэхъ нэхуу къелъытэ. 
Уэгъу сэтэнейщи, и пщ1ащэр 
Гъухук1э пылъэлъурэ джэфащ, 
Нэк1у дыхьэрэнхэу телъахэр 
Фэтегъуэ къупщхьэм хуэк1уащ, 
Мадинэ дахэр, л1эн пэплъэу, 
Гуауэ уэншэкум тенащ 
Хьэуа бэмп1эгъуэм епэрхэр 
Гъатхэ накъыгъэм хишаш. 
Зы махуэ гуэрым л1ыжь ябгэр 
Дэпу... губжьауэ щ1охьэж, 
Хущхъуэ нэпц1ыжьхэм щ1итахэр 
И 1эпэр щ1ишэурэ къебжыж. 
А къипсэлъ гуауэмк1э Мадинэ 
И шхы1эн щ1агъым щопыхьэ, 
Щымысхьыжыххэу бзаджэжьыр 
Нэхъри губжьауэ жьэхолъэ. 
Пщэдей ажалыр ф1эк1ыхьщи, 
Дунейр щинэным хуобанэ, 
Нэгум щ1эмык1ыу и псэгъур 
Дэщ1ыгъу ф1эщ1ыжурэ мэ1эбэ. 

Сымаджэ хьэлъэм л1ы бзаджэр 
Жьэхэуващи мэхъущ1э, 
Щ1эхы1уэу мыл1эмэ, емыжьэу, 
Т1уанэ къишэнуи хуе1уатэ. 

Узыр хьэлъащэу къытелъми, 
Ар «т1уанэ» псалъэмк1э къэщтащ, 
Нап1эр къи1этри тхьэмыщк1эр 
И бгъафэ щ1эсым еплъащ. 
Хабзэжь и нышу хеищэр 
И сабий закъуэм жьэхоплъэ, 
Къыф1елъэлъэхыурэ и нэпсхэр 
И бгъафэ щ1эсым тогъуагэ: 
1упэ гъущ1ахэм и ц1ык1ур 
Ирикъузыл1эурэ егъаф1э, 
Анэнэп1эсым и щ1алэр 
Къызэрыхуэнэми тогу1э. 
Мадинэ дахэм и гъащ1эр 
Хьэзабым хэту ф1эк1ащ, 
1ыхьлы лейзехьэхэм тхьэмыщк1эр 
Игъуэ нэмысуи ял1ащ. 

И бгъафэ щ1эсу бын закъуэр 
Анэ гущ1эгъуми пык1ащ, 
Къыщамыгъазэу щ1ы ф1ыц1эм 
Мадинэ мыгъуэр к1уэжащ. 
Тхьэмыщк1э ц1ык1ум и щ1алэм 
И дуней гъащ1эр к1ыхь ухъу, 
И анэм и тхыдэр и гъуазэу 
Ц1ыхубз уэчыли ирехъу!
[id33944604|Denis], сырой правда, случайно натолкнулся) http://shogencukovali.ru/