Мэкъумэщ хъызмэтыр Мэкъумэщ хъызмэтыр » Шапсугия - История, культура, традиции адыгов-шапсугов\nОпубликовано: 09:02, 04 апрель 2019\nМэкъумэщ хъызмэтыр Мэкъумэщ хъызмэтыр\nКъэралыгъо IэпыIэгъум ишIуагъэкIэ Мэкъумэщ фермер хъызмэтшIапIэ агъэпсымэ е къызэIуахыгъэм зырагъэушъомбгъумэ зышIоигъохэм грантхэр яты­гъэн­хэм фэгъэхьыгъэ программэр IэкIыбым къырамыщэу, тадэжь къыщашIыгъэр дгъэфедэным тыкъыфэкIоным фыте­гъэ­псы­хьэгъэ Iофтхьабзэхэм зэу ащыщ. Къэралыгъо IэпыIэгъум ишIуагъэкIэ Мэкъумэщ фермер хъызмэтшIапIэ агъэпсымэ е къызэIуахыгъэм зырагъэушъомбгъумэ зышIоигъохэм грантхэр яты­гъэн­хэм фэгъэхьыгъэ программэр IэкIыбым къырамыщэу, тадэжь къыщашIыгъэр дгъэфедэным тыкъыфэкIоным фыте­гъэ­псы­хьэгъэ\nКъэралыгъо IэпыIэгъум ишIуагъэкIэ\nМэкъумэщ фермер хъызмэтшIапIэ агъэпсымэ е къызэIуахыгъэм зырагъэушъомбгъумэ зышIоигъохэм грантхэр яты­гъэн­хэм фэгъэхьыгъэ программэр IэкIыбым къырамыщэу, тадэжь къыщашIыгъэр дгъэфедэным тыкъыфэкIоным фыте­гъэ­псы­хьэгъэ Iофтхьабзэхэм зэу ащыщ.\nУрысыем пэшIуекIохэрэ санкциехэр къызежьэхэр ары мы къэралыгъо IэпыIэгъури щыIэ зыхъугъэр, 2013 — 2020-рэ илъэсхэм ар ателъытагъ. Адыге­им щыпсэоу программэм хэла­жьэхэрэм япчъагъэ илъэс къэс хэхъо. Ащ ишIуагъэкIэ чIыгу­лэжьыным лъэшэу республикэм зыщиушъомбгъугъ, аужырэ илъэс зытIум былымхъунэу ыуж къинэщтыгъэми хэпшIыкIэу хэ­хъоныгъэхэр ышIыгъэх.\nАщ фэдэ къэралыгъо IэпыIэгъум ишIуагъэкIэ былымэхъо фермэу Шэуджэн районым щагъэпсыгъэхэм ащыщхэм джырэ­благъэ тащыIагъ. Зыр къуа­джэу Пщыжъхьаблэ щыпсэурэ Ша­гъун­дэкъо Заур иферм. Ащ къы­зэ­риIуагъэмкIэ, нахьыпэкIи бы­лымхэр ищагу щиIыгъыгъэх, щэм икъэхьыжьын, къуаем иихын апылъыгъ. Зиушъомбгъумэ шIоигъоу ыуж зехьэм, мы программэм хэлэжьэныр игъоу зылъэгъугъэр мэкъу-мэщымкIэ район ГъэIорышIапIэр ары.\nЕмыхъырэхъышэжьэу тхылъхэр ыгъэхьазырхи, блэкIыгъэ 2018-рэ илъэсым езыгъэжьэгъэ­кIэ фермерым сомэ миллионищ къэралыгъом къыритыгъ, программэм къызэрэщыдэлъытагъэм тетэу, ежь иунаеу зы мил­лионрэ мин 286-рэ хилъхьагъ. Былымхэр зыщиIыгъыщтхэ къа­къырыр ежь ыIашъхьэкIэ ышIи, ахъщэу къыфэкIуагъэмкIэ щэ къэзытырэ чэм 25-рэ къыщэфыгъ. БылымIусыри ежь ыгъэ­хьазырыгъ.\nЗаур къызэриIуагъэмкIэ, ­къуа­ем ишIын зыригъэушъом­бгъумэ шIоигъу. Ащ фэшI щэ бэу къэзытыхэу «голштино-фризская» ыкIи «айрширская» зыфиIохэрэ чэм лъэпкъхэр къыхи­хыгъэх. 2018-рэ илъэсым ыкIэм ахэр Краснодар краим къырищыгъэх. Мы уахътэм щэ къатэу шъхьи 10 ахэт. Щэр къоджэдэсхэм ащэфы.\n— Грантыр IэпыIэгъушхоу сэ­лъытэ, — ыIуагъ Заур. — Ары мыхъугъэмэ, аущтэу зысыушъом­бгъуныр скIуачIэ къыхьыщтыгъэп. Унэгъо фермэ зыгъэпсымэ зышIоигъохэми ащ фэдэ къэралыгъо IэпыIэгъу къаратышъ, тапэкIэ сыхэлажьэ сшIоигъу.\nМы программэр къызежьакIэм цыхьэ ышIэу хэлажьэщтыгъэр нахь мэкIагъ. Республикэри, му­ниципальнэ образованиехэри чанэу IэпыIэгъу зэрафэхъухэрэм ишIуагъэкIэ, къызэрэтIуа­гъэу, зыгъэфедэрэр хэпшIыкIэу нахьыбэ хъугъэ. Арэу щытми, программэм ухэлэжьэным Iофыбэ пылъэу, къыуамытыщтэу зыIохэрэм джыри уарехьылIэ. Шагъундэкъо Заур ащ дыригъэштагъэп.\n— Сыд фэдэрэ Iоф паий тхылъ гъэхьазырыным уахъти, ахъщэ гори ищыкIагъ, грантхэри ащ фэдэх, — ыIуагъ ащ. — Ау ащ фэдизэу къин хэлъэу сIон слъэкIыщтэп. Мэкъу-мэщымкIэ район ГъэIорышIапIэр лъэшэу IэпыIэгъу къысфэхъугъ, ащ сиIоф къыгъэпсынкIагъэшъ, «тхьа­шъуегъэпсэу» ясIомэ сшIоигъу. Шапхъэхэу программэм къы­щыдэлъытагъэхэр бгъэцакIэхэмэ, зыпари пэрыохъу къыпфэмыхъоу къызэрэуатыщтыри теу­бытагъэ хэлъэу къэсIон слъэ­кIыщт.\nЗаур мы фермэр ымыгъэ­псы­зи къуаеу яунагъокIэ ашIырэр ермэлыкъэу шэмбэт-тхьаумафэ­хэм республикэм икъэлэ шъхьаIэ щызэхащэхэрэм ащыIуигъэкIыщтыгъ. Джы чэмэу щэ къэзы-ты­хэрэм япчъагъи хигъа­хъоу, къое­шIыными нахь зыригъэу­шъомбгъумэ, щэпIэ чIы­пIэхэри ыгъэпсыхэмэ шIоигъу. Мы уахътэм къуаджэм щыщэу нэбгыри­тIумэ IофшIэпIэ чIыпIэхэр аритыгъэхэу, IэпыIэгъу къыфэхъух, зиушъомбгъумэ а пчъагъэми хигъэхъон гухэлъ иI.\nКъыбдеIэхэмэ, зэпымыгъэфэшъун щыIэп\nШъуаджэкъо Аслъани Шэуджэн районым ифермерэу блэкIыгъэ 2018-рэ илъэсым къэралыгъо IэпыIэгъоу грант къы­зэратыгъэхэм ащыщ. Ащ ибылымэхъо фермэ къуаджэу Мамхыгъ зыдэтыр.\nЗоотехник сэнэхьатыр зэригъэгъоти илъэс 24-рэ Iоф ышIагъэу былымхъуныр зызэтезым, ыгъэтIылъыжьыгъагъ, ау илъэс пчъагъэ тешIэжьыгъэу къы­фи­гъэзэжьыгъ. Зиушъомбгъунэу, программэм хэлэжьэнэу ари мэкъу-мэщымкIэ район ГъэIоры­шIапIэр ары фэзыгъэчыфыгъэр. Тхылъхэм ягъэхьазырынкIи, нэ­мыкI лъэныкъохэмкIи ащи IэпыIэгъу фэхъугъэх. ПстэумкIи сомэ миллионищ къыратыгъ,\nежь иунаеу зы миллионрэ мин 200-рэ хилъхьагъ.\n— Мы фермэр нахьыпэкIэ щыIагъэу, ау бэшIагъэу амыгъэ­федэжьэу щытыгъэти, бэджэндэу сштагъэ, — ыIуагъ ащ. — Сэ былымышъхьэ 12 сиIагъ, грантыр къызысатым 48-рэ къэс­щэфыгъ.\nАслъани щэ бэу къэзытхэрэ чэм лъэпкъхэр къыхихыгъэх, Краснодар краим къырищыгъэх. Щэу къатырэр мы уахътэм IуегъэкIы, ау тапэкIэ къое зэфэшъхьафхэр, щатэ харигъэшIыкIын­хэу ахэр зыщашIыщтхэ це­­хыр егъэхьазыры, чэмхэм япчъагъи хигъэхъон гухэлъ иI. Фермэм мы уахътэм нэбгыриплIымэ Iоф щашIэ, гухэлъэу иIэ­хэр пхырищыхэмэ, IофшIэпIэ чIыпIэу къы­тырэр нахьыбэ хъущт.\n— Былымхъунэу сызфеджагъэм, илъэсыбэрэ Iоф зэрэсшIагъэм хэшIыкI фысиIэу, сыгукIэ сыфаеу къыфэзгъэзэжьыгъэми, къэралыгъор къыздемыIагъэмэ, сихъызмэт аущтэу зысфегъэу­шъомбгъушъущтыгъэп, — ыIуагъ Аслъан. —– Къин зыхэмылъ IофшIэн щыIэп, былымхъуныр бэмэ анахь къиныжь пIоми ­хъущт, ау зыпари пэрыохъу къып­фэмыхъоу, ары пакIошъ, хабзэм ишIуагъэ къыуигъэкIымэ, зэпымыгъэфэшъун щыIэп.\nФермерхэм гухэлъышIоу яIэ пстэури къадэхъунэу тафэлъаIо. Ахэр щыIэныгъэм щыпхыращы­хэмэ, республикэм иэкономикэ яIахь зэрэхашIыхьащтым имызакъоу, экологием ишапхъэхэм адиштэрэ гъомылапхъэу респуб­ликэм къыщашIырэр нахьыбэ хъущт, IофшIэпIэ чIыпIэ зиIэхэм япчъагъи хэхъощт.\nМэкъу-мэщымкIэ Шэуджэн районым и ГъэIорышIапIэ изоо­техник шъхьаIэу Дыхъу Рус­лъан къызэриIуагъэмкIэ, зэкIэмкIи бы­лымышъхьэ 6400-рэ непэ мы муниципальнэ образованием ща­Iыгъ. Ахэм ащыщэу 3046-р чэмых. Былымхъуным зегъэу­шъомбгъугъэным лъэшэу ыуж итых. Ащ нахьыбэу анаIэ тырагъэтынэу республикэ пащэхэм къызэрафагъэпытагъэри кIигъэ­тхъыгъ. Грантхэм лъэшэу яшIуа­гъэ къызэрэкIорэр къыдалъытэзэ, ащ фэгъэхьыгъэ программэм нахьыбэу хагъэлэжьэным пы­лъых. БлэкIыгъэ 2018-рэ ­илъэсым былымхъуным ыуж ихьа-гъэу мы районымкIэ нэбгыритIу­мэ къэралыгъо IэпыIэгъу агъо­тыгъ, мы­гъэ джыри нэбгырищы­мэ тхылъхэр агъэхьазырыгъэх.\nНэкIубгъор зыгъэхьазырыгъэр ХЪУТ Нэфсэт.\nСурэтхэр Iэшъынэ Аслъан ­тырихыгъэх.\nУнэе мэкъумэщ хъызмэтым изэхэщэн кIагъэгушIущтых Унэе мэкъумэщ хъызмэтым изэхэщэн кIагъэгушIущтых\nИлъэс зэфэхьысыжь Илъэс зэфэхьысыжь\n«ЩыкIагъэхэр дэдгъэзыжьхэзэ тылэжьэщт» «ЩыкIагъэхэр дэдгъэзыжьхэзэ тылэжьэщт»\nКъэралыгъо программэхэм яшIуагъэкIэ… Къэралыгъо программэхэм яшIуагъэкIэ…\nАдыгеим сомэ миллиони 3-м ехъу къыфыхагъэкIыщт Адыгеим сомэ миллиони 3-м ехъу къыфыхагъэкIыщт