Театрэр, щыIэныгъэр — Адыгэ макъ\nРедактор 17.01.2022 КУЛЬТУРЭР, КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nТеатрэр, тарихъыр, лъэпкъыр. Ахэр зэзыпхырэ IофшIагъэхэм къатегущыIэ тшIоигъоу режиссерэу ЕмкIуж Андзор гущыIэгъу тыфэхъугъ, кIэу ыгъэуцурэ спектаклэм къытеущыIэнэу телъэIугъ.\n— Адыгэ Республикэм и Лъэпкъ театрэу Цэй Ибрахьимэ ыцIэ зыхьырэм «Бромберг щыкIогъэ процессыр е Адыгэр хьыкумым зэрэщаумысыгъэр» зыфиIорэ спектаклэр мы ма­фэхэм тэгъэуцу,— къеIуатэ Адыгэ Республикэм искусствэ­хэмкIэ изаслуженнэ IофышIэ­шхоу, режиссерэу ЕмкIуж Ан­дзор.\n— Урысыем итхакIохэм я Союз хэтэу Дэрбэ Тимур ипьесэ театрэм щыбгъэуцуным сыда егъэжьапIэ фэхъугъэр?\n— Пьесэм сыригъаджэ, сиеплъыкIэ зыщигъэгъуазэ шIои­гъоу Дэрбэ Тимур къызысеIом, бэрэ сегупшысагъэп. Зы жьы къэщэгъукIэ пьесэм седжи, такъикъ 15 — 20 фэдизэ зызгъэпсэ­фыгъ. Гум щычэрэгъурэ пьесэм сызэ­лъиштагъэу ятIонэрэу седжагъ, зэфэхьысыжьхэр сшIыгъэх.\n— Сыда ипхъухьагъэр?\n— ОшIа, ащ фэдэ пьесэ зыкIи къысахьылIагъэп. Театрэм щызгъэуцу сшIоигъоу сыхэщэтыкIыгъ.\n— Пьесэр угу рихьыныр къызыхэкIыгъэр къытаIоба.\n— ТхакIом шIыкIэ гъэшIэгъон­хэр ыгъэфедагъэх. Хъугъэ-шIагъэм техыгъэу лъэпкъым пае арэущтэу утхэныр Iоф къызэрыкIоп. Адыгэм итарихъ къыхэхыгъэ пьесэм IэшIэхэу сызыIэпищагъ.\n— Лъэпкъым шIоу фапшIэ­рэр тарихъым хэкIокIэщтэп.\n— Хъугъэ шъыпкъэм пьесэр зэрэтехыгъэр ары егъэжьапIэ сфэхъугъэр. Адыгэхэм ящыIакIэ бэрэ тегущыIэх, ау икъоу шъып­къэр къырамыIотыкIэу къыхэкIы. Пьесэм сызеджэм, адыгэ лъэпкъым шIулъэгъоу фысиIэм хэ­хъуагъ. Тилъэпкъэгъухэм, тя­тэжъ пIашъэхэм гъогоу къакIугъэр нэгум кIэтэу спектаклэр зэрэгъэпсыгъэщт шIыкIэр гукIэ къисIотыкIы сшIоигъо сыхъугъ.\n— Спектаклэм еплъыщтхэм анахьэу алъыбгъэIэсы пшIоигъом тыкъыкIэупчIэ.\n— Адыгэм итарихъ спектаклэм щалъэгъущт. Сэ ащ мэхьэ­нэ ин есэты. Адыгэ шыум ишIушIагъэ къыхэтэгъэщы. Адыгэ шыур насып зехьэу, ады­гэр шыу мафэу зэрэщытыр, дунэееплъыкIэу иIэр зыфэдэр, адыгэр шIум, насыпым язехьа­кIоу зэрэпсэурэр спектаклэм къыщыхэтэгъэщых.\n— КъызэрэпIорэмкIэ, лъэпкъ гупшысэр спектаклэм щыпхырыощы.\n— Адыгэр сыд фэдэ Iоф хэфагъэми, лъэпкъэу зыщыщыр къыхегъэщы. Адыгэ шъыпкъэу къэнэжьмэ, ыгу зэрэкъабзэр, нэфынэу зэрэщытыр пьесэм къегъэлъагъо.\n—«Шыр тесым егъэдахэ», — адыгэмэ аIо.\nАдыгэм ишэн-хабзэхэр сыдигъуи егъэлъапIэх. Ежь-ежьырэу цыхьэ зыфешIыжьы, къыкIугъэ гъогум рыукIытэжьырэп.\n— Тарихъ гъогоу адыгэхэм къакIугъэм къэгъэлъэгъоным уригъэгупшысэу къысэпIуагъ.\n— Ащ игъэкIотыгъэу утегущыIэмэ хъугъэ-шIагъэу узылъы­Iэсыщтыр бэ. Спектаклэм къыщытIо тшIоигъор адыгэм ичIыгу, илъэпкъ къызэриухъумэрэр, ихабзэ зэрэпытэр ары.\n— Зэгъэпшэнхэм сыда къа­хэбгъэщырэр?\n— Адыгэр сыдигъуи зыфэзэуагъэр ичIыгу, ишъхьафитыныгъ. Хэгъэгухэм, лъэпкъхэм ячIыгу къатырихынэу адыгэр заощтыгъэп. Зыкъызэриухъумэщтыр, дахэу зэрэщыIэщтыр пшъэрылъ шъхьаIэхэм ахилъы­тэщтыгъ.\n— Рольхэр къэзышIыхэрэ артистхэм, агъэфедэрэ амал­хэм гъэзетеджэхэр къакIэ­упчIэх.\n— «Уидэхагъэ урымыпагэу уиIофшIагъэ рыпаг», — адыгэмэ аIо. Тыкъызыщытхъужьырэп, ау къыхэзгъэщы сшIоигъу спектаклэм хэлэжьэрэ артистхэм гуетыныгъэ ин зэрахэлъыр. Шыу мафэм ироль къешIы Хъуадэкъо Азэмат. Артист чъэпхъыгъэу Тхьаркъохъо Теуцожь прокурорым ироль фэгъэзагъ. Очылыр Бэгъушъэ Анзор.\n— Прокурорым ипшъашъэ ироль хэта фэбгъэзагъэр?\n— Ар нэмыц пшъашъэу спектаклэм хэт. Маргерезе ироль къэзышIырэр Тхьаркъохъо Марджанэт.\n— Хэта джыри зыцIэ къепIо пшIоигъор?\n— Пруссием икъалэу Иноврацлав идзэкIолIмэ япащэу ролыр къешIы Джолэкъо Рэщыдэ, ар ротмистер. ДзэкIолIхэм, нэмыкIхэм ярольхэм афэгъэзагъэх Жъудэ Аскэрбый, Болэкъо Адам, Дамалаев Казбек, Ахъмэт Артур, УдыкIако Ислъам.\nАдыгэ Республикэм культурэмкIэ и Министерствэ пьесэхэр тхыгъэнхэмкIэ зэхищэгъэ зэнэкъокъум апэрэ чIыпIэр Дэр­бэ Тимур ытхыгъэм къыфагъэшъошагъ.\n— Андзор, пьесэр бгъэуцузэ сыда къыбдэхъумэ пшIоигъуагъэр?\n— Театрэр зыгу рихьыхэрэм тиIофшIагъэ ядгъэлъэгъу, адыгэм итарихъ, ихабзэ къафэтIуа­тэ, тиадыгабзэ идэхагъэрэ ибаиныгъэрэкIэ талъыIэсы тшIоигъуагъ. Къыддэхъугъэр уахътэм къыгъэлъэгъощт. Лъэпкъ театрэм ипащэхэм, артистхэм, культурэмкIэ республикэм и Министерствэ, зэкIэ IэпыIэгъу къытфэхъухэрэм тафэраз.\n— Сыдигъуа апэрэу спектаклэр къызыжъугъэлъэгъощтыр?\n— 2022-рэ илъэсым, гъэтхэпэ мазэм иаужырэ мафэхэм спектаклэм Мыекъуапэ щед­гъэплъыхэ тшIоигъу. Къэралыгъо гъэпсыкIэ иIэу Адыгеир зыпсэурэр илъэси 100 зэрэхъурэм тиIофшIагъэ фэтэгъэхьы. Театрэр зыгу ри­хьыхэрэр спектаклэм еплъынхэу къетэгъэбла­гъэх.\n— Тхьэм шъуимурад къы­жъудегъэхъу.\nПредыдущая Ос лъыхъухэрэм якIуапI\nСледущая Шапхъэхэр амыукъонхэм лъыплъэщтых