Издин Аибэч
(1250 – 1257 гъгъ.)
Издин Аибэч лъэпкъкIэ тыркумэну ятхащ. Ар Iэюб и къуэ Нэжмудин ейуэ щытати, хуит къищIыжри пщы увыпIэм нэсащ. Пащтыхьыр дунейм щехыжым, къэрал зехьэныр езым и пщэ къыдэхуащ, Индием щыIэ Туран Шах къэсыжыхункIэ.
Туран Шах къыщысыжым, Издин зи нэхъыщхьэу пIалъэкIэ къэралыр зезыхьа пщы гупыр абы пэуващ. ЗэгурымыIуэныгъэ яку къыщыдэ­хъуэм, Туран Шах яукIащ. Тахътэр нэщI щыхъум, дунейм ехыжа пащтыхь Нэжмудин и щхьэгъусэ Шэджэрэтуд-дур унафэщIу ягъэуващ, къэралыр Издин Аибэч зэрихьащ. Шэджэрэтуд-дур пащтыхьу махуэ 80-кIэ тетри, езыр текIыжащ, и пIэкIэ Издиныр тахътэм тригъэтIысхьащ, иужькIи абы дэкIуэжащ.
Издин и пащтыхьыгъуэр нэхъ игъэ­лъэщын щхьэкIэ, езым къыкъуэт пщыхэм я жэрдэмкIэ, Аюбидхэм я щылъху Музафар Iэд-дин Исуф щIалэр къа­гъуэт­ри, ар трагъэтIысхьащ пащтыхь тахътэм (и ныбжьыр илъэс 20-т зэры­хъур). Апхуэдэу къэралым пащ­тыхьитI иIэ хъуащ. ИужькIэ пащты­хьи­тIыр зэгурыIуащ: Издин Мысыр щIыналъэм пащтыхьу къытенэну, Исуфыр Щам щIыналъэм и унафэщIу щытыну.
Зэман дэкIри, Издин Аибэч и ны­къуэкъуэгъухэм ебзэджэкIри, пащтыхьыгъуэр зыIэщIиубыдащ. Ныкъуэ­къуэгъуу къыхуэнар и щхьэгъусэ Шэ­джэрэтуд-дурт: щхьэгъусэ етIуанэр къишэну къыщищIэм, къыхуидакъым, щхъухькIэ игъэлIащ. Иужьым езы Шэ­джэрэтуд-дури яукIыжащ. Ар ири­гъэу­кIащ Издин и къуэм и анэм: пащтыхь чэщанэм щIэс цIыхубзхэр къызэ­щIи­гъэстри, зэрыжаIэжымкIэ, хьэмэмым пхъэ вакъэкIэ щIаукIы­хьащ.
Тхыдэтх, тхакIуэ цIэрыIуэ Джор­джи Зидан итхыжащ «Шэджэрэтуд-дур» фIэщыгъэр зиIэ роман.
Издин яукIа иужь, езым и къуэ Алий пащтыхь тахътэр лъагъэсащ. Абы фIащат Iэл-Мэнсур Нуруд-дин ибн Iэл-Мухьэз цIэр.