Адыгэ Хэку Таймс: Шъхьэлахъо Азмэт: «Хэхъоныгъэ инхэр тшIынхэм тапэкIи тыфэбэнэщт»\nШъхьэлахъо Азмэт: «Хэхъоныгъэ инхэр тшIынхэм тапэкIи тыфэбэнэщт»\nТэхъутэмыкъое районыр Адыгеим имуниципальнэ образованиехэм анахь ин, экономическэу анахь зызыушъомбгъухэрэм ащыщ. Хэхъоныгъэу яIэхэм, ягу­хэлъхэм защыдгъэгъуазэмэ тшIоигъоу джырэблагъэ зыIуд­гъэкIагъ район администрацием ипащэу Шъхьэлэхъо Азмэт.\n- Азмэт, илъэситIум ехъугъ районым ипащэу узыщытыр. А уахътэм изэфэхьысыжьхэр пшIы­хэмэ, сыда анахьэу къы­хэбгъэщын плъэ­кIы­щтыр?\n- Районым хэхъоныгъэхэр хэп­шIыкIэу ешIых, ау ар сэ мы IэнатIэм сызэрэIутым иза­къоу епхыгъэу сIон слъэкIы­щтэп. Ащ фэIорышIэрэ шIогъабэ къыхэбгъэщын плъэкIыщт. Арэу щытми, чыжьэу сызэкIэ­мы­Iа­бэу, аужырэ илъэситIур къызэ­фэсхьысыжьын. Предприятие­хэм зызэраушъомбгъурэм, цIы­фэу Iоф ащызышIэхэрэм япчъа­гъэ зэрэхагъахъорэм, хэбзэIа­хьэу къатырэр нахьыбэ зэрэ­хъугъэм яшIуагъэкIэ, 2012-рэ илъэсым егъэпшагъэмэ, проценти 108-кIэ нахьыбэу районым изэхэт бюджет хахъо ышIыгъ. Бюджетым хахъомэ, зэшIопхышъурэри нахьыб. Лъэныкъо пстэури къызэлъедгъэ­убытызэ щыкIэгъабэ дэгъэзыжьыгъэ хъугъэ, объектыкIэхэр тшIыгъэх ыкIи ттIупщыгъэх, жъы­хэми гъэцэкIэжьынхэр ятшIылIагъэх. Къэралыгъом исубъект пстэуми афэдэу, кIэлэцIыкIу IыгъыпIэхэмкIэ Iо­фыгъохэр тиIагъэх, нэбгырэ 1778-рэ чэзыум хэтыгъ. Ахэр дэдгъэзыжьынхэм фэшI къуа­джэу Козэт, поселкэу Яблоновскэм IыгъыпIакIэхэр къащы­зэIутхыгъэх, жъыхэм ­группэхэр ащызэхэтщагъэх. Арэу ­щытми, джыри а Iофыр зэтедгъэуцуа­гъэу пIон плъэкIыщтэп, Инэмрэ Яблоновскэмрэ нэбгырэ 240-мэ ателъытагъэхэу Iыгъы­пIэхэр ащыдгъэуцунхэ фае. Ахэм апае чIыгу Iахьхэр дгъэнэфагъэх. НэмыкIэу культурэм, медицинэм, социальнэ лъэны­къом япхыгъэуи зэшIотхыгъэр макIэп, а зэпстэури хэзыгъэ имы­Iэу къэпIон плъэкIыщтэп, ищыкIагъэуи слъытэрэп. ЦIыфэу районым исхэм алъэгъу, зэ­хашIэ.\n- Сыда анахьэу бюджетым хахъо езыгъэ­шIырэр?\n- Предприятиеу итыр нахьы­бэ хъугъэ, ахэм заушъомбгъу, цIыфэу ащылажьэхэрэм япчъа­гъэ хагъахъо, лэжьапкIэр къа­Iэты, хэбзэIахьэу къатырэр ­на­хьыбэ мэхъу. Анахьыбэу бюджетым къыхэзылъхьэхэрэр «ИКЕА МОС», «Новые технологии», «Юг-Авто», «Пластиктрейд», «Ашан», «Метро Кэш энд Керри», «Автоцентр «Юг-Авто», «Юг-Авто-Плюс», «АНТЦ по рису», «Компаньон» зыфи­Iохэрэр ары, нэмыкIхэми ацIэ къепIон плъэкIыщт. Джащ фэдэу промышленностым изегъэ­ушъомбгъун зиIахьышхо хэзы­шIы­хьагъэхэм ащыщых хъыз­мэт­шIапIэхэу «Формика-Юг», «Силган метал Пэканджинг», «ДомБытХим», «МебелышI фаб­рикэу «Ивна», «Урал-Юг-Пласт» зыфиIохэрэр, гъэучъыIэлъэ ком­бинатэу «Западнэр». ПстэумкIи иными, гурытыми, цIыкIуми, предприятие 44-рэ промышленностым щылажьэу районым непэ ит.\n- ПсэолъэшIынми лъэшэу районым зызэрэ­щиушъомбгъурэр нэры­лъэгъу.\n- ПсэолъэшI организацие 47-рэ зэкIэмкIи районым непэ Iоф щызышIэрэр. ПсэупIэу къашIырэр зэкIэри ежьхэм ямылъку зэрагъэуцурэр. ПэшIо­рыгъэшъ прогнозхэр ­проценти 101-у мы лъэныкъомкIэ гъэцэ­кIагъэхэ хъугъэх. Ащ зишIу­шIа­гъэ хэлъхэм ащыщых «СМУ «Капстрой», «Компаньон», «Строймонтаж-2» зы­фиIохэрэр, «Механизированнэ колоннэр», нэмыкIхэр. 2012-рэ илъэсым псэупIэу квадратнэ метрэ мин 34-м ехъу, 2013-рэ илъэсым квадратнэ метрэ мин 31-м шIокIэу, мы ­илъэсым имэзи 9 къыкIоцI мин 35-м ехъу ашIи атIупщыгъ. Джащ фэ­дэу псэупIэ-коммунальнэ хъыз­мэтым зэхъокIыныгъэхэр фэшIыгъэнхэм фэгъэхьыгъэ про­граммэм къыдыхэлъытагъэу районым иIахьэу хилъхьан фаер илъэс къэс тэгъэцакIэ.\n- Азмэт, Адыгеим имуниципальнэ образованиехэр пштэхэмэ, Тэхъутэмыкъое районыр ин­весторхэмкIэ анахь хъо­псагъу ыкIи аужырэ илъэс­хэм къихьагъэр макIэп...\n- Ары, зэкIэ инвестиционнэ проектэу щыIэныгъэм щы­пхырыщыгъэ хъугъэхэм яшIуа­гъэкIэ 2012-рэ илъэсым сомэ миллиарди 2-рэ миллион 302-м ехъу, 2013-рэми сомэ миллиарди 2-рэ миллион 309-м шIокIэу, ыкIи мы илъэ­сым имэзи 9 къыкIоцI сомэ миллиардрэ миллиони 122-м ехъу районым къыхэлъхьагъэ хъугъэ. Ащ имызакъоу, Iоф­шIэпIэ чIыпIэ мини 6 фэдиз къатыгъ.\n- Джыри сыд инвестиционнэ площадкэха жъу­гъэхьазырыгъэхэр?\n- Непэрэ мафэмкIэ респуб­ликэм изегъэушъомбгъун фэ­гъэпсыгъэ комплекснэ планым игъэцэкIэн тыхэлэжьэнэу инвес­тиционнэ проекти 2 дгъэхьазыри къэттыгъ. Ахэр чIыдагъэм дэлэжьэнэу комплексышхомрэ гъэучъыIалъэхэр, анахьэу «горизонтальнэ морозильнэ камер» зыфаIорэм фэдэхэр, къэ­зышIыщт заводымрэ. Комплексышхор Щынджые къоджэ псэ­упIэм щагъэуцущт, зэфэшIыгъэ Iахьзэхэлъ обществэу «Антей» зыфиIорэр ары ар зигухэ­лъыр, объектыр зэшIэу ашIыщтэп, игъорыгъоу агъэуцущт, сомэ мил­лиард 30 зэкIэмкIи пэIуа­гъэхьанэу къалъытагъ. ПэшIо­ры­гъэшъэу зэрагъэнэфагъэмкIэ, хэбзэIахьэу сомэ миллион 500 илъэсым къыкIоцI бюджетым къыхилъхьанэу кIуачIэ иIэщт. Адрэ заводэу зигугъу къэсшIы­гъэр поселкэу Инэм щашIыщт, пшъэдэкIыжьэу ыхьырэмкIэ гъу­нэпкъэ гъэнэфагъэ зиIэ об­ществэу «Новатэк» зыфиIорэр ары зигухэлъыр, сомэ миллион 350-рэ проектым тефэщт. ПэшIорыгъэшъэу къы­зэралъы­тагъэмкIэ, сомэ миллион 40 фэ­диз илъэсым къы­кIоцI бюджетым хэбзэIахь къы­хилъхьа­ным фэгъэпсыгъэщт.\n- Сыда адэ непэ Iофы­гъо шъхьаIэу шъуздэлэжьэн фаеу шъуиIэр?\n- Районым экономическэу зеушъомбгъу нахь мышIэ­ми, тэ ткIуачIэ къымыхьын Iо­фы­гъохэр тэри тиIэх. ГущыIэм пае, къуаджэу Бжыхьэкъое­жъым еджэпIакIэ щыдгъэуцун фае, поселкэу Новый зыфиIорэм дэт кIэлэцIыкIу IыгъыпIэм игъэцэкIэжьын, спортым епхы­гъэ объектэу шIокI имыIэу ти­щыкIагъэхэр IэпыIэгъу къытамытымэ тэ тизакъоу тфэшIыщт­хэп, нэмыкI пэрыохъухэри ти­Iэх. Арэу щытми, тытхьаусы­хэрэп, тапэкIи районыр ыпэкIэ лъыкIотэным, хэхъоныгъэ инхэр ышIынхэм, цIыфхэр непэ­рэ лъэхъаным диштэу псэунхэм амалэу тиIэмкIэ тафэбэнэщт.\n- Шъуигухэлъхэр къы­жъудэхъунхэу шъуфэ­тэIо.\nСурэтым итыр: Тэхъутэмы­къое район ­администрацием ипащэу Шъхьэлэхъо Азмэт.