Состоялся отчет главы МО «Кошехабльский район» за прошедший годКощхьэблэ районым иадминистрацие ипащэ Iофэу ашIагъэм зэфэхьысыжьхэр къыфишIыгъэх\nКощхьэблэ районым иадминистрацие ипащэ Iофэу ашIагъэм зэфэхьысыжьхэр къыфишIыгъэх\n18 февраля 2020 года 12:52\nАдыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу Къум­пIыл Мурат, АР-м и Къэралыгъо Совет — Ха­сэм и Тхьаматэу Владимир Нарожнэр, ащ игуадзэу Iащэ мыхьамэд, республикэ парламентым идепутатхэу Борсэ Къэплъан ыкIи Шъхьэлэхъо Мурат, федеральнэ ин­спектор шъхьаIэу Сергей Дрокиныр, министрэхэр, муниципальнэ гъэ­псыкIэ зиIэ «Кощхьэблэ районым» тыгъуасэ щыIагъэх.\nЗаур Хамирзов обратил внимание на то, что в районе реализуются 12 нацпроектов. В сфере здравоохранения планируется закупка медоборудования для детской районной поликлиники, строительство ФАПов в четырех поселках и хуторах, подготовка проектов на строительство врачебных амбулаторий в трех населенных пунктах. Он отметил, что на базе двух школ района будут созданы центры для формирования современных технологических и гуманитарных навыков у детей, 6 школ получат современное цифровое оборудование.\nАщ ипащэу Хьамырзэ Заур Iофэу ашIа­гъэм зэфэхьысыжьхэр къыфишIыгъэх ыкIи 2020-рэ илъэсым анахьэу анаIэ зытырагъэтыщт лъэныкъохэм къатегущыIагъ.\nАна­хьэу ащ ынаIэ зытыридзагъэр социальнэ Iофыгъо­хэм язэшIохын ары. Феде­ральнэ гупчэр, республи­кэм ипащэхэр IэпыIэгъу къазэрафэхъугъэхэм ишIуа­гъэкIэ цIыфхэм апашъхьэ­кIэ япшъэрылъхэр зэрагъэ­цакIэхэрэр ащ къыхигъэщыгъ. Мылъку шъхьаIэм инвестициеу халъхьагъэр сомэ миллион 454-рэ мэхъу. 2019-рэ илъэсым му­ниципалитетым ипромышленнэ предприятиехэм со­мэ миллиарди 2,6-рэ фэ­диз зытефэрэ продукцие IуагъэкIыгъ. Промышленнэ къыдэгъэкIыным ииндекс проценти 3,6-кIэ нахьыбэ хъугъэ.\nРайоным изэхэубытэгъэ бюджет ихахъохэр со­мэ миллион 803,4-рэ, хъардж­хэр — миллион 802,2-м акIэхьагъэх. Районым ит бизнес цIыкIум ыкIи гурытым исубъект 769-мэ нэбгырэ минрэ ны­къорэ фэдизмэ Iоф ащашIэ.\nМэкъумэщ хъызмэтым ылъэныкъокIэ республикэм пэрытныгъэ щызыIыгъ районхэм Кощхьаблэ ащыщ, сыдигъуи лэжьыгъэ бэгъуагъэ къыщахьы­жьы, ащ дакIоу чъыгхатэ­хэм ягъэтIысхьан непэ мэ­хьанэшхо щыраты. Гъэсэныгъэм, медицинэм, культурэм, спортым, нэмыкI лъэныкъохэмкIи районым гъэхъэгъэшIухэр зэ­риIэхэр зэфэхьысыжьхэм къагъэлъагъо. Ащ да­кIоу щыкIагъэхэр, гумэ­кIыгъохэр зэрэщыIэхэри нафэ, ау ахэр дагъэзы­жьынхэм зэрэфэхьазырхэр Хьамырзэ Заур кIэухым къыхигъэщыгъ.\nАдминистрацием, ащ ипащэ яIофшIэн зэрагъэцэкIагъэм народнэ де­путатхэм я Совет хэтхэм осэшIу фашIыгъ, ащ уигъэ­рэзэнэу зэрэщытыр зэ­даштагъ.\nЗэхэсыгъом хэлэжьэгъэ министрэхэм ащыщхэм Адыгеим и ЛIышъхьэ гущыIэ аритыгъ, шъхьадж зыфэгъэзэгъэ лъэныкъом епхыгъэу къэгущыIагъ. Районым IэпыIэгъу фэ­хъунхэмкIэ амалэу щыIэ­хэм, ащ дакIоу ежь муниципалитетми анахьэу ынаIэ зытыридзэн фаехэм кIэ-кIэу къащыуцугъэх.\nАР-м экономикэ хэхъоныгъэмкIэ ыкIи сатыумкIэ иминистрэу Къуанэ Анзаур анахьэу зигугъу къы­шIыгъэр предпринима­тельствэ цIыкIум ыкIи гурытым хэщагъэхэм яшIуагъэ арагъэкIыным фыте­гъэпсыхьэгъэ программэм амалэу къытыхэрэр къызфагъэфедэныр ары. Ми­нистрэу КIэрэщэ Анзаур къызэриIуагъэмкIэ, муниципалитетым ит гъэсэныгъэм иучреждениехэм зэ­рифэшъуашэу Iоф ашIэ. ГумэкIыгъоу щыIэр кIэлэ­егъаджэхэм зэращыкIэ­хэрэр ары.\nАР-м псауныгъэр къэу­хъумэгъэнымкIэ и Министерствэ ипащэу Мэрэтыкъо Рустем мэхьанэшхо зэритыгъэ лъэныкъохэм ащыщых демографием изытет, кадрэхэм ягъэхьазырын, диспансеризациер.\n— Сабыеу къэхъухэ­рэм япчъагъэ нахьыбэ хъуныр, цIыфхэм яфэIо-фашIэхэр зэрифэшъуа­шэу афэгъэцэкIэгъэнхэр, медицинэм иучреждениехэм кадрэхэр афикъунхэр — джары ведомст­вэм, муниципалитетым япшъэрылъ шъхьаIэу щы­тын фаер, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nКощхьэблэ районым къэгъэлъэгъон дэгъухэр зэ­риIэхэр, анахьэу мэкъу­мэщ хъызмэтым ылъэныкъокIэ хэхъоныгъэшIухэр зэришIыхэрэр Адыгеим и ЛIышъхьэ къыхигъэщыгъ. Былымхъуным хэщагъэхэр ыкIи езыгъэжьэгъэкIэ фермерхэр пштэхэмэ, грант IэпыIэгъур анахьыбэу къыз­фэзгъэфедагъэхэр мы районым илIыкIохэр арых. Ащ дакIоу предпринимательхэм япчъагъэ на­хьыбэ шIыгъэн зэрэфаер, ар гъэцэкIэгъэным фэшI цIыфхэм нахь чанэу Iоф адэшIэгъэн, программэ зэфэшъхьафэу щыIэхэм шIуагъэу къатырэр къагурыгъэIогъэн зэрэфаер хи­гъэунэфыкIыгъэх.\n— Инвестициехэм алъэ­ныкъокIэ муниципалитетыр хъопсагъоу щыт, ау амалэу IэкIэлъхэр икъу фэдизэу къызфи­гъэфедэхэрэп. А лъэныкъомкIэ районым хэхьэрэ къоджэ псэупIэхэм Iоф­шIэныр нахь агъэлъэшын, предложение гъэнэфагъэ­хэр къахьынхэ фае. Ащ­кIэ профильнэ ведомст­вэр IэпыIэгъу къышъуфэ­хъуным фэхьазыр, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nКъэралыгъом ипащэ къыгъэнэфэгъэ лъэпкъ проектхэр республикэм зэрифэшъуашэу щыгъэцэкIэгъэнхэм, ащ илъэ­ныкъо шъхьаIэу цIыфхэм щыIэкIэ-псэукIэ амалэу яIэхэр нахьышIу шIыгъэным муниципалитетхэм анахьэу анаIэ атырагъэтын зэрэфаер Адыгеим и ЛIышъхьэ къыхигъэщыгъ. Псауныгъэр къэухъумэгъэ­ным, гъэсэныгъэм, культу­рэм, нэмыкIхэм япхыгъэ Iофыгъохэм кIэкIэу къа­щыуцугъ.\n— Урысыем и Президент къыгъэуцугъэ пшъэ­рылъхэм ащыщ мы илъэ­сым Iоныгъом и I-м ще­гъэжьагъэу ублэпIэ классхэм арыс кIэлэ­еджакIохэм ыпкIэ хэмы­лъэу шхыныгъо стырхэр аIэкIэгъэхьэгъэныр. Арышъ, республикэм иму­ниципалитетхэм ащы­Iэ гъэсэныгъэм иучреж­дениехэм ахэт шхапIэхэр ащ техническэу фэхьазырынхэ фае, — къы­Iуагъ республикэм ипащэ.\nТекIоныгъэр къызыда­хыгъэр илъэс 75-рэ зэрэ­хъурэм къыдыхэлъытэгъэ Iофтхьабзэхэр республикэм зэрифэшъуашэу щызэхэщэгъэнхэм пстэуми анаIэ тырагъэтынэу КъумпIыл Мурат къафигъэпытагъ. «Единэ Россием» ипартийнэ проект I5-у Адыгеим щагъэцакIэхэрэм ащыщхэу анахьэу зигугъу къышIы­гъэхэр къэлэ щыIакIэмрэ кIэлэцIыкIу спортымрэ. Ащ къадыхэлъытагъэу общест­веннэ чIыпIэхэр ыкIи ща­гухэр зэтырагъэпсыхьэх, къоджэ еджапIэхэм спортзалхэр ащагъэцэкIэжьых. Мыщ фэдэ IофшIэнхэр Кощ­хьэблэ районми мы илъэсым щагъэцэкIэнхэу агъэ­нэфагъ. Джащ фэдэу псау­ныгъэр зыщагъэпытэ-\nрэ комплекс муниципалитетым щашIынэу ары.\n— Зыкъышъуфэзы­гъэзэрэ цIыфхэм ягу­мэкIыгъохэр зэхэшъу­шIэнхэм, ахэм IэпыIэгъу шъуа­фэхъуным шъунаIэ тежъугъэт. Ащ фэдэ тхы­гъэхэр сэ бэрэ къысIо­кIэх. ЦIыфхэм къаIэтырэ Iофыгъохэм ащыщыбэхэр чIыпIэхэм ащызэ­хэпфынхэ плъэкIыщт, арышъ, а лъэныкъом нахь чанэу Iоф дашъушI, — къыIуагъ къэзэрэугъои­гъэхэм закъыфигъазэзэ КъумпIыл Мурат.\nРайоным ипащэхэм, депутатхэм, районым щы­псэухэрэм яIо зэхэлъэу Iоф зэрэзэдашIэрэм, рес­публикэм ыкIи муниципалитетым шIуагъэ къызэрэфахьырэм афэшI зэрафэразэр Адыгеим и ЛIышъхьэ кIэухым къыхигъэщыгъ.