ИлъэсыкIэм тызэжэщт зэхъокIыныгъэхэр — Адыгэ макъ\nИлъэсыкIэм тызэжэщт зэхъокIыныгъэхэр\n2021-рэ илъэсым зэхъокIыныгъакIэу къыздихьыщтхэм нэIуасэ шъуафэтшIыныр джыри лъытэгъэкIуатэ.\nУрысыем щыпсэухэу, илъэсым къыкIоцI сомэ миллиони 5-м ехъу къэзгъахъэхэрэм хэбзэIахьэу атыщтыр нахьыбэ ашIыгъ.\nФизическэ лицэхэм ар процент 13 – 15-м фэдизыщт. Ащ ишIуагъэкIэ, зыпкъит шэпхъэ хьакъулахьтыным тикъэралыгъо текIыщт. «Мылъку хэбзэIахьэу» къэралыгъом къыIэкIэхьащтыр нэбгырабэмэ ямыIэ уз хьылъэхэр (орфаннэ) къызэузырэ сабыйхэм зэряIэзэщтхэм пэIуагъэхьащт.\nДжащ фэдэу цIыфым иунэе мылъку зищэкIэ, страховой тынхэм къакIэкIощт мылъкур процент 13-у щыIагъэмкIэ къафалъытэнэу унашъом къыщеIо.\nУтэшъуагъэхэр зыдащэщтхэр къызэIуахыжьыщтых\n2021-рэ илъэсым унашъоу кIуачIэ зиIэ хъугъэхэм ащыщ медицинэ вытрезвительхэм ясистемэ зыпкъ игъэуцожьыгъэныр. Джы ахэм яIофшIэн ыпкIэ хэлъэу гъэпсыгъэщт. ЦIыфыр ащ амыщэзэ, медицинэм иIофышIэ ыуплъэкIун фае.\nУтэшъуагъэхэр зыдащэщтхэ чIыпIэхэр къызэIуа­хыжьынхэм дыригъэштагъ къэралыгъом исанитарнэ врач шъхьаIэщтыгъэу, УФ-м и Къэралыгъо Думэ идепутатэу Геннадий Онищенкэм. Ащ къызэриIуа­гъэмкIэ, ешъуагъэхэр урамым зэрэтещтыхьэхэрэм къыхэкIэу мы Iофыгъом анахьэу мэхьанэ зыщыриIэр кIымафэр ары.\nУтэшъуагъэхэр къызэрагъэнэхъэжьыщтыгъэхэ системэу совет хабзэм илъэхъан щыIагъэр 2011-рэ илъэсым зызэпагъэум, а IофшIэныр сымэджэщхэм афагъэзагъэу щытыгъ. Шъолъырхэм ащыщхэм медицинэ, социальнэ ыкIи нэмыкI къэралыгъо учреждениехэм япхыгъэхэу ащ фэдэ чIыпIэхэр къагъэнагъэхэу яIэх. Ау ахэм яIофшIэн хэбзэгъэуцугъэ гъэнэфагъэ пылъэу щытыгъэп.\nСоциальнэ хъытыум щыхъонэжьыщтхэп\nИкIыгъэ илъэсым парламентым ипалатитIу зыдырагъэштэгъэ хэбзэгъэуцугъэм джы кIуачIэ иIэ хъущт. Ар зыфэгъэхьыгъэр фитыныгъэхэм апэшIуекIорэ контентэу къыхаутыхэрэр социальнэ хъытыум зэфишIынхэр ары.\nХэбзэгъэуцугъэм зэрэщыгъэнэфагъэмкIэ, Урысыем щыщ нэбгырэ мин 500-м ехъу чэщ-зымафэм зэрыхьэрэ социальнэ хъытыум къырагъэхьэрэ контентыр ежь- ежьырэу ыуплъэкIун фае. Хъонагъохэр зыхэтхэм анэмыкIэу, зыныбжь имыкъугъэхэр зыхэт материалхэр, наркотикхэр зэрагъэхьазырхэрэр ыкIи зэрагъэфедэхэрэр, заукIыжьыным фэзыщэхэрэ шIыкIэхэр къизыIотыкIыхэрэ тхыгъэхэр, интернет-казинохэр зэфашIынхэу щыт. Мыщ епхыгъэ хэбзэгъэуцугъэм мэзаем и 1-м кIуачIэ иIэ хъущт.\nПцIым пае хьапс къэпхьыщт\nЗиIэнатIэ къызфэзгъэфедэзэ пцIы зыусырэм джы нахь пхъашэу пшъэдэкIыжь ра­гъэхьыщт – илъэсищ хьапс е тазыр сомэ миллионитIу.\nГущыIэм пае, къэзыуцухьэхэрэмкIэ уз щынагъо цIыфым иIэу зыIорэм сомэ миллионищ рагъэтыщт е илъэси 4 хьапс тыралъхьащт.\nАнахь пшъэдэкIыжь иныр – илъэси 5 хьапс е тазыр сомэ миллиони 5 – цIыфым бзэджэшIэгъэ хьылъэ зэрихьагъэу имыхьакъ езыIуалIэрэм рагъэпщыныщт. ЫпэкIэ хьапс пшъэдэкIыжь щыIагъэп.\nБзылъфыгъэхэм Iоф зэрашIэн фимытыгъэхэ сэнэхьатхэр агъэмэкIагъэх\nМыщ епхыгъэу IофшIэнымкIэ министерствэм иунашъо 2021-м икъихьагъу кIуачIэ иIэ мэхъу.\nБзылъфыгъэхэм Iоф зэрашIэн фимыт сэнэхьат 450-м ехъу щыIагъ. Джы ахэм япчъагъэ 100-м нэс къырагъэIыхыгъ. Химическэ къыдэгъэкIыныр (ртуть, хлор, фтор, нэмыкIхэри) зыщашIыхэрэм, джащ фэдэу, чIычIэгъ IофшIэн хьылъэхэр зыщыкIохэрэм джыри ахэр аIухьанхэ фитхэп. Ау ащ фэдэ компаниехэм бзылъфыгъэхэр япэщэнхэ, янаучнэ е ямедицинэ IофышIэнхэ алъэкIыщт.\nГъучI лъэпкъ зэфэшъхьафхэм Iоф зэрадашIэрэ ыкIи гъэстыныпхъэ энергетическэ лъэныкъохэу хъулъфыгъэ кIуачIэ зищыкIагъэхэр агъэкIэжьыгъэ спискэм къыхэнагъэх. Ащ имызакъоу, шэкI къыдэгъэкIыным – бзыуцыф ыкIи шъом ягъэхьазырын иапэрэ едзыгъо, гъо­мылэпхъэ къыдэгъэкIыным – мыл гъэхьазырыным бзылъфыгъэхэм Iоф щашIэн фитхэп.\nПредыдущая Нэбгырэ миллиони 3,5-мэ законопроектыр къызфагъэфедэн алъэкIыщт\nСледущая Непэ — Урысые печатым и Маф