Адыгэ Хэку Таймс: Сирием къикIыжьхи Мамхыгъэ къэкIожьыгъэх\nСирием къикIыжьхи Мамхыгъэ къэкIожьыгъэх\nЕгъэзыгъэ IофкIэ Сирием къикIыжьхи, Адыгеим ит къуа­джэу Мамхыгъэ псэупIэкIэ къэзыгъэзэжьыгъэхэм ащыщых Цэй зэшъхьэгъусэхэу Сахьи­дэрэ Нэджахьрэ яунагъо. Ти­лъэпкъэгъухэм Адыгеим щыIэ­кIэ-псэукIэу щагъотыгъэр зыфэдэр зэдгъэлъэгъу тшIоигъоу бэмышIэу ахэм адэжь тыщы­Iагъ.\nЦэйхэм гушIуагъо яIэу та­хэхьанэу хъугъэ, тызыщыкIо­гъэ мэфэ дэдэм Сахьидэ янэ­шыпхъоу ГъукIэлI Сумая илъфы­гъищи игъусэхэу Сирием къикIыжьхи, иIахьыл гу­псэхэм адэжь къеблэгъэжьы­гъэхэу тащыIукIагъ. Цэйхэм ягу­шIуагъо адигощынэу къэ­кIо­гъагъ ягъунэгъоу псэурэ Хьагъундэкъо Щамсэти.\nСахьидэ къызэрэтфиIо­та­гъэмкIэ, Сирием ит къуаджэу Бирхьаджэм щыпсэущтыгъэх. Ащ нэбгырэ минрэ ныкъорэм кIахьэу адыгэхэр дэсыгъэх. Ишъхьэгъуси ежьыри ясэнэ­хьаткIэ псэолъэшIых, ежьхэм унэе Iоф яIэу, унэхэр ашIы­щтыгъэх.\n- Тичылэ къагъэуагъ, щы­Iэжьэп, адыгэу дэсыгъэхэри зэкIэ Истамбул, Тыркуем, псэупIэкIэ кIуагъэх. - еIо Сахьидэ. - Адыгеим къызыд­гъэзэжьыгъэр мэзих хъугъэ, Мамхыгъэ мэзищ хъугъэу тыщэпсэу. Унэу тызэрысыр Къэбыхьаблэ щыщэу Ламыкъо Эдик иягъ. Джыри Мыекъуапэ тыщыпсэузэ, Эдик иунэу Мамхыгъэ дэтым Сирием къи­кIыжьыгъэ унагъо горэ чIи­гъэтIысхьэ зэрэшIоигъомкIэ макъэ къытагъэIугъагъ. Нэ­ужым тыкъакIуи, къуаджэр псэупIэкIэ тыгу рихьыгъ ыкIи осэ макIэкIэ унэр зыем къытищагъ. АщкIэ Эдик лъэшэу тыфэраз. ТызыгъэгумэкIырэр Iоф­шIапIэ зэрэтимыIэр ары. Iоф­шIэныр къэдгъотымэ мыдыкIэ тыкъэнэн гухэлъ тиI, чылэри ащ щыпсэурэ цIыфхэри тыгу рехьых. Мары тянэшыпхъуми тадэжькIэ зыкъигъэзэжьы­гъэшъ, тшIэшъущт горэм тызэдегупшысэщт. ЧIыгуи тиI, гъатхэр къэсымэ ащи тыдэлэжьэщт. Сишъхьэгъусэрэ сэрырэ тызыпылъ Iофым бзэр умы­шIэу ухэхьаныр къин. Арышъ, цIыкIу-цIыкIузэ бзэри зэдгъэ­шIэщт, мурад горэхэри зыфэт­шIыжьыщтых.\nСахьидэ адыгабзэкIэ дэгъоу зэрэгущыIэрэр умыгъэшIэгъон плъэкIырэп. Ащ къызэриIуа­гъэмкIэ, янэжърэ ятэжърэ арапыбзэр ашIэщтыгъэп, арыти адыгэбзэ къабзэкIэ унагъом исхэм адэгущыIэщтыгъэх. Ащ къыхэкIэуи бзэр дэгъоу ашIагъ. Арэу щытми, якIалэхэм ар зэрамышIэрэм егъэгумэ­кIых. Ахэм яныбджэгъухэр арабых, еджапIэми ары щызэ­рагъэ­шIагъэри. Джы къуаджэм кIэ­лэегъэджэ хэхыгъэ щыряIэу адыгабзэри, урысыбзэри зэра­гъашIэх.\n- Чылэм псэупIэкIэ тыкъы­зэ­кIом апэдэдэ зишIуагъэ къытэзгъэкIыгъэхэу Ламыкъо Эдикрэ Хьагъундэкъо Щамсэт иунагъорэ лъэшэу тафэраз, - еIо Сахьидэ. - Щамсэт икIа­лэу Хьагъундэкъо Азмэти, ащ ышыпхъуи лъэшэу къыддеIагъэх, зыпари къызтырагъэнагъэп. Мафэ къэс тадэжь къэ­кIох, гъомылап­хъэми, нэмыкIхэми тащагъакIэрэп.\nЦэйхэм яунагъо Тхьэм шIошъхъуныгъэ фыриI. Сахьидэ къы­зэриIорэмкIэ, Сирием еджапIэхэм зэрачIа­хьэхэу диным фы-\nра­гъаджэх. Ежь яти шIэ­ныгъэлэжь, философ, диным феджа­гъэу щытыгъэти, ащ кIыры­плъызэ бэ къыздиштагъэу хъу­гъэр. ЦIыфым диным тхьа­шIошъ­хъуныгъэ фыриIэ зыхъу­кIэ нахь иIоф зэрэкIэкIыщтыр зэхишIагъэу ащ илъагъо тетэу рэкIо, нэмази ешIы.\n- Сыд фэдэ хэгъэгуи цIы­фыр ары нахь дахэ зышIырэри, нахь Iае зышIырэри. Нахь хэ­гъэгу дахэм укIоу цIыфхэр мыдэгъухэ зыхъукIэ, пкIэ иIэп. Мыекъуапэ тIэкIурэ тыдэсыгъ, зэкIэ тыгу рихьыгъ, ау адыгэу дэсыр макIэ. Тучанхэм тазы­чIахьэкIэ урысыбзэкIэ тадэгу­щыIэн тлъэкIыщтыгъэп, ар къин къытщыхъущтыгъэ. Чылэм дэсхэр зэкIэ адыгэх, нахь гупсэф бэкIэ. Тэри адыкIэ чылэр ары тызыщыпсэугъэр. Арышъ, къуаджэр тикIас, ащ щыIэкIэ-псэукIэу дэлъыми дэгъоу тыщыгъуаз, - къы­Iуагъ Сахьидэ.\n- Хэгъэгу дах тыкъыздэ­кIожьыгъэр. Апэ ащ фэдэ гухэлъ тиIагъэп мыдыкIэ зы­къэдгъэзэнэу, арэу щытми\nСахьидэ тышIокIыгъэп, - мэщхы янэшыпхъоу Сумая. - Сишъхьэгъусэу Джаудэт Iоф­хэр иIэу адыкIэ къэнагъ. СипшъэшъитIоу Элэрэ Любнэрэ ыкIи сикIалэу Сомэр сигъу­сэхэу тыкъэкIожьыгъ. Сахьидэ игъунэгъоу унэ ащэу къызы­­теIом ахъщэ къыфэдгъэхьи, къэтщэфыгъ. Тэгугъэ мыщ тикIалэхэр нахь щыгупсэ­фынхэу.\n- Мэзищ фэдиз хъугъэ Цэйхэм яунагъо тичылэ псэ­упIэкIэ къызыкIожьы­гъэр. Лъэшэу тыгушIуагъ. Уна­гъом­кIи, нэбгырэ пчъагъэм­кIи чылэм къызыпхахъокIэ дэгъу. Унэ нэкIым къэкIо­жьы­гъагъэх, арыти шъхьадж фызэшIокIыщтымкIэ та­дэ­IэпыIагъ, джыри тиамал къы­зэрихьэу афэтэшIэ. Мыхэм ашхын ямыIэу сэ егъашIи сытIысэу сышхэщтэп. СикIали, сипшъашъи къадэ­IэпыIэх. Нысэри джащ фэдэ къабз, зыпщэрыхьэкIэ яIахьэ афехьы. Ежьхэми гукIэ­гъу­шхо ахэлъ. Сахьидэ янэ иIэ­жьэп, янэшыпхъу дэд мыды­кIэ къыщэжьыгъэр. Ащ игу­шIуакIэ зымыуасэ щыIэп, тэ­ри лъэшэу тигъэгушIуагъ. Шэуджэн район администрацием ипащэ тыфэраз, къа­лъэплъэ. IофшIапIэ къафи­гъотынэуи къыгъэгугъагъэх. Ятэжъ пIашъэхэр къинкIэ яхэгъэгу икIыжьынэу хъугъа­гъэх, джы ежьхэм къин Iоф­кIэ къагъэзэжьыгъ. Гъунэгъу дэгъух, гупсэфых. ЯкIэлэцIы­кIухэри егъашIэм къытхэтыгъэхэм фэдэу псынкIэу къытэсагъэх. Джыри Сирием къинэ­гъэ тилъэпкъэгъу­хэри псаоу къытхэхьажьынхэу тафэ­лъаIо.