Адыгеим и ЛIышъхьэ афэгушIуагъ — Адыгэ макъ\nАдыгеим и ЛIышъхьэ афэгушIуагъ\nРедактор 18.10.2021 КЪЭБАРЫКlЭХЭР\nКIэлэегъаджэхэу ыкIи гъэсэныгъэм ылъэныкъокIэ Iоф зышIэхэу гъэхъэгъэшIухэм къафэкIуагъэхэм республикэм и Правительствэ зычIэт Унэм тыгъуасэ щафэгушIуагъэх.\nАдыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат Iофтхьабзэр къызэIуихызэ кIэлэ­егъаджэм и Мафэ епхыгъэ мэфэкIэу блэкIыгъэмкIэ зэкIэ кIэлэегъаджэхэм ыкIи егъэджэн Iо4фым иветеранхэм къа­фэгу­шIуагъ.\n«ЗэкIэми шIу алъэгъурэ кIэлэегъаджэхэр яIагъэх, ахэм яшIуагъэ къакIощтыгъэ сэнаущыгъэу ахэлъым хэхъонымкIэ, щыIэныгъэм тапэкIэ Iоф гъэнэфагъэ щагъотыным иамал яIэ хъунымкIэ. Тигъэхъагъэхэр бэкIэ зэлъытыгъэхэр тезгъэджагъэхэр ары, джащ пае кIэлэегъэджэ сэнэ­хьатыр анахь мэхьанэ зи­Iэхэм ренэу зыкIэ ащыщэу къэнэжьы», — къы­Iуагъ КъумпIыл Мурат.\nРеспубликэм и ЛIы­шъхьэ джащ фэдэу хи­гъэу­нэфыкIыгъ джырэ гъэсэныгъэм хэхъоныгъэ ышIынымкIэ, кIэлэегъаджэ­хэм­рэ кIэлэцIыкIу IыгъыпIэхэм аIутхэмрэ мэхьанэу яIэм зыкъыIэтынымкIэ хэгъэгуми, республикэми Iофышхо зэращашIэрэр. Федеральнэ ыкIи шъолъыр къэралыгъо про­ектхэр, лъэпкъ проектэу «Гъэсэныгъэр» зыфиIорэр а гухэлъхэр ары зыфэлажьэхэрэр.\nЗэрэхигъэунэфыкIы­гъэмкIэ, мы аужырэ илъэс­хэм республикэм нэбгырэ 3440-рэ зычIэфэщт еджэпIи 4, кIэлэ-цIы­кIу IыгъыпIэу 9 щагъэ­псыгъэх, джырэкIэ Iоф зышIэрэ кIэлэцIыкIу Iы­гъыпIэхэм щы къапашIы­хьагъ. 2024-рэ илъэсым ыкIэм нэс джыри еджэпIи 5 кIэу ашIыщт. Непэ муниципальнэ образование зэфэшъхьафхэм кIэлэцIыкIу IыгъыпIи 6 ащашIы.\n«Къэралыгъом ипащэу Владимир Путиным пшъэрылъ зэрафишIыгъэм тетэу хэгъэгум и Правительствэ шъолъырхэр игъусэхэу, партиеу «Единэ Россиер» къыхэлажьэзэ, игъэкIотыгъэу еджапIэхэм, анахьэу къуа­джэхэм адэтхэм, гъэцэкIэжьынхэр яшIылIэгъэнхэмкIэ илъэситф программэр къыгъэхьазырыгъ. Адыгеири а программэм чанэу хэлажьэ. 2026-рэ илъэсым нэс республикэм иеджапIэхэм ащыщыбэхэм гъэцэкIэжьын Iоф­шIэнхэр ятшIылIэщтых», — къы­хигъэщыгъ КъумпIыл Мурат.\nАщ нэмыкIэу къызэриIуагъэм­кIэ, илъэсэу икIыгъэм къоджэ еджапIэхэм атегъэпсыхьагъэу муниципалитети 7-мэ «Точки роста» зыфиIорэм фэдэ гупчэ 15 ащагъэпсыгъ. Мы илъэсым Iоныгъом ащ фэдэ гупчэ 24-рэ джыри къызэIуахыгъ. 2024-рэ илъэсым ыкIэм ехъулIэу ахэм япчъагъэ 100-м нэсыщт.\nФизкультурэмрэ спортымрэ алъэныкъокIэ еджапIэхэм мылъкумрэ техникэмрэкIэ яIофхэм язытет нахьышIу шIыгъэнымкIэ IофшIэныр лъэкIуатэ, гъэсэныгъэм епхыгъэ цифрэ амалхэр къызфагъэфедэх. Шъолъыр проектэу «Успех каждого ребенка» зыфиIорэм телъытагъэу гъэсэныгъэ тедзэ ягъэгъотыгъэным пае чIыпIакIэхэу 4485-рэ щыIэ хъугъэ. Ахэм анэмыкIэу инновационнэ площадкэ заулэ, кIэлэцIыкIу технопаркэу «Кванториум» зыфиIорэр, мобильнэ «Кванториумыр» щыIэ хъугъэх. Сэнаущыгъэ зыхэлъ кIэлэцIыкIухэр къыхэгъэщыгъэнхэмкIэ ыкIи ахэм IэпыIэгъу ятыгъэнымкIэ республикэ гупчэу «Полярис-Адыгея» зыфиIорэр, рес­публикэ модель гупчэр тиIэ хъугъэх.\n«Сэнаущыгъэ зыхэлъ кIэлэцIыкIухэм Iоф адэшIэгъэнымкIэ Адыгеим Iофэу щагъэца­кIэрэм тырыгушхон тлъэкIыщт. Шъолъырхэу а лъэныкъомкIэ анахь гъэхъагъэхэр зышIыгъэ­хэм, сэнаущыгъэ зыхэлъ ныбжьыкIэхэм IэпыIэгъу ятыгъэнымкIэ зиIофхэр анахь дэгъухэм тахалъытэ. Мы илъэсым кIэлэ­еджакIохэм яамалхэм нахь зя­гъэушъомбгъугъэным тегъэпсы­хьэгъэ IфшIэным шIуагъэу къытырэм телъытагъэу республикэр я 19-рэ пунктым нэсыгъ: хэгъэ­гум ишъолъырхэр зэкIэ пштэ­хэмэ, я 25-рэ чIыпIэм тыщыт. Къыблэ федеральнэ шъолъырымрэ Темыр-Кавказ федеральнэ шъолъырымрэ ясубъектхэм азыфагу а лъэныкъомкIэ Адыгеим апэрэ чIыпIэр щеубыты», — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nРеспубликэм и ЛIышъхьэ анахьэу анаIэ зытыраригъэ­дзагъэр районхэм кIэлэегъа­джэхэр зэрафимыкъухэрэр дэгъэзыжьыгъэныр ары. Мы илъэ­сым Адыгеим иеджапIэхэм кIэлэегъэджэ ныбжьыкIэ 116-мэ IофшIэн щарагъэгъотыгъ, кIэлэцIыкIу IыгъыпIэхэм — кIэлэпIу нэбгырэ 30-мэ. Программэу «Къоджэ кIэлэегъадж» зыфи­Iорэм къыдыхэлъытагъэу рес­публикэм икъо­джэ еджапIэхэм кIэлэегъэджэ\n27-рэ аIухьагъ. Апшъэрэ классхэм арысхэр пе­дагогикэм ишъэф­хэм алъыгъэIэсыгъэнхэм пае сэнэхьат гъэ­нэфагъэм фе­гъэджэгъэнхэм телъытэгъэ Iоф­шIэныр ащызэшIуахы.\nМы Iофтхьа­бзэм къыдыхэ­лъытагъэу рес­публикэм и ЛIы­шъхьэ щытхъуцIэ­хэр къызыфагъэшъошагъэхэм удостоверениехэр аритыжьыгъэх. ЩытхъуцIэу «Адыгэ Республикэм гъэсэныгъэмкIэ изаслуженнэ IофышI» зыфиIорэр: Виктория Гайко —муниципальнэ образованиеу «Къалэу Мыекъуапэ» гъэсэныгъэмкIэ икомитет иотдел ипащ; Тхьайшъэо Нуриет — Красно­гвардейскэ районымкIэ къуа-\nджэу Улапэ дэт гурыт еджапIэу N 9-м икIэлэегъадж; ТхьакIущынэ Марриэт — Адыгэ республикэ гимназием икIэлэегъадж; Юсуп Римэ — Шэуджэн районымкIэ къутырэу Тихоновым игурыт еджапIэу N 9-м икIэлэегъадж; Журавель Артем — гъэсэны­гъэмкIэ Къэралыгъо аттеста­ционнэ къулыкъум ипащ; Бэр­зэдж Асиет — муниципальнэ образованиеу «Кощхьэблэ рай­оным» гъэсэныгъэмкIэ и ГъэIорышIапIэ ипащ.\nДжащ фэдэу 2021-рэ илъэсым егъэджэн IофымкIэ анахь гъэ­хъэгъэ инхэр зышIыгъэ кIэлэ­егъаджэхэм шIухьафтынхэр афэгъэшъошэгъэнхэм тегъэпсы­хьэгъэ зэнэкъокъум текIоныгъэр къыщыдэзыхыгъэхэм афэгушIуа­гъэх. Федеральнэ шIухьафтынэу сомэ мин 200 хъурэр афагъэшъошагъ Анета Литвиновам — къалэу МыекъуапэкIэ лицееу N 8-м икIэлэегъадж, Къадыр Фатимэ — къалэу МыекъуапэкIэ лицееу N 19-м икIэлэегъадж, джащ фэдэу ТхьайцIыф ФатIимэт — къалэу МыекъуапэкIэ гурыт еджапIэу N 11-м икIэлэегъадж.\nЗэнэкъокъум илауреат хъу­гъэх Екатерина Нагибинамрэ Оксана Качановамрэ — Джэджэ районымкIэ гурыт еджапIэу N 7-м икIэлэегъаджэх, Елена Юндинар — къалэу МыекъуапэкIэ лицееу N 34-м икIэлэе­гъадж, Русских Игорь — Мые­къопэ районымкIэ гъэсэныгъэ зыщарагъэгъотырэ гупчэу N 2-м икIэлэегъадж, Юлия Базаевар — Мыекъопэ районымкIэ гъэсэ­ныгъэ зыщарагъэгъотырэ гупчэу N 1-м икIэлэегъадж, Виктория Шабалкинар — къалэу Мые­къуапэкIэ гурыт еджапIэу N 2-м икIэлэегъадж. Зэнэкъокъум ща­текIуагъэхэм федеральнэ шIу­хьафтынэу сомэ мин 50-рэ зырыз къаратыгъ. Мы Iофтхьабзэм хэлажьэхэрэм къафэгу­шIозэ, республикэм и ЛIышъхьэ къыхигъэщыгъ кIэлэцIыкIухэм яегъэджэнкIэ, кIэлэегъаджэхэр гъэхьазырыгъэнхэмкIэ, респуб­ликэм гъэсэныгъэр зэрэщызэ­хэщагъэм джыри нахь хэхъоныгъэ егъэшIыгъэнымкIэ шIухьафтынхэр къызыфагъэшъошагъэхэм яшIэныгъи, якъулайныгъи, яIэпэIэсэныгъи мэхьанэшхо зэряIр.\n«Адыгеим гъэсэныгъэмкIэ Iофхэр зэрэщызэхэщагъэхэм шъуащыщ пэпчъ иIахьышхо хе­шIыхьэ. Шъопсэу шъосэIо Iофы­шхоу зэшIошъухырэм пае. ТапэкIи бэкIэ тышъущэгугъы, шъощ фэдэ цIыф IэпэIасэхэр рес­публикэм ищыкIагъэх. Шъуигъэ­хъагъэхэм шъуакъыщымыуцу», — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nМы Iофтхьабзэм джащ фэдэу хэлэжьагъэх Адыгэ Республикэм и Къэралыгъо Совет — Хасэм и Тхьаматэу Владимир Нарожнэр, Адыгэ Республикэм гъэсэныгъэмрэ шIэныгъэмрэкIэ иминистрэу КIэрэщэ Анзаур, гъэсэныгъэм игъэIорышIапIэхэу районхэм арытхэм яIэшъхьэтетхэр ыкIи ялIыкIохэр. Ахэри джащ фэдэу кIэлэегъаджэм и Мафэу блэкIыгъэмкIэ мы Iофтхьабзэм хэлажьэхэрэм къафэгушIуагъэх, яIофшIэнкIэ гъэхъэгъакIэхэр ашIынхэу къафэлъэIуагъэх.\nИкIэухым Адыгэ Ресубликэм и ЛIышъхьэ гъэсэныгъэм илъэныкъо зэфэшъхьафхэм япхыгъэ Iофыгъохэу кIэлэегъаджэхэм игъоу алъэгъухэрэм ядэIугъ ыкIи министрэм ахэмкIэ пшъэрылъ заулэ фишIыгъ.\nПредыдущая Гъэсэныгъэмрэ медицинэмрэ апай\nСледущая ЦУР Адыгеи о безопасности в образовательных организациях республики