ЦIэрыIохэм ящытхъу аIуатэ — Адыгэ макъ\nЦIэрыIохэм ящытхъу аIуатэ\nПсышIопэ районым адыгэ лъэпкъ культурэмкIэ и Гупчэ искусствэм хэхъоныгъэ фэзышIыгъэхэм афэгъэхьыгъэ тхылъым икъыдэгъэкIын фежьагъ.\nIофтхьабзэм кIэщакIо фэхъу­гъэр Гупчэм ипащэу Хэшх Руслъан. Тарихъ къэбархэр, сурэтэу атырахыгъэхэр, радиом, телевидением якъэтынхэм, гъэ­зетхэм къыхаутыгъэхэм ащыщ­хэр агъэфедэхэзэ, хъугъэ-шIагъэхэр цIыфхэм алъагъэIэсыжьыщтых.\nШапсыгъэ шъолъырым икъуа­джэу ШэхэкIэишхом Хъурмэ Рэмэзан къыщыхъугъ. Искусствэр зэрэшIогъэшIэгъоным иIахьылхэр, иныбджэгъухэр щыгъозагъэх. Лъэхъаным диштэу пщынаохэм загъасэщтыгъ. Еджа­пIэм чIэхьанхэу амал яIагъэп. Зым зыр кIырыплъызэ, пщынэмкIэ орэдышъор къезыгъаIорэмэ Хъурмэ Рэмэзан ащыщыгъ.\nПщынэмкIэ зэхихырэ макъэр псынкIэу ыгу риубытэщтыгъ. Нысащэхэм, пчыхьэзэхахьэхэм ахэлажьэзэ ишIэныгъэ хигъахъо­щтыгъ.\nХьаджыкъо щыщэу Шагудж Мыхьамодэ зэлъашIэрэ пщынау. ШэхэкIэишхом къыщыхъугъэхэ Хъурмэ Рэмэзан, Тутарыщэ Аслъан, Ныбэ Рэмэзан, нэмыкI­хэри пщынэм фэщагъэхэу псэущтыгъэх. Фестивальхэм, концерт хэхыгъэхэм яIэпэIэсэныгъэ къащагъэлъэгъоным фэхьазырыгъэх.\nАдыгэ пщынэр орэжъынч\nШапсыгъэ шъолъырым и «Адыгэ Хасэрэ» ПсышIопэ районым адыгэ лъэпкъ культурэмкIэ и Гупчэрэ 2005-рэ илъэсым зэхащэгъэ пчыхьэзэхахьэр Хъурмэ Рэмэзан ишIэжь фэгъэхьыгъагъ. Адыгэ пщынэр зэрэжъынчырэм едэIу зышIоигъохэр ащ щызэIукIагъэх. Р. Хъурмэм итворчествэ, ищыIэныгъэ яхьылIэгъэ зэхахьэхэм пщынаоу къякIуалIэщтыгъэр макIэп.\nПщынаомэ пщынэр зэрагъэ­бзэрабзэрэр ашIогъэшIэгъонэу нэбгырабэ ядэIущтыгъ.\nХъурмэ Рэмэзан Хэгъэгу зэошхом лIыхъужъэу хэлэжьагъ. Фашист техакIохэр тичIыгу заокIэ къызехьэхэм, Р. Хъурмэм ыгу рэхьатыщтыгъэп. 1942-рэ илъэсым ежь ишIоигъоныгъэкIэ дзэм къулыкъушIэ кIуагъэ.\nНарт шъаор Пшызэ шъолъыр ишъхьафитныгъэ фэзэуагъ. Польшэр, Румыниер, Чехословакиер фашистхэм къатыра­хыжьыгъэх. Шхончэо полкым хэтэу псыхъоу Одер икIынхэм фэшI тидзэкIолIхэм лIыгъэ шъып­къэ зэрахьагъ.\nЛъэпкъ зэфэшъхьафхэр зэ­къоуцуагъэхэу Германием идзэ­хэр зэрэзэхакъутэхэрэм Р. Хъур­мэр ыгъэгушхощтыгъ. УичIыгу уфэзэоныр, мамыр щы­IакIэр къэуухъумэныр пшъэ­рылъ хэхыгъэу Р. Хъурмэм ылъытэщтыгъ.\nТворчествэм заом мэхьэнэ ин зэрэщыриIэр адыгэ дзэкIо­лIым дэгъоу къыгурыIощтыгъ. Артистхэр, тхакIохэр, искусствэм ицIыфхэр, нэмыкIхэри зэкъоуцуагъэхэу фашистхэм зэрапэуцугъэхэм Р. Хъурмэм мэхьэнэ ин ритыщтыгъ.\nТворчествэми ТекIоныгъэр къызэригъэблагъэщтыгъэм Хъур­мэ Рэмэзан къытегущыIэ зыхъу­кIэ, хэгъэгум илъэпкъхэр заом зэрэзэфищагъэхэр изэфэхьысыжьхэм къащыхигъэщыщтыгъ. Пщынаохэр ягъусэхэу заом имашIо зэрэпэIухьэщтыгъэхэм гукIэ лъыплъэщтыгъ.\nФашист техакIохэр тидзэ­кIолIхэм зэхакъутэхи, Хъурмэ Рэмэзан ядэжь къыгъэзэжьыгъ. ЛIыгъэу зэрихьагъэм пае орденхэр, медальхэр къыфагъэшъошагъэх. УIагъэхэр тещагъэ­хэу, гын къутафэхэр иIэпкъ-лъэпкъхэм ахэлъхэу дзэкIолI бланэр мамыр IофшIэным фе­­жьэжьыгъ.\nИкIэлэцIыкIугъом къыщегъэ­жьагъэу пщынэм пыщэгъэ Р. Хъурмэм шIукIэ ыгу къэкIы­жьыщтыгъэри къэбар гъэшIэгъон.\nАдыгеим ипщынэо цIэрыIоу Афыпсыпэ щыпсэурэ Джамырзэ Ибрахьимэ ипщынэ Хъурмэ Рэмэзан шIухьафтын къыфишIыгъагъ.\nИван Столбовыр Курскэ щыпсэущтыгъ, иIахьылхэр Шап­сыгъэ шъолъырым щыщыгъэх. И. Столбовыр IэпэIасэу щы­тыгъ, ащ ышIыгъэ музыкальнэ Iэмэ- псымэхэм ащыщ Р. Хъурмэм, Шъачэ дэсхэм, ТIопсэ районым къыщыхъугъэхэм къаритыщтыгъ.\nЗэлъашIэрэ искусствоведэу, Адыгэ къэралыгъо университетым искусствэхэмкIэ и Институт ипрофессорэу Алла Соколовам зэригъэунэфыгъэу, Хъурмэ Рэмэзан пщынэр лъэшэу зэкIищызэ, дахэу «къыгъэгущыIэ­щтыгъ». Щытэу пщынэм къыригъэIоныр, ыгъэбзэрэбзэныр шэнышIу фэхъугъагъ.\nКраснодар, Налщык, Мые­къуапэ яшIэныгъэлэжьхэм тыратхэгъэ орэдышъохэм ащыщхэр къэнэжьыгъэх. 1949-рэ илъэсым аугъоигъэхэр нахь гъэшIэгъонхэм ащыщых.\nКъуаджэм Iоф щишIагъ, сов­хозым хэтыгъ. Тыдэ щыIэми, Рэмэзан пщынэр игушъхьэ кIуа­чIэу ылъытэщтыгъ.\nЗэлъашIэрэ композиторэу, пщынаоу Тхьабысымэ Умарэ Хэгъэгу зэошхом илъэхъан пщынэр къызыдырихьакIыгъ. Ащ фэдэ цIыф лъэшхэм ТекIоны­гъэм и Мафэ къагъэблагъэщтыгъэу Р. Хъурмэм ылъытэщтыгъ.\nРэмэзан икъорэлъф Аслъан пщы­наоу орэдышъохэр къырегъаIох. Япхъорэлъфэу Людмилэ Адыгэ къэралыгъо кIэлэегъэджэ институтыр къыухыгъ. ШэхэкIэйцIыкIум культурэмкIэ и Унэ ипащ. Руслъан ишъхьэгъусэу Щамсэт илъэсыбэрэ ШэхэкIэ­ишхом культурэмкIэ и Унэ ипэщагъ.\nРэмэзан ригъэжьэгъэ Iофыр иIахьылхэм, искусствэм иIофышIэхэм лъагъэкIуатэ.\nПредыдущая ЕшIэгъум рыкIощтыр зыIэкIигъэкIыгъэп\nСледущая Тэуйхьаблэ чэщырэ къызэпагъэнэфыжьы