ИIофшIэн Тхьэм къыфигъэхъугъ | Электронная газета "Кабардино-Балкария"\n15 марта, 2021 - 07:24\nБзэр лъэпкъым ылъапс. Лъэпкъ пэпчъ, анахь макIэр ары­ми, иныдэлъфыбзэ зыфэдэ щы­мыIэ баиныгъэу елъытэ. Лъэп­къыр зыфэдэр, икультурэ къы­зэрэпшIэн плъэкIыщтыр ины­дэлъфыбз ары. Къэралыгъом ыкIи тиреспубликэ арылъ политикэм яшIуагъэкIэ «АР-м икъэралыгъуабзэ къэгъэнэжьыгъэныр ыкIи хэхъоныгъэ егъэ­шIы­гъэ­ныр» зыфиIорэ программэм тиреспубликэ Iофэ щешIэ. Ти­ныдэлъфыбзэ къэгъэнэжьыгъэнымкIэ ыкIи тапэкIэ хэхъоныгъэ егъэшIыгъэнымкIэ зиIа­хьыш­хо хэзышIыхьэхэрэм ащы­щых бзэм дэлэжьэрэ тишIэ­ныгъэлэжьхэр, адыгабзэм Iоф ры­зышIэрэ журналистхэр, кIэлэ­егъаджэхэр.\nЛъэпкъ пэпчъ иныдэлъфыбзэ, икультурэ ышIэным пае Iофтхьэбзэ макIэп тиеджапIэхэм ащызэхащэрэр. Адыгабзэм иегъэджэнкIэ зиIахьышIу хэзышIыхьэхэрэм ыкIи зищытхъу языгъаIохэрэм зэу ащыщ Кощхьэблэ гурыт еджапIэу № 2-м адыгабзэмкIэ икIэлэ­е­гъаджэу Бжьэц ФатIимэ.\nФатIимэ ыгуи ыпси етыгъэу ищыIэныгъэ кIэлэегъэджэ сэнэ­хьатым рипхыгъ. Илъэс 33-рэ ­хъугъэу ащ Iоф решIэ, адыгабзэр арегъашIэ. Исэнэхьат хэшIыкIышхо зэрэфыриIэм къыхэкIэу егъэ­джэн Iофтхьабзэхэр гъэшIэгъонэу зэхищэн елъэкIы. КIэлэ­цIы­кIу­хэм урокыр нахь гурыIогъошIу ­къа­зэрафэхъущтым пае гъэ­­шIэ­гъонэу шIыгъэ нэрылъэгъу IэпыIэгъухэр егъэфедэх, джэгукIэ ­шъуашэм илъ IофшIэнхэр афы­зэхещэх. Ащ фэдэу ыгу етыгъэу Iоф зэришIэрэм къыхэкIэу къы­дэлажьэхэрэми, ны-тыхэми Фатимэ шъхьэкIэфэныгъэшхо къыфашIы, къыфэразэх.\nФатIимэ илIакъокIэ къуаджэу Пщычэу щыщ, БрантIмэ япхъу. Я 8-рэ классым ыуж кIэлэегъэджэ училищым чIэхьагъ. Ар къызеухым, Iоф ышIэзэ, Адыгэ къэралыгъо университетым илъэпкъ факультетыр къыухыжьыгъ.\n- Адыгабзэр шIу сэзыгъэлъэгъугъэхэм апэу ащыщ гурыт еджапIэмкIэ сикIэлэегъэджагъэу Тем­зэкъо Юрэ. Ащ узыIэпищэу адыгэбзэ урокыр ыхьыщтыгъ. Ежь ишIошIхэр хигъахъозэ сэмэркъэушхо хэлъэу адыгэ пшысэхэр къытфиIуатэщтыгъэ, тэри тыхэгъэнагъэу тшIогъэшIэгъонэу ащ тедэIущтыгъ. Джащ фэдэу шIукIэ сыгу къэкIыжьы кIэлэегъэджэ училищым купымкIэ пащэу тиIэгъэ ЖэнэлI Тамарэ. Ащ ихъупхъагъэрэ идэгъугъэрэ къэпIотэн ­хъумэ охътабэ ыхьыщт. Тамарэ адыгабзэм хэшIыкI ин фыриIэу, шIу дэдэ ылъэгъоу, тэри ар зэрэтигъэлъэгъущтым дэгуIэу иурокхэр ыгъэпсыщтыгъэх. Ащ нэмыкIэу Анзорыкъо Светлани ыцIэ къесIо сшIоигъу. Синасып къыхьи кIэлэегъэджэ IэпэIасэхэм сырагъэджагъ, адыгабзэр сищыIэныгъэ еспхын слъэкIынэу шIу сагъэлъэ­гъугъ, - еIо ФатIимэ.\nКIэлэегъэджэ училищым ще­джэзэ ФатIимэ адыгабзэм фэгъэ­хьыгъэ олимпиадэхэм, зэнэ­къо­къу­хэм ренэу ахэлажьэщтыгъэ. ТхакIохэр, усакIохэр еджапIэм къызырагъэблагъэхэкIэ, а зэIукIэ­хэм игуапэу зыфигъэхьа­зырыщ­тыгъэ.\nФатIимэ иIофшIэн апэу университетым илъэпкъ факультет секретарь-референтэу щыригъэ­жьагъ. Ащ тIэкIурэ Iоф щишIагъэу ищы­Iэныгъэ зэхъокIыныгъэ горэхэр хэхъухьэхи, ащ къыIу­кIыжьынэу хъугъэ. Нэужым Адыгэ республикэ гимназием иIофшIэн щыпидзэжьыгъ, ублэпIэ классхэм зы илъэсрэ ахэтыгъ, етIанэ апшъэрэ классхэм адыгабзэмрэ литературэмрэ ащаригъэхьыгъ.\nУнагъо исэу Еджэркъуае къызегъэзэжьым, Кощхьаблэ гурыт еджапIэу № 2-м Iухьагъ ыкIи непэ къызнэсыми щырегъаджэх. Ащ нэмыкIэу илъэсыбэрэ кIэлэегъэ­джэ-зэхэщакIоу еджапIэм Iоф щишIагъ. Мы мафэхэм IэпэIэсэныгъэшхо хэлъэу ублэпIэ ыкIи апшъэрэ классхэм адыгабзэр ыкIи литературэр ащарегъэхьы.\n- Сыфай кIэлэцIыкIухэм адыгабзэр шIу язгъэлъэгъунэу, яныдэлъ­фыбзэ рыгущыIэнхэу, еджакIэм, тхакIэм фэкъулайхэу къэтэджынхэу. Джары пшъэрылъ шъхьаIэу сиIэр, - еIо ащ.\nБжьэцым икласс нэрылъэгъу IэпыIэгъухэмкIэ бай. ЗэкIэ зыфэ­лажьэрэр адыгабзэм изэгъэшIэн, шэн-зэхэтыкIэ дахэхэм кIэлэеджакIохэр афэпIугъэнхэр, ахэм ягулъытэ-гупшысэ зегъэушъомбгъугъэныр, шIэныгъэ куухэр ягъэгъотыгъэныр ары. Сабыим ышъ­хьэ риубытэрэр ыгу къенэ. Адыгэ шэн зэхэтыкIэ дахэхэр сабыйхэм апкъырыхьанымкIэ адыгэ гущы­Iэжъхэр бэрэ егъэфедэх, ямэхьанэ гурыIогъошIоу къафе­Iуатэ. Ижъы­кIэ адыгэхэм ахэлъыгъэ шэнхэбзэ дахэхэр кIэлэцIы­кIу­хэм зэрахилъ­хьащтым дэшъ­хьахырэп.\nИIофшIэн зэрэфэшъыпкъэр, Iэпэ­Iэсэныгъэ IэкIэлъ зэрэхъугъэр, еджакIохэм шIэныгъэ куухэр зэраригъэгъотырэр къэзыушы­хьатырэ щытхъу тхылъхэр мымакIэу ФатIимэ къыфагъэшъошагъэх.\nЦIыфым ежь ыгукIэ зыфэщэгъэ сэнэхьатыр ыIэ къызыригъахьэкIэ ащ гухахъо хигъуатэзэ рэлажьэ. Джащ фэдэ цIыф Бжьэцыр. Джырэ лъэхъан кIэлэегъэджэ сэнэхьатыр анахь къинхэм зэращыщыр къыгурэIоми, кIэлэеджакIохэм Iоф адишIэныр икIас, «иIофшIэн Тхьэм къыфигъэхъугъ» зыфаIохэрэм ащыщ. Ащ ригъэ­джэрэ кIэлэеджакIохэр адыгабзэмкIэ олимпиадэхэм, фестивальхэм ахэлажьэх ыкIи ренэу ­ха­гъэунэфыкIырэ чIыпIэхэр къы­дахых.\nИIофшIэнкIэ IэпэIэсэныгъэшхо зэрэхэлъым дакIоу творческэ цIыфэуи ар щыт. ФатIимэ дэныр икIас. ЦIыфхэр къыкIэлъэIухэзэ саер, цыер, ащ нэмыкIэу бзылъ­фыгъэ щыгъынхэр, кIакохэр афедых.\n- СиныбжьыкIэгъум къыщегъэжьагъэу дэныр сикIасэу сыкъэтэджыгъ, - еIо ФатIимэ. - Апэ­дэдэ сипшъэшъэжъыехэм сафадэу езгъэжьагъ. Нэужым цIыфхэм агу рихьхэу къыкIэупчIэхэ зэхъум, Мыекъопэ къэралыгъо технологическэ университетым ифакультетэу «Обработка и технология швейных изделий» зыфиIорэр заочнэу къэсыухыжьыгъ. Джы непэ унэм сыщэдэ.\nАщ нэмыкIэу Кощхьэблэ районым ФатIимэ дэгъоу щызэлъашIэ, къызэрэщагъэхэм рагъэблагъэзэ зэгуетхэх. Iофтхьабзэр адыгэ­бзэ къабзэкIэ зэрещэ, ар бэмэ агу рехьы.\nФатIимэрэ ишъхьэгъусэу Мы­хьамэтрэ унэгъо дахэ зэдашIагъ, пшъэшъитIурэ зы шъэожъыерэ яI, пхъорэлъф цIыкIухэри къакIэ­хъухьагъэх. Пшъэшъэ нахьыжъэу Жаннэ Мэрэтыкъомэ яныс. Даринэ фармацевтэу Москва Iоф щешIэ. Джантемыр я 5-рэ кла­с­сым ис.\n- ЫпэкIэ зэрэщытыгъэм фэмы­дэу непэ кIэлэегъаджэм осэ гъэнэфагъэ раты зэрэхъугъэм уимыгъэгушIон плъэкIырэп, ащ кIуа­чIэ къысеты, - еIо ФатIимэ. - КIэ­лэеджакIохэм шIэныгъэу о пIэ­кIэлъыр яптыжьыныр, уишIуагъэ къызэрэкIорэр пшIэу, къы­одэIухэу бгъэсэнхэр къыбдэхъу зыхъукIэ зымыуасэ щыIэп.