«Сыбзэ — сидунай»
 

«Бзэр - псэ, бзэ зимыIэм лъэпкъ иIэп» - elo адыгэ гущыIэжъым. Арэу къысшIошIы лъэпкъ пстэуми ныдэлъфыбзэр къызэрагурыIорэр. Зыбзэ пшIэрэ лъэпкъым икультурэ нахь нэIуасэ уфэхъу. ЫбзэкIэ узыдэгущыIэрэ цIыфыр нахь къыппэблагъэ мэхъу.

 

ЦIыф лъэпкъ пэпчъ лъапсэ иI, нэмыкIхэм къахэзыгъэщырэ, къахэзыгъэушъхьафыкIырэ жабзи, хабзи иIэх. Тэ, адыгэхэми, илъэсыбэ дэдэ зыныбжь бзэ дахэ, бзэ бай, бзэ гъэшIэ­гъон тIулъ.

«ЦIыф лъэпкъым ыпсэр ыбз» зыфиIорэ гущыIэжъым гупшысэ ин хэлъ. ЛIэужхэр зэкIэ­лъыкIоу дунаим ехыжьых, ау ахэм щыIэкIэ-псэукIэу яIагъэм илъэуж бзэм къыхэнэ. Ахэм акIэхэкIыгъэри, хъугъэ-шIагъэу анэгу кIэкIыгъэри, ядини, ядунэееплъыкIи, ягуIэгъуи, ягушIуагъуи - кIэкIэу къэпIон хъумэ, агурэ ашъхьэрэ ихъы­кIыгъэр лъэпкъыр фэсакъызэ ныдэлъфыбзэм ипхъуантэ щызэрехьэ. БэшIагъэу дунаим ехы­жьыгъэхэри, джырэ зэманым псэухэрэри, къэкIощт лIэужхэри бзэм зэрепхых. Лъэпкъым ыбзэ зыкIодыкIэ, ар щыIэжьэп! Ныдэлъфыбзэр лъэпкъым еухъумэфэ ар мэпсэу. ЛIэужыбэмэ къагъэнэгъэ кIэныр цIыф лъэпкъым тепхыным нахь жъалымыгъэ дунаим тетэп. Джа пстэури адыгэ гущыIэжъэу «ЦIыф лъэпкъым ыпсэр ыбз» зыфи­Iорэм хэлъ.

Адыгабзэм щыIэныгъэм щиубытырэ чIыпIэр нахь ин зэрэ­хъугъэм ишыхьат урысыбзэм кIыгъоу ятIонэрэ къэралыгъуабзэу тиреспубликэ зэрэщашта­гъэр. Ар адыгэхэм ямызакъоу, тиреспубликэ ис цIыф лъэпкъхэм ащыщхэми зэрагъашIэ.

Губзыгъэу, зэгъэфагъэу адыгабзэм угукIэ пшIоигъор зэкIэ къырипIотыкIын плъэкIыщт. ИщыкIэгъэ закъор - ныдэлъфыбзэр нахьыбэрэ бгъэфедэщт, къэIокIэ амал шIагъоу иIэхэм уалъыплъэщт, зэбгъэшIэщт. Щэмэджым уц римыупкIымэ мэулъыи. Джащ фэд бзэри, умыгъэфедэмэ, мэкIодыжьы. Ти­ныдэлъфыбзэ тэ тымыгъэ­лъапIэмэ, зыми ыгъэлъэпIэщтэп. Убзэ, уихабзэ о чIэунэмэ, хэт ар кIиугъоена?! Бзэм лъэпкъыр щегъаIэ, бзэр лъэпкъым ыгу, ижь.

 

Мамыжъ Жанн.

Адыгабзэмрэ литерату­рэмрэкIэ кIэлэегъадж.