Къэралыгъо программэхэм яшIуагъэкIэ… | Адыгэ Макъ\nКъэралыгъо программэхэм яшIуагъэкIэ…\nАвтор: Редакция\t/ 31.03.2017\t/ ЭКОНОМИКЭР\t/\nМы мафэхэм фермерхэм язэфэс Мые­къуапэ щыкIуагъ. Фермерхэм гъэхъагъэу яIэхэр, ягумэкIыгъохэр, къэралыгъо Iэ­пы­Iэгъум шIуагъэу къыхьырэр ыкIи нэ­мыкI Iофыгъохэр мыщ къыщыраIоты­кIыгъэх.\nГъэцэкIэкIо хэбзэ къулыкъухэм, мэкъумэщ гъэ­IорышIапIэхэм, ведомствэ зэфэшъхьафхэм ялIыкIо­хэр, республикэм икъалэ­хэм ыкIи ирайонхэм къа­рыкIыгъэ фермерхэр Iоф­тхьабзэм хэлэжьагъэх.\nАдыгэ Республикэм и ЛIышъхьэ ипшъэрылъхэр пIэлъэ гъэнэфагъэкIэ зы­гъэцэкIэрэ КъумпIыл Му­рат ыцIэкIэ къызэIу­кIагъэ­хэм шIуфэс къарихыгъ АР-м и ­Премьер-министрэ игуадзэу Сапый Вячеслав.\n— Экономикэм хэхъо­ныгъэхэр егъэшIыгъэн­хэм­кIэ мэкъумэщ хъызмэтым тиреспубликэкIэ мэхьанэ­шхо зэриIэр гъэнэфагъэ. Ащ ишIуагъэкIэ къоджэ псэ­упIэхэм адэсхэм ящы­IэкIэ-псэукIэ нахьышIу мэ­хъу. Хэбзэ къулыкъухэмрэ фермерхэм я Союзрэ ана­хьэу зыуж итхэр хъы­мэт­шIэпIэ цIыкIухэм IэпыIэгъу афэхъугъэныр, ахэгъэхъогъэныр ары. Ахэм афэIорышIэх къэралыгъо программэхэр. Мэ­къумэщ хъызмэтым хэ­хъоныгъэхэр ышIынхэмкIэ непэрэ зэхахьэм шIуагъэ къытыщт. ГумэкIыгъоу шъуиIэхэр зэхэтхынхэм ыкIи амалэу щыIэмкIэ IэпыIэгъу тышъуфэхъуным тыфэхьазыр, — къыIуагъ Сапый Вячеслав.\nНэужым Адыгеим ифермерхэм я Союз ипащэу Зехъохъу Аслъан Iофэу ашIагъэм къытегущыIагъ. Ащ къызэриIуагъэмкIэ, не­пэрэ мафэм ехъулIэу республикэм мэкъумэщ фермер хъызмэтшIэпIэ 1496-рэ къыщызэIуахыгъ. Зэфэ­хьысыжьхэм къызэрагъэ­нафэрэмкIэ, 2016-рэ илъэ­сым чIыгу гектар мини 132,33-рэ алэжьыгъ ыкIи лэжьыгъэ бэгъуагъэ къырахыгъ. БлэкIыгъэ илъэсхэм ялъытыгъэмэ, къахьы­жьырэ продукцием гуры­тымкIэ проценти 7 хэ­хъуагъ, зырызхэм процент 20-кIэ нахьыбэу къырахыгъ.\nНепэрэ мафэм ехъулIэу фермерхэм былымышъхьэ 4236-рэ аIыгъ, ащ щыщэу 1782-р чэмы. Къо мини 4-м ехъу, мэл ыкIи пчэн ми­ни 10 фэдиз, шы 540-рэ яI. Къэралыгъо программэхэм яшIуагъэкIэ бы­­лымхъуным зыкъызэ­ри­Iэ­тыжьырэр мы пчъа­гъэхэм къаушыхьаты. Гу­щыIэм пае, чэмэу аIыгъыр гъэрекIо шъхьэ 200-кIэ нахьыбэ хъугъэ, джыри ащ хэхъонэу щыт.\nЧIыгулэжьыным зыкъы­фэбгъазэмэ, гъэтхэ ­губгъо IофшIэнхэр фермерхэм чанэу зэшIуахых, бжыхьа­сэхэм апэрэ чIыгъэшIухэр ахалъхьагъэх, ятIонэрэм зы­фагъэхьазыры. Пстэ­ум­кIи республикэм щалэ­жьырэ чIыгум ызыныкъо нахьыбэр фермерхэм афэгъэзагъ.\nЕзыгъэжьэгъэкIэ фермерхэм ыкIи унэгъо фермэхэм язегъэушъомбгъун япхыгъэ грантхэм яшIо­гъэ­шхо къэкIо. 2016-рэ илъэсым унэгъо ферми 7-мэ IэпыIэгъу арагъэгъотыгъ, ащ сомэ миллион 45-рэ пэIухьагъ. Джащ фэ­дэу езыгъэжьэгъэкIэ фермер 35-мэ сомэ ­миллион 51-рэ мин 796-рэ атырагощагъ. 2017-рэ илъэсым грантхэр зэратыщтхэм ятхылъхэр къырахьылIэхэу ра­гъэжьагъ. Кооперацием зегъэушъомбгъугъэным фэ­гъэхьыгъэ програм­ма­кIэм зыфагъэхьазыры.\nАР-м мэкъу-мэщымкIэ иминистрэу Юрий Петровым къызэриIуагъэмкIэ, хэбзэгъэуцугъэм диштэу Iоф зышIэрэ фермер пэпчъ къэралыгъо IэпыIэгъум ра­тыным фэгъэхьыгъэ тхылъхэр ыгъэхьазырынхэ фит.\n— Мы илъэсым анахьэу тынаIэ зытетыщтыр былымхъуным пылъхэр ары. 2017-рэ илъэсым мэ­къумэщ хъызмэтым фэ­гъэзагъэхэм IэпыIэгъу афэхъунхэм фэшI федеральнэ бюджетым щыщ сомэ миллион 288-рэ мин 700-рэ, республикэ бюджетым къыхэкIыгъэ миллион 42-рэ мин 400-рэ къатIупщыгъ. Былымы­шъхьэ лъэпкъышIухэр агъэ­бэгъонхэм сомэ миллио­ни 4,5-рэ, экономикэм ылъэ­ныкъокIэ мэхьанэшхо зиIэ программэхэм ате­лъытагъэу сомэ миллион 13, чылэпхъэ лъэпкъы­шIу­хэр къыращэфынэу сомэ миллиони 5, интенсивнэ технологиехэмкIэ чъыгхатэхэм адэлэжьэгъэным ыкIи илъэс пчъагъэрэ къэ­кIыщт нэмыкI ­культурэхэм сомэ миллион 53-м ехъу, езыгъэжьэгъэкIэ фермерхэм — сомэ миллион 33-рэ, унэгъо фермэхэм яхэ­гъэхъон сомэ миллион 30 апэIухьащт. Ащ нэмыкIэу банкхэм чIыфэхэр къаIы­зыхыгъэхэм ахъщэм щыщ процент гъэнэфагъэ афы­зэкIагъэкIожьыщт, нэмыкI лъэныкъохэмкIи мэкъумэщ хъызмэтым пылъхэм Iэ­пы­Iэгъу тафэхъущт, — къы­Iуагъ Юрий Петровым.\nКъоджэ псэупIэхэм хэ­хъоныгъэ ягъэшIыгъэным фэгъэхьыгъэ программэу щыIэхэм яшIуагъэкIэ гъэ­с­тыныпхъэ шхъуантIэр цIыф­хэм аIэкIагъэхьагъ, ныбжьыкIэхэм псэупIэхэр ащэфынхэмкIэ IэпыIэгъу афэхъугъэх.\nЧылэпхъэ, чIыгъэшIу ыкIи уцыжъхэр зыгъэкIо­дыхэрэ, узхэм апэшIуе­кIорэ препарат нэпцIхэр къыдагъэкIы зэрэхъугъэр джащ фэдэу министрэм къыIуагъ. Ахэм анаIэ атырагъэтынэу фермерхэм за­къыфигъэзагъ. Агъэделэрэмэ япчъагъэ хэхъо зэпыт. Къащэфыхэрэм яшIуа­гъэ къэкIоным ычIыпIэкIэ лэжьыгъэхэр ыстыхэу къы­зэрэхэкIыгъэр, ахъщэр пэ­шIорыгъэшъэу аIахышъ зызэрагъэбылъыжьырэр къыхигъэщыгъ. Сыд щыщи къа­щэфыным ыпэкIэ специалистхэм араIонэу, ащ фэдэ фирмэ щыIэмэ зэ­рагъэшIэнэу Iофтхьабзэм къекIолIагъэхэм къариIуагъ.\nIофтхьабзэм нэмыкI Iо­фыгъохэри къыщаIэты­гъэх. Мэкъумэщ техникэр зыщэ­рэ предприятиеу къе­кIо­лIагъэхэр къэгущыIа­гъэх. Фермерхэр зыгъэ­гумэ­кIырэ упчIэхэм яджэуап игъэкIотыгъэхэр агъоты­жьы­гъэх. Пшъэрылъ гъэнэфагъэхэр агъэуцугъэх.