Къалэунэ Мухьэмэд
(Ещанэ тетыгъуэ)
(1310 – 1340)
1310 гъэм, зы илъэскIэ зигъэпсэхуауэ, пащтыхь тахътэм итIысхьэжащ Къалэунэ Мухьэмэд. Адрей щIыналъэхэм щыIэ и къуэдзэхэм яхуэарэзытэкъыми, псори IуигъэкIащ, «пащтыхь къуэдзэ» къулыкъури икъутэжащ, и тетыгъуэм зэран къыхуэхъуну къилъытэри. И властыр зэригъэбыдэу, Щам щIыналъэмкIэ иунэтIащ, тэтэрыдзэм пэщIэувэн мурад иIэу. Ауэ ахэр къыпэувыжакъым.
Мухьэмэд и щIыналъэм зриубгъуащ, и цIэри мэжджытхэм щагъэIуащ, пащтыхьхэри зригъэубзащ, тыгъэхэри къыхуащIащ. И лъэхъэнэм къэрал мылъкум хэхъуащ. Пщырэ пщылIу иIэм я бжыгъэр мин 24-м нигъэсащ. Ахэр фащэ екIукIэ ихуэпащ, якIэрылъ сэшхуэхэр дыжьынкIэ игъэщIэрэщIащ. А лъэхъэнэм щIэныгъэри ефIэкIуащ, щIэныгъэлIхэри гушхуащ, усакIуэхэри хуиту утыку къихьащ.
Къалэунэм иригъэкIуэкIа лэжьыгъэшхуэм щыщщ щIэрыщIэу щIыналъэхэм я зауэлIхэр, дзэпщхэр, пщыхэр зэратригуэшэжар. Чэщанэ быдэхэр, мэжджыт дахэхэр, лъэмыж телъыджэхэр яригъэухуащ. ТIэу хьэжыщI щыIащ езы Мухьэмэд. ЕтIуанэу щыкIуам, бжей плъыжьым къыхэщIыкIа, дыжьын зытегъэлъэда бжэ Чэбэ лъапIэм хригъэлъхьащ.
ЩIалэ 12 къыщIэнати, абыхэм ящыщу 8-р пащтыхь увыпIэм нэсащ.
Къалэунэ Мухьэмэд 1340 гъэм дунейм ехыжащ, къэралыгъуэ абрагъуэ къызэринэкIауэ. Пащтыхьыгъуэ пIалъищыр зэхэплъхьэжмэ – илъэс 43-кIэ а къулыкъур ирихьэкIащ. Езыр дунейм ехыжа нэужь, и уэсяткIэ и къуэ Iэбу-Бэчыр пащтыхь тахътэр лъысащ.