Къэбэрдей щ1ыналъэр мэщыгъуэр Федерацэ Хасэм республикэм къыбгъэдэк1ыу хэта Къэжэр Альберт машынэм зэриук1ам щхьэк1э.
14 August 2013 at 18:04
  
Бэрэжьейм пщэджьыжьым Къэбэрдей-Бэлъкъэрым ик1ыу Минвод аэропортым к1уэуэ машинэм иук1ащ адыгэ политик, хьэрчэтыщ1э ц1эры1уэ Къэжэр Альберт. Ар Федерацэ хасэшхуэм сенатору хэтащ. Иджыпсту на1уэу зэрыщытымк1э, пщэджьыжьым ар Мэзкуу лъатэн хуейуэ аэропортым щык1уэм, абы и машинэр къыпэк1уэ лъэныкъуэмк1э телъадэри, Лада Приора гуэрым жыхэуащ. Сенаторыри, абы и машинэм дэсари занщ1эу иук1ащ. Лада Приорам иса нэрыбгищыр сымаджэщым яшащ дыркъуэ хьэлъэхэр ятелъу.
Политикэм зэрыхыхьэрэ Къэжэрым и гъащ1эмрэ и гуащ1эмрэ  хуигъэпсащ адыгэ лъэпкъым дэ1эпыкъун 1уэхум. Къэнокъуэ Арсен республикэм и президенту теува нэужь Къэжэр Альбертыр Мэзкуу къыришыжри и администрацэм и унафэщ1 ищ1ау щытащ. 2009 гъэм ар Къэбэрдей-Бэлъкъэрым къыбгъэдэк1ыу сенатор хъуащ. Иужьырей зэманхэм абы лэжьыгъэ иригъэк1уэк1ыу щытахэм ящыщщ Сириям щы1э адыгэхэм ядэ1эпыкъун 1уэхугъуэхэр, псом нэхъапэу Федерацэ хасэм и л1ык1уэхэр Сириям к1уэуэ адыгэ жылагъуэм зэрыхуэзау щытар. Абы нэмыщ1 «Адыгэхэр» жыхуи1э фондыр Къэжэрым и проекту щытащ. Абы я лэжьыгъэр хуэгъэпсау щытащ адыгэбзэмрэ адыгэ хабзэмрэ хъумэным, Мэзкуу щы1э адыгэхэм дэ1эпыкъуным.
Нышэдибэ хъыбар гуауэр къызэры1уу Къэбэрдей жылагъуэр къэудырэщхъуащ. Интернетыми куэдым ятх абы и 1ыхьлыхэм хуэгузавэу, ик1и къыхагъэщ адыгэ лъэпкъым хэщ1ыныгъэшхуэ игъуэтауэ. Иужьырей илъэсипл1ым Къэжэр Альберт нэхъыбэу щылэжьар Мэзкуущ. Абык1э щы1эу адыгэ 1уэхум хэлэжьыхьхэм зэрыжа1эмк1э, Къэжэрым и ц1эр имыгъэ1уу дэтхэнэ зы 1уэхуми сэрэп щыхъуну хущ1экъуу щытащ. Псалъэм папщ1э Теувэж Беслъэн жи1эр мыращ:
Теувэж Беслъэн:
«Адыгэ 1уэхум теухуауэ Альберт, «зыри щыгъуазэ умыщ1, сэ сыбдэ1эпыкъуауэ зыми къомыгъащ1э» - жи1эурэ илъэс къэс адыгэхэм я щыгъуэ махуэм теухуауэ лъыхъстэн тщ1ыхэмк1э къыддэ1эпыкъуу щытащ.  Зыми хъыбар едмыгъащ1эу ар иужьырей илъэсит1ым къыддэ1эпыкъуащ апхуэдэу. Абы нэмыщ1, адыгэ хэкум къэзыгъэзэжахэм я махуэм, мэкъуэгъуэм и 1-м теухуауэ дахэу, адыгэхэм зэик1 ямыщ1ауэ тщ1ам хъунт - жыт1эри Мэзкуу дэс адыгэхэр Альберт дыбгъэдыхьати, «парашютхэмк1э ныпхэр ф1ыгъу фыкъелъэмэ дау феплърэ?» - жи1эри къытхилъхьащ. Ар апхуэдэу илъэсит1 хъуауэ щ1эддзауэ къыдогъэк1уэк1. С сщ1эуэ ц1ыху куэд бгъэыхьэт абы, сэ сщ1эуэ ц1ыху куэдым ядэ1эпыкъут. Зыщ1ып1и и ц1эр къыщыхигъэщтыкъэм, нэгъэсауэ адыгэ щ1алэжьу дунейм тету щытауэ аращ. Куэдым къагуры1уэкъым ар иджыри, ауэ уей адыгэхэм хэщ1ыныгъэшхуэ ди1эм. Аллыхьым здэк1уам щигъэтынш, гъащ1эм адыгэу хэтащ. Къэнокъуэм жи1ау щытащ: «Мы политикым адыгэ кушхуэ к1уэц1ылъщ» - жи1эри. Абы пц1ы хэлъкъым. Политикэм хэтхэм «адыгэщ» - хужып1эну нэхъапэ дыдэхэм ящыщу щытащ мы щ1алэр».
Къэжэрыр иджыри Къэбэрдей-Бэлъкъэр президентым и администрацэ унафэщ1у щыщытым адыгэ 1уэху проектхэм хэлэжьыхьу щытащ. Абы щыгъуэ ар къэзыц1ыхуау щыта Шыхъуэ Замир Хуитыныгъэ радиом къыжыри1ар мыращ:
 «Дэ дыдежк1э ар щапхъэу щытащ. Дэ 2008 гъэ лъандэрэ дызэрыц1ыхут. Абы щыгъуэ Къэнжал зауэр зэрыщы1эрэ илъэс 300 хъуати, шу зек1уэ щы1ар къызэзыгъэпэщахэм яхэтау щытащ ар. Абы щыгъуэ ар Къэбрдей-Бэлъкъэрым и президентым и администрацэ унафэщ1у щытащ. Ар зэрысц1ыхурэ сэ къызгуры1уащ Къэжэр Альбертыр зи псалъэ зы1ыгъыж политик зэкъуэт1акъуэм зэрыщыщыр. Ар зыгуэрк1э сэрэп хъуфыну щытым къимыгъанэу хузыф1эк1 ищ1эу щытащ, щ1алэгъуалэм ехьэл1а политикэм гулъытэшхуэ хуищ1у щытащ, лъэпкъ 1уэхумк1э проект зыгуэрхэр щы1эм, абыхэм сэрэп яхуэхъуу щытащ. Сэ сщ1эжкъым абы хьэуэ жи1ауэ, зыгуэрым дэ1эпыкъуфыну. Езым зыри къыпхуимыщ1эфыми, ар къыпхуэзыщ1эфын къигъуэтти упищ1эт, уи 1уэхур дигъэк1ын щхьэк1э.
Ар щытащ уэчыл емынэу, политикыф1у. Федерацэ хасэшхуэм хыхьа иужьк1и, Мэзкуу щы1эу абы иригъэжьащ проектышхуэ - адыгэ культурэм и фонд «Адыгэхэр» жыхуи1эр аращ къызэзыгъэпэщар. Куэдым ящ1эр Къэжэрым езым и ахъшэ хилъхьэурэ а фондыр зэригъэлажьэу щытар. Абыхэм мультфильмхэр адыгэбзэк1э зырадзэк1т, Мэзкуу щы1э адыгэхэм щхьэк1э зэхуэсхэр ящ1т, концертхэр ящ1т, Мэзкуу щеджэ адыгэ щ1элэгъуалэм ядэ1эпыкъут. Апхуэдиз лэжьыгъэр Альбертырэ абы и гъусэхэмрэ ящ1эу щытащ. Иджы гугъу хъунущ а 1уэхугъуэхэм къыпыпщэну, ар адэк1э зылъэфыныр на1уэкъым. Сэ сызэригугъуэмк1э ар зыц1ыхуу щытахэр иджыпсту зыкъуэувэу егупсысын хуейщ Альберт иригъэжьа 1уэхугъуэхэм къызэрыпащэным, абы и фэеплъу и 1уэхухэм адэк1э гъащ1э я1эн щхьэк1э. Абы и лэжьыгъэ пэжхэр, и 1уэхугъуэф1хэр к1уэдыж хъунукъым».
Къэжэр Альберт илъэс 48 хъуу щытащ. 1993 гъэм Мэзкуу Къэрал Университетыр къиухащ уэчылу еджауэ. Абдежым къэрал хабзэ щ1эныгъэхэмк1э кандидат хъуащ. Уэчылу лажьэу щытащ. 2002 гъэм Къэбэрдей-Бэлъкъэрым и президен хэхыныгъэхэм хэтащ, ауэ тек1уэныгъэр къихьакъым. 2006 гъэм къыщыщ1эдзауэ 2009 гъэ пщ1ондэ республикэ унафэщ1ым а администрацэ унафэщ1у щытащ. 2009 гъэм Федерацэ хасэм Къэбэрдей-Бэлъкъэрыр къыщигъэлъагъуэу сенатор хъуау щытащ.
Къэбэрдей-Бэлъкъэр, Хуитыныгъэ радио
Бэрокъуэ Артур
Хуабжьу си жагъуэ хъуащ(( Адыгэл1 нэст!! Аллэхьым и гуэныхьхэр хуигъэгъу