Гупчэм и Мафэ тимэфэкI — Адыгэ макъ\nАдыгэ Республикэм лъэпкъ культурэмкIэ и Гупчэ ипащэ игуадзэу Анцокъо Фатимэ IофшIапIэу зыIутыр зызэхащагъэр илъэс 60 зэрэ­хъугъэм, мурадэу яIэхэм афэгъэхьыгъэу гущыIэгъу тыфэхъугъ.\n— ТэрыкIэ ар хъугъэ-шIэгъэ ин, — къеIуатэ Анцокъо Фатимэ. – ТиIофшIэнкIэ Урысыем ишъолъырхэм, IэкIыб къэралхэм талъыIэсыгъ, шIукIэ ташIэ.\n— Лъэпкъым итарихъ, культурэ баеу иIэм къащебгъэжьэщтмэ, илъэс 60-р бэп.\n— Нурбый, къызгурэIо къапIо пшIоигъор. Сэ къыхэзгъэщмэ сшIоигъор Адыгэ хэкум ина­роднэ депутатхэм я Совет иуна­шъокIэ 1961-рэ илъэсым щылэ мазэм и 23-м Адыгэ хэкум лъэпкъ творчествэмкIэ и Унэ зэрэзэхащагъэм мэхьэнэ ин иIэу зэрэщытыгъэр ары.\n— Апэрэ илъэсхэм Iоф­шIапIэм сыд фэдэ гъэ­псы­кIа иIагъэр?\n— Лъэпкъ творчествэмкIэ Унэм нэбгыри 5 Iоф щызышIэщтыгъэр. Пащэр, художественнэ самодеятельностымкIэ, хорымкIэ, музыкальнэ купхэмкIэ методистэу нэбгыри 2, бухгалтерыр, хэутыным фэгъэзэгъэ секретарыр. Ахэр Унэм егъэжьапIэ фэхъугъэх.\n— Апэрэ пащэу иIагъэр къытаIоба.\n— А. И. Мартыновар тиIоф­шIапIэ апэрэ пащэу иIагъ. Егъэ­жьапIэм лъэпсэшIу фэзышIы­гъэхэм тафэраз.\n— ЦIыф цIэрыIохэр Унэм пащэ зэрэфашIыщтыгъэхэм сыда къеп­IуалIэ пшIоигъор?\n— Адыгэ лъэпкъ культурэм лIэшIэгъу пчъагъэ къыкIугъ. Исэ­нэхьат хэшIыкI зэрэфыриIэм да­кIоу, щыIэныгъэм лъытэны­гъэу къыщыфашIырэми мэхьэнэ ин иIагъэу сэлъытэ.\n— УгукIэ IофшIэным уфэщэгъэн зэрэфаери\n— Ащ фэдэ цIыфхэр а лъэ­хъаным Адыгеим иIагъэх, непи щэпсэух.\n— Унэм илъэс зэфэшъхьафхэм пащэу иIагъэ­хэм тигъэзетеджэхэри къыкIэупчIэх.\n— Сигуапэу ацIэхэр къесIощтых. Шыу Щэбан, Шъхьаплъэкъо ГъучIыпс, ЛIыхъукIэ Андзаур, Хъут Юсыф, Нэгъуцу Аслъан, Беданыкъо Нэфсэт, Кукэнэ Мурат, Къулэ Амэрбый.\n— Урысые Федерацием икинематографист гъэшIуагъэу, Адыгэ Респуб­ликэм культурэмкIэ изаслуженнэ IофышIэу Бадый Къэплъан джырэ уахътэ пэщэныгъэ Гуп­чэм дызэрехьэ.\n— 2017-рэ илъэсым къы­ще­гъэжьагъэу Бадый Къэплъан иIэнатIэ Iут.\n— Лъэпкъ культурэмкIэ Гупчэм хэхъоныгъэ ышIы­­нымкIэ гъусэныгъэ къы­дэзышIыщтыгъэхэр бэ мэхъухэба?\n— Хэбзэ IэнатIэхэм аIутхэу Iофыр лъыгъэкIотэгъэным пы­лъыгъэхэр цIыфхэм къашIэжьых. Тэ анахьэу къыхэдгъэщыхэрэр гукIи, псэкIи IэпыIэгъу къыт­фэхъущтыгъэхэр арых.\n— Шыу Щэбанэ Хэгъэгу зэошхом, ТекIоныгъэм и Парадэу Москва 1945-рэ илъэсым щыкIуагъэм ­ахэлэжьагъ, полковникэу щытыгъ, композитор, искусствовед…\n— Ащ фэдэ пащэхэм лъытэныгъэ ин афашIыщтыгъ. IэпыIэгъу къафэхъущтхэр зэнэкъо­къухэуи къыхэкIыщтыгъ.\n— Искусствэм щашIэ­хэ­рэм ацIэ къытфеIоба.\n— Хэгъэгу зэошхом лIыгъэ щызэрихьагъ Тхьабысымэ Ума­рэ. Пщынаоу, офицерэу дзэ къулыкъум хэтыгъ. Заом ыуж лъэпкъ искусствэр щыIэныгъэм пытэу щызыгъэуцугъэхэм ащыщ. Урысыем, Адыгеим янароднэ артист, композитор. Ащ иорэдхэр дунаим щэжъынчых.\n— Хэта джыри къахэбгъэщынэу узыфаер?\n— Ахэр бэ мэхъух. Бэшкэкъо Масхьудэ адыгэ къашъор дунэе искусствэм лъагэу щыIэтыгъэным иIахьышIу хэлъ, «Налмэсыр» цIэрыIо зышIыгъэхэм ащыщ.\nТхакIоу, драматургэу, Уры­сы­ем, Къэбэртэе-Бэлъкъарым яза­служеннэ артистэу, Адыгеим ина­роднэ артистэу Мурэтэ Чэпай, зэлъашIэрэ тхакIоу, драматургэу Къуекъо Налбый, композиторхэу Сихъу Рэмэзан, Натхъо Джанхъот, фэшъхьафхэм лъэпкъ культурэм хэхъоныгъэ ин фа­шIыгъ.\n— IофшIапIэм цIэу иIэр зэблахъоу бэрэ къыхэкIыгъэми, пшъэрылъ хэхыгъэхэр дэгъоу ыгъэцакIэщтыгъэх.\n— Лъэхъаным диштэу зи­ушъом­бгъузэ, щыIэныгъэм щы­лъыкIотагъ. 1995-рэ илъэсым «Адыгэ Республикэм лъэпкъ культурэмкIэ и Гупч» фаусыгъ.\n— Гупчэм иIофшIакIэ тыщыгъэгъуазэба.\n— Нэбгырэ 26-мэ Iоф щашIэ, отделэу тиIэр 3. Ахэр лъэпкъ творчествэм, лъэпкъ шэн-ха­бзэхэм, лъэпкъ творчествэм, кинопрокатым, зэгъэпшэн­-зэ­фэ­хьысыжьхэр шIыгъэнхэм, нэ­мыкIхэм афэгъэзагъэх.\nЛъэпкъ творчествэмкIэ Къэралыгъо Унэу В. Д. Поленовым ыцIэ зыхьырэм, Урысыем культурэмкIэ и Министерствэ, нэмыкIхэм Гупчэм иIофшIагъэ ащыхагъэунэфыкIыгъ, щытхъу тхылъхэр, нэпэеплъ шIухьаф­тынхэр къытфагъэшъошагъэх.\n— Республикэм имэфэкI­хэм, зэхахьэхэм Гупчэр чанэу ахэлажьэ.\n— Гупчэм ипащэу Бадый Къэплъан Iофтхьабзэхэм мэхьэнэ ин ареты, культурэмкIэ Министерствэр игъусэу Iофы­гъуабэмэ кIэщакIо афэхъу.\n— Щысэ къэхьыба.\n— «Лъапсэм фэзыгъэзэжьырэм», «Адыгэ джэгу» зыфиIо­хэрэм, адыгэ пшъэшъэ дахэм икъыхэхын, театрэхэм язэнэ­къокъу, «Адыгеим ижъогъожъыехэр», нэмыкIхэри тшIогъэшIэгъоных.\n— Республикэ общест­веннэ движениеу «Адыгэ хасэм» гъусэныгъэ ды­шъуиI.\n— «Адыгэ ИлъэсыкIэм» зыфэтэгъэхьазыры. Адыгэ быракъым, адыгэ шъуашэм, тилъэпкъэгъухэу ячIыгу къэзыгъэзэжьыгъэхэм ямэфэкI мафэхэр игъэкIотыгъэу хэтэгъэунэфыкIых.\n— Культурэм иунэхэм, тхылъеджапIэхэм, нэмыкIхэм сыда къяпIолIэщтыр?\n— ЗэкIэми гъусэныгъэ адытиI. Адыгэ Республикэм лъэпкъыбэ щэпсэу. ТизэфыщытыкIэхэр гъэ­пытэгъэнхэмкIэ Правительствэм хэушъхьафыкIыгъэ Iофыгъоу ыгъэ­­цакIэхэрэм тахэлажьэ. Къэ­гъэлъэгъонхэр зэхэтэщэх. Гуп­чэм лъапсэу ышIыгъэр дгъэпы­тэзэ, щыIэныгъэм тыщылъэ­кIуатэ.\n— Шъуимурадхэр къы­жъудэхъунхэу шъуфэсэIо.\nПредыдущая Язэныбджэгъуныгъэ щылъагъэкIуатэ\nСледущая ПэшIорыгъэшъэу щагъэгъозэщтых