Хьисап паркыр къызэIуахыгъ\nГлавная/ШъхьаIэр/Пресс-гупч/Къэбархэр/Хьисап паркыр къызэIуахыгъ\nСэнаущыгъэ зыхэлъ ныбжьыкIэхэм IэпыIэгъу афэхъугъэным, фундаментальнэ наукэхэм ямэхьанэ зыкъегъэIэтыгъэным, гъэсэныгъэм хэхъоныгъэхэр ышIынхэм яIофыгъохэм щатегущыIагъэх Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Муратрэ шIэныгъэхэмкIэ Урысые академием ивице-президентэу, академикэу Валерий Козловымрэ тыгъуасэ зэдыряIэгъэ IофшIэгъу зэIукIэгъум.\nСэнаущыгъэ зыхэлъ кIэлэцIыкIухэм ыкIи хьисапым пыщагъэхэм IэпыIэгъу афэхъугъэным Адыгеим мэхьанэшхо зэрэщыратырэр республикэм ипащэ къыIуагъ. КIэлэеджакIохэм ыкIи студентхэм шIэныгъэу аIэкIэлъхэм ахагъэхъонымкIэ, математикхэм ыкIи программистхэм ягъэхьазырынкIэ опытышхо зыIэкIэлъ республикэ естественнэ-хьисап еджапIэм, Адыгэ къэралыгъо университетым дэжь къыщызэIуахыгъэ Кавказ хьисап гупчэм тапэкIи бэкIэ зэращыгугъхэрэр къыхигъэщыгъ.\n— Шъо шъукъыдгомытэу, федеральнэ гупчэр IэпыIэгъу къытфэмыхъоу зи къыддэхъущтыгъэп. Естественнэ-хьисап еджапIэм, анахьэу тиныбжьыкIэхэм ашIырэ гъэхъагъэхэр непэ тинэрылъэгъу. Мыщ щеджэхэрэр къэралыгъом иапшъэрэ еджэпIэ анахь дэгъухэм ачIэхьэх, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nНаучнэ IофышIэхэм ягъэхьазырынкIи, нэмыкI лъэныкъохэмкIи шъолъырым IэпыIэгъу къыфэхъунхэм зэрэфэхьазырхэр къыхигъэщыгъ академикэу Валерий Козловым.\nЗыми фэмыдэ хьисап паркэу Мыекъуапэ щагъэпсыгъэм икъызэIухын фэгъэхьыгъэ мэфэкI зэхахьэу тыгъуасэ щыIагъэм хэлэжьагъ Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат.Республикэ естественнэ-хьисап еджапIэм щыкIогъэ Iофтхьабзэм къекIолIагъэх шIэныгъэхэмкIэ Урысые академием ивице-президентэу, академикэу Валерий Козловыр, АР-м и Къэралыгъо Совет – Хасэм и Тхьаматэу Владимир Нарожнэр, Адыгеим гъэсэныгъэмрэ шIэныгъэмрэкIэ иминистрэу КIэрэщэ Анзаур, кIэлэегъаджэхэр, ны-тыхэр, нэмыкIхэри.\nАР-м и ЛIышъхьэ ишIуагъэкIэ мы проектыр гъэцэкIагъэ хъугъэ, ащ пэIухьэгъэ мылъкур республикэ бюджетым къыхахыгъ.\nЕстественнэ-хьисап еджапIэм ищагу зэрэзэрагъэфагъэм дакIоу интеллектуалхэм афытегъэпсыхьэгъэ арт-псэолъэ гъэшIэгъонхэри мыщ къыдэуцуагъэх. Ижъырэ Кенигсберг техыгъэ схемэ цIыкIоу агъэпсыгъэм ишIуагъэкIэ, математик цIэрыIоу, шIэныгъэхэмкIэ Петербургскэ академием хэтэу Леонард Эйлер ихьисап гъэцэкIэнэу кенигсбергскэ лъэмыджиблым афэгъэхьыгъэр фэе пстэуми къашIын амал яIэ хъугъэ.\nРеспубликэм ипащэ пэублэ псалъэ къышIызэ, парк гъэшIэгъон къызэрэзэIуахырэмкIэ къэзэрэугъоигъэхэм, хьисапым пыщагъэхэм къафэгушIуагъ. ЕджапIэм иIофшIэн зэрэзэхищэрэм ыкIи гъэхъагъэу иIэхэм республикэм ипащэ осэшIу къафишIыгъ. Гъэсэныгъэм иучреждение щеджэхэрэм, къэзыухыгъэхэм къэралыгъо ыкIи дунэе мэхьанэ зиIэ зэнэкъокъухэм текIоныгъэхэр къазэращыдахырэм урыгушхон фаеу ылъытагъ.\n— Естественнэ-хьисап еджапIэр пэрытныгъэ зыIыгъ шIэныгъэ гупчэу зэрэщытым дакIоу гъэсэныгъэмкIэ къэралыгъом иплощадкэ анахь дэгъухэм ясатырэ хэт. Сэнаущыгъэ зыхэлъ кIэлэцIыкIухэм зыкъызэIуахыным шъудэлажьэ – ар пстэуми анахь шъхьаI. МыщкIэ еджапIэм ипащэу Мамый Даутэ инэу тыфэраз, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nФундаментальнэ наукэхэм алъэныкъокIэ Адыгеим икIэлэеджакIохэм шIэныгъэ куухэр зэрагъэгъотынхэм мы учреждениер фэIорышIэ. ХьисапымкIэ, физикэмкIэ, химиемкIэ, биологиемкIэ, информатикэмкIэ зэхащэрэ Урысые зэнэкъокъухэм, олимпиадэхэм кIэлэеджакIохэр чанэу ахэлажьэх, хагъэунэфыкIырэ чIыпIэхэр къыдахыгъэх. ЗэкIэмэ анахь шъхьаIэр сэнаущыгъэ зыхэлъ ныбжьыкIэхэм IэпыIэгъу афэхъугъэным фэIорышIэрэ системэ еджапIэм ыгъэпсын зэрилъэкIыгъэр ары.\nВалерий Козловымрэ Мамый Даутрэ нэужым къэгущыIагъэх ыкIи проектэу агъэцэкIагъэмкIэ кIэлэеджакIохэм, ны-тыхэм, къэзэрэугъоигъэхэм къафэгушIуагъэх.\nУрысые олимпиадэхэм текIоныгъэр ыкIи хагъэунэфыкIырэ чIыпIэхэр къащыдэзыхыгъэ ныбжьыкIэхэм АР-м и ЛIышъхьэ афэгушIуагъ, яшIэныгъэкIэ къалэжьыгъэхэр аритыжьыгъэх.\nУнагъохэм (командэ 75-рэ хъущтыгъэх), джащ фэдэу кIэлэегъаджэхэм азыфагу щызэхащэгъэ олимпиадэхэм ащатекIуагъэхэри зэхахьэм къыщыхагъэщыгъэх, ахэм афэгушIуагъэх.\nIофтхьабзэм икIэух КъумпIыл Муратрэ Валерий Козловымрэ еджапIэм чъыгхэр дагъэтIысхьагъэх, бзыф аллеем иегъэжьапIэ ар хъугъэ.