Тыгъуасэ фэсакъэу лъэпэпцIыеу чIым тетыгъэ гъатхэм непэ ишIугъу. Тыгъэр лъагэу къыдэкIоягъ. Ошъогур зэIухыгъэ лъэкIыхьагъ. Фабэр, хьакугъэплъыгъэ ужэу, мафэ къэс нахь лъэшэу къетIупщы. Псэ зыпыт дунаир нэр пIэпихэу дахэ: чъыг­хэр къэгъэгъэ плъыжьхэмкIэ, фыжьхэмкIэ, гъожьхэмкIэ зэ­лъыпкIагъэх.\nЧэрэзхэр шэплъышъо-куп­лъышъох, къэгъагъэхэр пIон­хэшъ, гъожьых, фыжьых, шхъуан­тIэх, уцыр къэтэбэ уцышъоу, чIым дахэу къекIоу теубгъуагъ. Бзыухэр чэфыбзэ псынкIэх: мэпкIэтэ-лъатэх, мэIэчъэ-лъа­чъэх, щыIэхэ ашIоигъошъ, етIупщыгъэу, ацапэкIэ зэрахьэзэ, уцуи тIыси ямыIэу набгъохэр ашIых, ашхыщтыри, мокIэ-мыкIэ щылъыхъохэмэ, уIохэзэ, къа­гъоты, бзыу щырхэри, цIырыу- щырыу закIэхэу, хъоих, псэ зыпыт дунаир, зэрэхабзэу, гъат­­хэм дэкIэжьы.\nГъэтхэ мафэм IофшIэныбэ цIыфхэми къяжэ. Хэти зэрилъэ­кIэу хатэр егъэтIысы лэжьы­гъэшIу фэхъунэу гугъэзэ. Уни, щагуи, былыми, чэт-тхьачэти ренэу янэплъэгъу ит.\nГъэм пшIэу блэжьырэр арыба кIым бгъотыжьыщтыр. Ежь цIыфхэми – ини цIыкIуи, на­хьыжъи, нахьыкIи сыдигъуи зэралъэкIэу анаIэ зытетыжь, псауныгъэр хэткIи зэрэапэрэир къагурэIо. Iофыр псэпыгъэкIэжь афэхъоу, зы мафэм адрэ мафэр падзэжьы. Гъатхэм дунаир дэкIэжьызэ, хэти игугъэ нэфхэр къыфегъэпсынкIэх. ЖъоныгъокIэ мазэр мэфэкIхэмкIэ зэлъып­кIагъ: гъатхэм ыкIи IофшIэным я Маф; жъоныгъуакIэм и 9-р ТекIоныгъэшхом и Маф. Хэгъэ­гум ыкIи цIыф лъэпкъыбэу ащ щызэдэпсэухэрэмкIэ Мамырныгъэр дышъэм нахь лъапIэба?!\nПцIэшхъо цIыкIум иорэд\nГъатхэм ар илIыкIу.\nГъэтхэ чъыгы шъхьапэм\nЧъыг къэгъэгъэ дахэр\nПцIашхъор, пцIэшхъо быбхэр\nПкIаум орэд къырегъаIо.\nОрэд дахэм къызыфищэу,\nПцIэшхъо цIыкIур ащ едэIу.\nКъумбыл пкIашъэр мэIу­шъашъэ.\nПкIаум янэ гушIом хэтэу\nКъэбар шIагъор къеуIушъэшъы:\n— Сэ сишъао сегъэразэ —\nЯтэ фэдэу ар пщынао,\nIоф ышIэнэу емыгъэзи —\nМэфэ реным пщынэм ео.\nПшысэхэр зикIасэхэм апае\nПщымрэ бзыу цIыкIумрэ\nБзыу къолэн цIыкIур пщым дэжь къэбыби, чэубжъэм къытетIысхьи «Пщым ымыгъоти сэгъот» ыIоу фежьагъ. Пщыр унэм къикIи, бзыу цIыкIум едэIугъ ыкIи губжыгъэ. «Мы хьитIумэ азыфагу къикIыгъэм сэ сымыгъотэу ыгъотыгъэр сыда? Сызыфаеу сымыгъотырэри сыда? Джыдэдэм шъуукIы!» — ыIуи, унашъо ышIи, шхончаомэ аригъэукIыгъ. «Джыдэдэм шъуупIэIуи, сфэжъу­гъэлыбжьи сэжъугъэшхы!» — ыIуи, бзыу къолэн цIыкIур фагъэлыбжьи ышхыгъ.\nПщыр щаум икIын зэхъум, — «Мыщ фэдиз зыгъэхъэгъэ бзыур сыныбэ щыпсаункIи мэхъу, щагу сикIынэу сытIысымэ къибыбыкIыжьынкIи мэхъу», — ыIуи, шхончаохэр бзыу цIыкIур къибыбыкIы­жьымэ еонхэу ыгъэтIысыгъэх. Пщыр щысызэ бзыу цIыкIур къибыбыкIыжьыгъ. Шхончаохэр зеохэм, бзыу цIыкIум темыфэу, пщым ыпхэкIы тефи, ыпхэкI лъэныкъо гуаутыгъ. Бзыу цIыкIур чэубжъэм кIуи тетIысхьажьыгъ, зигъэутэкорэпщэу, пщым къекIэ­накIэу «ПхэкIы ныкъу, пхэкIы ныкъу» ыIоу ригъэжьагъ. Пщыми зи ыIожьыгъэп, бзыу къолэн цIыкIури аукIынэуи унашъо ышIыжьыгъэп.\nХъуаджэ игъусэ бащэ ышхи, сымаджэ хъугъэ.\n— Сыд пай бащэ пшхыгъэ, ушъхьасы хъущтыгъэба? – еуп­чIыгъ ащ Хъуаджэ.\n— Симыем сыдэу хъумэ сышъхьасыни? – ыIуагъ гъусэм.\n— Гъомылэр уиягъэп шъхьаем, орыба ныбэр зиер? Узышъхьамысырэр къыпшъхьасыжьына, синыбджэгъу? – ыIуагъ Хъуаджэ.\nХъуаджэ лIы бай горэ хьарамыжъэу инэIосагъ. Ащ ишъуз Хъуаджэ дэжь къакIуи, къелъэIугъ:\n— Мэзищ хъугъэшъ силI техьагъум егъалIэ, Iэзэгъу горэ ошIэмэ къысаIу.\n— ЧъыIэм егъалIа?\n— Ыцэхэр зэтеох, ау пкIантIэ къехрэп.\n— Ащыгъум, — ыIуагъ Хъуаджэ, — ыпашъхьэ итIысхьи, ахъщэ бгощэу фежь, ащ лъыпытэу пкIантIэр къытырикIэнышъ, хъу­жьыщт.\nКъытэшIэкIыгъэ дунаир гъэшIэгъоныбэу зэхэлъ, ахэм ащыщхэм нэIуасэ шъуафэтэшIы, шъуишIэ хэдгъахъомэ тшIоигъоу.\nИлъэсым къыкIоцI гурытымкIэ чэтым кIэнкIэ 200 къекIэцIы.\nПсэушъхьэхэм ащыщэу пыл закъор ары лъэгонджиплI зиIэр.\nХьамлашкIом цэу Iутыр мин 24-м ехъу.\nХьампIырашъохэм шхыным IэшIугъэу кIэлъыр лъапэхэмкIэ зэрагъашIэ.\nМахъушэмрэ жирафымрэ тхьамэфитIо псы емышъонхэ алъэкIы.\nХыкъохэр чъыехэ зыхъукIэ зы нэр зэтырахы.\nБегемотхэр псычIэгъым къы­щэхъух.