Абдзаххэр - Кавказ къущхьэхэм итемыр-тыгъэкъохьапэмк1э щыпсэурэ адыгэхэрадыгэ лъэпкъ. Урыс-Кавказ Заом анахьыбэр хэк1одагъэх, къэнэжьыгъэхэри пачъыхьадзэм ригъэзхи чылэхэм ащызэблидзыгъ. Ыджы нахьыбэр хымэ къэралыгъохэм (Тыркуе, Сирие, Иордание, Исраил) щэпсэух. Адыгэ Хэкум къыщынэжьыгъэ абдзах къуэджэ закъор Хьакурынэхьабл.\nАдыгем и къэрал уэрэдыр (ур. Гимн Республики Адыгея) — къэрал инэшан зы Адыгейм.\nАдыгэ шхынхэм ащыщ горэмэ ацIэхэр:\nАдыгэхэр (зэрэзэджэжьхэрэр), е черкесхэр (зэряджэхэрэр), шэрджэсхэр - Къаукасым ис лъэпкъ. Ижъ-ижъыжь зэманым щегъэжьагъэу лӀакъопчъагъэкӀэ гощыгъагъэ (ычъ. еплъ), ау джыдэдэм нахьыбэмкӀэ зэрэзэтырафырэр бзэ зэблэгъыныгъэр ары - къушъхьэчӀэс адыгэхэмрэ (къэбэртаехэмрэ, бэслъыныехэмрэ – КБР, КЧР), кӀахэ адыгэхэр (адрэ пстэур - Адыгэ Республикэр).\nАдэмыехэр – адыгэ лъэпкъ.\nКIэмгуехэр – адыгэ лъэпкъ. КIэмгуе диалектыр кIэхабзэм и литературабзэу аштагъ.\nThis article is written Шапсыгъабзэгьэ. See also Кфар Кама, Кфар Кама/АбзэхабзэкIэ.\nКъэбэртаехэр –(Къэ. Адыгэ) адыгэ лъэпкъым щыщых, къэбэртэе адыгабзэкIэ мэгущаIэх. ДунаемкIэ нэбгырэ млн 2 фэдиз хъухэу аIо. Хэкужъым, Урысыем мин 600 фэдиз щэпсэу. КъБР закъом мин 500 нахьыбэ щэпсэу. Ай нэмык1эу Адыгэ Республикэм, КъЧР-м, Краснодар Краим, Москвам бэкIае щэпсэу.\nМэхъошхэр – адыгэ лъэпкъмэ ащыщ.\nНэтхъуаджэхэр – адыгэ лъэпкъмэ ащыщых. Къаукъас Заом ыпэкIэ бэдэдэ хъущтыгъэх. ЯпчъагъэкIэ шапсыгъэмэ ауж кIощтыгъэхэу аIо, мин 200-м къехъу. Шапсыгъэмэ апэмычыжьэу хыIушьом Iусыгъэх, джырэ Анапэ дэжь. Заом ыуж Хэкужъым бэп къинэжьыгъэр.\nТарихъыр – ш1эныгъэлэжьым и къутамэмэ ащыщ, пасэм пылъ – ц1ыфмэ я тхыгъэмрэ, ш1агъэмрэ, културэмрэ.\nУрысыбзэ (урысыбзэгьэ: Русский язык) — Урысые Федерацэм я бзэшъхьаI. Индо-еуропей бзэунагъом и славян бзэкъутамэм хахьэ. Дунэе Лъэпкъ Организацием и бзэшъхьаIихым (6-м) ащыщ. ЗэрэдунаемкIэ млн 250-м фэдиз аныдэлъфыбзэм фэдэу ашIэ.\nХьатикъуаехэр – адыгэ лъэпкъ.\nШапсыгъэхэр адыгэ лъэпкъмэ ащыщ. Джыдэдэм Тыркуем, Урысые Федерацием (Адыгэ Республик, Краснодар край) ыкIи нэмыкI къэралхэм (Сириер, Иорданиер, Исраил, нэмыкIхэр) ащэпсэух. Къаукъас Заом и кIэух нэс (1860-рэ илъэсхэр) хэкужъым пстэури щыпсэущтыгъэх. ШIэныгъэлэжьмэ къызэраIорэмкIэ нэбгырэ мин 200-м (200 000) къехъущтыгъэх. Зэо ужым а пчъагъэм и зы 50-нэ(~5%) нэмыIэм къэнагъэп – адрэхэр рагъэкIыгъэх.