ЯтIонэрэ чIыпIэр Саидэ къыхьыгъ\nЛитературэм ыкIи сурэт проектхэм я Дунэе творческэ зэнэкъокъоу кIэлэ­еджакIохэмрэ студентхэмрэ зы­хэлэжьагъэхэм изэфэхьысыжьхэр къалэу Ставрополь щашIыгъэх. Ащ зэре­джа­­гъэхэр «Урысыемрэ Франци­емрэ: зэрэзэфэдэхэр ыкIи зэрэзэтекIхэ­рэр». ЗэхэщакIор Темыр-Кавказ фе­деральнэ университетымрэ къэлэ администрациемрэ.\nНэбгыри 170-рэ хъурэ ныбжьыкIэхэу Урысыем ишъолъыр зэфэшъхьафхэм ыкIи IэкIыб къэралыгъохэм къарыкIыгъэхэр лъэпкъ культурэм, лъэпкъ литературэм, шхыныгъохэм, шэн-зэхэтыкIэхэм, нэмыкI лъэныкъо зэфэшъхьафхэмкIэ шIэныгъэу яIэхэр зэрагъэпшагъэх. Бэмэ чIыопсым икъэбзэныгъэ, яхэгъэгухэм ятарихъ, цIыф цIэрыIоу яIэхэр игъэкIотыгъэу яIофшIагъэхэмкIэ къагъэлъэгъуагъэх.\nСтудентхэм къагъэхьазырыгъэ тхыгъэхэр, сурэтхэр, видеохэр зызэрагъапшэхэм, зэнэкъокъум илауреат хъугъэхэм ахэфагъ шапсыгъэ пшъашъэу Темыр-Кавказ федеральнэ университетым иапэрэ курс щеджэрэ Ныбэ Саидэ, ащ ятIонэрэ чIыпIэр къыфагъэшъошагъ.\n— Зэнэкъокъум узэрэхэлэжьэщтыр къэзгъэхьылъа­гъэхэм ащыщ къыхэтхыгъэ темэм икъызэIухынкIэ уахътэу къытатыгъэр зэрэмэкIагъэр. ЕтIани уилъэпкъ тарихъ баи зыхъукIэ, ар псынкIэу къипIотыкIыныр псынкIагъоп, — еIо Саидэ. — Жюрим хэтхэм зэнэ­къокъум хэлэжьагъэхэр зэкIэ зэфагъэдагъэх, зы нэ­бгыри фэгъэкIотэныгъэ фашIыгъэп. Ар къэзгъэшъыпкъэрэр апэрэ шъуашэ зиIэ дипломыр зыми зэрэфамыгъэшъошагъэр ары.\nКIэлэ ныбжьыкIэу Гъошъо Григорий Шъачэ щэпсэу. Ушу-таолу зыфиIорэ спорт лъэпкъыр къыхихыгъэу, ишъып­къэу зегъасэ, гъэхъагъэхэр ешIых. Григорий Урысыем, Европэм, ду­на­им ащыкIорэ зэнэкъокъухэм ме­дальхэр къащихьыгъэх.\nЯтIонэрэ къэлэ кIэлэцIыкIу еджапIэм зыкIорэм къыщегъэжьагъэу спортсменхэм бэрэ атекIуагъ. Ар зыгъэсэрэ тренерэу Павел Макаровым къызэриIорэмкIэ, Григорий илъэсибл ыныбжьыгъэр апэрэ текIоныгъэхэр къыдихынхэу зырегъажьэм.\n— Григорий спортым ишъыпкъэу пылъ, ыгу еты-гъэу IэпэIэсэныгъэ зэригъэгъотыным фэбанэ. ТапэкIи гъэхъэгъакIэхэр зэришIыщтым сицыхьэ телъ, — еIо П. Макаровым.\nГригорий ятэу Валерий ШэхэкIае щыщ, ащ къызэриIуагъэмкIэ, кIалэр мы лъэхъаным колледжым щеджэ. Тренировкэхэми зэнэкъокъухэми илъэс хъугъэ захэмылажьэрэр. Ылъэгонджэ зэрыт фыкъогъагъэ, операцие ашIыгъ. Джы ар зыпкъ иуцожьыным уахътэ ищыкIагъ. Илъэс 17 зыныбжь спортсменым зэкIэ къыгурэIо, ищыкIагъэр егъэцакIэ. Спортым къызыфигъэзэжьыщт лъэхъаным кIэхъопсы.\nГригорий адыгэлI, шэн пытэ хэлъ. Ыгу ыгъэкIодырэп, пшъэрылъэу зыфигъэуцужьыгъэм кIэхьанэу мэгугъэ. Ар пшъэрылъ къызэрыкIоп, кIалэр Олимпийскэ джэгунхэм анэсынэу, текIоныгъэр къащыдихынэу ары зызтыригъэпсыхьэрэр. Уигухэлъ къыбдэхъунэу тыпфэлъаIо, Григорий.\nФутбол цIыкIумкIэ зэхащэгъэ зэнэ­къо­къоу Ныбгъу къоджэ псэупIэм ипащэ ишIу­хьаф­тын зэрылъыгъэр ТIопсэ рай­оным ит поселкэу Тюменскэм щыкIуагъ.\nАщ псэупIэ зэфэшъхьафхэм къарыкIыгъэхэ командиплI хэлэжьагъ.\nКъызэхэхьэгъэ командэхэр дэгъоу зэрэшIэх, кIэлэцIыкIухэм азыфагу ныбджэгъуныгъэ илъэу зэхэтых. Командэхэм ащыщэу Агуй-Шапсыгъэ къикIыгъэм апэрэ чIыпIэр ыхьыгъ. Командэм хэтыгъэх Нажьэ Зураб, АкIэгъу Ахьмэд, Руслан Стратневыр, Шъаукъо Мур-дин, Аслан Филипповыр. ЯтIонэрэ хъугъэ Агуе къи­кIыгъэ командэр. Ящэнэрэри Агуй-Шапсыгъэ ифутболист цIыкIухэм къыдахыгъ. Дэгъоу джэгугъэхэм ащы­щых Къоджэ Руслъан, Шъхьэлэхъо Заур, Ацумыжъ Мурат, Мэфэгъэл Аслъан ыкIи Шъхьэлэхъо Инвер.\nБизнесменэу Къанэкъо Арсен ресто­ранэу «Высота 5642» зыфиIорэр илъэс заулэкIэ узэкIэIэбэжьымэ къа­лэу Шъачэ къыщызэIуихыгъ.\nЦIыфхэм ар агу рехьы, лъэпкъ шхыныгъо зэфэ­шъхьафхэр зикIасэхэр ягуапэу къэкIох. Пчъагъэу 5642-рэм къикIырэр Эльбрус икъушъхьэ шыгу шъхьаIэ ащ фэдиз зэрилъэгагъэр ары. Мы лъэхъаным Арсен иресторанхэр зыхэхьэрэ хъытыуми «Высота 5642-кIэ» еджэх. Ахэр плIы мэхъух, къалэхэу Шъачэ, Кисловодскэ, Москва адэтых. ШхэпIэ зэхэтхэм джыри зы къахэхъуагъ. Ар къэралыгъом икъэлэ шъхьаIэ ирайонэу «Большая ЯкиманкакIэ» заджэхэрэм къыщызэIуахыгъ.\nМыщ ипроект зыгъэхьазырыгъэхэр Къанэкъо-Ка­хадо Маринэрэ (Арсен ипшъашъ) зэлъашIэхэрэ урыс рес­тораторхэу Аркадий Новиковымрэ Антон Глинскэмрэ.\nРестораным европейскэ ыкIи кавказскэ шхынхэр ары нахьыбэу щагъэхьазырхэрэр. Адыгэ гъомылап­хъэхэм афэшъхьафэу грузин, бэлъкъар, нэмыкI къу­шъхьэчIэсхэми яшхыныгъохэр мыщ щыбгъотыщтых. Рестораным ренэу мэкъэмэ дахэхэр чIэIукIых.\nА. Къанэкъом зэрэхигъэунэфыкIырэмкIэ, шхыны­гъохэр зыхашIыкIхэрэ гъомылапхъэхэр Налщыкрэ Грузиемрэ къаращых. Хьалыгъур пхъэ машIокIэ агъа­жъэ, лыр, пцэжъыер, къуаер шхапIэм щагъэгъух.\nАдыгэ шхыныгъохэм ахэгъуазэрэм лъэпкъым ишэн­хабзэхэр зыфэдэхэри зэригъашIэ шIоигъоу мэхъу. Iэнэ бэрэчэтым зэдыпэтIысхьэрэ цIыфхэри зэгурэIох, зэпэблагъэ мэхъух.\nМедали 7 къырахыгъ\nТIопсэ районым ибэнэкIо цIыкIухэм гъэхъагъэхэр ашIыгъэхэу илъэсыр аухыгъ.\nКраснодар краим изэнэкъокъоу къалэу Ермэлхьаблэ щырагъэкIокIыгъэм спортсмен ныбжьыкIэхэм медали 7 къыщалэжьыгъ.\nЗэнэкъокъум ТIуапсэ иапэрэ кIэлэцIыкIу спорт еджапIэ итренерхэу Нэгъуцу Джанболэтрэ Шъхьэлэхъо Зауррэ агъасэхэрэр хэлэжьагъэх. Зыныбжь ­илъэс 14 мыхъугъэ кIалэхэм ащыщхэу Артем Чамурян (кг 46-м нэс), Иракли Джомидава (кг 60-м нэс), Малик Башкае­вым (кг 60-м ехъу) ыкIи чемпион унагъоу нэгъуцухэм ялIыкIо анахьыкIэу Нэ­гъуцу Нарт (кг 42-м нэс) текIоныгъэр къыдахыгъ.\nХагъэунэфыкIырэ чIыпIэхэр къафагъэшъошагъэх Артем Бабонец, Глеб Стекановым, Павел Солоповым, Шъхьэлэхъо Салим.\nЗэнэкъокъум хэлэжьэгъэ командэхэм ащыщэу ТIопсэ районым икIыгъэм апэрэ чIыпIэр къыфагъэшъошагъ.\nМыхэм анэмыкIэу бэнэнымкIэ зэхащэгъэгъэ краим изэнэкъокъуми селоу Георгиевскэм щыщ пшъашъэхэу Кобл Фатимэрэ Владислава Бородаенкэмрэ медальхэр къыщахьыгъэх. Ахэр зыгъасэхэрэр тренерэу Сергей Поповыр ары.\nнэкIубгъор зыгъэхьазырыгъэр Ныбэ Анзор.\nПредыдущая Тренерэу агъэнэфагъ