Адыгэ унэм: ди щхьэр фи хьэщlэщ ...

Iэджэрэ къэхъууэ щытащ, нэгъуэщI хамэ лъэпкъхэм къахэкlыу лIы иукIамэ, бий игъуэтауэ «мыбы сыкъыкъуэ­нэнщ»,- жиIэу и щхьэ кърихьэлIэу. Апхуэдэр езы зэкIуэлlэжам къуэшу зыгуигъэувэрти, унагъуэ ищIырт. Езым и деж щыIэурэ, мо зи унэцlэ ямыщIэм, а здэщыIэм и унэ­цIэмкlэ еджэурэ, абы ей дыдэ хъужырт. Иджыпстуи лlыжь­хэм, хъыбар щаIуатэкIэ, зэныкъуэкъуу зэхыбох, «тхьэ дыгъыlэ, ахэр зыкIи зэмыкъуэш, зыкIи зэмыблагъэ, зыкlи зэбгъэдэмыхьэ, япхъу зэрышэ хъунум. Ар лIыукIкlэ моп­хуэдэ лъэпкъым къахэкIри «сыкъыкъуэнэнщ»,- жиIэри и щхьэр кърихьэлIати, и унэцIэр ящIэтэкъыми абы и унэ­цIэмкlэ еджэурэ, унэцIэ хуэхъуауэ аращ»,- жаlэу.
Е езым зыгуимыгъыхьэу, къуажэгъууэ къаригъащтэрти, къуажэм щыщ ищIуи хъурт. Апхуэдэм и унэцIэр ямы­щIэу, езыр къызыхэкIа лъэпкъымкIэ еджэурэ, ар унэцIэ дыдэу къыхуэнэрт. Апхуэдэ ди куэдщ, адыгэ къытхэхъухьыжахэу. Къапщтэу щытмэ: Къущхьэхэ, Къущхьэунэхэ, Ингушхэ, Шэшэнхэ, Насрэнхэ, Сулыхэ, Таркъыхэ, Къу­мыкъухэ, Гуэбэшыхэ, Сонэхэ, Къэзанхэ, Тэтэрхэ, Нэ­гъуейхэ, Къалмыкъхэ, Балъкъэрхэ, Къэрэшеихэ, Урысхэ, Джаурхэ, Джаурджийхэ н. къ. мин бжыгъэкIэ.
Е мыпхуэдэуи къэхъут: Iэщlагъэрэ щIэныгъэрэ щыди­мыIэхэм щыгъуэм нэгъуэщI лъэпкъхэм къахэкlыурэ Iэ­щlагъэкIэ къытхэзэрыхьхэри, я унэцlэр ямыщIэным къы­хэкlыу я IэщIагъэмкlэ еджэурэ унэцlэ яхуэхъужауэ: Ды­щэкlхэ, Гъуэплъащlэхэ, Молэхэ, Ефэндыхэ, н. къ.
Апхуэдэурэ адыгэм къыхыхьауэ щыIэхэм я лъэпкъы­цlэхэр къэплъыхъуэжмэ, езы адыгэ нэсу щыIэм хуэдиз хъунущ.
Е адыгэм и хабзэмрэ и лIыгъэмрэ папщlэ къахыхьэурэ Iэджэ адыгэ хъужащ, ахэр езы къызыхэкlа лъэпкъым я нэхъ лъэрызехьэу, я нэхъ шэрыуэу щыт пэтми. Апхуэдэхэр адыгэм къащыхыхьам я унэцlэ дыдэр къыздахьащ.