АДЫГЭ ФАЩЭ(Пщащэм зэрихьэ)

Зэрыжыс1ащи,адэк1э зыпкъырызохыж=)

1.Пщащэм и щхьэм телъын хуейуэ адыгэм къилъытэт: IэлъэщIыр, пыIэцIыкIухэр, щхьэм хэплъхьэ гъэщIэрэщIэныгъэхэр. Къулей унагъуэхэм щыщ пщахэм япэ сабийр къэмыхъу щIыкIэ зэрахьэу щытащ дыщэ пыIэцIыкIухэр, гъэщIэрэщIауэ щытт ахэр дыжьын хъурейцIыкIукIэ, мазэныкъуэ теплъэкIэ, и нэхъыбэми бзу цIыкIу тест. Къыхэгъэщыныпхъэщ, адыгэ хъыджэбзым и щхьэм телъымкIэ къызэращIэтэр зэрыт ныбжьыр. Хъыджэбз цIыкIур хуитт и щхьэм зыри тримылъхьэныу, ауэ и щэгъуэ щынэсым зытрилъхьэныу хабзэт дыщэ пыIэцIыкIур. ПыIэр зэрихьэт пщащэм япэ сабийр къыхуэмыхъухукIэ.

2.Шылэ Iуданэ IэлъэщIыр траубгъуэт пыIэм и щхьэкIэ, IэлъэщIым и кIапэхэмкIэ пщэр къырашыхьэкIт. Бахуцеймрэ IэлъэщIымрэ хъыджэбзым тыгъэу къезыттэр и адэращ, япэ сабийр къыщыхуэхъум щыгъуэ.

3.Лъэгуанжьэм нэмысыпэу щытщ джанэр, и теплъэкIэ босцейм ещхьщ, ауэ и бгъэр зэхуэщIащ, абы пэмыщIыу дыжьын щIыIунэ къуом кIэрыдащ бгъэм. Джанэр къыхащIыкIт хъыдан Iувхэм - шылэ Iуданэм, къэдабэм, итIанэ ягъэщIэращIэт дыщэ IуданэкIэ. Джанэр и нэхъыбэм босцейр темылъыу зэрахьэт. Пщащэхэм я ныбжьыр дэкIуэным щынэсым щатагъэт корсет, абы икъузт бгъэр, игъэзахуэт щIыбыр. Зэрихьэт ар хъыджэбзым дэмыкIуэхункIэ.

4.Бгырыпхыр щатIагъэу щытащ джанэм е босцейм и гущIыIукIэ. Бгырыпхыр къыхэщIыкIат дыжьыным, гъэдэхат мыщIэ зэщымыщхэмкIэ. Зэв дыдэу икъузт пщащэм и бгыр. Бгырыпхэр XIX лъэщыгъуэм нэсыным куэд имыIэжыу ящIыу щIадзащ псыгъуэу икIи нэхъ дахэу. Зы лъэщыгъуэ нэхъ темыкIыу ящIыу щIадзащ зэпыбгъэувэу бгырыпхыр, апхуэдэ къабзэу дыжьыным къыхэщIыкIауэ.

5.Iэгъуапэ фIэлъхьэр кIыхьыу къелэлэхыу, хуабжьу къулейуэ гъэдэхауэ щытщ, дыщэ IуданэкIэ хэдыкIауэ тхыпхъэщIыпхъэхэр.

6.Босцейр щытт кIыхьыу, и бгъэр зэIухауэ, и Iэгъуапэхэр бгъузэу, и Iэхэм и деж шынэскIэ бгъуэ хъууэ. Босцей дахэхэр къыхадыкIт щэкI лъапIэхэм: шылэ Iуданэ, къэдабэ. Адыгэ фашэм и теплъафэр зэтеубыдауэ щытт. Зэи къащтэтэкъым удзыфэ, щхъуантIафэ, нэхъ къагъэсэбэпыу щытащ хужьыфэ, плъыжьыфэ, фIыцIафэ, къуэлэн хъыданхэр. Бахуцейм и кIапэхэри и бгъухэри къэдыхьауэ щытт дыщэ IуданэкIэ.

7.ЩIагъ щIэлъ джанэм и Iэгъуапэхэр зэвыу щытщ и Iэм нэсыхункIэ, джанэм и кIыхьагъыр лъэдакъэм нэс нос. Къулей унагъуэхэм щыщ пщащэхэм джанэр къыхухадыкIыу щытащ хъыдан лъапIэхэм. И теплъэр хужьыу, плъыжьыу, гъуэжьыу щытт джанэр. Апхуэдэ джанэм и Iэгъуапэр кIыхьыу, хьыджэбзым и Iэр игъэпщкIуу щытт.