Республика Адыгея - КIэлэцIыкIухэм ящынэгъончъагъэ къэухъумэгъэныр анахь шъхьаI\nКIэлэцIыкIухэм ящынэгъончъагъэ къэухъумэгъэныр анахь шъхьаI\nГъогурыкIоныр щынэгъончъэным фэгъэзэгъэ комиссиеу Адыгеим щызэхащагъэм зичэзыу зэхэсыгъоу тыгъуасэ иIагъэм тхьамэтагъор щызэрихьагъ Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэ ипшъэрылъхэр пIэлъэ гъэнэфагъэкIэ зыгъэцэкIэрэ КъумпIыл Мурат.\nГъогурыкIоныр щынэгъончъэнымкIэ, гъогухэм къатехъухьэрэ хъугъэ-шIагъэхэм япчъагъэ нахь макIэ шIыгъэнымкIэ Iофхэм язытет зыфэдэм, аварие къащыхъунымкIэ щынагъо зыдэщыIэ автомобиль гъогухэр гъэунэфыгъэнхэмкIэ ыкIи щыкIагъэхэр дэгъэзыжьыгъэнхэмкIэ анахьэу анаIэ зытырагъэтын фаехэм афэгъэхьыгъагъ апэрэ Iофыгъоу зэхэсыгъом къыщаIэтыгъэр. Мыщ епхыгъэу къэгущыIагъ ыкIи 2016-рэ илъэсым, къихьэгъэ илъэсым иапэрэ мазэм ехъурэм язэфэхьысыжьхэр къышIыгъэх гъогурыкIоныр щынэгъончъэнымкIэ Къэралыгъо автоинспекцием и ГъэIорышIапIэу АР-м щыIэм ипащэу Александр Курпас. Ащ къызэриIуагъэмкIэ, республикэм игъогухэм къатехъухьэгъэ хъугъэ-шIагъэхэм, ахэм ахэкIодагъэхэм ыкIи шъобж ахэзыхыгъэхэм япчъагъэ тIэкIу нахь макIэ хъугъэ. Авариехэм ахэкIодагъэхэм япчъагъэ зыщыхэхъуагъэхэр Теуцожь (нэбгыри 9) ыкIи Кощхьэблэ (зы нэбгыр) районхэр арых. БлэкIыгъэ илъэсым изэфэхьысыжьхэм закъыфэбгъазэмэ, ешъуагъэу рулым кIэрысыгъэ водительхэм апкъ къикIыкIэ къэхъугъэ хъугъэ-шIагъэхэр нахь макIэ хъугъэх, ау, гухэкI нахь мышIэми, хэкIодагъэхэм япчъагъэ процент 46,2-кIэ нахьыб. Сабыйхэр зыхэфэгъэхэ хъугъэ-шIагъэхэм япчъагъэ проценти 8,7-кIэ къеIыхыгъ, ау лъэсрыкIохэм апкъ къикIыкIэ къэхъугъэ авариехэм япчъагъэ Мыекъопэ районым — процент 60-кIэ, тикъэлэ шъхьаIэ — процент 95-кIэ нахьыбэ хъугъэ. Хъугъэ-шIагъэхэр нахьыбэ зэрэхъурэм лъапсэу фэхъухэрэм ащыщ республикэм ит автотранспортым ипчъагъэ илъэс къэс зэрэхахъорэр. Мы уахътэм учетым машинэ мини 185-м ехъу хэт, ыпэрэ илъэсым егъэпшагъэмэ, ар мин 17,9-кIэ нахьыб.\nМы Iофыгъом епхыгъэу къэгущыIагъ ыкIи зэфэхьысыжьхэр къышIыгъэх республикэм ипрокурорэу Василий Пословскэм. Анахьэу ащ ынаIэ зытыридзагъэр кIэлэцIыкIухэм ящынэгъончъагъэ къэухъумэгъэныр, ахэр еджапIэм екIуалIэхэ зыхъукIэ гъогур зэрэзэпачын фаер агурыгъэIогъэныр, шапхъэхэр амыукъонхэм фэщэгъэнхэр, джащ фэдэу гъогум тетхэм къазэрахэщыщтхэ къэнэфырэ пкъыгъохэр ахэлъынхэр ары. Мы лъэныкъомкIэ ны-тыхэм Iоф адэшIэгъэным мэхьанэшхо иIэу ылъытагъ. Ешъуагъэу рулым кIэрытIысхьэхэрэм, гъогурыкIоным ишапхъэхэр зымыгъэцакIэхэрэм атефэрэ пшъэдэкIыжь пхъашэр ягъэхьыгъэныр, ащ дакIоу ахэм алъэныкъокIэ профилактическэ Iофтхьабзэхэр зэхэщэгъэнхэр гъэцэкIэкIо ыкIи хэбзэухъумэкIо къулыкъухэм, муниципалитетхэм япшъэрылъ шъхьаIэу щытын фаеу прокурорым къыгъэнэфагъ.\n— БлэкIыгъэ илъэсым тигъогухэм къатехъухьэгъэ хъугъэ-шIагъэхэм нэбгыри 119-рэ ахэкIодагъ, ар бэдэд. Социальнэ рекламэм мэхьанэшхо иIэшъ, ар къизыIотыкIырэ пкъыгъохэм япчъагъэ нахьыбэ шIыгъэн фае. Мыщ фэдэ екIолIакIэм зы цIыфышъхьэ нэмыIэми къыгъанэмэ, водителыр зыгорэм ригъэгупшысэмэ, тшIагъэр хьаулыещтэп. Арышъ, а Iофыгъом нахь тэрэзэу тежъугъэгупшыс, бгъэцэкIэнымкIи зи бырсыр къыпыкIыщтэп. Джащ фэдэу тигъогухэм атет сурэт ыкIи видео атезыхырэ пкъыгъохэм япчъагъэ джыри хэдгъэхъон фае. Адыгеим игъогу фонд илъэс къэс нахьыбэ мэхъу, ащ ишIуагъэкIэ тигъогухэр тэгъэцэкIэжьых, зэтетэгъэпсыхьэх. Ащ дакIоу лъэсрыкIо гъогухэм, зэпырыкIыпIэхэм ягъэпсын, язегъэушъомбгъун тынаIэ тедгъэтын фае, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nСабыйхэр хъугъэ-шIагъэхэм ахэмыфэнхэм фытегъэпсыхьэгъэ профилактическэ Iофтхьабзэхэм язэхэщэн, гъэсэныгъэм иучреждениехэм апэблэгъэ лъэсрыкIо зэпырыкIыпIэхэр шапхъэхэм адиштэхэу щытынхэм афэгъэхьыгъагъ ятIонэрэ Iофыгъоу повесткэм итыгъэр.\nА. Курпас гумэкIыгъо шъхьаIэу къыгъэнэфагъэхэм ащыщ Адыгеим игъогухэм къатехъухьэгъэ я 10-рэ аварие пэпчъ сабый зэрэхэфагъэр. ЗэкIэмкIи мыщ фэдэ хъугъэ-шIэгъэ 47-рэ агъэунэфыгъ, ахэм сабыищ ахэкIодагъ, нэбгырэ 44-мэ шъобжхэр атещагъэхэ хъугъэ. Анахьэу унаIэ зытебгъэтын фаеу пащэм зигугъу къышIыгъэр кIэлэцIыкIу-лъэсрыкIохэр арых. Гъогум узэрэщызекIощтыр ахэм унагъом, еджапIэм къащафаIотэн фае. Машинэм ируль кIэрысхэми сакъыныгъэ къызхагъэфэн, шапхъэхэр агъэцакIэзэ къызэтеуцонхэшъ, сабыйхэр гъогум зэпырагъэкIынхэ фае.\nАР-м и ЛIышъхьэ ипшъэрылъхэр пIэлъэ гъэнэфагъэкIэ зыгъэцакIэрэр зыщимыгъэрэзэгъэ чIыпIэхэм, гумэкIыгъохэм, щыкIагъэхэм къащыуцугъ, ащкIэ анахьэу унаIэ зытебгъэтын фэе лъэныкъохэр къыгъэнэфагъэх.\n— Гъэсэныгъэм иучреждениехэм апэблэгъэ лъэсрыкIо зэпырыкIыпIэ чIыпIэ 307-рэ республикэм ит. Ахэм ащыщэу 246-м ящыкIэгъэ гъогу тамыгъэхэр ащагъэуцугъэх, адрэхэри зэрифэшъуашэу, шапхъэхэм адиштэу дгъэпсынхэ фае. ТикIэлэцIыкIухэм ящынэгъончъагъэ къэухъумэгъэныр зэкIэмэ анахь шъхьаI, ар хэти зыщигъэгъупшэ хъущтэп, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.\nМы Iофыгъом епхыгъэу къэгущыIагъэх АР-м гъэсэныгъэмрэ шIэныгъэмрэкIэ иминистрэу КIэрэщэ Андзауррэ Мыекъопэ районым иадминистрацие ипащэу Алексей Петрусенкэмрэ.\n«ЦIыфхэм ыкIи багажым язещэн зэрифэшъуашэу зэхэщэгъэныр, ащ къыдыхэлъытагъэу УФ-м изаконодательнэ акт зырызхэм зэхъокIыныгъэхэр афэшIыгъэнхэр» зыфиIорэ федеральнэ законыр республикэм щыгъэцэкIагъэ зэрэхъурэм иIофыгъуи комиссием хэтхэр хэплъагъэх. Мыщ къыгъэнэфэрэ шапхъэхэм янахьыбэр тишъолъыр щагъэцакIэ, къэнэжьыгъэ щыкIэгъэ зырызхэр мы илъэсым дэгъэзыжьыгъэхэ хъущт.\n— Мы Iофыгъом мэхьанэшхо зэриIэм щэч хэлъэп, — къыIуагъ зэфэхьысыжьхэр къы-шIыхэзэ КъумпIыл Мурат. — Хэдзын кампанием зэ нэмыIэми хэлэжьагъэм дэгъоу ешIэ общественнэ транспортыр зэрэзекIорэм цIыфхэр ымыгъэразэхэу къызэрэхэкIырэр, ащ епхыгъэу упчIабэ къызэратырэр. Анахьэу ащ ыгъэгумэкIыхэрэр тинахьыжъхэр арых, арышъ, щынэ-гъончъэным дакIоу, мы лъэныкъоми пстэуми тынаIэ тедгъэтын фае.\n20.12.2017 Илъэси 100 зэрэхъугъэр хигъэунэфыкIыгъ\n17.10.2017 МинистракIэр иIэнатIэ Iухьагъ\n18.07.2017 Лъэпкъ гвардием иилъэсныкъо зэфэхьысыжьхэр