Апэрэ еджэгъумкIэ | Адыгэ Макъ\nАвтор: Редакция\t/ 20.11.2019\t/ КЪЭБАРЫКlЭХЭР, ПОЛИТИКЭР\t/\nРеспубликэм ифинанс тхылъ шъхьаIэ фэгъэхьыгъэ законопроектым хэплъэнхэу къыхэзылъхьагъэр АР-м и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат. Ар зэрэгъэ­псыгъэщтым щигъэгъозагъэх АР-м финансхэмкIэ иминистрэу Долэ Долэтбый. Ащ къызэри­IуагъэмкIэ, 2020-рэ илъэс бюджетыр хахъохэмкIэ сомэ миллиард 22-рэ миллион 504-рэ мин 963-рэ зэрэхъущтыр, хъардж­хэр сомэ миллиард 23-рэ миллион 600-м ехъущтых. Къы­зэрэрадзэрэмкIэ, хэбзэIахьэу ыкIи мыхэбзэIахьэу къыхэхъощтыр сомэ миллиард 11-рэ миллион 233-рэ мин 505-м ехъу, организациехэм ямылъку пае къатыщтыр сомэ миллиарди 2-рэ миллион 621-рэ мин 650-рэ хъущт. Мы хэбзэIахьыр сомэ миллион 53-м ехъукIэ нахьыбэ хъущтэу ары зэрагъэнэфагъэр. Физическэ лицэхэм къатырэ хэбзэIахьэу сомэ миллиарди 3-рэ миллион 636-м ехъу къы­хэлъхьагъэ хъущт.\nБлэкIыгъэ илъэсхэм афэдэу социальнэ фэIо-фашIэхэм ягъэ­цэкIэн анахь шъхьаIэхэм ащыщэу бюджетым къыщыдалъытагъ. ЦIыфхэм ящыIэкIэ-псэукIэ нахьышIу шIыгъэным фытегъэ­псыхьэгъэ Лъэпкъ проектхэм ягъэцэкIэни шIокI зимыIэ Iофхэм ащыщ. Ахэм къащыдэлъытагъэ­хэм япхырыщын пае респуб­ликэ проектэу агъэнэфагъэхэм апэ­Iуагъэхьанэу 2020-рэ илъэс бюджетым сомэ миллиарди 3-рэ миллион 231-м ехъу къыщыдалъытагъ. Анахьыбэу зыпэIухьащтыр, ар сомэ миллиардым ехъу, проектэу «Демографиер» ары. «Гъэсэныгъ» зыфиIорэм къыщыдэлъытагъэхэм апае сомэ миллион 778-м ехъу, «Псауныгъэм» пае сомэ миллион 767-м ехъу агъэнэфагъ. «Щынэгъончъэ ыкIи шэпхъэшIу­хэм адиштэрэ автомобиль гъогухэр» зыфиIорэ проектым ип­хырыщын сомэ миллион 360-рэ мин 790-рэ, «Культурэм» къыщыдэлъытагъэхэм ягъэцэкIэн сомэ миллиони 101-рэ мин 364-м ехъу апэIуагъэхьан гу-­хэлъ яI.\nПарламентым и Тхьаматэ игуадзэу, бюджет-финанс, хэбзэIахь, экономикэ политикэмкIэ, предпринимательствэмкIэ ыкIи IэкIыб зэпхыныгъэхэмкIэ комитетым ипащэу Iэщэ Мухьамэд 2020-рэ илъэс бюджетым ыкIи 2021 — 2022-рэ илъэсхэм агъэ­нэфагъэхэм япхыгъэу къызэгу­щы­Iэм, хэбзэIахьхэм ыкIи бюд­жетым афэгъэхьыгъэ хэбзэгъэ­уцугъэхэм зэхъокIыныгъэу афэхъугъэхэр, 2020-рэ илъэсым кIуачIэ зиIэ хъущтхэри зэрахэт­хэу, къыдэлъытагъэхэу финанс тхылъыр зэрэгъэпсыгъэр къыхигъэщыгъ. АР-м и УплъэкIо­кIо-лъытэкIо палатэ ипредложениехэри къыдэлъытагъэхэу, сомэ миллион 322-м ехъу хахъоу бюджетым зэрэфэхъущтым фэгъэхьыгъэ гъэтэрэзыжьын фэшIыгъэн фаеу комитетым зэрилъытэрэр къыIуагъ.\nПарламентым и Тхьаматэ игуадзэ, УплъэкIокIо-лъытэкIо палатэм анализэу ышIыгъэхэм къапкъырыкIызэ, бюджетым ихъарджхэм зэхъокIыныгъэшхо зэрафэмыхъущтым, нахьыпэрэм фэдэу процент 63-м ехъур социальнэ лъэныкъом зэрэпэIухьащтым къыкIигъэтхъыгъ. Респуб­ликэ инвестиционнэ программэм къыдыхэлъытагъэу ашIырэ псэуалъэхэм апэIухьанэу сомэ миллиарди 2-рэ миллион 600-рэ бюджетым къызэрэщыдэлъытагъэри мыщ дэжьым къыщыхигъэщыгъ. Псэолъэ шъхьаIэхэм зэу ащыщ Мыекъуапэ ыкIи Мые­къопэ районым ащыпсэу­хэрэр псэу зэшъощтхэр аIэкIэзыгъэхьащт водозаборымрэ водоводымрэ.\n— 2020-рэ илъэс бюджетыр зэрэгъэпсыгъэмкIэ ыкIи 2021 — 2022-рэ илъэсхэмкIэ агъэнэфагъэхэмкIэ комитетым министрэхэм я Кабинет дырегъаштэ. Гъэтэрэзыжьынитфэу фэшIы­гъэн фаехэр игъом къыхэлъхьагъэхэ хъугъэшъ, ахэри къыдэлъыта­гъэхэу, апэрэ еджэгъумкIэ финанс тхылъыр штэгъэныр игъоу тэлъэгъу, — къыIуагъ Iэщэ Мухьамэд.\nШIокI зимыIэ медицинэ страхованиемкIэ АР-м и ЧIыпIэ фонд 2020-рэ илъэсымкIэ ибюджет зыфэдэщтыми, 2021 — 2022-рэ илъэсхэмкIэ агъэнэфагъэхэми зэхэсыгъом щатегущыIагъэх. Ащ фэгъэхьыгъэ законопроектым къызэрэщиIорэмкIэ, хахъохэмкIэ ар сомэ мил­— лиарди 5-рэ миллион 668-м ехъущт, хъарджхэри ащ фэдизыщтых. Ар 2019-рэ илъэс бюджетым сомэ миллион 449-рэ мин 394-м ехъукIэ нахьыб.\nДжащ фэдэу организациехэм ямылъку пае къатырэ хэбзэIахьхэм, ветеринарием, шэпхъэ ыкIи правовой актхэм, федеральнэ бюджетым къыхэхыгъэу респуб­ликэм чIыфэ (бюджетный кредит) къетыгъэным епхыгъэ Зэзэгъыныгъэм афэгъэхьыгъэ законхэм зэхъокIыныгъэхэр афэшIыгъэнхэм яхьылIэгъэ законопроектхэр, законхэр мы зэхэсыгъом щаштагъэх. ИкIэ­ухым 2019-рэ илъэс бюджетыр мэзибгъум гъэцэкIагъэ зэрэхъу­гъэм зыщагъэгъозагъ, НыбжьыкIэ парламентэу АР-м и Къэралыгъо Совет – Хасэм щызэхащагъэм хэтыгъэ Александр Кривобородовым ипшъэрылъхэр къызэригъэтIылъыжьхэрэм тегущыIэхи, дырагъэштагъ.