Сэтэней| Нарт пшыналъэхэр #сэтэней

Ещанэ 1ыхьэ

Уэрэдым к1уэ пэтми зе1эт. Хъуреягъыр - нэр зыдынэплъысыр - къыдобзэрабзэ. Нартхэр замыщ1эжу зэхэтщи, уэрэд жьгъырум щ1одэ1у. И п1э ик1ыфын къахэмык1ыу макъ бзэрабзэм и1эт уэрэдым псори дихьэхат.
Абдежым Ашэмэз и бжьамийр зы1уелъхьэри уэрэдым дожьу. Абы щ1ыгъуу нартхэм къыхадзэ уэрэдри зыда1эт. Я1эт, къуэхъуэпсыхъуэр къадэпсалъэу. Нартхэм я уэрэд жьгъыру макъыр зэхахыри Ахуэмыдэ сымэ зыкъащ1эжащ. Ахуэмыди, Мэлэчыпхъуи, Адиихуи уэрэдыр къыхадзэ, гъэгъа бырыбхэм къахэтэджык1ауэ. Нартхэр абыхэм яхоплъэри  гъэгъа хьэлэмэтыщэхэм я нэр къыщапхъуэ. Запхъуатэри шыхэм мэшэсыж. Уэх бгъуэщ1ым йолъадэри л1ыжь гуэр къалъагъу, кхъащхьэ сыным бгъурысу, гъыбзэ жи1эу. Нартхэр абы къоувэк1ри жи1э гъыбзэм щ1одэ1у, зыхуахьынур ямыщ1эу. Абы къабгъэдохьэ Ахуэмыдэ сымэ, удз гъэгъа 1эрамэ зэрызыххэ я1ыгъыу.
-Хэт мы зи кхъэр, тхьэмадэ, хэт и гъыбзэ а уэ жып1эри? - йоупщ1 Ашэмэз.
Л1ыжьыр нэщхъейуэ къыдоплъей. И псалъэхэр ерагък1э зэпищэ къудейуэ къыже1э:
-Уэ сытк1э ухуей абы? Ар сытк1и зэхозгъэщ1ык1ын, си щ1алэ?
-Дыхуэмеймэ, дыноупщ1ынтэкъым, къыджеп1эми, зыхэтщ1ык1ынщ.
-Нартхэ ди анэращ, си т1асэ, аращ зи гъыбзэ жыс1эри.
-Сэтэней-гуащи?
-Аращ...Гупсысэу щы1эр и 1ущагът...Нартыжьхэм ди л1ыгъэщ1эгъут, гъуэгу дытехьэмэ, ди зек1уэгъу 1ущт, бий къыщыттеуэм ди удын дзыгъут, губгъуэм дихьэмэ, ди бэв чэнджэщт, щак1уэ дишамэ, дигъэпшэрыхьт. Махуэм тхуэдыгъэт, жэщым тхуэмэзэгъуэт...Мо гъэгъа флъагъухэр аращ зи фэеплъыр...Сэтэнейщ ахэр зыхуэк1ар...Т1оней мэгъагъэ...Т1оней щ1эращ1эт Сэтэней-гуащи зы махуэм...Арат абы дыщ1еджэр Сэтэнейк1э... - л1ыжьым и нап1эхэр зэуэ къыф1охуэх, и щхьэри мэлъэныкъуабэ. Къэплъэжыфкъым л1ыжьым и нит1ыр...
Сэтэней и кхъэм бгъурылъу щ1алъхьэжащ нартхэм дадэм и хьэдэр. Ахуэмыдэ сымэ я1ыгъа удз гъэгъа 1эрамэхэри тралъхащ абы и кхъащхьэм...Нартхэр, жа1э, гъэ къэси т1оней Къэнжалыщхьэ лъапэ щызэхуэсу щытауэ, сэтэнейхэм я гъэгъэгъуэм ирихьэл1эу, я уэрэдыр жьгъырууэ я1эту:
- Уей, уей,
Уэ гъэгъа щхьэ умэ,
Мыщ1эплъыр зи нэ вагъуэ,
Данагъуэр зи къэухь,
Бгыщхьэ уэс нэхунэ,
Нэхэр зыгъэгуф1э,
Гурыф1ыгъуэ 1эт,
Нарт л1ыгъэ тыгъэ,
Гъащ1эр зыгъэдахэ,
Хэт къоплъами, къыдохьэх,
Хэти пхуогущк1эщ1,
Щ1алэгъуэ гурылъ,
Гухэлъ тыгъэ лъап1э!
  
Сэтэней - Лабазник