ИкъашъокIэ къытлъэIэсы — Адыгэ макъ\nУрысыем ишъолъырхэм, Тыр­куем, Абхъазым, нэмыкIхэм «Налмэсым» июбилей концертхэр ащыкIуагъэх. Лъэпкъ искусствэм ибаиныгъэ зэхахьэхэм къащигъэлъэгъуагъ.\nПартием и Адыгэ хэку ко­митет иунашъокIэ 1936-рэ илъэ­сым мэкъуогъум и 18-м орэдыIо-къэшъокIо ансамблэр Мые­къуапэ щызэхащагъ. Бэ­джашъэ Абдул директорэу, КIу­бэ Щэбан художественнэ пащэу агъэнэфагъэх.\nАдыгеим щапIугъэхэу ансамблэм аштэгъэ артистхэр цIэрыIо хъугъэх. Темызэкъо Ибра­хьим, КIыкI Зулхьадж, Бэшкэкъо Сахьид, фэшъхьафхэри сэнаущыгъэу ахэлъымкIэ искусствэм щызэлъашIагъэх. КIыкI Зул­хьа­джэ адыгэ къашъохэр дахэу къызэришIыхэрэм дакIоу, мэ­къэ IэтыгъэкIэ лъэпкъ орэдхэр къы­Iощтыгъэх.\nАнсамблэм лъапсэу фашIыгъэр агъэпытэзэ Хэгъэгу зэошхор къежьагъ. Артистхэм ащыщ­хэр дзэм къулыкъушIэ кIуа­гъэх, заом имашIо хэтхэу ячIыгу, яхэгъэгу къаухъумагъ. ЛIыгъэу зэрахьагъэм фэшI медальхэр, орденхэр къафагъэшъо­шагъэх.\nАдыгэ къэралыгъо къэшъокIо ансамблэм ихудожественнэ пащэу Варзие Хьаджысмел, къашъор къыхэзыдзэхэрэ Къулэ Лидэрэ Делэущэкъу Адамрэ.\n1946-рэ илъэсым ансамблэр икIэрыкIэу зэхащэжьэу фежьагъэх. Хэгъэгу зэошхом лIыгъэ шъыпкъэ щызезыхьэгъэ Тхьабысымэ Умар, Бэшкэкъо Масхьуд, Мамый Ерэджыб, Хъоджэе Юсыф, нэмыкIхэри искусствэм щызэлъашIагъэх.\n1950-рэ илъэсхэм ансамблэм зэхъокIыныгъэхэр фэхъугъэх. Къуаджэхэм къарыкIыгъэ кIа­лэхэр аштагъэх. Нэужым ахэр орэдыIо, театрэм иартист, композитор хъугъэх. Анзэрэкъо Чеслав, КIыкI Хьисэ, КIыкI Юрэ, КIыргъ Юрэ, Тыу Шыхьамчэрый, КIуращынэ Ибрахьим, Темызэкъо Алый, нэмыкIхэм лъэпкъ искусствэм хэхъоныгъэ фашIыгъ.\n1957-рэ илъэсым Адыгеим, Къэрэщэе-Щэрджэсым культу­рэмкIэ ыкIи искусствэхэмкIэ ямафэхэр Москва щыкIуагъэх. Хэкухэр Урысыем зыхэхьагъэ­хэр илъэс 400 зэрэхъурэм Iоф­тхьабзэр фэгъэхьыгъагъ. Адыге­им иорэдыIо-къэшъокIо ан­самблэ иIэпэIэсэныгъэ осэ ин Мо­сква къыщыфашIыгъагъ. КIыкI Зулхьаджэ иорэд къэIуакIэ зэхэщакIохэм агъэшIэгъуагъ, «РСФСР-м изаслуженнэ артист» зыфиIорэ щытхъуцIэр апэрэхэм ащыщэу къыфагъэ­шъошагъ.\nИзбаш Нин, КъокIэсэкъо Мечи, Хъут Шариф.\nЗалыр, пчэгу зэIухыгъэшхор зэпигъэджэжьыхэзэ КIыкI Зул-хьаджэ «Гощэгъэгъым игъыбзэ» къыIо зыхъукIэ, исэнаущыгъэ зэрагъэпшэщтыр амышIэу искусствэр зышIогъэшIэгъонхэр едэIущтыгъэх.\nКъулэ Мыхьамэт, НэмытIэкъо Аслъан.\n1971-рэ илъэсым шышъхьэIу мазэм Адыгеим икъэшъокIо ансамблэ зэхащагъ. Артистэу аштэщтхэр Тбилиси илъэси 3 щырагъэджагъэх. Бэшкэкъо Масхьудэрэ Николай Игнатен­кэмрэ япащэхэу къэшъокIо ныб­жьыкIэхэр Мыекъуапэ щагъэсагъэх.\nБэшкэкъо Масхьудэ ансамблэм ипащэу ыкIи ибалет­мейстер шъхьаIэу агъэнэфагъ. Григорий Гальпериныр балетмейстерэу къырагъэблэгъагъ. Адыгэ къэралыгъо лъэпкъ къэшъокIо ансамблэм иапэрэ программэ 1972-рэ илъэсым жъоныгъуакIэм и 20-м къыгъэлъэгъуагъ, осэшIхэм «5» фагъэуцугъ.\nХъоджэе Марзет, НэмытIэкъо Аслъан.\nАнсамблэм зыпкъ итэу Iоф ышIэзэ, лIакъохэр цIэрыIо щы­хъугъэх, Бастэхэр, Барцохэр, ГъукIэлIхэр, Къулэхэр, Мамые­къохэр, Хъоджаехэр, Хьаси­нэхэр, нэмыкIхэри лъэпкъ искусствэм щызэлъашIагъэх.\nКъулэ Амэрбый япащэу ансамблэм IофшIагъэу щыIэр хэпшIыкIэу лъигъэкIотагъ. Къу­лэ­хэу Мыхьамэтрэ Мирэрэ, Нэ­­мытIэкъохэу Аслъанрэ Ри­мэрэ, Алыбэрд Адам, Тхьар­къохъо Владислав, ГъукIэлI Аскэр, ГъукIэлI Марин, нэмыкI­хэри ан­самблэм пытэу хэу­цуа­гъэх, лъэпкъ искусствэм хэ­хъоныгъэ фашIыгъ.\nАртист цIэрыIохэм ягъусэхэу яIэпэIэсэныгъэ псынкIэу ха­гъэхъуагъ Абдэкъо Руслъан, Нэ­ныжъ Айдэмыр, Бэрзэдж Сыхьатбый, Едыдж Викторие, НэмытIэкъо Заремэ, Абдэкъо Иринэ, Шъхьаплъэкъо Тэмарэ, фэшъхьафхэм.\nДунэе фестивалэу Тыркуем щыкIуагъэм шIухьафтын шъхьа­Iэу «Гран-при» зыфиIорэр къы­щыдихыгъ. Адыгеим культурэмкIэ и Мафэхэу 1996-рэ илъэсым Москва щыкIуа­гъэ­хэм «Налмэсыр» чанэу ахэ­лэжьагъ, рес­пуб­ликэм итын анахь лъапIэу ме­далэу «Адыгеим и Щытхъузехьэр» къыфагъэ­шъошагъ.\nКъулэ Мыхьамэтрэ Бастэ Азмэтрэ «Налмэсым» ипащэхэу лъэхъаным диштэрэ къашъохэр ансамблэм къышIыщтыгъэх. ЯIэпэIэсэныгъэ къызэIузыхы­гъэхэ Шагудж Батурай — ар Тыркуем къыщыхъугъ, «Налмэсым» хэхьанэу адыгэмэ ятарихъ чIыгу къыгъэзэжьыгъ, Адыгэ Республикэм инароднэ артист хъугъэ.\nХьакъуй Анжеликэ, Бахъукъо Адам, Iэшъынэ Руслъан, Къу­лэхэу Адемыр ыкIи Мурадин, нэмыкIхэри тикъэшъокIо цIэ­рыIохэм ахэтэлъытэх.\n2013-рэ илъэсым Хъоджэе Аслъан «Налмэсым» ихудожественнэ пащэу ыкIи ибалет­мейстер шъхьаIэу агъэнэфагъ. Ансамблэм ирепертуар зиу­шъомбгъугъ, кIэу агъэуцугъэ къашъохэм «Налмэсым» иIоф­шIагъэ ылъапсэ агъэпытагъ. Артистхэу Бэрзэдж Дианэ, Киясэ Мурат, Едыдж Гушъао, Абыдэ Артур, Симболэтхэу Бислъан ыкIи Сусанэ, Хьажэ­къо Пщымафэ, НэмытIэкъо Заре­мэ, Мэрэтыкъо Суандэ, Ахътао Бэ­лэ, Чыржьын Джэнэт, фэшъхьаф­хэр къэшъо шъхьаIэхэм якъэшIынхэм ахэлажьэх «Налмэсыр» Олимпиадэ джэгунхэу Шъачэ щыкIуагъэхэм ащыуджыгъ, адыгэ быракъым, адыгэ шъуашэм, нэмыкIхэм афэгъэхьыгъэ мэфэкIхэм язэхэщэн иIахьышIу хелъхьэ.\n«Налмэсым» непэ хэт артистхэр лъэшэу афэразэх ­илъэс зэфэшъхьафхэм ансамблэм Iоф дэзышIагъэхэм. Хореографхэу Варзие Хьаджысмел, Дошуев Хьащыр, Григорий Гальпериныр, Хъоджэе Мурадин, нэмыкIхэри ащыгъупшэхэрэп.\nМузыкантхэу, орэдыIохэу Лъэ­цэрыкъо Ким, Валентин Маншиным, КIыргъ Юрэ, Анзэ­рэкъо Чеслав, Гъонэжьыкъо Аскэр, Тыу Шыхьамчэрый, Зу­баил Хьалим, Iэшъынэ Нэфсэт, Ирыгъо Залим, Дыхъу Фатимэ, Жъудэ Анзор, фэшъхьафхэм адыгэ музыкальнэ искусствэм хэхъоныгъэхэр фашIыгъэх.\nСимболэт Сусан, Хьажэкъо Пщымаф.\n«Налмэсыр» игъэхъагъэхэм ягупсэфылIэрэп. Къэбэртэе-Бэлъ­къарым иансамблэ цIэрыIоу «Кабардинкэр» игъусэу кон­цертхэр Мыекъуапэ, Налщык щызэхащагъэх. Ансамблэу «Дон­бассыр» Мыекъуапэ къыра­гъэ­благъи, концертышхо тикъалэ къыщызэдатыгъ.\nНалмэсыр — осэ ин зиIэ мыжъо лъэпкъ. Ансамблэу «Нал­мэсыр» икъашъохэмкIэ, адыгэ шъуашэр дунаим зэрэщызэрихьэрэмкIэ цIэрыIо хъугъэ. Тхьабысымэ Умар ыусыгъэ орэдэу «Налмэсыр къэшъо» зыфиIорэр ансамблэм къышIы зыхъукIэ рэхьатэу уеплъын плъэ­кIырэп. Гур зэредзэ, пчэгур баеу къэлъагъо. «ШIуфэс къа­шъор» ащ едгъапшэрэп. Къашъо пэпчъ гупшысэ хэхыгъэу хэ­лъым унаIэ теодзэ, уегъэгушхо, адыгэ шэн-хабзэхэр нэгум къы­кIэуцох.\n«Адыгэ уджыхэр», «ХьакIула­щэр», «ЗэфакIор», «IэкIыб къэ­ралхэм ащыпсэурэ тилъэпкъэгъухэм якъэшъо зэхэт», нэ­мыкIхэри жъы хъухэрэп. Лъэпкъым ищыIэкэ-псэукIэ къып­къы­рэкIых. «ЛъэпэчIасэр» Хьа­жэкъо Пщымаф къызыхидзэкIэ, къа­шъомрэ сэнаущыгъэмрэ зэрэзэпхыгъэхэм язакъоп узылъыплъэрэр. ЛIыгъэ шапхъэм къы­пкъырэкIы, орэдышъом пкъынэ-лынэхэр зэлъекIух. Шъонтырпым теорэ артистхэм Кавказ икъу­шъхьэхэр зэпагъэджэжьых, ошъогум икъэргъуагъэ зэбгъэлъэгъу пшIоигъоу макъэхэм уядэIузэ удэплъые.\nСэе фыжьыр ыгъэбыбатэзэ Бэрзэдж Дианэ къашъоу «Ислъамыем» тамэ зэрэритырэм сыд фэдизырэ уеплъыгъэми, гур пшъырэп, артисткэм узыIэпещэ, гуфэбэгъэ шъабэм уеумэхъы. Къашъоу «ЗэфакIор» къэзы­шIырэ артистхэр нэплъэгъу за­къокIэ зэгурэIох, гукIэ зэлъэ­Iэсых. Хъулъфыгъэр лъапэкIэ пчэгум зэрэщыуджырэм сыда анахьэу къыхэбгъэщыщтыр? Ыпкъ ищыгъ, ытамэхэр зэде­штэх, инэплъэгъукIэ пшъэшъэ къэшъуакIом дэгущыIэ. Хъоджэе Аслъан къызэрэтиIуагъэу, «Налмэсым» икъашъохэр къыбгурыIонхэм фэшI гукIэ, псэкIэ уяплъын фае.\n«Налмэсым» июбилей концерт тыгъуасэ Мыекъуапэ зэ­рэ­щыкIуагъэр лъэпкъ искусствэм итарихъ хэкIокIэщтэп. Къэ­ралыгъо гъэпсыкIэ иIэу Адыгеир зыпсэурэр илъэси 100 зэ­рэхъурэм «Налмэсыр» Iоф­шIэгъэ дэгъухэмкIэ пэгъокIы. Рес­публикэм и ЛIышъхьэу Къум­пIыл Мурат, Правительствэм, Парламентым «Налмэсыр» янэплъэгъу ит, итворчествэ осэ ин фашIы.\nОпсэу, Налмэс-Налкъутэу тыгъэм пэшIэтырэр! УишIушIагъэкIэ дунаим лъэгъо нэф щыпхырыпщыгъ. Лъэпкъ къашъом псэ къыпыогъакIэ, тамэу ептырэр гум лъэIэсы, бэгъашIэ мэхъу.\n«Налмэсым» ипчыхьэзэхахьэ зэрэкIуагъэр джыри къыхэ­тыутыщт.\nПредыдущая Шъыпкъагъэ, теубытагъэ хэлъыгъ\nСледущая «Единая Россия» внесла законопроект о наделении гражданских лиц, привлеченных к выполнению задач СВО, статусом ветеранов боевых действий