CC 20220801
De Temporibus Anticristi\nGo to edited text; manuscript transcriptions: CCCC 201, Hatton 113, Bodleian 343\nLeofan men, us is mycel þearf þæt we wære beon þæs egeslican timan þe towerd is. Nu bið swyðe raðe antecristes tima, þæs ðe we wenan magan 7 eac georne witan, 7 þæt bið se egeslicesta þe æfre gewearð syððan þeos woruld ærost gescapen wæs. he byð sylf deofol 7 ðeah mennisc man geboren. Crist is soð god 7 soð mann, 7 antecrist bið soðlice deofol 7 mann. Ðurh crist com eallum middanearde help 7 frofer, 7 ðurh antecrist cymð se mæsta gryre 7 seo mæste earfoðnes þe æfre ær on worulde geworden wearð, 7 eall mancynn forwurde forðrihte gif god his dagas ne gescyrte. Ac god gescyrt his dagas for ðæra þingan þe him gecorene syn 7 he gehealdan habban wile. 7 ðeah on þam fæce þe he bið he gedeð swa mycel to yfele swa næfre ær ne gewearð. Ælcne mann he wile awendan of rihtan geleafan 7 of cristendome 7 bespannan to his unlarum gif he mæg, 7 god hit geþafað him sume hwile for twam þingum. An is ærest þæt men beoð þurh synna swa forð forworhte þæt hi beoð þæs wel wyrðe þæt deofol openlice þænne fandige hwa him fullfyligean wille. Oðer is þæt god wile þæt ða þe swa gesælige beoð þæt hi on rihtan geleafan ðurhwuniað 7 ðam deofle anrædlice wiðstandað, he wile þæt þa beon raðe amerede 7 geclænsode of synnum þurh ða myclan ehtnesse 7 ðurh þæne martirdom ðe hy þonne þoliað, forðam nis nan man þæt ne sy synful 7 ælc man sceal sar ðolian oðþon her oðþon elleshwær be ðam þe he þurh synna geearnað. 7 ðy bið seo ehtnes þonne godum mannum swa stið, forðam þe hy sculon beon raðe geclænsode 7 amerode ær se mycle dom cume. Ða ðe wæron forðferede for hund gearum oððon gyt firnor, wel þa magan beon nu geclænsode. We motan nyde þæt stiðre þolian, gyf we clæne beon sceolan þonne se dom cymð, nu we þæne fyrst nabbað þe þa hæfdon þe wiðforan us wæron. Beþence gehwa hine sylfne be ðam þe he wille, ne cymð ure æfre ænig to godes rice ær we beon æfre ælcere synne swa clæne amerede swa æfre ænig gold mæg clænost amerod weorðan.\nLeofan men, God geþafað þam deofle antecriste þæt he mot ehtan godra manna, forðam þe hi sculon, swa ic ær cwæð, ðurh ða ehtnesse beon geclænsode 7 syððan clæne faran to heofona rice. þa þonne þe his leasungum gelyfað 7 him to gebugað, þam he byrhð her for worulde 7 ða he weorþað her, ac hy sculon raþe æfter ðam ecelice forweorðan 7 aa wunian syððan mid him on þære sweartan helle grunde. Se gesawenlica deofol wyrcð fela wundra 7 segð þæt he god sylfa beo, 7 mid his gedwimerum mæst ælcne man beswicð. 7 þa þe he elles beswican ne mæg, þa he wyle neadunga genydan, gyf he mæg, þæt hi godes ætsacan 7 him to gebugan. Gyf hi ðonne þæt nellað, þonne sculan he ehtnessa mycle 7 eac earmlicne deað geþolian. Eala, gesælig bið þeah se ðe to þam anræde bið þæt he forðam ne awacað, ac witodlice þæra bið ealles to lyt þe he ne beswice, oðþon þurh his searucræftas oðþon ðurh þæne gryre þe he on mancynn set.\nVre drihten crist gehælde fela þæra on life þe unhale wæron, 7 se deofol antecrist gebrocað 7 geuntrumað þa ðe ær hale wæron, 7 he nænne gehælan ne mæg buton he hine ærest awyrde. Ac syððan he þæne mann gebrocod hæfð, syðþan he mæg don swylce he hine gehæle, gyf he geswicð þæs þe he ær þam men to yfele dyde. He byð eal unwrenca full. Ðonne beswicð he swyðe fela manna þurh þæt, þæt he gebrocað mænige man dihlice 7 gehælð eft ætforan mannum þær hy on lociað, þonne geseoð hy hwæt he þonne deð 7 nytan na hwæt he ær dyde. Ælc yfel he mæg don, 7 ælc he deð. He deð þæt fyr cymð ufene, swylce hit of heofonum cume, 7 he mid þam fela forbærnð, ealswa he hwilum ær iobes æhta dyde. Ac se ðe for þæs fyres ege him to gebihð, he sceal aa on helle on ecan bryne wunian. Ne can ic ne æfre ænig man oðrum asecgan fore ealne þone egsan þe ðurh þæne deofol on worulde geweorðan sceal. þonne age we mycle þearfe þæt we god ælmihtigne georne biddan þæt he us gescylde wið þæne egesan 7 us gestrangie swa his willa sy. 7 micele þearfe agan þa ðe þæs timan gebidað þæt hi ware beon 7 þæt hi gemyndige beon þara þinga þe deofles menn oft ær þurh drycræft drugon. Fela þinga dydon ða geogeleras on egypta lande þurh drycræft; ongean þæt ðe moyses þurh godes mihta þar fela wundra worhte. 7 swa we habbað be manegum geræd þe gehwar þurh drycræft mid deofles fultume men mistlice dweledan. Betere eac þæt we nu sum to bisne secgan:\nAn deofles man was hwilan on rome, simon hatte. Se geswencte swyðe þearle twegen mære godes ðegnas; þæt wæs SANCTUS PETRUS 7 SANCTUS Paulus. hy bodedon on rome cristendom ærest, ac se deofles man hi gedrehte 7 þæt folc gelette wundorlice swiðe. He sæde þæt hit eal leasung wære þæt ða godes þegnas bodedan, 7 he worhte þurh drycræft fela wundra ðær menn tolocedon. He dyde æt sumum sæle þæt an æren nædre hy styrede eal swylc heo cuca wære. 7 man hæfde geworht þa on þam dagum on rome anlicnessa, 7 þæt hæðene folc þurh deofles lare weorðe don þa heom for godas; þa he gemacode eac þurh drycræft þæt hy agunnon swylce hi cwice wæron. Ðonne dide petrus þurh godes mihta betere þing. Gehælde mistlice gebrocode menn: Blinde 7 deafe 7 dumbe 7 mistlice gelewede. And þa wearð hit cuð æt nihstan þam casere þe þa on ðam dagum romware weold, eal hu hy hit macedon, 7 mon herede him þearle swiðe þænne simon. Leton ða gedwolan menn swilce he se simon godes sylfes sunu wære. 7 þa het æt nyhstan se casere feccan þænne simon to him. 7 þa ða he him to com 7 him ætforan stod, þa ablende he þurh deofles cræft swa þæs caseres eagan 7 þæra þe him mid wæron þæt heom ðuhte oðre hwile þa hy hine behealdon þæt he wære swylce hit cild wære þæt hy onlocedon; oðre hwile eft swylce he medemre ylde man wære, 7 oðre hwile swylce he eald geðungen man wære; 7 swa on mænige wisan he hiwode þurh drycræft fela leasbregda. 7 þa þa se casere eal swylc geseah, þa wende he þæt hit godes agen bearn wære, 7 se deofles man gealp þæt he eac swa wære, 7 þæt folc him to swyðe þæs gelyfde. Ða wunnan þa godan godes þegnas ongean þæt swyðe 7 sædon þæt he luge, 7 hy eac þurh godes mihta mid manegum godum þingum geswutelodon þæt hy riht hæfdon 7 þæt hit eal leas wæs þæt se þeodloga sæde. Ða æt nyhstan cwæð simon þæt he gecyðan wolde þæt he gode wære. Het þa aræran ænne stepel 7 sæðe þæt he þyder upp stigan wolde 7 englas hine þær underfon scoldon 7 to heofonum ferian. 7 þær eal þæt folc on locode he stah up to ðam stepele 7 of þam stepele hof upp on lyfte swylce he wolde wið ðæs heofones weard. Þa clypode se casere 7 cwæð þæt þa swutol wære þæt hit eal soð wæs þæt he ær sæde, 7 þæt hit eal leasung wære þæt petrus 7 paulus þæt folc mid bregdan. Ða abædon hy uneaðe þæt man geþyldgode sume hwile, oð man wiste to hwam se ende gehwurfe, 7 clypedan þa to gode swiðe georne. hwæt, ða sanctus petrus beseah raðe æfter ðam up to þam lyfte 7 clypode hludre st&efne 7 ðus cwæð: Ic halsige eow deofles gastas þe þæne deofles mann geond þa lyft feriað 7 ðurh þæt men bepæcað, þæt ge þurh godes ælmihtiges bebod hine nu ða forlætan þæt he næfre leng mid his mane menn ne beswice. Sona swa he hit gecweden hæfde, þa forleton hy hine 7 he hreas nyðer 7 feoll þæt he eall tobærst. Ða wæs swytol godes miht, þeah he þæs deofles gedwyld lange ær þafode. Eac we habbað on bocum geræd þæt fela oðra deofles manna wide wæron þe godes þegnas oft þurh deofles cræft swyðe geswencton 7 folc swyðe gedwealdon, ac hit þincð us to langsum nu to gereccanne. Ge magan þeah be þissum anum gecnawan þa he ðurh deofol swilcne cræft hæfde ongean swylce godes þegnas swylce wæs sanctus petrus 7 sanctus paulus, æthweg hit bið þonne se deofol sylf cymð þe ana cann eall þæt yfel 7 ealle þa drycræftas þe æfre ænig mann æfre geleornode. 7 eal he hit cyð þonne openlice þurh hine sylfne þæt he oft ær dyde þurh ða ungesæligan þe his larum filigdon.\nSe sylfa deofol þe on helle is, þæt is se þe þonne wyrð on þam earmsceapenan men antecriste 7 bið soðlice ægðer ge deofol ge man. 7 he eall mancyn þonne openlice swyðor gedrecð 7 gedwelað þonne hit æfre ær wurde. We agan þy swyðe mycle þearfe þæt we wið swylcne ege wære beon 7 eac þa warnian þe swylc nyton swylc towerd is. Forðam þe hit is nyr þam timan þonne ungelærede men gelyfan willan. 7 þæt is gesyne þy is ðeos woruld fram dæge to dæge wyrse 7 wyrse. Eac ic secge to soðe þæt deofol wyle ælces mannes geðanc, gyf he mæg, swyðe gelettan þæt he hit na ne understande, þeah hit him man secge, ne hine wið þæt ne warnige 7 ðurh þæt wyrð mæst manna beswicen þe hy ne beoð swa wære ne swa wel gewarnode ær swa hy beðorfton. La, hwæt is se man on life buton hine god ælmihtig gehealde, 7 he ær gewarnod þe bet sy, þæt he þonne ðurh deofol beswicen ne wyrðe? Ac utan warnian us georne 7 geearnian to gode þæt he us gescylde swa his willa sy. Utan habban anrædne geleafan 7 fæstræde geþanc to urum drihtne. þonne, þeah hit gebyrige þæt we þære yrmðe gebidan sculon 7 on þisum life earfoða adreogan, þeah gif we ne awaciað, ac þurhwuniað on rihtan geleafan, god us forsceawað ece reste. On godes naman ic bidde þæt cristenra manna gehwylc hine sylfne georne beþence 7 geornlice to gode gebuge, 7 from synnum gecyrre 7 geearnige þæt he gemanian habban mote on heofona rice mid þam þe leofað 7 rixað a butan ende, amen.