CC 20220801
King Alfred's Preface to His Translation of\nGregory the Great's Pastoral Care\nÆlfred Kyning hateð gretan Wærferð Biscep his wordum luflice ond freondlice; ond ðe cyðan hate ðæt me com swiðe oft on gemynd, hwelce wiotan iu wæron giond Angelcynn, ægðer ge godcundra hada ge woruldcundra; ond hu gesæliglica tida ða wæron giond Angelcynn; ond hu ða kyningas ðe ðone onwald hæfdon ðæs folces Gode ond his ærendwrecum hiersumedon; ond hie ægðer ge hiora sibbe ge hiora siodu ge hiora onweald innanbordes gehioldon, ond eac ut hiora eðel rymdon; ond hu him ða speow ægðer ge mid wige ge mid wisdome; ond eac ða godcundan hadas, hu giorne hie wæron ægðer ge ymb lare ge ymb liornunga, ge ymb ealle ða ðiowotdomas ðe hie Gode don scoldon; ond hu man utanbordes wisdom ond lare hieder on lond sohte; ond hu we hie nu sceoldon ute begietan, gif we hie habban sceoldon.\nSwæ clæne heo wæs oðfeallenu on Angelcynne ðæt swiðe feawa wæron behionan Humbre ðe hiora ðeninga cuðen understondan on Englisc, oððe furðum an ærendgewrit of Lædene on Englisc areccean; ond ic wene ðætte noht monige begiondan Humbre næren. Swæ feawa hiora wæron ðæt ic furðum anne anlepne ne mæg geðencean be suðan Temese ða ða ic to rice feng. Gode ælmihtegum sie ðonc ðætte we nu ænigne onstal habbað lareowa. Ond forðon ic ðe bebiode ðæt ðu do swæ ic geliefe ðæt ðu wille, ðæt ðu ðe ðissa woruldðinga to ðæm geæmetige swæ ðu oftost mæge, ðæt ðu ðone wisdom ðe ðe God sealde ðær ðær ðu hiene befæstan mæge, befæste. Geðenc hwelc witu us ða becomon for ðisse worulde, ða ða we hit nohwæðer ne selfe ne lufodon ne eac oðrum monnum ne lefdon! Ðone naman ænne we lufodon ðætte we Cristne wæren, ond swiðe feawa ða ðeawas.\nÐa ic ða ðis eall gemunde, ða gemunde ic eac hu ic geseah, ær ðæm ðe hit eall forhergod wære ond forbærned, hu ða ciricean giond eall Angelcynn stodon maðma ond boca gefylda, ond eac micel mengeo Godes ðiowa; ond ða swiðe lytle fiorme ðara boca wiston, for ðæm ðe hie hiora nanwuht ongietan ne meahton, for ðæm ðe hie næron on hiora agen geðiode awritene. Swelce hie cwæden, "Ure ieldran, ða ðe ðas stowa ær hioldon, hie lufodon wisdom, ond ðurh ðone hie begeaton welan ond us læfdon. Her mon mæg giet gesion hiora swæð, ac we him ne cunnon æfter spyrigean. Ond for ðæm we habbað nu ægðer forlæten ge ðone welan ge ðone wisdom, for ðæm ðe we noldon to ðæm spore mid ure mode onlutan."\nÐa gemunde ic hu sio æ wæs ærest on Ebrisc geðiode funden, ond eft, ða hie Creacas geliornodon, ða wendon hie hie on hiora agen geðiode ealle, ond eac ealle oðre bec. Ond eft Lædenware swæ same, siððan hie hie geliornodon, hie hie wendon ealla ðurh wise wealhstodas on hiora agen geðiode. Ond eac eall oðra Cristna ðioda sumne dæl hiora on hiora agen geðiode wendon. For ðy me ðyncð betre, gif iow swæ ðyncð, ðæt we eac sume bec, ða ðe niedbeðearfosta sien eallum monnum to wiotonne, ðæt we ða on ðæt geðiode wenden ðe we ealle gecnawan mægen, ond gedon, swæ we swiðe eaðe magon mid Godes fultume, gif we ða stilnesse habbað, ðætte eall sio gioguð ðe nu is on Angelcynne friora monna, ðara ðe ða speda hæbben ðæt hie ðæm befeolan mægen, sien to liornunga oðfæste, ða hwile ðe hie wel cunnen Englisc gewrit arædan. Lære mon siððan furður on Lædengeðiode ða ðe mon furðor læran wille ond to hierran hade don wille.\nÐa ic ða gemunde hu sio lar Lædengeðiodes ær ðissum afeallen wæs giond Angelcynn, ond ðeah monige cuðon Englisc gewrit arædan, ða ongan ic ongemang oðrum mislicum ond manigfealdum bisgum ðisses kynerices ða boc wendan on Englisc ðe is genemned on Læden Pastoralis, ond on Englisc Hierdeboc, hwilum word be worde, hwilum andgit of andgiete, swæ swæ ic hie geliornode æt Plegmunde minum ærcebiscepe, ond æt Assere minum biscepe, ond æt Grimbolde minum mæssepreoste. Siððan ic hie ða geliornod hæfde, swæ swæ ic hie forstod ond swæ ic hie andgitfullicost areccean meahte, ic hie on Englisc awende, ond to ælcum biscepstole on minum rice wille ane onsendan; ond on ælcre bið an æstel, se bið on fiftegum mancessa. Ond ic bebiode on Godes naman ðæt nan mon ðone æstel from ðære bec ne do, ne ða boc from ðæm mynstre-- uncuð hu longe ðær swæ gelærede biscepas sien, swæ swæ nu, Gode ðonc, welhwær siendon. For ðy ic wolde ðætte hie ealneg æt ðære stowe wæren, buton se biscep hie mid him habban wille, oððe hio hwær to læne sie, oððe hwa oðre bi write.