Yucepu Ogwoko Jo me Ode | Niye me Ada\nDUL ME APARABONGWEN\nEn Ogwokogi, Opitogi, Odiyo Cwinye\n1, 2. (a) Alokaloka ango ma Yucepu ki jo me ode onongo gukemme kwede? (b) Kwena marac ango ma Yucepu onongo myero otit bot dakone?\nYUCEPU otingo yec mukene oketo i nge kana. Go calle ma tye ka ngiyo piny ma pud ocido woko i Beterekem kun dongo but kana motmot. Tamme onongo tye anyim i twon wot mabor me cito i Ejipt! I rok mapat, leb mapat, cik me tekwaro mapat—jo me ode tika gibitwero kemme ki twon alokaloka madit kit meno?\n2 Pe obedo yot me tuco kwena marac man bot dakone me amara Maliam, ento Yucepu ocamo co ci otite. En otite lok i kom kwena ma malaika okelle ki bot Lubanga i lek ni: Kabaka, Kerode onongo mito neko latingi matidi-ni! Gin gutugo wot cutcut. (Kwan Matayo 2:13, 14.) Maliam obedo ki twon par madit. Anga ma twero bedo ki tam me neko latinne ma balle mo pe dok pe twero wano ngat mo-ni? Maliam ki Yucepu onongo pe gitwero niang. Ento gugeno Jehovah, pi meno guyubbe me wot.\n3. Tit kit ma Yucepu ki jo me ode gua kwede ki i Beterekem. (Nen bene cal.)\n3 Jo me Beterekem gunino bokbok kun pe gungeyo lok ma tye ka bino, ento Yucepu, Maliam, ki Yecu gulwi gucito woko ma piny col. Gucako wot kun gikemo tung piny, ma te polo dong ocako ware tung kunyango, Yucepu myero obed ni obedo ka penyo wiye i kom gin ma tye anyim. I yo ango ma lapa bao mamwa obitwero kemme ki twon min lweny i kom Catan nyo Kerode? Tika ebitwero pito jo me ode? Tika en bidiyo cwinye i tiyo tic matek ma Lubanga Jehovah oketo i wiye me gwoko ki dong pito latin ma kite dok pat-ti? Yucepu onongo okemme ki jami matego mada. Ka watye ka neno kit ma en ocobo kwede tic ma tye i wiye, wabineno bene kit ma wego i kare-ni kacel ki wan ducu omyero walub lanen me niye pa Yucepu.\nYucepu Ogwoko Jo me Ode\n4, 5. (a) Kwo pa Yucepu olokke matwal nining? (b) Lamaliaka ocuko cwiny Yucepu me tiyo tic ma kiketo i wiye nining?\n4 I dwe mogo manok angec ki i bomagi me Najaret, Yucepu onongo ni kwone olokke woko matwal i nge tongo keny i kom nya pa Eli. Yucepu onongo ngeyo Maliam macalo latin dako ma maro Jehovah kacel ki cikke. Ento en dok oniang ni Maliam ogamo ic! Pi meno, en omoko tamme me keto kenygi laling ling pi gwoko nying Maliam. * Ento, lamalaika oloko kwede i lek, kun tito ni Maliam ogamo ic ki teko pa cwiny maleng pa Jehovah. Lamalaika-ni omedo ni awobi ma en obinywalo-ni “bilaro dano ki i balgi.” En ojingo cwiny Yucepu ni: “Pe ilwor kwanyo Maliam me bedo dakoni.”—Mat. 1:18-21.\n5 Yucepu, ma obedo dano ma kite atir dok lawiny-nyi, otimo gin ma kiwacce. En otingo twon tic mapek i wi gwoke: tic me pito ki gwoko awobi ma pe obedo mere ento ma pire tek mada bot Lubanga. I ngeye, ma lubbe ki cik pa luloc, Yucepu kacel ki dakone ma oyac gucito i Beterekem pi cone. Kunu aye ka ma kinywalo iye latin-ni.\n6-8. (a) Gin ango ma otimme ma oloko kwo pa Yucepu ki jo me ode dok omedo? (b) Ngo ma nyuto ni nen calo Catan aye ocwalo “lakalatwe” ca? (Nen bene lok ma tye i tere piny.)\n6 Yucepu pe odwoko jo me ode cen i Najaret. Ma ka meno, gin gugony i Beterekem, mairo ma pe bor ki Jerucalem. Gin onongo lucan, ento Yucepu otimo jami ducu ma en twero me gwoko Maliam ki Yecu wek pe guden can. I nge kare manok, gin gunongo ot mo matidi me bedo. Ci, i kare ma Yecu dong onongo pe obedo latin lakere—gwok nyo ma romo mwaka acel—gin mo dok oloko kwogi atura.\n7 Co mogo dok gutuc, luryeko ma gua Tung Wokceng, nen calo wa i bor piny i Babilon. Gin gulubo lakalatwe mo paka wa i gang pa Yucepu ki Maliam kun gitye ka yenyo latin ma omyero obed kabaka pa Lujudaya. Co magi gubedo jo ma wor mada.\n8 Kono onongo gingeyo onyo pe, luryeko magi guketo kwo pa latin Yecu ka mading adada. “Lakalatwe” ma gin gulubo-ni kong oterogi wiati i Jerucalem, pe i Beterekem. * Ki kunu, gin gutito bot Kabaka Kerode ma kite rac-ci ni gitye ka yenyo latin mo ma myero obed kabaka pa Lujudaya. Lokgi-ni otugi miyo nyeko omako laco me to.\n9-11. (a) I yo ango ma Jehovah, ma tekone kato pa Kerode nyo Catan onongo tye i lok man? (b) Cafari me cito i Ejipt obedo pat ki kit ma kitito kwede i lok me ododo pa jo macon nining?\n9 Ki yomcwiny madit, Jehovah, ma tekone kato teko pa Catan nyo pa Kerode onongo bene tye i lok-ki. I yo ango? Tye ni, i kare ma luryeko-ni guo i gang pa Yecugi ci guneno en kacel ki mine, gukelo mic, ento pe gupenyo gin mo pire. Omyero obed ni obedo me ur tutwal bot Yucepu ki Maliam me nongo ni gitye ki “jabu ki odok luban ki murra” atura—jami ma welgi lamal mada! Luryeko-ni onongo gimito dok cen bot Kabaka Kerode wek gitit bote ka ma ginongo iye latin-ni. Ento, Jehovah pe oye. En oniango luryeko-ni ki i lek ni omyero gudok cen tugi ki yo mapat.—Kwan Matayo 2:1-12.\n10 Manok keken i nge a pa luryeko-ni, Yucepu onongo lok ki bot malaika pa Jehovah ma ocikke ni: “A malo, kwany latin ki minne, ring ilar kwedgi Ejipt, ci wubed kunnu nio wang ma awaco lok botwu, pien Kerode dong cok yenyo latin man wek enek woko.” (Mat. 2:13) Dong, kit ma waneno kwede i acakki me dul-li, Yucepu oa oyotoyot. En oketo kwo pa latinne anyim makato gin mo keken ci otero jo ode i Ejipt. Kit ma luryeko ca gukelo mot me jami ma welgi lamal-li, Yucepu onongo dong tye ki jami ma twero konyo jo me ode i kare me cafarigi.\nYucepu otiyo matek labongo paro pi mitine, pi gwoko kwo pa latinne\n11 Lok me ododo pa jo macon lacen guloko lok me wot pa joni i Ejipt woko, ma giwaco ni latin Yecu otiyo ki tango oweko wotgi odoko cok, oweko luyak pe owanogi, ki ni oweko kadi wa yat otit okulle wa piny ma mine opwono mere mot. * Ento i lok ada, cafari ca obedo bor dok guol kun bene pe gingeyo gin ma tye anyim.\nYucepu ojalo bedo ki kuc pi tyen lok me gwoko jo me ode\n12. Lunywal ma gitye ka pito lutinogi i lobo marac-ci gitwero pwonyo gin ango ki bot Yucepu?\n12 Lunywal giromo pwonyo jami mapol ki bot Yucepu. En ojalo ticce kacel ki kwo mayot pi gwoko jo me ode ki i gin marac. Nen ka maleng ni, en oneno jo me ode calo mot ma oa ki bot Jehovah. Lunywal i kare-ni gipito lutinogi i lobo marac, ma opong ki jami maraco ma balo nyo keto kwo pa jo matino ka mading. Ber mada ka mege ki wege gitiyo kacel kit ma Yucepu otimo, kun gitiyo matek me gwoko lutinogi ki i jami ma kit meno!\nYucepu Opito Jo me Ode\n13, 14. Pingo Yucepu ki Maliam gudok cen i Najaret pi pito lutinogi?\n13 Nen calo jo me ot-ti pe guri i Ejipt, pien lamalaika onguko niango Yucepu ni Kerode oto woko. Yucepu odwoko jo me ode cen tugi. Lok macon pa lanebi onongo owaco ni Jehovah bilwongo wode “nia ki i Ejipt.” (Mat. 2:15) Yucepu okonyo me cobo lok pa lanebi meno, ento en onongo obitero jo me ode kwene?\n14 Yucepu ogwokke. En obedo ryek me lworo Arkelao, ngat ma oleyo loc pa Kerode, ma bene onongo rac dok laneko. Cwiny maleng otelo Yucepu me tero jo me ode tung kumalo i boma me Najaret i Galilaya, ka mabor ki Jerucalem ma yub maraco tye iye. Kunu aye ka ma en ki Maliam gupito iye lutinogi.—Kwan Matayo 2:19-23.\n15, 16. Tic pa Yucepu twero bedo ni okwako gin ango, dok jami tic ango ma en oromo bedo ni otiyo kwedgi?\n15 Gin gukwo kwo me rwom ma piny—ento kwone pe obedo mayot. Baibul lwongo Yucepu ni obedo lapaa bao, ma meno onongo gwaro tic ki bao i yo mapol calo tongo yat, ywayone, twoyone pi tic kwede i gero ot, yeya, wi pem, ayoko, ki jami mukene me tic i poto. (Mat. 13:55, Baibol pa Katoli) Onongo obedo tic matek. Lapaa bao i kare me Baibul onongo pol kare tiyo i nyim doggola me otte nyo i kabedo mo macok ki ode.\n16 Yucepu otiyo ki jami tic mapat pat, mukene gwok olakogi ki bot wonne. Twero bedo ni otiyo ki mucumeno, latong/lee, nyondo, odok, lapim, cumar, ki jami mukene mapol kadi bed welgi tek.\n17, 18. (a) Ngo ma Yecu opwonyo ki bot wonne ma opite? (b) Pingo onongo mitte ni Yucepu myero oti matek i ticce me payo bao?\n17 Go kong cal pa Yecu ka tye ka neno wonne ma tye ka tic. Yecu oketo wange i kom tic mo keken ma Yucepu timo, myero obed ni omaro kero ma wonne tiyo kwede ki kore ma ongwel, diro me tic ki cinge, ki diro me tic ma nen i wange. Gwok Yucepu ocako nyuto ki wode kit me timo jami mogo mayot calo cwero bao wek obed pwot. Myero obed ni opwonyo Yecu ki apokapoka ma tye i kin bao ma en tiyo kwede—me laporre, olam, kworo, nyo jeituni.\nYucepu opwonyo wode me doko lapa bao\n18 Yecu onongo ngeyo ni en cing matek ma tongo yat, ywayo, ka payo ci kubo kingi-ni aye cing acel ma otinge dok oyenge wek eling, kacel ki lutinogi mukene-ni ducu dok opitogi ducu kacel ki mingi. Ada, Yucepu ki Maliam onongo gitye ki lutino ma romo abicel ma gitye ka dongo, medo i kom Yecu. (Mat. 13:55, 56) Onongo mitte ni Yucepu oti matek me pito gin ducu.\nYucepu oniang ni konyo jo me ode me dongo watgi ki Lubanga aye obedo gin ma pire tek loyo\n19. Yucepu okonyo jo me ode me bedo ki wat macok ki Lubanga nining?\n19 Ento Yucepu onongo ngeyo ni gwoko jo me ode me bedo ki wat macok ki Lubanga aye pire tek loyo. Pi meno, en okwanyo kare me pwonyo lutinone ki lok i kom Lubanga Jehovah ki cikke. En ki Maliam kare ki kare gubedo ka tero lutinogi i kacokke pa Lujudaya, ka ma kikwano iye Cik ki dwan malongo ka kitito tyene. Gwok Yecu onongo tye ki lapeny madwong i ngeye, ma Yucepu otemme matek me gamogi. Yucepu bene otero jo me ode i kwer ma timme i Jerucalem. Pi terogi i kwer me Kato, twero bedo ni Yucepu otero cabit aryo i yo me woto wot me mairo 75, ka dok dwogo cen paco.\nYucepu kare ki kare otero jo me ode ka woro Lubanga i Jerucalem\n20. Luwi odi ma gubedo Lukricitayo giromo lubo lanen ma Yucepu oweko nining?\n20 Luwi odi ma gubedo Lukricitayo i kare-ni gilubo yo acel-lu. Gin gijalle pi lutinogi, kun giketo pwonyo lutinogi ki lok ada me bedo gin ma pire tek loyo nongo jami me kom. Giyelle ki tekogi ducu me bedo ki woro macalo jo me ot i paco ki dok cwalo lutinogi i cokke kacel ki gure madito. Calo Yucepu, gin gingeyo ni pe tye gin mo maber ma gitwero timone bot lutinogi ma loyo pwonyogi ki lok i kom Jehovah.\n“Wabedo ka Yenyi kun Wakumo”\n21. Ngo ma onongo timme bot jo me ot pa Yucepu i kare me Kato, dok i nge nino adi ma Yucepu ki Maliam guniang ni Yecu pe?\n21 I kare ma Yecu tye ki mwaka 12, Yucepu otero jo me ode i Jerucalem kit ma jwi. Onongo obedo nino me Kato, kare me yomcwiny, dong jo me odi mapol onongo giwoto kacel me cito kunu. Ka dong gicok o ma gineno cere/tur me Jerucalem, jo mapol onongo giwero wer me jabuli me ito malo. (Jab. 120-134) Boma madit man nen calo nongo opong ki dano alip miya mapol ata. I ngeye, jo me odi magi gicako wot me dok cen gang. Nen calo pi jami mapol me atima, Yucepu ki Maliam gutamo ni Yecu bene tye ka wot ki jo mukene-ni, gwok ki wadigi mukene. Nio ma dong guwoto pi nino acel ma Jerucalem odong angec mabor, ka guniang ni Yecu kara pe!—Luka 2:41-44.\n22, 23. Ngo ma Yucepu ki Maliam gutimo i kare ma latingi orweny, dok Maliam owaco lok ango i kare ma gunonge?\n22 Ki poto cwiny, gin gudok cen ki korgi i Jerucalem. Kong igo kit ma dano onongo dong nok kwede i boma-ni i kare ma gitye ka yenyo latingi. Kono en tye kwene? I nino me adek me yenye, Yucepu mono pe ocako tamo ni tic ma Jehovah omiye me gwoko latin-ni dong oloye woko? Motmot, gucito i ot pa Lubanga. Guyenye kunu nio ka gudonyo ka mo ci gunongo jo ma gukwano matek, ma gingeyo Cik maber gitye gugure kunu dok Yecu onongo tye obedo i kingi! Go kong kit ma cwiny Yucepu ki Maliam okwe kwede!—Luka 2:45, 46.\n23 Yecu onongo tye ka winyo lok pa jo mukwano-ni kun penyogi ki lapeny. Co magi gubedo ki ur i kom niango ma latin-ni tye kwede kacel ki lapennye. Lokke ocungo wi Maliam ki Yucepu woko. I lok ma kicoyo i Baibul, Yucepu oling mot. Ento lok pa Maliam miyo waniang kit ma onongo giwinyo kwede: “Latinna, pingo itimowa kit man? Nen woru ki an wabedo ka yenyi kun wakumo.”—Luka 2:47, 48.\n24. Baibul nyuto kit ma bedo lanyodo pe yot kwede nining?\n24 Dong Lok pa Lubanga tiyo ki lok manok man me niangowa ni bedo lanywal pe obedo gin mayot. Twero keto dano i lyeto kadi bed latinne pe ki roc! Bedo lanyodo i kare man ma lobo tye marac-ci twero kelo ‘kumo,’ ento wege ki mege giromo bedo ki kwe cwiny me ngeyo ni Baibul loko i kom peko ma girwatte kwede.\n25, 26. Yecu ogamo lok pa lunyodone nining, dok Yucepu kono owinyo nining pi lok pa wode?\n25 Yecu onongo odong cen i kabedo acel keken ma weko en winyo ni etye cok loyo ki Wonne me polo, Jehovah, kun pwonyo lok ma en twero pwonyone i kome. En ogamo lok pa lunyodone i yo macek ni: “Iyenya wunu pingo? Mom ingeyo wunu ni an myero abed i ot a Pappa?”—Luka 2:49, Baibul me leb Lango.\n26 Yucepu myero obed ni otamo i kom lok meno tyen mapol. Gwok obedo ki awaka i kom lok meno. En onongo otiyo matek me pwonyo wode-ni me maro Lubanga Jehovah. I kare meno ma en pud awobi, Yecu ongeyo kit ma wego ma lamar bedo kwede, pi wat macok ma gin gubedo kwede ki Yucepu.\n27. Macalo wego, mot ango ma itye kwede, dok pingo omyero wi opo i kom lanen pa Yucepu?\n27 Ka in macalo wego inyuto bot lutinoni mar dok igwokogi, ci itwero konyogi me neno Jehovah calo Wongi me polo dok miyo gin giniang ni en maro dok gwokogi. I yo acel-lu, ka ngat ma inyomo tye ki lutino ma pe meri, po i kom lanen pa Yucepu ci igwok latin acel acel maber calo ngat ma pire tek. Kony lutino meno me nyiko cok ki Wongi me polo, Jehovah.—Kwan Jo Epeco 6:4.\nYucepu Odiyo Cwinye dok Obedo Lagen\n28, 29. (a) Ngo ma lok ma kicoyo i Luka 2:51, 52 onyuto i kom Yucepu? (b) Yucepu okonyo wode me dongo kun medde i ryeko nining?\n28 Baibul loko lok manok keken i kom kwo pa Yucepu, ento pire tek me nenone. Wakwano ni Yecu ‘obedo kun winyo’ lunywalle. Wakwano bene ni “Yecu odongo kun medde i ryeko, dok kun medde ki nongo pwoc ki bot Lubanga ki bot dano bene.” (Kwan Luka 2:51, 52.) Lok magi nyuto ngo i kom Yucepu? Nyuto jami mapol. Wapwonyo ni Yucepu omedde ki telo wi jo me ode, pien wode ma pe ki roc obedo ki woro i kome kun bedo i te locce.\n29 Wapwonyo bene ni Yecu odongo kun medde ki ryeko. Ngene kene ni Yucepu okonyo Yecu me dongo i yo ma kit man. I kare maca, onongo tye carolok mo ma Lujudaya giworo. Carolok meno pud tye wa i kare-ni dok kitwero kwanone. Carolok-ke waco ni co me rwom ma malo aye twero doko ryek, ento lutic calo lupaa bao, lupur, lutet tet, “pe gitwero poko kin gin matir ki ma pe atir; dok pe gitwero bedo ka ma kiloko iye carolok.” Ento lacen, Yecu onyuto goro pa carolok meno. Macalo awobi, en owinyo tyen mapol ka wonne ma obedo lapac mamwa, opwonye lok i kom “gin matir ki ma pe atir” i wang Jehovah! Labongo akalakala mo, otimme tyen mapol.\n30. Yucepu onyuto lanen maber ango bot luwi odi i kare-ni?\n30 Watwero neno tic pa Yucepu i dongo pa Yecu. Yecu odongo odoko laco matek ma kome yot, pien kigwoke maber macalo awobi. Medo i kom meno, Yucepu opwonyo wode ki diro me tic cinge. Onongo pe kingeyo Yecu calo wod pa lapa bao keken ento calo “lapac” bene. (Mar. 6:3) Dong pwony pa Yucepu-ni otiyo maber. Luwi odi omyero gubed ki ryeko me lubo lanen pa Yucepu, kun gipwonyo lutinogi me ngeyo kit me timo tic mogo ma miyo gitwero gwokke kengi.\n31. (a) Lok ma kicoyo nyuto ngo i kom kare ma Yucepu oto kwede? (Ti ki bok bene.) (b) Lanen ango ma Yucepu oweko botwa me aluba?\n31 Ka wao i lok ma kicoyo i Baibul ka ma kibatija iye Yecu ma mwakane romo 30, wanongo ni pe dong kiloko i kom Yucepu matwal. Lok ma tye nyuto ni Maliam onongo dong odoko dako-to i kare ma Yecu ocako kwede ticce me pwony. (Nen bok ma wiye tye ni “ Yucepu Oto Awene?”) Ento, tic pa Yucepu odong ma nen ka maleng—lanen maber adada pa wego ma ogwoko jo me ode, dok opitogi, kun timo man nio wa i agikki. Ber mada pi wego mo keken, lawi ot mo keken, nyo Lakricitayo mo keken me lubo lanen me niye pa Yucepu.\nYucepu Oto Awene?\nWangeyo ni Yucepu onongo pud kwo i kare ma Yecu tye ki mwaka 12. I mwaka meno, bulu ma Lujudaya mapol onongo gicako pwonyo tic cing ki bot wongi dok ma gio mwaka 15 nongo dong gitiyo kacel. Myero obed ni Yucepu obedo kwo pi kare mo olo mumiyo opwonyo Yecu me doko lapa bao. Yucepu mono onongo pud kwo i kare ma Yecu ocako ticce me pwony ma dong tye ki mwaka 30? Pe wageno ka onongo pud kwo. Kiloko i kom min Yecu, omegine, ki lumegine ni onongo pud gikwo, ento pe kiloko i kom Yucepu. Kilwongo bene Yecu kicel ni “wod pa Maliam,” pe wod pa Yucepu. (Mar. 6:3) Baibul nyuto ni Maliam onongo dong timo jami ducu pire kene, labongo penyo twero pa cware. (Jon 2:1-5) Meno onongo pe gin ma timme i kare me Baibul nikwanyo ka en obedo da-to. I agikkine ma Yecu dong cok to, en oweko minne i te gwok pa lakwena Jon. (Jon 19:26, 27) Ka onongo Yucepu pud tye kwo, kono onongo Yecu pe otimo meno. Dong, nen calo Yucepu oto ma Yecu onongo pud awobi. Macalo awobi madit loyo ki paco, Yecu omako tic me payo bao ci ogwoko kwede jo me otgi nio wa i kare me batijane.\n^ para. 4 I kare ca, tongo keny onongo kitero cokcok ma rom aroma ki nyom.\n^ para. 8 “Lakalatwe” man pe obedo lakalatwe man ata ma jwi nen i dyewor; nyo ni Lubanga aye ma ocwalo. Ngene kene ni, Catan otiyo ki lakalatwe me timo tango man pi cobo yubbe macol me neko Yecu.\n^ para. 11 Baibul nyuto ka maleng ni tango me acel pa Yecu, nyo ‘lanyut ma okwongo,’ otimme ma Yecu dong kibatija woko.—Jon 2:1-11.\nYucepu otimo ngo me gwoko jo me ode?\nYucepu opito jo me ode nining?\nNgo ma nyuto ni Yucepu odiyo cwinye i tic ma Lubanga omiye?\nI yo ango ma imito ni ilub lanen pa Yucepu?\nYucepu Ogwokogi, Opitogi, dok Odiyo Cwinye