Waponj lemandha | Mi ponji\n“E Yehova, . . . udul lembe peri en e andha.”​—ZAB. 119:159, 160.\nWER: 29, 53\nWacikara niketho wiwa i kum lembang’o kinde ma waberweyo lembanyong’a?\nPirang’o watie ku Sanduku mi jamtic mi ponjo Biblia ku dhanu?\nIbemito itii cuu ku jamtic ma kani?\n1, 2. (a) Tic ma kani ma pire bino tek akeca i kwo pa Yesu? (b) Wacikara nitimang’o kara watim tic cuu ‘karacelo ku Mungu’?\nYESU KRISTU ular ubino jagob bau, man i ng’eye edoko japonji. (Mk. 6:3; Yoh. 13:13) Egam etimo tic ario maeno zoo cuu mandha. Kinde m’ebino jagob bau, eponjo nitio ma ber ku jamtic pare ma tung’ tung’ pi niyiko bau udok ni piny ma jucopo tio ko. Kinde m’ebino japonji ke, etio ku ng’eyong’ec m’ebino ko iwi Lembagora pi nikonyo dhanu ma jubed jucayu kara ginyang’ i lemandha mi Lembe pa Mungu. (Mat. 7:28; Lk. 24:32, 45) Saa ma Yesu udoko ku oro 30, ejigo tic mi gobo bau, man ecaku ponjo dhanu, pilembe eng’eyo nia eno re ma tie tic ma pire tek nisagu m’ukwayu etim. Ewacu nia thelembe acel m’uketho Mungu uore i ng’om ubino rweyo lembanyong’a mi Ker. (Mat. 20:28; Lk. 3:23; 4:43) Rweyo lembanyong’a ubino tic ma pire tek akeca i kwo pa Yesu, man ebed emito jumange de gitim ve en.​—Mat. 9:35-38.\n2 Tin, dhanu ma pol m’i kindwa gitie ngo jugob bau, ento wan ceke wabeponjo dhanu ku lembanyong’a. Eno tie tic ma pire tek magwei, pilembe Mungu de ubedikere i ie. Biblia uyero nia watie “jutic ma watimo karacelo waku Mungu.” (1 Kor. 3:9; 2 Kor. 6:4) Watie ku paru ma rom ku pa jagor Zaburi m’uyero kumae: “Udul lembe peri en e andha.” (Zab. 119:159, 160) Ma jiji mbe, lembe pa Yehova utie lemandha. Pi thelembe maeno re ma wamito wakor “lemandha cu” saa ma waberweyo lembanyong’a. (Som 2 Timoteo 2:15.) Waii nitio cuu akeca ku Biblia, pilembe etie jamtic ma kwong’a ma waponjo ko dhanu iwi Yehova, iwi Yesu man iwi Ker pa Mungu. Kara watim tic mi lembanyong’a ma ber, dilo pa Yehova umio iwa jamtic mange ma pigi tek, man ubekwayu wang’ei nitio kugi bende. Jamticne ginwang’iri i Sanduku mwa mi ponjo Biblia ku dhanu.\n3. Ka wani tic mi lembanyong’a, wacikara niketho wiwa zoo i kum lembang’o? Nimakere ku Tic mi Jukwenda 13:48, wacikara nisayu kit dhanu ma nenedi?\n3 Saa moko icopo penjiri nia pirang’o walwong’o sanduku maeno nia Sanduku mi jamtic mi ponjo Biblia ku dhanu, ento ungo Sanduku mi jamtic mi rweyo lembanyong’a. Walwong’e kumeno, pilembe “nirweyo” thelembene tie ninyutho rwonglembe moko; en ke “niponjo” utie nikoro i rwonglembe maeno i ayi ma ng’atini nyang’ i ie, kara ucwale nitio ku lembe m’ebeponjone. I dong’ nindo maeni mi kajikceng’, wacikara niketho wiwa zoo i kum caku ponji mi Biblia ku dhanu, man niponjogi ku lemandha kara gidok julub pa Kristu. Eno nyutho nia ukwayu wamiara niyenyo dhanu ma ‘gitie ayika pi kwo ma rondo ku rondo’ man wakonygi kara gicak timo ni Yehova.​—Som Tic mi Jukwenda 13:44-48.\n4. Wacopo nwang’u dhanu ma ‘gitie ayika pi kwo ma rondo ku rondo’ nenedi?\n4 Wacopo nwang’u dhanu ma ‘gitie ayika pi kwo ma rondo ku rondo’ nenedi? Jukristu mi rundi ma kwong’a gibed ginwang’u dhanu ma kumeno kende kende i tic mi rweyo lembanyong’a. Yesu uyero ni julub pare kumae: “I adhura kadi i pacu ceke ma tek wubimondo i ie, wuyeny ng’atu m’uromo i ie.” (Mat. 10:11) Tin wan bende wacikara nitimo kumeno. I andha, ka ng’atini ubemaru ngo niwinjowa, kan etie ku kuhaya, man ebedieng’ ungo ning’eyo Mungu, wadiye ngo nia ewinj lembanyong’a. Ento wadwaru ju ma gimaru niwinjowa, ju ma gitie ku jwigiri man ma giyenyo andhandha ning’eyo lemandha. Wacopo poro tic mwa mi dwaru dhanu ku tic mi gobo bau ma Yesu ubed utimo. Pi niyiko dhogola, mberembere, kunoke piny mange, ugam ukwayu mi kwong’o elar enwang’ bau ma cuu, kan i ng’eye, ecopo ting’o sanduku pare mi jamtic man etio ku bodho m’eng’eyo pi niguro piny m’ukwayere. Kumeno bende, tin ubekwayu walar wanwang’ dhanu ma gibeyenyo lemandha, ka dong’ wacopo tio ku jamtic mwa, man bodho ma watie ko pi nikonyogi gidok julub.​—Mat. 28:19, 20.\n5. Wacikara ning’eyo lembang’o iwi Sanduku mwa mi jamtic mi ponjo Biblia ku dhanu? Kemii lapor. (Nen cal mir acaki.)\n5 I sanduku, jamticman utie ku tic pare ma segi. Ku lapor, kepar pi jamtic ma Yesu ubed utio ko kinde m’ebino jagob bau. * Ebino ku jamtic mi pimo piny, mi ketho alama, mi thumo yen, mi tuco bau, mi payu piny, mi gobo bau man mi guro piny. Kumeno bende, i Sanduku mwa mi jamtic mi ponjo Biblia ku dhanu, jamticman utie ku tic pare ma segi. Dong’ wakenen kite ma wacopo tio ko ku jamtic maeno ma pigi tek.\nJAMTIC MA KONYO DHANU NING’EYOWA\n6, 7. (a) Kekor kite m’idaru tio ko ku kart ma terojo i JW.ORG. (b) Pirang’o wabed watio ku karatasi mi lwong’o dhanu i coko?\n6 Kart ma terojo i JW.ORG. Kart maeni tie nyanok, re ekonyo dhanu cuu dit ning’eyowa, man eterogi i kusika mwa mir internet jw.org. Ka gimondo i kusika maeno, gicopo ponjo lembe dupa i wiwa, man gicopo bende nikwayu ponji mi Biblia. Dhanu ma kadhu 400 000 gituc nikwayu ponji mi Biblia nikadhu kud i jw.org, man kubang’ ceng’, ju ma dupa gimediri asu nikwayu ponjine. Pieno, icopo bewotho ku kart eno moko pi nimio ni dhanu m’iberombo kugi kubang’ nindo.\n7 Karatasi mi lwong’o. Iwi karatasi ma walwong’o ko dhanu i coko, jukiewo kumae: “Wabelwong’i pi niponjo Biblia ku Jumulembe pa Yehova.” Enyutho bende nia ng’atini copo ponjo Biblia “i coko mwa ma tung’ tung’” ‘kunoke ku ng’atu ma biponjo kude Biblia’ kaka m’efoyo. Ma jiji mbe, karatasi mi lwong’o konyo dhanu ning’eyowa, man ekwayu ju ma gitie “jucan mi tipo” giponj Biblia kudwa. (Mat. 5:3) I andha, ju m’uyio niponjo Biblia ku ju m’uyio ngo ceke gitie ajola i coko mwa. Ka gibino i cokone, gicopo ponjo lembe lee niai kud i Biblia.\n8. Pirang’o pire tie tek nia dhanu gibin i coko mwa kadok wang’ acel? Kemii lapor moko.\n8 Pire tie tek nia wamedara nilwong’o dhanu ubin i coko mwa, kadok wang’ acel. Pirang’o? Pilembe tek gibino, gibiwok neno kamaleng’ nia Jumulembe pa Yehova ponjo lemandha mi Biblia, man gikonyo dhanu ning’eyo Mungu, ma ke dini mi ndra timo ngo kumeno. (Isa. 65:13) Ku lapor, i kind oro moko m’ukadhu, Ray giku min ot pare Linda ma gikwo i États-Unis, gineno tung’ tung’ maeno. Gibino ku yioyic i Mungu, man gimito ging’eye cuu. Pieno, ginwang’u nia ukwayu giwoth i dini ceke mir adhura ma gibekwo i ie, man gibino ku lemb’ario ma ka ginwang’u dinine ubetimo, gicopo dok i ie. Mi kwong’o, ubekwayu giwinj lembe ma copo konyogi i dinine, man mir ario, jurudinine gicikiri nikendiri calu jurutic pa Mungu. E gitimo ve ma gipangu, re eting’o igi oro ma dupa, pilembe dini ubino lee dit i adhura migi. Ento yeny migi acel de mbe m’upong’o. Lemb’acel de mbe ma giwinjo m’unyang’u wigi, man ginwang’u jurudinine gikendiri rac magwei. I ng’ei ma gicidho i dini ma tokcen ma gipangu, Linda uwok ucidho i tic pare, Ray ke udok i pacu, re eng’olo yor i kaka ma Ot Ker mwa ni ie. Kinde m’ebekadhu ku keca, ewacu yor i ie nia, ‘bo, akemondo akenen lembe m’ubekadhu keni.’ Re, lembe m’ewok enwang’u i Ot Ker unyang’e lee dit! Dhanu ceke tie nza nza, man gikendiri ma ber mandha. Ray ucidh ubedo iwi kom m’i wang’e, man ponji m’ewinjo unyang’e magwei! Lembuno uketho wapoi i kum lembe ma e ma jakwenda Paulo ugoro, ma ng’atu m’ubino i coko wang’ ma kwong’a copo yero: “Mungu ni i kindwu andha.” (1 Kor. 14:23-25) I ng’eye, Ray ucaku bino i coko kubang’ ceng’ yenga, man bende i coko m’i kind yenga. Linda de ucaku bino i coko ceke. Kadok nwang’u gibino ku oro ma kadhu 70 de, re giponjo Biblia, man i ng’eye gilimo batizo\nJAMTIC MA WACAKU KO WEC KU DHANU\n9, 10. (a) Ang’o m’uketho tio ku trakt tie yot? (b) Kekor kite ma jucopo tio ko ku trakt Ker pa Mungu tie ang’o?\n9 Trakt. I Sanduku mi jamtic mi ponjo Biblia ku dhanu, watie bende ku trakt abora. Tio kugi tie yot, man gikonyowa ma ber dit nicaku wec ku dhanu. Niai ma traktne ma kwong’a uwok i oro 2013, judaru wodho ma romo bilioni abic! Gin abora zoo gitie ayi ma rom. Pieno, kan ing’eyo tio kud acel m’i kindgi ci, icopo tio kugi ceke! Dong’ ibitio kugi nenedi pi nicaku wec ku ng’atu moko?\n10 Wakemak nia ibemito tio ku trakt Ker pa Mungu tie ang’o? Nyuth ni ng’atune, penji ma dit ma jukiewo i wie, man penje kumae: “Nyo idaru penjiri de nia Ker pa Mungu tie ang’o? Icopo dwoko nia etie . . . ?” I ng’eye, penje nia ecopo ng’io dwokowang’ lembe ma kani. Kakare niyero ire nia edwoko ber kunoke rac, yab yor i ie, i thenge m’uyero, “Kenen gin ma Biblia yero e,” man som verse pa Daniel 2:44 kud Isaya 9:6 ma jumio keca. Kinde ma wubedaru wec, nyuth ire thiwiwec m’i ng’eye m’uyero, “Icopo penjiri kumae,” man tel nen pare iwi penji m’uwacu, “Kwo bibedo nenedi i the bimobim mi Ker pa Mungu?” Icopo dwoko wang’ penji maeno i liew ma cen. Kinde m’idok niliewe, icopo neno kude ponji mir 7 mi nyathibuku Lembanyong’a m’Uai I Bang’ Mungu! m’utie bende acel m’i kind jamtic ma wacaku ko ponji mi Biblia ku dhanu.\nJAMTIC MA CWALU DHANU NIMARU BIBLIA\n11. Pirang’o jubed juwodho gazeti mwa, man wacikara ning’eyo lembang’o pi gazetinegi?\n11 Gazeti. Otkur ma Wiw man Cew! (Réveillez-vous !) gitie gazeti ma jubewodho akeca, man ma jubeloko i dhok ma dupa i ng’om zoo! Calu ma dhanu mi ng’om ma tung’ tung’ gisomo gazeti maeno, jubed jukiewo thiwigi i ayi ma copo telo nen mi dhanu mi kabedo ceke. Pieno, wacikara nitio kugi pi nikonyo dhanu giketh wigi i kum lembe ma pire tek nisagu zoo i kwo. Re ubekwayu walar wang’ei nia jubed juwodho Otkur ma Wiw pi jukani, gazeti Cew! ke pi kwond dhanu ma nenedi.\n12. (a) Juwodho gazeti Cew! pi jukani, man thelembe pare utie ang’o? (b) Kekor kite m’itio ko ku jamtic maeno i kind nindo m’ukadhu ceng’ini eni.\n12 Cew! (Réveillez-vous !). Jubed juwodho gazeti maeni pi dhanu ma ging’eyo ngo lembe mi Biblia akeca. Ecicopere nia ging’eyo ngo ponji mi Jukristu, giyio ngo dini, kunoke ging’eyo ngo nia Biblia copo konyogi i kwo migi ma kubang’ ceng’. Thelembe ma pire tek mi gazeti Cew! utie nikonyo ng’atini uyii nia andha Mungu nuti. (Rum. 1:20; Ebr. 11:6) Ekonyo bende ng’atu m’ubesome nibedo ku yioyic nia Biblia tie “andha lembe pa Mungu.” (1 Tes. 2:13) Gazeti Cew! adek m’uwok i oro 2018 utie ku thiwiwec ma e: “Kite mi nwang’u anyong’a,” “Lembe 12 ma ketho juruot gibedo ku mutoro,” man “Kony ni ju ma gibeywak.”\n13. (a) Juwodho gazeti Otkur ma Wiw mi dhanu ceke pi jukani? (b) Kekor kite m’itio ko ku jamtic maeno i kind nindo m’ukadhu ceng’ini eni.\n13 Otkur ma Wiw mi dhanu ceke. Lembakeca ma dit mi gazeti Otkur ma Wiw mi dhanu ceke utie nikoro ponji mi Biblia ni dhanu ma gimaru Mungu man Biblia i kadiri moko. Ecicopere nia ging’eyo lembe moko iwi Biblia, re gibed ginyang’ ungo cuu i ponji m’i ie. (Rum. 10:2; 1 Tim. 2:3, 4) Gazeti Otkur ma Wiw adek m’uwok i oro 2018 udwoko wang’ penji ma e: “Nyo Biblia utie asu ku kony tin eni?,” “Wabinwang’ara ku lembang’o i nindo m’ubino?” man “Nyo Mungu ubedieng’ piri andha?”\nJAMTIC MA CWALU NG’ATINI NIPONJO BIBLIA MAN NIBINO I COKO\n14. (a) Video ang’wen mi Sanduku mwa mi jamtic gitie ku bero ma kani? (b) Kekor kite m’itio ko ku video maeno i kind nindo m’ukadhu ceng’ini eni.\n14 Video. I rundi pa Yesu, jamtic ma jagob bau ubed utio ko ubino jamtic mi cing’. Ento tin, jugob bau gitie bende ku jamtic ma timo ku kura (courant), calu ve sii, jam tuco piny man jam guro piny. Wan de tin eni, m’uweko jamtic ma juwodho iwi karatasi, watie ku video ma beco ma wabed wanyutho ni dhanu. Ang’wen m’i kindgi nwang’ere i sanduku mwa mi jamtic. Thiwigi ni e: Pirang’o Ukwayu Niponjo Biblia?, Jutimo Ponji mi Biblia Nenedi?, Lembang’o ma Bekadhu i Ot Ker?, man Wajumulembe pa Yehova, watie jukani? Wacopo tio ku videone m’adundo m’utundo ngo dakika ario i rombo ma kwong’a. Videone ma dongo ke wacopo tio kugi ka wadok i liew, man wacopo nyuthogi ni ju ma gitie ku saa. Video maeno gitie jamtic ma cuu mandha, pilembe giromo cwalu dhanu niponjo Biblia man nibino i coko.\n15. Dhanu moko ma gigam gineno video mwa i dhu thugi giwinjiri nenedi? Kemii lapor.\n15 Ku lapor, nyamego moko urombo ku dhaku m’uai i ng’om mi Micronésie, ma weco dhu yapois. Nyamego maeno unyutho ire video ma thiwie tie Pirang’o Ukwayu Niponjo Biblia? ma ku dhu yapois. Kinde m’eketho video, dhakune uwacu kumae: “Meni dhu thuwa. Eni udu ba! Ng’atu maeni ubeweco ve dhanu mi cula m’aai i ie. Ebeweco dhok para mir anyoli!” I ng’eye, dhakune uwacu nia ebidok somo man ebineno piny ceke ma nwang’ere i jw.org i dhok pare. (Nen Tic. 2:8, 11.) Lapor mange utie pa nyamego moko mir États-Unis, ma de unyutho video Pirang’o Ukwayu Niponjo Biblia? ni wo nyamin ma bedo i ng’om mange. Nyamegone unyutho ire kite m’ecopo nwang’u ko video eno i dhok pare. Kinde ma jalawobi maeno uneno videone, ekiewo ni nyamin min kumae: “Gin m’ufoya magwei i videone utie thenge m’unyutho nia tego moko ma rac re m’ubebimo wi ng’om. Ndhundhu, agam akwayu ponji mi Biblia.” Eno tie lembe ma ber akeca, pilembe ng’atuno ubekwo kaka ma jukwero tic mwa i ie!\nJAMTIC MA WAPONJO KO LEMANDHA NI DHANU\n16. Kekor tic mi nyithibuku ma e: (a) Winj Mungu Kara Ikwo Rondo ku Rondo. (b) Lembanyong’a m’Uai I Bang’ Mungu! (c) Jukani m’Ubetimo Yeny pa Yehova Tin?\n16 Nyithibuku. Wacopo ponjo lemandha nenedi ni ng’atu m’ung’eyo somo piny ungo, kunoke ma girasoma mwa umbe i dhok pare? Waromo tio ku nyathibuku Winj Mungu Kara I kwo Rondo ku Rondo. * Jamtic mange ma cuu ma waponjo ko Biblia ku dhanu utie nyathibuku Lembanyong’a m’Uai I Bang’ Mungu! Icopo nyutho ni ng’atini thiwiwec ma tung’ tung’ 14 ma nwang’ere i mbaya ma tokcen, man icopo penje nia ma kani m’utelo nen pare. Iromo caku ponjo kude thiwiwec m’eng’io. Nyo idaru pimo bodho maeno kinde m’idok niliewo ng’atini? Nyathibuku mir adek ma nwang’ere i sanduku mwa utie, Jukani m’Ubetimo Yeny pa Yehova Tin? Juwodhe pi nikonyo ju ma wabeponjo kugi Biblia kara ging’ei dilo mwa. Pi ning’eyo kite m’icopo tio ko ku nyathibuku maeno i saa m’ibeponjo Biblia ku ng’atini, nen Buku mi coko mi Kwo man tic mwa mi Jukristu mi dwi mir 3, oro 2017.\n17. (a) Lembakeca mi buku ario ma waponjo ko Biblia ku dhanu utie ang’o? (b) Dhanu ceke ma gidaru limo batizo gicikiri nitimang’o, man ke pirang’o?\n17 Buku. I ng’ei ma wucaku ponjo nyathibuku moko ku ng’atini, icopo kadhu kude saa moko ci i buku Biblia ubeponjowa ku lembang’o? Jamtic maeni ponjo dhanu ku lemandha mir ukungu mi Biblia. Ka japonj Biblia ubetimo mediri, man kan edaru buku maeni, icopo medo niponjo kude buku Mediri nibedo i Mer pa Mungu. Jamtic maeno bikonyo japonj Biblia ning’eyo kite m’ecopo tio ko ku cik mir ukungu mi Biblia i kwo pare. Ng’ei nia kadok edaru limo batizo de, asu ubekwayu imediri niponjo kude Biblia, nitundo edar buku ario pet. Eno bikonye nibedo ku yioyic ma tek i Yehova, man nigwoko bedoleng’ pare ire.​—Som Jukolosai 2:6, 7.\n18. (a) 1 Timoteo 4:16 ubecwalu wa juponji mi lemandha nitimo lembe ma kani, man matokene bibedo ang’o? (b) Kinde ma wabetio ku girasoma mi Sanduku mi jamtic mi ponjo Biblia ku dhanu, lembakeca mwa ucikere nibedo ang’o?\n18 Wa Jumulembe pa Yehova watie ku rwom mi ponjo dhanu ku “lembe mi lemandha mi lembanyong’a,” ma copo konyogi kara ginwang’ kwo ma rondo ku rondo. (Kol. 1:5; som 1 Timoteo 4:16.) Pi nitundo i lembakeca maeno, watie ku jamtic ma tung’ tung’ i Sanduku mwa mi jamtic mi ponjo Biblia ku dhanu. (Nen thiwiwec, “ Sanduku mi jamtic mi ponjo Biblia ku dhanu.”) Dong’ watii cuu mandha ku jamtic maeno. Ng’atuman copo ng’io en gire nia etii ku jamticne ma kani, i saa ma kani. Re poi nia lembakeca mwa utie ngo kende kende nipoko girasoma, man e ber ungo nimio girasoma ni dhanu ma gifoyo ngo ku rwonglembe ma wabeyero igi. Ento lembakeca mwa utie nikonyo dhanu ma gimaru lemandha, ma gimol man ma gibemito ging’ei Mungu, niwacu dhanu ma ‘gitie ayika pi kwo ma rondo ku rondo’ gidok julub.​—Tic. 13:48; Mat. 28:19, 20.\n^ par. 5 Nen thiwiwec m’uyero, Jagob bau (Le charpentier), man bende, Sanduku mi jamtic pa jagob bau (La boîte à outils du charpentier), i Otkur ma Wiw mi nindo 1, dwi mir 8, 2010.\n^ par. 16 Ka ng’atini ung’eyo somo piny ungo magwei, icopo kwaye elub i nyathibuku Winj Mungu, ma tie ku cal lee i ie.\nSANDUKU MI JAMTIC MI PONJO BIBLIA KU DHANU\nKART MA TEROJO I JW.ORG MAN KARATASI MI LWONG’O DHANU I COKO\nBUKU MAN NYITIBUKU